<p5txt n="T03n0152">
<lb n="0001a01"/>
<lb n="0001a02"/>
<docNumber>No. 152</docNumber>
<lb n="0001a03"/>
<byline>六度集經</byline>卷第一<lb n="0001a04"/>
<lb n="0001a05"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0001001"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0001001"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0001a06"/>
<head>布施度無極<anchor xml:id="beg0001002"/>章<anchor xml:id="end0001002"/>第<anchor xml:id="beg0001003"/>一<anchor xml:id="end0001003"/>
(<anchor xml:id="beg0001004"/>此有<anchor xml:id="end0001004"/>
<anchor xml:id="beg0001005"/>一<anchor xml:id="end0001005"/>十章)
</head>
<lb n="0001a07"/>
<p id="pT03p0001a0701">
<anchor xml:id="beg0001006"/>聞如是。一時<anchor xml:id="end0001006"/>佛在王舍國鷂山中。時與五
<lb n="0001a08"/>百應儀。菩薩千人共<anchor xml:id="beg0001007"/>坐<anchor xml:id="end0001007"/>。中有菩薩名阿泥
<lb n="0001a09"/>察。佛說經道。常<anchor xml:id="beg0001008"/>靖<anchor xml:id="end0001008"/>心<anchor xml:id="beg0001009"/>惻<anchor xml:id="end0001009"/>聽。寂然無念。意
<lb n="0001a10"/>定在經。眾祐知之。為說菩薩六度無極難
<lb n="0001a11"/>逮高行。疾得為佛。何謂為六。一曰布施。
<lb n="0001a12"/>二曰持戒。三曰忍辱。四曰精進。五曰禪定。
<lb n="0001a13"/>六曰明度無極高行。</p>
<lb n="0001a14"/>
<p id="pT03p0001a1401">布施度無極者。厥則云何。慈育人物。悲愍
<lb n="0001a15"/>群邪。喜賢成度。護濟眾生。跨天踰地
<lb n="0001a16"/>潤弘河海。布施眾生。飢者食之。渴者飲之。
<lb n="0001a17"/>寒衣熱涼。疾濟以藥。車馬舟輿。眾寶名
<lb n="0001a18"/>珍。妻子國土。索即惠之。<anchor xml:id="beg0001010"/>猶<anchor xml:id="end0001010"/>太子須大拏。
<lb n="0001a19"/>布施貧乏。若親育子。父<anchor xml:id="beg0001011"/>王<anchor xml:id="end0001011"/>屏逐。愍而不
<lb n="0001a20"/>怨。</p>
<lb n="0001a21"/>
<head>（一）</head>
<p id="pT03p0001a2102" type="inline">昔者菩薩。其心通真。覩世無常。榮命難
<lb n="0001a22"/>保。盡財布施。天帝釋覩菩薩慈育群生布
<lb n="0001a23"/>施濟眾。功勳巍巍。德<anchor xml:id="beg0001012"/>重<anchor xml:id="end0001012"/>十方。懼奪己位。
<lb n="0001a24"/>因化為地獄。現于其前曰。布施濟眾。命
<lb n="0001a25"/>終魂靈入于太山地獄。燒煮萬毒為施受害
<lb n="0001a26"/>也。爾惠為乎。菩薩報曰。豈有施德而入
<lb n="0001a27"/>太山地獄者乎。釋曰。爾其不信可問辜
<lb n="0001a28"/>者。菩薩問曰。爾以何緣處地獄乎。罪人
<lb n="0001a29"/>曰。吾昔處世。空家濟窮。拯拔眾厄。今受
<lb n="0001b01"/>重辜處太山獄。菩薩問<anchor xml:id="beg0001013"/>曰<anchor xml:id="end0001013"/>。仁惠獲殃。受
<lb n="0001b02"/>施者如之乎。釋曰。受惠者。命終昇天。菩薩
<lb n="0001b03"/>報曰。吾之拯濟<anchor xml:id="beg0001014"/>唯<anchor xml:id="end0001014"/>為眾生。假如子云誠吾
<lb n="0001b04"/>願矣。慈惠受罪吾必為之。危己濟眾菩薩
<lb n="0001b05"/>上志也。釋曰。爾何志願尚斯高行。答曰。
<lb n="0001b06"/>吾欲求佛擢濟眾生。令得泥洹不復生
<lb n="0001b07"/>死。釋聞聖趣。因却叩頭曰。實無布施慈
<lb n="0001b08"/>濟眾生。遠福受禍入太山獄者也。子德
<lb n="0001b09"/>動乾坤。懼奪吾位。故示地獄以惑子志
<lb n="0001b10"/>耳。愚欺聖人原其重尤。既悔過畢。稽首
<lb n="0001b11"/>而退。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0001b12"/>
<head>（二）</head>
<p id="pT03p0001b1202" type="inline">昔者菩薩為大國王。號薩<anchor xml:id="beg0001015"/>波<anchor xml:id="end0001015"/>達。布施眾
<lb n="0001b13"/>生恣其所索。愍濟厄難常有悲愴。天帝釋
<lb n="0001b14"/>覩王慈惠德被十方。天神鬼龍僉然而曰。天
<lb n="0001b15"/>帝尊位初無常人。戒具行高慈惠福隆。命盡
<lb n="0001b16"/>神遷則為天<anchor xml:id="beg0001016"/>帝<anchor xml:id="end0001016"/>。懼奪己位。欲往試之以
<lb n="0001b17"/>照真偽。帝命邊王曰。今彼人王慈潤霶霈
<lb n="0001b18"/>福德巍巍。恐<anchor xml:id="beg0001017"/>于<anchor xml:id="end0001017"/>志求奪吾帝位。爾化為鴿
<lb n="0001b19"/>疾之王所。佯恐怖求哀彼王。<anchor xml:id="beg0001018"/>彼王<anchor xml:id="end0001018"/>仁惠必
<lb n="0001b20"/>受爾歸。吾當尋後從王索爾。王終不還。
<lb n="0001b21"/>必當市肉。以當其處。吾詭不止。王意清
<lb n="0001b22"/>真。許終不違。會自割身肉以當其重也。
<lb n="0001b23"/>若其秤肉隨而自重。肉盡身痛其必悔矣。
<lb n="0001b24"/>意有悔者所志不成。釋即化為鷹。邊王化
<lb n="0001b25"/>為鴿。鴿疾飛趣于王足下。恐怖而云。大王
<lb n="0001b26"/>哀<anchor xml:id="beg0001019"/>我<anchor xml:id="end0001019"/>。吾命窮矣。王曰。莫恐莫恐吾今活
<lb n="0001b27"/>汝。鷹尋後至。向王說曰。吾鴿爾來。鴿是吾
<lb n="0001b28"/>食。願王相還。王曰。鴿來以命相歸。已受
<lb n="0001b29"/>其歸。吾言守信終始無違。爾苟得<anchor xml:id="beg0001020"/>肉<anchor xml:id="end0001020"/>吾
<lb n="0001c01"/>自足爾令重百倍。鷹曰。<anchor xml:id="beg0001021"/>吾唯欲鴿不用
<lb n="0001c02"/>餘肉。希王<anchor xml:id="end0001021"/>當相惠而奪吾食乎。王曰。<anchor xml:id="beg0001022"/>已
<lb n="0001c03"/>受彼<anchor xml:id="end0001022"/>歸信重天地。何心違之乎。當以何
<lb n="0001c04"/>物令<anchor xml:id="beg0001023"/>汝<anchor xml:id="end0001023"/>置鴿歡喜去矣。鷹曰。若王慈惠
<lb n="0001c05"/>必<anchor xml:id="beg0001024"/>濟<anchor xml:id="end0001024"/>眾生者。割王肌肉令與鴿等。吾欣
<lb n="0001c06"/>而受<anchor xml:id="beg0001025"/>之<anchor xml:id="end0001025"/>。王曰。大善。即自割髀肉秤之
<lb n="0001c07"/>令與鴿重等。鴿踰自重自割如斯。身肉都
<lb n="0001c08"/>盡未與重等。身瘡之痛其為無量。王以慈
<lb n="0001c09"/>忍心願鴿活。又命近臣曰。爾疾殺我秤髓
<lb n="0001c10"/>令與鴿重等。吾奉諸佛受正真之重戒。
<lb n="0001c11"/>濟眾生之危厄。雖有眾邪之惱。猶若微風。
<lb n="0001c12"/>焉能動<anchor xml:id="beg0001026"/>太<anchor xml:id="end0001026"/>山乎。鷹照王懷守道不移慈
<lb n="0001c13"/>惠難齊。各復本身。帝釋邊王稽首于地
<lb n="0001c14"/>曰。大王。欲何志尚惱苦若茲。人王曰。吾
<lb n="0001c15"/>不志天帝釋及飛行皇帝之位。吾覩眾生
<lb n="0001c16"/>沒于盲冥。不覩三尊不聞佛教。恣心于
<lb n="0001c17"/>凶禍之行。投身于無擇之獄。覩斯愚惑。為
<lb n="0001c18"/>之惻愴。誓願求佛。拔濟眾生之困厄令得
<lb n="0001c19"/>泥洹。天帝驚曰。愚謂大王欲奪吾位。<anchor xml:id="beg0001027"/>故<anchor xml:id="end0001027"/>
<lb n="0001c20"/>相擾耳。將何勅誨。王曰。使吾身瘡<anchor xml:id="beg0001028"/>愈<anchor xml:id="end0001028"/>復
<lb n="0001c21"/>如舊。令吾志尚布施濟眾行高踰今。天帝
<lb n="0001c22"/>即使天醫神藥傳身。瘡愈色力踰前。身瘡
<lb n="0001c23"/>斯須<anchor xml:id="beg0001029"/>豁<anchor xml:id="end0001029"/>然都愈。釋却稽首。遶王三匝歡喜
<lb n="0001c24"/>而去。自是之後。布施踰前。菩薩慈惠度無
<lb n="0001c25"/>極行布施如是。</p>
<lb n="0001c26"/>
<head>（三）</head>
<p id="pT03p0001c2602" type="inline">昔者菩薩貧窶尤困。與諸商人俱之他
<lb n="0001c27"/>國。其眾皆有信佛之志。布施窮乏濟度眾
<lb n="0001c28"/>生。等人僉曰。眾皆慈惠。爾將何施。答曰。夫
<lb n="0001c29"/>身假借之類靡不棄捐。吾覩海魚。巨細相
<lb n="0002a01"/>吞心為<anchor xml:id="beg0002001"/>愴<anchor xml:id="end0002001"/>愴。吾當以身代其小者。令得
<lb n="0002a02"/>須臾之命也。即自投海。<anchor xml:id="beg0002002"/>海<anchor xml:id="end0002002"/>大魚飽小者
<lb n="0002a03"/>得活。魂靈化為鱣魚之王。身<anchor xml:id="beg0002003"/>有里數<anchor xml:id="end0002003"/>。海
<lb n="0002a04"/>邊有國。其國枯旱。黎庶飢饉更相吞噉。魚
<lb n="0002a05"/>為流淚曰。眾生擾擾其苦痛哉。吾身有
<lb n="0002a06"/>
<anchor xml:id="beg0002004"/>里數<anchor xml:id="end0002004"/>之肉。可供黎民旬月之乏。即自<anchor xml:id="beg0002005"/>盪<anchor xml:id="end0002005"/>
<lb n="0002a07"/>身上于國渚。舉國噉之以存生命。輦肉數
<lb n="0002a08"/>月而魚猶生。天神下曰。爾為忍苦其可堪
<lb n="0002a09"/>
<anchor xml:id="beg0002006"/>哉<anchor xml:id="end0002006"/>。何不放壽可離斯痛也。魚曰。吾自絕
<lb n="0002a10"/>命神逝身腐。民後飢饉將復相噉。吾不忍
<lb n="0002a11"/>覩。心為其感矣。天曰。菩薩懷慈難齊。天為
<lb n="0002a12"/>傷心<anchor xml:id="beg0002007"/>曰<anchor xml:id="end0002007"/>。爾必得佛度<anchor xml:id="beg0002008"/>吾<anchor xml:id="end0002008"/>眾生矣。有人
<lb n="0002a13"/>以斧斫取其首。魚時死矣。魂靈即感為王
<lb n="0002a14"/>太子。生有上聖之明。四恩弘慈。潤齊二儀。
<lb n="0002a15"/>愍民困窮言之哽<anchor xml:id="beg0002009"/>咽<anchor xml:id="end0002009"/>。然國尚旱。<anchor xml:id="begd1e712"/>靖<anchor xml:id="endd1e712"/>心
<lb n="0002a16"/>
<anchor xml:id="beg0002010"/>齊<anchor xml:id="end0002010"/>肅退食絕獻。頓首悔過曰。民之不善。咎
<lb n="0002a17"/>在我身。願喪吾命惠民雨澤。日<anchor xml:id="beg0002011"/>日<anchor xml:id="end0002011"/>哀慟
<lb n="0002a18"/>猶至孝之子遭聖父之喪矣。精誠達遠。即
<lb n="0002a19"/>
<anchor xml:id="beg0002012"/>有各<anchor xml:id="end0002012"/>佛五百人來之其國界。王聞心喜悅
<lb n="0002a20"/>若無身。奉迎稽首。請歸正殿。皇后太子
<lb n="0002a21"/>靡不肅虔。最味法服供足所乏。五體投地
<lb n="0002a22"/>稽首叩頭。涕泣而曰。吾心穢行濁。不合
<lb n="0002a23"/>三尊四恩之教。苦酷人民罪當伐己流
<lb n="0002a24"/>被下劣。枯旱累載。黎庶飢饉怨痛傷情。願
<lb n="0002a25"/>除民灾以禍罪我。諸<anchor xml:id="beg0002013"/>各<anchor xml:id="end0002013"/>佛曰。爾為仁
<lb n="0002a26"/>君。慈惻仁惠。德齊帝釋。諸佛普知。今授汝
<lb n="0002a27"/>福慎無慼也。便疾勅民皆令種穀。王即
<lb n="0002a28"/>如命。男女就業家無不修。稻化為蓏。農
<lb n="0002a29"/>臣以聞。王曰。須熟。蓏實覆國。皆含稻穬。中
<lb n="0002b01"/>容數斛。其<anchor xml:id="beg0002014"/>味<anchor xml:id="end0002014"/>苾芬。香聞一國。舉國欣懌
<lb n="0002b02"/>歎詠王德。四境讎國皆稱臣妾。黎民雲集。
<lb n="0002b03"/>國界日長。率土持戒歸命三尊。王及臣民
<lb n="0002b04"/>壽終之後皆生天上。佛言。時貧人者吾身是
<lb n="0002b05"/>也。累劫仁惠拯濟眾生。功不徒朽。今果得
<lb n="0002b06"/>佛。號天中天。為三界雄。菩薩慈惠度無極
<lb n="0002b07"/>行布施如是。</p>
<lb n="0002b08"/>
<head>（四）</head>
<p id="pT03p0002b0802" type="inline">昔者菩薩。時為逝心。恒處山澤。專精念
<lb n="0002b09"/>道不犯諸惡。食果飲水不畜微餘。慈念
<lb n="0002b10"/>眾生愚癡自<anchor xml:id="beg0002015"/>衰<anchor xml:id="end0002015"/>。每覩危厄沒命濟<anchor xml:id="beg0002016"/>之<anchor xml:id="end0002016"/>。行
<lb n="0002b11"/>索果蓏。道逢乳虎。虎乳之後。疲困乏食。
<lb n="0002b12"/>飢<anchor xml:id="beg0002017"/>饉<anchor xml:id="end0002017"/>心荒。欲還食子。菩薩覩之愴然心
<lb n="0002b13"/>悲。哀念眾生處世憂苦其為無量。母子相
<lb n="0002b14"/>吞其痛難言。哽<anchor xml:id="begd1e876"/>咽<anchor xml:id="endd1e876"/>流淚。迴身四顧。索可
<lb n="0002b15"/>以食虎以濟子命<anchor xml:id="beg0002018"/>都<anchor xml:id="end0002018"/>無所見。內自惟曰。
<lb n="0002b16"/>夫虎肉食之類也。深重思惟。吾建志學道
<lb n="0002b17"/>但為眾生沒在重苦欲以濟之。令得<anchor xml:id="beg0002019"/>去
<lb n="0002b18"/>禍<anchor xml:id="end0002019"/>身命永安耳。吾後老死。身會棄捐。不
<lb n="0002b19"/>如慈惠濟眾成德。即自以首投虎口中。
<lb n="0002b20"/>以頭與者。欲令疾死不覺其痛耳。虎母
<lb n="0002b21"/>子俱全。諸佛歎德。上聖齊功。天龍善神
<lb n="0002b22"/>有道志者。靡不愴然。進行或得溝<anchor xml:id="beg0002020"/>港<anchor xml:id="end0002020"/>．頻
<lb n="0002b23"/>來．不還．應真．緣一覺。有發無上正真道意
<lb n="0002b24"/>者。以斯猛志。跨諸菩薩九劫之前。誓於五
<lb n="0002b25"/>濁為天人師。度諸逆惡令偽順道。菩薩慈
<lb n="0002b26"/>惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0002b27"/>
<head>（五）</head>
<p id="pT03p0002b2702" type="inline">昔者菩薩為大國王。國名乾夷。王號偏
<lb n="0002b28"/>悅。內明外仁。顏和正平。民從其化。獄無繫
<lb n="0002b29"/>囚。黎民貧乏恣所求索。慈惠和潤。恩如帝
<lb n="0002c01"/>釋。他國逝心服王仁施從眾所欲。群邪<anchor xml:id="beg0002021"/>妬
<lb n="0002c02"/>嫉<anchor xml:id="end0002021"/>以<anchor xml:id="beg0002022"/>偽<anchor xml:id="end0002022"/>毀真。詣宮門曰。吾聞明王濟黎
<lb n="0002c03"/>民之困乏。猶天潤之普覆。告衛士曰。爾
<lb n="0002c04"/>可聞乎。近臣以聞。王即現矣。逝心現曰。明
<lb n="0002c05"/>王仁澤被于四國。有識之類靡不咨嗟。敢
<lb n="0002c06"/>執所願欲以上聞。王曰。大善。逝心曰。天
<lb n="0002c07"/>王尚施。求<anchor xml:id="beg0002023"/>則<anchor xml:id="end0002023"/>無違。時宜應用人首為事。
<lb n="0002c08"/>願乞王首以副望矣。王曰。吾首何好而欲
<lb n="0002c09"/>得之乎。吾有眾寶益以惠子。逝心不受。
<lb n="0002c10"/>又使工匠作七寶首。各數百枚以與逝心。
<lb n="0002c11"/>逝心曰。<anchor xml:id="begd1e1011"/>唯<anchor xml:id="endd1e1011"/>欲王首耳。王未甞逆人。即自
<lb n="0002c12"/>下殿以髮纏樹曰。吾以首惠子。逝心拔
<lb n="0002c13"/>刀疾步而進。樹神覩之忿其無道。以手
<lb n="0002c14"/>
<anchor xml:id="beg0002024"/>搏<anchor xml:id="end0002024"/>其頰。身即繚戾。面為反向。手垂刀
<lb n="0002c15"/>隕。王得平康。臣民稱壽。悲喜交集。諸天
<lb n="0002c16"/>歎德。可謂內施乎。四王擁護。眾毒消歇。
<lb n="0002c17"/>境界無病。五穀豐熟。牢獄裂毀。君民欣欣。
<lb n="0002c18"/>佛告諸沙門。時乾夷國王者即吾身也。逝
<lb n="0002c19"/>心者調達是。菩薩慈惠度無極行布施如
<lb n="0002c20"/>是。</p>
<lb n="0002c21"/>
<head>（六）</head>
<p id="pT03p0002c2102" type="inline">昔者菩薩為大國王。理民以慈。恕已度
<lb n="0002c22"/>彼<anchor xml:id="beg0002025"/>月月<anchor xml:id="end0002025"/>巡行貧乏拔濟鰥寡疾藥糜粥。每
<lb n="0002c23"/>出巡狩<anchor xml:id="beg0002026"/>則命<anchor xml:id="end0002026"/>後車具載眾寶衣被醫藥。死
<lb n="0002c24"/>者葬之。每覩貧民輙自咎責。君貧德民窮
<lb n="0002c25"/>矣。君富德民家足。今民貧則吾貧矣。王慈
<lb n="0002c26"/>若斯名被十方。第二帝釋坐為其熱。釋心
<lb n="0002c27"/>即懼曰。彼德巍巍必奪吾位。吾壞其志行
<lb n="0002c28"/>即畢乎。便自變化為老梵志。從王乞銀
<lb n="0002c29"/>錢一千。王即惠之。曰<anchor xml:id="beg0002027"/>吾<anchor xml:id="end0002027"/>西<anchor xml:id="beg0002028"/>𥥧<anchor xml:id="end0002028"/>恐人盜
<lb n="0003a01"/>之。願以寄王。王曰。吾國無盜。重曰寄
<lb n="0003a02"/>王。王即受之。<anchor xml:id="beg0003001"/>天<anchor xml:id="end0003001"/>又化為梵志詣宮門。
<lb n="0003a03"/>近臣以聞。王即現之。梵志歎曰。大王功名
<lb n="0003a04"/>流布八極。德行希有。今故遠來欲有所乞。
<lb n="0003a05"/>王曰甚善。曰吾宿薄祐生在凡庶。欣慕尊
<lb n="0003a06"/>榮欲乞斯國。王曰大善。即與妻子<anchor xml:id="beg0003002"/>輙<anchor xml:id="end0003002"/>輕
<lb n="0003a07"/>乘而去。天帝復化為梵志。從王乞車。以車
<lb n="0003a08"/>馬惠之。與妻子進路。依山止宿。有五通
<lb n="0003a09"/>道士與王為友。<anchor xml:id="beg0003003"/>侻<anchor xml:id="end0003003"/>憶王德<anchor xml:id="beg0003004"/>仰<anchor xml:id="end0003004"/>視其宿
<lb n="0003a10"/>覩之失國。<anchor xml:id="begd1e1192"/>靖<anchor xml:id="endd1e1192"/>心禪息覩天帝釋。貪嫉奪
<lb n="0003a11"/>國委頓<anchor xml:id="beg0003005"/>疲<anchor xml:id="end0003005"/>疵。道士以神足忽然之王所。
<lb n="0003a12"/>曰將欲何求勞志若茲。曰吾志所存子具
<lb n="0003a13"/>知之。道士即化為一轅之車。以送王還晨
<lb n="0003a14"/>各離矣。天化為梵志復乞其車。即<anchor xml:id="beg0003006"/>復<anchor xml:id="end0003006"/>
<lb n="0003a15"/>惠之。轉進未至彼國數十里。天復化為
<lb n="0003a16"/>前梵志來索銀錢。王曰。吾以國惠人<anchor xml:id="beg0003007"/>侻<anchor xml:id="end0003007"/>
<lb n="0003a17"/>忘子錢。梵志<anchor xml:id="beg0003008"/>曰<anchor xml:id="end0003008"/>。三日必還吾錢。王即以
<lb n="0003a18"/>妻子各質一家。得銀錢一千以還梵志。妻
<lb n="0003a19"/>侍質家女。女浴脫身珠璣眾寶以懸著架。
<lb n="0003a20"/>天化為鷹撮衣寶去。女云<anchor xml:id="beg0003009"/>婢<anchor xml:id="end0003009"/>盜。錄之繫
<lb n="0003a21"/>獄。其兒與質家兒俱臥。天夜往殺質家
<lb n="0003a22"/>兒矣。死家取兒付獄。母子<anchor xml:id="beg0003010"/>俱繫<anchor xml:id="end0003010"/>。飢<anchor xml:id="beg0003011"/>饉<anchor xml:id="end0003011"/>。
<lb n="0003a23"/>毀形。呼嗟無救。<anchor xml:id="beg0003012"/>吟<anchor xml:id="end0003012"/>泣終日。罪成棄市。
<lb n="0003a24"/>王賃得銀錢一千。行贖妻子。歷市覩之。即
<lb n="0003a25"/>存念十方諸佛。自悔過曰。吾宿命惡乃致茲
<lb n="0003a26"/>乎。<anchor xml:id="begd1e1317"/>靖<anchor xml:id="endd1e1317"/>心入禪。神通之明覩天所為。空中有
<lb n="0003a27"/>聲曰。何不急殺之乎。王曰。吾聞。帝釋普
<lb n="0003a28"/>濟眾生。赤心惻愴。育過慈母。含血之類莫
<lb n="0003a29"/>不蒙祐。爾為無惡緣獲帝位乎。釋懷重
<lb n="0003b01"/>毒惡熟罪成。生入太山。天人龍鬼莫不
<lb n="0003b02"/>稱善。地主之王。即釋妻子之罪。二王相
<lb n="0003b03"/>見尋問其<anchor xml:id="beg0003013"/>原<anchor xml:id="end0003013"/>。具陳所由。國無巨細靡不
<lb n="0003b04"/>墮淚。地主之王分國而治。故國臣民尋
<lb n="0003b05"/>王所在率土奉迎。二國君民一哀一喜。時王
<lb n="0003b06"/>者吾身是。妻者俱夷是。子者羅<anchor xml:id="beg0003014"/>云<anchor xml:id="end0003014"/>是。天帝
<lb n="0003b07"/>
<anchor xml:id="beg0003015"/>者<anchor xml:id="end0003015"/>調達是。山中梵志舍利弗是。彼國王者
<lb n="0003b08"/>彌勒是。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0003b09"/>
<head>（七）</head>
<p id="pT03p0003b0902" type="inline">昔者菩薩為大國王。理民以正。心無偏
<lb n="0003b10"/>頗。然不遊觀。國相啟曰。願一出遊。王曰大
<lb n="0003b11"/>善。明日即出。<anchor xml:id="beg0003016"/>人民<anchor xml:id="end0003016"/>悅豫。普得其所。覩
<lb n="0003b12"/>國富姓居舍妙雅。瓦以<anchor xml:id="beg0003017"/>金銀。服飾<anchor xml:id="end0003017"/>光道。
<lb n="0003b13"/>曰吾國豐哉。心甚欣豫。還宮憶之。曰斯
<lb n="0003b14"/>諸理家何益於國乎。勅錄其財為軍儲
<lb n="0003b15"/>矣。有一理家。其私財有三千萬以疏現王。
<lb n="0003b16"/>王怒曰。何敢面欺乎。對曰。少來治生。凡
<lb n="0003b17"/>有私財宅中之寶。五家之分非吾有也。曰
<lb n="0003b18"/>何謂私財。對曰。心念佛業。口宣佛教。身
<lb n="0003b19"/>行佛事。捐五家分興佛宗廟。敬事賢眾
<lb n="0003b20"/>供其衣食。慈養蜎飛蠕動蚑行之類。心所
<lb n="0003b21"/>不安不以加之。斯之福德隨我所之。猶
<lb n="0003b22"/>影隨形。所謂私財也。五家分者。一水。二
<lb n="0003b23"/>火。三賊。四官。五為命盡。身逮家寶捐之
<lb n="0003b24"/>於世已當獨逝。殃<anchor xml:id="beg0003018"/>福<anchor xml:id="end0003018"/>之門未知所之。覩
<lb n="0003b25"/>世如幻故不敢有之也。計五家分可有
<lb n="0003b26"/>十億。斯為禍之窠藪。常恐危<anchor xml:id="beg0003019"/>己<anchor xml:id="end0003019"/>豈敢有之
<lb n="0003b27"/>
<anchor xml:id="beg0003020"/>也<anchor xml:id="end0003020"/>。願士眾輦之以除吾憂。王曰。誠哉斯
<lb n="0003b28"/>言<anchor xml:id="begd1e1485"/>也<anchor xml:id="endd1e1485"/>。即遣之去。退入齋房。<anchor xml:id="begd1e1490"/>靖<anchor xml:id="endd1e1490"/>心精思。
<lb n="0003b29"/>即醒<anchor xml:id="beg0003021"/>寤<anchor xml:id="end0003021"/>曰。身尚不保。豈況國土妻子眾
<lb n="0003c01"/>諸可得久長乎。即撰錄佛經誦文釋義。
<lb n="0003c02"/>心垢<anchor xml:id="beg0003022"/>照<anchor xml:id="end0003022"/>除。進貞臣納忠諫大赦其國。還
<lb n="0003c03"/>民寶<anchor xml:id="beg0003023"/>序<anchor xml:id="end0003023"/>群僚議寬正。謂群臣曰。夫不覩
<lb n="0003c04"/>佛經妙義重戒者。其為聾盲矣。彼理家富
<lb n="0003c05"/>
<anchor xml:id="begd1e1540"/>唯<anchor xml:id="endd1e1540"/>我貧矣。即勅國界散出財寶。賑給貧
<lb n="0003c06"/>困恣民所欲。立佛廟寺懸<anchor xml:id="begd1e1550"/>繒<anchor xml:id="endd1e1550"/>
<anchor xml:id="beg0003024"/>燒<anchor xml:id="end0003024"/>香。飯
<lb n="0003c07"/>諸沙門。身自六齋。如斯三年。四境寧<anchor xml:id="begd1e1568"/>靖<anchor xml:id="endd1e1568"/>。
<lb n="0003c08"/>盜賊都息。五穀熟成。民無飢寒。王後壽
<lb n="0003c09"/>終。即上生第二天。佛告諸沙門。時王者
<lb n="0003c10"/>吾身是。理家者<anchor xml:id="beg0003025"/>秋<anchor xml:id="end0003025"/>鷺子是。勸王觀國者
<lb n="0003c11"/>阿難是。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0003c12"/>
<head>（八）</head>
<p id="pT03p0003c1202" type="inline">昔者菩薩為大理家。名曰仙歎。財富無
<lb n="0003c13"/>數覩佛明典。覺世無常。榮命難保。財非
<lb n="0003c14"/>己有。<anchor xml:id="begd1e1605"/>唯<anchor xml:id="endd1e1605"/>有布施功德不朽。令告黎民。若
<lb n="0003c15"/>有貧乏恣願取之。如斯數月。時<anchor xml:id="beg0003026"/>政<anchor xml:id="end0003026"/>寬民
<lb n="0003c16"/>
<anchor xml:id="beg0003027"/>富<anchor xml:id="end0003027"/>無<anchor xml:id="beg0003028"/>財乏<anchor xml:id="end0003028"/>者。仙歎念曰。惟<anchor xml:id="beg0003029"/>當<anchor xml:id="end0003029"/>市藥供護
<lb n="0003c17"/>眾疾耳。即市良藥濟眾生命。慈育普至。
<lb n="0003c18"/>恩無不周。累年之惠。德香遠熏。四方病
<lb n="0003c19"/>者馳來。首尾歎其弘潤。以德配天。財賄
<lb n="0003c20"/>都盡身行採寶。去家百餘里。於一水上逢
<lb n="0003c21"/>數乘車載重病者。曰爾所之乎。答曰。之
<lb n="0003c22"/>仙歎所庶全餘命。仙歎即還從王貸金五
<lb n="0003c23"/>百兩。市藥以<anchor xml:id="beg0003030"/>療<anchor xml:id="end0003030"/>。病者悉瘳。自與商人入
<lb n="0003c24"/>海採寶。所獲弘多。還國置舟步行。道乏
<lb n="0003c25"/>無水。仙歎得一井水。呼<anchor xml:id="beg0003031"/>等<anchor xml:id="end0003031"/>人汲之。却自
<lb n="0003c26"/>取飲。商人覩其所得白珠。光耀絕眾。貪
<lb n="0003c27"/>為<anchor xml:id="beg0003032"/>尤<anchor xml:id="end0003032"/>惡。毀聖殘仁。共排仙歎投之于井。
<lb n="0003c28"/>菩薩仁德感神動祇。天神接承令不毀傷。
<lb n="0003c29"/>商人還國。王曰。仙歎何之。對曰。去國即
<lb n="0004a01"/>別不知所之。曰爾乃殺之乎。曰不也。仙
<lb n="0004a02"/>歎<anchor xml:id="beg0004001"/>於<anchor xml:id="end0004001"/>井覩空傍穴。尋之而進出彼家井。
<lb n="0004a03"/>
<anchor xml:id="beg0004002"/>准<anchor xml:id="end0004002"/>七<anchor xml:id="beg0004003"/>日<anchor xml:id="end0004003"/>行得其本國。王曰。何緣空還乎。
<lb n="0004a04"/>對曰不遇。王<anchor xml:id="begd1e1757"/>靖<anchor xml:id="endd1e1757"/>思曰。其必有以<anchor xml:id="beg0004004"/>乎<anchor xml:id="end0004004"/>。召
<lb n="0004a05"/>商人問。爾誠首之即活。欺者死矣。即皆
<lb n="0004a06"/>首之<anchor xml:id="beg0004005"/>付<anchor xml:id="end0004005"/>獄定罪。仙歎涕泣。馳詣宮門
<lb n="0004a07"/>叩頭請罪。王曰。違政也。又重請曰。愚者
<lb n="0004a08"/>倒見未足明責原其無知也。王嘉仙歎
<lb n="0004a09"/>之仁覆。原商人之凶罪。勅令還物。商人僉
<lb n="0004a10"/>曰。仙歎不奉佛者。豈有斯仁乎。各擇名
<lb n="0004a11"/>寶以還之矣。仙歎各受其半。商人叩頭曰。
<lb n="0004a12"/>蒙祐命全。願盡納焉。於斯受之以還王金。
<lb n="0004a13"/>又大布施。王逮臣民。相率受戒。子孝臣忠。
<lb n="0004a14"/>天神<anchor xml:id="beg0004006"/>榮<anchor xml:id="end0004006"/>衛。國豐民康。四境服德。靡不稱
<lb n="0004a15"/>善。佛言。時仙歎者是我身也。菩薩慈惠度
<lb n="0004a16"/>無極行布施如是。</p>
<lb n="0004a17"/>
<head>（九）</head>
<p id="pT03p0004a1702" type="inline">昔者菩薩從四姓生。墮地。即曰。眾生萬
<lb n="0004a18"/>禍。吾當濟焉。不覩佛儀。不聞明法。吾
<lb n="0004a19"/>
<anchor xml:id="beg0004007"/>當<anchor xml:id="end0004007"/>開其<anchor xml:id="beg0004008"/>耳<anchor xml:id="end0004008"/>目除其盲聾。令之覩聞無上
<lb n="0004a20"/>正真眾聖之王明範之<anchor xml:id="beg0004009"/>原<anchor xml:id="end0004009"/>也。布施誘進靡
<lb n="0004a21"/>不服從矣。九親驚曰。古世之來未聞幼
<lb n="0004a22"/>孩而為斯<anchor xml:id="beg0004010"/>云<anchor xml:id="end0004010"/>。將是天龍鬼神之靈乎。當卜
<lb n="0004a23"/>之焉。即答親曰。吾為上聖之所化懷。普
<lb n="0004a24"/>明之自然非彼眾妖。慎無疑矣。言畢即默。
<lb n="0004a25"/>親曰。兒有乾坤弘潤之志。將非凡夫乎。名
<lb n="0004a26"/>兒曰普施。年有十歲。佛諸典籍流俗眾術靡
<lb n="0004a27"/>不貫綜。辭親濟眾布施貧乏。親曰。吾有
<lb n="0004a28"/>最<anchor xml:id="beg0004011"/>福<anchor xml:id="end0004011"/>之上名也。爾可恣意布施眾貧矣。
<lb n="0004a29"/>對曰不足。乞作沙門。賜<anchor xml:id="beg0004012"/>吾<anchor xml:id="end0004012"/>法服．應器<anchor xml:id="beg0004013"/>．策<anchor xml:id="end0004013"/>
<lb n="0004b01"/>杖。以斯濟眾即<anchor xml:id="beg0004014"/>吾<anchor xml:id="end0004014"/>生願也。親憶兒始生
<lb n="0004b02"/>之誓無辭<anchor xml:id="beg0004015"/>禦<anchor xml:id="end0004015"/>焉。即從其願聽為沙門。
<lb n="0004b03"/>周<anchor xml:id="beg0004016"/>旋<anchor xml:id="end0004016"/>教化經一大國。國有豪姓。亦明眾
<lb n="0004b04"/>書。覩普施儀容堂堂光華<anchor xml:id="beg0004017"/>韑<anchor xml:id="end0004017"/>曄。厥<anchor xml:id="beg0004018"/>性惔<anchor xml:id="end0004018"/>
<lb n="0004b05"/>怕淨若天金。有上聖之表將為世雄也。
<lb n="0004b06"/>謂普施曰。有欲相告。願足聖人。吾有
<lb n="0004b07"/>陋女願給箕菷之使。答曰大善。須吾還也。
<lb n="0004b08"/>即進路之海邊。附載度海。上岸入山。<anchor xml:id="beg0004019"/>到<anchor xml:id="end0004019"/>
<lb n="0004b09"/>無人處。遙覩銀城宮殿明好。時有毒蛇遶
<lb n="0004b10"/>城七匝體大百圍。見普施來仰然舉首。普
<lb n="0004b11"/>施念曰。斯含毒類必有害心。吾當興無
<lb n="0004b12"/>蓋之慈以消彼毒也。夫兇即火也。慈即水
<lb n="0004b13"/>
<anchor xml:id="beg0004020"/>矣<anchor xml:id="end0004020"/>。以水滅火何<anchor xml:id="beg0004021"/>嘗<anchor xml:id="end0004021"/>不滅。即坐興慈定。
<lb n="0004b14"/>願令眾生早離八難。心去惡念逢佛見法。
<lb n="0004b15"/>與沙門會。得聞無上正真明道。心開垢
<lb n="0004b16"/>滅如吾所見也。興斯慈定。蛇毒即滅垂
<lb n="0004b17"/>首而眠。普施登其首入城。城中有天神。
<lb n="0004b18"/>覩普施來。欣豫而曰。久服聖德。今來翔茲
<lb n="0004b19"/>
<anchor xml:id="beg0004022"/>成<anchor xml:id="end0004022"/>吾本心也。願留一時九十日。普施然
<lb n="0004b20"/>許。天王即以<anchor xml:id="beg0004023"/>正<anchor xml:id="end0004023"/>事委付近臣。身自供饌。
<lb n="0004b21"/>朝夕肅懷。稟受諸佛非常．苦．空．非身之高
<lb n="0004b22"/>行。濟<anchor xml:id="beg0004024"/>眾<anchor xml:id="end0004024"/>之明法。時日<anchor xml:id="beg0004025"/>食<anchor xml:id="end0004025"/>畢。普施進路。
<lb n="0004b23"/>天王以明月真珠一枚送之<anchor xml:id="beg0004026"/>曰<anchor xml:id="end0004026"/>。以珠自隨
<lb n="0004b24"/>明四十里。志願發<anchor xml:id="beg0004027"/>云<anchor xml:id="end0004027"/>眾寶滿足。若後得佛。
<lb n="0004b25"/>願為弟子親侍聖側。普施曰可。即復前行。
<lb n="0004b26"/>覩黃金城。嚴飾踰銀。又有毒蛇圍城十四
<lb n="0004b27"/>
<anchor xml:id="beg0004028"/>匝<anchor xml:id="end0004028"/>。巨<anchor xml:id="beg0004029"/>軀<anchor xml:id="end0004029"/>倍前舉首數丈。普施復思弘慈
<lb n="0004b28"/>之定。蛇毒即消垂首而眠。登之入城中。有
<lb n="0004b29"/>天人。覩普施歡喜曰。久服靈耀翔茲甚善。
<lb n="0004c01"/>願留二時百八十日。吾願盡養。惟留威神。
<lb n="0004c02"/>即然許之。留為說法無上明行。訖即辭退。
<lb n="0004c03"/>天人復以神珠一枚送之。明耀八十里。志
<lb n="0004c04"/>之所願。眾寶滿其里數。若子得道願為弟
<lb n="0004c05"/>子。神足無上。受其神珠。即復進路。覩
<lb n="0004c06"/>琉璃城。光耀踰前。又有毒蛇巨軀甚大。
<lb n="0004c07"/>遶城二十一匝。仰首<anchor xml:id="beg0004030"/>瞋<anchor xml:id="end0004030"/>目當彼城門。復坐
<lb n="0004c08"/>深思普慈之定。誓濟眾生。毒歇垂首。登之
<lb n="0004c09"/>而入城中。<anchor xml:id="beg0004031"/>有<anchor xml:id="end0004031"/>天人喜辭猶前。請留三時。
<lb n="0004c10"/>願供所志。期竟辭退。又送神珠一枚。明耀
<lb n="0004c11"/>百六十里。珠之所在。眾寶尋從滿其明內。
<lb n="0004c12"/>在志所欲無求不獲。子若得無上正真覺
<lb n="0004c13"/>道者。吾願為弟子有最明之智。曰必獲
<lb n="0004c14"/>爾願。普施得珠曰。斯足以濟眾生之困乏。
<lb n="0004c15"/>
<anchor xml:id="beg0004032"/>返<anchor xml:id="end0004032"/>其舊居。海諸龍神僉會議曰。吾等巨海
<lb n="0004c16"/>
<anchor xml:id="begd1e2206"/>唯<anchor xml:id="endd1e2206"/>斯三珠為吾榮華。道士悉得。吾等何榮。
<lb n="0004c17"/>寧都亡諸寶不失斯珠。海神化為凡人。當
<lb n="0004c18"/>普施前立曰。吾聞仁者獲世上寶可得觀
<lb n="0004c19"/>乎。即以示之。神<anchor xml:id="beg0004033"/>搏<anchor xml:id="end0004033"/>其首即取其珠。普
<lb n="0004c20"/>施惟曰。吾歷險阻經跨巨海乃獲斯寶。
<lb n="0004c21"/>欲以拯濟眾生困乏。反為斯神所見奪乎。
<lb n="0004c22"/>曰爾還吾珠。不者吾竭爾海。海神答曰。爾
<lb n="0004c23"/>言何虛。斯之巨海。深廣難測。孰能盡之。
<lb n="0004c24"/>天日可殞。巨風可却。海之難竭猶空難毀
<lb n="0004c25"/>也。普施曰。昔吾<anchor xml:id="beg0004034"/>錠<anchor xml:id="end0004034"/>光佛前願得道力。反
<lb n="0004c26"/>覆眾海指擢須彌。震<anchor xml:id="beg0004035"/>動<anchor xml:id="end0004035"/>天地又移諸剎。
<lb n="0004c27"/>佛從吾志與吾願。吾今得之。今爾鬼<anchor xml:id="beg0004036"/>𩲐
<lb n="0004c28"/>糸<anchor xml:id="end0004036"/>髮之邪力。焉能遏吾正真之勢乎。即說
<lb n="0004c29"/>經曰。吾自無數劫來。飲母乳湩。啼哭之淚。
<lb n="0005a01"/>身死血流。海所不受。恩愛難絕。生死難
<lb n="0005a02"/>止。吾尚欲絕恩愛之本止生死之神。今
<lb n="0005a03"/>世抒之不盡。世世抒之。<anchor xml:id="beg0005001"/>即<anchor xml:id="end0005001"/>住併兩足。瓢
<lb n="0005a04"/>抒海水投鐵圍外。有天名遍淨。遙聞之
<lb n="0005a05"/>深自惟曰。昔吾於<anchor xml:id="begd1e2310"/>錠<anchor xml:id="endd1e2310"/>光佛前聞斯人獲其
<lb n="0005a06"/>志願。必為世尊度<anchor xml:id="beg0005002"/>吾<anchor xml:id="end0005002"/>眾生。天<anchor xml:id="beg0005003"/>即<anchor xml:id="end0005003"/>下助其
<lb n="0005a07"/>抒水。十分去八。海神悔怖曰。斯何人哉。
<lb n="0005a08"/>而有無極之靈乎。斯水盡矣。吾居壞也。
<lb n="0005a09"/>即出眾寶空其諸藏以與普施。普施不受
<lb n="0005a10"/>曰。<anchor xml:id="begd1e2348"/>唯<anchor xml:id="endd1e2348"/>欲得吾珠耳。諸神<anchor xml:id="beg0005004"/>還<anchor xml:id="end0005004"/>其珠。普施
<lb n="0005a11"/>返其水旋其本土。尋路布施。所過之國。
<lb n="0005a12"/>國無貧民。處處諸<anchor xml:id="beg0005005"/>國<anchor xml:id="end0005005"/>無不改操<anchor xml:id="beg0005006"/>五<anchor xml:id="end0005006"/>戒十
<lb n="0005a13"/>善<anchor xml:id="beg0005007"/>以<anchor xml:id="end0005007"/>為<anchor xml:id="beg0005008"/>國<anchor xml:id="end0005008"/>政。開獄大赦。潤逮眾生。遂
<lb n="0005a14"/>至得佛。佛告諸沙門。普施<anchor xml:id="beg0005009"/>者<anchor xml:id="end0005009"/>我身<anchor xml:id="beg0005010"/>是<anchor xml:id="end0005010"/>。父
<lb n="0005a15"/>
<anchor xml:id="beg0005011"/>者<anchor xml:id="end0005011"/>白淨王是。母者即吾母舍妙是。<anchor xml:id="beg0005012"/>道<anchor xml:id="end0005012"/>士女
<lb n="0005a16"/>者今俱夷是。時銀城中天者<anchor xml:id="beg0005013"/>今現<anchor xml:id="end0005013"/>阿難是。
<lb n="0005a17"/>金城中天者<anchor xml:id="beg0005014"/>目<anchor xml:id="end0005014"/>連是。琉璃城中天者舍利弗
<lb n="0005a18"/>是。菩薩累劫勤行四恩。誓願求佛拯濟眾
<lb n="0005a19"/>生。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0005a20"/>
<head>（一○）</head>
<p id="pT03p0005a2003" type="inline">昔者菩薩為大國王。名曰長壽。太子<anchor xml:id="beg0005015"/>
<lb n="0005a21"/>名<anchor xml:id="end0005015"/>長生。其王仁惻。恒懷悲心。愍傷眾生。誓
<lb n="0005a22"/>願濟度。精進不<anchor xml:id="beg0005016"/>惓<anchor xml:id="end0005016"/>。刀杖不行。臣民無怨。
<lb n="0005a23"/>風雨時節。寶穀豐沃。隣國小王執操暴虐。貪
<lb n="0005a24"/>殘為法。國荒民貧。謂群臣曰。吾聞長壽。
<lb n="0005a25"/>其國豐富。去斯不遠。懷仁不殺。無兵革之
<lb n="0005a26"/>備。吾欲奪之其可獲乎。群臣曰可。則興
<lb n="0005a27"/>戰士到大國界。蕃屏之臣。馳表<anchor xml:id="beg0005017"/>其<anchor xml:id="end0005017"/>狀惟願
<lb n="0005a28"/>備豫。長壽則會群臣議曰。彼王來者。惟貪
<lb n="0005a29"/>吾國民眾<anchor xml:id="beg0005018"/>寶<anchor xml:id="end0005018"/>多。若與之戰。必傷民命。利
<lb n="0005b01"/>己殘民貪而不仁。吾不為也。群臣僉曰。
<lb n="0005b02"/>臣等舊習軍謀兵法。請自滅之。無勞聖
<lb n="0005b03"/>思。王曰。勝<anchor xml:id="beg0005019"/>則<anchor xml:id="end0005019"/>彼死。弱則吾喪。彼兵<anchor xml:id="beg0005020"/>吾民<anchor xml:id="end0005020"/>
<lb n="0005b04"/>皆天生育。重身惜命。誰不然哉。全己害
<lb n="0005b05"/>民。賢者不為也。群臣出曰。斯天仁之君不
<lb n="0005b06"/>可失<anchor xml:id="beg0005021"/>也<anchor xml:id="end0005021"/>。自相<anchor xml:id="beg0005022"/>撿<anchor xml:id="end0005022"/>率以兵<anchor xml:id="beg0005023"/>拒<anchor xml:id="end0005023"/>賊。長壽覺
<lb n="0005b07"/>之。謂太子曰。彼貪吾國懷毒而來。群臣
<lb n="0005b08"/>以吾一人之身欲殘民命。今<anchor xml:id="beg0005024"/>吾<anchor xml:id="end0005024"/>委國。庶
<lb n="0005b09"/>全天民。其義可乎。太子曰諾。父子踰城。即
<lb n="0005b10"/>改名族隱<anchor xml:id="beg0005025"/>於<anchor xml:id="end0005025"/>山草。於是貪王遂入其國。
<lb n="0005b11"/>群臣黎庶失其舊君。猶孝子喪其親。哀慟
<lb n="0005b12"/>躃踊無門不然。貪王募之黃金千斤錢千
<lb n="0005b13"/>萬。長壽出於道<anchor xml:id="beg0005026"/>邊<anchor xml:id="end0005026"/>樹下坐精思。悲愍
<lb n="0005b14"/>眾生生死勤苦。不覩非常．苦．空．非身。為欲
<lb n="0005b15"/>所惑其苦無數。遠國梵志。聞王好施濟眾
<lb n="0005b16"/>生之命。遠來歸窮於樹下息。俱相問訊。各
<lb n="0005b17"/>陳本末。梵志驚曰。天王何緣若茲乎。流淚
<lb n="0005b18"/>自陳。吾餘年無幾。故來乞匃。庶<anchor xml:id="beg0005027"/>存<anchor xml:id="end0005027"/>餘命。大
<lb n="0005b19"/>王亡國。吾命窮矣。即為哀慟。王曰。子來
<lb n="0005b20"/>歸窮。而正值吾失國。無以濟子。不亦
<lb n="0005b21"/>痛乎。抆淚而曰。吾聞新王募吾甚重。子取
<lb n="0005b22"/>吾首可獲重<anchor xml:id="beg0005028"/>賞<anchor xml:id="end0005028"/>。答曰不然。遙服天王仁
<lb n="0005b23"/>濟眾生潤等天地。故委本土庶蒙自<anchor xml:id="beg0005029"/>濟<anchor xml:id="end0005029"/>。
<lb n="0005b24"/>今勅斬首不敢承命矣。王曰。身為朽器
<lb n="0005b25"/>豈<anchor xml:id="beg0005030"/>敢保<anchor xml:id="end0005030"/>哉。夫生有死。孰有常存。若子不
<lb n="0005b26"/>取會為灰土矣。梵志曰。天王<anchor xml:id="beg0005031"/>布<anchor xml:id="end0005031"/>天仁之惠。
<lb n="0005b27"/>必欲殞命以濟下劣者。惟願散手相尋<anchor xml:id="beg0005032"/>去<anchor xml:id="end0005032"/>
<lb n="0005b28"/>耳。王即尋從之。故城門令縛以聞。國人覩
<lb n="0005b29"/>王哀號<anchor xml:id="beg0005033"/>動<anchor xml:id="end0005033"/>國。梵志獲賞。貪王。<anchor xml:id="beg0005034"/>命<anchor xml:id="end0005034"/>於四衢
<lb n="0005c01"/>生燒殺之。群臣啟曰。臣等舊君當就終沒。
<lb n="0005c02"/>乞為微饌以贈死靈。貪王曰可。百官黎民
<lb n="0005c03"/>哀慟<anchor xml:id="beg0005035"/>塞<anchor xml:id="end0005035"/>路。躃踊宛轉靡不呼天。太子長生
<lb n="0005c04"/>亦佯賣樵當父前立。父覩之仰天曰。違
<lb n="0005c05"/>父遺誨。含兇懷毒。<anchor xml:id="beg0005036"/>蘊<anchor xml:id="end0005036"/>於重怨。<anchor xml:id="beg0005037"/>連<anchor xml:id="end0005037"/>禍萬載
<lb n="0005c06"/>非孝子矣。諸佛四等弘<anchor xml:id="beg0005038"/>慈<anchor xml:id="end0005038"/>之潤。德韜天地。
<lb n="0005c07"/>吾尋斯道殺身濟眾。猶懼不獲孝道微
<lb n="0005c08"/>行。而況為虐報<anchor xml:id="beg0005039"/>讎<anchor xml:id="end0005039"/>者乎。不替吾言可謂
<lb n="0005c09"/>孝矣。子不忍視父死。還入深山。王命終
<lb n="0005c10"/>矣。太子哀<anchor xml:id="beg0005040"/>呼<anchor xml:id="end0005040"/>。血流于口。曰吾君雖有臨
<lb n="0005c11"/>終盡仁之<anchor xml:id="beg0005041"/>誡<anchor xml:id="end0005041"/>。吾必違之當誅毒<anchor xml:id="beg0005042"/>鴆<anchor xml:id="end0005042"/>。遂
<lb n="0005c12"/>出傭賃。為臣種菜。臣偶行園覩菜<anchor xml:id="beg0005043"/>甚<anchor xml:id="end0005043"/>好。
<lb n="0005c13"/>問其意狀。園監對曰。市賃一人妙于園種。
<lb n="0005c14"/>臣現問曰。悉所能乎。曰百工之巧。吾為
<lb n="0005c15"/>其首。臣請其王令為上饌。有踰太官。王
<lb n="0005c16"/>曰。斯食誰為之乎。臣以狀對。王即取之令
<lb n="0005c17"/>為厨監。每事可焉。擢為近臣告之曰。長壽
<lb n="0005c18"/>王子吾之重讎。今以汝為<anchor xml:id="beg0005044"/>蕃<anchor xml:id="end0005044"/>屏<anchor xml:id="beg0005045"/>即<anchor xml:id="end0005045"/>曰唯
<lb n="0005c19"/>然。王曰。好獵乎。對曰。臣好之。王即出獵。
<lb n="0005c20"/>馳馬逐獸與眾相失。<anchor xml:id="begd1e2954"/>唯<anchor xml:id="endd1e2954"/>與長生俱處山
<lb n="0005c21"/>三日遂至飢困。解劒授長生枕其膝眠。長
<lb n="0005c22"/>生曰。今得汝不乎。拔劒欲斬之。<anchor xml:id="beg0005046"/>忽<anchor xml:id="end0005046"/>憶父
<lb n="0005c23"/>命。曰。違父之教為不孝矣。復劒而止。王
<lb n="0005c24"/>
<anchor xml:id="beg0005047"/>寤<anchor xml:id="end0005047"/>曰。屬夢長生欲斬吾首。將何以也。對
<lb n="0005c25"/>曰。山有強鬼喜為<anchor xml:id="beg0005048"/>灼<anchor xml:id="end0005048"/>熱。臣自侍衛。將何懼
<lb n="0005c26"/>矣。王復還臥。如斯<anchor xml:id="beg0005049"/>三者<anchor xml:id="end0005049"/>也。遂投劒曰。吾
<lb n="0005c27"/>為仁父原赦爾命。王<anchor xml:id="begd1e3028"/>寤<anchor xml:id="endd1e3028"/>曰。夢見長生原
<lb n="0005c28"/>吾命矣。太子曰。長生者吾身是也。念父追
<lb n="0005c29"/>讎之于今矣。吾父臨<anchor xml:id="beg0005050"/>沒<anchor xml:id="end0005050"/>口遺仁誡。令吾
<lb n="0006a01"/>遵諸佛忍辱惡來善往之道。而吾含極愚
<lb n="0006a02"/>之性。欲以兩毒相<anchor xml:id="beg0006001"/>注<anchor xml:id="end0006001"/>。三思父誡三釋劒
<lb n="0006a03"/>矣。願大王疾相誅除重患也。身死神遷。
<lb n="0006a04"/>惡意不生。王悔過曰。吾為暴虐不別臧
<lb n="0006a05"/>否。子之先君。高行純備。亡國不<anchor xml:id="beg0006002"/>亡<anchor xml:id="end0006002"/>行。
<lb n="0006a06"/>可謂上聖乎。子存親全行。可謂孝乎。吾
<lb n="0006a07"/>為豺狼殘生苟飽。今命在子赦而不戮。後
<lb n="0006a08"/>豈違之乎。今欲返國由何道也。對曰。斯
<lb n="0006a09"/>惑路者吾之為也。將王出林與群寮會。王
<lb n="0006a10"/>曰。諸君識長生<anchor xml:id="beg0006003"/>不<anchor xml:id="end0006003"/>乎。僉曰不識。王曰。
<lb n="0006a11"/>斯即長生矣。今還其國。吾返本居。自今
<lb n="0006a12"/>為伯仲禍福同之。立太子之日。率土悲
<lb n="0006a13"/>喜交并莫不稱壽。貪王還其國更相貢
<lb n="0006a14"/>獻。遂致隆平。佛告諸沙門。時長壽王者吾
<lb n="0006a15"/>身是<anchor xml:id="beg0006004"/>也<anchor xml:id="end0006004"/>。太子者阿難是。貪王者調達是。調
<lb n="0006a16"/>達世世毒意向我。我輙濟之。阿難與調達
<lb n="0006a17"/>本自無怨。故不相害也。吾世世忍不可忍
<lb n="0006a18"/>者。制意立行。故今得佛為三界尊。菩薩慈
<lb n="0006a19"/>惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0006a20"/>
<byline>六度集經</byline>卷第一<lb n="0006a21"/>
<lb n="0006a22"/>
<lb n="0006a23"/>
<byline>六度集經</byline>卷第二<lb n="0006a24"/>
<lb n="0006a25"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0006005"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0006005"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0006a26"/>布施度無極<anchor xml:id="beg0006006"/>章<anchor xml:id="end0006006"/>
(<anchor xml:id="beg0006007"/>此有<anchor xml:id="end0006007"/>四章)
<lb n="0006a27"/>
<head>（一一）波耶王經</head>
<lb n="0006a28"/>
<p id="pT03p0006a2801">昔者波羅㮈國王名波耶。治國以仁。干
<lb n="0006a29"/>戈廢。杖楚滅。囹圄毀。路無呼嗟。群生得
<lb n="0006b01"/>所。國豐民熾。諸天歎仁。王城廣長四百
<lb n="0006b02"/>里。圍千六百里。王日飯此中人。皆從其
<lb n="0006b03"/>願。鄰國聞其國豐熟。災害消滅。與臣謀
<lb n="0006b04"/>曰。彼國豐熟兆民富樂。吾欲得之。往必剋
<lb n="0006b05"/>矣。臣<anchor xml:id="beg0006008"/>妾<anchor xml:id="end0006008"/>僉曰。喜從王願。<anchor xml:id="beg0006009"/>即<anchor xml:id="end0006009"/>興師之仁國。
<lb n="0006b06"/>仁國群臣以聞欲<anchor xml:id="beg0006010"/>距<anchor xml:id="end0006010"/>之矣。仁王慘然而曰。
<lb n="0006b07"/>以吾一人之身戮兆民身。愛吾一人命杌
<lb n="0006b08"/>兆民之命。一口再食一身數衣。與時何諍。而
<lb n="0006b09"/>去春天之德取豺狼之殘乎。吾寧去一世
<lb n="0006b10"/>之命不去大志。恕己安群生。蓋天之仁
<lb n="0006b11"/>也。權謂臣曰。各退明日更<anchor xml:id="beg0006011"/>議<anchor xml:id="end0006011"/>。夜則踰城。
<lb n="0006b12"/>遁邁入山坐一樹下。有梵志來。其年六
<lb n="0006b13"/>十。問王曰。彼仁國王萬福無恙乎。答曰。彼
<lb n="0006b14"/>王已喪命矣。梵志聞之頓地哀慟。王問之
<lb n="0006b15"/>曰。汝哀何<anchor xml:id="beg0006012"/>甚<anchor xml:id="end0006012"/>重乎。答曰。吾聞彼王仁逮群
<lb n="0006b16"/>生潤如帝釋。故馳歸命。而彼<anchor xml:id="beg0006013"/>凋<anchor xml:id="end0006013"/>喪。吾老窮
<lb n="0006b17"/>矣。王曰。彼仁王者我則是也。<anchor xml:id="beg0006014"/>隣國<anchor xml:id="end0006014"/>王聞吾
<lb n="0006b18"/>國豐熟。民熾寶多。命其武士曰。得吾首者
<lb n="0006b19"/>賞男女之使各千人馬千疋牛千頭金銀各
<lb n="0006b20"/>千斤。今子取吾首。金冠<anchor xml:id="beg0006015"/>及<anchor xml:id="end0006015"/>劒為明證。<anchor xml:id="beg0006016"/>之<anchor xml:id="end0006016"/>
<lb n="0006b21"/>彼王<anchor xml:id="beg0006017"/>所<anchor xml:id="end0006017"/>。賞重多可為傳世之資。吾心欣
<lb n="0006b22"/>然也。答曰。不仁逆道寧死不為也。王曰。
<lb n="0006b23"/>斯翁恃吾以活而令窮哉。吾今以首惠汝。
<lb n="0006b24"/>令汝無<anchor xml:id="beg0006018"/>罪<anchor xml:id="end0006018"/>。起稽首十方流涕誓曰。群生危
<lb n="0006b25"/>者吾當安之。背真向邪者。吾當令歸命
<lb n="0006b26"/>三尊。今以首拔子之窮。令子無罪矣。引
<lb n="0006b27"/>劒自毀。以濟彼難。梵志以首冠劒詣彼王
<lb n="0006b28"/>所。王問舊臣。仁王力當千人。而為此子所
<lb n="0006b29"/>獲乎。舊臣<anchor xml:id="beg0006019"/>頓首躃地<anchor xml:id="end0006019"/>。哀慟痛莫能對。更問
<lb n="0006c01"/>梵志。梵志本末陳之。兆民路<anchor xml:id="beg0006020"/>踊<anchor xml:id="end0006020"/>巷哭。或吐
<lb n="0006c02"/>血者。或息絕而尸視者。彼王逮臣武士巨細
<lb n="0006c03"/>靡不噢咿。王仰天長嘆曰。吾無道哉。殘
<lb n="0006c04"/>天<anchor xml:id="beg0006021"/>仁<anchor xml:id="end0006021"/>子矣。取仁王尸及首連之以金薄。
<lb n="0006c05"/>其身坐著殿上。三十二年為天子。後乃立
<lb n="0006c06"/>其子為<anchor xml:id="beg0006022"/>王<anchor xml:id="end0006022"/>。隣國靡不子愛之也。<anchor xml:id="begd1e3465"/>仁<anchor xml:id="endd1e3465"/>王壽
<lb n="0006c07"/>終即生天上。佛告諸比丘。仁王者我身
<lb n="0006c08"/>
<anchor xml:id="beg0006023"/>是<anchor xml:id="end0006023"/>。隣國王者<anchor xml:id="beg0006024"/>目<anchor xml:id="end0006024"/>連是。其國群臣者今諸比
<lb n="0006c09"/>丘是。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0006c10"/>
<head>（一二）波羅㮈國王經</head>
<lb n="0006c11"/>
<p id="pT03p0006c1101">昔者波羅㮈國王太子名迦蘭。兄弟二人。
<lb n="0006c12"/>父王喪身。以國相讓。無適<anchor xml:id="beg0006025"/>立<anchor xml:id="end0006025"/>者。兄將妻
<lb n="0006c13"/>遁邁入山學道。止臨江水。時他國有犯
<lb n="0006c14"/>罪者。國政<anchor xml:id="beg0006026"/>杌<anchor xml:id="end0006026"/>其手足截其鼻耳<anchor xml:id="beg0006027"/>敗<anchor xml:id="end0006027"/>
<anchor xml:id="beg0006028"/>舡<anchor xml:id="end0006028"/>
<lb n="0006c15"/>流之。罪人呼天相屬。道士聞之愴然。悲楚
<lb n="0006c16"/>曰。彼何人哉。厥困尤甚。夫弘慈恕己危命
<lb n="0006c17"/>濟群生之厄者。斯大士之業矣。投身于
<lb n="0006c18"/>水<anchor xml:id="beg0006029"/>盪<anchor xml:id="end0006029"/>波截流。引舟著岸。負之還居。勤
<lb n="0006c19"/>心養護。瘡愈命全。積年有四。慈育無倦。
<lb n="0006c20"/>妻<anchor xml:id="beg0006030"/>淫<anchor xml:id="end0006030"/>無避與罪人通謀殺其婿。曰子殺
<lb n="0006c21"/>之吾與子居。罪人曰。彼賢者矣。奈何殺
<lb n="0006c22"/>
<anchor xml:id="beg0006031"/>之<anchor xml:id="end0006031"/>。妻辭如前。罪人曰。吾無手足不能
<lb n="0006c23"/>殺也。妻曰子坐。吾自有計矣。詐為首疾。
<lb n="0006c24"/>告其婿曰。斯必山神所為也。吾欲解之。
<lb n="0006c25"/>明日從君以求祈福。婿曰大善。明日遂行
<lb n="0006c26"/>
<anchor xml:id="beg0006032"/>山岸高<anchor xml:id="end0006032"/>四十里。<anchor xml:id="beg0006033"/>三<anchor xml:id="end0006033"/>面壁立。覩者皆懼。妻
<lb n="0006c27"/>曰。術法<anchor xml:id="beg0006034"/>子<anchor xml:id="end0006034"/>向日立。吾自祭之。婿即向日妻
<lb n="0006c28"/>
<anchor xml:id="beg0006035"/>佯<anchor xml:id="end0006035"/>遶之數周。推落山下。山半有樹。樹葉
<lb n="0006c29"/>緻厚而柔軟也。道士攀枝得立。樹菓甘美
<lb n="0007a01"/>食<anchor xml:id="beg0007001"/>之<anchor xml:id="end0007001"/>自全。樹側有<anchor xml:id="beg0007002"/>龜<anchor xml:id="end0007002"/>。亦日食菓。覩
<lb n="0007a02"/>樹有人。懼不敢往。其飢五日冒昧趣菓。
<lb n="0007a03"/>兩俱無害。遂相摩近。道士超踊騎<anchor xml:id="begd1e3699"/>龜<anchor xml:id="endd1e3699"/>。
<lb n="0007a04"/>
<anchor xml:id="begd1e3707"/>龜<anchor xml:id="endd1e3707"/>驚跳下地。天神祐之。兩俱無損。因還
<lb n="0007a05"/>故國弟以國讓兄。兄以恕己。弘慈拯濟
<lb n="0007a06"/>群生。王治其國。日出布施。四百里內。人車
<lb n="0007a07"/>馬眾寶飯食自由。東西南北惠育如之。王功
<lb n="0007a08"/>名周著。十方歎德。妻以婿為死。國人無
<lb n="0007a09"/>識己者。負<anchor xml:id="begd1e3724"/>杌<anchor xml:id="endd1e3724"/>婿入國。自陳結髮室家遭
<lb n="0007a10"/>世衰亂。身更<anchor xml:id="beg0007003"/>凋<anchor xml:id="end0007003"/>殘。服天王慈惠。故來乞
<lb n="0007a11"/>匃。國人嘉其如斯。教之曰。天王普慈育
<lb n="0007a12"/>逮群生。明日當出東門布施。汝其逆之。
<lb n="0007a13"/>
<anchor xml:id="beg0007004"/>貴<anchor xml:id="end0007004"/>汝善行賜汝必多。明日從王乞匃。王
<lb n="0007a14"/>默識之。具為群<anchor xml:id="beg0007005"/>臣<anchor xml:id="end0007005"/>說妻本末。一臣曰當
<lb n="0007a15"/>燒之。一臣曰斬之。執法大臣曰。夫罪莫
<lb n="0007a16"/>大于去正入邪為悖逆之行者矣。當釘
<lb n="0007a17"/>兇人著蠱女之背<anchor xml:id="beg0007006"/>使長<anchor xml:id="end0007006"/>負焉。群臣僉曰。
<lb n="0007a18"/>善哉從其所好。執<anchor xml:id="beg0007007"/>持<anchor xml:id="end0007007"/>之明矣。王以十善
<lb n="0007a19"/>化<anchor xml:id="beg0007008"/>民<anchor xml:id="end0007008"/>靡不欣戴。王逮臣民終生天上。罪人
<lb n="0007a20"/>夫妻死入地獄。佛告諸比丘。時王者我身
<lb n="0007a21"/>是。罪人者調達是。妻者懷<anchor xml:id="beg0007009"/>杅<anchor xml:id="end0007009"/>女子是。菩薩
<lb n="0007a22"/>慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0007a23"/>
<head>（一三）薩和檀王經</head>
<lb n="0007a24"/>
<p id="pT03p0007a2401">昔<anchor xml:id="beg0007010"/>者<anchor xml:id="end0007010"/>國王號薩和檀。解曰一切施也。
<lb n="0007a25"/>有所求索不逆人意。布施如是。其王名
<lb n="0007a26"/>字流聞八方莫不聞知。時文殊師利欲往
<lb n="0007a27"/>試之。化作年少婆羅門。從異國來詣王
<lb n="0007a28"/>宮門。語守門者。我從遠來欲見大王。時守
<lb n="0007a29"/>門者即白如<anchor xml:id="beg0007011"/>此<anchor xml:id="end0007011"/>。王甚歡喜。即出奉迎。如子
<lb n="0007b01"/>見父。前為作禮。便請令坐。問訊。道人
<lb n="0007b02"/>所從來耶。冒涉塗路得無疲倦。逝心言。
<lb n="0007b03"/>我在他國聞王功德。故來相見。今欲乞匃。
<lb n="0007b04"/>王言大善。所欲得者莫自疑難。今我名為
<lb n="0007b05"/>一切之施。欲求何等。婆羅門言。我不用
<lb n="0007b06"/>餘。欲得王身與我作奴。及王夫人為我
<lb n="0007b07"/>作婢。若能爾者便隨我去。王甚<anchor xml:id="beg0007012"/>歡<anchor xml:id="end0007012"/>悅。報
<lb n="0007b08"/>言大善。今我身者。定自可得願屬道人
<lb n="0007b09"/>供給使令。其夫人者大國王女當往問之。
<lb n="0007b10"/>時王即入語夫人言。今有道人。年少端正。
<lb n="0007b11"/>從遠方來。欲乞我身持用作奴。今復并
<lb n="0007b12"/>欲索卿作婢。當如之何。其夫人言。王報
<lb n="0007b13"/>云何。王言。我<anchor xml:id="beg0007013"/>已<anchor xml:id="end0007013"/>許之作奴。未許卿耳。
<lb n="0007b14"/>時夫人言。王為相棄獨自得便<anchor xml:id="beg0007014"/>不<anchor xml:id="end0007014"/>念度
<lb n="0007b15"/>我。是時夫人即隨王出。白道人言。願得
<lb n="0007b16"/>以身<anchor xml:id="beg0007015"/>供<anchor xml:id="end0007015"/>道人使。時婆羅門復語王言。審實
<lb n="0007b17"/>爾不。吾今欲去。王白道人。我生布施未曾
<lb n="0007b18"/>有悔。從道人耳。逝心<anchor xml:id="beg0007016"/>曰<anchor xml:id="end0007016"/>。汝當隨我皆悉
<lb n="0007b19"/>
<anchor xml:id="beg0007017"/>徒<anchor xml:id="end0007017"/>跣。不得著<anchor xml:id="beg0007018"/>履<anchor xml:id="end0007018"/>。當如奴法。莫得<anchor xml:id="beg0007019"/>不<anchor xml:id="end0007019"/>
<lb n="0007b20"/>掩。王與夫人。皆言唯諾。從大家教不
<lb n="0007b21"/>敢違命。時婆羅門便將奴婢涉道而去。
<lb n="0007b22"/>文殊師利。即以化人代其王處及夫人身。
<lb n="0007b23"/>領理國事令其如故。王夫人者。本<anchor xml:id="beg0007020"/>大國<anchor xml:id="end0007020"/>
<lb n="0007b24"/>王女。端正無雙。手足柔軟。生長深宮不更
<lb n="0007b25"/>寒苦。又復重身懷妊數月。步隨大家舉身
<lb n="0007b26"/>皆痛。足底<anchor xml:id="beg0007021"/>破傷<anchor xml:id="end0007021"/>不能復前。疲極在後。時婆
<lb n="0007b27"/>羅門還顧罵言。汝今作婢。當如婢法。不可
<lb n="0007b28"/>以汝本時之態。夫人長跪白言不敢。但小
<lb n="0007b29"/>疲極住止息耳。㖑言疾來促隨我後。前到國
<lb n="0007c01"/>市別賣奴婢。各與一主相去數里。時有
<lb n="0007c02"/>長者買得此奴使守斯舍。諸有<anchor xml:id="beg0007022"/>埋<anchor xml:id="end0007022"/>者
<lb n="0007c03"/>令收其稅不得妄動。是時婢者所屬大家
<lb n="0007c04"/>夫人甚妒。晨夜令作初不懈息。其後數日
<lb n="0007c05"/>時婢挽<anchor xml:id="beg0007023"/>娠<anchor xml:id="end0007023"/>所生男兒。夫人恚言。汝為婢
<lb n="0007c06"/>使那得此兒。<anchor xml:id="beg0007024"/>促<anchor xml:id="end0007024"/>取殺之。隨大家教即殺
<lb n="0007c07"/>其兒。持行埋之往到奴所。得共相見言。
<lb n="0007c08"/>生一男兒今日已死。不持錢來今寧<anchor xml:id="beg0007025"/>可<anchor xml:id="end0007025"/>
<lb n="0007c09"/>得唐埋之不。<anchor xml:id="beg0007026"/>其<anchor xml:id="end0007026"/>奴報<anchor xml:id="beg0007027"/>曰<anchor xml:id="end0007027"/>。大家甚急。備聞
<lb n="0007c10"/>此者罪我不小。卿<anchor xml:id="beg0007028"/>促<anchor xml:id="end0007028"/>持去。更索餘處
<lb n="0007c11"/>不須住此。王與夫人雖得相見。不說勤
<lb n="0007c12"/>苦。各無怨心。如是言語須臾之頃。恍惚如
<lb n="0007c13"/>夢。王及夫人。自然還在本國<anchor xml:id="beg0007029"/>中宮<anchor xml:id="end0007029"/>正殿
<lb n="0007c14"/>上坐。如前不異。及諸群臣後宮<anchor xml:id="beg0007030"/>婇<anchor xml:id="end0007030"/>女。皆
<lb n="0007c15"/>悉如故。所生太子亦自然活。王及夫人心
<lb n="0007c16"/>內自疑。何緣致此。文殊師利在虛空中。
<lb n="0007c17"/>坐<anchor xml:id="beg0007031"/>七<anchor xml:id="end0007031"/>寶蓮華<anchor xml:id="beg0007032"/>上<anchor xml:id="end0007032"/>現身色相。讚言善哉。今
<lb n="0007c18"/>汝布施至誠如是。王與夫人踊躍歡喜。即
<lb n="0007c19"/>前作禮。文殊師利。為說經法。三千剎土
<lb n="0007c20"/>為大震動。覆一國人。皆發無上正真道意。
<lb n="0007c21"/>王與夫人應時即得不起法忍。佛告阿難。
<lb n="0007c22"/>是時王者<anchor xml:id="beg0007033"/>即<anchor xml:id="end0007033"/>我身是。時夫人者今俱夷是。
<lb n="0007c23"/>時太子者今羅<anchor xml:id="beg0007034"/>云<anchor xml:id="end0007034"/>是。佛<anchor xml:id="beg0007035"/>言<anchor xml:id="end0007035"/>。阿難。我宿
<lb n="0007c24"/>命時。布施如是。用一切人故不惜身命。
<lb n="0007c25"/>至無數劫無有恨悔。無所榮冀。自致正
<lb n="0007c26"/>覺。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0007c27"/>
<head>（一四）須大拏經</head>
<lb n="0007c28"/>
<p id="pT03p0007c2801">昔者葉波<anchor xml:id="beg0007036"/>國<anchor xml:id="end0007036"/>王號曰濕隨。其名薩闍。治國
<lb n="0007c29"/>以正。黎庶無怨。王有太子。名須大拏。
<lb n="0008a01"/>容儀光世。慈孝難齊。四等普護。言不傷
<lb n="0008a02"/>人。王有一子寶之無量。太子事親同之
<lb n="0008a03"/>於天。有知之來。常願布施拯濟群生。令吾
<lb n="0008a04"/>後世受福無窮。愚者不覩非常之變。謂
<lb n="0008a05"/>之可保。有智之士照有五家。乃尚布施
<lb n="0008a06"/>之士。十方諸佛緣一覺無所著尊靡不歎施
<lb n="0008a07"/>為世上寶。太子遂隆普施。惠逮<anchor xml:id="beg0008001"/>眾<anchor xml:id="end0008001"/>生。
<lb n="0008a08"/>欲得衣食者應聲惠之。金銀眾珍車馬田
<lb n="0008a09"/>宅無求不與。光馨遠被。四海咨嗟。父王
<lb n="0008a10"/>有一白象。威猛武勢躃六十象。怨國來戰。
<lb n="0008a11"/>象輙得勝。諸王議曰。太子賢聖無求不
<lb n="0008a12"/>惠。遣梵志八人之太子所令乞白象。若
<lb n="0008a13"/>能得之吾重謝子。受命即行。著鹿皮衣
<lb n="0008a14"/>履屣執瓶。<anchor xml:id="beg0008002"/>𨱜<anchor xml:id="end0008002"/>杖遠涉歷諸郡縣千有餘里
<lb n="0008a15"/>到葉波國。俱柱杖翹一脚向宮門立。謂
<lb n="0008a16"/>衛士曰。吾聞太子布施貧乏潤逮群生。故
<lb n="0008a17"/>自遠涉乞吾所乏衛士即入如事表聞。太
<lb n="0008a18"/>子聞之欣然馳迎。猶子覩親。稽首接足
<lb n="0008a19"/>慰勞之曰。所由來乎苦體如何。欲所求
<lb n="0008a20"/>索以一脚住乎。對曰。太子德光周聞八
<lb n="0008a21"/>方。上達蒼天下至黃泉。巍巍如太山靡
<lb n="0008a22"/>不歎仰。卿為天人之子。吐言必信審。<anchor xml:id="beg0008003"/>尚<anchor xml:id="end0008003"/>
<lb n="0008a23"/>布施不違眾願者。今欲乞匃行蓮華上白
<lb n="0008a24"/>象。象名羅闍惒<anchor xml:id="beg0008004"/>大<anchor xml:id="end0008004"/>檀。太子曰大善。<anchor xml:id="beg0008005"/>唯<anchor xml:id="end0008005"/>上
<lb n="0008a25"/>諸君金銀雜寶恣心所求。無以自難。即勅
<lb n="0008a26"/>侍者。疾<anchor xml:id="beg0008006"/>被白<anchor xml:id="end0008006"/>象金銀鞍勒牽之來矣。左
<lb n="0008a27"/>持象勒。右持金甕。澡梵志手。慈歡授象。
<lb n="0008a28"/>梵志大喜。即呪願竟。俱<anchor xml:id="beg0008007"/>升<anchor xml:id="end0008007"/>騎象含笑而
<lb n="0008a29"/>去。相國百揆靡不悵然。僉曰。斯象猛力之
<lb n="0008b01"/>雄。國恃以寧。敵仇交戰。輙為震奔。而今
<lb n="0008b02"/>惠讎國。將何恃。俱現陳曰。夫白象者。勢
<lb n="0008b03"/>力能躃六十象。斯國却敵之寶。而太子以
<lb n="0008b04"/>惠重怨。中藏日虛。太子自恣布施不休。數
<lb n="0008b05"/>年之間。臣等懼舉國妻子必為施惠之物矣。
<lb n="0008b06"/>王聞其言慘然久而曰。太子好喜佛道。以
<lb n="0008b07"/>
<anchor xml:id="beg0008008"/>賙<anchor xml:id="end0008008"/>窮濟乏慈育群生。為行之元首。<anchor xml:id="beg0008009"/>縱<anchor xml:id="end0008009"/>得
<lb n="0008b08"/>禁止假使拘罰斯為無道矣。百揆僉曰。切
<lb n="0008b09"/>
<anchor xml:id="beg0008010"/>磋<anchor xml:id="end0008010"/>之教儀無失矣。拘罰為虐臣敢聞之。逐
<lb n="0008b10"/>令出國置于田野。十年之間令慙自悔。臣
<lb n="0008b11"/>等之願也。王即遣使者就<anchor xml:id="beg0008011"/>誥<anchor xml:id="end0008011"/>之曰。象是
<lb n="0008b12"/>國寶惠怨胡為。不忍加罰。疾出國去。使
<lb n="0008b13"/>者奉命<anchor xml:id="begd1e4503"/>誥<anchor xml:id="endd1e4503"/>之如斯。太子對曰。不敢違天
<lb n="0008b14"/>命。願乞布施濟乏七日出國無恨。使者
<lb n="0008b15"/>以聞。王曰。疾去不聽汝也。使者<anchor xml:id="beg0008012"/>反<anchor xml:id="end0008012"/>曰。
<lb n="0008b16"/>王命不從。太子重曰。不敢違天命。吾有私
<lb n="0008b17"/>財不敢侵國。使者又聞。王即聽之。太子欣
<lb n="0008b18"/>然勅侍者。國中黎庶有窮乏者。勸之疾來。
<lb n="0008b19"/>從其所欲恣之無違。國土官爵田宅財寶。
<lb n="0008b20"/>幻夢之類靡不磨滅。兆民巨細奔詣宮門。
<lb n="0008b21"/>太子以飲食衣被七寶諸珍。恣民所欲布
<lb n="0008b22"/>施訖竟。貧者皆富。妻名<anchor xml:id="beg0008013"/>曼<anchor xml:id="end0008013"/>坻。諸王之女。
<lb n="0008b23"/>顏華<anchor xml:id="beg0008014"/>韑耀<anchor xml:id="end0008014"/>。一國無雙。自首至足皆以七寶
<lb n="0008b24"/>瓔珞。謂其妻曰。起聽吾言。大王徙吾著檀
<lb n="0008b25"/>特山十年為限。汝知之乎。妻驚而起視太
<lb n="0008b26"/>子淚出。且云。將有何罪乃見<anchor xml:id="beg0008015"/>迸<anchor xml:id="end0008015"/>逐。捐國
<lb n="0008b27"/>尊榮處深山乎。答其妻曰。以吾布施虛
<lb n="0008b28"/>耗國內。名象戰寶以施怨家。王逮群臣恚逐
<lb n="0008b29"/>我耳。妻即稱願使國豐熟。王臣兆民富壽
<lb n="0008c01"/>無極。惟當建志於彼山澤成道弘誓矣。
<lb n="0008c02"/>太子曰。惟彼山澤恐怖之處。虎狼害獸難
<lb n="0008c03"/>為止矣。又有毒蟲魍魎<anchor xml:id="beg0008016"/>斃<anchor xml:id="end0008016"/>鬼雷電霹靂風
<lb n="0008c04"/>雨雲霧。其甚可畏。寒暑過度。樹木難依。
<lb n="0008c05"/>蒺䔧礫石非<anchor xml:id="beg0008017"/>卿<anchor xml:id="end0008017"/>所堪。爾王者之子生<anchor xml:id="beg0008018"/>於<anchor xml:id="end0008018"/>
<lb n="0008c06"/>榮樂長於中宮。衣<anchor xml:id="beg0008019"/>則<anchor xml:id="end0008019"/>細軟。飲食甘美。臥
<lb n="0008c07"/>則帷帳。眾樂聒耳。願<anchor xml:id="begd1e4653"/>則<anchor xml:id="endd1e4653"/>恣心。今處山澤。
<lb n="0008c08"/>臥<anchor xml:id="begd1e4661"/>則<anchor xml:id="endd1e4661"/>草蓐。食<anchor xml:id="begd1e4667"/>則<anchor xml:id="endd1e4667"/>果蓏。非人所忍。何以
<lb n="0008c09"/>堪之乎。妻曰。細靡眾寶帷帳甘美。何益
<lb n="0008c10"/>於己。而與太子生離居乎。大王出時以幡
<lb n="0008c11"/>為<anchor xml:id="beg0008020"/>幟<anchor xml:id="end0008020"/>。火以煙為<anchor xml:id="begd1e4690"/>幟<anchor xml:id="endd1e4690"/>。婦人以夫為<anchor xml:id="begd1e4696"/>幟<anchor xml:id="endd1e4696"/>。
<lb n="0008c12"/>吾恃太子猶孩恃親。太子在國布施四
<lb n="0008c13"/>遠。吾輙同願。今當歷<anchor xml:id="beg0008021"/>嶮<anchor xml:id="end0008021"/>而<anchor xml:id="beg0008022"/>猶<anchor xml:id="end0008022"/>留守榮。豈
<lb n="0008c14"/>仁道哉。儻有來乞不覩所<anchor xml:id="beg0008023"/>天<anchor xml:id="end0008023"/>。心之感<anchor xml:id="beg0008024"/>絕<anchor xml:id="end0008024"/>。
<lb n="0008c15"/>必死無疑。太子曰。遠國之人來乞妻子。
<lb n="0008c16"/>吾無逆心。爾為情戀儻違惠道都絕洪潤
<lb n="0008c17"/>壞吾重任也。妻曰。太子布施覩世希有。
<lb n="0008c18"/>當<anchor xml:id="beg0008025"/>卒<anchor xml:id="end0008025"/>弘誓慎無倦矣。百千萬世無人如
<lb n="0008c19"/>卿。<anchor xml:id="beg0008026"/>逮<anchor xml:id="end0008026"/>佛重任吾不敢違也。太子曰善。
<lb n="0008c20"/>即將妻子詣母辭別。稽首于地愍然辭曰。
<lb n="0008c21"/>願捐重<anchor xml:id="beg0008027"/>思<anchor xml:id="end0008027"/>。保寧<anchor xml:id="beg0008028"/>玉<anchor xml:id="end0008028"/>體。國事鞅掌<anchor xml:id="beg0008029"/>願數<anchor xml:id="end0008029"/>慈
<lb n="0008c22"/>諫。無以自由枉彼天民。當忍不可忍
<lb n="0008c23"/>含忍為寶。母聞訣辭顧謂侍曰。吾身如
<lb n="0008c24"/>石心猶剛鐵。今有一子而見迸逐。吾何
<lb n="0008c25"/>心哉。未有子時結願求嗣。懷妊之日如樹
<lb n="0008c26"/>含華。日須其成。天不奪願令吾有子。
<lb n="0008c27"/>今育成就而當生離乎。夫人嬪妾。嫉者快
<lb n="0008c28"/>喜不復相敬。<anchor xml:id="beg0008030"/>大<anchor xml:id="end0008030"/>子妻兒稽首拜退。宮內巨
<lb n="0008c29"/>細靡不哽<anchor xml:id="beg0008031"/>噎<anchor xml:id="end0008031"/>。出與百揆吏民哀訣。俱出
<lb n="0009a01"/>城去。靡不竊云。<anchor xml:id="begd1e4863"/>大<anchor xml:id="endd1e4863"/>子國之聖靈眾寶之
<lb n="0009a02"/>尊。二親何心而逐之乎。<anchor xml:id="begd1e4872"/>大<anchor xml:id="endd1e4872"/>子坐城外謝
<lb n="0009a03"/>諸送者。遣之還居。兆民拜伏。僉然舉哀。
<lb n="0009a04"/>或有躃踊呼天。音響<anchor xml:id="beg0009001"/>振<anchor xml:id="end0009001"/>國。與妻進道。自
<lb n="0009a05"/>知去本國遠。坐一樹下。有梵志自遠來
<lb n="0009a06"/>乞。解身寶服妻子珠璣盡以惠之。令妻
<lb n="0009a07"/>子昇車執轡而去。始欲就道。又逢梵志
<lb n="0009a08"/>來從<anchor xml:id="beg0009002"/>乞<anchor xml:id="end0009002"/>馬。以馬惠之。自於轅中<anchor xml:id="beg0009003"/>挽<anchor xml:id="end0009003"/>車
<lb n="0009a09"/>進道。又逢梵志來匃其車。即下妻子以車
<lb n="0009a10"/>惠之。太子車馬衣裘身寶雜物。都盡無餘。
<lb n="0009a11"/>令妻嬰女。己自抱男。處國之時施彼名
<lb n="0009a12"/>象眾寶車馬。至見毀逐。未曾<anchor xml:id="beg0009004"/>恚<anchor xml:id="end0009004"/>悔。和心
<lb n="0009a13"/>相隨。歡喜入山。三七二十一日乃到檀特
<lb n="0009a14"/>山中。太子覩山樹木茂盛流泉美水甘果備
<lb n="0009a15"/>焉。鳧鴈鴛鴦遊戲其間。百鳥嚶嚶相和悲
<lb n="0009a16"/>鳴。太子覩之謂其妻曰。爾觀斯山。樹木
<lb n="0009a17"/>
<anchor xml:id="beg0009005"/>參<anchor xml:id="end0009005"/>天尠有折傷。群鳥悲鳴。每處有泉。
<lb n="0009a18"/>眾果甚多以為飲食。<anchor xml:id="begd1e4972"/>唯<anchor xml:id="endd1e4972"/>道是務無<anchor xml:id="beg0009006"/>以<anchor xml:id="end0009006"/>違
<lb n="0009a19"/>誓。山中道士皆守節好學。有一道士名
<lb n="0009a20"/>阿<anchor xml:id="beg0009007"/>周<anchor xml:id="end0009007"/>陀。久處山間有玄妙之德。即與妻
<lb n="0009a21"/>子詣之稽首。却叉手立。向道士曰。吾
<lb n="0009a22"/>將妻子來斯學道。願垂洪慈誨成吾志
<lb n="0009a23"/>也。道士誨之。太子則焉。柴草為屋。結髮
<lb n="0009a24"/>葌服。食果飲泉。男名耶利。衣小草服
<lb n="0009a25"/>從父出入。女名罽拏延。著鹿皮衣從母出
<lb n="0009a26"/>入。處山一宿。天為增泉其味重甘。生藥樹
<lb n="0009a27"/>木名果茂盛。後有鳩留縣老貧梵志。其妻
<lb n="0009a28"/>年豐。顏華端正。提瓶行汲。道逢年少遮
<lb n="0009a29"/>要調曰。爾<anchor xml:id="beg0009008"/>居<anchor xml:id="end0009008"/>貧乎無以自全。貪彼老財
<lb n="0009b01"/>庶以歸居。彼翁學道內否不<anchor xml:id="beg0009009"/>通<anchor xml:id="end0009009"/>教化之
<lb n="0009b02"/>紀。希成一人。<anchor xml:id="beg0009010"/>專<anchor xml:id="end0009010"/>愚𢤱<anchor xml:id="beg0009011"/>悷<anchor xml:id="end0009011"/>。爾將所貪乎。
<lb n="0009b03"/>顏狀醜黑。鼻正匾𠥶。身體繚戾。面皺脣䫂
<lb n="0009b04"/>
<anchor xml:id="beg0009012"/>
(丁可反)
<anchor xml:id="end0009012"/>。言語<anchor xml:id="beg0009013"/>蹇<anchor xml:id="end0009013"/>吃。兩目又青。狀類<anchor xml:id="beg0009014"/>若<anchor xml:id="end0009014"/>鬼。舉
<lb n="0009b05"/>身無好。孰不<anchor xml:id="beg0009015"/>僫<anchor xml:id="end0009015"/>憎。爾為室家將無愧
<lb n="0009b06"/>厭乎。婦聞調<anchor xml:id="beg0009016"/>婿<anchor xml:id="end0009016"/>流淚而<anchor xml:id="beg0009017"/>云<anchor xml:id="end0009017"/>。吾覩彼翁
<lb n="0009b07"/>
<anchor xml:id="beg0009018"/>鬢鬚<anchor xml:id="end0009018"/>正白。猶霜著樹。朝夕<anchor xml:id="beg0009019"/>希<anchor xml:id="end0009019"/>心欲其早
<lb n="0009b08"/>喪未即從願。無如之何。歸向其婿如事
<lb n="0009b09"/>具云。曰子有奴使妾不行汲。若其如今吾
<lb n="0009b10"/>
<anchor xml:id="beg0009020"/>去子<anchor xml:id="end0009020"/>矣。婿曰。吾貧緣獲給使乎。妻曰。
<lb n="0009b11"/>吾聞布施上士名須大拏。洪慈濟眾虛耗其
<lb n="0009b12"/>國。王逮群臣。徙著山中。其有兩兒。乞
<lb n="0009b13"/>則惠卿。妻數有言。<anchor xml:id="beg0009021"/>愛婦<anchor xml:id="end0009021"/>難違。即用其
<lb n="0009b14"/>言。到葉波國。詣宮門曰。太子安之乎。衛
<lb n="0009b15"/>士上聞。王聞斯言。心結內塞。涕泣交流。
<lb n="0009b16"/>有頃而曰。太子見逐。惟為斯輩。而今復來
<lb n="0009b17"/>乎。請現勞倈問其所以。對曰。太子潤馨。遐
<lb n="0009b18"/>邇詠歌。故遠歸命。庶自穌息。王曰。太子眾寶
<lb n="0009b19"/>布施都盡。今處深山。衣食不充。何以惠
<lb n="0009b20"/>子。對曰。德徽巍巍。遠自<anchor xml:id="beg0009022"/>竭<anchor xml:id="end0009022"/>慕。貴覩光
<lb n="0009b21"/>顏沒齒無恨也。王使人示其徑路。道逢
<lb n="0009b22"/>獵士曰。子經歷諸山。寧覩太子不。獵士
<lb n="0009b23"/>素知太子<anchor xml:id="beg0009023"/>迸<anchor xml:id="end0009023"/>逐所由。勃然罵曰。吾斬爾首
<lb n="0009b24"/>問太子為乎。梵志恧然而懼曰。吾必為
<lb n="0009b25"/>子所殺矣。當權而詭之耳。曰王逮群臣令
<lb n="0009b26"/>呼太子還國為王。答曰大善。喜示其處。
<lb n="0009b27"/>遙見小屋。太子亦覩其來。兩兒覩之中心
<lb n="0009b28"/>怛懼。兄弟俱曰。吾父尚施而斯子來。財盡
<lb n="0009b29"/>無副。必以吾兄弟惠<anchor xml:id="beg0009024"/>與<anchor xml:id="end0009024"/>之。擕手俱<anchor xml:id="beg0009025"/>逃<anchor xml:id="end0009025"/>。母
<lb n="0009c01"/>故<anchor xml:id="beg0009026"/>掘<anchor xml:id="end0009026"/>
<anchor xml:id="beg0009027"/>蔭<anchor xml:id="end0009027"/>其埳容人。二兒入中以柴覆上。
<lb n="0009c02"/>自相誡曰。父呼無應也。太子仰問請其前
<lb n="0009c03"/>坐。果漿置前食果<anchor xml:id="beg0009028"/>飲<anchor xml:id="end0009028"/>畢。慰勞之曰。歷
<lb n="0009c04"/>遠疲倦矣。對曰。吾自彼來。舉身<anchor xml:id="beg0009029"/>惱<anchor xml:id="end0009029"/>痛。又
<lb n="0009c05"/>大飢渴。太子光馨。八方歎懿。巍巍遠照有
<lb n="0009c06"/>如太山。天神地祇。孰不甚<anchor xml:id="beg0009030"/>善<anchor xml:id="end0009030"/>。今故<anchor xml:id="beg0009031"/>遠<anchor xml:id="end0009031"/>歸
<lb n="0009c07"/>窮。庶延微命。太子惻然曰。財盡無惜矣。
<lb n="0009c08"/>梵志曰。可以二兒給養吾老矣。答曰。
<lb n="0009c09"/>子遠來求兒。吾無違心。太子呼焉。兄弟懼
<lb n="0009c10"/>矣。又相謂曰。吾父呼求。必以惠鬼也。違
<lb n="0009c11"/>命無應。太子隱其在埳。發柴覩之。兒出
<lb n="0009c12"/>抱父戰慄涕泣。呼號且言。彼是鬼也。非梵
<lb n="0009c13"/>志矣。吾數覩梵志。顏類未有若茲。無以
<lb n="0009c14"/>吾等為鬼作食。吾母採果來歸何遲。今日
<lb n="0009c15"/>定死為鬼所噉。母歸索吾。當如牛母索
<lb n="0009c16"/>其犢子。狂走哀慟。父必悔矣。太子曰。自生
<lb n="0009c17"/>布施未甞微悔。吾以許焉。爾無違矣。梵
<lb n="0009c18"/>志曰。子以普慈相惠。兒母歸者即敗子<anchor xml:id="beg0009032"/>洪<anchor xml:id="end0009032"/>
<lb n="0009c19"/>潤違吾本願。不如早<anchor xml:id="beg0009033"/>去<anchor xml:id="end0009033"/>。太子曰。卿願
<lb n="0009c20"/>求兒故自遠來。終不敢<anchor xml:id="beg0009034"/>違<anchor xml:id="end0009034"/>。便可速邁。
<lb n="0009c21"/>太子。右手沃澡。左手持兒。授彼梵志。梵
<lb n="0009c22"/>志曰。吾老氣微。兒捨<anchor xml:id="beg0009035"/>遁<anchor xml:id="end0009035"/>邁之其母所。吾
<lb n="0009c23"/>緣獲之乎。太子弘惠縛以相付。太子持兒
<lb n="0009c24"/>令梵志縛。自<anchor xml:id="beg0009036"/>手<anchor xml:id="end0009036"/>
<anchor xml:id="beg0009037"/>執<anchor xml:id="end0009037"/>繩端。兩兒躃身宛轉
<lb n="0009c25"/>
<anchor xml:id="beg0009038"/>父<anchor xml:id="end0009038"/>前。哀號呼母曰。天神地祇山樹諸神。一
<lb n="0009c26"/>哀告吾母意云。兩兒以惠人。<anchor xml:id="beg0009039"/>宜<anchor xml:id="end0009039"/>急捨彼
<lb n="0009c27"/>菓可一相見。哀感二儀。山神愴然。為作
<lb n="0009c28"/>大響有若雷震。母時採果。心為<anchor xml:id="beg0009040"/>忪忪<anchor xml:id="end0009040"/>。仰
<lb n="0009c29"/>看<anchor xml:id="beg0009041"/>蒼<anchor xml:id="end0009041"/>天不覩雲雨。右目瞤左<anchor xml:id="beg0009042"/>腋<anchor xml:id="end0009042"/>痒。兩乳
<lb n="0010a01"/>湩流出相屬。母惟之曰。斯怪甚大。吾<anchor xml:id="beg0010001"/>用<anchor xml:id="end0010001"/>
<lb n="0010a02"/>菓為。急歸視兒將有他乎。委菓旋歸。惶惶
<lb n="0010a03"/>如狂。<anchor xml:id="beg0010002"/>帝<anchor xml:id="end0010002"/>釋念曰。菩薩志隆。欲成其弘誓
<lb n="0010a04"/>之重<anchor xml:id="beg0010003"/>任<anchor xml:id="end0010003"/>。妻到壞其高志也。化為師子當
<lb n="0010a05"/>道而蹲。婦曰。卿是獸中之王。吾亦人中
<lb n="0010a06"/>
<anchor xml:id="beg0010004"/>王子<anchor xml:id="end0010004"/>。俱<anchor xml:id="beg0010005"/>止<anchor xml:id="end0010005"/>斯山。吾有兩兒皆尚微細。朝
<lb n="0010a07"/>來未食須望我耳。師子避之。婦得進路。
<lb n="0010a08"/>迴復於前化作白狼。婦辭如前。狼又避焉。
<lb n="0010a09"/>又化為虎。適梵志遠。乃遂退矣。婦還覩太
<lb n="0010a10"/>子獨坐。慘然怖曰。吾兒如之而今獨坐。兒
<lb n="0010a11"/>常望覩吾以菓歸。奔走趣吾。躃地復起。
<lb n="0010a12"/>跳踉喜笑。曰母歸矣。飢兒飽矣。今不覩
<lb n="0010a13"/>之。將以惠人乎。吾坐兒立各在左右。覩
<lb n="0010a14"/>身有塵。競<anchor xml:id="beg0010006"/>共<anchor xml:id="end0010006"/>拂拭。今兒不來。又不覩
<lb n="0010a15"/>處。卿以惠誰。可早相語。禱祀乾坤。情實
<lb n="0010a16"/>難云。乃致良嗣。今兒戲具。泥象泥牛泥馬
<lb n="0010a17"/>泥猪雜巧諸物<anchor xml:id="beg0010007"/>縱<anchor xml:id="end0010007"/>橫于地。覩之心感。吾且
<lb n="0010a18"/>發狂。將為虎狼鬼<anchor xml:id="beg0010008"/>𩲐<anchor xml:id="end0010008"/>盜賊<anchor xml:id="beg0010009"/>吞<anchor xml:id="end0010009"/>乎。疾釋斯
<lb n="0010a19"/>結。吾必死矣。太子久而乃言。有一梵志
<lb n="0010a20"/>來索兩兒云。年盡命微欲以自濟。吾以
<lb n="0010a21"/>惠之。婦聞斯言。感踊躃地。宛轉哀慟流
<lb n="0010a22"/>淚且云。審如所夢。一夜之中夢覩老<anchor xml:id="beg0010010"/>𥥧<anchor xml:id="end0010010"/>
<lb n="0010a23"/>貧窶梵志。割吾兩乳執之疾馳。正為今也。
<lb n="0010a24"/>哀慟呼天。動一山間云。吾子如之當如行
<lb n="0010a25"/>求乎。太子覩妻哀<anchor xml:id="beg0010011"/>慟<anchor xml:id="end0010011"/>尤甚。<anchor xml:id="beg0010012"/>而<anchor xml:id="end0010012"/>謂之曰。吾
<lb n="0010a26"/>本<anchor xml:id="beg0010013"/>盟<anchor xml:id="end0010013"/>爾隆孝奉遵。吾志大道。尚濟眾生。
<lb n="0010a27"/>無求不惠。<anchor xml:id="beg0010014"/>言<anchor xml:id="end0010014"/>誓甚明。而今哀慟以亂<anchor xml:id="beg0010015"/>我<anchor xml:id="end0010015"/>
<lb n="0010a28"/>心。妻曰。太子求道厥勞何甚。夫<anchor xml:id="beg0010016"/>士<anchor xml:id="end0010016"/>
<anchor xml:id="beg0010017"/>家<anchor xml:id="end0010017"/>尊
<lb n="0010a29"/>在于妻子之間。靡不自由。豈況人尊乎。願
<lb n="0010b01"/>曰。所索必獲如一切智。帝釋諸天僉然議
<lb n="0010b02"/>曰。太子<anchor xml:id="beg0010018"/>弘道<anchor xml:id="end0010018"/>普施無<anchor xml:id="beg0010019"/>蓋<anchor xml:id="end0010019"/>。試之以妻觀
<lb n="0010b03"/>心如何。釋化為梵志來之其前曰。吾聞
<lb n="0010b04"/>子懷<anchor xml:id="beg0010020"/>以<anchor xml:id="end0010020"/>乾坤之仁。普濟群生布施無逆。故
<lb n="0010b05"/>來歸情。子妻賢貞德馨遠聞。故來乞匃。儻
<lb n="0010b06"/>肯相惠乎。答曰大善。以右手持水澡梵
<lb n="0010b07"/>志手。左手提妻適欲授之。諸天稱壽莫不
<lb n="0010b08"/>歎善。天地卒然大動。人鬼靡不驚焉。梵志
<lb n="0010b09"/>曰止。吾不取也。答曰。斯<anchor xml:id="beg0010021"/>婦<anchor xml:id="end0010021"/>豈有惡耶。
<lb n="0010b10"/>婦人之惡斯都無有。婦人之禮斯為備首
<lb n="0010b11"/>矣。然其父王<anchor xml:id="begd1e5853"/>唯<anchor xml:id="endd1e5853"/>有斯女。盡禮事婿不避
<lb n="0010b12"/>塗炭。衣食趣可不求細甘。勤力精健顏華
<lb n="0010b13"/>踰輩。卿取吾喜除患最善。梵志曰。婦之
<lb n="0010b14"/>賢快誠如子言。敬諾受之。吾以寄子無
<lb n="0010b15"/>以惠人。又曰。吾是天帝<anchor xml:id="beg0010022"/>釋<anchor xml:id="end0010022"/>非世庸人也。故
<lb n="0010b16"/>來試子。子尚佛慧影範難雙矣。今欲何願
<lb n="0010b17"/>恣求必從。太子曰。願獲大富常好布施無
<lb n="0010b18"/>貪踰今。令吾父王及國臣民思得相見。天
<lb n="0010b19"/>帝<anchor xml:id="begd1e5886"/>釋<anchor xml:id="endd1e5886"/>曰善。應時不現。梵志喜獲其志
<lb n="0010b20"/>行不覺疲。連牽兩兒欲得望使。兒王者
<lb n="0010b21"/>之孫。榮樂自由。去其二親為繩所縛。結
<lb n="0010b22"/>處皆傷。哀號呼母。鞭而走之。梵志晝寢。
<lb n="0010b23"/>二兒迸逃。自沈池中。荷<anchor xml:id="beg0010023"/>蒻<anchor xml:id="end0010023"/>覆上。水蟲編
<lb n="0010b24"/>身。寤行尋求。又得兒矣。捶杖<anchor xml:id="begd1e5910"/>縱<anchor xml:id="endd1e5910"/>橫。血流
<lb n="0010b25"/>丹地。天神愍念解縛<anchor xml:id="beg0010024"/>愈<anchor xml:id="end0010024"/>傷。為生甘果令
<lb n="0010b26"/>地柔軟。兄弟摘果。更相授<anchor xml:id="beg0010025"/>噉<anchor xml:id="end0010025"/>。曰斯果之甘
<lb n="0010b27"/>猶苑中果。斯地柔軟如王邊<anchor xml:id="beg0010026"/>縕<anchor xml:id="end0010026"/>綖矣。兄
<lb n="0010b28"/>弟相扶仰天呼母。涕泣流身。梵志所行。
<lb n="0010b29"/>其地岑巖。礫石刺棘。身及足蹠。其瘡毒痛。
<lb n="0010c01"/>若覩樹果。或苦且辛。梵志皮骨相連。兩
<lb n="0010c02"/>兒肌膚光<anchor xml:id="beg0010027"/>澤<anchor xml:id="end0010027"/>。顏色復故。歸到其家。喜笑
<lb n="0010c03"/>且云。吾為爾得奴婢二人。自從所使。妻
<lb n="0010c04"/>覩兒曰。奴婢不爾。斯兒端正。手足悅澤不
<lb n="0010c05"/>任作勞。<anchor xml:id="beg0010028"/>孚<anchor xml:id="end0010028"/>行衒賣。更買所使。又為妻使。
<lb n="0010c06"/>欲之異國。天惑其路。乃之本土。兆民識
<lb n="0010c07"/>焉。僉曰。斯太子兒也。大王孫矣。哽噎詣
<lb n="0010c08"/>門上聞。王呼梵志將兒入宮。宮人巨細靡
<lb n="0010c09"/>不噓唏。王呼欲抱。兩兒不就。王曰何以。兒
<lb n="0010c10"/>曰。昔為王孫今為奴婢。奴婢之賤。緣坐王
<lb n="0010c11"/>膝乎。問梵志曰。緣得斯兒。對之如事。曰
<lb n="0010c12"/>賣兒幾錢。梵志未答。男孫<anchor xml:id="beg0010029"/>勦<anchor xml:id="end0010029"/>曰。男直銀
<lb n="0010c13"/>錢一千。特<anchor xml:id="beg0010030"/>牛<anchor xml:id="end0010030"/>百頭。女直金錢二<anchor xml:id="beg0010031"/>千<anchor xml:id="end0010031"/>牸<anchor xml:id="beg0010032"/>牛<anchor xml:id="end0010032"/>
<lb n="0010c14"/>二百頭。王曰。男長而賤。女幼而貴。其有
<lb n="0010c15"/>緣乎。對曰。太子既聖且仁。潤齊二儀天
<lb n="0010c16"/>下喜附。猶孩依親。斯獲天下之明圖。而見
<lb n="0010c17"/>遠逐捐處山澤。虎狼毒蟲與之為隣。食
<lb n="0010c18"/>菓衣草。雷雨震人。夫財幣草芥之類耳。
<lb n="0010c19"/>坐見<anchor xml:id="beg0010033"/>迸<anchor xml:id="end0010033"/>棄。故知男賤也。黎庶之女。苟以
<lb n="0010c20"/>華色處在深宮。臥即<anchor xml:id="beg0010034"/>縕綖<anchor xml:id="end0010034"/>。蓋以寶帳。衣
<lb n="0010c21"/>天下之名服。食天下之貢獻。<anchor xml:id="beg0010035"/>故<anchor xml:id="end0010035"/>女貴也。王
<lb n="0010c22"/>曰。年八<anchor xml:id="beg0010036"/>孩<anchor xml:id="end0010036"/>童有高士之論。豈況其父乎。
<lb n="0010c23"/>宮人巨細聞其諷諫莫不舉哀。梵志曰。直
<lb n="0010c24"/>銀錢一千。特牛<anchor xml:id="beg0010037"/>牸牛<anchor xml:id="end0010037"/>各百頭。惠爾者善。
<lb n="0010c25"/>不者自已。王曰諾。即<anchor xml:id="beg0010038"/>雇<anchor xml:id="end0010038"/>如數。梵志退矣。王
<lb n="0010c26"/>抱兩孫坐之于膝。<anchor xml:id="beg0010039"/>王<anchor xml:id="end0010039"/>曰。屬不就抱。今來
<lb n="0010c27"/>何疾乎。對曰。屬是奴婢。今為王孫。曰汝父
<lb n="0010c28"/>處山何食自供。兩兒俱曰。薇菜樹果以自給
<lb n="0010c29"/>耳。日與禽獸百鳥相娛。亦無愁心。王遣使
<lb n="0011a01"/>者迎焉。使者就道。山中樹木俯仰屈伸。
<lb n="0011a02"/>似有跪起之禮。百鳥悲鳴哀音感情。太子
<lb n="0011a03"/>曰。斯者何瑞。妻臥地曰。<anchor xml:id="beg0011001"/>父<anchor xml:id="end0011001"/>意解釋。使者
<lb n="0011a04"/>來迎。神祇助喜。故興斯瑞。妻自亡兒
<lb n="0011a05"/>臥地。使者到乃起拜王命矣。使者曰。王逮
<lb n="0011a06"/>皇后<anchor xml:id="beg0011002"/>捐<anchor xml:id="end0011002"/>食<anchor xml:id="beg0011003"/>銜<anchor xml:id="end0011003"/>泣。身命日衰。思覩太子。
<lb n="0011a07"/>太子左右顧望。戀慕山中樹木流泉。<anchor xml:id="beg0011004"/>收<anchor xml:id="end0011004"/>淚
<lb n="0011a08"/>昇車。自使者發舉國歡喜。治道掃除<anchor xml:id="beg0011005"/>豫<anchor xml:id="end0011005"/>
<lb n="0011a09"/>施帳幔。燒香散<anchor xml:id="beg0011006"/>華<anchor xml:id="end0011006"/>伎樂幢蓋。舉國趍蹌。
<lb n="0011a10"/>稱壽無量。<anchor xml:id="begd1e6254"/>大<anchor xml:id="endd1e6254"/>子入城頓首謝過。退<anchor xml:id="beg0011007"/>勞<anchor xml:id="end0011007"/>起
<lb n="0011a11"/>居。王復以國藏珍寶都付太子勸令布
<lb n="0011a12"/>施。隣國困民歸化首尾。猶眾川之歸海。
<lb n="0011a13"/>宿怨<anchor xml:id="beg0011008"/>都<anchor xml:id="end0011008"/>然。拜表稱臣。貢獻相<anchor xml:id="beg0011009"/>銜<anchor xml:id="end0011009"/>。賊寇
<lb n="0011a14"/>尚仁。偷<anchor xml:id="beg0011010"/>賊<anchor xml:id="end0011010"/>競施。干戈戢藏。囹圄毀矣。群
<lb n="0011a15"/>生永康。十方稱善。積德不休。遂獲如來無
<lb n="0011a16"/>所著正真道最正覺道法御天人師獨步三界
<lb n="0011a17"/>為眾聖王矣。佛告諸比丘。吾受諸佛重任
<lb n="0011a18"/>誓濟群生。<anchor xml:id="beg0011011"/>雖嬰極苦<anchor xml:id="end0011011"/>。今為無蓋尊矣。太
<lb n="0011a19"/>子後終生兜術天。自天來下<anchor xml:id="beg0011012"/>由<anchor xml:id="end0011012"/>白淨王生。
<lb n="0011a20"/>今吾身是也。父王者阿難是。妻<anchor xml:id="beg0011013"/>者<anchor xml:id="end0011013"/>
<anchor xml:id="beg0011014"/>俱<anchor xml:id="end0011014"/>夷
<lb n="0011a21"/>是。子男羅云是。女者羅漢<anchor xml:id="beg0011015"/>朱<anchor xml:id="end0011015"/>遲母是。天
<lb n="0011a22"/>帝釋者彌勒是。射獵者優陀耶是。阿<anchor xml:id="beg0011016"/>周<anchor xml:id="end0011016"/>陀
<lb n="0011a23"/>者大迦葉是。賣兒梵志者調達是。妻<anchor xml:id="beg0011017"/>者<anchor xml:id="end0011017"/>今
<lb n="0011a24"/>調達妻旃遮是。吾宿命來勤苦無數。終不恐
<lb n="0011a25"/>懼而違弘誓矣。以布施法為弟子說之。
<lb n="0011a26"/>菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0011a27"/>
<byline>六度集經</byline>卷第二<lb n="0011b01"/>
<lb n="0011b02"/>
<byline>六度集經</byline>卷第三<lb n="0011b03"/>
<lb n="0011b04"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0011018"/>吳康居國沙門<anchor xml:id="end0011018"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0011b05"/>布施度無極<anchor xml:id="beg0011019"/>經<anchor xml:id="end0011019"/>
(<anchor xml:id="beg0011020"/>此有<anchor xml:id="end0011020"/>十一章)
<lb n="0011b06"/>
<head>（一五）</head>
<p id="pT03p0011b0603" type="inline">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨
<lb n="0011b07"/>園。佛告諸比丘。昔<anchor xml:id="beg0011021"/>者<anchor xml:id="end0011021"/>有國王<anchor xml:id="beg0011022"/>號<anchor xml:id="end0011022"/>和默。王
<lb n="0011b08"/>行仁平。愛民若子。<anchor xml:id="beg0011023"/>正<anchor xml:id="end0011023"/>法治國。民無
<lb n="0011b09"/>怨心。其國廣大郡縣甚多。境界熾盛。五穀
<lb n="0011b10"/>豐熟。國無災毒。壽八萬歲。和默聖王明令
<lb n="0011b11"/>宮中。皇后貴人百官侍者。執綱維臣。教
<lb n="0011b12"/>以正法。各理所部。王常慈心愍念眾生。
<lb n="0011b13"/>悲其愚惑狂悖自墜。尋存道原喜無不
<lb n="0011b14"/>
<anchor xml:id="beg0011024"/>加<anchor xml:id="end0011024"/>。哀護眾生如天帝釋。殺盜<anchor xml:id="beg0011025"/>淫<anchor xml:id="end0011025"/>泆兩
<lb n="0011b15"/>舌惡口妄言綺語嫉妒恚癡。如此之凶無
<lb n="0011b16"/>餘在心。孝順父母敬愛九親。尋追賢者
<lb n="0011b17"/>尊戴聖人。信佛信法信沙門言。信善有福
<lb n="0011b18"/>為惡有殃。以斯忠政十善明法自身執行。
<lb n="0011b19"/>重勅后妃下逮賤妾。皆令<anchor xml:id="beg0011026"/>尊<anchor xml:id="end0011026"/>奉相率為
<lb n="0011b20"/>善。布告四鎮臣民巨細皆令帶誦心執修
<lb n="0011b21"/>行。國有貧者不任窮困。失計行盜財主
<lb n="0011b22"/>得之。將以啟聞。王曰。爾盜乎。盜者曰。
<lb n="0011b23"/>實盜。王曰爾何緣盜乎。盜者曰。實貧困無
<lb n="0011b24"/>以自活。違聖明法蹈火行盜。王悵愍之。
<lb n="0011b25"/>
<anchor xml:id="beg0011027"/>嘉<anchor xml:id="end0011027"/>其至誠。恧然內愧。長歎而云。民之飢
<lb n="0011b26"/>者即吾餓之。民之寒者即<anchor xml:id="beg0011028"/>吾<anchor xml:id="end0011028"/>裸之。重曰。
<lb n="0011b27"/>吾勢能令國無貧者。民之苦樂在我而已。
<lb n="0011b28"/>即大赦其國出藏珍寶布施困乏。飢渴之
<lb n="0011b29"/>人即飲食之。寒者衣之。病者給藥。田園
<lb n="0011c01"/>舍宅金銀珠璣。車馬牛錢恣意所索。飛鳥
<lb n="0011c02"/>走獸都及眾蟲。五穀蒭草亦從所好。自王
<lb n="0011c03"/>布施之後。國豐民富相率以道。民無殺者。
<lb n="0011c04"/>盜人財物。婬人婦女。兩舌惡口。妄言綺
<lb n="0011c05"/>語。嫉妬恚癡。兇愚之心。寂而<anchor xml:id="beg0011029"/>消<anchor xml:id="end0011029"/>滅。皆信
<lb n="0011c06"/>佛信法信沙<anchor xml:id="beg0011030"/>門<anchor xml:id="end0011030"/>。信為善有福作惡有
<lb n="0011c07"/>殃。舉國和樂。鞭杖不行。仇敵稱臣。戰器
<lb n="0011c08"/>朽于藏。牢獄無繫囚。人民稱善。我生遇
<lb n="0011c09"/>哉。天龍鬼神無不助喜祐護其國。毒害消
<lb n="0011c10"/>竭。五穀豐熟。家有餘財。王內獨喜。即得
<lb n="0011c11"/>五福。一者長壽。二者顏華日更好色。三者德
<lb n="0011c12"/>
<anchor xml:id="beg0011031"/>勳<anchor xml:id="end0011031"/>八方上下。四者無病氣力日增。五者四
<lb n="0011c13"/>境安隱心常歡喜。王後壽終。如強健人。飽
<lb n="0011c14"/>食快臥。忽然上生忉利天上。其國人民奉王
<lb n="0011c15"/>十戒。無入地獄餓鬼畜生道中者。壽終魂
<lb n="0011c16"/>靈皆得上天。佛告諸沙門。時和默王者
<lb n="0011c17"/>
<anchor xml:id="beg0011032"/>吾身是<anchor xml:id="end0011032"/>也。諸沙門聞經皆大歡喜。為佛作
<lb n="0011c18"/>禮而去。</p>
<lb n="0011c19"/>
<head>（一六）佛說四姓經</head>
<lb n="0011c20"/>
<p id="pT03p0011c2001">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。
<lb n="0011c21"/>是時<anchor xml:id="beg0011033"/>四姓<anchor xml:id="end0011033"/>家遭宿命殃。貧窶尤困。草衣<anchor xml:id="beg0011034"/>草<anchor xml:id="end0011034"/>
<lb n="0011c22"/>席。菜糜自供。雖為極困。足不蹈無道之
<lb n="0011c23"/>宅。手不執無道之惠。志行清淨。眾邪不
<lb n="0011c24"/>能染其心。朝稟暮講。經戒不釋於口。世
<lb n="0011c25"/>尊所歎。眾智所敬。雖衣食不供於身口。
<lb n="0011c26"/>奉養聖眾。隨家所有菜糜草席。不<anchor xml:id="beg0011035"/>忽<anchor xml:id="end0011035"/>一
<lb n="0011c27"/>日。諸沙門曰。四姓貧困。常有飢色。吾等不
<lb n="0011c28"/>可受彼常食。經說沙門一心守真。戒具行
<lb n="0011c29"/>高。志如天金。不珍財色<anchor xml:id="beg0011036"/>唯<anchor xml:id="end0011036"/>經是寶。絕滅
<lb n="0012a01"/>六飢故誓除饉。何耻分衛而不行乎。共
<lb n="0012a02"/>詣佛所。本末陳之。世尊默然。後日四姓
<lb n="0012a03"/>身詣精舍。稽首畢一面坐。佛念諸沙門前
<lb n="0012a04"/>所啟事。問四姓曰。寧日慈施供養比丘
<lb n="0012a05"/>不。對曰唯然。舉門日供。但恨居貧。菜糜草
<lb n="0012a06"/>席。枉屈聖賢以為默默。眾祐曰。布施之行。
<lb n="0012a07"/>惟在四意。慈心向彼。悲心追愍。喜彼成
<lb n="0012a08"/>度護濟眾生。雖施微薄。其後所生天上人
<lb n="0012a09"/>中二道為常。所願自然。眼色耳聽鼻香口味。
<lb n="0012a10"/>身服上衣。心皆欣懌。不懼<anchor xml:id="beg0012001"/>乏<anchor xml:id="end0012001"/>無也。若
<lb n="0012a11"/>施葌薄。心又不悅。後得其福。福中之薄。
<lb n="0012a12"/>官位七寶。得不足榮。處在薄中。心又慳
<lb n="0012a13"/>儉不敢衣食。惴惴恰恰未嘗歡喜。腹飢身寒
<lb n="0012a14"/>有似乞人。徒生徒死無善以自祐也。若施
<lb n="0012a15"/>以好心不懇誠。憍慠自恃。身不<anchor xml:id="beg0012002"/>供<anchor xml:id="end0012002"/>恪。綺
<lb n="0012a16"/>求華名。欲遠揚己。後有少財。世人空稱。以
<lb n="0012a17"/>為巨億。內懼劫奪。衣常葌薄。食未甞甘。亦
<lb n="0012a18"/>為空生空死。比丘未甞履其門。遠離三尊。
<lb n="0012a19"/>恒近惡道。惠以好物。四等敬奉。<anchor xml:id="beg0012003"/>手自<anchor xml:id="end0012003"/>斟酌。
<lb n="0012a20"/>存<anchor xml:id="beg0012004"/>意<anchor xml:id="end0012004"/>三尊。誓令眾生逢佛昇天。苦毒消
<lb n="0012a21"/>滅。後世所生願無不得。值佛生天必如志
<lb n="0012a22"/>願也<anchor xml:id="beg0012005"/>
(此章別本在薩和檀王經後)
<anchor xml:id="end0012005"/>。</p>
<lb n="0012a23"/>
<head>（一七）</head>
<p id="pT03p0012a2303" type="inline">昔有梵志。名曰維藍。榮尊位高。為飛行
<lb n="0012a24"/>皇帝。財難籌算。體好布施。名女上色。服飾
<lb n="0012a25"/>光世。以施與人。金鉢盛銀粟。銀鉢盛金
<lb n="0012a26"/>粟。澡甕盥槃四寶交錯。金銀食鼎中有百味。
<lb n="0012a27"/>
<anchor xml:id="beg0012006"/>秦<anchor xml:id="end0012006"/>水名牛皆以黃金韜衣。其角一牛者日
<lb n="0012a28"/>出四升湩。皆從犢子。織成寶服。明珠綻綴。
<lb n="0012a29"/>床榻<anchor xml:id="beg0012007"/>幃<anchor xml:id="end0012007"/>帳。寶<anchor xml:id="beg0012008"/>絡<anchor xml:id="end0012008"/>光目。名象良馬。金銀
<lb n="0012b01"/>鞍勒。<anchor xml:id="beg0012009"/>絡<anchor xml:id="end0012009"/>以眾寶。諸車華蓋。虎皮為座。彫文
<lb n="0012b02"/>
<anchor xml:id="beg0012010"/>刻<anchor xml:id="end0012010"/>鏤無好不有。自名女以下至于寶車。
<lb n="0012b03"/>事事各有千八十四枚。以施與人。維藍慈
<lb n="0012b04"/>惠。八方上下。天龍善神無不助喜。如維藍
<lb n="0012b05"/>惠以濟凡庶。畢其壽命無日<anchor xml:id="beg0012011"/>疲<anchor xml:id="end0012011"/>懈。不如
<lb n="0012b06"/>一日飯一清信具戒之女。其福倍彼不可
<lb n="0012b07"/>籌算。又為前施并清信女百。不如清信具
<lb n="0012b08"/>戒男一飯。具戒男百不如具戒女除饉一飯。
<lb n="0012b09"/>女除饉百。不如高行沙彌一人飯。沙彌百。
<lb n="0012b10"/>不<anchor xml:id="beg0012012"/>如<anchor xml:id="end0012012"/>沙門一人具戒行者心無穢濁內外
<lb n="0012b11"/>清潔。凡人猶瓦石。具戒高行者。若明月珠
<lb n="0012b12"/>也。瓦石滿四天下。猶不如真珠一矣。又如
<lb n="0012b13"/>維藍布施之多。逮于具戒眾多之施。不如
<lb n="0012b14"/>飯溝<anchor xml:id="beg0012013"/>港<anchor xml:id="end0012013"/>一。溝<anchor xml:id="begd1e7001"/>港<anchor xml:id="endd1e7001"/>百不如頻來一。頻來
<lb n="0012b15"/>百不如不還一。不還百不如飯應真一人。
<lb n="0012b16"/>又如維藍前施及飯諸賢聖。不如孝事其
<lb n="0012b17"/>親。孝者盡<anchor xml:id="beg0012014"/>其<anchor xml:id="end0012014"/>心無外私。百世孝親。不如
<lb n="0012b18"/>飯一辟支佛。辟支佛百不如飯一佛。佛百
<lb n="0012b19"/>不如立一剎守三自歸。歸佛歸法歸比
<lb n="0012b20"/>丘僧。盡仁不殺。守清不盜。執貞不犯
<lb n="0012b21"/>他妻。奉信不欺。孝順不醉。持五戒。月
<lb n="0012b22"/>六齋。其福巍巍。勝維藍布施萬種名物。及
<lb n="0012b23"/>飯賢聖。甚為難算矣。持戒不如等心慈
<lb n="0012b24"/>育眾生。其福無盡也。雖為菜糜草<anchor xml:id="beg0012015"/>席<anchor xml:id="end0012015"/>。執三
<lb n="0012b25"/>自歸。懷四等心。具持五戒。山海可<anchor xml:id="beg0012016"/>秤<anchor xml:id="end0012016"/>量。
<lb n="0012b26"/>斯福難籌算也。佛告四姓。欲知維藍者
<lb n="0012b27"/>
<anchor xml:id="beg0012017"/>我身是<anchor xml:id="end0012017"/>。四姓聞經。心大歡喜。作禮而
<lb n="0012b28"/>去。</p>
<lb n="0012b29"/>
<head>（一八）</head>
<p id="pT03p0012b2903" type="inline">昔者菩薩身為鹿王。厥體高大。身毛五
<lb n="0012c01"/>色。蹄角<anchor xml:id="beg0012018"/>奇雅<anchor xml:id="end0012018"/>。眾鹿伏從數千為群。國王出
<lb n="0012c02"/>獵。群鹿分散。投巖墮坑。<anchor xml:id="beg0012019"/>盪<anchor xml:id="end0012019"/>樹貫棘。摧
<lb n="0012c03"/>破死傷所殺不少。鹿王覩之哽噎曰。吾為
<lb n="0012c04"/>眾長。宜當明慮擇地而遊。苟為美草而翔
<lb n="0012c05"/>於斯。<anchor xml:id="beg0012020"/>凋<anchor xml:id="end0012020"/>殘群小。罪在我也。徑自入國。
<lb n="0012c06"/>國人覩之。僉曰。吾王有至仁之德。神鹿來
<lb n="0012c07"/>
<anchor xml:id="beg0012021"/>翔<anchor xml:id="end0012021"/>。以為國瑞。莫敢干之。乃到殿前。跪而
<lb n="0012c08"/>云曰。小畜貪生。寄命國界。卒逢獵者。蟲類
<lb n="0012c09"/>奔迸。或生相失。或死<anchor xml:id="beg0012022"/>狼<anchor xml:id="end0012022"/>籍。天仁愛物。實
<lb n="0012c10"/>為可哀。願自相選日供太官。乞知其數
<lb n="0012c11"/>不敢<anchor xml:id="beg0012023"/>欺王。王<anchor xml:id="end0012023"/>甚<anchor xml:id="beg0012024"/>奇<anchor xml:id="end0012024"/>曰。太官所用日不
<lb n="0012c12"/>過一。不知汝等傷死甚多。若實如云。
<lb n="0012c13"/>吾誓不獵。鹿王退還。悉命群鹿。具以斯意
<lb n="0012c14"/>示其禍福。群鹿伏聽。自相差次。應先行者
<lb n="0012c15"/>每當就死。過辭其王。王為泣涕。誨喻之
<lb n="0012c16"/>曰。覩世皆死。孰有免之。尋路念佛。仁<anchor xml:id="beg0012025"/>教<anchor xml:id="end0012025"/>
<lb n="0012c17"/>慈心。向彼人王慎無怨矣。日日若茲。中
<lb n="0012c18"/>有應行者而身重胎。曰死不敢避。乞須㝃
<lb n="0012c19"/>
<anchor xml:id="beg0012026"/>娠<anchor xml:id="end0012026"/>更取其次欲以代之。其次頓首泣涕
<lb n="0012c20"/>而曰。必當就死。尚有一日一夜之生。斯
<lb n="0012c21"/>須之命。時至不恨。鹿王不忍枉其生命。
<lb n="0012c22"/>明日遁眾。身詣太官。廚人識之。即以上
<lb n="0012c23"/>聞。王問其故。辭答如上。王愴然為之流
<lb n="0012c24"/>
<anchor xml:id="beg0012027"/>淚<anchor xml:id="end0012027"/>曰。豈有畜獸懷天地之仁殺身濟眾。
<lb n="0012c25"/>履古人弘慈之行哉。吾為人君。日殺眾生
<lb n="0012c26"/>之命。肥澤己體。吾好兇虐。尚犲狼之行乎。
<lb n="0012c27"/>
<anchor xml:id="beg0012028"/>獸<anchor xml:id="end0012028"/>為斯仁有<anchor xml:id="beg0012029"/>奉<anchor xml:id="end0012029"/>天之德矣。王遣鹿去還
<lb n="0012c28"/>其本居。勅一國界。若有犯鹿者與人同罰。
<lb n="0012c29"/>自斯之後。王及群寮率化。黎民<anchor xml:id="beg0012030"/>遵<anchor xml:id="end0012030"/>仁不殺。
<lb n="0013a01"/>潤逮草木。國遂太平。菩薩世世危命濟物。
<lb n="0013a02"/>功成德<anchor xml:id="beg0013001"/>隆<anchor xml:id="end0013001"/>。遂為尊雄。佛告諸比丘。時鹿
<lb n="0013a03"/>王者是吾身也。國王者舍利弗是。菩薩慈惠
<lb n="0013a04"/>度無極行布施如是。</p>
<lb n="0013a05"/>
<head>（一九）</head>
<p id="pT03p0013a0503" type="inline">昔者菩薩身為鵠鳥。生子有三。時國大
<lb n="0013a06"/>旱。無以食之。裂腋下肉以濟其命。三子疑
<lb n="0013a07"/>曰。斯肉氣味與母身氣相似無異。得無
<lb n="0013a08"/>吾母以身肉<anchor xml:id="beg0013002"/>飡<anchor xml:id="end0013002"/>吾等乎。三子愴然有<anchor xml:id="beg0013003"/>悲
<lb n="0013a09"/>傷<anchor xml:id="end0013003"/>之情。又曰。寧殞吾命不損母體也。於
<lb n="0013a10"/>是閉口不食。母覩不食而更索焉。天神
<lb n="0013a11"/>歎曰。母慈惠難<anchor xml:id="beg0013004"/>喻<anchor xml:id="end0013004"/>。子孝希有也。諸天祐
<lb n="0013a12"/>之。願即從心。佛告諸比丘。鵠母者吾身是
<lb n="0013a13"/>也。三子者舍利弗．目連．阿難是也。菩薩慈惠
<lb n="0013a14"/>度無極行布施如是<anchor xml:id="beg0013005"/>
(此章別本在維藍章後)
<anchor xml:id="end0013005"/>。</p>
<lb n="0013a15"/>
<head>（二○）</head>
<p id="pT03p0013a1503" type="inline">昔者菩薩為孔雀王。從妻五百。委其舊
<lb n="0013a16"/>匹。欲青雀妻。青雀<anchor xml:id="fxT03p0013a01"/>唯食甘露好菓。孔雀為
<lb n="0013a17"/>妻日行取之。其國王夫人有疾。夢覩孔
<lb n="0013a18"/>雀云其肉可為藥。<anchor xml:id="beg0013006"/>寤<anchor xml:id="end0013006"/>以啟聞。王命獵士
<lb n="0013a19"/>疾行索之。夫人曰。<anchor xml:id="beg0013007"/>誰<anchor xml:id="end0013007"/>能得<anchor xml:id="beg0013008"/>之<anchor xml:id="end0013008"/>。娉以季
<lb n="0013a20"/>女賜金百斤。國<anchor xml:id="beg0013009"/>之<anchor xml:id="end0013009"/>獵士分布行索。覩孔雀
<lb n="0013a21"/>王從一青雀在常食處。即以蜜麨每處塗
<lb n="0013a22"/>樹。孔雀輙取以供其妻。射師以麨塗身尸
<lb n="0013a23"/>踞。孔雀取麨。人應獲焉。孔雀曰。子之勤身
<lb n="0013a24"/>必為利也。吾示子金山可為無盡之<anchor xml:id="beg0013010"/>寶<anchor xml:id="end0013010"/>。
<lb n="0013a25"/>子原吾命矣。<anchor xml:id="beg0013011"/>人<anchor xml:id="end0013011"/>曰。大王賜吾<anchor xml:id="beg0013012"/>金百斤<anchor xml:id="end0013012"/>
<lb n="0013a26"/>妻以季女。豈信汝言乎。<anchor xml:id="beg0013013"/>即以獻王<anchor xml:id="end0013013"/>。孔雀
<lb n="0013a27"/>曰。大王懷仁。潤無不周。願納微言。乞得
<lb n="0013a28"/>少水。吾以慈<anchor xml:id="beg0013014"/>呪<anchor xml:id="end0013014"/>。服之疾即<anchor xml:id="beg0013015"/>愈<anchor xml:id="end0013015"/>矣。若其無
<lb n="0013a29"/>效受罪不晚。王順其意。夫人服之。眾疾皆
<lb n="0013b01"/>
<anchor xml:id="begd1e7547"/>愈<anchor xml:id="endd1e7547"/>。華色<anchor xml:id="beg0013016"/>煒<anchor xml:id="end0013016"/>曄。宮人皆然。舉國歎王弘
<lb n="0013b02"/>慈。全孔雀之命。獲延一國之壽。雀曰。願得
<lb n="0013b03"/>投身于彼大湖。并<anchor xml:id="begd1e7568"/>呪<anchor xml:id="endd1e7568"/>其水。率土黎民。眾疾
<lb n="0013b04"/>可<anchor xml:id="begd1e7577"/>愈<anchor xml:id="endd1e7577"/>。若有疑望願以杖捶吾足。王曰
<lb n="0013b05"/>可。雀即<anchor xml:id="beg0013017"/>呪<anchor xml:id="end0013017"/>之。國人飲水。聾聽盲視。<anchor xml:id="beg0013018"/>瘖語
<lb n="0013b06"/>𤹪申<anchor xml:id="end0013018"/>。眾疾皆然。夫人疾除。國人竝得無病。
<lb n="0013b07"/>無有害孔雀之心。雀具知之。向王陳曰。
<lb n="0013b08"/>受王生潤之恩。吾報濟一國之命。報畢乞
<lb n="0013b09"/>退。王曰可。雀即翔飛昇樹重曰。天下有
<lb n="0013b10"/>三癡。王曰。何謂三。一者吾癡。二者獵士
<lb n="0013b11"/>癡。三者大王癡。王<anchor xml:id="beg0013019"/>曰<anchor xml:id="end0013019"/>。願釋<anchor xml:id="beg0013020"/>之<anchor xml:id="end0013020"/>。雀曰。
<lb n="0013b12"/>諸佛重戒以色為火。燒身危<anchor xml:id="beg0013021"/>命<anchor xml:id="end0013021"/>之由也。
<lb n="0013b13"/>吾捨五百供養之妻。而貪青雀。索食供
<lb n="0013b14"/>之有如僕使。為<anchor xml:id="beg0013022"/>獵<anchor xml:id="end0013022"/>網所得。殆危身命。斯
<lb n="0013b15"/>吾癡也。獵<anchor xml:id="beg0013023"/>士癡者<anchor xml:id="end0013023"/>。吾至誠之言。捨一山
<lb n="0013b16"/>之金。棄無窮之寶。信夫人邪偽之欺。望季
<lb n="0013b17"/>女之妻。覩世狂愚皆斯類矣。捐佛<anchor xml:id="beg0013024"/>至<anchor xml:id="end0013024"/>誠之
<lb n="0013b18"/>戒。信鬼魅之欺。酒樂婬亂。或致破門之禍。
<lb n="0013b19"/>或死入太山其苦無數。思還為人猶無羽
<lb n="0013b20"/>之鳥欲飛昇天。豈不難哉。婬婦之<anchor xml:id="beg0013025"/>妖<anchor xml:id="end0013025"/>喻
<lb n="0013b21"/>彼<anchor xml:id="beg0013026"/>䰡𩲐<anchor xml:id="end0013026"/>。<anchor xml:id="beg0013027"/>亡國危身靡不由之<anchor xml:id="end0013027"/>。而愚夫
<lb n="0013b22"/>尊之。萬言無一誠也。而射師信之。斯謂
<lb n="0013b23"/>獵者愚矣。王得天醫除一國疾。諸毒都滅。
<lb n="0013b24"/>顏如盛華。巨細欣賴而王放之。斯謂王
<lb n="0013b25"/>愚矣。佛告舍利弗。孔雀王。自是之後。周
<lb n="0013b26"/>旋八方。輙以神藥。慈心布施。愈眾生病。孔
<lb n="0013b27"/>雀王者吾身<anchor xml:id="beg0013028"/>是<anchor xml:id="end0013028"/>。國王者舍利弗<anchor xml:id="begd1e7779"/>是<anchor xml:id="endd1e7779"/>。獵<anchor xml:id="beg0013029"/>士<anchor xml:id="end0013029"/>
<lb n="0013b28"/>者調達<anchor xml:id="begd1e7797"/>是<anchor xml:id="endd1e7797"/>。夫人者調達<anchor xml:id="beg0013030"/>妻<anchor xml:id="end0013030"/>是<anchor xml:id="beg0013031"/>也<anchor xml:id="end0013031"/>。菩薩慈惠
<lb n="0013b29"/>度無極行布施如是。</p>
<lb n="0013c01"/>
<head>（二一）</head>
<p id="pT03p0013c0103" type="inline">昔<anchor xml:id="beg0013032"/>者<anchor xml:id="end0013032"/>梵志。年百二十。執貞不娶<anchor xml:id="beg0013033"/>婬泆
<lb n="0013c02"/>窈<anchor xml:id="end0013033"/>盡。<anchor xml:id="beg0013034"/>靖<anchor xml:id="end0013034"/>處山澤不樂世榮。以<anchor xml:id="beg0013035"/>茅<anchor xml:id="end0013035"/>草為
<lb n="0013c03"/>廬。蓬蒿為席。泉水山果。趣以支命。志弘行
<lb n="0013c04"/>高。天<anchor xml:id="beg0013036"/>下<anchor xml:id="end0013036"/>歎德。王娉為相。志道不仕。處于
<lb n="0013c05"/>山澤數十餘載。仁逮眾生禽獸附恃。時有
<lb n="0013c06"/>四<anchor xml:id="beg0013037"/>獸<anchor xml:id="end0013037"/>狐．獺．猴．兔。斯四獸<anchor xml:id="beg0013038"/>曰<anchor xml:id="end0013038"/>。供養道士
<lb n="0013c07"/>
<anchor xml:id="begd1e7923"/>靖<anchor xml:id="endd1e7923"/>心聽經。積年之久。山菓都盡。道士欲徙
<lb n="0013c08"/>尋果所盛。四獸憂曰。雖有一國榮華之士。
<lb n="0013c09"/>猶濁水滿海。不如甘露之<anchor xml:id="beg0013039"/>斗<anchor xml:id="end0013039"/>升也。道士
<lb n="0013c10"/>去者不聞聖典。吾為衰乎。各隨所宜<anchor xml:id="beg0013040"/>求<anchor xml:id="end0013040"/>
<lb n="0013c11"/>索飲食以供道士。請留此山。庶聞大法。僉
<lb n="0013c12"/>
<anchor xml:id="beg0013041"/>然<anchor xml:id="end0013041"/>曰可。獼猴索果。狐化為人。得一囊麨。
<lb n="0013c13"/>獺得大魚。各曰。可<anchor xml:id="beg0013042"/>供<anchor xml:id="end0013042"/>一月之粮。兔深自
<lb n="0013c14"/>惟。吾當以何<anchor xml:id="beg0013043"/>供<anchor xml:id="end0013043"/>道士乎。曰。夫生有死。身
<lb n="0013c15"/>為朽器。猶當棄捐。食凡夫萬不如道士
<lb n="0013c16"/>一。即行取樵然之為炭。向道士曰。吾身
<lb n="0013c17"/>雖小可供一日之粮。言畢即自投火。火為
<lb n="0013c18"/>不然。道士覩之感其若斯。諸佛歎德。天
<lb n="0013c19"/>神慈育。道士遂<anchor xml:id="beg0013044"/>留<anchor xml:id="end0013044"/>。日說妙經。四獸稟誨。佛
<lb n="0013c20"/>告諸沙門。梵志者<anchor xml:id="beg0013045"/>錠<anchor xml:id="end0013045"/>光佛是也。兔者吾身
<lb n="0013c21"/>是也。獼猴者<anchor xml:id="beg0013046"/>秋<anchor xml:id="end0013046"/>
<anchor xml:id="beg0013047"/>鷺<anchor xml:id="end0013047"/>子是也。狐者阿難是
<lb n="0013c22"/>也。獺者目連是也。菩薩慈惠度無極行布
<lb n="0013c23"/>施如是。</p>
<lb n="0013c24"/>
<head>（二二）</head>
<p id="pT03p0013c2403" type="inline">昔者菩薩為大理家。積寶齊國。常好濟
<lb n="0013c25"/>貧惠逮眾生。受一切歸猶海含流。時有友
<lb n="0013c26"/>子。以泆蕩之行。家賄消盡。理家愍焉。教之
<lb n="0013c27"/>曰。治生以道。福利無盡。以金千兩給子
<lb n="0013c28"/>為本。對曰敬諾。<anchor xml:id="beg0013048"/>不<anchor xml:id="end0013048"/>敢違明誨。即以行賈。
<lb n="0013c29"/>性邪行嬖。好事鬼妖。<anchor xml:id="beg0013049"/>婬<anchor xml:id="end0013049"/>蕩酒樂。財盡復窮。
<lb n="0014a01"/>如斯五行<anchor xml:id="beg0014001"/>𣩠<anchor xml:id="end0014001"/>盡其財。窮還守之。時理家門
<lb n="0014a02"/>外糞上有死鼠。理家<anchor xml:id="beg0014002"/>示之<anchor xml:id="end0014002"/>曰。夫聰明之
<lb n="0014a03"/>善士者。可以彼死鼠治生成居也。有金
<lb n="0014a04"/>千兩而窮困乎。今復以金千兩給汝。時
<lb n="0014a05"/>有乞兒。遙聞斯誨愴然而感。進猶乞食。還
<lb n="0014a06"/>取鼠去。<anchor xml:id="beg0014003"/>循<anchor xml:id="end0014003"/>彼妙教。具乞諸味。調和炙之。
<lb n="0014a07"/>賣得兩錢。轉以販菜。致有百餘。以微致
<lb n="0014a08"/>著。遂成富姓。閑居憶曰。吾本乞兒。緣致斯
<lb n="0014a09"/>賄乎。寤曰。由賢理家訓彼<anchor xml:id="beg0014004"/>兒<anchor xml:id="end0014004"/>頑。吾致
<lb n="0014a10"/>斯寶。受恩不報。謂之背明。作一銀案。又
<lb n="0014a11"/>為金鼠。以眾名珍滿其腹內。羅著案上。又
<lb n="0014a12"/>以眾寶瓔珞其邊。具以眾甘。禮彼理家。
<lb n="0014a13"/>陳其所以。今答天潤。理家曰。賢哉丈夫可
<lb n="0014a14"/>為教訓矣。即以女妻之。居處眾諸都以
<lb n="0014a15"/>付焉。曰汝為吾後當奉佛三寶。以四等心
<lb n="0014a16"/>救濟眾生。對曰。必修佛教矣。後為理家
<lb n="0014a17"/>之嗣。一國稱孝。佛告諸沙門。理家者吾身
<lb n="0014a18"/>是也。彼蕩子者調達是。以鼠致富者槃特
<lb n="0014a19"/>比丘是。調達<anchor xml:id="beg0014005"/>懷<anchor xml:id="end0014005"/>吾六億品經。言順行逆。
<lb n="0014a20"/>死入太山地獄。槃特比丘。懷吾一句。乃
<lb n="0014a21"/>致度世。夫有言無行。猶膏以明自<anchor xml:id="beg0014006"/>賊<anchor xml:id="end0014006"/>。斯
<lb n="0014a22"/>小人之智也。言行相<anchor xml:id="beg0014007"/>扶<anchor xml:id="end0014007"/>。明猶日月。含懷
<lb n="0014a23"/>眾生成濟萬物。斯大人之明也。行者是地。
<lb n="0014a24"/>萬物所由生矣。菩薩慈惠度無極行布施
<lb n="0014a25"/>如是。</p>
<lb n="0014a26"/>
<head>（二三）</head>
<p id="pT03p0014a2603" type="inline">昔有獨母為理家賃。守視田園。主人
<lb n="0014a27"/>有<anchor xml:id="beg0014008"/>徨<anchor xml:id="end0014008"/>。餉過食時。<anchor xml:id="beg0014009"/>時<anchor xml:id="end0014009"/>至欲食沙門從乞。心
<lb n="0014a28"/>存斯人。絕欲棄邪厥行清真。濟四海餓人
<lb n="0014a29"/>
<anchor xml:id="beg0014010"/>不<anchor xml:id="end0014010"/>如少惠淨戒真賢<anchor xml:id="beg0014011"/>者<anchor xml:id="end0014011"/>。以所食分盡著
<lb n="0014b01"/>鉢中。蓮華一<anchor xml:id="beg0014012"/>枚<anchor xml:id="end0014012"/>著上<anchor xml:id="beg0014013"/>貢<anchor xml:id="end0014013"/>焉。道人現神足
<lb n="0014b02"/>放光明。母喜歎曰。真所謂神聖者乎。願我後
<lb n="0014b03"/>生百子若<anchor xml:id="beg0014014"/>茲<anchor xml:id="end0014014"/>。母終神遷應為梵志嗣矣。
<lb n="0014b04"/>其靈集梵志小便之處。鹿<anchor xml:id="beg0014015"/>𦧧<anchor xml:id="end0014015"/>小便即感之
<lb n="0014b05"/>生。時滿生女。梵志育焉。年有十餘。光儀庠
<lb n="0014b06"/>步。守居護火。女與鹿戲。不覺火滅。父還恚
<lb n="0014b07"/>之。令行索火。女至人<anchor xml:id="beg0014016"/>聚<anchor xml:id="end0014016"/>。一<anchor xml:id="beg0014017"/>躇<anchor xml:id="end0014017"/>步<anchor xml:id="beg0014018"/>處<anchor xml:id="end0014018"/>一蓮
<lb n="0014b08"/>華生。火主曰。<anchor xml:id="beg0014019"/>爾<anchor xml:id="end0014019"/>遶吾居三匝。以火與爾。
<lb n="0014b09"/>女即順命。華生陸地圍屋三重。行者住足
<lb n="0014b10"/>靡不<anchor xml:id="beg0014020"/>雅<anchor xml:id="end0014020"/>奇。斯須宣聲聞其國王。王命工
<lb n="0014b11"/>相相其貴賤。師曰。必有聖嗣傳祚無窮。
<lb n="0014b12"/>王命賢臣娉迎禮備。容華奕奕。宮人莫如。
<lb n="0014b13"/>懷妊時滿生卵百枚。后妃逮妾靡不嫉焉。
<lb n="0014b14"/>豫刻芭蕉為鬼形像。臨產以髮被覆其
<lb n="0014b15"/>面。惡露塗<anchor xml:id="beg0014021"/>芭<anchor xml:id="end0014021"/>蕉以之<anchor xml:id="beg0014022"/>示<anchor xml:id="end0014022"/>王。眾妖弊明。
<lb n="0014b16"/>王<anchor xml:id="beg0014023"/>惑<anchor xml:id="end0014023"/>信矣。群邪以壺盛卵。密覆其口投
<lb n="0014b17"/>江流矣。天帝釋下以印封口。諸天翼衛。順
<lb n="0014b18"/>流停止。猶柱植地。下流之國。其王於臺
<lb n="0014b19"/>遙覩水中有壺流下。<anchor xml:id="beg0014024"/>韑輝<anchor xml:id="end0014024"/>光<anchor xml:id="beg0014025"/>耀<anchor xml:id="end0014025"/>似有乾
<lb n="0014b20"/>靈。取之觀焉。覩帝印文。發得百卵。令百
<lb n="0014b21"/>婦人懷育溫煖。時滿體成。產為百男。生有
<lb n="0014b22"/>上聖之智。不啟而自明。顏景跨世。相好希
<lb n="0014b23"/>有。力幹勢援。兼人百倍。言音之響有若師
<lb n="0014b24"/>子之吼。王即具白象百頭七寶鞍勒。以供
<lb n="0014b25"/>聖嗣。令征隣國。四鄰降伏。咸稱臣妾。又
<lb n="0014b26"/>伐所<anchor xml:id="beg0014026"/>生<anchor xml:id="end0014026"/>之國。國人巨細靡不悚慄。王曰。孰
<lb n="0014b27"/>有能却斯敵者乎。<anchor xml:id="beg0014027"/>夫人曰<anchor xml:id="end0014027"/>。大王<anchor xml:id="beg0014028"/>無<anchor xml:id="end0014028"/>懼。
<lb n="0014b28"/>視敵所由攻城何方。臨之興觀。為王降
<lb n="0014b29"/>之。王即視敵所由<anchor xml:id="beg0014029"/>而<anchor xml:id="end0014029"/>立觀矣。母登觀揚
<lb n="0014c01"/>聲曰。夫逆之大。其有三矣。不遠群邪
<lb n="0014c02"/>招二世咎。斯一也。生不識親而逆孝行。
<lb n="0014c03"/>斯二也。恃勢殺親毒向三尊。斯三也。懷
<lb n="0014c04"/>斯三逆其惡無蓋。爾等張口。信現<anchor xml:id="beg0014030"/>于<anchor xml:id="end0014030"/>今。母
<lb n="0014c05"/>捉其乳天令湩射遍百子口。精誠之感飲
<lb n="0014c06"/>乳情哀。僉然俱曰。斯<anchor xml:id="beg0014031"/>則<anchor xml:id="end0014031"/>吾<anchor xml:id="beg0014032"/>親<anchor xml:id="end0014032"/>。泣涕交頸。
<lb n="0014c07"/>叉手步進。叩頭悔過。親嗣始會。靡不哀慟。
<lb n="0014c08"/>二國和睦。情過伯叔。<anchor xml:id="beg0014033"/>異<anchor xml:id="end0014033"/>方欣<anchor xml:id="beg0014034"/>然<anchor xml:id="end0014034"/>靡不稱
<lb n="0014c09"/>善。諸子覩世無常<anchor xml:id="beg0014035"/>如<anchor xml:id="end0014035"/>幻。辭親學道。遠世
<lb n="0014c10"/>穢垢。九十九子皆得緣<anchor xml:id="beg0014036"/>一<anchor xml:id="end0014036"/>覺。一子理國。
<lb n="0014c11"/>父<anchor xml:id="beg0014037"/>王<anchor xml:id="end0014037"/>崩為王。大赦眾罪壞牢獄裂池塞。
<lb n="0014c12"/>
<anchor xml:id="beg0014038"/>免<anchor xml:id="end0014038"/>奴使。慰孝<anchor xml:id="beg0014039"/>悌<anchor xml:id="end0014039"/>。養孤獨。開帑藏大布
<lb n="0014c13"/>施。隨民之<anchor xml:id="beg0014040"/>願<anchor xml:id="end0014040"/>給。以十善為國法。人人
<lb n="0014c14"/>帶誦。家有孝子。興立塔寺供<anchor xml:id="beg0014041"/>養<anchor xml:id="end0014041"/>沙門。
<lb n="0014c15"/>誦經論道口無四惡。諸毒歇盡。壽命益長。
<lb n="0014c16"/>天帝養護。猶親育子。佛告諸沙門。留為
<lb n="0014c17"/>王者吾身是也。父<anchor xml:id="beg0014042"/>王<anchor xml:id="end0014042"/>者今白淨王是。母<anchor xml:id="beg0014043"/>者<anchor xml:id="end0014043"/>
<lb n="0014c18"/>舍妙是。菩薩慈惠度無極行布施如是。</p>
<lb n="0014c19"/>
<head>（二四）</head>
<p id="pT03p0014c1903" type="inline">昔者菩薩。時為梵志。經學明達。國人
<lb n="0014c20"/>師焉。弟子五百。皆有儒德。體好布施猶
<lb n="0014c21"/>自護身。時世有佛。號啑如來無所著正
<lb n="0014c22"/>真尊最正覺。將導三界還神本無。菩薩覩
<lb n="0014c23"/>佛。欣然自歸。請佛及僧七日留家。<anchor xml:id="beg0014044"/>以<anchor xml:id="end0014044"/>
<lb n="0014c24"/>禮供養。梵志弟子各諍所主。一人年稚師
<lb n="0014c25"/>使之行。還請事作。師曰。有事無作者爾
<lb n="0014c26"/>攝之焉。<anchor xml:id="beg0014045"/>童<anchor xml:id="end0014045"/>子對曰。<anchor xml:id="beg0014046"/>唯<anchor xml:id="end0014046"/>燈無<anchor xml:id="beg0014047"/>主<anchor xml:id="end0014047"/>者也。師
<lb n="0014c27"/>曰。善哉弟子。以𤬪盛麻油膏。淨自<anchor xml:id="beg0014048"/>洗<anchor xml:id="end0014048"/>浴。
<lb n="0014c28"/>白㲲纏頭。自手然之。天人龍鬼覩其猛力。
<lb n="0014c29"/>靡不拊手驚愕。而歎世未<anchor xml:id="beg0014049"/>曾<anchor xml:id="end0014049"/>有。斯必為
<lb n="0015a01"/>佛矣。佛嘉之焉。令明徹夜而頭不損。心
<lb n="0015a02"/>定在經霍然無想。七<anchor xml:id="beg0015001"/>日<anchor xml:id="end0015001"/>若茲都無懈<anchor xml:id="beg0015002"/>惓<anchor xml:id="end0015002"/>
<lb n="0015a03"/>念矣。佛則授決。却無數劫汝當為佛。號
<lb n="0015a04"/>曰<anchor xml:id="beg0015003"/>錠<anchor xml:id="end0015003"/>光。<anchor xml:id="beg0015004"/>項<anchor xml:id="end0015004"/>中肩上各有光明。教授拯濟
<lb n="0015a05"/>眾生獲度。其為無量。天人鬼龍。聞當
<lb n="0015a06"/>為佛。靡不<anchor xml:id="beg0015005"/>嘉豫<anchor xml:id="end0015005"/>稽首拜賀。梵志念曰。彼
<lb n="0015a07"/>其得佛吾必得也。須當受決而佛去焉。前
<lb n="0015a08"/>稽首曰。今設微供誠吾盡心。願授吾決。佛
<lb n="0015a09"/>告梵志。童子作佛之時當授爾決。梵志聞
<lb n="0015a10"/>當得佛。喜忘有身。自斯之後。遂大布
<lb n="0015a11"/>施。飢食寒衣。病給醫藥。蜎飛蚑行蠕動之
<lb n="0015a12"/>類。隨其所食以時濟之。八方諸國。稱為仁
<lb n="0015a13"/>父也。佛告舍利弗。<anchor xml:id="begd1e8901"/>童<anchor xml:id="endd1e8901"/>子者錠光佛是。梵志
<lb n="0015a14"/>者吾身是也。菩薩慈惠度無極行布施如
<lb n="0015a15"/>是。</p>
<lb n="0015a16"/>
<head>（二五）</head>
<p id="pT03p0015a1603" type="inline">昔者菩薩。為大理家。積財巨億。常奉三
<lb n="0015a17"/>尊。慈向眾生。觀市覩鼈。心悼之焉。問價
<lb n="0015a18"/>貴賤。鼈<anchor xml:id="beg0015006"/>主<anchor xml:id="end0015006"/>知菩薩有普慈之德尚濟眾
<lb n="0015a19"/>生。財富難數貴賤無違。答曰。百萬。能取
<lb n="0015a20"/>者善。不者吾當烹之。菩薩答曰。大善。即
<lb n="0015a21"/>雇如直持鼈歸家。澡護其傷。臨水放之。
<lb n="0015a22"/>覩其<anchor xml:id="beg0015007"/>遊<anchor xml:id="end0015007"/>去。悲喜誓曰。太山餓鬼眾生之類。
<lb n="0015a23"/>世主牢獄早獲免難。身安命全如爾今也。
<lb n="0015a24"/>稽首十方。叉手願曰。眾生擾擾。其苦無量。
<lb n="0015a25"/>吾當為天<anchor xml:id="beg0015008"/>為<anchor xml:id="end0015008"/>地。為旱作潤。為漂作筏。
<lb n="0015a26"/>飢食渴<anchor xml:id="beg0015009"/>漿<anchor xml:id="end0015009"/>。寒衣熱涼。為病作醫。為冥作
<lb n="0015a27"/>光。若有濁世顛倒之時。吾當於中作佛度
<lb n="0015a28"/>彼眾生矣。十方諸佛皆<anchor xml:id="beg0015010"/>善<anchor xml:id="end0015010"/>其誓。讚曰善哉。
<lb n="0015a29"/>必獲爾志。鼈後夜來<anchor xml:id="beg0015011"/>齕<anchor xml:id="end0015011"/>其門。怪門有聲使
<lb n="0015b01"/>出覩鼈。還如事云。菩薩視之。鼈<anchor xml:id="beg0015012"/>人<anchor xml:id="end0015012"/>語
<lb n="0015b02"/>曰。吾受重潤。身<anchor xml:id="beg0015013"/>體<anchor xml:id="end0015013"/>獲全。無以答<anchor xml:id="beg0015014"/>潤。
<lb n="0015b03"/>蟲水居<anchor xml:id="end0015014"/>物知水盈虛。洪水將至必為巨害
<lb n="0015b04"/>矣。願速嚴舟。臨時相迎。答曰大善。明晨
<lb n="0015b05"/>詣門如事啟王。王以菩薩宿有善名。信
<lb n="0015b06"/>用其言。遷下處高。時至鼈來曰。洪水<anchor xml:id="beg0015015"/>至<anchor xml:id="end0015015"/>。
<lb n="0015b07"/>可速下載。尋吾所之。可獲無患。船尋
<lb n="0015b08"/>其後。有蛇趣船。菩薩曰取之。鼈云大善。
<lb n="0015b09"/>又覩漂狐。曰取之。鼈亦云善。又覩漂人
<lb n="0015b10"/>搏頰呼天。哀濟吾命。曰取之。鼈曰慎
<lb n="0015b11"/>無取也。凡人心偽。尠有終信。背恩追
<lb n="0015b12"/>勢。好為兇逆。菩薩曰。蟲類爾濟。人類吾
<lb n="0015b13"/>
<anchor xml:id="beg0015016"/>賤<anchor xml:id="end0015016"/>。豈是仁哉。吾不<anchor xml:id="beg0015017"/>忍<anchor xml:id="end0015017"/>也。於是取之。鼈
<lb n="0015b14"/>
<anchor xml:id="beg0015018"/>曰<anchor xml:id="end0015018"/>悔哉。遂之豐土。鼈辭曰。恩畢請退。答
<lb n="0015b15"/>曰。吾獲如來無所著至真正覺者。必當相
<lb n="0015b16"/>度。鼈曰<anchor xml:id="beg0015019"/>大<anchor xml:id="end0015019"/>善。鼈退蛇狐各去。狐以穴
<lb n="0015b17"/>為居。獲古人伏藏紫磨名金百斤。喜曰。當
<lb n="0015b18"/>以報彼恩矣。<anchor xml:id="beg0015020"/>馳<anchor xml:id="end0015020"/>還曰。小蟲受潤獲濟微
<lb n="0015b19"/>命。蟲穴居之物。求穴以自安。獲金百斤。
<lb n="0015b20"/>斯穴非塚非家非劫非盜。吾精誠之所致。
<lb n="0015b21"/>願以貢賢。菩薩深惟。不取徒<anchor xml:id="beg0015021"/>捐<anchor xml:id="end0015021"/>。無益於
<lb n="0015b22"/>貧民。<anchor xml:id="beg0015022"/>取<anchor xml:id="end0015022"/>以布施。眾生獲濟。不亦善乎。
<lb n="0015b23"/>尋而取之。漂人覩焉。曰分吾半矣。菩薩即
<lb n="0015b24"/>以十斤惠之。漂人曰。爾掘塚劫金。罪<anchor xml:id="beg0015023"/>福<anchor xml:id="end0015023"/>
<lb n="0015b25"/>應柰何。不半分之。吾必告有司。答曰。貧民
<lb n="0015b26"/>困<anchor xml:id="beg0015024"/>乏<anchor xml:id="end0015024"/>。吾欲等施。爾欲<anchor xml:id="beg0015025"/>專<anchor xml:id="end0015025"/>之。不亦偏乎。
<lb n="0015b27"/>漂人遂告有司。菩薩見拘無所告訴。<anchor xml:id="begd1e9249"/>唯<anchor xml:id="endd1e9249"/>
<lb n="0015b28"/>歸命三尊。悔過自責。慈願眾生早離八難。
<lb n="0015b29"/>莫有怨結如吾今也。蛇狐會曰。奈斯事
<lb n="0015c01"/>何。蛇曰。吾將濟之。遂銜良藥開關入
<lb n="0015c02"/>獄。見菩薩狀。顏色有損。愴而心悲。謂
<lb n="0015c03"/>菩薩言。以藥自隨。吾將齚太子。其毒尤
<lb n="0015c04"/>甚。莫能濟者。賢者以藥自聞。傳<anchor xml:id="beg0015026"/>則愈<anchor xml:id="end0015026"/>矣。菩
<lb n="0015c05"/>薩默然。蛇如所云。太子命將殞。王令曰。
<lb n="0015c06"/>有能濟茲。封之相國。吾與參治。菩薩上
<lb n="0015c07"/>聞。傳之。即<anchor xml:id="beg0015027"/>愈<anchor xml:id="end0015027"/>。王喜問所由。囚人本末自
<lb n="0015c08"/>陳。王悵然自咎曰。吾闇甚哉。即誅漂人
<lb n="0015c09"/>大赦其國。封為<anchor xml:id="beg0015028"/>國相<anchor xml:id="end0015028"/>。執手入宮並坐而
<lb n="0015c10"/>曰。賢者說何書。懷何道。而為二儀之仁。惠
<lb n="0015c11"/>逮眾生乎。對曰。說佛經懷佛道也。王曰。
<lb n="0015c12"/>佛有要決。曰有之。佛說四非常。<anchor xml:id="beg0015029"/>在<anchor xml:id="end0015029"/>之
<lb n="0015c13"/>者。眾禍殄。<anchor xml:id="beg0015030"/>景<anchor xml:id="end0015030"/>祐昌。王曰善哉。願獲其
<lb n="0015c14"/>
<anchor xml:id="beg0015031"/>實<anchor xml:id="end0015031"/>。曰乾坤終訖之時。七日竝<anchor xml:id="beg0015032"/>列<anchor xml:id="end0015032"/>巨海都索。
<lb n="0015c15"/>天地烔然。須彌崩壞。天人鬼龍。眾生身
<lb n="0015c16"/>命。霍然燋盡。前盛今衰。所謂非常矣。明
<lb n="0015c17"/>士守無常之念。曰天地尚然。官爵國土。
<lb n="0015c18"/>焉得久存。得斯念者乃有普慈之志矣。
<lb n="0015c19"/>王曰。天地尚<anchor xml:id="beg0015033"/>然<anchor xml:id="end0015033"/>。豈況國土。佛說非常。我
<lb n="0015c20"/>心信哉。理家又曰。苦之尤苦者。王宜知
<lb n="0015c21"/>之。王曰。願聞明<anchor xml:id="beg0015034"/>誡<anchor xml:id="end0015034"/>。曰眾生識靈微妙難
<lb n="0015c22"/>知。視之無形。聽之無聲。弘也天下。高也
<lb n="0015c23"/>無蓋。汪洋無表。輪轉無際。然飢渴于六欲。
<lb n="0015c24"/>猶海不足<anchor xml:id="beg0015035"/>于<anchor xml:id="end0015035"/>眾流。以斯數更太山燒煮諸
<lb n="0015c25"/>毒眾苦。或為餓鬼。<anchor xml:id="beg0015036"/>洋<anchor xml:id="end0015036"/>銅沃口役作太山。或
<lb n="0015c26"/>為畜生。屠割剝裂。死輙更刃。苦痛無量。若
<lb n="0015c27"/>獲為人。處胎十月。臨生急<anchor xml:id="beg0015037"/>笮<anchor xml:id="end0015037"/>。猶索絞
<lb n="0015c28"/>身。墮地之痛猶高隕下。為風所吹若火
<lb n="0015c29"/>燒己。溫湯洗之<anchor xml:id="beg0015038"/>甚<anchor xml:id="end0015038"/>沸銅自沃。手<anchor xml:id="beg0015039"/>葌<anchor xml:id="end0015039"/>摩身
<lb n="0016a01"/>猶刃自剝。如斯諸痛<anchor xml:id="begd1e9487"/>甚<anchor xml:id="endd1e9487"/>苦難陳。年長之
<lb n="0016a02"/>後。諸根竝熟。首白齒隕。內外虛耗。存之
<lb n="0016a03"/>心悲。轉成重病。四大欲離。節節皆痛。坐
<lb n="0016a04"/>臥須人醫來加惱。命將欲終。諸風竝興。截
<lb n="0016a05"/>筋碎骨。孔竅都塞。息絕神逝尋行所之。
<lb n="0016a06"/>若其昇天。天亦有貧富貴賤。延算之壽。福
<lb n="0016a07"/>盡罪來。下入太山餓鬼畜生。斯謂之苦。
<lb n="0016a08"/>王曰善哉。佛說苦要。我心信哉。理家又曰。
<lb n="0016a09"/>夫有必空。猶若兩木相鑽生火。火還燒木。
<lb n="0016a10"/>火木俱盡。二事皆空。往古先王宮殿臣民。
<lb n="0016a11"/>今者磨滅不覩所之。斯亦空也。王曰善
<lb n="0016a12"/>哉。佛說空要。我心信哉。理家又曰。夫身
<lb n="0016a13"/>地水火風矣。強為地。軟為水。熱為火。息為
<lb n="0016a14"/>風。命盡神去。四大各離。無能保全。故云非
<lb n="0016a15"/>身矣。王曰善哉。佛說非身。吾心信哉。身且
<lb n="0016a16"/>不保。豈況國土乎。痛夫我先王。不聞無上
<lb n="0016a17"/>正真最正覺非常苦空非身之教矣。理家曰。
<lb n="0016a18"/>天地無常。誰能保國者乎。<anchor xml:id="beg0016001"/>胡<anchor xml:id="end0016001"/>不空藏布施
<lb n="0016a19"/>
<anchor xml:id="beg0016002"/>貧飢<anchor xml:id="end0016002"/>之人乎。王曰善哉。明師之教快哉。
<lb n="0016a20"/>即空諸藏。<anchor xml:id="beg0016003"/>而<anchor xml:id="end0016003"/>布施貧乏。鰥寡孤兒令之
<lb n="0016a21"/>為親為子。<anchor xml:id="beg0016004"/>民<anchor xml:id="end0016004"/>服炫<anchor xml:id="beg0016005"/>煌<anchor xml:id="end0016005"/>。貧富齊同。舉國欣
<lb n="0016a22"/>欣。含笑<anchor xml:id="beg0016006"/>且<anchor xml:id="end0016006"/>行。仰天歎曰。菩薩神化乃
<lb n="0016a23"/>至於茲乎。四方歎德。遂致太平。佛告諸沙
<lb n="0016a24"/>門。理家者是<anchor xml:id="beg0016007"/>吾<anchor xml:id="end0016007"/>身<anchor xml:id="beg0016008"/>也<anchor xml:id="end0016008"/>。國王者彌勒是。鼈
<lb n="0016a25"/>者阿難是。狐者<anchor xml:id="beg0016009"/>鶖鷺<anchor xml:id="end0016009"/>子是。蛇者目連是。漂
<lb n="0016a26"/>人者調達是。菩薩慈惠度無極行布施如
<lb n="0016a27"/>是。</p>
<lb n="0016a28"/>
<head>（二六）</head>
<p id="pT03p0016a2803" type="inline">昔者菩薩為沙門行。恒處山林。慈心悲
<lb n="0016a29"/>愍。眾生長苦輪轉三界。何以濟之。靖心思
<lb n="0016b01"/>惟索道弘<anchor xml:id="beg0016010"/>原<anchor xml:id="end0016010"/>。當以拯眾而衣有虱。身痒心
<lb n="0016b02"/>擾。道志不立。<anchor xml:id="beg0016011"/>手探<anchor xml:id="end0016011"/>尋之即獲虱矣。中心愴
<lb n="0016b03"/>然。求以安之。正有<anchor xml:id="beg0016012"/>獸<anchor xml:id="end0016012"/>骨徐<anchor xml:id="beg0016013"/>以<anchor xml:id="end0016013"/>置中矣。虱
<lb n="0016b04"/>得七日之食。盡乃捨邁。展轉生死。菩薩得
<lb n="0016b05"/>佛。經緯教化。時天大雪絕<anchor xml:id="beg0016014"/>行路<anchor xml:id="end0016014"/>人。國有理
<lb n="0016b06"/>家請佛并數千比丘。供養七日。厥心肅穆。
<lb n="0016b07"/>宗室僉然。而雪未晞。佛告阿難。勅諸沙門
<lb n="0016b08"/>皆還精舍。阿難言。主人恭肅。厥心未墮。雪
<lb n="0016b09"/>盛未息。分衛無處。世尊曰。主人意訖不復
<lb n="0016b10"/>供惠也。佛即引<anchor xml:id="beg0016015"/>邁<anchor xml:id="end0016015"/>。沙門翼從還于精舍。
<lb n="0016b11"/>明日世尊告阿難。<anchor xml:id="beg0016016"/>汝<anchor xml:id="end0016016"/>從主人分衛。阿難
<lb n="0016b12"/>奉教而行造主人門。門人覩之。無問其
<lb n="0016b13"/>所以也。有頃迴還。稽首長跪。如事啟焉。又
<lb n="0016b14"/>質其<anchor xml:id="begd1e9760"/>原<anchor xml:id="endd1e9760"/>。彼意無恒。何其疾乎。佛即為具說
<lb n="0016b15"/>如上。又曰。阿難吾以慈心濟虱微命。惠之
<lb n="0016b16"/>朽<anchor xml:id="beg0016017"/>骨<anchor xml:id="end0016017"/>七日之食。今獲供養盡世上獻。宿命
<lb n="0016b17"/>施恩。恩齊七日。故其意止不復如前也。豈
<lb n="0016b18"/>況慈心向佛逮沙門眾。持戒清淨無欲高行。
<lb n="0016b19"/>內端己心。表以慈化。恭惠高行比丘一人。
<lb n="0016b20"/>踰施凡庶累劫盡情也。所以然者。比丘
<lb n="0016b21"/>擁懷。佛經有戒有定有慧解<anchor xml:id="beg0016018"/>脫<anchor xml:id="end0016018"/>度知見
<lb n="0016b22"/>種。以斯五德慈導眾生。令遠三界萬苦
<lb n="0016b23"/>之禍矣。阿難曰。遇哉斯理家。面獲慈養如
<lb n="0016b24"/>來無所著正真道最正覺道法御天人師并諸
<lb n="0016b25"/>沙門。或有溝<anchor xml:id="beg0016019"/>港<anchor xml:id="end0016019"/>頻來不還應真。或有開士。
<lb n="0016b26"/>建大弘慈將導眾生者乎。斯福難量。其若
<lb n="0016b27"/>海矣。難稱其猶地也。佛言。善哉。阿難。真
<lb n="0016b28"/>如所云。佛時難遇。經法難聞。比丘僧難
<lb n="0016b29"/>得供養。如漚曇華時一有耳。佛說如是。比
<lb n="0016c01"/>丘歡喜稽首承行。菩薩慈惠度無極行布施
<lb n="0016c02"/>如是。</p>
<lb n="0016c03"/>
<byline>六度集經</byline>卷第三<lb n="0016c04"/>
<lb n="0016c05"/>
<byline>六度集經</byline>卷第四<lb n="0016c06"/>
<lb n="0016c07"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0016020"/>吳康居國沙門<anchor xml:id="end0016020"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0016c08"/>
<head>戒度無極<anchor xml:id="beg0016021"/>章<anchor xml:id="end0016021"/>
<anchor xml:id="beg0016022"/>第二<anchor xml:id="end0016022"/>
(<anchor xml:id="beg0016023"/>此有<anchor xml:id="end0016023"/>十五章)
</head>
<lb n="0016c09"/>
<p id="pT03p0016c0901">戒度無極者。厥則云何。狂愚兇虐。好殘
<lb n="0016c10"/>生命。貪<anchor xml:id="beg0016024"/>餘<anchor xml:id="end0016024"/>盜竊。婬妷穢濁。兩舌惡罵。妄
<lb n="0016c11"/>言綺語。嫉恚癡心。危親戮聖。謗佛亂賢。
<lb n="0016c12"/>取宗廟物。懷兇逆。毀三尊。如斯<anchor xml:id="beg0016025"/>元<anchor xml:id="end0016025"/>惡。寧
<lb n="0016c13"/>就脯割。葅醢市朝。終而不為信佛三寶。四
<lb n="0016c14"/>恩普濟矣。</p>
<lb n="0016c15"/>
<head>（二七）</head>
<p id="pT03p0016c1503" type="inline">昔者菩薩為清信士。所處之國其王行
<lb n="0016c16"/>真。勸導臣民令知三尊。執戒奉齋者
<lb n="0016c17"/>
<anchor xml:id="beg0016026"/>捐<anchor xml:id="end0016026"/>賦除役。黎庶巨細見王尚賢。多偽善
<lb n="0016c18"/>而潛行邪。王以佛戒<anchor xml:id="beg0016027"/>觀察<anchor xml:id="end0016027"/>民操。有外善
<lb n="0016c19"/>內穢。違佛清化。即權令而勅曰。敢有奉佛
<lb n="0016c20"/>道者罪至棄市。訛善之徒靡不釋真。恣
<lb n="0016c21"/>心從其本邪。菩薩年耆。懷正真弘<anchor xml:id="beg0016028"/>影<anchor xml:id="end0016028"/>之明。
<lb n="0016c22"/>聞令驚曰。釋真從邪獲為帝王。壽齊二
<lb n="0016c23"/>儀富貴無外。六樂由心。吾終不為也。雖一
<lb n="0016c24"/>飡之命。得覩三尊至真之化。吾欣奉之。懷
<lb n="0016c25"/>俗記籍萬億之卷。身處天宮極天之壽。而
<lb n="0016c26"/>闇於三尊。不聞佛經。吾不願也。稟佛之
<lb n="0016c27"/>言。即有戮死之患。吾甘心焉。經云。眾生
<lb n="0016c28"/>自投三塗。獲人道難。處中國難。六情完具
<lb n="0016c29"/>難。生有道國難。與菩薩親難。覩經信之
<lb n="0017a01"/>難。貫奧解微難。值高行沙門清心供養
<lb n="0017a02"/>難。值佛受決難。吾宿功著。今覩佛經
<lb n="0017a03"/>獲奉三寶。若值無道葅醯之酷。湯火之
<lb n="0017a04"/>
<anchor xml:id="beg0017001"/>戾<anchor xml:id="end0017001"/>。終不釋正從彼妖蠱也。王命有司。
<lb n="0017a05"/>廉察違命者。戮之市朝。廉人見菩薩志固
<lb n="0017a06"/>不轉奉事三尊至意不虧。即執之以聞。王
<lb n="0017a07"/>曰。戮之於市。陰使人尋聽察其云。菩薩就
<lb n="0017a08"/>死誡其子曰。乾坤始興有人之來。眾生處
<lb n="0017a09"/>世。以六情亂行甚於狂醉。尠覩三尊。導
<lb n="0017a10"/>清明化也。爾幸知法。慎無釋之。夫捨佛
<lb n="0017a11"/>法之行。而為鬼妖之偽者。國喪必矣。吾
<lb n="0017a12"/>寧捨身不去真也。王今悖誤。爾無從焉。
<lb n="0017a13"/>廉者以聞。王知行真。即欣而請之。執手昇
<lb n="0017a14"/>殿曰。卿真可謂佛弟子者矣。拜為國相。
<lb n="0017a15"/>委任治政。捨佛清化之<anchor xml:id="beg0017002"/>疇<anchor xml:id="end0017002"/>者。復其賦役。
<lb n="0017a16"/>於是國境莫<anchor xml:id="beg0017003"/>尚為<anchor xml:id="end0017003"/>善。佛告諸沙門。時國王
<lb n="0017a17"/>者彌勒是也。清信士者吾身是也。菩薩執志
<lb n="0017a18"/>度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0017a19"/>
<head>（二八）</head>
<p id="pT03p0017a1903" type="inline">昔者菩薩。身為象王。其心弘遠。照知有
<lb n="0017a20"/>佛有法有比丘僧。常三自歸。每以普慈拯
<lb n="0017a21"/>濟眾生。誓願得佛當度一切。從五百象。
<lb n="0017a22"/>時有兩妻。象王於水中得一蓮華。厥色甚
<lb n="0017a23"/>妙。以惠<anchor xml:id="beg0017004"/>嫡<anchor xml:id="end0017004"/>妻。<anchor xml:id="begd1e10109"/>嫡<anchor xml:id="endd1e10109"/>妻得華。欣懌曰。氷寒
<lb n="0017a24"/>尤甚。何緣有斯華乎。小妻貪嫉。恚而誓
<lb n="0017a25"/>曰。會以重毒鴆殺汝矣。結氣而殞。魂靈
<lb n="0017a26"/>感化為四姓女。顏華絕人。智意流通。博識
<lb n="0017a27"/>古今。仰觀天文。明時盛衰。王聞若茲。娉
<lb n="0017a28"/>為夫人。至即陳治國之政義合忠臣。王悅
<lb n="0017a29"/>而敬之。每言輙從。夫人曰。吾夢覩六牙之
<lb n="0017b01"/>象。心欲其牙以為珮几王不致之。吾即
<lb n="0017b02"/>死矣。王曰。無妖言也。人聞笑爾。夫人
<lb n="0017b03"/>言。相屬心生憂結。王請議臣四人。自云
<lb n="0017b04"/>己夢。曰古今有斯象乎。一臣對曰。無有之
<lb n="0017b05"/>也。一臣曰。王不夢也。一臣曰。甞聞有之。
<lb n="0017b06"/>所在彌遠。一臣曰。若能致之。帝釋今翔於
<lb n="0017b07"/>茲矣。四臣即召四方射師問之。南方師曰。
<lb n="0017b08"/>吾亡父常云。有之。然遠難致。臣上聞云。斯
<lb n="0017b09"/>人知之。王即現之。夫人曰。汝直南行三千
<lb n="0017b10"/>里。得山入山行二日許。即至象所在也。
<lb n="0017b11"/>道邊作坑。除爾鬚髮著沙門服。於坑中
<lb n="0017b12"/>射之。截取其牙。將二<anchor xml:id="beg0017005"/>牙<anchor xml:id="end0017005"/>來。師如命行。
<lb n="0017b13"/>之象遊處。先射象。著法服持鉢。於坑中
<lb n="0017b14"/>止住。象王見沙門。即低頭言。和南道士。將
<lb n="0017b15"/>以何事賊吾軀命。曰欲得汝牙。象曰。吾
<lb n="0017b16"/>痛難忍。疾取牙去。無亂吾心令惡念生
<lb n="0017b17"/>也。志念惡者死入太山．餓鬼．畜生道中。夫
<lb n="0017b18"/>懷忍行慈。惡來善往。菩薩之上行也。正使
<lb n="0017b19"/>
<anchor xml:id="beg0017006"/>爼<anchor xml:id="end0017006"/>骨脯肉。終不違斯行也。修斯行者死
<lb n="0017b20"/>輙上天。疾得滅度矣。人即截牙。象曰。
<lb n="0017b21"/>道士當却行。無令群象尋足跡也。象適人
<lb n="0017b22"/>去遠。其痛難忍。躃地大呼。奄忽而死。即
<lb n="0017b23"/>生天上。群象四來。咸曰。何人殺吾王者。
<lb n="0017b24"/>行索不得。還守王哀號。師以牙還。王覩
<lb n="0017b25"/>象牙心即慟怖。夫人以牙著手中。適欲視
<lb n="0017b26"/>之。雷電霹靂<anchor xml:id="beg0017007"/>椎<anchor xml:id="end0017007"/>之。吐血死入地獄。佛告
<lb n="0017b27"/>諸沙門。爾時象王者我身是也。大婦者<anchor xml:id="beg0017008"/>求<anchor xml:id="end0017008"/>
<lb n="0017b28"/>夷是。獵者調達是。<anchor xml:id="beg0017009"/>小<anchor xml:id="end0017009"/>夫人者好首是。菩薩
<lb n="0017b29"/>執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0017c01"/>
<head>（二九）</head>
<p id="pT03p0017c0103" type="inline">昔者菩薩。為鸚鵡王。常奉佛教。歸命三
<lb n="0017c02"/>尊。時當死。死不犯十惡。慈心教化。六度為
<lb n="0017c03"/>首。爾時國王好食鸚鵡。獵士競索覩鸚鵡
<lb n="0017c04"/>群。以網收之。盡獲其眾。貢于太官。宰
<lb n="0017c05"/>夫<anchor xml:id="beg0017010"/>收<anchor xml:id="end0017010"/>焉。肥即烹之為<anchor xml:id="beg0017011"/>肴<anchor xml:id="end0017011"/>。鸚鵡王深惟。
<lb n="0017c06"/>眾生擾擾赴獄喪身。迴流三界靡不由
<lb n="0017c07"/>食。告從者曰。除貪<anchor xml:id="beg0017012"/>捐<anchor xml:id="end0017012"/>食。體<anchor xml:id="beg0017013"/>疪<anchor xml:id="end0017013"/>小苦。命
<lb n="0017c08"/>可冀矣。愚者饕餮。心無遠慮。猶若慳子貪
<lb n="0017c09"/>刀刃之尠蜜。不知有截舌之患。吾今裁
<lb n="0017c10"/>食。爾等則焉。鸚鵡王日瘦。由其籠<anchor xml:id="beg0017014"/>目<anchor xml:id="end0017014"/>
<lb n="0017c11"/>勢踊得出。立籠上曰。夫貪惡之大。無欲
<lb n="0017c12"/>善之景矣。重曰。諸佛以貪為獄為網為毒
<lb n="0017c13"/>為刃。爾等<anchor xml:id="beg0017015"/>損<anchor xml:id="end0017015"/>食可如余焉。菩薩自斯。
<lb n="0017c14"/>若為凡人。麤食供命。弊衣蓋形。以貪戒
<lb n="0017c15"/>心。無日不存。福為帝王。輙以佛智觀國
<lb n="0017c16"/>之累。福高弘多其為難算矣。非常無牢<anchor xml:id="beg0017016"/>唯<anchor xml:id="end0017016"/>
<lb n="0017c17"/>苦無樂。夫有輙滅。身為偽幻。難保猶<anchor xml:id="beg0017017"/>卵<anchor xml:id="end0017017"/>。
<lb n="0017c18"/>難養若狼。有眼覩焉。靡不寒慄。菩薩世
<lb n="0017c19"/>世以戒為行。遂成如來無所著正真道最正
<lb n="0017c20"/>覺為天人師。佛告諸比丘。時鸚鵡王者吾
<lb n="0017c21"/>身是也。人王者調達是也。菩薩執志度無
<lb n="0017c22"/>極行持戒如是。</p>
<lb n="0017c23"/>
<head>（三○）</head>
<p id="pT03p0017c2303" type="inline">昔者菩薩。為王太子。名曰法<anchor xml:id="beg0017018"/>施<anchor xml:id="end0017018"/>。內清
<lb n="0017c24"/>外淨。常以履邪之禍。自戒其心。尊聖孝親。
<lb n="0017c25"/>慈濟眾生。夫子朝覲。<anchor xml:id="beg0017019"/>輙須<anchor xml:id="end0017019"/>相國。進退如
<lb n="0017c26"/>禮未甞失儀。王之幸妾。內懷邪淫。出援
<lb n="0017c27"/>太子。太子力爭。而獲免焉。拍相首曰。去
<lb n="0017c28"/>矣。其冠隕地。相首無髮。內妾笑之。恥而
<lb n="0017c29"/>懷忿。妾向王泣曰。妾雖微賤猶是王妻。太
<lb n="0018a01"/>子不遜有欲于妾。王曰。太子履操。非
<lb n="0018a02"/>佛志不念。非佛教不言。非佛道不行。
<lb n="0018a03"/>八方歎德。諸國莫如。<anchor xml:id="beg0018001"/>其<anchor xml:id="end0018001"/>豈有非乎。讒言
<lb n="0018a04"/>緻數。以惑王心。王曰。骨肉相殘謂之亂賊。
<lb n="0018a05"/>吾不為也。拜為邊王。去國八千里。曰爾鎮
<lb n="0018a06"/>境外。則天行仁。無殘民命。無苟貪困黎
<lb n="0018a07"/>庶。尊老若親。愛民若子。慎修佛戒守道
<lb n="0018a08"/>以死。世<anchor xml:id="beg0018002"/>多<anchor xml:id="end0018002"/>姧偽。齒印之教。爾乃信矣。太子
<lb n="0018a09"/>稽首泣涕曰。不敢替尊誨。即就<anchor xml:id="beg0018003"/>錄<anchor xml:id="end0018003"/>土。五戒
<lb n="0018a10"/>十德。慈化國民。處位一年。遠民慕潤。歸
<lb n="0018a11"/>化雲集。增戶萬餘。以狀上聞。歎王德潤
<lb n="0018a12"/>遠照使然。王逮后妃。喜而歎之。妾殊懷
<lb n="0018a13"/>怨。與相為姧。謀除太子。伺王臥出。以
<lb n="0018a14"/>蠟<anchor xml:id="beg0018004"/>抑<anchor xml:id="end0018004"/>印。詐為書。爾有慢上之罪。不忍面
<lb n="0018a15"/>誅。書到疾脫眼<anchor xml:id="beg0018005"/>童<anchor xml:id="end0018005"/>子。付使還國。使往至。
<lb n="0018a16"/>群臣僉曰。斯妖亂之使。非自大王也。太子
<lb n="0018a17"/>曰。大王前齒。今者信現。愛身違親謂之大
<lb n="0018a18"/>逆矣。即與群臣相樂三日。遍行國界。<anchor xml:id="beg0018006"/>賙<anchor xml:id="end0018006"/>
<lb n="0018a19"/>窮濟乏。以佛<anchor xml:id="beg0018007"/>影<anchor xml:id="end0018007"/>模。慈心訓民。募能
<lb n="0018a20"/>脫眼者。賣<anchor xml:id="beg0018008"/>芻<anchor xml:id="end0018008"/>兒即為出眼。以付使者。
<lb n="0018a21"/>函之馳還本土。相國以付嬖妾。嬖妾懸
<lb n="0018a22"/>著床前。罵曰。不從吾欲鑿眼快乎。大王夢
<lb n="0018a23"/>虵蜂螫太子目。寤即哽噎。曰吾子將有異
<lb n="0018a24"/>乎。嬖妾曰。王存之至。聊有斯夢。必無異也。
<lb n="0018a25"/>太子以琴樂索食濟命。展轉諸國至妃父
<lb n="0018a26"/>王之國。王有妙琴。呼而聽之。其音咨嗟已
<lb n="0018a27"/>先王之德。<anchor xml:id="beg0018009"/>未<anchor xml:id="end0018009"/>為孤兒無親之哀音。其妃解
<lb n="0018a28"/>音。哽噎曰。吾君子窮哉。王曰何謂。妃具
<lb n="0018a29"/>陳之。辭親曰。斯自妾命。女二其姓非貞
<lb n="0018b01"/>也。請翼從至孝之君子。二親舉哀。妃將
<lb n="0018b02"/>太子還其本國。王聞有妙琴者。呼而作
<lb n="0018b03"/>之。形容<anchor xml:id="beg0018010"/>憔悴<anchor xml:id="end0018010"/>
<anchor xml:id="fxT03p0018b01"/>唯識其聲。王曰。汝是吾子
<lb n="0018b04"/>法施者<anchor xml:id="beg0018011"/>乎<anchor xml:id="end0018011"/>。太子伏地哽噎。王后宮人。舉
<lb n="0018b05"/>國巨細莫不哀慟。妃本末陳之。王曰。嗚呼
<lb n="0018b06"/>女人不仁。猶粳飯之糅毒。佛教遠之不亦
<lb n="0018b07"/>宜乎。即收相國及嬖妾。以棘笞之。<anchor xml:id="beg0018012"/>焬<anchor xml:id="end0018012"/>膠
<lb n="0018b08"/>
<anchor xml:id="beg0018013"/>渧<anchor xml:id="end0018013"/>其瘡中。<anchor xml:id="beg0018014"/>燺<anchor xml:id="end0018014"/>即裂之。為坑生埋矣。佛告
<lb n="0018b09"/>諸比丘。太子宿命甞賣白珠。彼妾時為富姓
<lb n="0018b10"/>女。乘車行路。相國時為御者。呼賣珠童。
<lb n="0018b11"/>曰視汝珠來。持珠而不買。婬視言調。童
<lb n="0018b12"/>子恚曰。不還吾珠而為婬視。吾鑿汝目。
<lb n="0018b13"/>女及御者。俱曰。棘笞膠<anchor xml:id="begd1e10703"/>渧<anchor xml:id="endd1e10703"/>裂肉生埋汝可
<lb n="0018b14"/>乎。夫善惡已施。禍福自隨。猶影之繫形。
<lb n="0018b15"/>惡熟罪成。如響之應聲。為惡欲其無殃。
<lb n="0018b16"/>猶下種令不生矣。菩薩受佛淨戒。寧脫眼
<lb n="0018b17"/>而死。不犯淫生也。爾時太子法<anchor xml:id="beg0018015"/>施<anchor xml:id="end0018015"/>者我
<lb n="0018b18"/>身是也。相國者調達是。嬖妾者調達妻是也。
<lb n="0018b19"/>菩薩執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0018b20"/>
<head>（三一）</head>
<p id="pT03p0018b2003" type="inline">昔者菩薩。兄弟三人。遭世枯旱。黎民相
<lb n="0018b21"/>噉。俱行索食。以濟微命。經歷山<anchor xml:id="beg0018016"/>嶮<anchor xml:id="end0018016"/>乏
<lb n="0018b22"/>食有日。兩兄各云。以婦濟命可乎。大兄。
<lb n="0018b23"/>先殺其妻。分為五分。小弟仁惻。哀而不
<lb n="0018b24"/>食。中兄復<anchor xml:id="beg0018017"/>殺<anchor xml:id="end0018017"/>。弟殊哽噎。兩兄欲殺弟妻。
<lb n="0018b25"/>弟曰。殺彼全己非佛仁道。吾不為也。將妻
<lb n="0018b26"/>入山採果自供。處山歷年。山中有一跛
<lb n="0018b27"/>人。婦與私通。謀殺其婿。詭曰。妾義當勞養。
<lb n="0018b28"/>而君為之。明日翼從。願俱歷苦。曰山甚險
<lb n="0018b29"/>阻。爾無行也。三辭不從。遂便俱行。婦覩
<lb n="0018c01"/>山高谷深。排壻落之。水邊有神。神接令
<lb n="0018c02"/>安。婦喜得所。還跛共居。婿尋水行覩商
<lb n="0018c03"/>人焉。本末自陳。商人愍之。載至豐國。
<lb n="0018c04"/>其國王崩。又無太子。群臣相讓。適無立
<lb n="0018c05"/>者。令梵志占。行路之人有應相者。立之為
<lb n="0018c06"/>
<anchor xml:id="beg0018018"/>王<anchor xml:id="end0018018"/>。梵志覩菩薩。即曰善哉。斯有道之君。
<lb n="0018c07"/>可為兆民天仁之覆矣。群僚黎庶。揮淚
<lb n="0018c08"/>歎善。莫不稱壽。奉載入宮。授以帝位。即
<lb n="0018c09"/>以四等養民。眾邪之術。都廢之矣。授以
<lb n="0018c10"/>五戒。宣布十善。率土持戒。於是天帝祐
<lb n="0018c11"/>護其國。鬼妖奔迸。毒氣消歇。穀<anchor xml:id="beg0018019"/>菓<anchor xml:id="end0018019"/>豐熟。
<lb n="0018c12"/>隣國化正。仇憾更親。襁負雲集。婦嬰其
<lb n="0018c13"/>跛壻。入國乞<anchor xml:id="beg0018020"/>匃<anchor xml:id="end0018020"/>。陳昔將婿避世之難。今
<lb n="0018c14"/>來歸仁。國人巨細莫不雅奇。僉曰。賢婦可
<lb n="0018c15"/>書矣。夫人曰。可重賜也。王即<anchor xml:id="beg0018021"/>見<anchor xml:id="end0018021"/>婦問曰。
<lb n="0018c16"/>識天子不。婦怖叩頭。王為宮人本末陳
<lb n="0018c17"/>之。執正臣曰。斯可戮矣。王曰。諸佛以仁
<lb n="0018c18"/>為三界上寶。吾寧殞軀命。不去仁道也。夫
<lb n="0018c19"/>人使人驅之出國。掃其足迹。佛告鶖鷺
<lb n="0018c20"/>子。王者吾身是。跛人者調達是。婦者好首
<lb n="0018c21"/>是也。菩薩執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0018c22"/>
<head>（三二）</head>
<p id="pT03p0018c2203" type="inline">昔者菩薩。時為凡夫。博學佛經。深解罪
<lb n="0018c23"/>福。眾道醫術。禽獸鳴啼。靡不具照。覩世
<lb n="0018c24"/>憒濁。隱而不仕。尊尚佛戒<anchor xml:id="fxT03p0018c01"/>唯正是從。
<lb n="0018c25"/>處貧窮困。為商賃擔。過水邊<anchor xml:id="beg0018022"/>飯<anchor xml:id="end0018022"/>。群烏眾
<lb n="0018c26"/>噪。商人心懼。<anchor xml:id="beg0018023"/>森<anchor xml:id="end0018023"/>然毛竪。菩薩笑之。<anchor xml:id="beg0018024"/>飯<anchor xml:id="end0018024"/>已
<lb n="0018c27"/>即去。還其本土。<anchor xml:id="beg0018025"/>雇<anchor xml:id="end0018025"/>其婿直曰。烏鳴爾笑。
<lb n="0018c28"/>將有<anchor xml:id="beg0018026"/>以<anchor xml:id="end0018026"/>乎。答曰。烏云彼有白珠。其價甚
<lb n="0018c29"/>重。汝殺取其珠。吾欲食其肉故笑之耳。
<lb n="0019a01"/>曰爾不殺<anchor xml:id="beg0019001"/>為<anchor xml:id="end0019001"/>乎。答曰。夫不覩佛經者為
<lb n="0019a02"/>滔天之惡。而謂之無殃。斯為自欺矣。吾
<lb n="0019a03"/>覩無上正真之典籍。觀菩薩之清仁。蜎飛
<lb n="0019a04"/>蚑行蠕動之類。愛而不殺。草芥非<anchor xml:id="beg0019002"/>己<anchor xml:id="end0019002"/>有
<lb n="0019a05"/>即不取。夫好殺者不仁。好取者不清。
<lb n="0019a06"/>吾前世為好取之穢。今獲其殃。處困陋之
<lb n="0019a07"/>貧。為子賃客。今又犯之。種無量之罪。非佛
<lb n="0019a08"/>弟子矣。吾寧守道貧賤而死。不為無道富
<lb n="0019a09"/>貴而生也。貨主曰善哉。<anchor xml:id="fxT03p0019a01"/>唯佛教真。菩薩執
<lb n="0019a10"/>志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0019a11"/>
<head>（三三）</head>
<p id="pT03p0019a1103" type="inline">昔者菩薩。處世貧困。為商人賃。入海
<lb n="0019a12"/>採利。船住不行。商人巨細靡不恐懼。請禱
<lb n="0019a13"/>神祇。上下<anchor xml:id="beg0019003"/>賙拯<anchor xml:id="end0019003"/>。貧人<anchor xml:id="fxT03p0019a02"/>唯三自歸。守戒不
<lb n="0019a14"/>犯。悔過自責。日夜各三。慈心誓願。十方眾
<lb n="0019a15"/>生莫有恐怖。如吾今日也。吾後得佛當
<lb n="0019a16"/>度斯類矣。乃至七日船不移邁。海神訛
<lb n="0019a17"/>與貨主夢曰。汝棄貧人吾與汝去。貨主得
<lb n="0019a18"/>夢。愴然悼之。私密言議。貧人微察具照所
<lb n="0019a19"/>以。曰無以吾一人之體喪眾命也。貨主作
<lb n="0019a20"/>
<g ref="CB01705"/>給其糇<anchor xml:id="beg0019004"/>量<anchor xml:id="end0019004"/>。下著<g ref="CB01705"/>上。推<g ref="CB01705"/>遠之。大
<lb n="0019a21"/>魚覆船盡吞商人。貧人隨風。得岸還其本
<lb n="0019a22"/>土。九族欣懌。<anchor xml:id="beg0019005"/>貧<anchor xml:id="end0019005"/>人以三自歸五戒十善。奉
<lb n="0019a23"/>齋懺悔慈向眾生。故得是福。貧人者我身
<lb n="0019a24"/>是也。菩薩執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0019a25"/>
<head>（三四）</head>
<p id="pT03p0019a2503" type="inline">昔者菩薩。守戒隱居。不慕時榮。依蔭
<lb n="0019a26"/>四姓為其守墓。若有喪葬。輙展力助。喪主
<lb n="0019a27"/>感焉。以寶惠之。所獲多少。輙還四姓。
<lb n="0019a28"/>四姓曰。子展力致此寶。<anchor xml:id="beg0019006"/>胡<anchor xml:id="end0019006"/>為相還。道士
<lb n="0019a29"/>曰。吾守君野。彼葬君地。大義論之。寶即君
<lb n="0019b01"/>有也。四姓歎曰善哉。古之賢者豈能踰子
<lb n="0019b02"/>乎。即擇青衣中有賢行。兼華色者給之
<lb n="0019b03"/>為妻。分家財以成其居。道士曰。進其行
<lb n="0019b04"/>高其德。爾時貧道士者吾身是也。妻者裘夷
<lb n="0019b05"/>是。菩薩執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0019b06"/>
<head>（三五）</head>
<p id="pT03p0019b0603" type="inline">昔者菩薩。身為凡人。歸命三尊。守戒不
<lb n="0019b07"/>虧。與舅俱行。<anchor xml:id="beg0019007"/>衒<anchor xml:id="end0019007"/>賣自濟。之彼異國。舅先
<lb n="0019b08"/>渡水。止獨母家。家有幼女。女啟母曰。後
<lb n="0019b09"/>有澡<anchor xml:id="beg0019008"/>盤<anchor xml:id="end0019008"/>。可從商人易白珠也。母順女
<lb n="0019b10"/>意以示商人。以刀刮視照其真寶。佯投
<lb n="0019b11"/>地曰。污吾手矣。即出進路。母子耻焉。
<lb n="0019b12"/>
<anchor xml:id="beg0019009"/>童<anchor xml:id="end0019009"/>子後至。女重請珠。母曰。前事之恥可為
<lb n="0019b13"/>今戒也。女曰。觀此<anchor xml:id="begd1e11176"/>童<anchor xml:id="endd1e11176"/>儒有仁人之相。非
<lb n="0019b14"/>前貪殘矣。又以示之。<anchor xml:id="begd1e11184"/>童<anchor xml:id="endd1e11184"/>儒曰。斯紫磨金也。
<lb n="0019b15"/>盡吾貨易之可乎。母曰諾。童子曰。<anchor xml:id="beg0019010"/>匂<anchor xml:id="end0019010"/>吾
<lb n="0019b16"/>金錢二枚。以雇渡耶。舅尋還曰。今以少
<lb n="0019b17"/>珠惠汝取屬<anchor xml:id="begd1e11208"/>盤<anchor xml:id="endd1e11208"/>來。母曰。有良<anchor xml:id="begd1e11214"/>童<anchor xml:id="endd1e11214"/>子。盡
<lb n="0019b18"/>以名珠雇吾金<anchor xml:id="begd1e11223"/>盤<anchor xml:id="endd1e11223"/>。猶謝其賤矣。爾不急
<lb n="0019b19"/>去。且加爾杖。舅至水邊。蹋地呼曰。還吾
<lb n="0019b20"/>寶來。性急<anchor xml:id="beg0019011"/>椎<anchor xml:id="end0019011"/>胸吐血而死。甥還其金已
<lb n="0019b21"/>覩殞矣。哽噎曰。貪乃至於喪身乎。菩薩
<lb n="0019b22"/>守信以獲寶。調達貪欺以喪身。<anchor xml:id="begd1e11247"/>童<anchor xml:id="endd1e11247"/>子者吾
<lb n="0019b23"/>身也。舅者調達是。菩薩執志度無極行持
<lb n="0019b24"/>戒如是。</p>
<lb n="0019b25"/>
<head>（三六）</head>
<p id="pT03p0019b2503" type="inline">昔者菩薩。無數劫時。兄弟資貨求利養
<lb n="0019b26"/>親。之于異國。令弟以珠現其國王。王覩弟
<lb n="0019b27"/>顏華欣然可之。以女許焉。求珠千萬。弟還
<lb n="0019b28"/>告兄。兄追之王所。王又覩兄容貌堂堂。言
<lb n="0019b29"/>輙聖典。雅相難齊。王重嘉焉。轉女許之。女
<lb n="0019c01"/>情<anchor xml:id="beg0019012"/>泆<anchor xml:id="end0019012"/>豫兄心存曰。壻伯即父。叔妻即子。斯
<lb n="0019c02"/>有父子之親。豈有嫁娶之道乎。斯王處人
<lb n="0019c03"/>君之尊。而為禽<anchor xml:id="beg0019013"/>獸<anchor xml:id="end0019013"/>之行。即引弟退。女登臺
<lb n="0019c04"/>望曰。吾為<anchor xml:id="beg0019014"/>
<g ref="CB02372"/>
<anchor xml:id="end0019014"/>蠱食兄肝可乎。展轉生死。
<lb n="0019c05"/>兄為獼猴。女與弟俱為<anchor xml:id="beg0019015"/>鼈<anchor xml:id="end0019015"/>。<anchor xml:id="begd1e11343"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11343"/>妻有疾。思
<lb n="0019c06"/>食獼猴肝。雄行求焉。覩獼猴下飲。<anchor xml:id="begd1e11354"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11354"/>曰。
<lb n="0019c07"/>爾甞覩樂乎。答曰。未也。曰吾舍有妙樂。爾
<lb n="0019c08"/>欲觀乎。曰然。<anchor xml:id="begd1e11368"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11368"/>曰。爾昇吾背。將爾觀矣。
<lb n="0019c09"/>昇背隨焉半<anchor xml:id="beg0019016"/>谿<anchor xml:id="end0019016"/>。<anchor xml:id="begd1e11386"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11386"/>曰。吾妻思食爾肝。水
<lb n="0019c10"/>中何樂之有乎獼猴心恧然曰。夫戒守善之
<lb n="0019c11"/>常也。權濟難之大矣。曰爾不早云。吾以
<lb n="0019c12"/>肝懸彼樹上。<anchor xml:id="begd1e11399"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11399"/>信而還。獼猴上岸曰。死
<lb n="0019c13"/>
<anchor xml:id="begd1e11406"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11406"/>蟲豈有腹中肝而當懸樹者乎。佛告諸
<lb n="0019c14"/>比丘。兄者即吾身是也。常執貞淨。終不犯
<lb n="0019c15"/>淫亂。畢宿餘殃墮獼猴中。弟及王女俱受
<lb n="0019c16"/>
<anchor xml:id="begd1e11418"/>鼈<anchor xml:id="endd1e11418"/>身。雄者調達是。雌者調達妻是。菩薩執志
<lb n="0019c17"/>度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0019c18"/>
<head>（三七）</head>
<p id="pT03p0019c1803" type="inline">昔者菩薩。乘船<anchor xml:id="beg0019017"/>渡<anchor xml:id="end0019017"/>海。採寶濟乏海邊
<lb n="0019c19"/>有城苑園備有。華女臨渚要其輩曰。斯國
<lb n="0019c20"/>豐沃。珍寶恣求。可屈入城觀民有無。商人
<lb n="0019c21"/>信從鬼魅厭惑。遂留與居。積年有五。菩薩
<lb n="0019c22"/>感思二親本土。出城登山四顧遠望。覩一
<lb n="0019c23"/>鐵城中有丈夫。首戴天冠儼然恭坐。謂菩
<lb n="0019c24"/>薩曰。爾等惑乎。以<anchor xml:id="beg0019018"/>鬼<anchor xml:id="end0019018"/>魅為妻。捐爾二親
<lb n="0019c25"/>九族之厚。為鬼所吞豈不惑哉。爾等無寐
<lb n="0019c26"/>察其真<anchor xml:id="beg0019019"/>贋<anchor xml:id="end0019019"/>矣。方有神馬翔茲濟眾。可附
<lb n="0019c27"/>旋居全爾身命若戀蠱<anchor xml:id="beg0019020"/>妻<anchor xml:id="end0019020"/>死入斯城。眾毒
<lb n="0019c28"/>普加。悔將無救。菩薩承命。訛寐察之。
<lb n="0019c29"/>覩真如云厥心懼焉。明日密相告。等人僉
<lb n="0020a01"/>然。各伺覩妻變為狐體。競爭食人靡不
<lb n="0020a02"/>憮然。曰吾等死矣。相驚備豫懈即喪矣。
<lb n="0020a03"/>馬王臻曰。孰有離居心懷所親。疾來赴茲。
<lb n="0020a04"/>吾將濟爾。商人喜曰。斯必天也。群馳歸命。
<lb n="0020a05"/>妻即抱子尋跡哀慟。其辭曰。怨呼皇天為
<lb n="0020a06"/>妻累載。今以為鬼。哀聲傷情。辭詣王所。
<lb n="0020a07"/>厥云如上。今者<anchor xml:id="beg0020001"/>偟偟<anchor xml:id="end0020001"/>無由自<anchor xml:id="beg0020002"/>恃<anchor xml:id="end0020002"/>。惟願大
<lb n="0020a08"/>王哀理妾情。王召菩薩問其所由。即以所
<lb n="0020a09"/>覩本末陳之。王覩色美疾遣婿去。內之後
<lb n="0020a10"/>宮為其淫荒。國<anchor xml:id="beg0020003"/>正<anchor xml:id="end0020003"/>紛亂。鬼化為狐。日行
<lb n="0020a11"/>食人。為害<anchor xml:id="beg0020004"/>茲<anchor xml:id="end0020004"/>甚。王不覺矣。後各命終。生
<lb n="0020a12"/>死輪轉。菩薩積德。遂得為佛。狐鬼魂靈。化
<lb n="0020a13"/>生梵志家。有絕妙之色。佛時於作法縣求
<lb n="0020a14"/>食。食畢出城坐樹下。梵志覩佛相好。容色
<lb n="0020a15"/>紫金。項有日光。若星中月。覩佛若此其喜
<lb n="0020a16"/>無量。歸白兒母。吾女獲婿其為世雄。疾
<lb n="0020a17"/>以名服具世諸好。梵志家室携女貢之。道
<lb n="0020a18"/>覩足跡。妻曰。斯無欲之神雄。豈以<anchor xml:id="beg0020005"/>淫<anchor xml:id="end0020005"/>邪
<lb n="0020a19"/>亂其志乎。父曰。吾女國之上華。胡高德而
<lb n="0020a20"/>不迴耶。妻即頌其義曰。</p>
<lb n="0020a21"/>
<lg>
<l>婬者曳足行</l>
<l>多恚斂指步</l>
<lb n="0020a22"/>
<l>愚者足築地</l>
<l>斯跡天人尊</l>
</lg>
<lb n="0020a23"/>
<p id="pT03p0020a2301">無自辱也。父曰。爾薄智也。戾而行矣。以女
<lb n="0020a24"/>獻焉。世尊告曰。第六魔天。獻吾三女。變為
<lb n="0020a25"/>
<anchor xml:id="beg0020006"/>𥥧<anchor xml:id="end0020006"/>鬼。今爾屎囊。又來何為。梵志恧然。妻重
<lb n="0020a26"/>恥之。時有除饉。進稽首曰。願以惠余。世尊
<lb n="0020a27"/>戒曰。爾昔為王。女時為鬼。以色誑爾。吞
<lb n="0020a28"/>盡爾民。爾不厭乎。除饉恥焉。退禪獲定。得
<lb n="0020a29"/>溝港道。佛告鶖鷺子。菩薩自受城中人戒
<lb n="0020b01"/>已旋家。歸命三尊自誓辭云。時當死。死不
<lb n="0020b02"/>復犯如來應儀正真覺清淨重戒。積戒弘多。
<lb n="0020b03"/>佛道遂成。爾時<anchor xml:id="beg0020007"/>長<anchor xml:id="end0020007"/>者吾身是也。王者今比丘
<lb n="0020b04"/>是。鬼者梵志女是。城中天人者鶖鷺子是。菩
<lb n="0020b05"/>薩執志度無極行持戒如是。</p>
<lb n="0020b06"/>
<head>（三八）太子<anchor xml:id="beg0020008"/>墓<anchor xml:id="end0020008"/>魄經</head>
<lb n="0020b07"/>
<p id="pT03p0020b0701">聞如是。一時佛在聞物國祇樹給孤獨園。
<lb n="0020b08"/>是時佛告諸沙門。往昔有國名波羅奈。王
<lb n="0020b09"/>有太子。名曰<anchor xml:id="begd1e11692"/>墓<anchor xml:id="endd1e11692"/>魄。生有無窮之明。過去現
<lb n="0020b10"/>在未來眾事。其智無<anchor xml:id="beg0020009"/>礙<anchor xml:id="end0020009"/>。端正暉光。猶星
<lb n="0020b11"/>中月。王<anchor xml:id="fxT03p0020b02"/>唯有一子。國無不愛。而年十三。
<lb n="0020b12"/>閉口不言。有若瘖人。王后憂焉。呼諸梵
<lb n="0020b13"/>志。問其所由。對曰。斯為不祥也。端正不
<lb n="0020b14"/>言。何益大王。後宮無嗣。豈非彼害哉。法
<lb n="0020b15"/>宜生埋之。必有貴嗣。王即恧然入與后議。
<lb n="0020b16"/>后逮宮人靡不哀慟。嗟曰。奈何太子。祿薄
<lb n="0020b17"/>生獲斯殃。哀者塞路猶有大喪。具著寶服
<lb n="0020b18"/>以付喪夫。喪夫奪其名服<anchor xml:id="beg0020010"/>覩<anchor xml:id="end0020010"/>共為<anchor xml:id="beg0020011"/>塚<anchor xml:id="end0020011"/>。<anchor xml:id="begd1e11757"/>墓<anchor xml:id="endd1e11757"/>
<lb n="0020b19"/>魄惟曰。王<anchor xml:id="beg0020012"/>逮<anchor xml:id="end0020012"/>國人信。吾真瘖。即默斂衣入
<lb n="0020b20"/>水淨浴。以香塗身。具著寶服。臨壙呼曰。
<lb n="0020b21"/>爾等胡為。答曰。太子瘖聾為國<anchor xml:id="beg0020013"/>無嗣<anchor xml:id="end0020013"/>。王命
<lb n="0020b22"/>生埋。冀生賢嗣。曰吾即<anchor xml:id="begd1e11790"/>墓<anchor xml:id="endd1e11790"/>魄矣。喪夫視車
<lb n="0020b23"/>霍然空虛。觀其形容。曜曜有光。草野遐邇
<lb n="0020b24"/>猶日之明。聖靈巨勢。神動靈祇。喪夫巨細
<lb n="0020b25"/>靡不懾驚。兩兩相視。顏貌黃青。言成文章
<lb n="0020b26"/>靡不畏焉。仰天而曰。太子靈德乃之于
<lb n="0020b27"/>
<anchor xml:id="beg0020014"/>斯<anchor xml:id="end0020014"/>。即叩頭陳曰。願旋寧王令眾不嗟。太
<lb n="0020b28"/>子曰。爾疾啟王云吾能言。人即馳聞。王
<lb n="0020b29"/>后兆民甚怪所以。心<anchor xml:id="beg0020015"/>懽<anchor xml:id="end0020015"/>稱善。靡不悅豫。
<lb n="0020c01"/>車馳人<anchor xml:id="beg0020016"/>犇<anchor xml:id="end0020016"/>。殷填塞路。<anchor xml:id="begd1e11846"/>墓<anchor xml:id="endd1e11846"/>魄曰。吾獲為沙
<lb n="0020c02"/>門虛<anchor xml:id="beg0020017"/>靖<anchor xml:id="end0020017"/>之行。不亦善乎。意始如之。帝釋
<lb n="0020c03"/>即化為苑池樹木。非世所覩。即去眾寶衣
<lb n="0020c04"/>化為袈裟。王到已。太子五體投地。稽首如
<lb n="0020c05"/>禮。王即就坐聞其言聲。光影威靈。二儀為
<lb n="0020c06"/>動。王喜喻曰。吾有爾來舉國敬愛。當嗣天
<lb n="0020c07"/>位為民父母。對曰。惟願大王。哀採微言。吾
<lb n="0020c08"/>昔甞為斯國王。名曰須念。處國臨民二十
<lb n="0020c09"/>五年。身奉十善育民以慈。鞭杖眾兵都息
<lb n="0020c10"/>不行。囹圄無繫囚。路無怨嗟聲。惠施流布。
<lb n="0020c11"/>潤無不周。但以出遊翼從甚眾。導臣馳除。
<lb n="0020c12"/>黎庶惶懼。終入太山燒煮割裂。積六萬年。
<lb n="0020c13"/>求死不得。呼嗟無救。當爾之時。內有九
<lb n="0020c14"/>親。表有臣民。<anchor xml:id="beg0020018"/>資<anchor xml:id="end0020018"/>財億載。眾樂無極。寧知
<lb n="0020c15"/>吾入太山地獄燒煮眾痛無極之苦乎。生存
<lb n="0020c16"/>之榮。妻子臣民。孰能分取諸苦去乎。惟彼
<lb n="0020c17"/>諸毒其為無量。每壹憶之心怛骨楚。身為
<lb n="0020c18"/>虛汗。毛為寒竪。言往禍來。殀追影<anchor xml:id="beg0020019"/>尋<anchor xml:id="end0020019"/>。雖
<lb n="0020c19"/>欲發言懼復獲咎。太山之苦難可再更。
<lb n="0020c20"/>是以縮舌都欲無言。始十三年。而妖導師
<lb n="0020c21"/>令王生埋吾。懼大王獲太山之咎。勢復一
<lb n="0020c22"/>言耳。今欲為沙門守無欲之行。覩眾禍之
<lb n="0020c23"/>門不復為王矣。願無怪焉。王曰。爾為令
<lb n="0020c24"/>君。行高德尊。率民以道。過猶絲髮。非人
<lb n="0020c25"/>所憶。以之獲罪。酷裂乃如之耶。如吾今
<lb n="0020c26"/>為人主。從心所欲。不奉正法。終當何之
<lb n="0020c27"/>乎。即聽學道。王還治國以正不邪。遂致豐
<lb n="0020c28"/>樂。<anchor xml:id="begd1e11950"/>墓<anchor xml:id="endd1e11950"/>魄即自練情絕欲。志進道真遂至
<lb n="0020c29"/>得佛。廣說<anchor xml:id="beg0020020"/>景<anchor xml:id="end0020020"/>模。拯濟眾生以至滅度。
<lb n="0021a01"/>佛告諸比丘。時<anchor xml:id="begd1e11971"/>墓<anchor xml:id="endd1e11971"/>魄者吾身是也。父王者
<lb n="0021a02"/>今白淨王是也。母者吾母今舍妙是也。夫
<lb n="0021a03"/>榮色邪樂者。燒身之鑪矣。清淨<anchor xml:id="beg0021001"/>澹泊<anchor xml:id="end0021001"/>。無
<lb n="0021a04"/>患之家矣。若欲免難離罪者。無失佛教
<lb n="0021a05"/>也。為道雖苦猶勝處<anchor xml:id="beg0021002"/>夫<anchor xml:id="end0021002"/>三塗。為人即遠
<lb n="0021a06"/>貧窶。不處八難矣。學道之志當如佛行
<lb n="0021a07"/>也。欲獲緣一覺應真滅度者。取之可得。
<lb n="0021a08"/>佛說經竟。諸沙門莫不歡喜。稽首作禮。</p>
<lb n="0021a09"/>
<head>（三九）彌蘭經</head>
<lb n="0021a10"/>
<p id="pT03p0021a1001">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。時
<lb n="0021a11"/>諸沙門。閑居深惟。世人習邪樂欲。自始至
<lb n="0021a12"/>終無厭五樂<anchor xml:id="beg0021003"/>者<anchor xml:id="end0021003"/>。何謂五樂。眼色．耳聲．鼻
<lb n="0021a13"/>香．口味．身細滑。夫斯五欲。至其命終。豈有
<lb n="0021a14"/>厭者乎。日中之後。俱詣佛所。稽首佛足退
<lb n="0021a15"/>立白言。吾等世尊。惟世愚者惑于五欲。至
<lb n="0021a16"/>厥命終豈有厭者不。佛告之曰。覩世無
<lb n="0021a17"/>足於彼五樂矣。昔有五百商人入海採
<lb n="0021a18"/>利。中有智者名曰彌蘭。為眾師御。海有
<lb n="0021a19"/>神魚其名摩竭。觸敗其船。眾皆喪身。彌
<lb n="0021a20"/>蘭騎板。僅而獲免。風漂附岸。地名鼻摩。
<lb n="0021a21"/>登岸周<anchor xml:id="beg0021004"/>旋<anchor xml:id="end0021004"/>庶自<anchor xml:id="beg0021005"/>蘇<anchor xml:id="end0021005"/>息。覩一小徑尋之而
<lb n="0021a22"/>進。遙見銀城。樹木茂盛。間有浴池。周旋四
<lb n="0021a23"/>表。甘水<anchor xml:id="beg0021006"/>遶<anchor xml:id="end0021006"/>之。有四美人。容齊天女。奉迎
<lb n="0021a24"/>之曰。經涉巨海厥勞多矣。善賀吉臻。今斯
<lb n="0021a25"/>銀城。其中眾寶黃金白銀水精琉璃珊瑚虎
<lb n="0021a26"/>珀車𤦲為殿。妾等四女給仁使役。晚息夙
<lb n="0021a27"/>興。惟命所之。願無他遊。彌蘭入城昇七
<lb n="0021a28"/>寶殿。<anchor xml:id="beg0021007"/>懽<anchor xml:id="end0021007"/>娛從欲。願無不有。處中千餘年。
<lb n="0021a29"/>彌蘭惟曰。斯諸玉女不令吾邁。其有緣乎。
<lb n="0021b01"/>伺四女寢。竊疾亡去。遙覩金城。有八玉女。
<lb n="0021b02"/>迎辭如上。玉女華容。又踰四人。城中寶殿。
<lb n="0021b03"/>名曰屑末。明月真珠諸寶踰前。壽數千萬
<lb n="0021b04"/>歲。又疑八女不令吾邁。其有由乎。伺其臥
<lb n="0021b05"/>出。竊疾亡去。又覩水精城。有十六玉女出
<lb n="0021b06"/>迎之矣。其辭如上。要將入城昇七寶殿。城
<lb n="0021b07"/>殿眾寶玉女光華踰前。居中歲數。又數千
<lb n="0021b08"/>萬。意不厭足。又伺諸女臥出亡去。復覩琉
<lb n="0021b09"/>璃寶城。光曜奕奕有三十二女出迎跪拜。虔
<lb n="0021b10"/>辭如上。要請入城昇七寶殿。殿名欝單。
<lb n="0021b11"/>其中眾寶伎樂甘食女色踰前。處中久長年
<lb n="0021b12"/>數如上。又伺諸女臥出亡去。遙覩鐵城。莫
<lb n="0021b13"/>無迎者。彌蘭惟曰。銀城四女。金城有八。水
<lb n="0021b14"/>精十六。琉璃三十二。玉女光世。修虔相迎。
<lb n="0021b15"/>今不迎者將以貴故乎。周城一匝有鬼開
<lb n="0021b16"/>門。彌蘭入城即見其鬼。鬼名俱引。鐵輪烔
<lb n="0021b17"/>然走其頭上。守罪人鬼。取彼頭輪。著彌蘭
<lb n="0021b18"/>頭上。腦流身燋。彌蘭流淚曰。自四之八。
<lb n="0021b19"/>自八之十六。自十六之三十二。處榮屑
<lb n="0021b20"/>末殿。欝單殿。吾以無足之行。故獲斯矣。
<lb n="0021b21"/>何當離斯患乎。守鬼答曰。其年之數如子
<lb n="0021b22"/>來久。子免斯殃矣。火輪處彌蘭頭上六億
<lb n="0021b23"/>歲。乃免之矣。佛語諸沙門。彌蘭者吾身是
<lb n="0021b24"/>也。所以然者。未奉三尊時。愚惑信邪。母
<lb n="0021b25"/>沐浴著新衣臥。吾蹈母首。故太山以火輪
<lb n="0021b26"/>
<anchor xml:id="beg0021008"/>轢<anchor xml:id="end0021008"/>其首耳。又<anchor xml:id="beg0021009"/>甞<anchor xml:id="end0021009"/>以四月八日。持八關齋。
<lb n="0021b27"/>中心歡喜。故獲寶城壽命巨億。所願從心
<lb n="0021b28"/>無求不獲。覩世無足。<anchor xml:id="fxT03p0021b01"/>唯得道乃止耳。佛
<lb n="0021b29"/>告諸沙門。彌蘭出太山獄。閇心三惡。絕口
<lb n="0021c01"/>四刀。檢身三尤。孝順父母。親奉三尊。戴戒
<lb n="0021c02"/>為冠。服戒為衣。懷戒為糧。味戒為肴。食
<lb n="0021c03"/>息坐行。不忘佛戒。<anchor xml:id="beg0021010"/>躇<anchor xml:id="end0021010"/>步之間。以戒德成。
<lb n="0021c04"/>自致為佛。凡人之行。不孝於親。不尊奉
<lb n="0021c05"/>師。吾覩其後自招重罪。彌蘭其類乎。夫為
<lb n="0021c06"/>惡禍追。猶影尋身。絕邪崇真。眾禍自滅矣。
<lb n="0021c07"/>佛說經竟。諸沙門歡喜作禮。</p>
<lb n="0021c08"/>
<head>（四○）頂生聖王經</head>
<lb n="0021c09"/>
<p id="pT03p0021c0901">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。是
<lb n="0021c10"/>時阿難閑居深惟。眾生自始至終。厭五
<lb n="0021c11"/>欲者尠。過日中後至<anchor xml:id="beg0021011"/>向<anchor xml:id="end0021011"/>佛所。稽首畢退
<lb n="0021c12"/>白言。<anchor xml:id="fxT03p0021c01"/>唯世尊。吾閑坐深惟。眾生知足者尠。
<lb n="0021c13"/>不厭五欲者眾。世尊歎曰。善哉善哉。如爾
<lb n="0021c14"/>之云。所以然者。往古有王。名曰頂生。東西
<lb n="0021c15"/>南北靡不臣屬。王有七寶。飛<anchor xml:id="beg0021012"/>金<anchor xml:id="end0021012"/>輪<anchor xml:id="beg0021013"/>力<anchor xml:id="end0021013"/>。白
<lb n="0021c16"/>象。紺色馬。明月珠。玉女妻。聖輔臣。典兵臣。
<lb n="0021c17"/>王斯七寶覩世希有。又有千子。端正妍雅。
<lb n="0021c18"/>聰明博智。天下稱聖。猛力伏眾有如師子
<lb n="0021c19"/>也。王既聖且仁。普天樂屬。壽有億數。王
<lb n="0021c20"/>意存曰。吾有拘耶尼一天下地縱廣三十二
<lb n="0021c21"/>萬里。黎庶熾盛。五穀豐沃。比門巨富。世所
<lb n="0021c22"/>希有。吾國兼焉。雖其然者。願彼皇乾。雨金
<lb n="0021c23"/>銀錢。七日七夜。惠吾若茲。不亦善乎。天
<lb n="0021c24"/>從其願。下二寶錢滿其境界。天寶之明。奕
<lb n="0021c25"/>奕曜國。王喜無量<anchor xml:id="beg0021014"/>天<anchor xml:id="end0021014"/>下拜賀。日與群臣歡
<lb n="0021c26"/>喜相樂。民皆稱善。獲無極樂。數千萬歲。王
<lb n="0021c27"/>又念曰。吾有西土。三十二萬里。七寶之榮。
<lb n="0021c28"/>千子光國。天雨寶錢世未甞有。雖其然
<lb n="0021c29"/>者。吾聞南方有閻浮提。地廣長二十八萬
<lb n="0022a01"/>里。黎庶眾多靡求不獲。吾得彼土不亦
<lb n="0022a02"/>快乎。王意始存。金輪南向。七寶四兵。輕舉
<lb n="0022a03"/>飛行。俱到其土。彼王臣民靡不喜從。其土
<lb n="0022a04"/>君民。終日欣欣。王止教化。年數如上。王
<lb n="0022a05"/>又念曰。吾有西土今獲南土。天人眾寶何
<lb n="0022a06"/>求不有。今聞東方弗于逮土三十六萬里。
<lb n="0022a07"/>其土君民。寶穀諸珍無願不有。吾獲其土
<lb n="0022a08"/>不亦快乎。口始云爾。金輪東向。七寶四
<lb n="0022a09"/>兵飛行俱至。君臣黎庶靡不樂屬。又以正
<lb n="0022a10"/>法仁化君民。年數如上。比門懷德。王又念
<lb n="0022a11"/>曰。吾有西土南土東土。天人眾寶無珍不
<lb n="0022a12"/>有。今聞北方欝單<anchor xml:id="beg0022001"/>曰<anchor xml:id="end0022001"/>土。吾獲王之不亦善
<lb n="0022a13"/>乎。開口言願。金輪北向。七寶四兵俱飛如
<lb n="0022a14"/>前。始入其界。遙覩地青如翠羽色。王曰。
<lb n="0022a15"/>爾等覩青地乎。對曰見之。曰斯欝單<anchor xml:id="begd1e12408"/>曰<anchor xml:id="endd1e12408"/>地。
<lb n="0022a16"/>又覩白地。曰覩之。曰斯成擣稻米。爾等食
<lb n="0022a17"/>之。又覩諸寶樹。眾軟妙衣。臂釧指環。瓔珞
<lb n="0022a18"/>眾奇。皆懸著樹。曰覩之乎。對曰唯然。曰爾
<lb n="0022a19"/>等服之。王治以仁化民以恕。居彼年久其
<lb n="0022a20"/>數如上。又生意曰。吾有三天下。今獲北方
<lb n="0022a21"/>四十萬里。意欲昇忉利天之帝釋所。王意
<lb n="0022a22"/>始然。金輪上向。七寶四兵飛行昇天。入
<lb n="0022a23"/>帝釋宮。釋覩王來。欣迎之曰。數服高名。久
<lb n="0022a24"/>欲相見。翔茲快乎。執手共坐。以半座坐
<lb n="0022a25"/>之。王左右顧視。覩天宮殿黃金白銀水精
<lb n="0022a26"/>琉璃珊瑚虎珀車𤦲真珠以為宮殿。覩之心
<lb n="0022a27"/>欣。即又念曰。吾有四國。寶錢無數。斯榮
<lb n="0022a28"/>難云。令天帝殞吾處其位。不亦上願乎。
<lb n="0022a29"/>惡念興而神足滅。釋還之故宮。即獲重病。
<lb n="0022b01"/>輔臣問曰。天王疾篤。若在不諱。將有遣命
<lb n="0022b02"/>乎。王曰。如有問。王何以喪身。答如所覩。
<lb n="0022b03"/>以貪獲病。遂致喪身。夫貪殘命之刃。亡
<lb n="0022b04"/>國之基也。去三尊處三塗。靡不由之。戒
<lb n="0022b05"/>後來嗣。以貪癡火燒身之本也。慎無貪
<lb n="0022b06"/>矣。夫榮尊者其禍高矣。寶多者其怨眾矣。
<lb n="0022b07"/>王終後嗣誦其貪戒。傳世為寶。四天下民
<lb n="0022b08"/>尊其仁化。奉三尊行十善。以為治法。遂
<lb n="0022b09"/>致永福。世尊曰。覩世尠能去榮貴捐五
<lb n="0022b10"/>欲者。惟獲溝<anchor xml:id="beg0022002"/>港<anchor xml:id="end0022002"/>．頻來．不還．應儀．緣一覺。
<lb n="0022b11"/>無上正真道最正覺道法御天人師。能絕之
<lb n="0022b12"/>耳。飛行皇帝。所以存即獲願不違心者。宿
<lb n="0022b13"/>命布施持戒忍辱精進禪定智慧之所致。不
<lb n="0022b14"/>空獲也。頂生王者吾身是也。佛說經竟。阿
<lb n="0022b15"/>難歡喜。為佛作禮。</p>
<lb n="0022b16"/>
<head>（四一）普明王經</head>
<lb n="0022b17"/>
<p id="pT03p0022b1701">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。佛
<lb n="0022b18"/>告諸比丘。昔者菩薩為大國王。名曰普明。
<lb n="0022b19"/>慈惠光被。十方歌懿。民<anchor xml:id="beg0022003"/>賴<anchor xml:id="end0022003"/>其休。猶慈子
<lb n="0022b20"/>之寧親也。隣國有王。治法以<anchor xml:id="beg0022004"/>正<anchor xml:id="end0022004"/>。力如師
<lb n="0022b21"/>子。走攫飛鳥。宰人<anchor xml:id="beg0022005"/>亡<anchor xml:id="end0022005"/>肉。晨<anchor xml:id="beg0022006"/>犇<anchor xml:id="end0022006"/>市索。路覩
<lb n="0022b22"/>新屍。取之為肴。味兼畜肉。後日為饌。甘不
<lb n="0022b23"/>如焉。王責太官。宰人歸誠叩頭首之。王心
<lb n="0022b24"/>恧然曰。人肉甘乎。默勅宰人以斯為常。
<lb n="0022b25"/>世尊曰。夫厚於味者即仁道薄。仁道薄者犲
<lb n="0022b26"/>狼心興。夫為狼<anchor xml:id="beg0022007"/>苟<anchor xml:id="end0022007"/>貪肉味。而賊物命故
<lb n="0022b27"/>天下讎焉。宰人承命。默行殺人。以供王欲。
<lb n="0022b28"/>臣民嗷嗷。表聞尋賊。王曰宜然。密告宰人
<lb n="0022b29"/>曰。慎之哉。有司獲之。賊曰。王命爾矣。群
<lb n="0022c01"/>臣諫曰。臣聞。王者為德仁法。帝<anchor xml:id="beg0022008"/>精<anchor xml:id="end0022008"/>明即日
<lb n="0022c02"/>月<anchor xml:id="beg0022009"/>濟<anchor xml:id="end0022009"/>等。后土潤齊乾坤。含懷眾生即若虛
<lb n="0022c03"/>空。爾乃可為天下王耳。若違仁從殘。即犲
<lb n="0022c04"/>狼之類矣。去明就闇。瞽者之<anchor xml:id="beg0022010"/>疇<anchor xml:id="end0022010"/>矣。替
<lb n="0022c05"/>濟自沒。即坏舟之等矣。釋潤崇枯。即火旱
<lb n="0022c06"/>之喪矣。背空向窒。即石人之心也矣。夫狼
<lb n="0022c07"/>殘瞽<anchor xml:id="beg0022011"/>闇<anchor xml:id="end0022011"/>坏沒火燒石人之操。不可為宰人
<lb n="0022c08"/>之監。豈可為天下王耶。若崇上德即昌。
<lb n="0022c09"/>好殘賊則亡。二義臧否。惟王何之。王曰。孩
<lb n="0022c10"/>童絕湩其可乎。曰不可。王曰。余如之矣。群
<lb n="0022c11"/>臣僉曰。犲狼不可育。無道不可君。臣民齊
<lb n="0022c12"/>心同聲逐焉。王奔入山覩見神樹。稽首
<lb n="0022c13"/>辭曰。令余反國貢神百王。誓畢即行。伺諸
<lb n="0022c14"/>王出突眾取之。猶鷹鷂之撮鷰雀。執九十
<lb n="0022c15"/>九王。樹神人現顏華非凡。謂阿群曰。爾為
<lb n="0022c16"/>無道以喪王榮。今復為<anchor xml:id="beg0022012"/>元<anchor xml:id="end0022012"/>酷將欲何望
<lb n="0022c17"/>乎。阿群前趣之。忽然不現。時普明王。出
<lb n="0022c18"/>察民苦樂。道逢梵志。梵志曰。大王還宮。吾
<lb n="0022c19"/>欲有言。王曰。昨命當出。信言難違。道士
<lb n="0022c20"/>進坐。吾旋在今<anchor xml:id="beg0022013"/>遂<anchor xml:id="end0022013"/>出為阿群所獲。投之
<lb n="0022c21"/>樹下。王曰。不懼喪身。恨毀吾信耳。阿群
<lb n="0022c22"/>曰。何謂耶。王具說道士見己之誓。願一
<lb n="0022c23"/>覩之受其重戒。尠寶貢焉。旋死不恨。阿
<lb n="0022c24"/>群放之。還覩道士。躬敷高座。道士昇座。
<lb n="0022c25"/>即說偈言。</p>
<lb n="0022c26"/>
<lg>
<l>劫數終訖</l>
<l>乾坤<anchor xml:id="beg0022014"/>烔<anchor xml:id="end0022014"/>然</l>
<lb n="0022c27"/>
<l>須彌巨海</l>
<l>都為灰<anchor xml:id="beg0022015"/>焬<anchor xml:id="end0022015"/>
</l>
<lb n="0022c28"/>
<l>天龍福盡</l>
<l>于中<anchor xml:id="beg0022016"/>凋<anchor xml:id="end0022016"/>喪</l>
<lb n="0022c29"/>
<l>二儀尚殞</l>
<l>國有何常</l>
<lb n="0023a01"/>
<l>生老病死</l>
<l>
<anchor xml:id="beg0023001"/>輪轉<anchor xml:id="end0023001"/>無際</l>
<lb n="0023a02"/>
<l>事與願違</l>
<l>憂悲為害</l>
<lb n="0023a03"/>
<l>欲深禍高</l>
<l>瘡疣無外</l>
<lb n="0023a04"/>
<l>三界都苦</l>
<l>國有何賴</l>
<lb n="0023a05"/>
<l>有本自無</l>
<l>因緣成諸</l>
<lb n="0023a06"/>
<l>盛者必衰</l>
<l>實者必虛</l>
<lb n="0023a07"/>
<l>眾生蠢蠢</l>
<l>都緣幻居</l>
<lb n="0023a08"/>
<l>聲響俱空</l>
<l>國土亦如</l>
<lb n="0023a09"/>
<l>識神無形</l>
<l>駕乘四蛇</l>
<lb n="0023a10"/>
<l>無明寶養</l>
<l>以為樂車</l>
<lb n="0023a11"/>
<l>形無常主</l>
<l>神無常家</l>
<lb n="0023a12"/>
<l>三界皆幻</l>
<l>豈有國耶</l>
</lg>
<lb n="0023a13"/>
<p id="pT03p0023a1301">受偈畢。即貢金錢萬二千。梵志重<anchor xml:id="beg0023002"/>誡<anchor xml:id="end0023002"/>之曰。
<lb n="0023a14"/>爾存四非常。其禍必滅矣。王曰敬諾。不敢
<lb n="0023a15"/>替明<anchor xml:id="begd1e12888"/>誡<anchor xml:id="endd1e12888"/>。即至樹所。含笑且行。阿群曰。命
<lb n="0023a16"/>危在今。何欣且笑。答曰。世尊之言。三界
<lb n="0023a17"/>希聞。吾今懷之。何國命之可惜乎。阿群媚
<lb n="0023a18"/>曰。願聞尊教。王即以四偈授之。驚喜歎曰。
<lb n="0023a19"/>巍巍世尊陳四非常。夫不聞覩所謂悖狂。
<lb n="0023a20"/>即解百王各令還國。阿群悔過。自新依樹
<lb n="0023a21"/>為居。日存四偈。命終神遷。為王太子。納妻
<lb n="0023a22"/>不男。王重憂之因募國女化之令男。後遂
<lb n="0023a23"/>
<anchor xml:id="beg0023003"/>妷<anchor xml:id="end0023003"/>蕩不從真道。王恚之焉。磔著四衢。命
<lb n="0023a24"/>行人曰。以指<anchor xml:id="beg0023004"/>确<anchor xml:id="end0023004"/>首。苟辱之矣。適九十九
<lb n="0023a25"/>人。而太子薨。魂靈變化。輪轉無已。值佛在
<lb n="0023a26"/>世生舍衛國。早喪其父。孤與母居。事梵
<lb n="0023a27"/>志道。性篤言信。勇力<anchor xml:id="beg0023005"/>擘<anchor xml:id="end0023005"/>象。師愛友敬。遐邇
<lb n="0023a28"/>稱賢。師每周旋輙委以居。師妻懷嬖。援
<lb n="0023a29"/>其手婬辭誘之。阿群辭曰。凡世耆友。男吾
<lb n="0023b01"/>父之。女吾母焉。豈況師之所敬乎。燒身可
<lb n="0023b02"/>從。斯亂不敢順矣。師妻恧然。退思為變。
<lb n="0023b03"/>婿歸。婦曰。子歎彼賢足照子否矣。具為其
<lb n="0023b04"/>過。女妖似真。梵志信矣。師告阿群。爾欲仙
<lb n="0023b05"/>乎對曰唯然。曰爾殺百人。斬取其指。今獲
<lb n="0023b06"/>神仙。奉命携劒。逢人輙殺。獲九十九人指。
<lb n="0023b07"/>眾<anchor xml:id="beg0023006"/>犇<anchor xml:id="end0023006"/>國震。覩母欣曰。母至數足。吾今仙矣。
<lb n="0023b08"/>佛念。邪道惑眾。普天斯<anchor xml:id="beg0023007"/>疇<anchor xml:id="end0023007"/>也。化為沙門
<lb n="0023b09"/>在其前步。曰人數足矣。追後不屬。曰沙門
<lb n="0023b10"/>可止。答曰。吾止久矣。惟爾不焉。曰止義云
<lb n="0023b11"/>何。答曰。吾惡都止。爾惡熾矣。阿群心開。霍
<lb n="0023b12"/>如雲除。五體投地。頓首悔過。叉手尋<anchor xml:id="beg0023008"/>從<anchor xml:id="end0023008"/>。
<lb n="0023b13"/>將還精舍。即為沙門。佛為說宿行。現四非
<lb n="0023b14"/>常。得溝<anchor xml:id="beg0023009"/>港<anchor xml:id="end0023009"/>道。退于樹下。閉目叉手練去
<lb n="0023b15"/>餘垢。進取無著。王召軍師戰士數萬。尋捕
<lb n="0023b16"/>妖賊未知所之。道過佛所。曰。王自何來。
<lb n="0023b17"/>身蒙塵土。對曰。國有妖賊殺無<anchor xml:id="beg0023010"/>過<anchor xml:id="end0023010"/>民。今
<lb n="0023b18"/>尋捕之。世尊告曰。夫民先修德而退崇邪。
<lb n="0023b19"/>治國之政其法何之。對曰。先貴後賤。正法
<lb n="0023b20"/>治之。若夫先<anchor xml:id="beg0023011"/>戴<anchor xml:id="end0023011"/>畜心退懷聖德。正法何
<lb n="0023b21"/>之。對曰。先賤後貴正法<anchor xml:id="beg0023012"/>賞<anchor xml:id="end0023012"/>之。曰賊已釋
<lb n="0023b22"/>邪崇真。今為沙門矣。王歎曰善哉。如來無
<lb n="0023b23"/>所著正真道最正覺道法御天人師。神妙上
<lb n="0023b24"/>化乃至于茲乎。始為犲狼。今為天仁。稽首
<lb n="0023b25"/>足下。又重歎曰。斯化奇矣。願一覩之。世尊
<lb n="0023b26"/>曰可。王逮官屬。造之而曰。上德賢者可一開
<lb n="0023b27"/>眼相面乎。如斯三矣。答曰。吾之眼<anchor xml:id="beg0023013"/>睛。耀<anchor xml:id="end0023013"/>
<lb n="0023b28"/>射難當。王稽首曰。明日設微饌願一顧眄。
<lb n="0023b29"/>答曰。於廁吾往。於殿則<anchor xml:id="beg0023014"/>不<anchor xml:id="end0023014"/>。王曰<anchor xml:id="fxT03p0023b01"/>唯命。還
<lb n="0023c01"/>則裂廁掘其地則新之。樟梓栴材。為之
<lb n="0023c02"/>柱梁。香湯沃地。栴檀蘇合欝金諸香。和之
<lb n="0023c03"/>為泥。<anchor xml:id="beg0023015"/>旃<anchor xml:id="end0023015"/>罽雜繒。以為座席。<anchor xml:id="beg0023016"/>彫<anchor xml:id="end0023016"/>文刻鏤。眾
<lb n="0023c04"/>寶為好。煒煒煌煌。有踰殿堂。明日王身。
<lb n="0023c05"/>捧香鑪迎之。阿群就座。王褰衣膝行。供養
<lb n="0023c06"/>訖畢。即說經曰。廁前日之污豈可於飯乎。
<lb n="0023c07"/>對曰不可。曰今可乎。曰可矣。阿群曰。吾未
<lb n="0023c08"/>覩佛時事彼妖蠱。心存口言身行諸邪。邪
<lb n="0023c09"/>道穢化其為臭污。甚彼溷矣。屎污可洗。穢
<lb n="0023c10"/>染難除。賴蒙宿祚生值佛世。沐浴清化去
<lb n="0023c11"/>臭懷香。內外清淨猶天真珠。夫不覩佛不
<lb n="0023c12"/>知四非常者。觀其志趣猶狂者醉之以
<lb n="0023c13"/>酒矣。不親賢眾而依十惡者。其與犲狼
<lb n="0023c14"/>共檻乎。王曰善哉。奇乎佛之至化。乃令
<lb n="0023c15"/>廁臭化為栴檀矣。說經竟。即邁歷市。聞
<lb n="0023c16"/>有婦人逆產者命在呼吸。還如事啟。佛言。
<lb n="0023c17"/>爾往為其產。阿群恧然。世尊曰。爾望產云。
<lb n="0023c18"/>吾自生來。慈向眾生。潤濟乾坤者。爾母
<lb n="0023c19"/>子俱全矣。受教而往。至宣佛恩。母子俱
<lb n="0023c20"/>生。退還尋塗。疑己有殺人之酷。而云。普
<lb n="0023c21"/>慈稽首質焉。佛告阿群。凡人心開受道之
<lb n="0023c22"/>日。可謂始生者也。不覩三尊。未受重
<lb n="0023c23"/>戒。猶兒處胎。雖<anchor xml:id="beg0023017"/>其有<anchor xml:id="end0023017"/>目。將亦何覩。有耳
<lb n="0023c24"/>何聞。故曰未生也。阿群心開。即得應真
<lb n="0023c25"/>道。佛告諸比丘。昔時普明者吾身是也。吾
<lb n="0023c26"/>前世授之四偈。一活百王。今令得道。不
<lb n="0023c27"/>受重罪矣。阿群宿命甞為比丘。負米一斛
<lb n="0023c28"/>送著寺中。上作刀一枚。歡喜歎尊。稽首而
<lb n="0023c29"/>去。負米獲多力。上刀獲多寶。歡喜獲端
<lb n="0024a01"/>正。歎尊獲為王。作禮故為國人所拜。九十
<lb n="0024a02"/>九人<anchor xml:id="beg0024001"/>确<anchor xml:id="end0024001"/>其首。遂至喪身。故<anchor xml:id="beg0024002"/>殺<anchor xml:id="end0024002"/>前怨而
<lb n="0024a03"/>斬其指。後人欲<anchor xml:id="begd1e13279"/>确<anchor xml:id="endd1e13279"/>見其已喪。又覩沙門
<lb n="0024a04"/>更有慈心。後人即其母。始有惡意故。阿群
<lb n="0024a05"/>始意亦惡。覩沙門更慈故見佛即孝。種淳
<lb n="0024a06"/>得淳。種雜得雜。善惡已施。禍福尋之。影追
<lb n="0024a07"/>響應。皆有所由。非<anchor xml:id="beg0024003"/>徒<anchor xml:id="end0024003"/>自然也。比丘願言。
<lb n="0024a08"/>令汝逢佛得道如願獲焉。供養三尊。有
<lb n="0024a09"/>若絲髮。沙門以慈呪願施者。言如其言。
<lb n="0024a10"/>得萬無一失。菩薩執志度無極行持戒如
<lb n="0024a11"/>是。</p>
<lb n="0024a12"/>
<byline>六度集經</byline>卷第四<lb n="0024a13"/>
<lb n="0024a14"/>
<lb n="0024a15"/>
<byline>六度集經</byline>卷第五<lb n="0024a16"/>
<lb n="0024a17"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0024004"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0024004"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0024a18"/>
<head>忍辱度無極<anchor xml:id="beg0024005"/>章<anchor xml:id="end0024005"/>第三
(<anchor xml:id="beg0024006"/>此有<anchor xml:id="end0024006"/>十三章)
</head>
<lb n="0024a19"/>
<p id="pT03p0024a1901">忍<anchor xml:id="beg0024007"/>辱<anchor xml:id="end0024007"/>度無極者。厥則云何。菩薩深惟。眾生
<lb n="0024a20"/>識神。以癡自壅。貢高自大。常欲勝彼。官
<lb n="0024a21"/>爵國土六情之好。己欲專焉。若覩彼有
<lb n="0024a22"/>愚即貪嫉。貪嫉處內。瞋<anchor xml:id="beg0024008"/>恚處外<anchor xml:id="end0024008"/>施不覺
<lb n="0024a23"/>止。其為狂醉。長處盲冥矣。展轉五道。太
<lb n="0024a24"/>山燒煮。餓鬼畜生。積苦無量。菩薩覩之
<lb n="0024a25"/>即覺。悵然而歎。眾生所以有亡國破家危
<lb n="0024a26"/>身滅族。生有斯患。死有三道之辜。皆由不
<lb n="0024a27"/>能懷忍行慈。使其然矣。菩薩覺之。即自
<lb n="0024a28"/>誓曰。吾寧就湯火之酷。𦵔醢之患。終不恚
<lb n="0024a29"/>毒加於眾生也。夫忍不可忍者。萬福之
<lb n="0024b01"/>
<anchor xml:id="beg0024009"/>原<anchor xml:id="end0024009"/>矣。自覺之後。世世行慈。眾生加己罵
<lb n="0024b02"/>詈捶杖。奪其財寶妻子國土危身害命。菩
<lb n="0024b03"/>薩輙以諸佛忍力之福。<anchor xml:id="beg0024010"/>迮<anchor xml:id="end0024010"/>滅<anchor xml:id="beg0024011"/>毒恚<anchor xml:id="end0024011"/>。慈悲
<lb n="0024b04"/>愍之追而濟護。若其免咎。為之<anchor xml:id="beg0024012"/>歡<anchor xml:id="end0024012"/>喜。</p>
<lb n="0024b05"/>
<head>（四二）</head>
<p id="pT03p0024b0503" type="inline">昔者菩薩。覩世穢濁。君臣無道。背真向
<lb n="0024b06"/>邪。難以<anchor xml:id="beg0024013"/>導<anchor xml:id="end0024013"/>化。故隱明<anchor xml:id="beg0024014"/>藏<anchor xml:id="end0024014"/>影處于塚間。習
<lb n="0024b07"/>其忍行。塚間有牛犢子。常取其屎尿以為
<lb n="0024b08"/>飲食。<anchor xml:id="beg0024015"/>連<anchor xml:id="end0024015"/>其軀命暴露精思。顏<anchor xml:id="beg0024016"/>貌<anchor xml:id="end0024016"/>醜黑人皆
<lb n="0024b09"/>惡焉。國人覩之。更相告曰。斯土有鬼。見者
<lb n="0024b10"/>靡不唾罵。土石<anchor xml:id="beg0024017"/>撲<anchor xml:id="end0024017"/>之。菩薩無絲髮之恚。
<lb n="0024b11"/>慈心愍曰。痛夫斯人。不覩佛經而為斯惡。
<lb n="0024b12"/>誓曰。<anchor xml:id="beg0024018"/>吾<anchor xml:id="end0024018"/>為如來無所著正真覺道者。必度
<lb n="0024b13"/>茲焉。菩薩法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0024b14"/>
<head>（四三）</head>
<p id="pT03p0024b1403" type="inline">昔者菩薩。厥名曰睒。常懷普慈。潤逮眾
<lb n="0024b15"/>生。悲愍群愚不覩三尊。將其二親處于山
<lb n="0024b16"/>澤。父母年耆兩目失明。睒為悲楚。言之泣
<lb n="0024b17"/>涕。夜常三興。消息寒溫。至孝之行。德<anchor xml:id="beg0024019"/>香<anchor xml:id="end0024019"/>
<lb n="0024b18"/>熏乾。<anchor xml:id="beg0024020"/>地<anchor xml:id="end0024020"/>祇海龍國人<anchor xml:id="beg0024021"/>並<anchor xml:id="end0024021"/>知。奉佛十善。不
<lb n="0024b19"/>殺眾生。道不拾遺。守貞不娶。身禍都息。
<lb n="0024b20"/>兩舌惡罵。妄言綺語。譖謗邪偽。口過都絕。
<lb n="0024b21"/>中心眾穢。嫉恚貪餮。心垢都寂。信善有
<lb n="0024b22"/>福。為惡有殃。以草茅為廬。蓬蒿為席。清
<lb n="0024b23"/>
<anchor xml:id="beg0024022"/>淨<anchor xml:id="end0024022"/>無欲。志若天金。山有流泉。中生蓮華。
<lb n="0024b24"/>眾果甘美周旋其邊。夙興採果。未甞先甘。
<lb n="0024b25"/>其仁遠照。禽獸附恃。二親時渴。睒行<anchor xml:id="beg0024023"/>吸<anchor xml:id="end0024023"/>水。
<lb n="0024b26"/>迦夷國王入山田獵。彎弓發矢。射山麋
<lb n="0024b27"/>鹿。誤中睒胸。矢毒流行。其痛難言。左右顧
<lb n="0024b28"/>眄<anchor xml:id="beg0024024"/>涕泣<anchor xml:id="end0024024"/>大言。誰以一矢殺三道士者乎。吾
<lb n="0024b29"/>親年耆。又俱失明。一朝無我。普當殞命。
<lb n="0024c01"/>抗聲哀曰。象以其牙。犀以其角。翠以其
<lb n="0024c02"/>毛。吾無牙角光<anchor xml:id="beg0024025"/>目<anchor xml:id="end0024025"/>之毛。將以何死乎。王聞
<lb n="0024c03"/>哀聲。下馬問曰。爾為深山乎。答曰。吾將二
<lb n="0024c04"/>親處斯山中。除世眾穢。學進道志。王聞睒
<lb n="0024c05"/>言。哽噎流淚。甚痛悼之。曰。吾為不仁殘
<lb n="0024c06"/>夭物命。又殺至孝。舉哀云奈此何。群臣巨
<lb n="0024c07"/>細莫不哽<anchor xml:id="beg0024026"/>咽<anchor xml:id="end0024026"/>。王重曰。吾以一國救子之
<lb n="0024c08"/>命。願示親所在。吾欲首過曰。便向小徑。去
<lb n="0024c09"/>斯不遠有小蓬廬。吾親在中。為吾啟親。
<lb n="0024c10"/>自斯長別。幸卒餘年。慎無追戀也。勢復舉
<lb n="0024c11"/>哀。奄忽而絕。王逮士眾。重復哀慟。尋所示
<lb n="0024c12"/>路到厥親所。王從眾多草木肅肅有聲。二
<lb n="0024c13"/>親聞之疑其異人。曰行者何人。王曰。吾
<lb n="0024c14"/>是迦夷國王。親曰。王翔茲甚善。斯有草
<lb n="0024c15"/>席可以息涼。甘果可食。吾子汲水。今者且
<lb n="0024c16"/>還。王覩其親以慈待子。重為哽噎。王謂親
<lb n="0024c17"/>曰。吾覩兩道士以慈待子。吾心切悼<anchor xml:id="beg0024027"/>甚<anchor xml:id="end0024027"/>痛
<lb n="0024c18"/>無量。道士子睒者吾射殺之。親驚怛曰。吾子
<lb n="0024c19"/>何罪而殺之乎。子操仁惻蹈地常恐地痛。
<lb n="0024c20"/>其有何罪而王殺之。王曰。至孝之子。實為
<lb n="0024c21"/>上賢。吾射糜鹿<anchor xml:id="beg0024028"/>悞<anchor xml:id="end0024028"/>中之耳。曰子已死。將何
<lb n="0024c22"/>恃哉。吾今死矣。惟願大王牽吾二老。著子
<lb n="0024c23"/>屍處。必見窮沒。庶同灰土。王聞親辭。又重
<lb n="0024c24"/>哀慟。自牽其親。將至屍所。父以<anchor xml:id="beg0024029"/>首<anchor xml:id="end0024029"/>著膝
<lb n="0024c25"/>上。母抱其足。嗚口吮足。各以一手捫其
<lb n="0024c26"/>箭瘡。椎胸搏頰仰首呼曰。天神地神。樹神
<lb n="0024c27"/>水神。吾子睒者奉佛信法。尊賢孝親。懷
<lb n="0024c28"/>無外之弘仁。潤逮草木。又曰。若子審奉佛
<lb n="0024c29"/>至孝之誠上聞天者。箭當拔出。重毒消滅
<lb n="0025a01"/>子獲生存卒其至孝之行。子行不然。吾言
<lb n="0025a02"/>不誠。遂當終沒俱為灰土。天帝釋。四天大
<lb n="0025a03"/>王。地祇。海龍。聞親哀聲。信如其言。靡不
<lb n="0025a04"/>擾動。帝釋身下。謂其親曰。斯至孝之子。
<lb n="0025a05"/>吾能活之。以天神藥灌睒口中。忽然得
<lb n="0025a06"/>穌。父母及睒。主逮<anchor xml:id="beg0025001"/>臣<anchor xml:id="end0025001"/>從。悲<anchor xml:id="beg0025002"/>樂<anchor xml:id="end0025002"/>交集。普復
<lb n="0025a07"/>舉哀。王曰。奉佛至孝之德。乃至於斯。遂命
<lb n="0025a08"/>群臣。自今之後率土人民。<anchor xml:id="beg0025003"/>皆<anchor xml:id="end0025003"/>奉佛十德之
<lb n="0025a09"/>善。修睒至孝之行。一國則焉。然後國豐民
<lb n="0025a10"/>康。遂致太平。佛告諸比丘。吾世世奉諸
<lb n="0025a11"/>佛至孝之行。德高福盛。遂成天中之天三界
<lb n="0025a12"/>獨步。時睒者吾身<anchor xml:id="beg0025004"/>是<anchor xml:id="end0025004"/>。國王者阿難是。睒父
<lb n="0025a13"/>者今吾父是。母者吾母舍妙是。天帝釋者彌
<lb n="0025a14"/>勒是也。菩薩法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0025a15"/>
<head>（四四）</head>
<p id="pT03p0025a1503" type="inline">昔者菩薩。時為梵志。名羼提和。處在山
<lb n="0025a16"/>澤。樹下精思。以果泉水而為飲食。內垢消
<lb n="0025a17"/>盡。處在空寂。弘明六通得盡知之。智名香
<lb n="0025a18"/>熏聞八方上下。十方諸佛．緣一覺道．應儀聖
<lb n="0025a19"/>眾靡不咨嗟。<anchor xml:id="beg0025005"/>釋梵<anchor xml:id="end0025005"/>四王<anchor xml:id="beg0025006"/>海龍<anchor xml:id="end0025006"/>地祇。朝夕
<lb n="0025a20"/>肅虔叉手稽首。稟化承風擁護其國。風
<lb n="0025a21"/>雨順時。五穀豐熟。毒消災滅。君<anchor xml:id="beg0025007"/>臣<anchor xml:id="end0025007"/>熾盛。其
<lb n="0025a22"/>王名迦<anchor xml:id="beg0025008"/>梨<anchor xml:id="end0025008"/>。入山<anchor xml:id="beg0025009"/>畋<anchor xml:id="end0025009"/>獵。馳逐<anchor xml:id="beg0025010"/>麋<anchor xml:id="end0025010"/>鹿。尋其
<lb n="0025a23"/>足跡歷菩薩前。王問道士。獸跡歷茲。其為
<lb n="0025a24"/>如行乎。菩薩默惟。眾生擾擾。<anchor xml:id="beg0025011"/>唯<anchor xml:id="end0025011"/>為身命。畏
<lb n="0025a25"/>死貪生。吾心何異哉。吾儻語王。虐殺不仁。
<lb n="0025a26"/>罪與王同。儻云不見吾為欺矣。中心恧然
<lb n="0025a27"/>低首不云。王即怒曰。當死乞人。吾現帝
<lb n="0025a28"/>王一國之尊。問不時對而佯低頭乎。其國
<lb n="0025a29"/>名<anchor xml:id="beg0025012"/>揥手<anchor xml:id="end0025012"/>爪曰不。菩薩惆悵。揥手爪曰不乎。
<lb n="0025b01"/>示王以為不見。曰獸跡歷茲而<anchor xml:id="beg0025013"/>云<anchor xml:id="end0025013"/>不見。
<lb n="0025b02"/>王勢自在為不能戮爾乎。菩薩曰。吾聽王
<lb n="0025b03"/>耳。王曰。爾為誰耶。曰吾忍辱人。王怒拔劒
<lb n="0025b04"/>截其右臂。菩薩念曰。吾志上道。與時無
<lb n="0025b05"/>諍。斯王尚加吾刃。豈況黎庶乎。願吾得
<lb n="0025b06"/>佛必先度之。無令眾生效其為惡也。王
<lb n="0025b07"/>曰。若為誰<anchor xml:id="beg0025014"/>乎<anchor xml:id="end0025014"/>。曰吾忍辱人。又截其左手。
<lb n="0025b08"/>一問一截。截其脚。截其耳。截其鼻。血若
<lb n="0025b09"/>流泉。其痛無量。天地<anchor xml:id="beg0025015"/>為<anchor xml:id="end0025015"/>震動。日即無明。四
<lb n="0025b10"/>天大王僉然俱臻。同聲恚曰。斯王酷<anchor xml:id="beg0025016"/>烈<anchor xml:id="end0025016"/>
<lb n="0025b11"/>其為難齊。謂道士曰。無以污心吾等誅
<lb n="0025b12"/>王及其妻子。并滅一國。以彰其惡。道士答
<lb n="0025b13"/>曰。斯何言乎。此殃由吾前世不奉佛教加
<lb n="0025b14"/>毒于彼。為惡禍追猶影之繫形矣。昔種之
<lb n="0025b15"/>少。而今獲多。吾若順命。禍<anchor xml:id="beg0025017"/>若<anchor xml:id="end0025017"/>天地。累劫
<lb n="0025b16"/>受咎。豈<anchor xml:id="beg0025018"/>可<anchor xml:id="end0025018"/>
<anchor xml:id="beg0025019"/>畢<anchor xml:id="end0025019"/>哉。黎民覩變馳詣首過齊
<lb n="0025b17"/>聲而曰。道士處茲。景祐潤國。禳災滅疫。而
<lb n="0025b18"/>斯極愚之君。不知臧否。不明去就。惡加
<lb n="0025b19"/>
<anchor xml:id="beg0025020"/>元<anchor xml:id="end0025020"/>聖。惟願聖人。無以吾等報上帝也。菩
<lb n="0025b20"/>薩答曰。王以無辜之惡痛加吾身。吾心愍
<lb n="0025b21"/>之。猶慈母之哀其赤子也。黎庶何過而怨
<lb n="0025b22"/>之<anchor xml:id="beg0025021"/>乎<anchor xml:id="end0025021"/>。假有疑望爾捉吾斷臂以來。民即
<lb n="0025b23"/>捉之乳<anchor xml:id="beg0025022"/>湩<anchor xml:id="end0025022"/>交流。曰吾有慈母之哀。今其信
<lb n="0025b24"/>現於茲。民覩弘信靡不稟化。欣懌而退。
<lb n="0025b25"/>菩薩有弟亦覩道<anchor xml:id="beg0025023"/>元<anchor xml:id="end0025023"/>。處在異山以天眼
<lb n="0025b26"/>徹視。覩天神鬼龍會議。王惡靡不懷忿。懼
<lb n="0025b27"/>兄有損德之心。以神足之兄所。曰有所
<lb n="0025b28"/>中傷乎。答曰不也。爾欲照吾信取斷手
<lb n="0025b29"/>足耳鼻。著其故處。復者即吾信矣。弟續之
<lb n="0025c01"/>即復。兄曰。吾普慈之信于今著矣。天神地
<lb n="0025c02"/>
<anchor xml:id="beg0025024"/>祇<anchor xml:id="end0025024"/>靡不悲喜。稽首稱善。更相勸導。進志
<lb n="0025c03"/>高行。受戒而退。自斯之後日月無光。五
<lb n="0025c04"/>星失度。妖怪相屬。枯旱穀貴。民困怨其王
<lb n="0025c05"/>也。佛告諸比丘。時羼提和者即吾身是。弟者
<lb n="0025c06"/>彌勒是。王者羅漢拘隣是。菩薩法忍度無極
<lb n="0025c07"/>行忍辱如是。</p>
<lb n="0025c08"/>
<head>（四五）</head>
<p id="pT03p0025c0803" type="inline">昔者菩薩。生於貧家。貧家不育。以<anchor xml:id="beg0025025"/>褻<anchor xml:id="end0025025"/>
<lb n="0025c09"/>裹之。夜無人時。默置四<anchor xml:id="beg0025026"/>街<anchor xml:id="end0025026"/>。并錢一千送
<lb n="0025c10"/>著其<anchor xml:id="beg0025027"/>道<anchor xml:id="end0025027"/>。國俗以斯日為吉祥之日。率土野
<lb n="0025c11"/>會。君子小人。各以其類盛饌快樂。梵志<anchor xml:id="beg0025028"/>覩<anchor xml:id="end0025028"/>
<lb n="0025c12"/>戲讚會者曰。嗟<anchor xml:id="beg0025029"/>于<anchor xml:id="end0025029"/>今日會<anchor xml:id="beg0025030"/>者<anchor xml:id="end0025030"/>。別有如<anchor xml:id="beg0025031"/>粳<anchor xml:id="end0025031"/>
<lb n="0025c13"/>米純白無糅。厥香苾芬。若夫今日產<anchor xml:id="beg0025032"/>生<anchor xml:id="end0025032"/>男
<lb n="0025c14"/>女貴而且賢。坐中有一理家。獨而無嗣。聞
<lb n="0025c15"/>之默喜。令人四布索棄子者。使問路人曰。
<lb n="0025c16"/>覩有棄<anchor xml:id="beg0025033"/>子<anchor xml:id="end0025033"/>者乎。路人曰。有獨母取焉。
<lb n="0025c17"/>使人尋之。得其所在。曰。吾四姓富而無嗣。
<lb n="0025c18"/>爾以兒貢可獲眾寶。母曰。可留錢送兒從
<lb n="0025c19"/>欲索貨。母獲如志。育兒數月。而婦姙<anchor xml:id="beg0025034"/>身<anchor xml:id="end0025034"/>。
<lb n="0025c20"/>曰吾以無嗣故育異<anchor xml:id="beg0025035"/>姓<anchor xml:id="end0025035"/>。天授余祚。今<anchor xml:id="beg0025036"/>以<anchor xml:id="end0025036"/>
<lb n="0025c21"/>子為。以<anchor xml:id="begd1e14374"/>褻<anchor xml:id="endd1e14374"/>裹之夜著<anchor xml:id="beg0025037"/>汫<anchor xml:id="end0025037"/>中。家羊日就而
<lb n="0025c22"/>乳。牧人尋察覩兒。即歎曰。上帝何緣落其
<lb n="0025c23"/>子<anchor xml:id="beg0025038"/>於<anchor xml:id="end0025038"/>茲乎。取歸育之以羊湩乳。四姓覺
<lb n="0025c24"/>
<anchor xml:id="beg0025039"/>知<anchor xml:id="end0025039"/>。<anchor xml:id="beg0025040"/>誥<anchor xml:id="end0025040"/>曰。緣竊<anchor xml:id="beg0025041"/>湩<anchor xml:id="end0025041"/>乎。對曰。吾獲天之
<lb n="0025c25"/>遺子。以湩育之。四姓悵悔。還育數月。婦遂
<lb n="0025c26"/>產男惡念更生。又<anchor xml:id="beg0025042"/>復<anchor xml:id="end0025042"/>如前以<anchor xml:id="begd1e14456"/>褻<anchor xml:id="endd1e14456"/>裹之著
<lb n="0025c27"/>車轍中。兒心存佛三寶慈向其親。晨有商
<lb n="0025c28"/>人數百乘車。徑路由茲。牛躓不進。商人察
<lb n="0025c29"/>其所以。覩兒驚曰。天帝之子。何緣在茲乎。
<lb n="0026a01"/>抱著車中。牛進若流。前二十里息牛<anchor xml:id="beg0026001"/>亭<anchor xml:id="end0026001"/>側。
<lb n="0026a02"/>有獨母白商人乞曰。以兒相惠濟吾老窮。
<lb n="0026a03"/>即惠之矣。母育未幾。四姓又聞。愴然而
<lb n="0026a04"/>曰。吾之不仁殘天德乎。又以眾寶請兒歸
<lb n="0026a05"/>家。哽噎自責。等育二兒。數年之間。覩兒之
<lb n="0026a06"/>智奇變縱橫。惡念又生曰。斯明溢度吾兒否
<lb n="0026a07"/>哉必虜之矣。<anchor xml:id="beg0026002"/>褻<anchor xml:id="end0026002"/>裹入山。<anchor xml:id="beg0026003"/>棄<anchor xml:id="end0026003"/>著竹中絕食
<lb n="0026a08"/>必殞。兒興慈念曰。吾後得佛必濟眾苦矣。
<lb n="0026a09"/>山近谿水。兒自力搖從竹<anchor xml:id="beg0026004"/>墮<anchor xml:id="end0026004"/>地。展轉至
<lb n="0026a10"/>其水側。去水二十里。有<anchor xml:id="beg0026005"/>擔<anchor xml:id="end0026005"/>死人。𨽁𨽁<anchor xml:id="beg0026006"/>有<anchor xml:id="end0026006"/>
<lb n="0026a11"/>
<anchor xml:id="beg0026007"/>人行<anchor xml:id="end0026007"/>取樵。遙見小兒。就視歎曰。上帝落
<lb n="0026a12"/>其子乎。抱歸育焉。四姓又聞。厥恨如前。以
<lb n="0026a13"/>眾名寶請歸悲泣。并教書數仰觀俯占。眾
<lb n="0026a14"/>道之術過目即能。稟性仁孝。言輙導化。國人
<lb n="0026a15"/>稱聖。儒士雲集。父兇念生。厥<anchor xml:id="beg0026008"/>性<anchor xml:id="end0026008"/>惡重。前家
<lb n="0026a16"/>
<anchor xml:id="beg0026009"/>有<anchor xml:id="end0026009"/>冶師去城七里。欲圖殺兒書勅冶師
<lb n="0026a17"/>曰。昔育此<anchor xml:id="beg0026010"/>兒兒<anchor xml:id="end0026010"/>入吾<anchor xml:id="beg0026011"/>家<anchor xml:id="end0026011"/>。疾疫相仍。財耗
<lb n="0026a18"/>畜死。太卜占云。兒致此災。書到極<anchor xml:id="beg0026012"/>攝<anchor xml:id="end0026012"/>投之
<lb n="0026a19"/>火中。訛命兒曰。吾年西夕加有重疾。爾到
<lb n="0026a20"/>冶師所諦計錢寶。是爾終年之財。兒受命
<lb n="0026a21"/>行。於城門內。覩弟與輩彈胡<anchor xml:id="beg0026013"/>桃<anchor xml:id="end0026013"/>戲。弟曰。
<lb n="0026a22"/>兄來吾之幸矣。為吾復折。兄曰。父命當行。
<lb n="0026a23"/>弟曰。吾請行矣。奪書之冶師所。冶師承書
<lb n="0026a24"/>投弟于火。父心<anchor xml:id="beg0026014"/>忪忪<anchor xml:id="end0026014"/>而怖遣使索兒。使覩
<lb n="0026a25"/>兄曰。弟如之乎。兄如狀對。兄歸陳之。父
<lb n="0026a26"/>驛馬追兒已為灰矣。父投躬呼天結氣內
<lb n="0026a27"/>塞。遂成<anchor xml:id="beg0026015"/>癈<anchor xml:id="end0026015"/>疾。又生毒念曰。吾無嗣已。
<lb n="0026a28"/>不<anchor xml:id="beg0026016"/>以<anchor xml:id="end0026016"/>斯子為必欲殺之。父有邸閣去國
<lb n="0026a29"/>千里。仍遣斯兒曰。彼散吾財爾往計校。今
<lb n="0026b01"/>與邸閣書囊藏蠟封。爾急以行。書陰勅曰。
<lb n="0026b02"/>此兒到<anchor xml:id="beg0026017"/>急<anchor xml:id="end0026017"/>以石縛腰沈之深淵。兒受命稽
<lb n="0026b03"/>首。輕騎<anchor xml:id="beg0026018"/>進<anchor xml:id="end0026018"/>半道。有梵志。與父遙相被服。
<lb n="0026b04"/>常相問遺書<anchor xml:id="beg0026019"/>數<anchor xml:id="end0026019"/>往來。梵志有女。女既賢明。
<lb n="0026b05"/>深知吉凶天文占候。兒行到梵志所居曰。
<lb n="0026b06"/>吾父所親梵志正在斯止。謂從者曰。今欲
<lb n="0026b07"/>過修禮之可乎。從者曰善。即過覲禮。梵志
<lb n="0026b08"/>喜曰。吾兄子來。便命四隣。學士儒生耆
<lb n="0026b09"/>德雲集。娛宴歡樂。并<anchor xml:id="beg0026020"/>諮<anchor xml:id="end0026020"/>眾疑靡不欣懌。
<lb n="0026b10"/>終日極夜各疲眠寐。女竊<anchor xml:id="beg0026021"/>覩<anchor xml:id="end0026021"/>男。見其腰帶
<lb n="0026b11"/>佩囊封之書。默解取還。省讀其辭。悵然
<lb n="0026b12"/>而歎曰。斯何妖厲賊害仁子乃至斯乎。裂
<lb n="0026b13"/>書更之。其辭曰。吾年西垂。重疾日困。彼梵
<lb n="0026b14"/>志吾之親友也。厥女既賢且明。<anchor xml:id="beg0026022"/>古<anchor xml:id="end0026022"/>今任為
<lb n="0026b15"/>兒匹。極<anchor xml:id="beg0026023"/>具<anchor xml:id="end0026023"/>寶帛娉禮<anchor xml:id="beg0026024"/>務<anchor xml:id="end0026024"/>好小禮大娉。納
<lb n="0026b16"/>妻之日案斯勅矣。為書畢<anchor xml:id="beg0026025"/>開<anchor xml:id="end0026025"/>關復之。明
<lb n="0026b17"/>晨進路。梵志眾儒靡不尋歎。邸閣得書承
<lb n="0026b18"/>命具禮詣梵志家。梵志夫妻議曰。夫婚姻
<lb n="0026b19"/>之儀始之於擇行問<anchor xml:id="beg0026026"/>咎<anchor xml:id="end0026026"/>占兆。彼善禮𢞎即
<lb n="0026b20"/>吾許焉。今現男不媒禮娉便臻。<anchor xml:id="beg0026027"/>彼豈<anchor xml:id="end0026027"/>將慢
<lb n="0026b21"/>乎。又退<anchor xml:id="beg0026028"/>讌息<anchor xml:id="end0026028"/>曰。男女為偶自古然矣。男
<lb n="0026b22"/>賢女貞誠亦難值。遂納禮會宗。九族歎曰。
<lb n="0026b23"/>斯榮傳世。納妻禮成。邸閣馳啟。四姓聞之
<lb n="0026b24"/>結疾殊篤。兒聞親疾哽<anchor xml:id="beg0026029"/>咽<anchor xml:id="end0026029"/>而言。<anchor xml:id="beg0026030"/>夫<anchor xml:id="end0026030"/>命難
<lb n="0026b25"/>保猶幻非真。梵志欲擇良日遣還。菩薩內
<lb n="0026b26"/>痛不從其<anchor xml:id="beg0026031"/>云<anchor xml:id="end0026031"/>。<anchor xml:id="beg0026032"/>室家<anchor xml:id="end0026032"/>馳歸<anchor xml:id="beg0026033"/>升<anchor xml:id="end0026033"/>堂稽首。妻尋
<lb n="0026b27"/>再拜垂泣而進三步又拜。稱名曰。妾是子男
<lb n="0026b28"/>某妻。親<anchor xml:id="beg0026034"/>召<anchor xml:id="end0026034"/>妾為某。當奉宗嗣箕箒之使。
<lb n="0026b29"/>盡禮修孝。惟願大人疾瘳福臻。永保無終
<lb n="0026c01"/>之壽。令其展<anchor xml:id="beg0026035"/>情<anchor xml:id="end0026035"/>獲孝婦之德。四姓結忿內
<lb n="0026c02"/>塞而殞。菩薩殯送慈惻<anchor xml:id="beg0026036"/>哀<anchor xml:id="end0026036"/>慕。一國稱孝。喪
<lb n="0026c03"/>畢修行<anchor xml:id="beg0026037"/>馨<anchor xml:id="end0026037"/>熏十方。佛告諸比丘。童子者吾
<lb n="0026c04"/>身是也。妻者<anchor xml:id="beg0026038"/>俱<anchor xml:id="end0026038"/>夷<anchor xml:id="beg0026039"/>是<anchor xml:id="end0026039"/>。四姓者調達<anchor xml:id="begd1e15034"/>是<anchor xml:id="endd1e15034"/>。菩
<lb n="0026c05"/>薩法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0026c06"/>
<head>（四六）</head>
<p id="pT03p0026c0603" type="inline">昔<anchor xml:id="beg0026040"/>者<anchor xml:id="end0026040"/>菩薩為大國王。常以四等育護眾
<lb n="0026c07"/>生。聲動遐邇靡不歎懿。舅亦為王處在異
<lb n="0026c08"/>國。性貪無耻。以兇為健。開士林歎。菩薩懷
<lb n="0026c09"/>二儀之仁惠。虛誣謗訕為造訧端。興兵欲
<lb n="0026c10"/>奪菩薩國。菩薩群僚僉曰。<anchor xml:id="beg0026041"/>寧<anchor xml:id="end0026041"/>為天仁賤。不
<lb n="0026c11"/>為犲狼貴也。民曰。<anchor xml:id="beg0026042"/>寧<anchor xml:id="end0026042"/>為有道<anchor xml:id="beg0026043"/>之<anchor xml:id="end0026043"/>畜。不
<lb n="0026c12"/>為無道民矣。料選武士陳軍振旅。國王
<lb n="0026c13"/>登臺觀軍<anchor xml:id="beg0026044"/>情<anchor xml:id="end0026044"/>猥。流淚涕<anchor xml:id="beg0026045"/>泣<anchor xml:id="end0026045"/>交頸曰。以吾
<lb n="0026c14"/>一躬毀兆民之命。國亡難復。人身難獲。
<lb n="0026c15"/>吾之<anchor xml:id="beg0026046"/>遁<anchor xml:id="end0026046"/>邁。國境咸康。將誰有患乎。王與
<lb n="0026c16"/>
<anchor xml:id="beg0026047"/>元<anchor xml:id="end0026047"/>
<anchor xml:id="beg0026048"/>后<anchor xml:id="end0026048"/>俱委國<anchor xml:id="beg0026049"/>亡<anchor xml:id="end0026049"/>。舅入處國。以貪殘為
<lb n="0026c17"/>政。戮忠貞。進佞蠱。政<anchor xml:id="beg0026050"/>苛<anchor xml:id="end0026050"/>民困。怨泣相
<lb n="0026c18"/>屬。思詠舊君猶孝子之存慈親也。王與
<lb n="0026c19"/>
<anchor xml:id="begd1e15178"/>元<anchor xml:id="endd1e15178"/>妃處于山林。海有邪龍。好妃光顏。化
<lb n="0026c20"/>為梵志。訛叉手箕坐垂首<anchor xml:id="beg0026051"/>靖<anchor xml:id="end0026051"/>思。有似道
<lb n="0026c21"/>士惟禪定時。王覩<anchor xml:id="beg0026052"/>欣然<anchor xml:id="end0026052"/>。日採果供養。龍
<lb n="0026c22"/>伺<anchor xml:id="beg0026053"/>王<anchor xml:id="end0026053"/>行。盜挾妃去。將還海居。路由兩
<lb n="0026c23"/>山<anchor xml:id="beg0026054"/>夾<anchor xml:id="end0026054"/>道之徑。山有巨鳥。張翼塞徑。與龍
<lb n="0026c24"/>
<anchor xml:id="beg0026055"/>一<anchor xml:id="end0026055"/>戰焉。龍為震<anchor xml:id="beg0026056"/>電<anchor xml:id="end0026056"/>擊鳥墮其右翼。遂獲
<lb n="0026c25"/>還海。王採果還。不見其妃。悵然而曰。
<lb n="0027a01"/>吾宿行<anchor xml:id="beg0027001"/>違<anchor xml:id="end0027001"/>。殃咎隣臻乎。乃執弓持矢。經歷
<lb n="0027a02"/>諸山尋求<anchor xml:id="begd1e15282"/>元<anchor xml:id="endd1e15282"/>妃。覩有<anchor xml:id="beg0027002"/>滎<anchor xml:id="end0027002"/>流。尋極其<anchor xml:id="beg0027003"/>原<anchor xml:id="end0027003"/>。
<lb n="0027a03"/>見巨獼猴而致哀慟。王愴然曰。爾復何哀
<lb n="0027a04"/>乎。獼猴曰。吾與舅氏<anchor xml:id="beg0027004"/>併<anchor xml:id="end0027004"/>肩為王。舅以勢
<lb n="0027a05"/>強奪吾眾矣。嗟<anchor xml:id="beg0027005"/>乎<anchor xml:id="end0027005"/>無訴。子今何緣翔茲
<lb n="0027a06"/>山<anchor xml:id="beg0027006"/>岨<anchor xml:id="end0027006"/>乎。菩薩答曰。吾與爾其憂齊矣。吾又
<lb n="0027a07"/>亡妃。未知所之。猴曰。子助吾戰復吾士
<lb n="0027a08"/>眾。為子尋之。終必獲矣。王然之曰可。明日
<lb n="0027a09"/>猴與舅戰。王乃彎弓<anchor xml:id="beg0027007"/>擩<anchor xml:id="end0027007"/>矢。股肱勢張。舅遙
<lb n="0027a10"/>悚懼。<anchor xml:id="beg0027008"/>播<anchor xml:id="end0027008"/>徊迸馳。猴王眾反。遂命眾曰。人王
<lb n="0027a11"/>
<anchor xml:id="beg0027009"/>元<anchor xml:id="end0027009"/>妃。迷在斯山爾等布索。猴眾各行。見鳥
<lb n="0027a12"/>病翼。鳥曰。爾等奚求乎。曰。人王亡其正妃。
<lb n="0027a13"/>吾等尋之。鳥曰。龍盜之矣。吾勢無如。今在
<lb n="0027a14"/>海中大洲之上。言畢鳥絕。猴王率眾。由徑
<lb n="0027a15"/>臨海。憂無以<anchor xml:id="beg0027010"/>渡<anchor xml:id="end0027010"/>。天帝釋即化為<anchor xml:id="beg0027011"/>獼<anchor xml:id="end0027011"/>猴。身
<lb n="0027a16"/>病疥<anchor xml:id="beg0027012"/>㿅<anchor xml:id="end0027012"/>。來進曰。今士眾之多。其<anchor xml:id="beg0027013"/>踰<anchor xml:id="end0027013"/>海沙。
<lb n="0027a17"/>何憂不達於彼洲乎。今各<anchor xml:id="beg0027014"/>復<anchor xml:id="end0027014"/>負石杜海。
<lb n="0027a18"/>可以為高山。何但通洲而已。猴王即封之
<lb n="0027a19"/>為監眾從其謀。負石功成。眾得濟度。圍洲
<lb n="0027a20"/>累沓。龍<anchor xml:id="beg0027015"/>作<anchor xml:id="end0027015"/>毒霧。猴眾都病無不仆地。二
<lb n="0027a21"/>王悵愁。小猴重曰。<anchor xml:id="beg0027016"/>令<anchor xml:id="end0027016"/>眾<anchor xml:id="beg0027017"/>病<anchor xml:id="end0027017"/>瘳無勞聖念。
<lb n="0027a22"/>即以天藥傳眾鼻<anchor xml:id="beg0027018"/>中<anchor xml:id="end0027018"/>。眾<anchor xml:id="beg0027019"/>則<anchor xml:id="end0027019"/>奮鼻而興。力
<lb n="0027a23"/>勢踰前。龍即興風雲以<anchor xml:id="beg0027020"/>擁<anchor xml:id="end0027020"/>天日。電耀光
<lb n="0027a24"/>海。勃怒霹靂震乾動地。小猴曰。人王妙射。
<lb n="0027a25"/>夫電耀者即龍矣。發矢除凶。為民招福。眾
<lb n="0027a26"/>聖無怨矣。霆耀電光。王乃放箭。正破龍胸。
<lb n="0027a27"/>龍被射死。猴眾稱善。小猴拔龍門<anchor xml:id="beg0027021"/>鑰<anchor xml:id="end0027021"/>開門
<lb n="0027a28"/>出妃。天鬼咸喜。二王俱還本山。更相辭謝。
<lb n="0027a29"/>謙光崇讓。會舅王死。無有嗣子。臣民奔馳
<lb n="0027b01"/>尋<anchor xml:id="beg0027022"/>求<anchor xml:id="end0027022"/>舊君。於彼山<anchor xml:id="beg0027023"/>阻<anchor xml:id="end0027023"/>君臣相見。哀泣
<lb n="0027b02"/>俱還。并獲舅國。兆民歡喜稱壽萬歲。大赦
<lb n="0027b03"/>寬政。民心欣欣含笑且行。王曰。婦離所
<lb n="0027b04"/>
<anchor xml:id="beg0027024"/>天<anchor xml:id="end0027024"/>隻行一宿。眾有疑望。豈況旬朔乎。還<anchor xml:id="beg0027025"/>于
<lb n="0027b05"/>爾<anchor xml:id="end0027025"/>宗事合古儀。妃曰。吾雖在穢蟲之窟。猶
<lb n="0027b06"/>蓮<anchor xml:id="beg0027026"/>華<anchor xml:id="end0027026"/>居于<anchor xml:id="beg0027027"/>污<anchor xml:id="end0027027"/>泥。吾言有信。地其<anchor xml:id="beg0027028"/>坼<anchor xml:id="end0027028"/>矣。言
<lb n="0027b07"/>畢地裂。曰吾信現矣。王曰善哉。夫貞潔者沙
<lb n="0027b08"/>門之行。自斯國內。商人讓利。<anchor xml:id="beg0027029"/>士<anchor xml:id="end0027029"/>者辭位。
<lb n="0027b09"/>豪能忍賤。強不陵弱。王之化也。婬婦改操。
<lb n="0027b10"/>危命守貞。欺者尚信。巧偽守<anchor xml:id="beg0027030"/>真<anchor xml:id="end0027030"/>。<anchor xml:id="beg0027031"/>元<anchor xml:id="end0027031"/>妃
<lb n="0027b11"/>之化也。佛告諸比丘。時國王者<anchor xml:id="beg0027032"/>我<anchor xml:id="end0027032"/>身是也。
<lb n="0027b12"/>妃者<anchor xml:id="begd1e15697"/>俱<anchor xml:id="endd1e15697"/>夷是。舅者調達是。天帝釋者彌勒是
<lb n="0027b13"/>也。菩薩法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0027b14"/>
<head>（四七）</head>
<p id="pT03p0027b1403" type="inline">昔者菩薩。身為獼猴。力幹尠輩。明<anchor xml:id="beg0027033"/>哲<anchor xml:id="end0027033"/>
<lb n="0027b15"/>踰人。常懷普慈拯濟眾生。處在深山。登
<lb n="0027b16"/>樹採果。覩山谷中有窮<anchor xml:id="beg0027034"/>陷<anchor xml:id="end0027034"/>人。不能自出。
<lb n="0027b17"/>數日哀號。呼天乞活。獼猴聞哀。愴為流淚
<lb n="0027b18"/>曰。吾誓求佛<anchor xml:id="beg0027035"/>唯<anchor xml:id="end0027035"/>為斯類耳。今不出此人
<lb n="0027b19"/>其必窮死。吾當尋岸下谷負出之也。遂入
<lb n="0027b20"/>幽谷使人負己。攀草上山置之平地。示
<lb n="0027b21"/>其徑路曰。在爾所之。別去之後慎無為惡
<lb n="0027b22"/>也。出人疲極就閑臥息。人曰。處谷飢饉。今
<lb n="0027b23"/>出亦然。將何異哉。心念當殺獼猴噉之。
<lb n="0027b24"/>以濟吾命不亦可乎。以石<anchor xml:id="beg0027036"/>椎<anchor xml:id="end0027036"/>首。血流丹
<lb n="0027b25"/>地。<anchor xml:id="beg0027037"/>猴<anchor xml:id="end0027037"/>臥驚起。眩倒緣樹。心無恚意。慈哀
<lb n="0027b26"/>愍傷悲其懷惡。自念曰。吾勢所不能度
<lb n="0027b27"/>者。願其來世常逢諸佛。信受道教行之得
<lb n="0027b28"/>度。世世莫有念惡如斯人也。佛告諸比
<lb n="0027b29"/>丘。獼猴者吾身是也。谷中人者調達<anchor xml:id="beg0027038"/>是<anchor xml:id="end0027038"/>。菩
<lb n="0027c01"/>薩法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0027c02"/>
<head>（四八）</head>
<p id="pT03p0027c0203" type="inline">昔者菩薩與阿難俱畢罪為龍。其一龍
<lb n="0027c03"/>曰。惟吾與卿共在海中靡所不覩寧可俱
<lb n="0027c04"/>上陸地遊戲乎。答曰。陸地人惡起逢非常
<lb n="0027c05"/>不可出也一龍重曰。化為小蛇耳。若路無
<lb n="0027c06"/>人尋大道戲。逢人則隱何所憂乎。於是相
<lb n="0027c07"/>可。俱<anchor xml:id="beg0027039"/>升<anchor xml:id="end0027039"/>遊觀。出水未久道逢含毒蚖。蚖
<lb n="0027c08"/>覩兩蛇厥兇念生。志往犯害。則吐毒煦沫
<lb n="0027c09"/>兩蛇。一蛇起意。將欲以威神殺斯毒蚖。一
<lb n="0027c10"/>蛇慈心。忍而諫止曰。夫為高士當赦眾
<lb n="0027c11"/>愚。忍不可忍者。是乃為佛<anchor xml:id="beg0027040"/>正<anchor xml:id="end0027040"/>真之大戒
<lb n="0027c12"/>也。即說偈曰。</p>
<lb n="0027c13"/>
<lg>
<l>貪欲為狂夫</l>
<l>靡有<anchor xml:id="beg0027041"/>仁<anchor xml:id="end0027041"/>義心</l>
<lb n="0027c14"/>
<l>嫉妬欲害<anchor xml:id="beg0027042"/>聖<anchor xml:id="end0027042"/>
</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e15901"/>唯<anchor xml:id="endd1e15901"/>默忍為安</l>
<lb n="0027c15"/>
<l>非法不軌者</l>
<l>內無惻隱心</l>
<lb n="0027c16"/>
<l>慳惡害布施</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e15919"/>唯<anchor xml:id="endd1e15919"/>默忍為安</l>
<lb n="0027c17"/>
<l>放逸無戒人</l>
<l>酷<anchor xml:id="beg0027043"/>害<anchor xml:id="end0027043"/>懷賊心</l>
<lb n="0027c18"/>
<l>不承順道德</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e15946"/>唯<anchor xml:id="endd1e15946"/>默忍為安</l>
<lb n="0027c19"/>
<l>背恩無反<anchor xml:id="beg0027044"/>復<anchor xml:id="end0027044"/>
</l>
<l>虛飾行諂偽</l>
<lb n="0027c20"/>
<l>是為愚癡極</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e15971"/>唯<anchor xml:id="endd1e15971"/>默忍為安</l>
</lg>
<lb n="0027c21"/>
<p id="pT03p0027c2101">一蛇遂稱頌忍德。說偈陳義。一蛇敬受。遂
<lb n="0027c22"/>不害蚖。一蛇曰。吾等還海中可乎。相然俱
<lb n="0027c23"/>
<anchor xml:id="beg0027045"/>去<anchor xml:id="end0027045"/>。奮其威神震天動地。興雲降雨變化
<lb n="0027c24"/>龍耀。人鬼咸驚。蚖乃惶怖。<anchor xml:id="beg0027046"/>屍<anchor xml:id="end0027046"/>視無知七
<lb n="0027c25"/>日絕食。佛告諸比丘。爾時欲害蚖龍者阿
<lb n="0027c26"/>難是也。說忍法龍者吾身是也。含毒蚖者
<lb n="0027c27"/>調達是也。菩薩所在世世行忍。雖<anchor xml:id="beg0027047"/>處<anchor xml:id="end0027047"/>禽
<lb n="0027c28"/>獸不忘其行也。菩薩法忍度無極行忍辱
<lb n="0027c29"/>如是。</p>
<lb n="0028a01"/>
<head>（四九）</head>
<p id="pT03p0028a0103" type="inline">
<anchor xml:id="tnote0028001"/>
<anchor xml:id="mod0028001"/>昔者有國名摩天羅。王名難。學通神
<lb n="0028a02"/>明。靡幽不覩。覺世非常曰。吾身當朽為
<lb n="0028a03"/>世糞壤。何<anchor xml:id="beg0028002"/>國<anchor xml:id="end0028002"/>之可保。捐榮棄樂服大士之
<lb n="0028a04"/>法服。一鉢食為足稟沙門戒。山林為居積
<lb n="0028a05"/>三十年。樹邊有坑。坑深三十丈。時有獵者。
<lb n="0028a06"/>馳騁尋鹿墮于坑中。時有鳥蛇各一。亦驚
<lb n="0028a07"/>俱隕焉。體皆毀傷。俱亦困矣。仰天悲<anchor xml:id="beg0028003"/>號<anchor xml:id="end0028003"/>。
<lb n="0028a08"/>有孤窮之音。道士愴然。火照見之。涕<anchor xml:id="beg0028004"/>泣<anchor xml:id="end0028004"/>交
<lb n="0028a09"/>頸。臨坑告曰。汝等無憂<anchor xml:id="beg0028005"/>吾<anchor xml:id="end0028005"/>拔汝重難。即
<lb n="0028a10"/>作長繩懸以登之。三物或銜或持。遂獲全
<lb n="0028a11"/>命。俱叩頭謝曰。吾等命在轉<anchor xml:id="beg0028006"/>燭<anchor xml:id="end0028006"/>。道士仁
<lb n="0028a12"/>惠弘普無量。令吾等得覩天日。願終斯
<lb n="0028a13"/>身給眾所乏。以微報重萬不<anchor xml:id="beg0028007"/>賽<anchor xml:id="end0028007"/>一。道士
<lb n="0028a14"/>曰。吾為國王國大民多。宮寶婇女諸國為
<lb n="0028a15"/>上願即響應何求不得。吾以國為怨窟。以
<lb n="0028a16"/>色聲香味華服邪念。為六劒截吾身。六箭
<lb n="0028a17"/>射吾體。由斯六邪輪轉受苦。三塗酷烈難
<lb n="0028a18"/>忍難堪。吾甚厭<anchor xml:id="beg0028008"/>之<anchor xml:id="end0028008"/>。捐國為沙門。願獲如
<lb n="0028a19"/>來無所著正真道最正覺道法御天人師。開
<lb n="0028a20"/>化群生令<anchor xml:id="beg0028009"/>還<anchor xml:id="end0028009"/>本<anchor xml:id="beg0028010"/>元<anchor xml:id="end0028010"/>。豈但汝等三人而已
<lb n="0028a21"/>乎。各還舊居見汝所親。令三自歸無違
<lb n="0028a22"/>佛教矣。獵者曰。處世有年。雖覩儒士
<lb n="0028a23"/>積德為善。豈有若佛弟子恕己濟眾。隱
<lb n="0028a24"/>處而不揚名者乎。若道士有之。願至吾
<lb n="0028a25"/>家乞微供養。烏曰。吾名鉢。道士有難。願
<lb n="0028a26"/>呼吾名吾當馳詣。蛇曰。吾名<anchor xml:id="beg0028011"/>萇<anchor xml:id="end0028011"/>。若道士
<lb n="0028a27"/>有患。願呼吾名必來報恩。辭畢各退。他
<lb n="0028a28"/>日道士之獵者舍。獵者遙<anchor xml:id="beg0028012"/>見<anchor xml:id="end0028012"/>其來。告妻曰。
<lb n="0028a29"/>彼不祥之人來。吾勅汝為饌。徐<anchor xml:id="beg0028013"/>徐<anchor xml:id="end0028013"/>設之。
<lb n="0028b01"/>彼過日中即不食矣。妻覩道士勃然作色。
<lb n="0028b02"/>訛留設食。虛談過中。道士退矣。還山覩
<lb n="0028b03"/>烏。呼名曰鉢。烏問曰。自何來耶。曰獵者所
<lb n="0028b04"/>來。烏曰已食乎。曰。彼設未辦而日過中。時
<lb n="0028b05"/>不應食故吾退耳。烏曰。凶咎之<anchor xml:id="beg0028014"/>鬼<anchor xml:id="end0028014"/>難以慈
<lb n="0028b06"/>濟。違仁背恩凶逆之大<anchor xml:id="beg0028015"/>也<anchor xml:id="end0028015"/>。吾無飲食無
<lb n="0028b07"/>以供養。留心坐斯。吾須臾還飛之般遮國
<lb n="0028b08"/>入王後宮。覩王夫人臥。首飾之中有明月
<lb n="0028b09"/>珠。烏銜馳還。以奉道士。夫人<anchor xml:id="beg0028016"/>寤寐<anchor xml:id="end0028016"/>求之不
<lb n="0028b10"/>獲。即以上聞。王勅臣民。有得之者賞金
<lb n="0028b11"/>銀各千斤。牛馬各千首。得不貢者罪重滅
<lb n="0028b12"/>宗。道士惠獵者。獵者縛而白之。王曰。汝從
<lb n="0028b13"/>
<anchor xml:id="beg0028017"/>何<anchor xml:id="end0028017"/>得斯寶乎。道士深惟。以狀言之。即
<lb n="0028b14"/>一國烏皆死矣。云<anchor xml:id="beg0028018"/>盜<anchor xml:id="end0028018"/>得之。斯非佛弟子
<lb n="0028b15"/>也。默然受拷。杖楚千數。不怨王。不讎彼。
<lb n="0028b16"/>弘慈誓曰。令吾得佛度眾<anchor xml:id="beg0028019"/>生<anchor xml:id="end0028019"/>諸苦矣。王
<lb n="0028b17"/>曰。取道士埋之。<anchor xml:id="begd1e16354"/>唯<anchor xml:id="endd1e16354"/>出其頭明日戮焉。道
<lb n="0028b18"/>士乃呼蛇曰<anchor xml:id="begd1e16362"/>萇<anchor xml:id="endd1e16362"/>。蛇曰。天下無知我名者
<lb n="0028b19"/>
<anchor xml:id="begd1e16370"/>唯<anchor xml:id="endd1e16370"/>有道士耳。揚聲相呼必有以也。疾邁
<lb n="0028b20"/>見道士若茲。叩頭問曰。何由致此。道士具
<lb n="0028b21"/>
<anchor xml:id="beg0028020"/>陳<anchor xml:id="end0028020"/>厥所由然。蛇流淚曰。道士仁如天地。
<lb n="0028b22"/>尚與禍會。豈況無道誰將祐之乎。天仁無
<lb n="0028b23"/>怨。斯王<anchor xml:id="begd1e16394"/>唯<anchor xml:id="endd1e16394"/>有太子一人無他儲副。我將
<lb n="0028b24"/>入宮<anchor xml:id="beg0028021"/>咋<anchor xml:id="end0028021"/>殺太子。以吾神藥傳之即<anchor xml:id="beg0028022"/>愈<anchor xml:id="end0028022"/>。蛇
<lb n="0028b25"/>夜入宮咋之即絕。停屍三日。令曰。有能活
<lb n="0028b26"/>太子者。分國而治。載之山間當<anchor xml:id="beg0028023"/>火<anchor xml:id="end0028023"/>葬之。
<lb n="0028b27"/>行<anchor xml:id="beg0028024"/>徑<anchor xml:id="end0028024"/>歷道士邊。道士曰。太子何疾而致<anchor xml:id="beg0028025"/>喪
<lb n="0028b28"/>身<anchor xml:id="end0028025"/>乎且無葬矣。吾能活之。從者聞說。馳
<lb n="0028b29"/>以上聞。王心悲喜。重更哀慟曰。吾赦爾
<lb n="0028c01"/>罪分國為王。道士以藥傳身。太子忽然興
<lb n="0028c02"/>曰。吾何緣在斯乎。從者具陳所以。太子
<lb n="0028c03"/>還<anchor xml:id="beg0028026"/>宮<anchor xml:id="end0028026"/>巨細喜舞。分國惠之。一無所受。王
<lb n="0028c04"/>
<anchor xml:id="beg0028027"/>寤<anchor xml:id="end0028027"/>曰。分國不受豈當盜哉。問。子何國人。
<lb n="0028c05"/>以何見為沙門乎。何從獲珠。行高乃然。
<lb n="0028c06"/>忽<anchor xml:id="beg0028028"/>罹<anchor xml:id="end0028028"/>斯患。將以何由。道士本末陳焉。王
<lb n="0028c07"/>為愴然<anchor xml:id="beg0028029"/>泣<anchor xml:id="end0028029"/>淚流面。王告獵者曰。子有功
<lb n="0028c08"/>勳於國。悉呼九親來。吾欲重賜之。親無巨
<lb n="0028c09"/>細皆詣宮門。王曰。不仁背恩惡之元首。盡
<lb n="0028c10"/>殺之矣。道士入山學道。精進不<anchor xml:id="beg0028030"/>惓<anchor xml:id="end0028030"/>。命終
<lb n="0028c11"/>生天上。佛告諸比丘。時道士者吾身是也。
<lb n="0028c12"/>烏者鶖鷺子是<anchor xml:id="beg0028031"/>也<anchor xml:id="end0028031"/>。蛇者阿難是。獵者調達
<lb n="0028c13"/>是。其妻者懷<anchor xml:id="beg0028032"/>槃<anchor xml:id="end0028032"/>女子是也。菩薩弘仁度無
<lb n="0028c14"/>極行忍辱如是。</p>
<lb n="0028c15"/>
<head>（五○）</head>
<p id="pT03p0028c1503" type="inline">
<anchor xml:id="tnote0028033"/>
<anchor xml:id="mod0028033"/>昔者拘深國王名抑迦達。其國廣大。人
<lb n="0028c16"/>民熾盛。治國以正。不枉兆民。王有子二
<lb n="0028c17"/>人。一男一女。男名須達。女名安闍難。執行
<lb n="0028c18"/>清淨。王甚重之。為作金池。二兒入池浴。池
<lb n="0028c19"/>中有龜。龜<anchor xml:id="beg0028034"/>名<anchor xml:id="end0028034"/>金。瞽一眼。亦於水戲觸二
<lb n="0028c20"/>兒身。兒驚大呼。王則問其所以。云池中有
<lb n="0028c21"/>物。觸怖我等。王怒曰。池為兒設。何物
<lb n="0028c22"/>處之。而恐吾兒。令施罛取之。鬼龍奇怪。
<lb n="0028c23"/>趣使得之。<anchor xml:id="beg0028035"/>罟<anchor xml:id="end0028035"/>師得龜。王曰。當作何殺
<lb n="0028c24"/>之。群臣或言。斬首。或言。生燒。或言。
<lb n="0028c25"/>剉之作羹。一臣曰。斯殺不酷。<anchor xml:id="beg0028036"/>唯<anchor xml:id="end0028036"/>以投大
<lb n="0028c26"/>
<anchor xml:id="beg0028037"/>海<anchor xml:id="end0028037"/>中。斯所謂酷者也。龜笑曰。<anchor xml:id="begd1e16654"/>唯<anchor xml:id="endd1e16654"/>斯酷<anchor xml:id="beg0028038"/>矣<anchor xml:id="end0028038"/>。
<lb n="0028c27"/>王使投之江中。龜得免喜馳詣龍王所。自
<lb n="0028c28"/>陳曰。人王抑迦達有女。端正光華。天女為
<lb n="0028c29"/>雙。人王乃心區區。大王欲以女結為<anchor xml:id="beg0028039"/>媛<anchor xml:id="end0028039"/>
<lb n="0029a01"/>親。龍曰。汝誠乎。龜曰。唯然。為龜具設
<lb n="0029a02"/>盛饌皆以寶器。龜曰。早遣賢臣相尋。吾
<lb n="0029a03"/>王欲得其決。龍遣賢臣十六。從龜至人
<lb n="0029a04"/>王城下壍中。龜曰。汝等止此。吾往上聞。龜
<lb n="0029a05"/>遂遁邁不復來還。十六臣<anchor xml:id="beg0029001"/>悁悒<anchor xml:id="end0029001"/>俱入城
<lb n="0029a06"/>見王。王曰。<anchor xml:id="beg0029002"/>龍<anchor xml:id="end0029002"/>等來<anchor xml:id="beg0029003"/>為<anchor xml:id="end0029003"/>。對曰。天王仁惠
<lb n="0029a07"/>接<anchor xml:id="beg0029004"/>臣等<anchor xml:id="end0029004"/>。王欲以貴女為吾王妃。故遣臣
<lb n="0029a08"/>等來迎。王怒曰。豈有人王之女與蛇龍
<lb n="0029a09"/>為偶乎。龍對曰。大王故遣神龜宣命。臣
<lb n="0029a10"/>等不虛來。王不許之。諸龍變化令宮中眾
<lb n="0029a11"/>物。皆為龍耀遶王前後。王懼叫<anchor xml:id="beg0029005"/>呼<anchor xml:id="end0029005"/>。群臣
<lb n="0029a12"/>驚愕。皆詣殿下質問所以。王具說其狀。
<lb n="0029a13"/>眾臣僉曰。豈可以一女之故。而亡國乎。
<lb n="0029a14"/>王及群臣臨水送女。遂為龍妃。生男女二
<lb n="0029a15"/>人。男名槃達。龍王死。男襲位為王。欲捨
<lb n="0029a16"/>世榮之穢學高行之志。其妻有萬數。皆尋
<lb n="0029a17"/>從之。逃避幽隱猶不免焉。登陸地於
<lb n="0029a18"/>私<anchor xml:id="beg0029006"/>梨<anchor xml:id="end0029006"/>樹下。隱形變為蛇身槃屈而臥。夜則
<lb n="0029a19"/>有燈火之明。在彼樹下數十枚矣。日日雨
<lb n="0029a20"/>若干種華。色<anchor xml:id="beg0029007"/>曜<anchor xml:id="end0029007"/>香美非世所覩。國人有能
<lb n="0029a21"/>厭龍者。名陂圖。入山求龍欲以行乞。覩
<lb n="0029a22"/>牧牛兒問其有無。兒曰。吾見一蛇<anchor xml:id="beg0029008"/>槃<anchor xml:id="end0029008"/>屈而
<lb n="0029a23"/>臥於斯樹下。夜樹上有數十燈火。<anchor xml:id="beg0029009"/>光<anchor xml:id="end0029009"/>明
<lb n="0029a24"/>
<anchor xml:id="beg0029010"/>耀<anchor xml:id="end0029010"/>曄。華下若雪。色耀香美其為難喻。吾
<lb n="0029a25"/>以身附之。亦無賊害之心。術士曰。善哉獲
<lb n="0029a26"/>吾願矣。則以毒藥塗龍<anchor xml:id="beg0029011"/>牙齒。牙齒<anchor xml:id="end0029011"/>皆落。
<lb n="0029a27"/>以杖捶之。皮傷骨折。術士自首至尾以
<lb n="0029a28"/>手埒之。其痛無量。亦無怨心。自咎宿行
<lb n="0029a29"/>不<anchor xml:id="beg0029012"/>杇<anchor xml:id="end0029012"/>乃致斯禍。誓願曰。令吾得佛拯
<lb n="0029b01"/>濟群生都使安隱。莫如我今也。術士取
<lb n="0029b02"/>龍著小篋中。荷負以行乞匃。每所至國。
<lb n="0029b03"/>輙令龍舞。諸國群臣兆民靡不懼之。術士
<lb n="0029b04"/>曰。乞金銀各千斤。奴婢各千人。象馬牛車
<lb n="0029b05"/>眾畜事各千數。每至諸國所獲皆然。轉
<lb n="0029b06"/>入龍王<anchor xml:id="beg0029013"/>祖<anchor xml:id="end0029013"/>父之國。其母及龍兄弟。皆於
<lb n="0029b07"/>陸地求之。化為飛鳥依<anchor xml:id="beg0029014"/>偟<anchor xml:id="end0029014"/>王宮。術士
<lb n="0029b08"/>至。龍王化為五頭。適欲出舞而見其母
<lb n="0029b09"/>兄妹。羞鄙逆縮不復出舞。術士呼之五六。
<lb n="0029b10"/>龍遂頓伏。母復為人形。與王相見。陳其本
<lb n="0029b11"/>末。王及臣民莫不<anchor xml:id="beg0029015"/>興<anchor xml:id="end0029015"/>哀。王欲殺術士。龍
<lb n="0029b12"/>
<anchor xml:id="beg0029016"/>請<anchor xml:id="end0029016"/>之曰。吾宿行所種今當受報。無宜殺
<lb n="0029b13"/>之以益後怨。從其所求以施與之。弘慈
<lb n="0029b14"/>如斯。佛道可得也。王即以異國為<anchor xml:id="beg0029017"/>例<anchor xml:id="end0029017"/>。具
<lb n="0029b15"/>其所好悉以賜之。術士得斯重寶喜以出
<lb n="0029b16"/>國。於他國界逢賊。身見𦵔醢。財物索盡。龍
<lb n="0029b17"/>母子與王<anchor xml:id="beg0029018"/>訣<anchor xml:id="end0029018"/>別。若大王念我呼名。吾則
<lb n="0029b18"/>來。無憔悴矣。王逮臣民臨渚送之。一國
<lb n="0029b19"/>哀慟靡不躃踊者也。佛告諸比丘。槃達龍
<lb n="0029b20"/>王者吾身是也。抑迦達國王者阿難是也。母
<lb n="0029b21"/>者今吾母是也。男弟者鶖鷺子是也。女妹者
<lb n="0029b22"/>青蓮華除饉女是也。時酷龍人者調達是也。
<lb n="0029b23"/>菩薩弘慈度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0029b24"/>
<head>（五一）雀王經</head>
<lb n="0029b25"/>
<p id="pT03p0029b2501">昔者菩薩身為雀王。慈心濟眾有尚慈母。
<lb n="0029b26"/>悲彼<anchor xml:id="beg0029019"/>艱<anchor xml:id="end0029019"/>苦情等親離。覩眾稟道喜若己
<lb n="0029b27"/>寧。愛育眾生猶護身瘡。有虎食獸。骨<anchor xml:id="beg0029020"/>柱<anchor xml:id="end0029020"/>
<lb n="0029b28"/>其齒。病困將終。雀覩其然。心為悲楚曰。
<lb n="0029b29"/>諸佛以食為禍。其果然矣。入口啄骨。日日
<lb n="0029c01"/>若茲。雀口生瘡。身為瘦疵。骨出虎穌。雀飛
<lb n="0029c02"/>登樹。說佛經曰。殺為兇虐。其惡莫大。若
<lb n="0029c03"/>彼殺己豈悅之乎。當恕己度彼。即有春
<lb n="0029c04"/>天之仁。仁者普慈。祐報響應。兇虐殘眾。禍
<lb n="0029c05"/>尋影追。爾思吾言矣。虎聞雀<anchor xml:id="beg0029021"/>誡<anchor xml:id="end0029021"/>。勃然恚
<lb n="0029c06"/>曰。爾始離吾口而敢多言乎。雀覩其不可
<lb n="0029c07"/>化。愴然愍之。即速飛去。佛告諸比丘。<anchor xml:id="beg0029022"/>雀
<lb n="0029c08"/>王<anchor xml:id="end0029022"/>者吾身是也。虎者調達是也。開士世世
<lb n="0029c09"/>慈心濟眾。以為<anchor xml:id="beg0029023"/>惶<anchor xml:id="end0029023"/>務猶自憂身。菩薩法忍
<lb n="0029c10"/>度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0029c11"/>
<head>（五二）之裸國經</head>
<lb n="0029c12"/>
<p id="pT03p0029c1201">昔者菩薩。伯叔二人。各資國貨俱之裸
<lb n="0029c13"/>鄉。叔曰。夫福厚者衣食自然。薄祐者展<anchor xml:id="beg0029024"/>乎<anchor xml:id="end0029024"/>
<lb n="0029c14"/>筋力。今彼裸鄉。無佛無法無沙門眾。可謂
<lb n="0029c15"/>無人之土矣。而吾等往。俯仰取其意豈不
<lb n="0029c16"/>難哉。入國隨俗。進退尋儀。<anchor xml:id="beg0029025"/>柔<anchor xml:id="end0029025"/>心言遜。
<lb n="0029c17"/>匿明<anchor xml:id="beg0029026"/>揚<anchor xml:id="end0029026"/>愚大士之慮也。伯曰。禮不可虧。
<lb n="0029c18"/>德不可退。豈可裸形毀吾舊儀乎。叔曰。
<lb n="0029c19"/>先聖<anchor xml:id="beg0029027"/>影<anchor xml:id="end0029027"/>則<anchor xml:id="beg0029028"/>隕<anchor xml:id="end0029028"/>身不<anchor xml:id="begd1e17173"/>隕<anchor xml:id="endd1e17173"/>行<anchor xml:id="beg0029029"/>戒<anchor xml:id="end0029029"/>之常也。內金
<lb n="0029c20"/>表銅。釋儀從時。初譏後歎。權道之大矣。
<lb n="0029c21"/>遂俱之彼。伯曰。爾<anchor xml:id="beg0029030"/>今<anchor xml:id="end0029030"/>先入觀其得失。遣使
<lb n="0029c22"/>告誠。叔曰。敬諾。旬日之間使<anchor xml:id="beg0029031"/>返<anchor xml:id="end0029031"/>告伯曰。
<lb n="0029c23"/>必從俗儀。伯勃然曰。釋人從畜。豈君子行
<lb n="0029c24"/>乎。叔為吾不也。其國俗以月晦十五<anchor xml:id="beg0029032"/>日<anchor xml:id="end0029032"/>
<lb n="0029c25"/>夜<anchor xml:id="beg0029033"/>常<anchor xml:id="end0029033"/>為樂。以麻油膏膏首。白土畫身。
<lb n="0029c26"/>雜骨<anchor xml:id="beg0029034"/>瓔<anchor xml:id="end0029034"/>頸。兩石相叩。男女携手。逍遙歌舞。
<lb n="0029c27"/>菩薩隨之。國人欣歎。王愛民敬賓<anchor xml:id="beg0029035"/>俟<anchor xml:id="end0029035"/>相
<lb n="0029c28"/>屬。王悉取貨十倍雇之。伯車乘入國。言
<lb n="0029c29"/>以嚴法<anchor xml:id="beg0029036"/>輙<anchor xml:id="end0029036"/>違民心。王忿民慢。奪財<anchor xml:id="beg0029037"/>撾<anchor xml:id="end0029037"/>捶。
<lb n="0030a01"/>叔請乃釋。俱還本國。送叔者被路。罵伯
<lb n="0030a02"/>者聒耳。伯耻怒曰。彼與爾何親。與吾何
<lb n="0030a03"/>讐。爾惠吾奪。豈非讒言<anchor xml:id="beg0030001"/>乎<anchor xml:id="end0030001"/>。結叔帶曰。
<lb n="0030a04"/>自<anchor xml:id="beg0030002"/>今<anchor xml:id="end0030002"/>之後。世世相酷終不赦爾。菩薩愴
<lb n="0030a05"/>然流淚誓曰。令吾世世逢佛見法親奉
<lb n="0030a06"/>沙門。四恩普覆潤濟眾生。奉伯若己不違
<lb n="0030a07"/>斯誓也。自此之後。伯輙剋叔。叔常濟之。
<lb n="0030a08"/>佛告諸比丘。時叔者<anchor xml:id="beg0030003"/>吾身是<anchor xml:id="end0030003"/>也。伯者調達
<lb n="0030a09"/>是也。菩薩慈<anchor xml:id="beg0030004"/>柔<anchor xml:id="end0030004"/>度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0030a10"/>
<head>（五三）六年守飢<anchor xml:id="beg0030005"/>畢<anchor xml:id="end0030005"/>罪經</head>
<lb n="0030a11"/>
<p id="pT03p0030a1101">昔者菩薩為大國王。歸命三尊具奉十善。
<lb n="0030a12"/>德被遐邇靡不承風。兵刃不施。牢獄無
<lb n="0030a13"/>有。風雨時節<anchor xml:id="beg0030006"/>國<anchor xml:id="end0030006"/>豐民富。四表康休。路無怨
<lb n="0030a14"/>嗟。華偽小書舉國絕口。六度真化靡人不
<lb n="0030a15"/>誦。時有梵志。執操清淨。閑居山林不
<lb n="0030a16"/>
<anchor xml:id="beg0030007"/>豫<anchor xml:id="end0030007"/>流俗。<anchor xml:id="begd1e17409"/>唯<anchor xml:id="endd1e17409"/>德是務。夜渴行飲。誤得國人
<lb n="0030a17"/>所種蓮華池水。飲畢意<anchor xml:id="beg0030008"/>悟<anchor xml:id="end0030008"/>曰。彼買此池
<lb n="0030a18"/>以華奉佛廟。水果自供。吾飲其水。不告
<lb n="0030a19"/>其主。斯即盜矣。夫盜之為禍。先入太山。
<lb n="0030a20"/>次為畜生。屠賣于市以償宿債。若獲為
<lb n="0030a21"/>人當為奴婢。吾不如早畢於今無<anchor xml:id="beg0030009"/>遺<anchor xml:id="end0030009"/>後
<lb n="0030a22"/>患矣。詣闕自告<anchor xml:id="beg0030010"/>云<anchor xml:id="end0030010"/>
<anchor xml:id="beg0030011"/>其<anchor xml:id="end0030011"/>犯盜。<anchor xml:id="begd1e17475"/>唯<anchor xml:id="endd1e17475"/>願大王
<lb n="0030a23"/>以法相罪。畢之於今乞後無尤。王<anchor xml:id="beg0030012"/>告<anchor xml:id="end0030012"/>曰。
<lb n="0030a24"/>斯自然之水。不寶之物。何罪之有乎。對曰夫
<lb n="0030a25"/>買其宅即有其井。占其田<anchor xml:id="beg0030013"/>則<anchor xml:id="end0030013"/>惜其草。汲
<lb n="0030a26"/>井刈蒭非告不取。吾不告而飲。豈非盜
<lb n="0030a27"/>耶。願王處之。王曰。國事多故且坐苑中。太
<lb n="0030a28"/>子令之深處苑內。王事總猥忘之六日。忽
<lb n="0030a29"/>然<anchor xml:id="begd1e17518"/>悟<anchor xml:id="endd1e17518"/>曰。梵志故在乎。疾呼之來。梵志守戒
<lb n="0030b01"/>飢渴六日。之王前立。厥體瘦疵。起而<anchor xml:id="beg0030014"/>蹌<anchor xml:id="end0030014"/>
<lb n="0030b02"/>地。王覩流淚曰。吾過重矣。王后笑之。王
<lb n="0030b03"/>遣人澡浴梵志。具設<anchor xml:id="beg0030015"/>餚饌<anchor xml:id="end0030015"/>。自身供養。叩
<lb n="0030b04"/>頭悔過曰。吾為人君。民飢者吾自飢。寒者
<lb n="0030b05"/>即衣單。豈況懷道施德之士乎。一國善士
<lb n="0030b06"/>之福。不如高行賢者一人之德。國寧民安。
<lb n="0030b07"/>四時順穀豐<anchor xml:id="beg0030016"/>穰<anchor xml:id="end0030016"/>非戒之德其誰致之乎。謂
<lb n="0030b08"/>道士曰飲水不告。罪乃若此。豈況真盜不
<lb n="0030b09"/>有重咎乎。以斯赦子。必無後患也。梵志
<lb n="0030b10"/>曰。大善。受王洪潤矣。自斯之後。生死輪轉
<lb n="0030b11"/>無際。至臨得佛不食六年。罪畢道成。<anchor xml:id="beg0030017"/>以<anchor xml:id="end0030017"/>
<lb n="0030b12"/>俱夷自解羅云乃生。太子棄國勤于山林。
<lb n="0030b13"/>邪見之徒咸謂狂惑。謗聲非一。太子聞焉。
<lb n="0030b14"/>忍斯辱謗。追以慈濟。福隆道成。諸<anchor xml:id="beg0030018"/>天<anchor xml:id="end0030018"/>雲
<lb n="0030b15"/>集。稽首承風。帝王臣民靡不歸命。佛告諸
<lb n="0030b16"/>比丘。時王者<anchor xml:id="beg0030019"/>則<anchor xml:id="end0030019"/>吾身<anchor xml:id="beg0030020"/>是<anchor xml:id="end0030020"/>也。夫人者俱夷是。
<lb n="0030b17"/>太子者羅云是。夫崇惡禍追。施德福歸。可
<lb n="0030b18"/>不慎哉。王忘道士令餓六日。受罪六年
<lb n="0030b19"/>飢饉<anchor xml:id="beg0030021"/>纔<anchor xml:id="end0030021"/>息。六日之後王身供養故。今六年殃
<lb n="0030b20"/>畢道成。俱夷笑之。今懷羅<anchor xml:id="beg0030022"/>云<anchor xml:id="end0030022"/>六年重病。
<lb n="0030b21"/>太子以梵志深著苑內故。六年處于幽冥。
<lb n="0030b22"/>愚夫重闇不明去就。以惡心向佛沙門。
<lb n="0030b23"/>梵志截手拔舌者。斯一世之苦。妄以手捶。
<lb n="0030b24"/>虛以口謗。死入太山。太山之鬼拔出其舌。
<lb n="0030b25"/>著於熱沙。以牛耕上。又以<anchor xml:id="beg0030023"/>然<anchor xml:id="end0030023"/>釘釘其五
<lb n="0030b26"/>體。求死不得。<anchor xml:id="beg0030024"/>殃惡<anchor xml:id="end0030024"/>若此。<anchor xml:id="beg0030025"/>順<anchor xml:id="end0030025"/>行無邪。菩薩
<lb n="0030b27"/>法忍度無極行忍辱如是。</p>
<lb n="0030b28"/>
<head>（五四）釋家畢罪經</head>
<lb n="0030b29"/>
<p id="pT03p0030b2901">昔者菩薩守戒行淨。積功累德。遂<anchor xml:id="beg0030026"/>獲<anchor xml:id="end0030026"/>如來
<lb n="0030c01"/>無所著正真道最正覺。遊處舍衛國。天龍
<lb n="0030c02"/>鬼神帝王臣民靡不<anchor xml:id="beg0030027"/>歸<anchor xml:id="end0030027"/>宗。蟲道邪術值佛
<lb n="0030c03"/>
<anchor xml:id="beg0030028"/>影<anchor xml:id="end0030028"/>隆。猶日明盛螢火隱退。貪嫉之興。不
<lb n="0030c04"/>覩亡身之火。邪黨<anchor xml:id="beg0030029"/>搆<anchor xml:id="end0030029"/>謀。勸女弟子名曰
<lb n="0030c05"/>好首。以毀天尊。國人未獲真諦者。有沈
<lb n="0030c06"/>吟之<anchor xml:id="beg0030030"/>疑<anchor xml:id="end0030030"/>。心疑諸沙門。王亦怪焉。蠱道貪
<lb n="0030c07"/>濁。諍財相訴。濁現禍歸。即時見廢。貞真照
<lb n="0030c08"/>現。天人歎善。王詣精舍頓首悔過。由斯王
<lb n="0030c09"/>有慚心。因媒啟問求佛女妹。結婚姻之固
<lb n="0030c10"/>以絕釋家之怨。眾祐曰。吾去家為沙門。不
<lb n="0030c11"/>
<anchor xml:id="beg0030031"/>豫<anchor xml:id="end0030031"/>世業。嫁娶之事。一由父王。於是遣使
<lb n="0030c12"/>者致敬宣結親之辭。諸釋不許。王曰。佛
<lb n="0030c13"/>處其國爾由往來。明者無怨。愚夫有讐。女
<lb n="0030c14"/>吾賤妾之子。何足以致恨乎。王許曰可。遂
<lb n="0030c15"/>成婚姻有男嗣。一請見諸舅即之釋國。
<lb n="0030c16"/>時佛當還開化諸釋。諸釋欣欣興佛精舍。
<lb n="0030c17"/>掘土三尺。以栴檀香填之。<anchor xml:id="beg0030032"/>撿<anchor xml:id="end0030032"/>國眾寶為
<lb n="0030c18"/>佛精舍。焜焜奕奕有若天宮。聲<anchor xml:id="beg0030033"/>聞<anchor xml:id="end0030033"/>隣國
<lb n="0030c19"/>靡不躍逸。佛未坐之而<anchor xml:id="beg0030034"/>彼<anchor xml:id="end0030034"/>庶子入觀曰。斯
<lb n="0030c20"/>精舍之<anchor xml:id="beg0030035"/>巧<anchor xml:id="end0030035"/>眾珍之妙。<anchor xml:id="begd1e17862"/>唯<anchor xml:id="endd1e17862"/>天<anchor xml:id="beg0030036"/>帝<anchor xml:id="end0030036"/>宮可為匹
<lb n="0030c21"/>矣。曰佛未翔茲。吾一坐座。沒命不恨也。
<lb n="0030c22"/>庶子嬖友。名曰頭佉摩。對曰。<anchor xml:id="beg0030037"/>夫<anchor xml:id="end0030037"/>亦何失。
<lb n="0030c23"/>即<anchor xml:id="beg0030038"/>升坐<anchor xml:id="end0030038"/>矣。釋氏雄士。壯聲呵曰。眾祐尊座。
<lb n="0030c24"/>天帝不臨。何婢<anchor xml:id="beg0030039"/>之子<anchor xml:id="end0030039"/>敢升座乎。裂坐更
<lb n="0030c25"/>興。庶子出謂其友曰。斯辱無外矣。吾若
<lb n="0030c26"/>為王。爾無忘茲。友曰俱然。旋守其母欲
<lb n="0030c27"/>為太子。母以妖蠱請如子願。王曰。古來
<lb n="0030c28"/>未聞無設狂言自招耻也。妖蠱處內。佞
<lb n="0030c29"/>臣巧辭。遂立二<anchor xml:id="beg0030040"/>嫡<anchor xml:id="end0030040"/>分民正治。大王崩。位
<lb n="0031a01"/>立兩國。民隨所悅。仁凶分流。仁即奉兄。
<lb n="0031a02"/>兇馳詣叔。<anchor xml:id="beg0031001"/>友<anchor xml:id="end0031001"/>為相國。修治干戈。軍用眾
<lb n="0031a03"/>備。以舊事聞。王曰可。即寵雄將武士就
<lb n="0031a04"/>路。覩佛<anchor xml:id="beg0031002"/>道邊<anchor xml:id="end0031002"/>坐<anchor xml:id="beg0031003"/>乎<anchor xml:id="end0031003"/>半枯之樹。王進稽首
<lb n="0031a05"/>曰。佛不坐純生而處半枯將有由乎。眾
<lb n="0031a06"/>祐曰。斯樹名釋。吾愛其名。以仁道濟
<lb n="0031a07"/>其難。潤其枯惠其生也。王悵然內耻曰。佛
<lb n="0031a08"/>仁弘普。惠逮草木。豈況人乎。於是旋軍。
<lb n="0031a09"/>相國仰察天文。覩釋氏宿福索<anchor xml:id="beg0031004"/>禍<anchor xml:id="end0031004"/>興<anchor xml:id="beg0031005"/>復<anchor xml:id="end0031005"/>
<lb n="0031a10"/>以聞之。軍又出未至釋氏城有<anchor xml:id="beg0031006"/>數里<anchor xml:id="end0031006"/>。城
<lb n="0031a11"/>中弓弩矢聲猶風雨。幢幡傘蓋斷竿截<anchor xml:id="beg0031007"/>斗<anchor xml:id="end0031007"/>。
<lb n="0031a12"/>裂鎧斬<anchor xml:id="beg0031008"/>控<anchor xml:id="end0031008"/>。士馬震奔靡不失魄。王又奔
<lb n="0031a13"/>歸。釋人啟佛當<anchor xml:id="beg0031009"/>那<anchor xml:id="end0031009"/>賊何。曰牢關門廢壍
<lb n="0031a14"/>橋。王又出軍。目連啟言。吾欲以羅漢威
<lb n="0031a15"/>神化為<anchor xml:id="beg0031010"/>天<anchor xml:id="end0031010"/>網覆城面四十里。王奈釋人
<lb n="0031a16"/>何。眾祐曰。無奈罪何。又言。<anchor xml:id="beg0031011"/>跳<anchor xml:id="end0031011"/>著他方剎
<lb n="0031a17"/>土。曰無奈罪何。目連言。吾能攘有形。
<lb n="0031a18"/>無奈無形罪何。眾祐曰。種惡禍生。孰能
<lb n="0031a19"/>攘之。取釋氏一子置吾鉢下。以<anchor xml:id="beg0031012"/>效<anchor xml:id="end0031012"/>其實。
<lb n="0031a20"/>目連如命。釋諸耆舊承教守門。魔化為舊
<lb n="0031a21"/>德。呵諸釋曰。王假塗有所之。爾其絕彼
<lb n="0031a22"/>將益後<anchor xml:id="beg0031013"/>尤<anchor xml:id="end0031013"/>。佛弟子行可得爾乎。魔奮勢
<lb n="0031a23"/>拔<anchor xml:id="beg0031014"/>鑰<anchor xml:id="end0031014"/>排門兵入。猶塘<anchor xml:id="beg0031015"/>決<anchor xml:id="end0031015"/>水翻。釋摩<anchor xml:id="beg0031016"/>南<anchor xml:id="end0031016"/>
<lb n="0031a24"/>為大將軍。與王先王同師而學。有死友之
<lb n="0031a25"/>誓。謂王曰。住爾兇士一飡之頃。令城中人
<lb n="0031a26"/>獲出全命。王曰可。大將軍臨水向佛。叩
<lb n="0031a27"/>頭流淚而曰。以吾微命請彼少人。願令十
<lb n="0031a28"/>方群生皆奉佛教。恕己濟眾。潤合二儀。無
<lb n="0031a29"/>為狼蚖之毒殘賊眾生。若斯無道之王矣。
<lb n="0031b01"/>入水以髮纏樹根有頃命終。王遣使者視
<lb n="0031b02"/>之。還如事云。兵入掘地半埋釋人。橫材
<lb n="0031b03"/>象牽概殺之矣。或馬蹟。或兵刃。佛時首疾。
<lb n="0031b04"/>其痛難言。梵<anchor xml:id="beg0031017"/>王<anchor xml:id="end0031017"/>帝釋四<anchor xml:id="beg0031018"/>大天<anchor xml:id="end0031018"/>王。皆叉手
<lb n="0031b05"/>侍為之痛心。釋人有自歸命三尊者。誦經
<lb n="0031b06"/>者。起慈心者。釋有三城。征事未畢。王憶
<lb n="0031b07"/>釋摩<anchor xml:id="begd1e18210"/>南<anchor xml:id="endd1e18210"/>殺身請眾命。為之愴然。旋師
<lb n="0031b08"/>罷軍。遣使者致敬曰。士眾疲勞。還國息
<lb n="0031b09"/>師。異日束<anchor xml:id="beg0031019"/>修<anchor xml:id="end0031019"/>稽首足下。佛教謝王自愛。使
<lb n="0031b10"/>者退。佛視之矣。阿難整法服稽首曰。佛
<lb n="0031b11"/>不虛視。其必有緣。眾祐曰。釋罪畢也。王罪
<lb n="0031b12"/>興矣。却後七日。太山鬼以火燒王及其臣
<lb n="0031b13"/>民。王罪難救猶釋禍難<anchor xml:id="beg0031020"/>攘<anchor xml:id="end0031020"/>矣。佛使阿難
<lb n="0031b14"/>舉鉢。鉢下人亦終。佛將諸沙門至梵志講
<lb n="0031b15"/>堂。道<anchor xml:id="beg0031021"/>經<anchor xml:id="end0031021"/>諸釋死地。或有已死或折臂髀
<lb n="0031b16"/>脛者。覩佛來。或搏頰呻吟云。歸命佛歸
<lb n="0031b17"/>命法。歸命聖眾。願十方群生皆獲永康。
<lb n="0031b18"/>莫如我等也。時自然床從地出。其地無間。
<lb n="0031b19"/>諸沙門皆坐。佛言。斯王勃逆興罪弘廣矣。
<lb n="0031b20"/>又問沙門。若見屠獵魚網者。獲為飛行皇
<lb n="0031b21"/>帝乎。對曰。不見。佛言。善哉。吾亦不見。
<lb n="0031b22"/>以其無四等心惠彼群生故也。王行湖邊。
<lb n="0031b23"/>眾入水浴。神化為毒<anchor xml:id="beg0031022"/>虫<anchor xml:id="end0031022"/>螫其士眾。毒行身
<lb n="0031b24"/>
<anchor xml:id="beg0031023"/>黑<anchor xml:id="end0031023"/>。或於水中死者。或百步一里死者。且
<lb n="0031b25"/>半入國。兇鬼雲集宮中。夜時人聲物鳴。聚
<lb n="0031b26"/>居相持。須旦為命。日月<anchor xml:id="beg0031024"/>薄<anchor xml:id="end0031024"/>蝕。星宿失度。
<lb n="0031b27"/>怪異首尾靡不怨王也。王聞佛戒火變之
<lb n="0031b28"/>異。內如湯灼。遣使者參其事。佛說如上。
<lb n="0031b29"/>使<anchor xml:id="beg0031025"/>返<anchor xml:id="end0031025"/>具聞。國<anchor xml:id="beg0031026"/>振<anchor xml:id="end0031026"/>瓦崩。王會<anchor xml:id="beg0031027"/>群<anchor xml:id="end0031027"/>臣。議<anchor xml:id="beg0031028"/>言。
<lb n="0031c01"/>或<anchor xml:id="end0031028"/>於山或於<anchor xml:id="beg0031029"/>水<anchor xml:id="end0031029"/>。遂乘船入海。強富得從。
<lb n="0031c02"/>貧羸留國。王內宮人登船上服。望火解衣。
<lb n="0031c03"/>脫陽燧珠著服上。其日雲興。壅壅曀曀。風
<lb n="0031c04"/>
<anchor xml:id="beg0031030"/>雨凌凌。笮<anchor xml:id="end0031030"/>絕舟漂。臣民僉曰。<anchor xml:id="beg0031031"/>弊<anchor xml:id="end0031031"/>王行凶。
<lb n="0031c05"/>乃致<anchor xml:id="beg0031032"/>兇<anchor xml:id="end0031032"/>禍。向中之時日出炙陽燧陽。燧化
<lb n="0031c06"/>為火。始自王舟。<anchor xml:id="beg0031033"/>大<anchor xml:id="end0031033"/>山鬼神<anchor xml:id="beg0031034"/>雲<anchor xml:id="end0031034"/>集<anchor xml:id="beg0031035"/>礔礰<anchor xml:id="end0031035"/>。率
<lb n="0031c07"/>土生入太山地獄。留在岸者。微怖而全。佛
<lb n="0031c08"/>於是日興慈心定。諸沙門問阿難。佛不出
<lb n="0031c09"/>乎。答曰。一國大喪。佛興慈定。故為不出也。
<lb n="0031c10"/>佛明晨出。諸沙門稽首<anchor xml:id="beg0031036"/>于<anchor xml:id="end0031036"/>地。<anchor xml:id="beg0031037"/>釋梵<anchor xml:id="end0031037"/>四王諸
<lb n="0031c11"/>龍<anchor xml:id="beg0031038"/>鬼神<anchor xml:id="end0031038"/>。帝王臣民稽首就座。阿難整<anchor xml:id="beg0031039"/>服<anchor xml:id="end0031039"/>。
<lb n="0031c12"/>問二國禍變之<anchor xml:id="beg0031040"/>元<anchor xml:id="end0031040"/>。願釋眾疑。令群生照禍
<lb n="0031c13"/>福所由。佛告阿難。昔有三國比隣而王。時
<lb n="0031c14"/>佛去世久遠。經典不修。菩薩所處之國。致
<lb n="0031c15"/>有湖池。獲魚無數。近國聞喜。<anchor xml:id="beg0031041"/>資<anchor xml:id="end0031041"/>財來買。
<lb n="0031c16"/>魚盡慘還。遠國不知。亦無買心。<anchor xml:id="beg0031042"/>漁<anchor xml:id="end0031042"/>獵國者。
<lb n="0031c17"/>今釋三億人死者是也。其一國喜欲買魚者。
<lb n="0031c18"/>今一城人恐徒亡財者是也。遠國不聞得
<lb n="0031c19"/>魚者。今一城中人不知王來者是也。我時
<lb n="0031c20"/>見破魚首。失言可之。今已得佛為三界尊。
<lb n="0031c21"/>尚不免首疾之殃。豈況凡庶乎。諸弟子端
<lb n="0031c22"/>爾心興<anchor xml:id="beg0031043"/>德惠<anchor xml:id="end0031043"/>安群生。恕己濟彼。慎無殺
<lb n="0031c23"/>生。盜人財物。婬彼非妻。兩舌惡罵。妄言綺
<lb n="0031c24"/>語。嫉妬恚癡。誹謗三尊。禍之大莫尚十惡。
<lb n="0031c25"/>福榮之尊。夫<anchor xml:id="beg0031044"/>唯<anchor xml:id="end0031044"/>十善矣。殺物者為自殺。活
<lb n="0031c26"/>物者為自活。<anchor xml:id="beg0031045"/>策<anchor xml:id="end0031045"/>心念惡。口言惡。身行惡。
<lb n="0031c27"/>莫若勞心念道。口言道。身行道。施善福
<lb n="0031c28"/>追。為惡禍尋。猶響之應聲影之追形也。覩
<lb n="0031c29"/>斯變者。慎勿違春天之仁。而尚豺狼之兇
<lb n="0032a01"/>也。佛說經竟。四輩弟子。天龍鬼神。皆大歡
<lb n="0032a02"/>喜。稽首而去。</p>
<lb n="0032a03"/>
<byline>六度集經</byline>卷第五<lb n="0032a04"/>
<lb n="0032a05"/>
<lb n="0032a06"/>
<byline>六度集經</byline>卷第六<lb n="0032a07"/>
<lb n="0032a08"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0032001"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0032001"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0032a09"/>
<head>精進度無極<anchor xml:id="beg0032002"/>章<anchor xml:id="end0032002"/>
<anchor xml:id="beg0032003"/>第四<anchor xml:id="end0032003"/>
(<anchor xml:id="beg0032004"/>此有<anchor xml:id="end0032004"/>十九章)
</head>
<lb n="0032a10"/>
<p id="pT03p0032a1001">精進度無極者。厥則云何。精存道奧。進
<lb n="0032a11"/>之無怠。臥坐行步。喘息不替。其目髣髴。
<lb n="0032a12"/>恒覩諸佛靈像變化立己前矣。厥耳聽聲。
<lb n="0032a13"/>恒聞正真垂誨德音。鼻為道香。口為道
<lb n="0032a14"/>言。手供道事。足蹈道堂。不替斯志呼吸之
<lb n="0032a15"/>間矣。憂愍眾生長夜沸海。洄流輪轉。毒加
<lb n="0032a16"/>無救。菩薩憂之。猶至孝之喪親矣。若夫
<lb n="0032a17"/>濟眾生之路。前有湯火之難<anchor xml:id="beg0032005"/>刃<anchor xml:id="end0032005"/>毒之害。投
<lb n="0032a18"/>躬危命。喜濟眾<anchor xml:id="beg0032006"/>難<anchor xml:id="end0032006"/>。志踰六冥之徒獲榮
<lb n="0032a19"/>華矣。</p>
<lb n="0032a20"/>
<head>（五五）</head>
<p id="pT03p0032a2003" type="inline">昔者菩薩。時為凡人。聞佛名號相好道
<lb n="0032a21"/>力。功德巍巍。諸天共宗。則高行者眾苦都
<lb n="0032a22"/>滅矣。菩薩存想。吟泣無寧。曰吾從得天師
<lb n="0032a23"/>經典翫誦。執行以致為佛。愈眾生病令
<lb n="0032a24"/>
<anchor xml:id="beg0032007"/>還<anchor xml:id="end0032007"/>本淨乎。時佛去世無除饉眾。莫由受
<lb n="0032a25"/>聞。隣有凡夫其性貪殘。覩菩<anchor xml:id="beg0032008"/>薩<anchor xml:id="end0032008"/>精進志
<lb n="0032a26"/>銳曰。吾知佛三戒一章。爾欲稟乎。菩薩聞
<lb n="0032a27"/>之。其喜無量。稽首足下。伏地請戒。知偈
<lb n="0032a28"/>者曰。斯為無上正真最正覺道法御天人師
<lb n="0032a29"/>之要教也。子欲徒聞之。豈其然乎。答曰。請
<lb n="0032b01"/>問法<anchor xml:id="beg0032009"/>儀<anchor xml:id="end0032009"/>厥義何之。曰爾審懇誠者。身毛
<lb n="0032b02"/>一孔一針刺之。血流身痛心不悔者。尊教可
<lb n="0032b03"/>聞矣。答曰。聞佛則殞。吾欣為之。豈況
<lb n="0032b04"/>刺身而生存者乎。即<anchor xml:id="beg0032010"/>布針以<anchor xml:id="end0032010"/>刺身。血若流
<lb n="0032b05"/>泉。菩薩喜於聞法。得無痛之定。天帝釋
<lb n="0032b06"/>覩菩薩志銳為其愴然。化令舉身一毛孔
<lb n="0032b07"/>者有一針矣。其人覩之照厥志高。即授之
<lb n="0032b08"/>曰。守口攝意身無犯惡。除是三行得賢徑
<lb n="0032b09"/>度。是諸如來無所著正真尊最正覺戒真說
<lb n="0032b10"/>也。菩薩聞戒歡喜稽首。顧視身針霍然
<lb n="0032b11"/>不現。顏<anchor xml:id="beg0032011"/>景<anchor xml:id="end0032011"/>弈弈。氣力踰前。天人鬼龍
<lb n="0032b12"/>靡不歎懿。志進行高。踵指相尋。遂致得
<lb n="0032b13"/>佛。拯濟眾生。佛告諸比丘。授菩薩偈者今
<lb n="0032b14"/>調達是。調達雖<anchor xml:id="beg0032012"/>先<anchor xml:id="end0032012"/>知佛偈。猶盲執燭<anchor xml:id="beg0032013"/>炤<anchor xml:id="end0032013"/>。
<lb n="0032b15"/>彼不自明何益於己。菩薩銳志度無<anchor xml:id="beg0032014"/>極<anchor xml:id="end0032014"/>精
<lb n="0032b16"/>進如是。</p>
<lb n="0032b17"/>
<head>（五六）</head>
<p id="pT03p0032b1703" type="inline">昔者菩薩。為獼猴王。常從五百獼猴遊
<lb n="0032b18"/>戲。時世枯旱。眾果不豐。其國王城去山不
<lb n="0032b19"/>遠。隔以小水。猴王將其眾入苑食果。苑
<lb n="0032b20"/>司以聞。王曰。密守<anchor xml:id="beg0032015"/>無<anchor xml:id="end0032015"/>令得去。<anchor xml:id="beg0032016"/>猴<anchor xml:id="end0032016"/>王知之。
<lb n="0032b21"/>愴然而曰。吾為眾長禍福所由。貪果濟命
<lb n="0032b22"/>而更誤眾。勅其眾曰。布行求<anchor xml:id="beg0032017"/>虅<anchor xml:id="end0032017"/>。眾還
<lb n="0032b23"/>
<anchor xml:id="begd1e18931"/>虅<anchor xml:id="endd1e18931"/>至。競各連續。以其一端縛大樹枝。猴
<lb n="0032b24"/>王自<anchor xml:id="beg0032018"/>繫<anchor xml:id="end0032018"/>腰登樹投身。攀彼樹枝。<anchor xml:id="begd1e18950"/>虅<anchor xml:id="endd1e18950"/>短身
<lb n="0032b25"/>垂。勅其眾曰。疾緣<anchor xml:id="begd1e18960"/>虅<anchor xml:id="endd1e18960"/>
<anchor xml:id="beg0032019"/>度。眾以<anchor xml:id="end0032019"/>過畢。兩
<lb n="0032b26"/>
<anchor xml:id="beg0032020"/>掖<anchor xml:id="end0032020"/>俱絕。墮水邊岸。絕而復蘇。國王。晨往案
<lb n="0032b27"/>行獲大獼猴。能為人語。叩頭<anchor xml:id="beg0032021"/>自<anchor xml:id="end0032021"/>陳云。野
<lb n="0032b28"/>
<anchor xml:id="beg0032022"/>獸<anchor xml:id="end0032022"/>貪生恃澤附國。時旱果乏。干犯天苑。
<lb n="0032b29"/>咎過在我。原赦其餘。蟲身朽肉。可供太官
<lb n="0032c01"/>一朝之<anchor xml:id="beg0032023"/>餚<anchor xml:id="end0032023"/>也。王<anchor xml:id="beg0032024"/>仰<anchor xml:id="end0032024"/>歎曰。蟲獸之長。殺身
<lb n="0032c02"/>濟眾。有古賢之弘仁。吾為人君。豈能如
<lb n="0032c03"/>乎。為之揮涕。命解其縛。扶著安土。勅一
<lb n="0032c04"/>國中恣猴所食。有犯之者罪與賊同。還
<lb n="0032c05"/>向皇后陳其<anchor xml:id="beg0032025"/>仁<anchor xml:id="end0032025"/>澤。古賢之行未等於茲。
<lb n="0032c06"/>吾仁<anchor xml:id="beg0032026"/>糸<anchor xml:id="end0032026"/>髮。彼踰崑崙矣。后曰善哉。奇矣
<lb n="0032c07"/>斯蟲也。王當恣其所食無令眾害。王曰。
<lb n="0032c08"/>吾已命矣。佛告諸比丘。獼猴王者吾身是也。
<lb n="0032c09"/>國王者阿難是也。五百獼猴者。今五百比
<lb n="0032c10"/>丘是。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0032c11"/>
<head>（五七）</head>
<p id="pT03p0032c1103" type="inline">昔者菩薩。身為鹿王。力勢踰眾。仁愛普
<lb n="0032c12"/>覆。群鹿慕從。所遊近苑。牧人以聞。王率
<lb n="0032c13"/>
<anchor xml:id="beg0032027"/>士<anchor xml:id="end0032027"/>眾合圍逼之。鹿王乃知。垂泣而曰。爾
<lb n="0032c14"/>等斯厄。厥<anchor xml:id="beg0032028"/>尤<anchor xml:id="end0032028"/>由我也。吾將沒命濟爾群
<lb n="0032c15"/>小。鹿王就索下前兩足曰。登吾踊出爾等
<lb n="0032c16"/>可全矣。群鹿如之咸獲免矣。身肉決裂。血
<lb n="0032c17"/>若流泉。躃地纔息。其痛難言。群鹿啼呼。
<lb n="0032c18"/>徘徊不去。人王覩其體殘。血流丹地。不見
<lb n="0032c19"/>鹿眾曰。斯者何以。鹿王對曰。執操不淑。
<lb n="0032c20"/>稟命為獸。尋求美草以全微命。干犯國
<lb n="0032c21"/>境罪應<anchor xml:id="beg0032029"/>尤<anchor xml:id="end0032029"/>重。身肉雖盡兩<anchor xml:id="beg0032030"/>脾<anchor xml:id="end0032030"/>五藏完具
<lb n="0032c22"/>尚存。惟願太官給一朝膳。王曰。爾何緣若
<lb n="0032c23"/>茲乎。鹿王本末陳其所以。<anchor xml:id="beg0032031"/>其<anchor xml:id="end0032031"/>王惻然為之
<lb n="0032c24"/>流淚曰。爾為畜生。含乾坤之弘仁。毀命
<lb n="0032c25"/>以濟眾。吾為人君。苟貪好殺殘<anchor xml:id="beg0032032"/>天<anchor xml:id="end0032032"/>所生。
<lb n="0032c26"/>即布重命。勅國黎庶。自今絕獵無貪鹿肉。
<lb n="0032c27"/>裂<anchor xml:id="beg0032033"/>索<anchor xml:id="end0032033"/>舉鹿。安厝平地。群鹿覩其王仰天
<lb n="0032c28"/>悲號。各前舐瘡。分布採藥。咀咋傳之人王
<lb n="0032c29"/>覩焉。重為抆淚曰。君以子愛育其眾。眾以
<lb n="0033a01"/>親恩慕其君。為君之道可不仁乎。自斯絕
<lb n="0033a02"/>殺尚<anchor xml:id="beg0033001"/>仁<anchor xml:id="end0033001"/>。天即祐之。國豐民熙。遐邇稱仁。
<lb n="0033a03"/>民歸若流。佛告鶖鷺子。鹿王者吾身是也。
<lb n="0033a04"/>五百鹿者。今五百比丘是也。人王者阿難
<lb n="0033a05"/>
<anchor xml:id="beg0033002"/>是<anchor xml:id="end0033002"/>。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0033a06"/>
<head>（五八）</head>
<p id="pT03p0033a0603" type="inline">昔者菩薩。身為鹿王。名曰修凡。<anchor xml:id="beg0033003"/>體<anchor xml:id="end0033003"/>毛
<lb n="0033a07"/>九色覩世希有。江邊遊戲。覩有溺人呼天
<lb n="0033a08"/>求哀。鹿愍之曰。人命難得而當殞乎。吾寧
<lb n="0033a09"/>投危以濟彼矣。即泅趣之曰。爾勿恐也。援
<lb n="0033a10"/>吾角騎吾背。今自相濟。人即如之。鹿出人
<lb n="0033a11"/>畢。息微殆絕。人活甚喜。遶鹿三匝。叩頭
<lb n="0033a12"/>陳曰。人道難遇。厥命惟重。<anchor xml:id="beg0033004"/>大<anchor xml:id="end0033004"/>夫投危濟吾
<lb n="0033a13"/>重命。恩<anchor xml:id="beg0033005"/>喻<anchor xml:id="end0033005"/>二儀。終始弗忘。願為奴使供
<lb n="0033a14"/>給所乏。鹿曰爾去。以吾軀命累<anchor xml:id="beg0033006"/>汝<anchor xml:id="end0033006"/>終身。
<lb n="0033a15"/>夫有索<anchor xml:id="beg0033007"/>我<anchor xml:id="end0033007"/>無云覩之。溺人敬諾沒命不
<lb n="0033a16"/>違。時國王名摩因<anchor xml:id="beg0033008"/>光<anchor xml:id="end0033008"/>。稟操淳和慈育黎
<lb n="0033a17"/>庶。王之元后厥名和致。夢見鹿王身毛九
<lb n="0033a18"/>色。其角踰犀<anchor xml:id="beg0033009"/>寐寤<anchor xml:id="end0033009"/>以聞。欲以鹿之皮角為
<lb n="0033a19"/>衣為<anchor xml:id="beg0033010"/>珥<anchor xml:id="end0033010"/>。若不獲之妾必死矣。王重曰可。
<lb n="0033a20"/>晨向群巨說鹿體狀。布命募求。獲者封之
<lb n="0033a21"/>一縣。金鉢滿之銀粟。銀鉢滿之金粟。募
<lb n="0033a22"/>之若斯。溺人悅焉。曰吾獲一縣金銀<anchor xml:id="beg0033011"/>滿<anchor xml:id="end0033011"/>鉢。
<lb n="0033a23"/>終身之樂。鹿自殞命。余何豫哉。即馳詣宮。
<lb n="0033a24"/>如事陳聞啟之。斯須面即生癩。口為朽臭。
<lb n="0033a25"/>重曰。斯鹿有靈。王當率眾乃獲之耳。王即
<lb n="0033a26"/>興兵渡江尋之。鹿時與烏<anchor xml:id="beg0033012"/>素結<anchor xml:id="end0033012"/>厚友。然其
<lb n="0033a27"/>臥睡不知王來。烏曰。友乎。王來捕子。鹿
<lb n="0033a28"/>疲不聞。啄耳重云。王來殺爾。鹿驚覩王彎
<lb n="0033a29"/>弓向己。疾馳造前跪膝叩頭曰。天王假吾
<lb n="0033b01"/>漏刻之命。欲陳愚情。王覩鹿然。即命息失。
<lb n="0033b02"/>鹿曰。王重元后勞躬副之。吾終不免矣。天
<lb n="0033b03"/>王處深宮之內焉。知微蟲之處斯乎。王手
<lb n="0033b04"/>指云。癩人啟之。鹿曰。吾尋美草食之。遙
<lb n="0033b05"/>覩溺人呼天求哀。吾愍<anchor xml:id="beg0033013"/>于<anchor xml:id="end0033013"/>窮投危濟之。
<lb n="0033b06"/>其人上岸喜叩頭曰。吾命且喪而君濟之。願
<lb n="0033b07"/>給水草為終身奴。吾答之曰。爾去自在所
<lb n="0033b08"/>之。慎無向人云吾在斯。鹿王又曰。寧出
<lb n="0033b09"/>水中浮草木上著陸地。不出無反復人也。
<lb n="0033b10"/>劫財殺主。其惡可原。受恩圖逆。斯酷難
<lb n="0033b11"/>陳。王驚曰。斯何畜生而懷弘慈。沒命濟
<lb n="0033b12"/>物不以為艱。斯必天<anchor xml:id="beg0033014"/>也<anchor xml:id="end0033014"/>。王善鹿之言。喜
<lb n="0033b13"/>而進德。命國內曰。自今日<anchor xml:id="beg0033015"/>後<anchor xml:id="end0033015"/>恣鹿所
<lb n="0033b14"/>食。敢有犯者罪皆直死。王還元后聞王
<lb n="0033b15"/>放之。恚盛心碎。死入太山。天帝釋聞王建
<lb n="0033b16"/>志崇仁。嘉其若茲。化為鹿類盈國食穀。
<lb n="0033b17"/>諸穀<anchor xml:id="beg0033016"/>苗<anchor xml:id="end0033016"/>稼掃土皆盡。以觀其志。黎庶訟之。
<lb n="0033b18"/>王曰。凶訛保國。不若守信之喪矣。釋曰。
<lb n="0033b19"/>王真信矣。遣鹿各去。穀豐<anchor xml:id="beg0033017"/>十<anchor xml:id="end0033017"/>倍。毒害消
<lb n="0033b20"/>
<anchor xml:id="beg0033018"/>歇<anchor xml:id="end0033018"/>。諸患自滅。佛告諸比丘。時鹿王者吾身
<lb n="0033b21"/>是也。烏者阿難是也。<anchor xml:id="beg0033019"/>王<anchor xml:id="end0033019"/>者<anchor xml:id="beg0033020"/>鶖鷺<anchor xml:id="end0033020"/>子是也。
<lb n="0033b22"/>溺人者調達是也。王妻者今調達妻<anchor xml:id="beg0033021"/>是<anchor xml:id="end0033021"/>。菩薩
<lb n="0033b23"/>銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0033b24"/>
<head>（五九）</head>
<p id="pT03p0033b2403" type="inline">昔者菩薩。身為馬王。名曰<anchor xml:id="beg0033022"/>駈<anchor xml:id="end0033022"/>耶。常處
<lb n="0033b25"/>海邊<anchor xml:id="beg0033023"/>渡<anchor xml:id="end0033023"/>漂流人。時海彼岸有婬女鬼。其數
<lb n="0033b26"/>甚多。若覩商人。即化為城郭居處。田園伎
<lb n="0033b27"/>樂飲食。變為美人。顏華<anchor xml:id="beg0033024"/>暐<anchor xml:id="end0033024"/>曄。要請商人。酒
<lb n="0033b28"/>樂娛之。鬼魅惑人。皆留匹偶。一年之間。婬
<lb n="0033b29"/>鬼厭故。以鐵錞刺其<anchor xml:id="beg0033025"/>咽<anchor xml:id="end0033025"/>。飲其血食其肉
<lb n="0033c01"/>吮其髓。馬王遙覩婬鬼噉人。為之流淚。
<lb n="0033c02"/>因飛渡海。之海彼岸。獲成擣<anchor xml:id="beg0033026"/>粳<anchor xml:id="end0033026"/>米。馬王食
<lb n="0033c03"/>飲畢。登山呼曰。誰欲度者。如此三矣。商人
<lb n="0033c04"/>聞之喜曰。常聞神馬哀度危難。今其瑧乎。
<lb n="0033c05"/>喜而趣之。曰哀度吾等。馬曰。爾等去者。婬
<lb n="0033c06"/>鬼必當提子示爾<anchor xml:id="beg0033027"/>號呼<anchor xml:id="end0033027"/>而追。有顧戀之心
<lb n="0033c07"/>者。吾去<anchor xml:id="beg0033028"/>後<anchor xml:id="end0033028"/>。鬼必復以鐵錞<anchor xml:id="beg0033029"/>錞<anchor xml:id="end0033029"/>爾<anchor xml:id="begd1e19700"/>咽<anchor xml:id="endd1e19700"/>。飲
<lb n="0033c08"/>爾血吞爾肉。正心存善可得全命矣。夫
<lb n="0033c09"/>欲歸者。騎吾背援吾<anchor xml:id="beg0033030"/>鬣<anchor xml:id="end0033030"/>尾捉<anchor xml:id="beg0033031"/>頭<anchor xml:id="end0033031"/>頸自由
<lb n="0033c10"/>所執。更相攀援。必活覩親也。商人信用
<lb n="0033c11"/>其言者。皆獲全命歸覩六親。婬惑之徒信
<lb n="0033c12"/>鬼妖蠱靡不見噉。夫信正去邪。現世永康
<lb n="0033c13"/>矣。佛告諸比丘。時馬王者吾身是也。菩薩
<lb n="0033c14"/>銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0033c15"/>
<head>（六○）</head>
<p id="pT03p0033c1503" type="inline">昔者菩薩。身為魚王。有左右臣。皆懷
<lb n="0033c16"/>高行。常存佛教。食息不替。食水生菜。苟以
<lb n="0033c17"/>全命慈育群小。猶<anchor xml:id="beg0033032"/>護自<anchor xml:id="end0033032"/>身。尋潮遊戲。誨
<lb n="0033c18"/>以佛戒。不覺<anchor xml:id="beg0033033"/>漁<anchor xml:id="end0033033"/>人以網<anchor xml:id="beg0033034"/>挾<anchor xml:id="end0033034"/>之。群魚巨細
<lb n="0033c19"/>靡不惶灼。魚王愍曰。慎無恐矣。一心念佛
<lb n="0033c20"/>願眾生安。普慈弘誓。天祐猶響。疾來相尋。
<lb n="0033c21"/>吾濟爾等。魚王以首倒殖泥中。<anchor xml:id="beg0033035"/>住<anchor xml:id="end0033035"/>尾舉
<lb n="0033c22"/>
<anchor xml:id="beg0033036"/>綱<anchor xml:id="end0033036"/>。眾皆馳出。群魚得活靡不附親。佛告
<lb n="0033c23"/>諸比丘。時魚王者吾身是也。左右臣者<anchor xml:id="begd1e19823"/>鶖
<lb n="0033c24"/>鷺<anchor xml:id="endd1e19823"/>子大目揵連<anchor xml:id="beg0033037"/>是<anchor xml:id="end0033037"/>。菩薩銳志度無極精進如
<lb n="0033c25"/>是。</p>
<lb n="0033c26"/>
<head>（六一）</head>
<p id="pT03p0033c2603" type="inline">昔者菩薩。身為龜王。晝夜精進思善
<lb n="0033c27"/>方便。令眾生神得<anchor xml:id="beg0033038"/>還<anchor xml:id="end0033038"/>本無。又有龜王。共
<lb n="0033c28"/>處深山。俱覩<anchor xml:id="beg0033039"/>蝘蜒<anchor xml:id="end0033039"/>登樹自投。如斯無寧。
<lb n="0033c29"/>菩薩占曰。斯危身之<anchor xml:id="beg0033040"/>象<anchor xml:id="end0033040"/>矣。吾等宜早避之
<lb n="0034a01"/>為善。其一龜王。專愚自由。不從真言。菩薩
<lb n="0034a02"/>盡心濟其從者令得免難。十日之後。象
<lb n="0034a03"/>王<anchor xml:id="beg0034001"/>徒<anchor xml:id="end0034001"/>眾就樹燕息。蝘蜒自投墮象耳中。則
<lb n="0034a04"/>驚啼呼。羣象犇赴。其來<anchor xml:id="beg0034002"/>縱<anchor xml:id="end0034002"/>橫踐殺諸龜。龜
<lb n="0034a05"/>王恚曰。知事若茲而不指云。吾死爾生。於
<lb n="0034a06"/>心善乎。累劫尋爾。逢必殘戮。佛告諸比丘。
<lb n="0034a07"/>善占龜者吾身是也。自專不去者調達是也。
<lb n="0034a08"/>菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0034a09"/>
<head>（六二）</head>
<p id="pT03p0034a0903" type="inline">昔者菩薩。為鸚鵡王。<anchor xml:id="begd1e19942"/>徒<anchor xml:id="endd1e19942"/>眾三千。有兩
<lb n="0034a10"/>鸚鵡。力<anchor xml:id="beg0034003"/>幹<anchor xml:id="end0034003"/>踰眾。口銜竹<anchor xml:id="beg0034004"/>莖<anchor xml:id="end0034004"/>以為車乘。王
<lb n="0034a11"/>
<anchor xml:id="beg0034005"/>乘<anchor xml:id="end0034005"/>其上飛止遊戲。常乘<anchor xml:id="beg0034006"/>莖<anchor xml:id="end0034006"/>
<anchor xml:id="beg0034007"/>車<anchor xml:id="end0034007"/>。上下前
<lb n="0034a12"/>後左右鸚鵡各五百眾。六面輔翼合有三千。
<lb n="0034a13"/>貢獻所珍。娛樂隨時。王深自惟。眾<anchor xml:id="beg0034008"/>讙<anchor xml:id="end0034008"/>亂德
<lb n="0034a14"/>無由獲定。吾將權焉託病不食。佯死棄
<lb n="0034a15"/>眾。其諸眾者以<anchor xml:id="beg0034009"/>簞<anchor xml:id="end0034009"/>覆之。各捐而去。王興求
<lb n="0034a16"/>食。諸鸚鵡眾詣他山鸚鵡王所曰。吾王喪
<lb n="0034a17"/>矣。願為臣僕。曰爾王死者以屍相示。若其
<lb n="0034a18"/>真喪。吾將納爾眾。還取屍霍然不見。四
<lb n="0034a19"/>布行索獲其王矣。僉然為禮復故供養。王
<lb n="0034a20"/>曰。吾尚未喪爾等委捐。諸佛明訓。覩世無
<lb n="0034a21"/>親<anchor xml:id="beg0034010"/>唯<anchor xml:id="end0034010"/>道可宗。沙門以鬚髮為亂志之穢。
<lb n="0034a22"/>故捐<anchor xml:id="beg0034011"/>棄<anchor xml:id="end0034011"/>之崇無欲行。爾等讙<anchor xml:id="beg0034012"/>閙<anchor xml:id="end0034012"/>。邪聲亂
<lb n="0034a23"/>志。獨而無偶。上聖齊德。言畢飜飛。閑處
<lb n="0034a24"/>窈寂。棄欲無為。思惟定行。諸穢都滅。心
<lb n="0034a25"/>如天金。佛告諸比丘。時鸚鵡王者吾身<anchor xml:id="beg0034013"/>是<anchor xml:id="end0034013"/>。
<lb n="0034a26"/>菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0034a27"/>
<head>（六三）</head>
<p id="pT03p0034a2703" type="inline">昔者菩薩。身為鴿王。<anchor xml:id="begd1e20109"/>徒<anchor xml:id="endd1e20109"/>眾五百。於國
<lb n="0034a28"/>王苑翱翔索食。國王覩之。勅令牧夫<anchor xml:id="beg0034014"/>率
<lb n="0034a29"/>網<anchor xml:id="end0034014"/>張捕。其眾巨細無有子遺。籠而閉之。食
<lb n="0034b01"/>以<anchor xml:id="beg0034015"/>粳<anchor xml:id="end0034015"/>米肥肉。太官以供肴膳。鴿王見拘。
<lb n="0034b02"/>一心念佛。悔過興慈。願令眾生拘者得
<lb n="0034b03"/>解。疾離八難無如我也。謂諸鴿曰。佛經
<lb n="0034b04"/>眾戒貪為元首。貪以致榮者。猶餓夫獲毒
<lb n="0034b05"/>飲矣。得志之樂其久若電。眾苦困己其有
<lb n="0034b06"/>億載。爾等捐食身命可全矣。眾對之曰。見
<lb n="0034b07"/>拘處籠將欲何<anchor xml:id="beg0034016"/>冀<anchor xml:id="end0034016"/>乎。王曰。違替佛教縱
<lb n="0034b08"/>情貪欲。靡不喪身者也。己自捐食<anchor xml:id="beg0034017"/>肥<anchor xml:id="end0034017"/>體
<lb n="0034b09"/>日耗。間關得出。顧謂餘曰。除貪<anchor xml:id="beg0034018"/>捐<anchor xml:id="end0034018"/>食可
<lb n="0034b10"/>如我也。言畢飛去。佛告諸比丘。鴿王者吾
<lb n="0034b11"/>身是也。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0034b12"/>
<head>（六四）<anchor xml:id="beg0034019"/>佛說<anchor xml:id="end0034019"/>蜜蜂王經</head>
<lb n="0034b13"/>
<p id="pT03p0034b1301">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。
<lb n="0034b14"/>佛告<anchor xml:id="beg0034020"/>諸<anchor xml:id="end0034020"/>弟子。當勤精進聽聞諷誦。莫得
<lb n="0034b15"/>懈怠陰蓋所覆。吾念過去無數劫時。有佛
<lb n="0034b16"/>名一切度王如來無所著最正覺。時為一切
<lb n="0034b17"/>諸天人民不可計數而說經法。是時眾中有
<lb n="0034b18"/>兩比丘。其一比丘名精進辯。一比丘名德
<lb n="0034b19"/>樂<anchor xml:id="beg0034021"/>正<anchor xml:id="end0034021"/>。共聽經法。精進辯者聞經歡喜。應時
<lb n="0034b20"/>即得阿惟越致。神通具足。德樂<anchor xml:id="begd1e20272"/>正<anchor xml:id="endd1e20272"/>者。睡眠
<lb n="0034b21"/>不覺獨無所得。時精進辯謂德樂<anchor xml:id="begd1e20280"/>正<anchor xml:id="endd1e20280"/>言。佛
<lb n="0034b22"/>者難值。億百千世時乃一出耳。當曼精進為
<lb n="0034b23"/>眾作本。如何睡眠。夫睡眠者陰蓋之罪。當
<lb n="0034b24"/>自勗勉有覺寤心。時德樂<anchor xml:id="begd1e20293"/>正<anchor xml:id="endd1e20293"/>。聞其教詔便
<lb n="0034b25"/>即經行。於祇樹間甫始經行復住睡眠。如
<lb n="0034b26"/>是煩亂不能自定。詣泉水側坐欲思惟。復
<lb n="0034b27"/>坐睡眠。時精進辯。便以善權往而度之。化
<lb n="0034b28"/>作蜜蜂王。飛趣其眼如欲<anchor xml:id="beg0034022"/>螫<anchor xml:id="end0034022"/>之。時<anchor xml:id="beg0034023"/>德<anchor xml:id="end0034023"/>樂
<lb n="0034b29"/>
<anchor xml:id="begd1e20341"/>正<anchor xml:id="endd1e20341"/>驚覺而坐。畏此蜂王須臾復睡。時蜜蜂
<lb n="0034c01"/>王飛入腋下<anchor xml:id="begd1e20352"/>螫<anchor xml:id="endd1e20352"/>其胸腹。德樂<anchor xml:id="begd1e20358"/>正<anchor xml:id="endd1e20358"/>驚心中懅
<lb n="0034c02"/>悸不敢復睡。時泉水中有雜色花。<anchor xml:id="beg0034024"/>憂<anchor xml:id="end0034024"/>曇．拘
<lb n="0034c03"/>文。種種鮮潔。時蜜蜂王。飛住華上食甘露
<lb n="0034c04"/>味。時德樂<anchor xml:id="begd1e20381"/>正<anchor xml:id="endd1e20381"/>端坐視之。畏復飛來不敢復
<lb n="0034c05"/>睡。思惟蜂王觀其根本。<anchor xml:id="beg0034025"/>蜂<anchor xml:id="end0034025"/>王食味不出華
<lb n="0034c06"/>中。須臾之頃。蜂王睡眠。墮污泥中身體沐
<lb n="0034c07"/>浴。已復還飛住其華上。時德樂<anchor xml:id="begd1e20404"/>正<anchor xml:id="endd1e20404"/>。向蜜蜂
<lb n="0034c08"/>王。說此偈言。</p>
<lb n="0034c09"/>
<lg>
<l>是食甘露者</l>
<l>其身得安隱</l>
<lb n="0034c10"/>
<l>不當復持歸</l>
<l>遍及其妻子</l>
<lb n="0034c11"/>
<l>如何墮泥中</l>
<l>自污其身體</l>
<lb n="0034c12"/>
<l>如是為無黠</l>
<l>
<anchor xml:id="beg0034026"/>敗<anchor xml:id="end0034026"/>其甘露味</l>
<lb n="0034c13"/>
<l>又如此華者</l>
<l>不宜久住中</l>
<lb n="0034c14"/>
<l>日沒華還合</l>
<l>求出則不能</l>
<lb n="0034c15"/>
<l>當須日光明</l>
<l>爾乃復得出</l>
<lb n="0034c16"/>
<l>長夜之疲冥</l>
<l>如是甚勤苦</l>
</lg>
<lb n="0034c17"/>
<p id="pT03p0034c1701">時蜜蜂王。向德樂<anchor xml:id="begd1e20476"/>正<anchor xml:id="endd1e20476"/>。說偈報言。</p>
<lb n="0034c18"/>
<lg>
<l>佛者譬甘露</l>
<l>聽聞無厭足</l>
<lb n="0034c19"/>
<l>不當有懈怠</l>
<l>無益於一切</l>
<lb n="0034c20"/>
<l>五道生死海</l>
<l>譬如墮污泥</l>
<lb n="0034c21"/>
<l>愛欲所纏裹</l>
<l>無智為甚迷</l>
<lb n="0034c22"/>
<l>日出眾華開</l>
<l>譬佛之色身</l>
<lb n="0034c23"/>
<l>日<anchor xml:id="beg0034027"/>沒<anchor xml:id="end0034027"/>華還合</l>
<l>世尊般泥<anchor xml:id="beg0034028"/>曰<anchor xml:id="end0034028"/>
</l>
<lb n="0034c24"/>
<l>值見如來世</l>
<l>當曼精進受</l>
<lb n="0034c25"/>
<l>除去睡陰蓋</l>
<l>莫呼佛常在</l>
<lb n="0034c26"/>
<l>深法之要慧</l>
<l>不以色因緣</l>
<lb n="0034c27"/>
<l>其現有智者</l>
<l>當知為善權</l>
<lb n="0034c28"/>
<l>善權之所度</l>
<l>有益不唐舉</l>
<lb n="0034c29"/>
<l>而現此變化</l>
<l>亦以一切故</l>
</lg>
<lb n="0035a01"/>
<p id="pT03p0035a0101">時德樂<anchor xml:id="begd1e20582"/>正<anchor xml:id="endd1e20582"/>聽聞其說。即得不起法忍。解
<lb n="0035a02"/>諸法本逮陀隣尼。乃知精進辯善權方便。
<lb n="0035a03"/>常獨經行不復懈怠。應時亦得不退轉地。
<lb n="0035a04"/>佛告阿難。爾時精進辯者今我身是也。德樂
<lb n="0035a05"/>
<anchor xml:id="begd1e20598"/>正<anchor xml:id="endd1e20598"/>者彌勒是也。佛語阿難。我爾時俱與
<lb n="0035a06"/>彌勒共聽經法。彌勒時睡眠獨無所得。設
<lb n="0035a07"/>我爾時不行善權而救度者。彌勒于今在
<lb n="0035a08"/>生死中未得度脫。聞是法者常當精進。
<lb n="0035a09"/>廣勸一切皆令除去睡眠之蓋。當造光明
<lb n="0035a10"/>智慧之本。說是事時。無央數人皆發無上
<lb n="0035a11"/>平等度意。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0035a12"/>
<head>（六五）佛以三事笑經</head>
<lb n="0035a13"/>
<p id="pT03p0035a1301">昔者菩薩。為清信士。歸命三尊。慈弘仁普。
<lb n="0035a14"/>恕濟群生。守清不盜。布施等至。貞淨不妷。
<lb n="0035a15"/>觀捐內婬。信同四時重如須彌。絕酒不
<lb n="0035a16"/>飲。尊孝喻親。以正月奉六齋精進無倦。
<lb n="0035a17"/>所生遇佛。德行日隆。遂成如來無所著正
<lb n="0035a18"/>真覺道法御天人師。教化周旋。時行歷市覩
<lb n="0035a19"/>一老<anchor xml:id="beg0035001"/>翁<anchor xml:id="end0035001"/>斗量賣魚。哀慟<anchor xml:id="beg0035002"/>㘁<anchor xml:id="end0035002"/>曰。怨<anchor xml:id="beg0035003"/>乎<anchor xml:id="end0035003"/>皇天。
<lb n="0035a20"/>吾子何咎而早喪身。子存賣魚吾豈勞乎。佛
<lb n="0035a21"/>覩其然笑之。口光五色。度市斯須。又覩大
<lb n="0035a22"/>猪浴<anchor xml:id="beg0035004"/>尿<anchor xml:id="end0035004"/>行路。佛復笑焉。阿難整服稽首而
<lb n="0035a23"/>
<anchor xml:id="beg0035005"/>白<anchor xml:id="end0035005"/>。屬笑人多莫由<anchor xml:id="beg0035006"/>敬質<anchor xml:id="end0035006"/>。而今重笑。必有
<lb n="0035a24"/>教詔。願釋眾疑為後景模。世尊告曰。阿難。
<lb n="0035a25"/>吾笑有三因緣。一曰。觀彼老公之愚。其為
<lb n="0035a26"/>弘普矣。日以<g ref="CB02342"/>網殘群生命。蓋無絲髮之
<lb n="0035a27"/>惻隱。<anchor xml:id="beg0035007"/>禍<anchor xml:id="end0035007"/>子自喪。而怨諸天呼<anchor xml:id="beg0035008"/>㘁驚怖<anchor xml:id="end0035008"/>。斯
<lb n="0035a28"/>下愚之行。非二儀之仁。賢聖之恕也。<anchor xml:id="beg0035009"/>以
<lb n="0035a29"/>是<anchor xml:id="end0035009"/>笑耳。昔者飛行皇帝。<anchor xml:id="beg0035010"/>植<anchor xml:id="end0035010"/>福巍巍。志憍行
<lb n="0035b01"/>逸。今為斗量魚。斯二矣。不想<anchor xml:id="beg0035011"/>人天<anchor xml:id="end0035011"/>。壽八
<lb n="0035b02"/>十億四千萬劫。意專著空。不能空空。<anchor xml:id="beg0035012"/>還<anchor xml:id="end0035012"/>
<lb n="0035b03"/>于本無。福盡受罪今在斗中。斯三矣。阿
<lb n="0035b04"/>難質曰。飛行皇帝。逮彼尊天。其德巍巍。何故
<lb n="0035b05"/>不免於罪乎。世尊曰。禍福非真。當有何
<lb n="0035b06"/>常。夫處尊榮施四等恩。覺四非常。可免
<lb n="0035b07"/>彼<anchor xml:id="beg0035013"/>禍<anchor xml:id="end0035013"/>矣。若因貴自遂。快心從邪。福盡受
<lb n="0035b08"/>罪。自古來然。殃<anchor xml:id="beg0035014"/>福<anchor xml:id="end0035014"/>追己。猶影尋形響之
<lb n="0035b09"/>應聲。豈有貴賤哉。惟吾前世為清信士。時
<lb n="0035b10"/>有隣人好奉鬼蠱。姦𦾨為群。不信作惡。
<lb n="0035b11"/>重禍響應。每至齋日。吾要入佛正真之
<lb n="0035b12"/>廟。聽沙門眾散說淨法。以為德本。防絕凶
<lb n="0035b13"/>禍。而子婬荒。訛云有務。吾詣佛廟。子往
<lb n="0035b14"/>亂道。自斯之後。吾之所生。逢佛聞法與
<lb n="0035b15"/>沙門齊志。德行日隆。遂成如來無所著正
<lb n="0035b16"/>真道最正覺道法御天人師為三界尊。號曰
<lb n="0035b17"/>法王。隣人好事鬼術殘賊群生。泆蕩女色。
<lb n="0035b18"/>酒亂不孝。自謂得志。輪轉三道。苦毒無量。
<lb n="0035b19"/>吾已為佛。子續為臭蟲。是以笑之。佛告阿
<lb n="0035b20"/>難。吾累劫稟經採義。親樂沙門獲斯巍
<lb n="0035b21"/>巍矣。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0035b22"/>
<head>（六六）小兒聞法即解經</head>
<lb n="0035b23"/>
<p id="pT03p0035b2301">昔有比丘。精進守法。少持禁戒。初不毀犯。
<lb n="0035b24"/>常<anchor xml:id="beg0035015"/>守<anchor xml:id="end0035015"/>梵行。在精舍止。所可諷誦是般若
<lb n="0035b25"/>波羅蜜。說經聲妙無能及者。其有聞此比
<lb n="0035b26"/>丘音聲莫不歡喜。有一小兒厥年七歲。城
<lb n="0035b27"/>外牧牛遙聞比丘誦說經聲。即尋音往詣
<lb n="0035b28"/>精舍中。禮比丘已却坐一面。聽其經言。時
<lb n="0035b29"/>說色本聞之即解。兒大歡喜經句絕已。便
<lb n="0035c01"/>問比丘。比丘應答不可兒意。是時小兒反
<lb n="0035c02"/>為解說。其義甚妙。昔所<anchor xml:id="beg0035016"/>希<anchor xml:id="end0035016"/>聞。比丘聞之。
<lb n="0035c03"/>歡喜甚悅。怪此小兒。乃有智慧非是凡人。
<lb n="0035c04"/>時兒即去。還至牛所。所牧牛犢散走入山。
<lb n="0035c05"/>兒尋其<anchor xml:id="beg0035017"/>迹<anchor xml:id="end0035017"/>追逐求索。<anchor xml:id="beg0035018"/>爾時值<anchor xml:id="end0035018"/>虎害此小
<lb n="0035c06"/>兒。小兒命終。魂神即轉。生長者家。第一夫
<lb n="0035c07"/>人作子。夫人懷妊。口便能說般若波羅
<lb n="0035c08"/>蜜。從朝至暮初不懈息。其長者家。素不知
<lb n="0035c09"/>法。恠此夫人口為妄語。謂呼鬼病。下問
<lb n="0035c10"/>譴祟。無所不至無能知者。長者甚愁。不
<lb n="0035c11"/>知夫人那得此病。家中內外皆悉憂惶。是
<lb n="0035c12"/>時比丘入城分衛詣長者門。遙聞經聲心
<lb n="0035c13"/>甚喜悅。住門有頃<anchor xml:id="beg0035019"/>主人偶<anchor xml:id="end0035019"/>出。見此比丘亦
<lb n="0035c14"/>不作禮。比丘怪之。此賢者家內<anchor xml:id="beg0035020"/>說經聲
<lb n="0035c15"/>妙乃爾乎<anchor xml:id="end0035020"/>。今此長者不與我語。即問長者。
<lb n="0035c16"/>內中誰有說深經者。音聲微妙乃如是耶。
<lb n="0035c17"/>長者報言。我內中婦聞得鬼病。晝夜妄語。
<lb n="0035c18"/>口初不息。比丘爾乃知長者家為不解法。
<lb n="0035c19"/>比丘報言。此非鬼病。但說尊經佛之大道。
<lb n="0035c20"/>願得入內與共相見。長者言善。即將比丘
<lb n="0035c21"/>入至婦所。婦見比丘即為作禮。比丘呪願
<lb n="0035c22"/>言得佛疾。便與比丘。<anchor xml:id="beg0035021"/>相難<anchor xml:id="end0035021"/>說經法。<anchor xml:id="beg0035022"/>反<anchor xml:id="end0035022"/>覆
<lb n="0035c23"/>披解。比丘甚喜。長者問言。此何等病。比
<lb n="0035c24"/>丘報言。無有病也。但說深經甚有義理。疑
<lb n="0035c25"/>此夫人所懷妊兒。是佛弟子。長者意解。即
<lb n="0035c26"/>留比丘與作飲食。飲食畢訖。比丘便<anchor xml:id="beg0035023"/>退<anchor xml:id="end0035023"/>精
<lb n="0035c27"/>舍。展轉相謂。有一長者夫人懷妊甚可奇
<lb n="0035c28"/>怪。口誦尊經。所說如流。其音妙好解釋經
<lb n="0035c29"/>理甚深。後日長者復請比丘。普及眾僧悉
<lb n="0036a01"/>令詣舍。辦<anchor xml:id="beg0036001"/>飲<anchor xml:id="end0036001"/>食具。時至皆到坐定。行水
<lb n="0036a02"/>
<anchor xml:id="begd1e21083"/>飲<anchor xml:id="endd1e21083"/>食已。呪願達嚫。時夫人出禮眾比丘。
<lb n="0036a03"/>却坐一面。復為比丘快說經法。諸有
<lb n="0036a04"/>疑難不能及者。盡為比丘具足解說。眾
<lb n="0036a05"/>僧踊躍歡喜而退。日月滿足。夫人在產。
<lb n="0036a06"/>㝃<anchor xml:id="beg0036002"/>娠<anchor xml:id="end0036002"/>得男。又無惡露。其兒適生。叉手長
<lb n="0036a07"/>跪。<anchor xml:id="beg0036003"/>誦<anchor xml:id="end0036003"/>般若波羅蜜。夫人產已。還如本時
<lb n="0036a08"/>無所復知。如夢寤已了無所識。長者即復
<lb n="0036a09"/>呼眾僧。比丘都集。往覩小兒。說經故事。初
<lb n="0036a10"/>無躓礙。是時眾僧各各一心觀此小兒本
<lb n="0036a11"/>皆不能知。長者問言。此為何等。比丘答
<lb n="0036a12"/>曰。真佛弟子。慎莫驚疑。好養護之。此兒
<lb n="0036a13"/>後大當為一切眾人作師。吾等悉當<anchor xml:id="beg0036004"/>從<anchor xml:id="end0036004"/>
<lb n="0036a14"/>其啟受。時兒長大至年七歲。悉知微妙道
<lb n="0036a15"/>俗皆備。與眾超絕。智度無極。諸比丘等
<lb n="0036a16"/>皆從受學。經中誤脫有所短少。皆為刪定。
<lb n="0036a17"/>足其所乏。兒每入出有所至止。輙開化
<lb n="0036a18"/>人使發大乘。長者家室內外大小五百人
<lb n="0036a19"/>眾。皆從兒學。發摩訶衍意。悉行佛事。兒
<lb n="0036a20"/>所教授城郭市里所開發者八萬四千人。
<lb n="0036a21"/>皆發無上正真道意。弟子乘者五百人。諸
<lb n="0036a22"/>比丘聞兒所說本漏意解。志求大乘者皆
<lb n="0036a23"/>得法眼淨。佛告阿難。是時小兒者吾身是
<lb n="0036a24"/>也。時比丘者迦葉佛是也。如是阿難。我往
<lb n="0036a25"/>昔時。一從比丘聞摩訶衍品。讚善開解。心
<lb n="0036a26"/>意歡喜不轉。精進不忘。深識宿命。自致無
<lb n="0036a27"/>上平等正覺。一聞之德乃尚如是。何況終日
<lb n="0036a28"/>遵修道者。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0036a29"/>
<head>（六七）殺身濟賈人經</head>
<lb n="0036b01"/>
<p id="pT03p0036b0101">昔者菩薩。與五百商人。俱入巨海欲採眾
<lb n="0036b02"/>寶。入海數月。其<anchor xml:id="beg0036005"/>所獲<anchor xml:id="end0036005"/>寶。重載盈舟。將旋
<lb n="0036b03"/>本土。道逢飄風。雷電震地。水神雲集。四周
<lb n="0036b04"/>若城。眼中出火。波涌灌山。眾人<anchor xml:id="beg0036006"/>嚾<anchor xml:id="end0036006"/>啼曰。
<lb n="0036b05"/>吾等死矣。恐怖易色仰天求哀。菩薩愴然。
<lb n="0036b06"/>心生計曰。吾之求佛。但為眾生耳。海
<lb n="0036b07"/>神所惡。死屍為<anchor xml:id="beg0036007"/>甚<anchor xml:id="end0036007"/>。危命濟眾。斯乃開士
<lb n="0036b08"/>之<anchor xml:id="beg0036008"/>尚<anchor xml:id="end0036008"/>業矣。吾不以身血注海。海神惡之。
<lb n="0036b09"/>意者船人終<anchor xml:id="beg0036009"/>不<anchor xml:id="end0036009"/>
<anchor xml:id="beg0036010"/>渡<anchor xml:id="end0036010"/>岸。謂眾人曰。爾等
<lb n="0036b10"/>屬手相持并援吾身。眾人承命。菩薩即引
<lb n="0036b11"/>刀自<anchor xml:id="beg0036011"/>𠛑<anchor xml:id="end0036011"/>。海神惡焉。漂舟上岸。眾人普濟。
<lb n="0036b12"/>船人抱屍<anchor xml:id="beg0036012"/>號天<anchor xml:id="end0036012"/>而<anchor xml:id="beg0036013"/>哭<anchor xml:id="end0036013"/>曰。斯必菩薩非凡庸
<lb n="0036b13"/>之<anchor xml:id="beg0036014"/>徒<anchor xml:id="end0036014"/>。躃踊呼天。寧令吾等命殞于茲。
<lb n="0036b14"/>無喪上德之士矣。其言真誠。上感諸天。天
<lb n="0036b15"/>帝釋覩菩薩之弘慈覩世希有。帝釋身下。曰
<lb n="0036b16"/>斯至德菩薩將為聖雄。今自活之。以天神
<lb n="0036b17"/>藥灌其口中。并通塗屍。菩薩即<anchor xml:id="beg0036015"/>蘇<anchor xml:id="end0036015"/>。忽然
<lb n="0036b18"/>起坐與眾相勞。帝釋以名寶滿其舟中千
<lb n="0036b19"/>倍于前。即還本土。九親相見靡不歡悅。<anchor xml:id="beg0036016"/>賙<anchor xml:id="end0036016"/>
<lb n="0036b20"/>窮濟乏。惠<anchor xml:id="beg0036017"/>逮<anchor xml:id="end0036017"/>眾生。敷宣佛經。開化愚冥。
<lb n="0036b21"/>其國王服菩薩德。詣稟清化。君仁臣忠。率
<lb n="0036b22"/>土持戒。家有孝子。國豐毒歇。黎庶欣欣。壽
<lb n="0036b23"/>終生天。長離眾苦。菩薩累劫精進不休。遂
<lb n="0036b24"/>至得佛。佛告諸比丘。殺身濟眾者吾身是
<lb n="0036b25"/>也。天帝釋者彌勒<anchor xml:id="beg0036018"/>是<anchor xml:id="end0036018"/>。五百商人者今坐
<lb n="0036b26"/>中五百應真是也。菩薩銳志度無極精進如
<lb n="0036b27"/>是<anchor xml:id="tnote0036019"/>
<anchor xml:id="mod0036019"/>。</p>
<lb n="0036b28"/>
<head>（六八）</head>
<p id="pT03p0036b2803" type="inline">昔者菩薩。為獨母子。朝詣佛廟捐邪
<lb n="0036b29"/>崇真。稽首沙門。稟佛神化。朝益暮<anchor xml:id="beg0036020"/>誦<anchor xml:id="end0036020"/>。景
<lb n="0036c01"/>明日<anchor xml:id="beg0036021"/>昇<anchor xml:id="end0036021"/>。採識眾經。古賢孝行精<anchor xml:id="beg0036022"/>誠<anchor xml:id="end0036022"/>仰慕。
<lb n="0036c02"/>猶餓<anchor xml:id="beg0036023"/>夢<anchor xml:id="end0036023"/>食。所處之國。其王無道。貪財重
<lb n="0036c03"/>色。薄賢賤民。王念無常。自<anchor xml:id="beg0036024"/>惟<anchor xml:id="end0036024"/>曰。吾為
<lb n="0036c04"/>不善死將入太山乎。何不聚金以貢太山
<lb n="0036c05"/>王耶。於是斂民金。設重令曰。若有匿
<lb n="0036c06"/>銖兩之金。其罪至死。如斯三年。民金都盡。
<lb n="0036c07"/>王訛募曰。有獲少金以貢王者。妻以季
<lb n="0036c08"/>女<anchor xml:id="beg0036025"/>賜<anchor xml:id="end0036025"/>之上爵。童子啟母曰。<anchor xml:id="beg0036026"/>昔<anchor xml:id="end0036026"/>以金錢一
<lb n="0036c09"/>枚著亡父口中欲以賂太山<anchor xml:id="beg0036027"/>王<anchor xml:id="end0036027"/>。今必存
<lb n="0036c10"/>矣。可取以獻王也。母曰可。兒取獻焉。王
<lb n="0036c11"/>
<anchor xml:id="beg0036028"/>令<anchor xml:id="end0036028"/>錄問所由獲金。對曰。父喪亡時。以金
<lb n="0036c12"/>著口中。欲賂太山。實聞大王設爵求金。
<lb n="0036c13"/>始者掘塚發木取金。王曰。父喪來有年
<lb n="0036c14"/>乎。對曰。十有一年。曰爾父不賂太山王耶。
<lb n="0036c15"/>對曰。眾聖之書。<anchor xml:id="beg0036029"/>唯<anchor xml:id="end0036029"/>佛教<anchor xml:id="beg0036030"/>真<anchor xml:id="end0036030"/>。佛經曰。為善
<lb n="0036c16"/>福追。作惡禍隨。禍之與福猶影響焉。走
<lb n="0036c17"/>身以避影。撫山以關響。其可獲乎。王曰
<lb n="0036c18"/>不可。曰夫身即四大也。命終四大離靈逝變
<lb n="0036c19"/>化。隨行所之。何賂之有。大王前世布施
<lb n="0036c20"/>為德。今獲為王。又崇仁愛澤<anchor xml:id="beg0036031"/>及<anchor xml:id="end0036031"/>遐邇。
<lb n="0036c21"/>雖未得道後世必復為王。王心歡喜。大赦
<lb n="0036c22"/>獄囚還所奪金。佛告諸比丘。時王欲以
<lb n="0036c23"/>民間餘金殘戮害無罪者。菩薩覩民哀號。
<lb n="0036c24"/>為之揮淚。投身命<anchor xml:id="beg0036032"/>乎厲<anchor xml:id="end0036032"/>政。濟民<anchor xml:id="beg0036033"/>難<anchor xml:id="end0036033"/>於
<lb n="0036c25"/>塗炭。民感其潤。奉佛至戒。國遂豐沃。時
<lb n="0036c26"/>童子者吾身是也。菩薩銳志度無極精進如
<lb n="0036c27"/>是。</p>
<lb n="0036c28"/>
<head>（六九）調達教人為惡經</head>
<lb n="0036c29"/>
<p id="pT03p0036c2901">昔者菩薩。位為天王。精存微行。志進若流。
<lb n="0037a01"/>每到齋日。乘于馬車巡四天下。宣佛奧
<lb n="0037a02"/>典開化眾生。消其<anchor xml:id="beg0037001"/>瑕<anchor xml:id="end0037001"/>穢。令崇如來應儀
<lb n="0037a03"/>正真覺天中之天眾聖中王道教之尊。可離
<lb n="0037a04"/>三塗眾苦之<anchor xml:id="beg0037002"/>原<anchor xml:id="end0037002"/>。調達亦為魔天王。行四天
<lb n="0037a05"/>下。教人為惡從心所欲。無有太山殃禍之
<lb n="0037a06"/>報。行逢菩薩。問曰。子何行乎。答曰。教民
<lb n="0037a07"/>奉佛修上聖德。調達曰。吾教民恣<anchor xml:id="beg0037003"/>欲<anchor xml:id="end0037003"/>二
<lb n="0037a08"/>世無禍。為善勞志無益<anchor xml:id="beg0037004"/>於<anchor xml:id="end0037004"/>
<anchor xml:id="beg0037005"/>己<anchor xml:id="end0037005"/>。菩薩曰。
<lb n="0037a09"/>爾避吾道。答曰。子為善猶金銀。吾尚惡猶
<lb n="0037a10"/>剛鐵。剛鐵能截金銀。金銀不能截剛鐵。子
<lb n="0037a11"/>不下道吾斬子矣。調達惡盛禍成。生入太
<lb n="0037a12"/>山。夫人為惡。皆死入三塗。三塗<anchor xml:id="beg0037006"/>執<anchor xml:id="end0037006"/>善靡
<lb n="0037a13"/>不昇天。雖處尊榮而懷<anchor xml:id="beg0037007"/>元<anchor xml:id="end0037007"/>惡。不如三塗
<lb n="0037a14"/>懷佛一言也。佛告諸比丘。教人<anchor xml:id="beg0037008"/>行<anchor xml:id="end0037008"/>善天王
<lb n="0037a15"/>者吾身是也。導人為惡魔天者調達<anchor xml:id="beg0037009"/>是<anchor xml:id="end0037009"/>。菩
<lb n="0037a16"/>薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0037a17"/>
<head>（七○）殺龍濟一國經</head>
<lb n="0037a18"/>
<p id="pT03p0037a1801">昔者菩薩。伯叔齊志。俱行學道。仰慕諸佛
<lb n="0037a19"/>難逮之行。誦經釋義開導六冥。練棄內垢。
<lb n="0037a20"/>止觀寂定。每聞諸國闇於三尊。輙往導
<lb n="0037a21"/>化。令奉六度正真妙行。時有大國。其王
<lb n="0037a22"/>樂<anchor xml:id="beg0037010"/>道<anchor xml:id="end0037010"/>。眾<anchor xml:id="beg0037011"/>妖<anchor xml:id="end0037011"/>誘之授其邪偽。率土承風。皆
<lb n="0037a23"/>事蠱道。風雨不時。妖怪首尾。菩薩伯叔自
<lb n="0037a24"/>相謂曰。吾之本土。三尊化行。人懷十善。君
<lb n="0037a25"/>仁臣忠。父義子孝。夫信婦貞。比門有賢。吾
<lb n="0037a26"/>等將復誰化乎。彼<anchor xml:id="beg0037012"/>彼<anchor xml:id="end0037012"/>國信妖。<anchor xml:id="beg0037013"/>蛟<anchor xml:id="end0037013"/>龍處之
<lb n="0037a27"/>吞其黎庶。哀<anchor xml:id="beg0037014"/>㘁<anchor xml:id="end0037014"/>無救。夫建志求佛<anchor xml:id="begd1e21841"/>唯<anchor xml:id="endd1e21841"/>
<lb n="0037a28"/>為斯類矣。可以道化。喻之以仁。龍含凶
<lb n="0037a29"/>毒。吾等<anchor xml:id="beg0037015"/>摧<anchor xml:id="end0037015"/>焉。叔曰。佛戒以殺為凶虐之
<lb n="0037b01"/>大。活生仁道之首也。將如彼何。伯曰。夫
<lb n="0037b02"/>殘一人者其罪百劫。龍吞一國。吾懼恒沙
<lb n="0037b03"/>劫畢。厥殃未除矣。苟貪尠味斯須之利。不
<lb n="0037b04"/>覩太山燒煑之咎。吾心愍然。人道難獲。
<lb n="0037b05"/>佛法難聞。除龍濟國。導以三尊六度高行。
<lb n="0037b06"/>禍若絲髮。福<anchor xml:id="beg0037016"/>喻<anchor xml:id="end0037016"/>二儀。爾化為象。吾為師
<lb n="0037b07"/>子。二命不殞。斯國不濟也。稽首十方誓
<lb n="0037b08"/>曰。眾生不寧余之咎矣。吾後得佛當度一
<lb n="0037b09"/>切。象造龍所師子登之。龍即奮勢霆耀雷
<lb n="0037b10"/>震。師子踊吼。龍之威靈。師子赫勢。普地
<lb n="0037b11"/>為震<anchor xml:id="beg0037017"/>三<anchor xml:id="end0037017"/>命絕矣。諸天稱善靡不歎仁。兩
<lb n="0037b12"/>菩薩終生第四天上。一國全命。抱屍哀<anchor xml:id="beg0037018"/>號<anchor xml:id="end0037018"/>
<lb n="0037b13"/>曰。斯必<anchor xml:id="beg0037019"/>神<anchor xml:id="end0037019"/>矣。孰仁若茲。門徒尋之。覩師
<lb n="0037b14"/>普慈殺身濟眾。哀慟稱德。各又進行宣師
<lb n="0037b15"/>道化。王逮臣民始知有佛。率土僉曰。佛
<lb n="0037b16"/>之仁化乃至於茲乎。殯葬二屍。舉國哀慟。
<lb n="0037b17"/>王即命曰。有不奉佛六度十善而事妖鬼
<lb n="0037b18"/>者。罪<anchor xml:id="beg0037020"/>舉眷屬<anchor xml:id="end0037020"/>同。自斯之後。剎有千數
<lb n="0037b19"/>沙門比肩而行。國內士女皆為清信高行。
<lb n="0037b20"/>四境寧<anchor xml:id="beg0037021"/>靖<anchor xml:id="end0037021"/>。遂致太平。佛告諸比丘。時兄
<lb n="0037b21"/>者吾身是<anchor xml:id="beg0037022"/>也<anchor xml:id="end0037022"/>。弟者彌勒是也。毒龍者調達
<lb n="0037b22"/>
<anchor xml:id="beg0037023"/>是<anchor xml:id="end0037023"/>。菩薩銳志度無極精進如是<anchor xml:id="beg0037024"/>
(舉眷屬同丹本與螣同)
<anchor xml:id="end0037024"/>。</p>
<lb n="0037b23"/>
<head>（七一）彌勒為女<anchor xml:id="beg0037025"/>人<anchor xml:id="end0037025"/>身經</head>
<lb n="0037b24"/>
<p id="pT03p0037b2401">昔者菩薩。為天帝釋。<anchor xml:id="beg0037026"/>位<anchor xml:id="end0037026"/>尊榮高。其志恒
<lb n="0037b25"/>存非常．苦．空．非身之想。坐則思惟。遊<anchor xml:id="beg0037027"/>則<anchor xml:id="end0037027"/>
<lb n="0037b26"/>教化。愍愚愛智。<anchor xml:id="beg0037028"/>誨以智慧<anchor xml:id="end0037028"/>。精進無休。覩
<lb n="0037b27"/>其宿友。受婦人身為富姓妻。惑<anchor xml:id="beg0037029"/>乎<anchor xml:id="end0037029"/>財色。
<lb n="0037b28"/>不覺無常。居市坐肆。釋化為商人。佯有
<lb n="0037b29"/>所市。至婦人前住。婦人喜悅令兒馳歸。
<lb n="0037c01"/>取獨坐床欲以坐之。商人乃熟視婦人
<lb n="0037c02"/>而笑。婦執高操意怪商人。住笑非宜。兒
<lb n="0037c03"/>取床遲。還即搏之。商人又住笑。側有一
<lb n="0037c04"/>兒。播鼗踊戲。商人復笑之。有父病者子以
<lb n="0037c05"/>牛祠鬼。商人亦笑之。有一婦人抱兒<anchor xml:id="beg0037030"/>仿
<lb n="0037c06"/>佯<anchor xml:id="end0037030"/>。行過市中。兒刮面<anchor xml:id="beg0037031"/>頰<anchor xml:id="end0037031"/>。血流交頸。商人
<lb n="0037c07"/>復笑之。於是富姓妻問曰。君住吾前含笑
<lb n="0037c08"/>不止。吾屬搏兒。意興由子。子何以笑。商人
<lb n="0037c09"/>曰。卿吾良友。今相忘乎。婦人悵然。意益
<lb n="0037c10"/>不悅怪商人言。商人又曰。吾所以笑搏
<lb n="0037c11"/>兒者。兒是卿父。魂<anchor xml:id="beg0037032"/>靈旋<anchor xml:id="end0037032"/>感。為卿作子。
<lb n="0037c12"/>一世之間有父不識。何況長久乎。播鼗兒
<lb n="0037c13"/>者本是牛。牛死靈魄還為主作子。家以牛
<lb n="0037c14"/>皮用貫此鼗。兒今播弄踊躍戲舞。不識此
<lb n="0037c15"/>皮是其故體。故笑之耳。殺牛祭者。父病請
<lb n="0037c16"/>活。求生以殺。不祥之甚。猶服<anchor xml:id="beg0037033"/>鴆<anchor xml:id="end0037033"/>毒。以救
<lb n="0037c17"/>
<anchor xml:id="beg0037034"/>病<anchor xml:id="end0037034"/>也。斯父方終。終則為牛。累世屠戮受
<lb n="0037c18"/>禍無已。今此祭牛命終靈還。當受人體免
<lb n="0037c19"/>脫憂苦。故復笑之。刮母面兒。兒本小妻。母
<lb n="0037c20"/>是嫡妻。女情<anchor xml:id="beg0037035"/>專<anchor xml:id="end0037035"/>婬。心懷<anchor xml:id="beg0037036"/>嫉妬<anchor xml:id="end0037036"/>。常加酷
<lb n="0037c21"/>暴。妾含怨恨。壽終則生為嫡妻子。今來報
<lb n="0037c22"/>讎攫面傷體。故不敢怨耳。是以笑之。夫
<lb n="0037c23"/>眾生之心其為無恒。古憎今愛。何常之有。
<lb n="0037c24"/>斯皆一世見而不知。豈況累劫。經曰。以色
<lb n="0037c25"/>自壅者盲於大道。專聽邪聲者不聞佛音
<lb n="0037c26"/>之響也。吾是以笑<anchor xml:id="beg0037037"/>之<anchor xml:id="end0037037"/>耳。世榮若電恍惚即
<lb n="0037c27"/>滅。當覺非常莫與愚竝。崇修德操。六度
<lb n="0037c28"/>妙行。吾今反居。後日必造子門。言竟忽然
<lb n="0037c29"/>不現。婦悵<anchor xml:id="beg0037038"/>然<anchor xml:id="end0037038"/>而歸。齋肅望慕。一國咸聞。
<lb n="0038a01"/>王逮群寮靡不欽延。商人後果在門。狀醜
<lb n="0038a02"/>衣弊。曰吾友在內爾呼之來。門人入告具
<lb n="0038a03"/>以狀言。婦出曰。爾非吾友矣。釋笑而
<lb n="0038a04"/>云。變形易服子尚不識。豈況異世捨斯
<lb n="0038a05"/>受彼乎。重曰。爾勤奉佛。佛時難值。高行比
<lb n="0038a06"/>丘難得供事。命在呼吸無隨世惑。言畢
<lb n="0038a07"/>不現。舉國歡<anchor xml:id="beg0038001"/>嘆<anchor xml:id="end0038001"/>
<anchor xml:id="beg0038002"/>矣<anchor xml:id="end0038002"/>。各執六度高妙之行。
<lb n="0038a08"/>佛告鶖鷺子。爾時婦人昔彌勒是也。天帝釋
<lb n="0038a09"/>者吾身是也。菩薩銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0038a10"/>
<head>（七二）女人求願經</head>
<lb n="0038a11"/>
<p id="pT03p0038a1101">昔者菩薩。身為女人。厥婿稟氣兇愚妬忌。
<lb n="0038a12"/>每出商行以妻<anchor xml:id="beg0038003"/>囑<anchor xml:id="end0038003"/>隣獨母。母奉佛戒為
<lb n="0038a13"/>清信行。時佛入國。王逮臣民靡不受戒。獨
<lb n="0038a14"/>母聞經。還為婦說之。婦喜歎曰。斯即無上
<lb n="0038a15"/>正真道最正覺者也。從母聞佛。即遙稽首。
<lb n="0038a16"/>齋日母曰。可往聽<anchor xml:id="beg0038004"/>化<anchor xml:id="end0038004"/>乎。婦喜曰可。尋之城
<lb n="0038a17"/>外忽存婿妬。悵然不悅。旋居自鄙。吾殃
<lb n="0038a18"/>重乎。母還為陳。天龍鬼神帝王臣民聽經。
<lb n="0038a19"/>或得沙門四道者。或受菩薩決者。佛時
<lb n="0038a20"/>難值。經法難聞。爾還為乎。婦聞佛德流
<lb n="0038a21"/>淚具陳婿妬之意。母曰。可試一行。婦曰敬
<lb n="0038a22"/>諾。明日即隨母行覩佛。五體投地却立靜
<lb n="0038a23"/>心。視佛相好念佛清淨真是天尊。佛問女
<lb n="0038a24"/>爾來何願。即稽首而對。我聞佛為無上正
<lb n="0038a25"/>真<anchor xml:id="beg0038005"/>道<anchor xml:id="end0038005"/>最正覺道法御天人師。德如恒沙。智
<lb n="0038a26"/>若虛空。六通四達得一切智。勢來請尊。願
<lb n="0038a27"/>佛哀我。世尊告曰。佛為一切護恣汝所
<lb n="0038a28"/>願。女人稽首曰。夫人處世未獲本無者。皆
<lb n="0038a29"/>以欲故為匹偶居。令我世世與至德偶居
<lb n="0038b01"/>同志無<anchor xml:id="beg0038006"/>嫉妬<anchor xml:id="end0038006"/>行。二曰。身口意行端正絕
<lb n="0038b02"/>世。三曰。世世虔奉三尊。心垢日消。進道無
<lb n="0038b03"/>倦。諸佛祐助。眾邪不能遏。<anchor xml:id="beg0038007"/>必<anchor xml:id="end0038007"/>獲一切
<lb n="0038b04"/>智濟眾生難。眾祐歎曰。善哉善哉。令汝得
<lb n="0038b05"/>之。婦大歡喜稽首。退歸本居。厥婿賈還乘
<lb n="0038b06"/>舟水行。當以斯日至。天帝覩婦高行發
<lb n="0038b07"/>願無雙。助喜歎善。為興風<anchor xml:id="beg0038008"/>雨<anchor xml:id="end0038008"/>。住其舟行
<lb n="0038b08"/>明日乃臻。婦後壽終。神生有道之家。容華
<lb n="0038b09"/>光世。年長出<anchor xml:id="beg0038009"/>嫡<anchor xml:id="end0038009"/>為國儒士之妻。國稱高
<lb n="0038b10"/>賢。時婿入海採寶欲濟窮民。婦居家以禮
<lb n="0038b11"/>自衛。猶城衛寇。國王后妃大臣妻妾靡不
<lb n="0038b12"/>仰則。詣門雲集稟婦德儀。婦夜寐覺憶世
<lb n="0038b13"/>無常。榮富猶幻孰獲長存。躬為坏舟我神
<lb n="0038b14"/>載之。猶獲月影望天寶者也。勞心苦身
<lb n="0038b15"/>何益於己。夢幻皆空。天神世榮其歸若茲
<lb n="0038b16"/>矣。明晨當索無上正真天中之天為吾師
<lb n="0038b17"/>焉。晨興即覩石塔在庭。佛像金耀。琢<anchor xml:id="beg0038010"/>壁<anchor xml:id="end0038010"/>
<lb n="0038b18"/>書經。歎佛為眾聖之師三界<anchor xml:id="beg0038011"/>獨<anchor xml:id="end0038011"/>步。婦喜
<lb n="0038b19"/>歎曰。是則如來應儀正真<anchor xml:id="begd1e22525"/>道<anchor xml:id="endd1e22525"/>最正覺者乎。即
<lb n="0038b20"/>五體投地遶廟三匝。散華燒香。然燈懸
<lb n="0038b21"/>繒。晨夜肅虔。稽首恭禮。王后國婦<anchor xml:id="beg0038012"/>請<anchor xml:id="end0038012"/>承
<lb n="0038b22"/>清風<anchor xml:id="beg0038013"/>退<anchor xml:id="end0038013"/>邪崇真。隣有兇夫賈逢婦婿曰。
<lb n="0038b23"/>子妻造妖虛立鬼廟。朝暮香熏<anchor xml:id="beg0038014"/>呪咀<anchor xml:id="end0038014"/>妖蠱。
<lb n="0038b24"/>願令爾喪。不祥之甚。婿歸。婦啟曰。妾前一
<lb n="0038b25"/>夜覺世無常。晨覩宗靈無上正真絕妙之像
<lb n="0038b26"/>來在中庭。妾今供事。燒香然燈。懸繒奉
<lb n="0038b27"/>華。朝夕禮拜。稽首自歸。子當事之。必合聖
<lb n="0038b28"/>則。婿大歡喜。一心肅虔。國人巨細僉然
<lb n="0038b29"/>承風。如是八萬四千餘歲。佛告鶖鷺子。
<lb n="0038c01"/>爾時婦人者吾身是也。時婿者彌勒是也。獨
<lb n="0038c02"/>母者鶖鷺子是也。隣兇夫者調達是也。菩薩
<lb n="0038c03"/>銳志度無極精進如是。</p>
<lb n="0038c04"/>
<head>（七三）<anchor xml:id="beg0038015"/>然燈授決經<anchor xml:id="end0038015"/>
</head>
<lb n="0038c05"/>
<p id="pT03p0038c0501">昔者菩薩。身為女人。少寡守節。歸命三尊。
<lb n="0038c06"/>處貧樂道。精進不倦。蠲除兇利。賣膏為
<lb n="0038c07"/>業。時有沙門。年在西夕。志存高行。不遑
<lb n="0038c08"/>文學。內否之類謂之無明矣。禮敬有偏
<lb n="0038c09"/>終始無<anchor xml:id="beg0038016"/>就<anchor xml:id="end0038016"/>。分衛麻油以供佛前。獨母照
<lb n="0038c10"/>然。貢不缺日。有<anchor xml:id="beg0038017"/>一<anchor xml:id="end0038017"/>除饉。稽首佛足叉
<lb n="0038c11"/>手質曰。斯<anchor xml:id="beg0038018"/>老<anchor xml:id="end0038018"/>除饉。其雖尠明戒具行高。
<lb n="0038c12"/>然燈供養。後獲何福。世尊歎曰。善哉問也。
<lb n="0038c13"/>是<anchor xml:id="beg0038019"/>老<anchor xml:id="end0038019"/>除饉。却無數劫。當為如來無所著正
<lb n="0038c14"/>真道最正覺。項有重光。將導三界。眾生得
<lb n="0038c15"/>度。其為無數。獨母聞之。馳詣佛所。稽首陳
<lb n="0038c16"/>曰。除饉然燈。膏即吾所貢云。其當獲為無
<lb n="0038c17"/>上正真道。將導眾生<anchor xml:id="beg0038020"/>還<anchor xml:id="end0038020"/>神本無。天人鬼龍
<lb n="0038c18"/>靡不逸豫。<anchor xml:id="begd1e22703"/>唯<anchor xml:id="endd1e22703"/>願加哀。復授吾決。佛告女
<lb n="0038c19"/>人。女身不得為佛．緣一覺道．梵．釋．魔天．
<lb n="0038c20"/>飛行皇帝。斯尊巍巍非女人身所得作也。
<lb n="0038c21"/>夫欲獲彼當捐穢體受清淨身。女稽首曰。
<lb n="0038c22"/>今當捐之。還居淨浴。遙拜而曰。夫身者四
<lb n="0038c23"/>大之有。非吾長保也。登樓願曰。以今穢身
<lb n="0038c24"/>惠眾生之飢渴者。乞獲男躬受決為佛。
<lb n="0038c25"/>若有濁世眾生盲冥背正向邪無知佛者。
<lb n="0038c26"/>吾當於彼<anchor xml:id="beg0038021"/>世<anchor xml:id="end0038021"/>拯濟之也。自高投下。觀者
<lb n="0038c27"/>寒慄。佛知至意。化令地軟猶天綩綖。覩身
<lb n="0038c28"/>無害。即化為男。厥喜無量。馳詣佛所踊躍
<lb n="0038c29"/>而云。受世尊恩已獲淨身。<anchor xml:id="begd1e22745"/>唯<anchor xml:id="endd1e22745"/>願加哀授
<lb n="0039a01"/>吾尊決。佛歎之曰。爾之勇猛世所希有。必
<lb n="0039a02"/>得為佛無懷疑望。然燈除饉。其得佛時
<lb n="0039a03"/>當授汝號。天人鬼龍聞當為佛皆向拜賀。
<lb n="0039a04"/>還居咨<anchor xml:id="beg0039001"/>歎<anchor xml:id="end0039001"/>。各加精進。爾時勸發群生不
<lb n="0039a05"/>可計數。佛告鶖鷺子。時老比丘者<anchor xml:id="beg0039002"/>錠<anchor xml:id="end0039002"/>光佛
<lb n="0039a06"/>是也。獨母者吾身<anchor xml:id="beg0039003"/>是<anchor xml:id="end0039003"/>。菩薩銳志度無極精
<lb n="0039a07"/>進如是。</p>
<lb n="0039a08"/>
<byline>六度集經</byline>卷第六<lb n="0039a09"/>
<lb n="0039a10"/>
<lb n="0039a11"/>
<byline>六度集經</byline>卷第七<lb n="0039a12"/>
<lb n="0039a13"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0039004"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0039004"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0039a14"/>
<head>禪度無極<anchor xml:id="beg0039005"/>章<anchor xml:id="end0039005"/>第五
(<anchor xml:id="beg0039006"/>此有<anchor xml:id="end0039006"/>九章)
</head>
<lb n="0039a15"/>
<head>（七四）</head>
<p id="pT03p0039a1503" type="inline">禪度無極者云何。端其心。壹其意。<anchor xml:id="beg0039007"/>合<anchor xml:id="end0039007"/>
<lb n="0039a16"/>會眾善內著心中。意諸穢惡。以善消之。凡
<lb n="0039a17"/>有四禪。一禪之行。去所貪愛五妖邪事。眼
<lb n="0039a18"/>覩華色心為淫狂。去耳聲鼻香口味身好。
<lb n="0039a19"/>道行之志必當遠彼。又有五蓋。貪財蓋。恚
<lb n="0039a20"/>怒蓋。睡眠蓋。淫樂蓋。悔疑蓋。有道無道。有
<lb n="0039a21"/>佛無佛。有經無經。心意識念。清淨無垢。心
<lb n="0039a22"/>明覩真得無不知。天龍鬼妖所不能惑。
<lb n="0039a23"/>猶人有十怨脫身離之。獨處山間眾所
<lb n="0039a24"/>不知無所復畏。人遠情慾。內淨心寂。斯
<lb n="0039a25"/>謂一禪。心獲一禪進向二禪。第二之禪。如
<lb n="0039a26"/>人避怨。雖處深山懼怨尋之。<anchor xml:id="beg0039008"/>逾<anchor xml:id="end0039008"/>自深藏
<lb n="0039a27"/>行<anchor xml:id="beg0039009"/>家<anchor xml:id="end0039009"/>雖遠十情慾怨。猶恐慾賊來壞道
<lb n="0039a28"/>志。得第二禪。情慾稍遠不能污己。第一
<lb n="0039a29"/>之禪。善惡諍<anchor xml:id="beg0039010"/>已<anchor xml:id="end0039010"/>。以善消惡。惡退善進。第
<lb n="0039b01"/>二之禪。喜心寂止。不復以善<anchor xml:id="beg0039011"/>住<anchor xml:id="end0039011"/>消彼惡
<lb n="0039b02"/>也。喜善二意。悉自消滅。十惡煙絕。外無因
<lb n="0039b03"/>緣來入心者。譬如高山其頂有泉無流入
<lb n="0039b04"/>者。亦非龍雨水自內出。水淨泉滿。善<anchor xml:id="beg0039012"/>內<anchor xml:id="end0039012"/>心
<lb n="0039b05"/>出。惡不復由耳目鼻口入。御心如是。便
<lb n="0039b06"/>向三禪。第三之禪。守意牢固。善惡不入。心
<lb n="0039b07"/>安如須彌。諸善不出外事。善惡寂滅不入
<lb n="0039b08"/>心。猶蓮華根莖在水。華合未發為水所覆。
<lb n="0039b09"/>三禪之行。其淨猶華。去離眾惡身意俱安。
<lb n="0039b10"/>御心如是。便向四禪。善惡皆棄。心不念
<lb n="0039b11"/>善亦不存惡。心中明淨猶琉璃珠。又如
<lb n="0039b12"/>
<anchor xml:id="beg0039013"/>士<anchor xml:id="end0039013"/>女淨自沐浴。名香塗身。內外衣新。鮮明
<lb n="0039b13"/>上服。表裏香淨。菩薩心端獲彼四禪。群邪
<lb n="0039b14"/>眾垢無能蔽其心。猶若淨繪在作何色。又
<lb n="0039b15"/>如陶家埏埴為器。泥無沙礫在作何器。又
<lb n="0039b16"/>猶鍛師熟煉名金。百奇千巧從心所欲。菩
<lb n="0039b17"/>薩心淨得彼四禪。在意所<anchor xml:id="beg0039014"/>由<anchor xml:id="end0039014"/>。輕舉騰飛。
<lb n="0039b18"/>履水而行。分身散體。變化萬端。出入無間
<lb n="0039b19"/>存亡自由。<anchor xml:id="beg0039015"/>摸<anchor xml:id="end0039015"/>日月。動天地。洞視徹聽靡
<lb n="0039b20"/>不聞見。心淨觀明得一切智。未有天地眾
<lb n="0039b21"/>生所更。十方現在眾心所念。未萠之事。眾
<lb n="0039b22"/>生魂靈為天為人。入太山．餓鬼．畜生道中。
<lb n="0039b23"/>福盡受罪。殃訖受福。無遠不<anchor xml:id="beg0039016"/>如<anchor xml:id="end0039016"/>。夫得
<lb n="0039b24"/>四禪。欲得溝港．頻來．不還．應儀。各佛如
<lb n="0039b25"/>來至真平等正覺無上之明。求之即得。猶若
<lb n="0039b26"/>萬物皆因地生。自五通智至于世尊。皆四
<lb n="0039b27"/>禪成。猶眾生所作非地不立。眾祐又曰。
<lb n="0039b28"/>群生處世。<anchor xml:id="beg0039017"/>正<anchor xml:id="end0039017"/>使天帝仙聖巧黠之智。不
<lb n="0039b29"/>覩斯經。不獲四棄之定者。猶為愚<anchor xml:id="beg0039018"/>矇<anchor xml:id="end0039018"/>
<lb n="0039c01"/>也。既有智慧。而復一心即近度世。<anchor xml:id="beg0039019"/>此<anchor xml:id="end0039019"/>為
<lb n="0039c02"/>菩薩禪度無極一心如是。</p>
<lb n="0039c03"/>
<head>（七五）</head>
<p id="pT03p0039c0303" type="inline">昔者比丘。飯畢澡漱。入深山丘墓間樹
<lb n="0039c04"/>下坐。叉手低頭。一心滅念。內意心中消去
<lb n="0039c05"/>五蓋。五蓋滅後。其心<anchor xml:id="beg0039020"/>照<anchor xml:id="end0039020"/>然。冥退明<anchor xml:id="beg0039021"/>存<anchor xml:id="end0039021"/>。顧
<lb n="0039c06"/>愍天人蜎飛蚑行蠕動之類。傷其愚惑懷斯
<lb n="0039c07"/>五蓋。遏絕明善之心。消去五蓋諸善即強。
<lb n="0039c08"/>猶若貧人舉債治生。獲利還彼餘財修居。
<lb n="0039c09"/>日有利入。其人心喜。又如奴使<anchor xml:id="beg0039022"/>免<anchor xml:id="end0039022"/>為良
<lb n="0039c10"/>民。困病獲瘳。九族日興。牢獄重罪逢赦得
<lb n="0039c11"/>出。又如重寶<anchor xml:id="beg0039023"/>渡<anchor xml:id="end0039023"/>海歷<anchor xml:id="beg0039024"/>險<anchor xml:id="end0039024"/>還家見親其
<lb n="0039c12"/>喜無量。心懷五蓋猶斯五苦。比丘見諦
<lb n="0039c13"/>去離五蓋。猶彼凡人免上五患。蓋退明進。
<lb n="0039c14"/>眾惡悉滅。道志強盛即獲一禪。自一禪之
<lb n="0039c15"/>二禪。凡有三行。一曰勤仂。二曰數念。三
<lb n="0039c16"/>曰思惟。自斯三事得成四禪。以一禪至
<lb n="0039c17"/>二禪。以二禪之三禪。以三禪之四禪。四
<lb n="0039c18"/>禪勝三禪。三禪勝二<anchor xml:id="beg0039025"/>禪<anchor xml:id="end0039025"/>。二勝一。第一之
<lb n="0039c19"/>禪。十惡退五善進。何謂十惡。眼樂色耳音
<lb n="0039c20"/>鼻香口味身好。并上五蓋謂之十惡。何謂
<lb n="0039c21"/>五善。一計二念三愛四樂五曰一心。斯五善
<lb n="0039c22"/>處內。第二之禪不計不念。制心內觀。善
<lb n="0039c23"/>行在內。不復由耳目鼻口出入。善惡二行
<lb n="0039c24"/>不復相干。心處在內<anchor xml:id="beg0039026"/>唯<anchor xml:id="end0039026"/>有歡喜也。三禪
<lb n="0039c25"/>之行除去歡喜。心<anchor xml:id="beg0039027"/>尚<anchor xml:id="end0039027"/>清淨。怕然寂寞。眾
<lb n="0039c26"/>祐<anchor xml:id="beg0039028"/>各<anchor xml:id="end0039028"/>佛應儀曰。諸能滅欲淨其心者。身
<lb n="0039c27"/>終始安。第四之禪喜心去得寂定。一禪耳
<lb n="0039c28"/>為聲亂。二禪心為念亂。三禪心歡喜亂。四
<lb n="0039c29"/>禪心為喘息亂。一禪耳聲止。進至二禪。二
<lb n="0040a01"/>禪念滅。進至三禪。三禪歡喜滅。進至四
<lb n="0040a02"/>禪。四禪喘息滅得空定。菩薩禪度無極一心
<lb n="0040a03"/>如是。</p>
<lb n="0040a04"/>
<head>（七六）</head>
<p id="pT03p0040a0403" type="inline">菩薩志道。凡以幾事。能令內淨心一得
<lb n="0040a05"/>禪。或見老者頭白齒落形體變異。覩之意
<lb n="0040a06"/>悟曰。吾後必然一心得禪。或覩病者身心
<lb n="0040a07"/>困痛。猶被杖楚。悵然悟曰。吾後必然一心
<lb n="0040a08"/>得禪。或覩眾生壽命終訖。息絕熅逝。神
<lb n="0040a09"/>遷身冷。九族捐之。遠著外野。旬日之間<anchor xml:id="beg0040001"/>胮<anchor xml:id="end0040001"/>
<lb n="0040a10"/>脹爛臭。或為狐犬眾鳥所噉。肌肉生蟲。
<lb n="0040a11"/>蟲還食身。膿血惡露滂沱流地。骸骨解散。
<lb n="0040a12"/>節節異處。足<anchor xml:id="beg0040002"/>趺<anchor xml:id="end0040002"/>脛髀。尻脊脇臂。頭齒髑
<lb n="0040a13"/>髏。各自分離。道人念曰。夫生有死。人物
<lb n="0040a14"/>猶幻。會即有離。神逝體散。吾豈得止獨不
<lb n="0040a15"/>如彼乎。覩之愴然。一心得禪。或見久死體
<lb n="0040a16"/>骨消滅。泥土同塵。深自惟曰。吾體方爾。一
<lb n="0040a17"/>心<anchor xml:id="beg0040003"/>得<anchor xml:id="end0040003"/>禪。或以聞太山湯火之毒。酷裂之痛。
<lb n="0040a18"/>餓鬼飢饉積年之勞。畜生屠剝割截之苦。
<lb n="0040a19"/>存之愕然。一心得禪。或見窮凍餓死。或
<lb n="0040a20"/>見履非之人為王法所戮。道人念曰。斯人
<lb n="0040a21"/>遭患由無道志。吾不精進必復如彼也。
<lb n="0040a22"/>一其心得禪。深惟內觀。下即為<anchor xml:id="beg0040004"/>𡱁<anchor xml:id="end0040004"/>尿所
<lb n="0040a23"/>迫。上即為寒熱所<anchor xml:id="beg0040005"/>愶<anchor xml:id="end0040005"/>。覺身可惡。一心
<lb n="0040a24"/>得禪。或見惡歲五穀不豐。民窮為亂更相
<lb n="0040a25"/>挌戰。死屍縱橫。覩之愴然。吾不為道必
<lb n="0040a26"/>復如之。一其心得禪。覩盛有衰榮財難
<lb n="0040a27"/>保。少壯有老病壽猶電<anchor xml:id="beg0040006"/>光<anchor xml:id="end0040006"/>。憶之愕然。一
<lb n="0040a28"/>其心得禪。念佛巍巍<anchor xml:id="beg0040007"/>相<anchor xml:id="end0040007"/>難雙矣。皆由清
<lb n="0040a29"/>淨致為眾祐。存之欣然。一其心得禪。念
<lb n="0040b01"/>經深義。沙門高行。一其心得禪。惟身行
<lb n="0040b02"/>善。前後積德。一其心得禪。惟愚所求
<lb n="0040b03"/>違佛明法勞而益罪。諸天處世守戒奉齋。
<lb n="0040b04"/>自致<anchor xml:id="beg0040008"/>升<anchor xml:id="end0040008"/>天榮壽無量。一其心得禪。受佛
<lb n="0040b05"/>深經反覆思之。為眾訓導。中心歡喜。一
<lb n="0040b06"/>其心得禪。存憶眾生有成輙壞。壞皆苦痛。
<lb n="0040b07"/>惟之愴然。一其心得禪。眾生之性莫能
<lb n="0040b08"/>自保。來始之變。道人自懼。命盡卒至。或
<lb n="0040b09"/>墮惡道。視世榮樂真偽如夢。志重醒悟。一
<lb n="0040b10"/>其心得禪。諸食入口與涕唾澆灒。外好
<lb n="0040b11"/>內臭化成屎尿。憶之可惡。一其心得禪。
<lb n="0040b12"/>兒在母腹。初如凝粥。以漸長大。三十八七
<lb n="0040b13"/>日。身體皆成。臨生之難。多危少安。既
<lb n="0040b14"/>生之後。諸病並進。或一或十或五十至百
<lb n="0040b15"/>年。皆當老死無免斯患。惟己亦然。一其
<lb n="0040b16"/>心得禪。有存即滅。尋之無處。三界皆空。
<lb n="0040b17"/>志無貪慕。悲念眾生不覩佛經。邪欲所蔽
<lb n="0040b18"/>無知非常。誓願拯濟。一其心得禪。志成
<lb n="0040b19"/>行高。懷四等心愍育眾生。猶若慈母哀護
<lb n="0040b20"/>幼兒。兒隨輩熙戲。母以慈心行索。覩兒為
<lb n="0040b21"/>泥塵所污。飢渴啼呼。覩兒若茲。悲淚抱歸。
<lb n="0040b22"/>洗浴衣食。身康心悅。慈母歡喜。愛攝徘
<lb n="0040b23"/>徊不捨如前。道人慈悲愛護眾生。踰彼慈
<lb n="0040b24"/>母。教天下人蜎飛蚑行蠕動之類。奉佛覩
<lb n="0040b25"/>經。親沙門眾。採執佛戒懷而行之。遠離
<lb n="0040b26"/>三惡。心念善。口言善。身行善。仰上三惡。
<lb n="0040b27"/>永興三善。長不令更太山．地獄．餓鬼．畜生
<lb n="0040b28"/>窮苦險處。安以無極之福堂。尋復追<anchor xml:id="beg0040009"/>誨<anchor xml:id="end0040009"/>。
<lb n="0040b29"/>懼其處福為之憍蕩。恣<anchor xml:id="beg0040010"/>縱<anchor xml:id="end0040010"/>惡心還處三
<lb n="0040c01"/>塗。<anchor xml:id="beg0040011"/>亦<anchor xml:id="end0040011"/>榮祿之禍。非常苦空之變以<anchor xml:id="beg0040012"/>誡<anchor xml:id="end0040012"/>之
<lb n="0040c02"/>也。勸取無為。如彼慈母攝護之意也。思
<lb n="0040c03"/>十六事。一其心得禪。何謂十六。喘息長
<lb n="0040c04"/>短即自知。喘息動身即自知。喘息微著即
<lb n="0040c05"/>自知。喘息快不快即自知。喘息止走即自
<lb n="0040c06"/>知。喘息歡慼即自知。自惟萬物無常喘息自
<lb n="0040c07"/>知。萬物過去不可追得喘息自知。內無
<lb n="0040c08"/>所思棄捐所惟喘息自知。放棄軀命不棄
<lb n="0040c09"/>軀命喘息自知。道人深思。有是即得是
<lb n="0040c10"/>無是不得是。夫生必有老死之患。魂靈
<lb n="0040c11"/>不滅即更受身。不生即無老。不老即無
<lb n="0040c12"/>死。念是一其心得禪。道人以眼觀世生
<lb n="0040c13"/>死。但以十二因緣。念此一其心得禪。
<lb n="0040c14"/>道人以五事自觀形體。一曰自觀面類數
<lb n="0040c15"/>變。二曰苦樂數移。三曰志意數轉。四曰
<lb n="0040c16"/>形體數異。五曰善惡數改。是謂五事。數
<lb n="0040c17"/>有變異猶如流水前後相及。念此一其心
<lb n="0040c18"/>得禪。道人念禪當云何。目見死人自頭
<lb n="0040c19"/>至足。諦<anchor xml:id="beg0040013"/>思<anchor xml:id="end0040013"/>熟視存想著心。行坐臥起飯
<lb n="0040c20"/>飲萬役。常念著心以固其志。得禪自在所
<lb n="0040c21"/>念。譬如人炊數斛米飯欲知熟未。直取一
<lb n="0040c22"/>米捻<anchor xml:id="beg0040014"/>
<g ref="CB02374"/>
<anchor xml:id="end0040014"/>視之。一米熟者明餘者皆熟。道志
<lb n="0040c23"/>若茲。心之迴走。猶水之流。道人直念一事。
<lb n="0040c24"/>心停意淨。應儀真道。滅度可得。第一之禪。
<lb n="0040c25"/>欲得應儀可得不。曰中有得者有不得
<lb n="0040c26"/>者。何行能得。何行不得。於一禪中。有念
<lb n="0040c27"/>有愛道則不成。天地無常。虛空難保。盡
<lb n="0040c28"/>內穢垢。無貪愛念。志淨如斯。應真可得。二
<lb n="0040c29"/>三至四。執心當如一禪。志存一禪未得
<lb n="0041a01"/>應儀。命終<anchor xml:id="beg0041001"/>可<anchor xml:id="end0041001"/>趣。即上七天受壽一劫。在
<lb n="0041a02"/>二禪終上十一天受壽二劫。處三禪終
<lb n="0041a03"/>上十五天受壽八劫。處四禪終上十九
<lb n="0041a04"/>天壽十六劫。道人自觀內體惡露都為不
<lb n="0041a05"/>淨。髮膚髑髏皮肌。眼瞬涕唾。筋脉肉髓。
<lb n="0041a06"/>肝肺腸胃。心膽脾腎。屎尿膿血。眾穢共
<lb n="0041a07"/>合乃成為人。猶若以囊盛五穀也。有目
<lb n="0041a08"/>潟囊。分別視之。種種各異。明人如此內
<lb n="0041a09"/>觀其身。四大種數各自有名都為無人。
<lb n="0041a10"/>以無欲觀乃覩本空。一其心得禪。道人
<lb n="0041a11"/>深觀別身四大。地水火風。髮毛骨齒。皮肉
<lb n="0041a12"/>五藏。斯即地也。目淚涕唾。膿血汗肪。髓
<lb n="0041a13"/>腦小便。斯即水也。<anchor xml:id="beg0041002"/>內<anchor xml:id="end0041002"/>身溫熱主消食者。
<lb n="0041a14"/>斯即火也。喘息呼吸。斯即風也。譬如屠兒殺
<lb n="0041a15"/>畜刳解別作四分具知委曲。道人內觀分
<lb n="0041a16"/>別四大。此地彼水。火風俱然。都為無人。
<lb n="0041a17"/>念之志寂。一其心得禪。道人自覺喘息長
<lb n="0041a18"/>短。遲疾巨細皆別知之。猶人削物自知深
<lb n="0041a19"/>淺。念息如此。一其心得禪。菩薩禪度無極
<lb n="0041a20"/>一心如是。</p>
<lb n="0041a21"/>
<head>（七七）</head>
<p id="pT03p0041a2103" type="inline">太子出遊。王勅國內無令眾穢當彼
<lb n="0041a22"/>王道。太子出城。第二天帝。化為老人。當其
<lb n="0041a23"/>車前。頭白背僂。倚杖羸步。太子曰。斯人
<lb n="0041a24"/>何乎。御<anchor xml:id="beg0041003"/>使<anchor xml:id="end0041003"/>對曰。老人矣。何謂為老。曰。四
<lb n="0041a25"/>大根熟。餘命無幾。太子曰。吾後亦當老乎。
<lb n="0041a26"/>對曰。自古有老無聖免茲。太子曰。吾謂尊
<lb n="0041a27"/>榮與凡有異。而俱不免。榮何益己。還宮
<lb n="0041a28"/>存之。一心得禪。王問僕曰。太子出遊<anchor xml:id="beg0041004"/>觀<anchor xml:id="end0041004"/>
<lb n="0041a29"/>國喜乎。對曰。道觀老<anchor xml:id="beg0041005"/>叜<anchor xml:id="end0041005"/>。存世非常。心不
<lb n="0041b01"/>為欣。王懼去國。重益樂人。惑之以榮華。
<lb n="0041b02"/>亂之以眾音。欲壞其道意令守尊位
<lb n="0041b03"/>也。後復出遊。王重勅曰。無令羸老在道
<lb n="0041b04"/>側也。前釋復化為病人。體疲氣微。肉盡骨
<lb n="0041b05"/>立。惡露塗身。倚在門側。曰。斯復何人。對
<lb n="0041b06"/>曰。病人也。曰。何謂為病。飲食不節。臥起
<lb n="0041b07"/>無常。故獲斯病。或愈或死。曰。吾亦飲食
<lb n="0041b08"/>不節。臥起無常。<anchor xml:id="beg0041006"/>當<anchor xml:id="end0041006"/>更病乎。對曰。有身即
<lb n="0041b09"/>病。無免斯患。太子曰。吾不免患。後必如
<lb n="0041b10"/>之。還宮存之。一心入禪。後出。帝釋復化
<lb n="0041b11"/>為死人。<anchor xml:id="beg0041007"/>舁<anchor xml:id="end0041007"/>擔建旐。哀慟塞路。曰。斯復
<lb n="0041b12"/>何人。對曰。死人。何謂為死。命終神遷。
<lb n="0041b13"/>形骸<anchor xml:id="beg0041008"/>分散<anchor xml:id="end0041008"/>。長與親離。痛夫難處。太子曰。
<lb n="0041b14"/>吾亦然乎。對曰。上聖之純德。無免斯患。
<lb n="0041b15"/>迴車還宮。一心入禪。後復出遊。之王田
<lb n="0041b16"/>廬。坐樹下覩耕犁者。反土蟲出。或傷或
<lb n="0041b17"/>死。<anchor xml:id="beg0041009"/>鳥<anchor xml:id="end0041009"/>追食之。心中愴然。長歎曰。咄眾生
<lb n="0041b18"/>擾擾。痛焉難處。念之悵如。一心入禪。時
<lb n="0041b19"/>日盛出照太子身。樹為低枝不令日炙。王
<lb n="0041b20"/>尋所之。遙覩無上聖德之靈。悲喜交集。不
<lb n="0041b21"/>識投身。稽首為禮。太子亦俱稽首于地。父
<lb n="0041b22"/>子辭畢。王還于宮。太子一心入禪。菩薩禪
<lb n="0041b23"/>度無極一心如是。</p>
<lb n="0041b24"/>
<head>（七八）</head>
<p id="pT03p0041b2403" type="inline">太子初生。王令師相。師曰。處國必為飛
<lb n="0041b25"/>行皇帝。捐國作沙門者。當為天人師也。
<lb n="0041b26"/>王興三時殿。春夏冬各自異殿。殿有五百
<lb n="0041b27"/>妓人。不肥不瘦。長短無<anchor xml:id="beg0041010"/>訶<anchor xml:id="end0041010"/>。顏華鮮明。皆
<lb n="0041b28"/>齊桃李。各兼數伎。姿態傾賢。以樂太子。
<lb n="0041b29"/>殿前列種甘果。華香苾芬。清淨浴池。中有
<lb n="0041c01"/>雜華。異類之鳥。鳴聲相和。宮門開閉聞
<lb n="0041c02"/>四十里。忠臣衛士徼循不懈。警備之<anchor xml:id="beg0041011"/>鳥<anchor xml:id="end0041011"/>。
<lb n="0041c03"/>鵁鶄鴛鴦驚鳴相屬。太子年十七無經不通。
<lb n="0041c04"/>師更拜受。王為納妃。妃名裘夷。容色之
<lb n="0041c05"/>華。天女為雙。力勢頓却六十巨象。至年十
<lb n="0041c06"/>九。太子都合諸<anchor xml:id="beg0041012"/>妓<anchor xml:id="end0041012"/>凡千五百人。共處一殿。
<lb n="0041c07"/>極其伎樂。欲令疲臥可得捨去。天令樂人
<lb n="0041c08"/>皆臥無知。太子<anchor xml:id="beg0041013"/>靖<anchor xml:id="end0041013"/>思視諸伎人。猶木梗
<lb n="0041c09"/>人。百節皆空。中如竹節。手足垂地。涕淚流
<lb n="0041c10"/>出。口唾污頰。伏鼓亂頭。樂人皆著名璫垂
<lb n="0041c11"/>懸<anchor xml:id="beg0041014"/>步搖<anchor xml:id="end0041014"/>華光。珠璣瓔珞琨環雜巧。羅縠文
<lb n="0041c12"/>繡上服御衣。琴瑟箏笛。笳簫樂器。縱橫
<lb n="0041c13"/>著地。警備之<anchor xml:id="begd1e23973"/>鳥<anchor xml:id="endd1e23973"/>及守衛者。頓瞑無識。太子
<lb n="0041c14"/>以無蔽之眼遍觀眾身。還觀其妃。頭髮髑
<lb n="0041c15"/>髏。骨齒爪指。皮膚肌肉。膿血髓腦。筋脉心
<lb n="0041c16"/>膽。脾腎肝肺。腸胃眼<anchor xml:id="beg0041015"/>窌<anchor xml:id="end0041015"/>。屎尿涕唾。內
<lb n="0041c17"/>視猶枯骨。外視猶肉囊。無一可貴。不淨臭
<lb n="0041c18"/>處覩之存憶令人吐逆。猶藍假面文綵衣
<lb n="0041c19"/>之熏香其表。以屎尿膿血滿著其內。愚者
<lb n="0041c20"/>信其表。明者覩其內。遠之萬里猶復閉
<lb n="0041c21"/>目也。</p>
<lb n="0041c22"/>
<p id="pT03p0041c2201">太子覩之。若幻難可久保。處世假借。必當
<lb n="0041c23"/>還主。臥者縱橫。猶如死屍。<anchor xml:id="beg0041016"/>愈<anchor xml:id="end0041016"/>不樂焉。一
<lb n="0041c24"/>心得禪。從禪覺。仰視沸星。夜已向半。
<lb n="0041c25"/>諸天<anchor xml:id="beg0041017"/>側<anchor xml:id="end0041017"/>塞。叉手作禮。華香眾樂舉<anchor xml:id="beg0041018"/>頭<anchor xml:id="end0041018"/>無
<lb n="0041c26"/>量。太子覩諸天稽首。即說經曰。淫<anchor xml:id="beg0041019"/>泆<anchor xml:id="end0041019"/>最惡。
<lb n="0041c27"/>令人狂醉。謗正歎邪。以瞑為明。是故諸
<lb n="0041c28"/>佛辟支佛阿羅漢。不譽為善。當疾遠之。
<lb n="0041c29"/>反覆思<anchor xml:id="beg0041020"/>惟<anchor xml:id="end0041020"/>。呼車匿曰。疾<anchor xml:id="beg0041021"/>被鞬<anchor xml:id="end0041021"/>
<anchor xml:id="beg0041022"/>陟<anchor xml:id="end0041022"/>。重自
<lb n="0042a01"/>惟曰。城門<anchor xml:id="beg0042001"/>開<anchor xml:id="end0042001"/>閉聞四十里。云如之何。諸
<lb n="0042a02"/>天<anchor xml:id="beg0042002"/>僉<anchor xml:id="end0042002"/>曰敬諾。世尊。吾等御門令其無聲。
<lb n="0042a03"/>宮人無知。馬蹄寂然不聞微聲。太子上馬。
<lb n="0042a04"/>百億帝釋四百億四大天王。天龍鬼神翼從
<lb n="0042a05"/>導引。平治塗路。天樂詠<anchor xml:id="beg0042003"/>謌<anchor xml:id="end0042003"/>。無上巍巍吾生
<lb n="0042a06"/>遇哉。得覩靈輝消心塵勞。永世不衰。痛夫
<lb n="0042a07"/>八難遠尊可哀。重曰。遇哉吾等偶諧。馬
<lb n="0042a08"/>始出門。門即有聲。馬哽咽悲鳴。淚流交
<lb n="0042a09"/>
<anchor xml:id="beg0042004"/>頰<anchor xml:id="end0042004"/>。諸天<anchor xml:id="beg0042005"/>𧞣<anchor xml:id="end0042005"/>王。一國無知。所以然者。欲
<lb n="0042a10"/>令太子早得佛道。太子棄金輪王七寶之
<lb n="0042a11"/>位。忍眾苦度眾生。菩薩禪度無極一心如
<lb n="0042a12"/>是。</p>
<lb n="0042a13"/>
<head>（七九）</head>
<p id="pT03p0042a1303" type="inline">太子未得道時。取地<anchor xml:id="beg0042006"/>槀<anchor xml:id="end0042006"/>草。於樹下叉
<lb n="0042a14"/>手正坐。棄眾垢念。清其心。一其志。自念
<lb n="0042a15"/>曰。今日為始。肌筋枯腐。<anchor xml:id="beg0042007"/>於<anchor xml:id="end0042007"/>此不得佛者。
<lb n="0042a16"/>吾終不起。菩薩即得一禪。二三至四禪。即
<lb n="0042a17"/>於一夜得一術闍。知無數劫父母兄弟妻
<lb n="0042a18"/>子九族。二夜之中得二術闍。自知無數劫
<lb n="0042a19"/>貧富貴賤長短白黑。眾生心中有念無念得
<lb n="0042a20"/>無不知。三夜之中得三術闍。三毒都滅。
<lb n="0042a21"/>夜向明時。佛道成矣。深自思曰。吾今得佛。
<lb n="0042a22"/>甚深甚深難知難了。微中之微妙中之妙也。
<lb n="0042a23"/>今佛道成得無不知。起至龍水所。龍名
<lb n="0042a24"/>文隣。文隣所處。水邊有樹。佛坐樹下曰。
<lb n="0042a25"/>昔者<anchor xml:id="beg0042008"/>錠<anchor xml:id="end0042008"/>光佛授吾尊決。當為釋迦文佛。真
<lb n="0042a26"/>如所聞。吾今得佛矣。自無數劫來。布
<lb n="0042a27"/>施．持戒．忍辱．精進．禪定．明度。積功之願。始
<lb n="0042a28"/>今得極尊。作善福歸不亡我功。佛適念
<lb n="0042a29"/>之。便入禪度無極。佛在水邊。光明徹照
<lb n="0042b01"/>龍所居處。<anchor xml:id="beg0042009"/>龍<anchor xml:id="end0042009"/>覩光影。鱗甲皆起。龍甞見
<lb n="0042b02"/>三佛。拘婁秦佛。拘那<anchor xml:id="beg0042010"/>鋡<anchor xml:id="end0042010"/>牟尼佛。迦葉佛。
<lb n="0042b03"/>三佛得道。皆在此坐。明悉照龍所居。龍覩
<lb n="0042b04"/>光明念曰。斯光與前三佛光影齊同。世間
<lb n="0042b05"/>得無復有佛乎。龍大歡喜。出水左右<anchor xml:id="beg0042011"/>顧<anchor xml:id="end0042011"/>
<lb n="0042b06"/>視。覩佛坐樹下。身有三十二相。紫磨金色。
<lb n="0042b07"/>光明奕奕過月踰日。相好端正如樹有華。
<lb n="0042b08"/>龍前趣佛。頭面著地。遶佛七匝。身去佛
<lb n="0042b09"/>四十里。以七頭覆佛上。龍喜作風雨七日
<lb n="0042b10"/>七夕。佛端坐不動不搖不喘不息。七日不
<lb n="0042b11"/>食得佛。心喜都無<anchor xml:id="beg0042012"/>有<anchor xml:id="end0042012"/>想。龍大歡喜。亦七
<lb n="0042b12"/>日不食無飢渴念。七日畢風雨止。佛禪覺
<lb n="0042b13"/>悟。龍化為梵志。年少鮮服。長跪叉手。稽首
<lb n="0042b14"/>問曰。得無寒無熱無飢無渴。功福會聚。眾
<lb n="0042b15"/>毒不加。處世為佛。三界特尊。豈不快哉。佛
<lb n="0042b16"/>告龍曰。過去諸佛經說。眾生離三惡道得
<lb n="0042b17"/>為人快。處世閑居守道志快。昔者所聞今
<lb n="0042b18"/>皆獲快。處世懷慈不害眾生快。天魔重
<lb n="0042b19"/>毒皆歇快。惔怕無欲不慕榮快。於世得道
<lb n="0042b20"/>為天人師。志空．不願．無相之定。眾欲之有
<lb n="0042b21"/>身。還神於本無。長存之寂。永與苦絕。斯
<lb n="0042b22"/>無上之快矣。龍稽首言。自今<anchor xml:id="beg0042013"/>以<anchor xml:id="end0042013"/>後。自歸佛
<lb n="0042b23"/>歸法。佛告龍。方有眾聖其誓應儀欲除
<lb n="0042b24"/>饉苦。亦當<anchor xml:id="beg0042014"/>豫<anchor xml:id="end0042014"/>自歸之。龍曰諾。自歸除饉
<lb n="0042b25"/>眾。畜生之中歸佛先化。斯龍為首。菩薩禪
<lb n="0042b26"/>度無極一心如是。</p>
<lb n="0042b27"/>
<head>（八○）</head>
<p id="pT03p0042b2703" type="inline">佛<anchor xml:id="beg0042015"/>行<anchor xml:id="end0042015"/>得小徑。其邊有樹佛坐其下。與
<lb n="0042b28"/>千二百五十比丘俱。一心入定。有五百乘
<lb n="0042b29"/>車過。佛時盛渴。告阿難曰。爾取水。吾欲
<lb n="0042c01"/>飲之。曰屬有五百乘車過。其水盛濁不可
<lb n="0042c02"/>飲。又重勅曰。吾渴尤甚爾駛取水來。至
<lb n="0042c03"/>再三。阿難曰。有溪名鳩對。清澄且美。可
<lb n="0042c04"/>浴可飲。佛與阿難說斯未竟。時有一人
<lb n="0042c05"/>名胞罽。師事逝心。逝心名羅迦藍。胞罽
<lb n="0042c06"/>覩佛靈輝。身色紫金。相好甚奇。古聖希
<lb n="0042c07"/>有。心喜<anchor xml:id="beg0042016"/>踰溢<anchor xml:id="end0042016"/>。拱手直進。稽首而曰。屬
<lb n="0042c08"/>有五百乘車由斯行矣。世尊寧聞見乎。曰
<lb n="0042c09"/>不聞不見也。胞罽曰。世尊臥乎。曰吾坐禪
<lb n="0042c10"/>得一心定。胞罽歎曰。如來無所著正真覺。玄
<lb n="0042c11"/>深之定。乃至斯乎。車向者震國。躬污塵
<lb n="0042c12"/>埃。志道無猗不聞不見。乾坤可動。斯志
<lb n="0042c13"/>難傾。吾師在時。亦於道邊樹下得禪。時亦
<lb n="0042c14"/>有五百乘車歷其前。有人問曰。寧聞見乎。
<lb n="0042c15"/>曰不聞不覩。其人曰。子時臥出乎。曰吾一
<lb n="0042c16"/>其心得清淨定故不聞。其人曰。羅漢道志
<lb n="0042c17"/>深。乃如之乎。車歷前。身污塵而不覺。
<lb n="0042c18"/>其人覩彼志幽玄師事終年。胞罽曰。佛
<lb n="0042c19"/>寂定無猗之志猶吾往師。自今日始終命。
<lb n="0042c20"/>奉佛五戒為清信士敢履眾惡。佛告胞
<lb n="0042c21"/>罽。五百車聲孰如雷震之響。對曰千車之
<lb n="0042c22"/>聲。猶不比雨之小雷。豈況激怒之霹靂乎。
<lb n="0042c23"/>世尊曰。吾昔處阿譚縣蓬廬之下坐。惟生
<lb n="0042c24"/>死之本。暴風雨雹雷電霹靂。殺四特牛。耕
<lb n="0042c25"/>者兄弟二人。其縣黎民。觀者甚眾。吾時
<lb n="0042c26"/>出經行。有一人至吾所。吾問之曰。眾將
<lb n="0042c27"/>何觀乎。其人如事說之。人曰佛時何之。答
<lb n="0042c28"/>曰。獨在屋下。人曰。佛時臥乎。曰不。人曰。焉
<lb n="0042c29"/>有寤而不聞乎。志道甚深。自今之後。願
<lb n="0043a01"/>師事世尊。奉五淨戒為清信士。終身守
<lb n="0043a02"/>真。胞罽聞之。心開結解。其喜無量。顧
<lb n="0043a03"/>勅從者曰。內藏金織成衣有千領。擇取妙
<lb n="0043a04"/>者來。吾欲上佛。從者承命歸家取來。胞
<lb n="0043a05"/>罽自手以衣被佛身上。退稽首曰。自今願
<lb n="0043a06"/>世尊屈<anchor xml:id="beg0043001"/>影<anchor xml:id="end0043001"/>靈。之吾鄉諸清信士所。并<anchor xml:id="beg0043002"/>顧<anchor xml:id="end0043002"/>
<lb n="0043a07"/>下吾家。宗門巨細。各自親身供養於佛。
<lb n="0043a08"/>畢天地之壽以至恭之心。奉養天龍鬼神
<lb n="0043a09"/>蜎飛蚑行蠕動之類者。不如一日飯一沙
<lb n="0043a10"/>門。豈況無上正真佛乎。願垂弘慈<anchor xml:id="beg0043003"/>授<anchor xml:id="end0043003"/>吾
<lb n="0043a11"/>無極之福。世尊曰大善。菩薩禪度無極道
<lb n="0043a12"/>志如是。</p>
<lb n="0043a13"/>
<head>（八一）</head>
<p id="pT03p0043a1303" type="inline">眾祐自說。為菩薩時。名曰常悲。常悲
<lb n="0043a14"/>菩薩。常流淚且行。時世無佛。經典悉盡。
<lb n="0043a15"/>不覩沙門賢聖之眾。常思覩佛聞經妙旨。
<lb n="0043a16"/>時世穢濁。背正向邪。華偽趣利猶蛾之
<lb n="0043a17"/>樂火。四等六度。永康之宅。而世廢佛斯
<lb n="0043a18"/>法。就彼危禍。以自破碎也。故為愁荒哀
<lb n="0043a19"/>慟且行。往昔有佛名影法無穢如來王。滅
<lb n="0043a20"/>度來久。經法都盡。常悲菩薩。夢見其佛
<lb n="0043a21"/>為其說法云。慎無貢高。學士之行。去心
<lb n="0043a22"/>恩愛之垢。無著六情之塵勞。無遺眾愛毛
<lb n="0043a23"/>髮之大藏爾心內。諸念寂滅是為無為。菩薩
<lb n="0043a24"/>從佛聞斯法。猶餓夫得甘食。其喜無量。
<lb n="0043a25"/>心垢除入淨定。即棄家捐妻子。入深山
<lb n="0043a26"/>處閑寂。以山水果蓏自供。處山舉手椎
<lb n="0043a27"/>心哀號而云。吾生怨乎。不值佛世。不聞
<lb n="0043a28"/>佛經。十方現在至真世尊。洞視徹聽。皆一
<lb n="0043a29"/>切知。恍惚<anchor xml:id="beg0043004"/>髣髴<anchor xml:id="end0043004"/>
<anchor xml:id="beg0043005"/>暉<anchor xml:id="end0043005"/>靡<anchor xml:id="beg0043006"/>不<anchor xml:id="end0043006"/>之。願現尊靈。
<lb n="0043b01"/>令吾覩佛。得聞弘<anchor xml:id="beg0043007"/>摸<anchor xml:id="end0043007"/>大道極趣。哀聲適
<lb n="0043b02"/>訖。天神下曰。明士乃爾。莫復哀號。佛有大
<lb n="0043b03"/>法。名明度無極之明。過去諸佛。今現在。甫
<lb n="0043b04"/>當來皆由斯成。爾必索之誦習其文。懷識
<lb n="0043b05"/>其義奉而行之。爾必得四無所畏．十種力．
<lb n="0043b06"/>十八不共。身色紫金。項光無際。十方經道。
<lb n="0043b07"/>爾為明主眾聖之尊天人之師。應儀<anchor xml:id="beg0043008"/>各<anchor xml:id="end0043008"/>佛
<lb n="0043b08"/>所無有也。常悲菩薩仰視報曰。當由誰
<lb n="0043b09"/>聞斯尊法乎。以何方便之何國土。厥師
<lb n="0043b10"/>族名。天人報曰。爾自斯正東行。無念色
<lb n="0043b11"/>痛想行識。無念苦樂善惡。耳目鼻口。身
<lb n="0043b12"/>心吾我。及人往世所更。來世之事。無念
<lb n="0043b13"/>地水火風空。青黃白黑都及眾色。貪淫瞋恚。
<lb n="0043b14"/>愚癡嫉妬。男女九族。左右前後高下遲疾。
<lb n="0043b15"/>無念有佛無佛。有經道無經道。有賢聖無
<lb n="0043b16"/>賢聖。空爾意絕眾願。爾之執心無違吾
<lb n="0043b17"/>教。今覩明度無極聖典。常悲菩薩仰曰敬
<lb n="0043b18"/>諾。終始戢之。天人重曰。精進存之。言
<lb n="0043b19"/>竟忽然不現。菩薩受教。端心內淨。東行
<lb n="0043b20"/>索之。數日即止。深自思曰。吾宿薄祐。生
<lb n="0043b21"/>不值佛。世無沙門。君臣憒憒。無知佛
<lb n="0043b22"/>者明度無極。除冥尊師。去斯幾里。未覩
<lb n="0043b23"/>之頃。心中悲猛。舉哀而行。精誠之至感
<lb n="0043b24"/>於諸佛。上方佛來。飛在其前。身色紫金。
<lb n="0043b25"/>相好絕聖。面若滿月。項有日光。諸天翼
<lb n="0043b26"/>從。寶帳華蓋。作樂散華。叉手垂首。佛歎
<lb n="0043b27"/>菩薩曰。善哉善哉。爾之快健。覩世希有。
<lb n="0043b28"/>菩薩見佛。且喜且悲。稽首而曰。願佛哀
<lb n="0043b29"/>
<anchor xml:id="beg0043009"/>我<anchor xml:id="end0043009"/>斷我繫解吾結開吾盲愈吾病為吾
<lb n="0043c01"/>說經。佛告之曰。三界皆空。夫有悉無。萬
<lb n="0043c02"/>物若幻。一生一滅。猶若水泡。覩世皆然。
<lb n="0043c03"/>爾其思之。吾為爾說經。端心諦聽。慎無忘
<lb n="0043c04"/>也。自是東行二萬里。有國名揵陀越。諸
<lb n="0043c05"/>菩薩城也。一國之內皆是上士無凡庸人。欲
<lb n="0043c06"/>為說諸菩薩之德。劫數已盡。其德有餘。至
<lb n="0043c07"/>尊上德菩薩名法來。於彼諸聖猶星有月。
<lb n="0043c08"/>懷諸經典。其明無限。敷演明度無極之經。
<lb n="0043c09"/>反覆教人。諸菩薩有受經者誦者書者定
<lb n="0043c10"/>經<anchor xml:id="beg0043010"/>原<anchor xml:id="end0043010"/>者。爾往見焉。必為爾師。勸爾索
<lb n="0043c11"/>佛。疾馳就之。自當為爾說內外明度無
<lb n="0043c12"/>極<anchor xml:id="beg0043011"/>景<anchor xml:id="end0043011"/>德。常悲菩薩。聞佛歎彼菩薩名德。
<lb n="0043c13"/>心入法喜。得現在定。眾想都寂。悉覩諸
<lb n="0043c14"/>佛為己說明度無極之德。歎己精進索佛
<lb n="0043c15"/>之勳。僉曰善哉。求佛之志爾為得之。吾
<lb n="0043c16"/>於往昔始發意時亦皆然也。已逝．甫來．現
<lb n="0043c17"/>在諸佛。皆如爾索矣。爾必得佛濟一切生
<lb n="0043c18"/>也。常悲菩薩從定寤。左右顧視不復視諸
<lb n="0043c19"/>佛。即復心悲流淚且云。諸佛靈耀自何所
<lb n="0043c20"/>來。今逝焉如。菩薩禪度無極一心如是。</p>
<lb n="0043c21"/>
<head>（八二）</head>
<p id="pT03p0043c2103" type="inline">昔有兩菩薩。志清行淨。內寂無欲。表
<lb n="0043c22"/>如天金。去穢濁之群處山澤。鑿石為室。
<lb n="0043c23"/>閑居<anchor xml:id="beg0043012"/>靖<anchor xml:id="end0043012"/>志。菅衣草席。食果飲泉。清淨無
<lb n="0043c24"/>為。志若虛空。四禪備悉得五通智。一能
<lb n="0043c25"/>徹視無遐不覩。二能洞聽無微不聞。三
<lb n="0043c26"/>能騰飛出入無間。四能通知十方眾生心
<lb n="0043c27"/>中所念。五能自知無數劫來宿命所更。梵
<lb n="0043c28"/>釋仙聖。諸天龍鬼。靡不稽首。處山澤六
<lb n="0043c29"/>十餘年。悲念眾生展轉愚冥。不覩為惡
<lb n="0044a01"/>後有重殃。約情棄欲敬奉三尊。福至響
<lb n="0044a02"/>應。必獲其榮。二梵志者一名題耆羅。二名
<lb n="0044a03"/>那賴。題耆夜興誦經疲極臥出。那賴時亦
<lb n="0044a04"/>誦經。誤蹈題耆羅首。題耆即興而曰。誰蹈
<lb n="0044a05"/>吾首者。明旦日出一<anchor xml:id="beg0044001"/>竿<anchor xml:id="end0044001"/>。破爾之首為七
<lb n="0044a06"/>分善乎。那賴曰。誤蹈爾<anchor xml:id="beg0044002"/>耳<anchor xml:id="end0044002"/>。祝誓何重。凡
<lb n="0044a07"/>器不行之類。尚有相觸。豈況於人共處。終
<lb n="0044a08"/>年而不誤失乎。爾言常誠。明旦日出。吾
<lb n="0044a09"/>首必為七分矣。吾當制日不令其出。遂
<lb n="0044a10"/>爾不出。五日之間。舉國幽冥。炬燭相尋。
<lb n="0044a11"/>眾官不修。君民惶惑。會群寮請道士。王
<lb n="0044a12"/>曰。日之不出。其咎安在。道士之中有五
<lb n="0044a13"/>通者曰。山中道士。兩有微諍。故制日令
<lb n="0044a14"/>不出耳。王曰。其諍有緣乎。道士具以本
<lb n="0044a15"/>
<anchor xml:id="beg0044003"/>未<anchor xml:id="end0044003"/>為王說之。王曰。奈之何。答曰。王率
<lb n="0044a16"/>群寮民無巨細。馳詣于彼稽首和解。彼
<lb n="0044a17"/>必慈和。王即有詔如道士令。詣于山澤叩
<lb n="0044a18"/>頭曰。國豐民寧二尊之潤。而今不和率土
<lb n="0044a19"/>失所。其咎在我。黎民無過。願赦之。那賴
<lb n="0044a20"/>曰。王勤曉彼意。彼意解者吾放日矣。王之
<lb n="0044a21"/>題耆羅所。宣那賴旨。王即曰。令彼以泥塗
<lb n="0044a22"/>其首放日。泥首即破為七分。那賴無為。王
<lb n="0044a23"/>臣黎民靡不欣懌。兩道士為王廣陳治國。
<lb n="0044a24"/>當以四等無蓋之慈。勸奉五戒載十善而
<lb n="0044a25"/>行。王及臣民。僉然受戒。王還國有詔曰。人
<lb n="0044a26"/>無尊卑帶五戒十善經。以為<anchor xml:id="beg0044004"/>國政<anchor xml:id="end0044004"/>。自斯
<lb n="0044a27"/>之後。王潤逮草木。忠臣誠且清讓。父法母
<lb n="0044a28"/>儀室家各尚。守道貞信。家有孝子。眾祐曰。
<lb n="0044a29"/>兩菩薩覩其國主不知三尊。臣民憒憒邪見
<lb n="0044b01"/>自蔽。猶冥中閉目行。愍其<anchor xml:id="beg0044005"/>徒<anchor xml:id="end0044005"/>死不覩佛
<lb n="0044b02"/>經。故為斯變欲其覩明也。佛告諸比丘。那
<lb n="0044b03"/>賴者吾身是。題耆羅者彌勒是。菩薩禪度無
<lb n="0044b04"/>極一心如是。</p>
<lb n="0044b05"/>六度集<anchor xml:id="beg0044006"/>經<anchor xml:id="end0044006"/>卷<anchor xml:id="beg0044007"/>第<anchor xml:id="end0044007"/>七<lb n="0044b06"/>
<lb n="0044b07"/>
<lb n="0044b08"/>
<byline>六度集經</byline>卷第八<lb n="0044b09"/>
<lb n="0044b10"/>
<byline>吳<anchor xml:id="beg0044008"/>康居國沙門<anchor xml:id="end0044008"/>康僧會譯</byline>
<lb n="0044b11"/>
<head>明度無極<anchor xml:id="beg0044009"/>章第六<anchor xml:id="end0044009"/>
(<anchor xml:id="beg0044010"/>此有<anchor xml:id="end0044010"/>九章)
</head>
<lb n="0044b12"/>
<head>（八三）</head>
<p id="pT03p0044b1203" type="inline">聞如是。一時。佛在舍衛國祇樹給孤獨
<lb n="0044b13"/>園。與千二百五十比丘俱。菩薩萬人共坐。
<lb n="0044b14"/>第一弟子<anchor xml:id="beg0044011"/>鶖鷺<anchor xml:id="end0044011"/>子。前稽首長跪白言。車匿宿
<lb n="0044b15"/>命有何功德。菩薩處家當為飛行皇帝。而
<lb n="0044b16"/>勸棄國入山學道。自致為佛。拯濟眾
<lb n="0044b17"/>生。功勳巍巍乃至滅度。<anchor xml:id="beg0044012"/>唯<anchor xml:id="end0044012"/>願世尊為現其
<lb n="0044b18"/>
<anchor xml:id="beg0044013"/>原<anchor xml:id="end0044013"/>。佛歎曰。善哉善哉。鶖鷺子所問甚善。
<lb n="0044b19"/>車匿累世功勳無量。爾等諦聽。吾將說之。
<lb n="0044b20"/>對曰唯然。佛言。吾昔為菩薩在尼呵遍國。
<lb n="0044b21"/>其王聞人或為道昇天。或為神祠昇天
<lb n="0044b22"/>者。王自童孺來。常願昇天未知所由。
<lb n="0044b23"/>國有梵志四萬餘人。王<anchor xml:id="beg0044014"/>現<anchor xml:id="end0044014"/>之曰。吾欲昇
<lb n="0044b24"/>天將以何方。耆艾對曰。善哉問也。王將欲
<lb n="0044b25"/>以斯身昇天耶。以魂靈乎。王曰。如斯
<lb n="0044b26"/>坐欲昇天也。曰當<anchor xml:id="beg0044015"/>興大祀<anchor xml:id="end0044015"/>可獲之矣。
<lb n="0044b27"/>王喜無量。以金銀二千斤賜之。梵志獲寶
<lb n="0044b28"/>歸。快相娛樂。寶盡議曰。令王取童男童
<lb n="0044b29"/>女光華踰眾者各百人。象馬雜畜事各百頭。
<lb n="0044c01"/>先飯吾等却殺人畜。以其骨肉為陛昇天。
<lb n="0044c02"/>以事上聞。王曰甚善。<anchor xml:id="beg0044016"/>王<anchor xml:id="end0044016"/>即命<anchor xml:id="beg0044017"/>外臣<anchor xml:id="end0044017"/>疾具
<lb n="0044c03"/>如之。悉閉著獄。哭者塞路。國人僉曰。
<lb n="0044c04"/>夫為王者。背佛真化。而興妖蠱。喪國<anchor xml:id="beg0044018"/>之
<lb n="0044c05"/>基<anchor xml:id="end0044018"/>也。梵志又曰。儻殺斯生王不獲昇天。
<lb n="0044c06"/>吾等戮<anchor xml:id="beg0044019"/>尸<anchor xml:id="end0044019"/>于市朝。其必也。重謀曰。香山
<lb n="0044c07"/>之中有<anchor xml:id="beg0044020"/>天<anchor xml:id="end0044020"/>王妓女。名似人形神。<anchor xml:id="beg0044021"/>神<anchor xml:id="end0044021"/>聖難
<lb n="0044c08"/>獲。令王求之。若其不致。眾事都息。吾
<lb n="0044c09"/>等可無<anchor xml:id="beg0044022"/>尤<anchor xml:id="end0044022"/>矣。又之王所曰。香山之中有
<lb n="0044c10"/>天樂女。當得其血合于人畜以為階陛
<lb n="0044c11"/>爾乃昇天。王重喜曰。不早陣之。今已四
<lb n="0044c12"/>月始有云乎。對曰。吾術本末。王令國內
<lb n="0044c13"/>黎庶並會。快大賞賜。酒樂備悉。<anchor xml:id="beg0044023"/>今日<anchor xml:id="end0044023"/>孰
<lb n="0044c14"/>能獲神女乎。民有知者。曰第七山中有
<lb n="0044c15"/>兩道士。一名闍犁。一曰優<anchor xml:id="beg0044024"/>犇<anchor xml:id="end0044024"/>。知斯神女之
<lb n="0044c16"/>所處也。王曰呼來。使者奉命。數日即將
<lb n="0044c17"/>道士還。王喜設酒為樂七日。曰。爾等為
<lb n="0044c18"/>吾獲神女來。吾其昇天以國惠爾。對曰。
<lb n="0044c19"/>必自<anchor xml:id="beg0044025"/>勉勵<anchor xml:id="end0044025"/>。退<anchor xml:id="beg0044026"/>坐<anchor xml:id="end0044026"/>。尋求二月有餘。經七重
<lb n="0044c20"/>山乃之香山。覩大池水。縱廣三十里。池
<lb n="0044c21"/>邊平地有<anchor xml:id="beg0044027"/>大<anchor xml:id="end0044027"/>寶城。縱廣起高各八十里。寶
<lb n="0044c22"/>樹周城<anchor xml:id="beg0044028"/>曜曜<anchor xml:id="end0044028"/>光國。池中蓮華華有千葉。
<lb n="0044c23"/>其有五色光光相照。異類之鳥<anchor xml:id="beg0044029"/>唱<anchor xml:id="end0044029"/>和而鳴。
<lb n="0044c24"/>城門七重。樓閣宮殿。更相因仍。幢幡<anchor xml:id="beg0044030"/>韑<anchor xml:id="end0044030"/>
<lb n="0044c25"/>曄。鍾鈴五音。天帝處中<anchor xml:id="begd1e25360"/>唱<anchor xml:id="endd1e25360"/>人相娛。七日
<lb n="0044c26"/>之後。釋出遊戲。於池沐浴。快樂已畢。當
<lb n="0044c27"/>還昇天。池邊樹下有聖梵志。內外無垢
<lb n="0044c28"/>獲五通之明。兩道士進稽首曰。斯音絕世。
<lb n="0044c29"/>將為誰樂。答曰。頭<anchor xml:id="beg0044031"/>魔<anchor xml:id="end0044031"/>王女等千餘人。于斯
<lb n="0045a01"/>遊戲。方來修<anchor xml:id="beg0045001"/>虔<anchor xml:id="end0045001"/>。爾等早退。受命退隱。
<lb n="0045a02"/>議曰。斯梵志道德之靈。吾等當以何方
<lb n="0045a03"/>致天女乎。<anchor xml:id="begd1e25404"/>唯<anchor xml:id="endd1e25404"/>當以蠱道結草<anchor xml:id="beg0045002"/>祝𧞣<anchor xml:id="end0045002"/>投之
<lb n="0045a04"/>于水。令梵志體重天女靈歇耳。即結草投
<lb n="0045a05"/>水以蠱道<anchor xml:id="fxT03p0045a02"/>祝。帝釋旋邁。諸天都然。<anchor xml:id="begd1e25433"/>唯<anchor xml:id="endd1e25433"/>斯
<lb n="0045a06"/>天女不獲翻飛。兩道士入水解其上衣以
<lb n="0045a07"/>縛之。女曰。爾等將以吾為。答如上說。以
<lb n="0045a08"/>竹為<anchor xml:id="beg0045003"/>箅<anchor xml:id="end0045003"/>行道七日。乃之王國詣宮自懼。
<lb n="0045a09"/>王喜<anchor xml:id="beg0045004"/>現<anchor xml:id="end0045004"/>女為之設食。慰勞道士曰。吾獲
<lb n="0045a10"/>昇天。斯國惠爾。王之元子名難羅尸。為
<lb n="0045a11"/>異國王。厥太子名須羅。先內慈<anchor xml:id="beg0045005"/>仁<anchor xml:id="end0045005"/>。和明
<lb n="0045a12"/>照<anchor xml:id="beg0045006"/>大<anchor xml:id="end0045006"/>。初見世眾生未然之事。無窈不覩。
<lb n="0045a13"/>無微不達。六度高行不釋于心。自誓求
<lb n="0045a14"/>如來無所著正真覺道法御天人師善逝世
<lb n="0045a15"/>
<anchor xml:id="beg0045007"/>間<anchor xml:id="end0045007"/>逮<anchor xml:id="beg0045008"/>於<anchor xml:id="end0045008"/>本無。王曰。吾當昇天呼皇孫
<lb n="0045a16"/>辭。孫至稽首。<anchor xml:id="beg0045009"/>受<anchor xml:id="end0045009"/>辭畢退就座。王曰。爾
<lb n="0045a17"/>親逮民安乎。對曰。蒙潤<anchor xml:id="beg0045010"/>普<anchor xml:id="end0045010"/>寧。孫曰。吾不
<lb n="0045a18"/>求天女為妃者。王必殺其。<anchor xml:id="beg0045011"/>儻因<anchor xml:id="end0045011"/>人以
<lb n="0045a19"/>聞。王曰。吾當以其血為陛昇天。孫即絕
<lb n="0045a20"/>食。退寢不悅。王懼其喪即以妃焉。內外
<lb n="0045a21"/>欣懌<anchor xml:id="beg0045012"/>所<anchor xml:id="end0045012"/>患都歇。四月之後。梵志復聞曰。
<lb n="0045a22"/>當為埳殺諸畜生以填埳中。取神女血
<lb n="0045a23"/>
<anchor xml:id="beg0045013"/>以<anchor xml:id="end0045013"/>塗其上。擇吉日祠天。王曰善哉。命諸
<lb n="0045a24"/>國老群僚黎庶。當興斯祀。皇孫聞之。憮然
<lb n="0045a25"/>不悅。難梵志曰。斯祀之術出何聖典<anchor xml:id="beg0045014"/>乎<anchor xml:id="end0045014"/>。
<lb n="0045a26"/>答曰。夫為斯祀祚應昇天。皇孫難曰。夫
<lb n="0045a27"/>殺者害眾生之命。害眾生之命者。逆惡之
<lb n="0045a28"/>元首。其禍無際。魂靈轉化。更相<anchor xml:id="beg0045015"/>慊<anchor xml:id="end0045015"/>怨。
<lb n="0045a29"/>刃毒相殘世世無休。死入太山。燒煑脯
<lb n="0045b01"/>割。諸毒備畢。出或<anchor xml:id="beg0045016"/>作<anchor xml:id="end0045016"/>畜生。死輙更刃。
<lb n="0045b02"/>若後為人有戮尸之咎者。殘<anchor xml:id="beg0045017"/>殺<anchor xml:id="end0045017"/>之所由
<lb n="0045b03"/>也。豈有行虐而昇天者乎。梵志答曰。爾
<lb n="0045b04"/>年<anchor xml:id="beg0045018"/>東<anchor xml:id="end0045018"/>始。智將何逮。而難吾等。皇孫曰。吾
<lb n="0045b05"/>宿命時。生梵志家連五百世。翫爾道書。
<lb n="0045b06"/>清真為首。爾等巧偽。豈合經旨乎。梵志
<lb n="0045b07"/>曰。子知吾道。奚不陳之。皇孫具說。梵
<lb n="0045b08"/>志<anchor xml:id="beg0045019"/>景<anchor xml:id="end0045019"/>則。聖趣至清。而爾等穢濁。殘酷貪
<lb n="0045b09"/>餮。虛以邪祀殺人眾畜。<anchor xml:id="beg0045020"/>飲<anchor xml:id="end0045020"/>酒婬亂。欺上
<lb n="0045b10"/>窮民。令民背佛違法遠賢不宗。盡財供
<lb n="0045b11"/>鬼而親飢寒。豈合聖趣沙門之高行乎。梵
<lb n="0045b12"/>志等恧慙。稽首而退。孫即為祖王。陳無
<lb n="0045b13"/>上正真最正覺至誠之信言。夫欲昇天者。
<lb n="0045b14"/>當歸命三尊覺四非常。<anchor xml:id="beg0045021"/>都<anchor xml:id="end0045021"/>絕慳貪<anchor xml:id="beg0045022"/>殖<anchor xml:id="end0045022"/>志
<lb n="0045b15"/>清淨。損己濟眾。潤逮眾生。斯一也。慈愍
<lb n="0045b16"/>生命。恕己濟彼。志恒止足。非有不取。守
<lb n="0045b17"/>貞不泆。信而不<anchor xml:id="beg0045023"/>欺<anchor xml:id="end0045023"/>。酒為亂毒。孝道枯
<lb n="0045b18"/>朽。遵奉十德。導親以正。斯二矣。忍眾
<lb n="0045b19"/>生辱悲傷狂醉。毒來哀往。濟而不害。喻
<lb n="0045b20"/>以三尊。解即助喜。<anchor xml:id="beg0045024"/>慈<anchor xml:id="end0045024"/>育等護。恩齊二儀。
<lb n="0045b21"/>斯三矣。銳志精進。仰登高行。斯四矣。棄
<lb n="0045b22"/>邪除垢。志寂若空。斯五矣。博學無蓋。
<lb n="0045b23"/>求一切智。斯六矣。懷斯弘德終始無尤。
<lb n="0045b24"/>索為三界法王可得昇天何難。若違佛慈
<lb n="0045b25"/>教。崇彼凶酷。殘眾生命。婬樂邪祀。生即
<lb n="0045b26"/>天棄。死入三塗。更相<anchor xml:id="beg0045025"/>彫<anchor xml:id="end0045025"/>戮。受禍無窮。
<lb n="0045b27"/>以斯<anchor xml:id="beg0045026"/>元<anchor xml:id="end0045026"/>惡。庶望昇天。譬違王命者冀獲
<lb n="0045b28"/>高位也。王曰。善哉信矣。開獄大赦。却
<lb n="0045b29"/>絕諸妖。即舉國寶<anchor xml:id="beg0045027"/>命<anchor xml:id="end0045027"/>孫興德。皇孫獲寶
<lb n="0045c01"/>
<anchor xml:id="beg0045028"/>都料<anchor xml:id="end0045028"/>窮民。布施七日無乏不足。布施之
<lb n="0045c02"/>後。勸民持戒。率土感潤。靡不遵承。天
<lb n="0045c03"/>龍鬼神。僉然歎善。為雨名寶眾綵諸<anchor xml:id="beg0045029"/>穀<anchor xml:id="end0045029"/>。
<lb n="0045c04"/>隣國慕德歸化。猶眾流之<anchor xml:id="beg0045030"/>歸<anchor xml:id="end0045030"/>海也。皇孫
<lb n="0045c05"/>將妃辭親而退。還國閉閤廢事相樂。眾
<lb n="0045c06"/>臣以聞曰。不除其妃。國事將朽矣。父王
<lb n="0045c07"/>曰。祖王妻之。焉得除乎。召而閉之。妃
<lb n="0045c08"/>聞恧然。飛還本居之第七山。覩優犇等
<lb n="0045c09"/>告之曰。吾婿來者為吾送之。留金指鐶
<lb n="0045c10"/>為信。父聞妃去。遣子返國。不覩其妃。
<lb n="0045c11"/>悵然流淚。護宮神曰。爾無悼焉。吾示爾
<lb n="0045c12"/>路。妃在第七山。疾尋可及。皇孫聞之。即
<lb n="0045c13"/>服珠衣。帶劒執弓。<anchor xml:id="beg0045031"/>衣<anchor xml:id="end0045031"/>光耀四十里。明
<lb n="0045c14"/>日至七山。覩妃折樹枝投地為識。前見
<lb n="0045c15"/>兩道士問曰。吾妃歷茲乎。曰然。以環付
<lb n="0045c16"/>之。翼從俱行。以木為橋。度彼小水。之
<lb n="0045c17"/>八山上。覩四禪梵志。五體投地。稽首為
<lb n="0045c18"/>禮曰。覩妃經斯乎。答曰。經茲矣。且坐
<lb n="0045c19"/>須臾。吾示爾處。時天王釋化為獼猴。
<lb n="0045c20"/>威靈震山。皇孫大懼。梵志曰。爾無懼也。
<lb n="0045c21"/>彼來供養。獼猴覩三道士。疑住不前。梵志
<lb n="0045c22"/>曰進。獼猴即進。以果供養。梵志受之。
<lb n="0045c23"/>四人共享。謂獼猴曰。將斯三人至似人
<lb n="0045c24"/>形神所。曰。斯何人令之昇天乎。梵志曰。
<lb n="0045c25"/>國王太子開士之元首<anchor xml:id="beg0045032"/>者<anchor xml:id="end0045032"/>。方為如來無所
<lb n="0045c26"/>著正真道最正覺道法御天人師。眾生當蒙
<lb n="0045c27"/>其澤得<anchor xml:id="beg0045033"/>還<anchor xml:id="end0045033"/>本無。獼猴歎曰。善哉。開士。
<lb n="0045c28"/>得佛吾乞為馬。優犇二人。一願為奴。一
<lb n="0045c29"/>願為應真。開士曰大善。即俱昇天。道有
<lb n="0046a01"/>緣一覺五百人。俱過稽首。遣獼猴還取
<lb n="0046a02"/>華散諸佛上。願曰。令吾疾獲為正覺。將
<lb n="0046a03"/>導眾生滅生死神<anchor xml:id="begd1e25987"/>還<anchor xml:id="endd1e25987"/>于本無。三人又如
<lb n="0046a04"/>前願。俱為諸佛稽首而去。到似人形神
<lb n="0046a05"/>城門之外。獼猴稽首而退。三人俱坐。時
<lb n="0046a06"/>有青衣出汲水。開士問曰。爾以水為。答
<lb n="0046a07"/>曰。給王女浴。開士脫指<anchor xml:id="beg0046001"/>環<anchor xml:id="end0046001"/>投其水中。
<lb n="0046a08"/>天女覩環。即止不浴。啟其親曰。吾夫相
<lb n="0046a09"/>尋。今來在茲。親名頭<anchor xml:id="beg0046002"/>摩<anchor xml:id="end0046002"/>。喜而疾出。與之
<lb n="0046a10"/>相見。開士稽首為婿之禮。兩道士稽首而
<lb n="0046a11"/>退。王請入內。手以女授。侍女千餘。天樂
<lb n="0046a12"/>相娛。留彼七年。存親生養。言之哽<anchor xml:id="beg0046003"/>咽<anchor xml:id="end0046003"/>。
<lb n="0046a13"/>辭退歸國。天王曰。斯國眾諸。今以付子。
<lb n="0046a14"/>而去何為。開士又辭如前。王曰。且留七
<lb n="0046a15"/>日。盡樂相娛。七日之後有大神王。詣天王
<lb n="0046a16"/>所賀曰。<anchor xml:id="beg0046004"/>亡<anchor xml:id="end0046004"/>女既歸。又致聖婿。天王曰。吾
<lb n="0046a17"/>女微賤獲聖雄之婿。思歸養親。煩為送之。
<lb n="0046a18"/>鬼王敬諾。即以天寶為殿。七層之觀眾寶
<lb n="0046a19"/>天樂世所希覩。鬼王掌奉送著本土。稽首而
<lb n="0046a20"/>退。開士覩親。虔辭備悉。祖王喜而禪位
<lb n="0046a21"/>焉。天女鬼龍靡不稱善。大赦眾罪。空國
<lb n="0046a22"/>布施。四表黎庶。下逮眾生。濟其窮乏。從
<lb n="0046a23"/>心所欲。眾生踊躍靡不咨嗟。歎佛仁化
<lb n="0046a24"/>潤過天地。八方慕澤入國。若幼孩之依
<lb n="0046a25"/>慈母。祖王壽終即生天上。佛告鶖鷺子。
<lb n="0046a26"/>皇孫者<anchor xml:id="beg0046005"/>我<anchor xml:id="end0046005"/>身是。四禪梵志者<anchor xml:id="begd1e26101"/>鶖鷺<anchor xml:id="endd1e26101"/>子是。優
<lb n="0046a27"/>犇者今目連是。闍<anchor xml:id="beg0046006"/>梨<anchor xml:id="end0046006"/>者今車匿是。<anchor xml:id="beg0046007"/>天<anchor xml:id="end0046007"/>帝
<lb n="0046a28"/>釋<anchor xml:id="beg0046008"/>者<anchor xml:id="end0046008"/>揵德是。父王者迦葉是。祖王者今白
<lb n="0046a29"/>淨王是。母者吾母舍妙是。妃者<anchor xml:id="beg0046009"/>俱<anchor xml:id="end0046009"/>夷是。
<lb n="0046b01"/>菩薩累載以四等弘慈。六度無極。拯濟眾
<lb n="0046b02"/>生。難為籌算。佛說經竟。諸菩薩四輩弟子。
<lb n="0046b03"/>天龍鬼神及質諒神。靡不歡喜。作禮而
<lb n="0046b04"/>去。</p>
<lb n="0046b05"/>
<head>（八四）遮羅國王經</head>
<lb n="0046b06"/>
<p id="pT03p0046b0601">昔者。遮羅國王。嫡后無嗣。王甚悼焉。命
<lb n="0046b07"/>曰。爾歸女宗。以求有嗣之術。還吾不<anchor xml:id="beg0046010"/>尤<anchor xml:id="end0046010"/>
<lb n="0046b08"/>也。后泣辭退。誓命自捐。投隕山<anchor xml:id="beg0046011"/>險<anchor xml:id="end0046011"/>。遂
<lb n="0046b09"/>之林藪。天帝釋感曰。斯王元后。故世吾
<lb n="0046b10"/>姉也。今以無嗣捐軀山險。愴然愍之。忽
<lb n="0046b11"/>爾降焉。以器盛果授之曰。姉。爾吞斯果。
<lb n="0046b12"/>必有聖嗣。將為世雄。若王有疑。以器示
<lb n="0046b13"/>之。斯天<anchor xml:id="beg0046012"/>王<anchor xml:id="end0046012"/>神器明。證之上者。后仰<anchor xml:id="beg0046013"/>天<anchor xml:id="end0046013"/>吞
<lb n="0046b14"/>果。忽然不覩天帝所之。應則身重。還宮
<lb n="0046b15"/>覩王。具以<anchor xml:id="beg0046014"/>誠<anchor xml:id="end0046014"/>聞。時滿生男。厥狀<anchor xml:id="beg0046015"/>甚<anchor xml:id="end0046015"/>陋。
<lb n="0046b16"/>覩世希有。年在齠齓。聰明博暢。智策無
<lb n="0046b17"/>儔。力能躃象。走攫飛鷹。舒聲響震若師
<lb n="0046b18"/>子吼。名流遐邇。八方咨嗟。王為納隣國
<lb n="0046b19"/>之女。厥名月光。端正妍雅。世好備足。次
<lb n="0046b20"/>有七弟。又亦姝<anchor xml:id="beg0046016"/>好<anchor xml:id="end0046016"/>。后懼月光惡太子狀。
<lb n="0046b21"/>訛曰。吾國舊儀。家室無白日相見。禮之
<lb n="0046b22"/>
<anchor xml:id="beg0046017"/>重<anchor xml:id="end0046017"/>也。妃無失儀矣。對曰敬諾。不敢替
<lb n="0046b23"/>尊教。自斯之後。太子出入未甞別色。深
<lb n="0046b24"/>惟本國與七國為敵。力諍無寧。兆民呼嗟。
<lb n="0046b25"/>吾將權而安之。心自惟曰。吾體至陋。妃覩
<lb n="0046b26"/>必邁。邁則天下康兆民休矣。欣而啟后欲
<lb n="0046b27"/>一覩妃觀厥<anchor xml:id="beg0046018"/>儀容<anchor xml:id="end0046018"/>。后曰。爾狀醜矣。妃容華
<lb n="0046b28"/>豔。厥齊天女。覺即捨邁。爾終為鰥<anchor xml:id="beg0046019"/>矣<anchor xml:id="end0046019"/>。太
<lb n="0046b29"/>子重辭。后愍之。即順其願。將妃觀馬。
<lb n="0046c01"/>太子佯為牧人。妃覩之曰。牧人醜乎。后曰。
<lb n="0046c02"/>斯先王牧夫矣。後將觀象。妃又覩焉。疑之
<lb n="0046c03"/>曰。吾之所遊輙覩斯人。將是太子乎。妃曰。
<lb n="0046c04"/>願見太子之光容。后即權之。令其兄弟出
<lb n="0046c05"/>遊行國。太子官僚翼從侍衛。后妃觀之。
<lb n="0046c06"/>厥心微喜。後又入苑。太子登樹。以果擲
<lb n="0046c07"/>背。妃曰斯是太子定矣。夜伺其眠。默以火
<lb n="0046c08"/>照。覩其姿狀。懼而奔歸。后忿曰。焉使妃
<lb n="0046c09"/>還乎。對曰。妃邁天下泰平之基。民終寧
<lb n="0046c10"/>其親矣。拜辭尋之。至妃國佯為陶家。賃
<lb n="0046c11"/>作瓦器。器妙絕國。陶主覩妙。齎以獻王。
<lb n="0046c12"/>王獲器喜。以賜小女。傳現諸姉。月光知
<lb n="0046c13"/>婿之所為。投地壞焉。又入城賃染眾綵。
<lb n="0046c14"/>結其一疋為眾奇巧。雜伎充滿覩世希<anchor xml:id="beg0046020"/>見<anchor xml:id="end0046020"/>。
<lb n="0046c15"/>染家欣異。又以獻王。王重悅之。以示八
<lb n="0046c16"/>女。月光識焉。捐而不<anchor xml:id="beg0046021"/>覩<anchor xml:id="end0046021"/>。又為大臣賃養
<lb n="0046c17"/>馬。馬肥又調。曰。爾悉有何<anchor xml:id="beg0046022"/>伎<anchor xml:id="end0046022"/>乎。對曰。太
<lb n="0046c18"/>官眾味余其備矣。臣令為饌以獻大王。王
<lb n="0046c19"/>曰。孰為斯食臣如實對。王命為<anchor xml:id="beg0046023"/>太<anchor xml:id="end0046023"/>官。監
<lb n="0046c20"/>典諸<anchor xml:id="beg0046024"/>餚<anchor xml:id="end0046024"/>膳。以羹入內供王八女。欲致權
<lb n="0046c21"/>道佯覆<anchor xml:id="beg0046025"/>沃<anchor xml:id="end0046025"/>身。諸女驚懼。月光不眄。天帝
<lb n="0046c22"/>釋喜歎曰。菩薩憂濟眾生乃至于茲乎。吾
<lb n="0046c23"/>將權而助之焉。挑七敵國使會女都。爾
<lb n="0046c24"/>乃兆民<anchor xml:id="beg0046026"/>元<anchor xml:id="end0046026"/>禍息矣。化為月光父王手書以
<lb n="0046c25"/>月光妻之。七國興禮造國親迎。俱會相勞
<lb n="0046c26"/>翔茲何為。各云<anchor xml:id="beg0046027"/>娉<anchor xml:id="end0046027"/>娶女名月光。訟之紛
<lb n="0046c27"/>紛。各出手書。厥怨齊聲。當滅爾<anchor xml:id="beg0046028"/>嗣<anchor xml:id="end0046028"/>。其為
<lb n="0046c28"/>不<anchor xml:id="beg0046029"/>忒<anchor xml:id="end0046029"/>遣使還書。僉然詰曰。以爾一女弄
<lb n="0046c29"/>吾七國。怨齊兵盛。爾<anchor xml:id="beg0046030"/>國喪<anchor xml:id="end0046030"/>在<anchor xml:id="beg0046031"/>乎<anchor xml:id="end0046031"/>今矣。父
<lb n="0047a01"/>王懼曰。斯禍弘矣。將宿行所招乎。謂月
<lb n="0047a02"/>光曰。爾為人妃。若婿明愚吉凶好醜。厥由
<lb n="0047a03"/>宿命。孰能<anchor xml:id="beg0047001"/>禳<anchor xml:id="end0047001"/>之。而不貞一盡孝奉尊。薄
<lb n="0047a04"/>婿還國。禍至于茲。吾今當七分爾尸
<lb n="0047a05"/>以謝七王耳。月光泣曰。願假吾命漏<anchor xml:id="beg0047002"/>刻<anchor xml:id="end0047002"/>
<lb n="0047a06"/>之期。募求智士。必有能却七國之患者
<lb n="0047a07"/>也。王即募曰。孰能<anchor xml:id="begd1e26611"/>禳<anchor xml:id="endd1e26611"/>斯禍者。妻以月光。
<lb n="0047a08"/>育以<anchor xml:id="beg0047003"/>原<anchor xml:id="end0047003"/>福。太子曰。疾作高觀。吾其<anchor xml:id="begd1e26630"/>禳<anchor xml:id="endd1e26630"/>
<lb n="0047a09"/>之。觀成。太子權病<anchor xml:id="beg0047004"/>躇<anchor xml:id="end0047004"/>步<anchor xml:id="beg0047005"/>倒<anchor xml:id="end0047005"/>地。須月光
<lb n="0047a10"/>荷負。爾乃却敵矣。月光惶灼懼見屠戮。扶
<lb n="0047a11"/>
<anchor xml:id="beg0047006"/>胳<anchor xml:id="end0047006"/>登觀。僅能<anchor xml:id="beg0047007"/>立<anchor xml:id="end0047007"/>焉。太子高聲謂七國王。
<lb n="0047a12"/>厥音遠震若師<anchor xml:id="beg0047008"/>子<anchor xml:id="end0047008"/>吼。喻以佛教。為天牧
<lb n="0047a13"/>民當以仁道。而今興怒。怒盛即禍著。禍著
<lb n="0047a14"/>即身喪。夫喪身失國。其由名色乎。七國師
<lb n="0047a15"/>雄靡不尸蹌者。斯須而穌。欲旋本土。太
<lb n="0047a16"/>子啟<anchor xml:id="beg0047009"/>王<anchor xml:id="end0047009"/>。婚姻之道莫若諸王矣。何不以
<lb n="0047a17"/>七女<anchor xml:id="beg0047010"/>嫡<anchor xml:id="end0047010"/>彼七王子婿蕃屏。王元康矣。臣民
<lb n="0047a18"/>休矣。親獲養矣。王曰善哉。斯樂大矣。遂命
<lb n="0047a19"/>七王以女妻之。八婿禮豐。君民欣欣。于斯
<lb n="0047a20"/>王逮臣民。始知太子月光之舊婿。即選良
<lb n="0047a21"/>輔武士翼從。各令還國。九國和寧。兆民抃
<lb n="0047a22"/>舞。僉然<anchor xml:id="beg0047011"/>讚<anchor xml:id="end0047011"/>歎曰。天降吾父夫聖人權術非
<lb n="0047a23"/>凡所照。德聚功成<anchor xml:id="beg0047012"/>爾乃<anchor xml:id="end0047012"/>
<anchor xml:id="beg0047013"/>炅<anchor xml:id="end0047013"/>然無復譏謗。
<lb n="0047a24"/>還國有年。大王崩殂。太子代位<anchor xml:id="beg0047014"/>太<anchor xml:id="end0047014"/>赦眾
<lb n="0047a25"/>罪。以五戒六度八齋十善。教化兆民。災𦾨
<lb n="0047a26"/>都息。國豐眾安。大化流行。皆奉三尊。德盛
<lb n="0047a27"/>福歸。眾病消滅。顏影<anchor xml:id="beg0047015"/>韑韑。踰<anchor xml:id="end0047015"/>彼桃華。所以
<lb n="0047a28"/>然者。菩薩宿命室家俱耕。令妻取食。望
<lb n="0047a29"/>覩妻還。與一辟支佛俱。行隱山岸。久<anchor xml:id="beg0047016"/>久<anchor xml:id="end0047016"/>而
<lb n="0047b01"/>不至。疑心生焉。興忿執鋤。欲往捶之。至
<lb n="0047b02"/>見其妻以所食分。供養沙門退叉手立。沙
<lb n="0047b03"/>門食竟<anchor xml:id="beg0047017"/>拋<anchor xml:id="end0047017"/>鉢虛空。光明<anchor xml:id="beg0047018"/>暐曄<anchor xml:id="end0047018"/>。飛行而退。
<lb n="0047b04"/>婿心悔愧。念妻有德乃致斯尊。吾有重
<lb n="0047b05"/>愚將受其殃。即謂妻曰。爾供養福吾當
<lb n="0047b06"/>共之。餘飯俱食爾無訧也。至其命終各
<lb n="0047b07"/>生王家。妻有淳慈之惠。生而端正。婿先恚
<lb n="0047b08"/>而後慈故。初醜而後好也。佛告諸比丘。夫
<lb n="0047b09"/>人作行。先惠而後奪。後世初生豪富長即
<lb n="0047b10"/>貧困。初奪後惠。後世受之。先貧賤而<anchor xml:id="beg0047019"/>後<anchor xml:id="end0047019"/>
<lb n="0047b11"/>長富貴。太子者<anchor xml:id="beg0047020"/>是我<anchor xml:id="end0047020"/>身也。妻者<anchor xml:id="beg0047021"/>俱<anchor xml:id="end0047021"/>夷是。
<lb n="0047b12"/>父王者白淨王是。母者吾母舍妙是。天帝釋
<lb n="0047b13"/>者彌勒<anchor xml:id="beg0047022"/>是<anchor xml:id="end0047022"/>。開士世世憂念眾生拯濟塗炭。
<lb n="0047b14"/>菩薩普智度無極行明施如是。</p>
<lb n="0047b15"/>
<head>（八五）菩薩以明離鬼妻經</head>
<lb n="0047b16"/>
<p id="pT03p0047b1601">昔者菩薩。時為凡人。年十有六。志性開
<lb n="0047b17"/>達。學博覩弘。無經不貫練。精深思眾經
<lb n="0047b18"/>道術。何經最真。何道最安。思<anchor xml:id="beg0047023"/>已<anchor xml:id="end0047023"/>喟然而歎
<lb n="0047b19"/>曰。唯佛經最真無為最安。重曰。吾當懷
<lb n="0047b20"/>其真處其安矣。親欲為納妻。悵然而曰。
<lb n="0047b21"/>妖禍之盛莫大于色。若妖蠱臻。道德喪矣。
<lb n="0047b22"/>吾不遁邁。將為狼吞乎。於是遂之<anchor xml:id="beg0047024"/>異<anchor xml:id="end0047024"/>
<lb n="0047b23"/>國力賃自供。時有田翁。老而無嗣。草行
<lb n="0047b24"/>獲一女焉。顏華絕國<anchor xml:id="beg0047025"/>欣<anchor xml:id="end0047025"/>育為嗣。求男為
<lb n="0047b25"/>偶。遍國無可。翁賃菩薩積有五年。觀
<lb n="0047b26"/>其操行。自微至著。中心嘉焉曰。童子。吾
<lb n="0047b27"/>居有足。以女妻爾。為吾嗣矣。女有神德。
<lb n="0047b28"/>惑菩薩心。納之無幾。即自覺曰。吾覩諸佛
<lb n="0047b29"/>明化。以色為火。人為飛蛾。蛾貪火色。身
<lb n="0047c01"/>見燒煮。斯翁以色火燒吾躬。財餌釣吾口。
<lb n="0047c02"/>家穢喪吾德矣。夜默遁邁。行百餘里。依
<lb n="0047c03"/>空亭宿。<anchor xml:id="beg0047026"/>宿<anchor xml:id="end0047026"/>亭人曰。子何人乎。曰吾寄宿。
<lb n="0047c04"/>亭人將入。覩妙床蓐眾珍<anchor xml:id="beg0047027"/>光目<anchor xml:id="end0047027"/>。有婦人
<lb n="0047c05"/>顏似己妻。惑菩薩心。令與之居積有五
<lb n="0047c06"/>年。明心覺焉。曰婬為<anchor xml:id="beg0047028"/>蠾<anchor xml:id="end0047028"/>蟲殘身危命者
<lb n="0047c07"/>也。吾故馳隱<anchor xml:id="beg0047029"/>衰<anchor xml:id="end0047029"/>又逢焉。默而疾<anchor xml:id="beg0047030"/>邁<anchor xml:id="end0047030"/>。又覩宮
<lb n="0047c08"/>寶婦人如前。復惑厥心與居十年。明心覺
<lb n="0047c09"/>焉曰。吾殃重矣。奔而不免。深自誓曰。終不
<lb n="0047c10"/>寄宿。又復遁逃。遙覩大屋。避之草行。守門
<lb n="0047c11"/>者曰。何人夜行。答曰。趣及前𨽁。曰有禁無
<lb n="0047c12"/>行。內人呼前所覩如上。婦曰。自無數去
<lb n="0047c13"/>誓為室家。爾走安之。菩薩念曰。欲根難
<lb n="0047c14"/>拔。乃如之乎。即興四非常之念曰。吾欲以
<lb n="0047c15"/>非常．苦．空．非身之定滅三界諸穢。何但爾
<lb n="0047c16"/>垢而不能殄乎。興斯四念。鬼妻即滅。中心
<lb n="0047c17"/>
<anchor xml:id="begd1e27078"/>炅<anchor xml:id="endd1e27078"/>如。便覩諸佛處己前立。釋空．不願
<lb n="0047c18"/>無想之定。<anchor xml:id="beg0047031"/>受<anchor xml:id="end0047031"/>沙門戒為無勝師。菩薩普智
<lb n="0047c19"/>度無極行明施如是。</p>
<lb n="0047c20"/>
<head>（八六）儒童<anchor xml:id="beg0047032"/>受決<anchor xml:id="end0047032"/>經</head>
<lb n="0047c21"/>
<p id="pT03p0047c2101">昔者菩薩。生鉢摩國。時為梵志名曰儒童。
<lb n="0047c22"/>
<anchor xml:id="beg0047033"/>白<anchor xml:id="end0047033"/>師學問。仰觀天文。圖讖眾書。聞見即
<lb n="0047c23"/>貫。守真崇孝。國儒嘉焉。師曰。爾道備
<lb n="0047c24"/>藝足。何不遊志教化始萠乎。對曰。宿貧乏
<lb n="0047c25"/>貨無以報潤。故不敢退也。母病尤困無
<lb n="0047c26"/>以醫療。乞行傭賃以供藥直。師曰。大善。
<lb n="0047c27"/>稽首而退。周<anchor xml:id="beg0047034"/>旋<anchor xml:id="end0047034"/>近國。覩梵志五百人。會講
<lb n="0047c28"/>堂施高座。華女一人銀錢五百。昇坐高座
<lb n="0047c29"/>眾儒共難。覩博道淵者女錢貢之。菩薩臨
<lb n="0048a01"/>觀。覩其智薄。難即辭窮。謂眾儒曰。吾
<lb n="0048a02"/>亦梵志之子可<anchor xml:id="beg0048001"/>豫<anchor xml:id="end0048001"/>議乎。僉然曰可。即昇
<lb n="0048a03"/>高座。眾儒難淺而答道弘。問<anchor xml:id="beg0048002"/>狹<anchor xml:id="end0048002"/>而釋義廣。
<lb n="0048a04"/>諸儒曰。道高明遐者可師焉。僉降稽首。菩
<lb n="0048a05"/>薩辭退。諸儒俱曰。斯雖高智然異國之士。
<lb n="0048a06"/>不應納吾國之女也。益<anchor xml:id="beg0048003"/>以<anchor xml:id="end0048003"/>錢贈焉。菩薩
<lb n="0048a07"/>答曰。道高者厥德淵。吾欲無欲之道。厥欲
<lb n="0048a08"/>珍矣。以道傳神。以德授聖。神聖相傳。
<lb n="0048a09"/>影化不朽。可謂良嗣者乎。<anchor xml:id="beg0048004"/>汝<anchor xml:id="end0048004"/>欲<anchor xml:id="beg0048005"/>填<anchor xml:id="end0048005"/>道之
<lb n="0048a10"/>
<anchor xml:id="beg0048006"/>原<anchor xml:id="end0048006"/>伐德之根。可謂無後者乎。說畢即退。
<lb n="0048a11"/>眾儒<anchor xml:id="beg0048007"/>恧<anchor xml:id="end0048007"/>然而有耻焉。女曰。彼高士者即<anchor xml:id="beg0048008"/>吾<anchor xml:id="end0048008"/>
<lb n="0048a12"/>之君子矣。褰衣<anchor xml:id="beg0048009"/>徒<anchor xml:id="end0048009"/>步尋厥跡涉諸國。力
<lb n="0048a13"/>疲足瘡。頓息道側。到鉢摩國。王號制
<lb n="0048a14"/>勝。行國嚴界。覩女疲息。問。爾何人為
<lb n="0048a15"/>道側乎。女具陳其所由。王<anchor xml:id="beg0048010"/>喜<anchor xml:id="end0048010"/>其志。甚悼
<lb n="0048a16"/>之焉。王命女曰。尋吾還宮。以爾為女。女
<lb n="0048a17"/>曰。異姓之食可徒食乎。願有守職即從
<lb n="0048a18"/>大王。王曰。爾採名華供吾飾也。女即敬
<lb n="0048a19"/>諾。從王歸宮。日採名華以供王用。儒童
<lb n="0048a20"/>還國覩路人擾擾平填墟掃地穢。問行人
<lb n="0048a21"/>曰。黎庶欣欣將有慶乎。答曰。定光如來
<lb n="0048a22"/>無所著正真道最正覺道法御天人師。將來
<lb n="0048a23"/>教化故眾為欣欣也。儒童心喜寂而入定。
<lb n="0048a24"/>心淨無垢覩佛將來。道逢前女採華挾瓶。
<lb n="0048a25"/>從請華焉<anchor xml:id="beg0048011"/>得<anchor xml:id="end0048011"/>華五<anchor xml:id="beg0048012"/>枚<anchor xml:id="end0048012"/>。王后庶人皆身治
<lb n="0048a26"/>道。菩薩請地少分。躬自治之。民曰。有
<lb n="0048a27"/>餘小溪。而水湍疾。土石不立。菩<anchor xml:id="beg0048013"/>薩<anchor xml:id="end0048013"/>曰。吾
<lb n="0048a28"/>以禪力下彼小星填之可乎。又念曰。供
<lb n="0048a29"/>養之儀以四大力苦躬為善。即置星<anchor xml:id="beg0048014"/>輦<anchor xml:id="end0048014"/>
<lb n="0048b01"/>石。以身力填之。禪力住焉。餘微淹壍。而
<lb n="0048b02"/>佛至矣。解身鹿皮衣著其濕地。以五華
<lb n="0048b03"/>散佛上。華羅空中。若手布種根著地生
<lb n="0048b04"/>
<anchor xml:id="beg0048015"/>也<anchor xml:id="end0048015"/>。佛告之曰。後九十一劫。爾當為佛。
<lb n="0048b05"/>號曰能仁如來無所著正真道最正覺道法
<lb n="0048b06"/>御天人師。其世顛倒。父子為讎。王政傷
<lb n="0048b07"/>民猶雨眾刃。民雖避之難免其患矣。
<lb n="0048b08"/>爾當於彼拯濟眾生。時獲度者難為籌
<lb n="0048b09"/>算。儒童心喜。踊在虛空。去地七仞。自空
<lb n="0048b10"/>來下。以髮布地。令佛踏之。世尊跨畢。
<lb n="0048b11"/>告諸比丘。無踏斯土。所以然者。受決之
<lb n="0048b12"/>處。厥尊無上。有智之士<anchor xml:id="beg0048016"/>峙<anchor xml:id="end0048016"/>剎于茲。與受決
<lb n="0048b13"/>同。諸天僉然。齊聲而云。吾當<anchor xml:id="beg0048017"/>作<anchor xml:id="end0048017"/>剎。時有
<lb n="0048b14"/>長者子。名曰賢乾。以微柴插其地曰。
<lb n="0048b15"/>吾剎已立矣。諸天顧相謂曰。凡庶竪子。而
<lb n="0048b16"/>有上聖之智乎。即<anchor xml:id="beg0048018"/>輦<anchor xml:id="end0048018"/>眾寶。於上立剎。稽
<lb n="0048b17"/>首<anchor xml:id="beg0048019"/>白<anchor xml:id="end0048019"/>言。願我得佛教化若今。今所立剎。
<lb n="0048b18"/>其福云何。世尊曰。儒童作佛之時。爾當
<lb n="0048b19"/>受決矣。佛告<anchor xml:id="beg0048020"/>鶖鷺<anchor xml:id="end0048020"/>子。儒童者<anchor xml:id="beg0048021"/>我身是<anchor xml:id="end0048021"/>。
<lb n="0048b20"/>賣華女者今<anchor xml:id="beg0048022"/>俱<anchor xml:id="end0048022"/>夷是。長者子者今座中非
<lb n="0048b21"/>羅<anchor xml:id="beg0048023"/>余<anchor xml:id="end0048023"/>是。非羅<anchor xml:id="begd1e27546"/>余<anchor xml:id="endd1e27546"/>即稽首佛足。佛授其決。
<lb n="0048b22"/>後當為佛。號曰快見。佛說經竟。諸四輩
<lb n="0048b23"/>弟子。天<anchor xml:id="beg0048024"/>人<anchor xml:id="end0048024"/>龍<anchor xml:id="beg0048025"/>鬼<anchor xml:id="end0048025"/>。靡不歡喜。稽首而去。
<lb n="0048b24"/>菩薩普智度無極行明施如是。</p>
<lb n="0048b25"/>
<head>（八七）摩調王經</head>
<lb n="0048b26"/>
<p id="pT03p0048b2601">聞如是。一時眾祐在無夷國。坐于樹下。顏
<lb n="0048b27"/>華<anchor xml:id="beg0048026"/>韑韑<anchor xml:id="end0048026"/>。有踰紫金。欣然而笑。口光五
<lb n="0048b28"/>色。當時見者靡不<anchor xml:id="beg0048027"/>踊<anchor xml:id="end0048027"/>豫。咸共歎曰。真所
<lb n="0048b29"/>謂天中天者也。阿難<anchor xml:id="beg0048028"/>整<anchor xml:id="end0048028"/>服稽首而曰。眾祐
<lb n="0048c01"/>之笑。必欲濟度眾生之冥<anchor xml:id="begd1e27635"/>也<anchor xml:id="endd1e27635"/>。眾祐曰。善
<lb n="0048c02"/>哉實如爾云。吾不虛笑。即興法也。爾欲知
<lb n="0048c03"/>笑意不乎。阿難對曰。飢渴聖典<anchor xml:id="beg0048029"/>誡<anchor xml:id="end0048029"/>無飽
<lb n="0048c04"/>足也。眾祐曰。昔有聖王。名<anchor xml:id="beg0048030"/>曰<anchor xml:id="end0048030"/>摩調。時
<lb n="0048c05"/>為飛行皇帝典四天下。心正行平。民無竊
<lb n="0048c06"/>怨。慈悲喜護。意如帝釋。時民之壽八萬
<lb n="0048c07"/>歲也。帝有七寶。紫金轉輪。飛行白象。紺色
<lb n="0048c08"/>神馬。明月神珠。玉女聖<anchor xml:id="beg0048031"/>妻<anchor xml:id="end0048031"/>。主寶聖臣。典兵
<lb n="0048c09"/>聖臣。帝有千子。端正仁<anchor xml:id="beg0048032"/>靖<anchor xml:id="end0048032"/>。明於往古。
<lb n="0048c10"/>預知未然。有識之類靡不敬慕。帝欲遊觀
<lb n="0048c11"/>東西南北。意適存念。金輪處前。隨意所
<lb n="0048c12"/>之。七寶皆然。飛導聖王。天龍善神靡不
<lb n="0048c13"/>防衛。散眾寶華。稱壽無量。帝勅近臣主
<lb n="0048c14"/>巾櫛者。爾其見吾頭髮生白即當以聞。夫
<lb n="0048c15"/>髮白色毀死之明證。吾欲捐穢世流俗之役。
<lb n="0048c16"/>就清淨淡泊之行。近臣如命。後見髮白。即
<lb n="0048c17"/>以上聞。帝心欣然。召太子曰。吾頭生白。
<lb n="0048c18"/>白者無常之證信矣。不宜散念於無益之
<lb n="0048c19"/>世。今立爾為帝典四天下。臣民繫命于
<lb n="0048c20"/>爾。爾其愍之。法若吾行。可免惡道。髮
<lb n="0048c21"/>白棄國必作沙門。立子之教四等五戒十
<lb n="0048c22"/>善為先。明教適畢。即捐國土。於此廬地樹
<lb n="0048c23"/>下。除鬚髮著法服作沙門。群臣黎庶哀慕
<lb n="0048c24"/>躃踊。悲哭感結。摩調法王子孫相繼千八十
<lb n="0048c25"/>四世。聖皇正法末後欲虧。摩調聖王復捨
<lb n="0048c26"/>天上以魂神下。從末世王生。亦為飛行
<lb n="0048c27"/>皇帝。號<anchor xml:id="beg0048033"/>名南<anchor xml:id="end0048033"/>。正法更興。明勅宮中皇后
<lb n="0048c28"/>貴人。令奉八戒月六齋。一當慈惻愛活
<lb n="0048c29"/>眾生。二慎無盜富者濟貧。三當執貞清淨
<lb n="0049a01"/>守真。四當守信言以佛教。五當盡孝酒
<lb n="0049a02"/>無歷口。六者無臥高床繡帳。七者晡冥
<lb n="0049a03"/>食無歷口。八者香華脂澤。慎無近身。婬
<lb n="0049a04"/>歌邪樂<anchor xml:id="beg0049001"/>無<anchor xml:id="end0049001"/>以穢行。心無念之。口無言
<lb n="0049a05"/>矣。身無行焉。勅諸聖臣<anchor xml:id="beg0049002"/>導<anchor xml:id="end0049002"/>行英士下
<lb n="0049a06"/>逮黎民。人無尊卑令奉六齋。翫讀八戒
<lb n="0049a07"/>帶之著身。日三諷誦。孝順父母。敬奉耆
<lb n="0049a08"/>年。尊戴息心。令詣受經。鰥寡幼弱乞兒
<lb n="0049a09"/>給救。疾病<anchor xml:id="beg0049003"/>醫藥<anchor xml:id="end0049003"/>衣食相濟。<anchor xml:id="beg0049004"/>苦<anchor xml:id="end0049004"/>乏無者令詣
<lb n="0049a10"/>宮門求所不足。有不順化者重<anchor xml:id="beg0049005"/>徭<anchor xml:id="end0049005"/>役
<lb n="0049a11"/>之。以其一家處于賢者。五家之間令五
<lb n="0049a12"/>化一<anchor xml:id="beg0049006"/>家<anchor xml:id="end0049006"/>。先順者賞。輔臣以賢不以貴族。
<lb n="0049a13"/>自王明法施行之後。四天下民。慈和相向。
<lb n="0049a14"/>殺心滅矣。應得常<anchor xml:id="beg0049007"/>讓<anchor xml:id="end0049007"/>。夜不閉門。貞潔
<lb n="0049a15"/>清淨。非妻不欲。一不言二。出教仁惻。覩
<lb n="0049a16"/>不常誠。辭不華綺。見彼吉利。心喜言<anchor xml:id="beg0049008"/>助<anchor xml:id="end0049008"/>。
<lb n="0049a17"/>大道化行。凶毒消滅。信佛信法信沙門。
<lb n="0049a18"/>言無復疑結。<anchor xml:id="beg0049009"/>南<anchor xml:id="end0049009"/>王慈潤。澤無不至。八方上
<lb n="0049a19"/>下靡不歎德。第二天帝及四天王。日月星
<lb n="0049a20"/>辰。海龍地祇。日共講議。世間人王。四等
<lb n="0049a21"/>慈惠。恩之所至過於諸天。天帝釋告諸天
<lb n="0049a22"/>曰。寧欲見<anchor xml:id="begd1e27900"/>南<anchor xml:id="endd1e27900"/>王不乎。諸天曰。積年之
<lb n="0049a23"/>願。實如明教。帝釋即如伸臂之頃。至<anchor xml:id="begd1e27908"/>南<anchor xml:id="endd1e27908"/>
<lb n="0049a24"/>王慈惠殿上。見<anchor xml:id="begd1e27917"/>南<anchor xml:id="endd1e27917"/>王曰。聖王盛德。諸天
<lb n="0049a25"/>飢渴思欲相見。無日不願。聖王豈欲見
<lb n="0049a26"/>忉利天。其上自然無願不有。<anchor xml:id="begd1e27927"/>南<anchor xml:id="endd1e27927"/>王曰善。思
<lb n="0049a27"/>欲遊戲。帝釋還彼呼御者名曰摩婁。以吾
<lb n="0049a28"/>所乘千馬寶車迎<anchor xml:id="begd1e27938"/>南<anchor xml:id="endd1e27938"/>王來。御者承命。以
<lb n="0049a29"/>天車迎<anchor xml:id="begd1e27946"/>南<anchor xml:id="endd1e27946"/>王。車至止于闕下。群臣黎庶靡
<lb n="0049b01"/>不愕然。斯聖王瑞歎未<anchor xml:id="beg0049010"/>曾<anchor xml:id="end0049010"/>有。更相宣稱。率
<lb n="0049b02"/>土咸歡。我王普慈潤逮眾生。月六齋八
<lb n="0049b03"/>戒自修。又以教民。斯德重矣。故令天帝
<lb n="0049b04"/>敬愛來迎也。<anchor xml:id="begd1e27977"/>南<anchor xml:id="endd1e27977"/>王昇車。車馬俱飛。徐徐徘
<lb n="0049b05"/>徊欲民具見。王告御者。且將吾觀惡人二
<lb n="0049b06"/>道地獄餓鬼燒煮拷掠受其宿罪之處。御者
<lb n="0049b07"/>如命畢乃上天。帝釋歡喜下床出迎曰。勞
<lb n="0049b08"/>心經緯憂濟眾生。四等六度菩薩弘業。諸
<lb n="0049b09"/>
<anchor xml:id="beg0049011"/>天<anchor xml:id="end0049011"/>思欲相見。帝釋自前。把臂共坐。<anchor xml:id="begd1e28004"/>南<anchor xml:id="endd1e28004"/>王
<lb n="0049b10"/>容體。更變香潔。顏光端正與釋無異。即
<lb n="0049b11"/>作名樂。其音無量。散寶華香。非世所覩。
<lb n="0049b12"/>帝釋重曰。慎無戀慕世間故居。天上眾歡。
<lb n="0049b13"/>聖王之有也。<anchor xml:id="begd1e28021"/>南<anchor xml:id="endd1e28021"/>王志在教化愚冥。滅眾邪
<lb n="0049b14"/>心令知三尊。答帝釋曰。如借人物會當
<lb n="0049b15"/>還主。今斯天座非吾常居。暫還世間教
<lb n="0049b16"/>吾子孫。以佛明法正心治國。令孝順相
<lb n="0049b17"/>承戒具行高。放捨人身上生天上。與釋相
<lb n="0049b18"/>樂。佛告阿難。<anchor xml:id="begd1e28038"/>南<anchor xml:id="endd1e28038"/>王者<anchor xml:id="beg0049012"/>吾身是也<anchor xml:id="end0049012"/>。子孫相
<lb n="0049b19"/>傳千八十四世。立子為王。父行作沙門。阿
<lb n="0049b20"/>難歡喜。稽首而曰。眾祐慈愍眾生。恩潤乃
<lb n="0049b21"/>爾。功<anchor xml:id="beg0049013"/>德<anchor xml:id="end0049013"/>不朽。今果得佛。為三界中尊。
<lb n="0049b22"/>諸天仙聖靡不宗敬。諸比丘歡喜作禮而
<lb n="0049b23"/>去。</p>
<lb n="0049b24"/>
<head>（八八）阿離念彌經</head>
<lb n="0049b25"/>
<p id="pT03p0049b2501">聞如是。一時佛在舍衛國優<anchor xml:id="beg0049014"/>梨聚<anchor xml:id="end0049014"/>中。時諸
<lb n="0049b26"/>比丘。中飯之後坐於講堂。私共講議。人
<lb n="0049b27"/>命<anchor xml:id="beg0049015"/>致<anchor xml:id="end0049015"/>短。身安無幾。當就後世。天人<anchor xml:id="beg0049016"/>眾<anchor xml:id="end0049016"/>物
<lb n="0049b28"/>無生不死。愚闇之人。慳貪不施。不奉經
<lb n="0049b29"/>道。謂善無福。惡無重殃。恣心快志。惡無
<lb n="0049c01"/>不至。違於佛教。後悔何益。佛以天耳。遙
<lb n="0049c02"/>聞諸比丘講議非常無上之談。世尊即起至
<lb n="0049c03"/>比丘所。就座而坐。曰。屬者何議。長跪對曰。
<lb n="0049c04"/>屬飯之後。共議人命恍惚不久當就後世。
<lb n="0049c05"/>對如上說。世尊歎曰。善哉善哉甚快。當爾
<lb n="0049c06"/>棄家學道志當清潔。<anchor xml:id="beg0049017"/>唯<anchor xml:id="end0049017"/>善可念耳。比丘
<lb n="0049c07"/>坐起當念二事。一當說經。二當禪息。欲
<lb n="0049c08"/>聞經不。對曰唯然。願樂聞之。世尊即曰。
<lb n="0049c09"/>昔有國王名曰<anchor xml:id="beg0049018"/>拘<anchor xml:id="end0049018"/>獵。其國有樹。樹名
<lb n="0049c10"/>
<anchor xml:id="beg0049019"/>須<anchor xml:id="end0049019"/>波<anchor xml:id="beg0049020"/>桓<anchor xml:id="end0049020"/>樹。圍五百六十里。下根四被八百
<lb n="0049c11"/>四十里。高四千里。其枝四布二千里。樹有
<lb n="0049c12"/>五面。一面王及宮人共食之。二面百官食
<lb n="0049c13"/>之。三面眾民食之。四面沙門道人食之。
<lb n="0049c14"/>五面鳥獸食之。其樹果大如二斗瓶。味甘
<lb n="0049c15"/>如蜜。無守護者亦不相侵。時人皆壽八萬
<lb n="0049c16"/>四千歲。都有九種病。寒熱飢渴大小便利
<lb n="0049c17"/>愛欲食多年老體羸。有斯九病。女人年五百
<lb n="0049c18"/>歲乃行出嫁。時有長者名阿離念彌。財賄
<lb n="0049c19"/>無數。念彌自惟。壽命甚促。無生不死。寶非
<lb n="0049c20"/>己有。數致災患。不如布施以濟貧乏。世
<lb n="0049c21"/>榮雖樂無久存者。不如棄家捐穢濁。執
<lb n="0049c22"/>清潔被袈裟作沙門。即詣賢眾受沙門
<lb n="0049c23"/>戒。凡人見念彌作沙門。數千餘人。聞其聖
<lb n="0049c24"/>化皆覺無常。有盛即衰。無存不亡。<anchor xml:id="begd1e28225"/>唯<anchor xml:id="endd1e28225"/>道
<lb n="0049c25"/>可貴。皆作沙門。隨其教化。念彌為諸弟
<lb n="0049c26"/>子說經曰。人命<anchor xml:id="beg0049021"/>致<anchor xml:id="end0049021"/>短。恍惚無常。當棄
<lb n="0049c27"/>此身就於後世。無生不死。焉得久長。是
<lb n="0049c28"/>故當絕慳貪之心。布施貧乏。撿情攝欲。
<lb n="0049c29"/>無犯諸惡。人之處世命流甚迅。人命譬若
<lb n="0050a01"/>朝草上露須臾即落。人命如此。焉得久長。
<lb n="0050a02"/>人命譬若天雨墮水泡起即滅。命之流疾有
<lb n="0050a03"/>甚於泡。人命譬若雷電恍惚。須臾<anchor xml:id="beg0050001"/>即<anchor xml:id="end0050001"/>滅。
<lb n="0050a04"/>命之流疾有甚雷電。人命譬若以杖捶水。
<lb n="0050a05"/>杖去水合。命之流疾有甚於此。人命譬若
<lb n="0050a06"/>熾火上<anchor xml:id="beg0050002"/>炒<anchor xml:id="end0050002"/>少膏著中。須臾燋盡。命之流
<lb n="0050a07"/>去疾於少膏。人命譬若織機經縷。稍就<anchor xml:id="beg0050003"/>減<anchor xml:id="end0050003"/>
<lb n="0050a08"/>盡。<anchor xml:id="beg0050004"/>天<anchor xml:id="end0050004"/>命日夜耗損若茲。憂多苦重。焉得
<lb n="0050a09"/>久<anchor xml:id="beg0050005"/>長<anchor xml:id="end0050005"/>。人命譬若牽牛市屠。牛一遷步。一
<lb n="0050a10"/>近死地。人得一日猶牛一步。命之流去又
<lb n="0050a11"/>促於此。人命譬若水從山下。晝夜進疾無
<lb n="0050a12"/>
<anchor xml:id="beg0050006"/>須<anchor xml:id="end0050006"/>臾止。人命過去有疾於此。晝夜趣死。
<lb n="0050a13"/>進疾無住。人處世<anchor xml:id="beg0050007"/>間<anchor xml:id="end0050007"/>甚勤苦多憂念。人
<lb n="0050a14"/>命難得。以斯之故。當奉正道。守行經戒
<lb n="0050a15"/>無得毀傷。布施窮乏。人生於世無不死
<lb n="0050a16"/>者。念彌教諸弟子如斯。又曰。吾棄貪婬
<lb n="0050a17"/>瞋恚愚癡歌舞伎樂睡眠邪僻之心。就清淨
<lb n="0050a18"/>心。遠離愛欲。捐諸惡行。內洗心垢。滅諸
<lb n="0050a19"/>外念。覩善不喜。逢惡不憂。苦樂無二清
<lb n="0050a20"/>淨其行。一心不動得第四禪。吾以慈心教
<lb n="0050a21"/>化人物。令知善道昇生天上。悲<anchor xml:id="beg0050008"/>憐<anchor xml:id="end0050008"/>傷愍
<lb n="0050a22"/>恐其墮惡。吾見四禪及諸空定。靡不照
<lb n="0050a23"/>達。其心歡喜。以其所見教化萬物。令見深
<lb n="0050a24"/>法。禪定佛事。若有得者亦助之喜。養護
<lb n="0050a25"/>萬物如自護身。行此四事其心正等。眼所
<lb n="0050a26"/>受見麤好諸色。其耳所聞歎音罵聲。香熏
<lb n="0050a27"/>臭穢美味苦辛。細滑麤惡。可意之願。違心
<lb n="0050a28"/>之惱。好不<anchor xml:id="beg0050009"/>欣<anchor xml:id="end0050009"/>豫。惡不怨恚。守斯六行。以
<lb n="0050a29"/>致無上正真之道。若曹亦當行斯六<anchor xml:id="beg0050010"/>行<anchor xml:id="end0050010"/>。以
<lb n="0050b01"/>獲應真之道。念彌者三界眾聖之尊師也。
<lb n="0050b02"/>智慧妙達無窈不明矣。其諸弟子雖未即
<lb n="0050b03"/>得應真道者。要其壽終皆生天上。心寂志
<lb n="0050b04"/>寞<anchor xml:id="beg0050011"/>尚<anchor xml:id="end0050011"/>禪定者皆生梵天。次生化應聲天。
<lb n="0050b05"/>次生不憍樂天。次生兜術天。次生<anchor xml:id="beg0050012"/>炎<anchor xml:id="end0050012"/>天。次
<lb n="0050b06"/>生<anchor xml:id="begd1e28451"/>忉<anchor xml:id="endd1e28451"/>利天。次生第一天上。次生世間王侯
<lb n="0050b07"/>之家。行高得其高。行下得其下。貧富貴賤。
<lb n="0050b08"/>延壽<anchor xml:id="beg0050013"/>夭<anchor xml:id="end0050013"/>逝。皆由宿命。奉念彌戒無唐苦
<lb n="0050b09"/>者。念彌者是我身。諸沙門仂行精進。可脫
<lb n="0050b10"/>於生老病死憂惱之苦。得應真滅度大道。不
<lb n="0050b11"/>能悉行可得不還．頻來．溝<anchor xml:id="beg0050014"/>港<anchor xml:id="end0050014"/>之道也。明
<lb n="0050b12"/>者深惟。人命無常。恍<anchor xml:id="beg0050015"/>惚<anchor xml:id="end0050015"/>不久。纔壽百歲。
<lb n="0050b13"/>或<anchor xml:id="beg0050016"/>得<anchor xml:id="end0050016"/>不得。百歲之中凡更三百時。春夏
<lb n="0050b14"/>冬月各更其百也。更千二百月春夏冬節
<lb n="0050b15"/>各更四百月。更三萬六千日。春更萬二千
<lb n="0050b16"/>日。夏暑冬寒各萬二千日。百歲之中一日再
<lb n="0050b17"/>飯。凡更七萬二千飯。春夏冬日各更二萬
<lb n="0050b18"/>四千飯也。并除其為嬰兒乳哺未能飯時。
<lb n="0050b19"/>儻懅不飯。或疾病。或瞋恚。或禪或齋。或
<lb n="0050b20"/>貧困乏食之時。皆在七萬二千飯中。百歲
<lb n="0050b21"/>之中夜臥除五十歲。為嬰兒時除十歲。<anchor xml:id="beg0050017"/>病<anchor xml:id="end0050017"/>
<lb n="0050b22"/>時除十歲。營憂家事及餘事除二十歲。人
<lb n="0050b23"/>壽百歲纔得十歲樂耳。佛告諸比丘。吾已
<lb n="0050b24"/>說人<anchor xml:id="beg0050018"/>命<anchor xml:id="end0050018"/>說年說月說日飯食壽命。吾所
<lb n="0050b25"/>當為諸比丘說者皆已說之。吾志所求
<lb n="0050b26"/>皆已成也。汝諸比丘志願所求亦當卒之。
<lb n="0050b27"/>當於山澤若於宗廟。講經念道無得懈
<lb n="0050b28"/>惰。<anchor xml:id="beg0050019"/>快<anchor xml:id="end0050019"/>心之士後無不悔矣。佛說經已。諸
<lb n="0050b29"/>比丘無不歡<anchor xml:id="beg0050020"/>喜<anchor xml:id="end0050020"/>。為佛作禮而去。</p>
<lb n="0050c01"/>
<head>（八九）鏡面王經</head>
<lb n="0050c02"/>
<p id="pT03p0050c0201">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。
<lb n="0050c03"/>眾比丘以食時持應器入城求食。而日未
<lb n="0050c04"/>中。心俱念言。入城甚早。我曹寧可俱到
<lb n="0050c05"/>異學梵志講堂坐須臾乎。僉然曰可。即俱之
<lb n="0050c06"/>彼。與諸梵志更相勞來。便就座坐。是時
<lb n="0050c07"/>梵志自共爭經。生結不解。轉相謗怨。我知
<lb n="0050c08"/>是法。汝知何法。我所知合於道。汝所知
<lb n="0050c09"/>
<anchor xml:id="beg0050021"/>不合<anchor xml:id="end0050021"/>道。我道法可施行。汝道法難可親。
<lb n="0050c10"/>當前說說著後。當後說反前說。多法說
<lb n="0050c11"/>非。與重擔不能舉。為汝說義不能解。
<lb n="0050c12"/>汝空知汝極無所有。汝迫復何。對以舌戟。
<lb n="0050c13"/>轉相中害。被一毒報以三。諸比丘。聞子曹
<lb n="0050c14"/>惡言如是。亦不善子曹言。不證子曹正。
<lb n="0050c15"/>各起坐到舍<anchor xml:id="beg0050022"/>衛<anchor xml:id="end0050022"/>求食。食<anchor xml:id="beg0050023"/>竟<anchor xml:id="end0050023"/>藏應器。還到
<lb n="0050c16"/>祇樹。為佛作禮。悉坐一面如事說之。念是
<lb n="0050c17"/>曹梵志。其學自苦。何時當解。佛告比丘
<lb n="0050c18"/>言。是曹異學非一世癡冥。比丘。過去久遠。
<lb n="0050c19"/>是閻浮提地有王。名曰鏡面。諷佛要經。
<lb n="0050c20"/>智如恒沙。臣民多<anchor xml:id="beg0050024"/>不<anchor xml:id="end0050024"/>誦。帶<anchor xml:id="beg0050025"/>鎖<anchor xml:id="end0050025"/>小書。信
<lb n="0050c21"/>螢<anchor xml:id="beg0050026"/>灼<anchor xml:id="end0050026"/>之明。疑日月之遠見。目瞽人以為喻。
<lb n="0050c22"/>欲使彼捨行<anchor xml:id="beg0050027"/>潦<anchor xml:id="end0050027"/>遊巨海矣。勅使者。令
<lb n="0050c23"/>行國界取生盲者皆將詣宮門。臣受命行。
<lb n="0050c24"/>悉將國界無眼人到宮所。白言。已得諸
<lb n="0050c25"/>無眼者。今在殿下。王曰。將去以象示之。
<lb n="0050c26"/>臣奉王命。引彼瞽人將之象所。牽手示
<lb n="0050c27"/>之。中有持象足者。持尾者。持尾本者。
<lb n="0050c28"/>持腹者。持脇者。持背者。持耳者。持頭
<lb n="0050c29"/>者。持牙者。持鼻者。瞽人於象所爭之紛
<lb n="0051a01"/>紛。各謂己真彼非。使者牽還。將詣王所。王
<lb n="0051a02"/>問之曰。汝曹見象乎。對言我曹俱見。王曰。
<lb n="0051a03"/>象何類乎。持足者對言。明王象如漆筩。持
<lb n="0051a04"/>尾者言如掃箒。持尾本者言如杖。持腹者
<lb n="0051a05"/>言如鼓。持<anchor xml:id="fxT03p0051a01"/>脇者言如壁。持背者言言如
<lb n="0051a06"/>高<anchor xml:id="beg0051001"/>机<anchor xml:id="end0051001"/>。持耳者言如簸箕。持頭者言如魁。
<lb n="0051a07"/>持牙者言如角。<anchor xml:id="beg0051002"/>持<anchor xml:id="end0051002"/>鼻者對言。明王。象如
<lb n="0051a08"/>大索。復於王前共訟言。大王。象真如我言。
<lb n="0051a09"/>鏡面王大笑之曰。瞽乎瞽乎。爾猶不見佛
<lb n="0051a10"/>經者矣。便<anchor xml:id="beg0051003"/>說<anchor xml:id="end0051003"/>偈言。</p>
<lb n="0051a11"/>
<lg>
<l>今為無眼<anchor xml:id="beg0051004"/>曹<anchor xml:id="end0051004"/>
</l>
<l>空諍自謂諦</l>
<lb n="0051a12"/>
<l>覩一云餘非</l>
<l>坐一象相怨</l>
</lg>
<lb n="0051a13"/>
<p id="pT03p0051a1301">又曰。夫專小書。不覩佛經<anchor xml:id="beg0051005"/>汪洋<anchor xml:id="end0051005"/>無外。巍巍
<lb n="0051a14"/>無蓋之真正者。其猶無眼乎。於是尊卑並
<lb n="0051a15"/>誦佛經。佛告比丘。鏡面王者即吾身<anchor xml:id="beg0051006"/>是<anchor xml:id="end0051006"/>。無
<lb n="0051a16"/>眼人者即講堂梵志是。是時子曹無智。坐盲
<lb n="0051a17"/>致諍。今諍亦冥。坐諍無益。佛是<anchor xml:id="beg0051007"/>時<anchor xml:id="end0051007"/>具撿
<lb n="0051a18"/>此卷。令弟子解。為後作明。令我經道久住。
<lb n="0051a19"/>說是義足經。</p>
<lb n="0051a20"/>
<lg>
<l>
<anchor xml:id="beg0051008"/>自<anchor xml:id="end0051008"/>冥言是彼不及</l>
<l>著癡日漏何時明</l>
<lb n="0051a21"/>
<l>自無道謂學悉爾</l>
<l>倒亂無行何時解</l>
<lb n="0051a22"/>
<l>常自覺<anchor xml:id="beg0051009"/>行<anchor xml:id="end0051009"/>尊行</l>
<l>自聞見行無比</l>
<lb n="0051a23"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0051010"/>已<anchor xml:id="end0051010"/>墮繫世五宅</l>
<l>自可綺行勝彼</l>
<lb n="0051a24"/>
<l>抱癡住望致善</l>
<l>以邪學蒙得度</l>
<lb n="0051a25"/>
<l>所見聞諦受思</l>
<l>雖持戒莫謂可</l>
<lb n="0051a26"/>
<l>見世行莫悉隨</l>
<l>雖黠念亦彼行</l>
<lb n="0051a27"/>
<l>與行等亦敬持</l>
<l>莫生想不及過</l>
<lb n="0051a28"/>
<l>是以斷後亦盡</l>
<l>亦棄想獨行得</l>
<lb n="0051a29"/>
<l>莫自知以致黠</l>
<l>雖見聞但行觀</l>
<lb n="0051b01"/>
<l>悉無願於兩面</l>
<l>胎亦胎<anchor xml:id="beg0051011"/>合<anchor xml:id="end0051011"/>遠離</l>
<lb n="0051b02"/>
<l>亦兩處無所住</l>
<l>悉觀法得正<anchor xml:id="beg0051012"/>止<anchor xml:id="end0051012"/>
</l>
<lb n="0051b03"/>
<l>意受行所見聞</l>
<l>所邪念小不想</l>
<lb n="0051b04"/>
<l>慧觀法意見意</l>
<l>從是得捨世空</l>
<lb n="0051b05"/>
<l>自無有何<anchor xml:id="beg0051013"/>所<anchor xml:id="end0051013"/>待</l>
<l>本行法求義諦</l>
<lb n="0051b06"/>
<l>但守戒未為慧</l>
<l>度無極終不還</l>
</lg>
<lb n="0051b07"/>
<head>（九○）察微王經</head>
<lb n="0051b08"/>
<p id="pT03p0051b0801">昔者菩薩為大國王名曰察微。志清行淨
<lb n="0051b09"/>
<anchor xml:id="begd1e29036"/>唯<anchor xml:id="endd1e29036"/>歸三尊。稟<anchor xml:id="beg0051014"/>翫<anchor xml:id="end0051014"/>佛經<anchor xml:id="beg0051015"/>靖<anchor xml:id="end0051015"/>心存義。深覩
<lb n="0051b10"/>人<anchor xml:id="beg0051016"/>原<anchor xml:id="end0051016"/>始。自本無生。元氣強者為地。軟者
<lb n="0051b11"/>為水。煖者為火。動者為風。四<anchor xml:id="beg0051017"/>者<anchor xml:id="end0051017"/>和焉識神
<lb n="0051b12"/>生焉。上明能覺。止欲空心<anchor xml:id="beg0051018"/>還<anchor xml:id="end0051018"/>神本無。因
<lb n="0051b13"/>誓曰。覺不<anchor xml:id="beg0051019"/>寤<anchor xml:id="end0051019"/>之<anchor xml:id="beg0051020"/>疇<anchor xml:id="end0051020"/>。神依四立。大仁為
<lb n="0051b14"/>天。小仁為人。眾穢雜行為蜎飛蚑行蠕動
<lb n="0051b15"/>之類。由行受身。厥形萬端。識與元氣微
<lb n="0051b16"/>妙難覩。形無<anchor xml:id="beg0051021"/>系<anchor xml:id="end0051021"/>髮。孰能獲把。然其釋
<lb n="0051b17"/>故稟新終始無窮矣。王以靈元化無常體。
<lb n="0051b18"/>輪轉五塗<anchor xml:id="beg0051022"/>綿綿<anchor xml:id="end0051022"/>不絕。釋群臣意。眾闇難
<lb n="0051b19"/>寤猶有疑焉。曰。身死神生。更受異體。臣
<lb n="0051b20"/>等眾矣。尠識往<anchor xml:id="beg0051023"/>世<anchor xml:id="end0051023"/>。王曰。論未志端。焉
<lb n="0051b21"/>能識歷世之事乎。視不覩耗。孰能見魂靈
<lb n="0051b22"/>之變化乎。王以閑日由私門出。麤衣<anchor xml:id="beg0051024"/>自<anchor xml:id="end0051024"/>
<lb n="0051b23"/>行。就補履翁。戲曰。率土之人孰者樂乎。
<lb n="0051b24"/>翁曰<anchor xml:id="begd1e29202"/>唯<anchor xml:id="endd1e29202"/>王者樂耳。曰厥樂云何。翁曰。百
<lb n="0051b25"/>官虔奉。兆民貢獻。願即從心。斯非樂乎。
<lb n="0051b26"/>
<anchor xml:id="beg0051025"/>王<anchor xml:id="end0051025"/>曰。<anchor xml:id="beg0051026"/>審<anchor xml:id="end0051026"/>如爾云矣。即飲之以<anchor xml:id="beg0051027"/>葡<anchor xml:id="end0051027"/>
<anchor xml:id="beg0051028"/>萄<anchor xml:id="end0051028"/>酒。
<lb n="0051b27"/>厥醉無知。抗著宮中。謂元妃曰。斯蹠翁
<lb n="0051b28"/>云。王者樂矣。吾今戲之。衣以王服令聽國
<lb n="0051b29"/>政。眾無<anchor xml:id="beg0051029"/>駭<anchor xml:id="end0051029"/>焉。妃曰敬諾。其醒之日。侍妾
<lb n="0051c01"/>佯曰。大王<anchor xml:id="beg0051030"/>項<anchor xml:id="end0051030"/>醉。眾事猥積。宜在平省。將
<lb n="0051c02"/>出臨御。百揆催其平事。<anchor xml:id="beg0051031"/>矇矇<anchor xml:id="end0051031"/>瞢瞢東西不
<lb n="0051c03"/>照。國史記過。公臣<anchor xml:id="beg0051032"/>切磋<anchor xml:id="end0051032"/>。處座終日。身
<lb n="0051c04"/>都<anchor xml:id="beg0051033"/>
<g ref="CB02474"/>
<anchor xml:id="end0051033"/>痛。食<anchor xml:id="beg0051034"/>不為<anchor xml:id="end0051034"/>甘。日有瘦疵。宮女訛
<lb n="0051c05"/>曰。大王光華有損何為。答曰。吾夢為補
<lb n="0051c06"/>蹠翁。勞躬求食。甚<anchor xml:id="beg0051035"/>為<anchor xml:id="end0051035"/>難云。故為<anchor xml:id="beg0051036"/>痟<anchor xml:id="end0051036"/>耳。
<lb n="0051c07"/>眾靡不竊笑之也。<anchor xml:id="beg0051037"/>從<anchor xml:id="end0051037"/>寢不寐。展轉反側。
<lb n="0051c08"/>曰吾是補蹠翁耶真天子乎。若是天子肌膚
<lb n="0051c09"/>何麤。本補<anchor xml:id="beg0051038"/>蹠<anchor xml:id="end0051038"/>翁。緣處王宮。余心荒矣。目
<lb n="0051c10"/>
<anchor xml:id="beg0051039"/>睛<anchor xml:id="end0051039"/>亂乎。二處之身不照孰真。元妃佯曰。
<lb n="0051c11"/>大王不悅。具奉伎樂。飲以<anchor xml:id="begd1e29403"/>葡<anchor xml:id="endd1e29403"/>
<anchor xml:id="begd1e29408"/>萄<anchor xml:id="endd1e29408"/>酒。重
<lb n="0051c12"/>醉無知。復其舊服送著麤床。酒醒即寤。
<lb n="0051c13"/>覩其陋室賤衣如舊。百節皆痛。猶被杖楚。
<lb n="0051c14"/>數日之後。王又就之。翁曰。前飲爾酒。湎眩
<lb n="0051c15"/>無知。今始寤耳。夢處王位。平省眾官。國
<lb n="0051c16"/>史記過。群僚切<anchor xml:id="beg0051040"/>磋<anchor xml:id="end0051040"/>。內懷惶灼。百節之痛。
<lb n="0051c17"/>被笞不踰也。夢尚若斯。況真為王乎。往日
<lb n="0051c18"/>之論。定為不然。王還宮內。與群臣講論
<lb n="0051c19"/>斯事。笑者聒耳。王謂群臣曰。斯一身所
<lb n="0051c20"/>更視聽。始今尚不自知。豈況異世捨故受
<lb n="0051c21"/>新。更<anchor xml:id="beg0051041"/>乎<anchor xml:id="end0051041"/>眾艱<anchor xml:id="beg0051042"/>魃䰡<anchor xml:id="end0051042"/>之拂<anchor xml:id="beg0051043"/>痱<anchor xml:id="end0051043"/>忤之困。而云
<lb n="0051c22"/>欲知靈化所往受身之<anchor xml:id="beg0051044"/>土<anchor xml:id="end0051044"/>豈不難哉。經
<lb n="0051c23"/>曰。愚懷眾邪欲覩魂靈猶<anchor xml:id="beg0051045"/>矇<anchor xml:id="end0051045"/>晦行。仰視
<lb n="0051c24"/>星月。勞躬沒齒何時能覩。於是群臣率土
<lb n="0051c25"/>黎庶。始照魂靈與元氣相合。終而復始。輪
<lb n="0051c26"/>轉無際。信有生死殃<anchor xml:id="beg0051046"/>福<anchor xml:id="end0051046"/>所趣。佛告諸比
<lb n="0051c27"/>丘。時<anchor xml:id="beg0051047"/>王<anchor xml:id="end0051047"/>者是我身<anchor xml:id="beg0051048"/>也<anchor xml:id="end0051048"/>。菩薩普智度無極行
<lb n="0051c28"/>明施如是。</p>
<lb n="0051c29"/>
<head>（九一）梵<anchor xml:id="beg0051049"/>摩<anchor xml:id="end0051049"/>皇經</head>
<lb n="0052a01"/>
<p id="pT03p0052a0101">聞如是。一時佛在舍衛國祇樹給孤獨園。
<lb n="0052a02"/>佛告諸比丘。汝等修德奉行眾善。必獲
<lb n="0052a03"/>
<anchor xml:id="beg0052001"/>景<anchor xml:id="end0052001"/>福。譬如農夫宿有<anchor xml:id="beg0052002"/>良<anchor xml:id="end0052002"/>田。耕犁調熟。雨
<lb n="0052a04"/>潤<anchor xml:id="beg0052003"/>和<anchor xml:id="end0052003"/>適。下種以時。應節而生。芸除草
<lb n="0052a05"/>穢。又無災害。何懼不獲。昔我前世未為佛
<lb n="0052a06"/>時。心弘普愛。愍濟眾生。猶若慈母育其
<lb n="0052a07"/>赤子。如斯七年。仁功勳著。壽終。魂靈上為
<lb n="0052a08"/>梵皇。号曰梵摩。處彼天位。更歷天地七成
<lb n="0052a09"/>七敗。當欲敗時吾輙上昇第十五約淨天。
<lb n="0052a10"/>其後更始。復還梵天。清淨無欲。在所自然。
<lb n="0052a11"/>後下為忉利天帝三十六<anchor xml:id="beg0052004"/>返<anchor xml:id="end0052004"/>。七寶宮闕<anchor xml:id="beg0052005"/>飲<anchor xml:id="end0052005"/>
<lb n="0052a12"/>食被服音樂自然。後復還世間作飛行皇
<lb n="0052a13"/>帝。七寶導從。一者紫金轉輪。二者明月神珠。
<lb n="0052a14"/>三者飛行白象。四者紺馬朱鬣。五者玉女妻。
<lb n="0052a15"/>六者典寶臣。七者聖補臣。事事八萬四千。王
<lb n="0052a16"/>有千子。皆端正皎潔<anchor xml:id="beg0052006"/>仁慈<anchor xml:id="end0052006"/>勇武。一人當千。
<lb n="0052a17"/>王爾時以五教治<anchor xml:id="beg0052007"/>政<anchor xml:id="end0052007"/>。不枉人民。一者慈
<lb n="0052a18"/>仁不殺恩及群生。二者清讓不盜<anchor xml:id="beg0052008"/>捐<anchor xml:id="end0052008"/>己濟
<lb n="0052a19"/>眾。三者貞潔不婬不犯諸欲。四者誠信不
<lb n="0052a20"/>欺言無華飾。五者奉孝不醉行無<anchor xml:id="beg0052009"/>沾<anchor xml:id="end0052009"/>污。
<lb n="0052a21"/>當此之時牢獄不設。鞭杖不加。風雨調適。
<lb n="0052a22"/>五穀豐熟。災害不起。其世太平。四天下民。
<lb n="0052a23"/>相率以道。信善得福惡有重殃。死皆昇天。
<lb n="0052a24"/>無入三惡道者。佛告諸比丘。昔我前世行
<lb n="0052a25"/>四等心。七年之功上為梵<anchor xml:id="beg0052010"/>皇<anchor xml:id="end0052010"/>下為帝釋。
<lb n="0052a26"/>復還世間作飛行皇帝。典四天下數<anchor xml:id="beg0052011"/>千百
<lb n="0052a27"/>世。功積<anchor xml:id="end0052011"/>德滿。諸惡寂滅。眾善普會。處世
<lb n="0052a28"/>為佛。獨言隻步三界特尊。諸比丘聞經歡
<lb n="0052a29"/>喜為佛作禮<anchor xml:id="beg0052012"/>而去<anchor xml:id="end0052012"/>。菩薩普智度無極行明
<lb n="0052b01"/>施如是。</p>
<lb n="0052b02"/>
<byline>六度集經</byline>卷第八</p5txt>