<p5txt n="T04n0196">
<lb n="0147c01"/>
<docNumber>No. 196</docNumber>
<lb n="0147c02"/>
<byline>中本起經</byline>卷上
(次名四部<anchor xml:id="beg0147011"/>僧<anchor xml:id="end0147011"/>，出長阿<anchor xml:id="beg0147012"/>含<anchor xml:id="end0147012"/>)
<lb n="0147c03"/>
<lb n="0147c04"/>
<byline>後漢<anchor xml:id="beg0147013"/>西域沙門<anchor xml:id="end0147013"/>曇果共康孟詳譯</byline>
<lb n="0147c05"/>
<head>轉法輪品第一</head>
<lb n="0147c06"/>
<p id="pT04p0147c0601">阿難曰：「吾昔從佛聞如是。」</p>
<p id="pT04p0147c0611" type="inline">一時佛在摩竭提
<lb n="0147c07"/>界善勝道場元吉樹下，德力降魔，覺慧神靜，
<lb n="0147c08"/>三達無礙，度二賈客，提謂波利，授三自歸，然
<lb n="0147c09"/>許五戒，為清信士已。惟昔先佛，名曰定光，拜
<lb n="0147c10"/>
<anchor xml:id="beg0147014"/>吾<anchor xml:id="end0147014"/>佛名：「汝於來世九十一劫，當得作佛，字
<lb n="0147c11"/>釋迦文，號如來．至真．等正覺．明行成為．善逝．
<lb n="0147c12"/>世間解．無上士．道法御．天人師．眾祐，度人如
<lb n="0147c13"/>我今也。」吾從是來，修治本心，六度無極，積功
<lb n="0147c14"/>累行，四等不倦，高行殊異，忍苦無量，功報
<lb n="0147c15"/>無遺，大願果成。</p>
<lb n="0147c16"/>
<p id="pT04p0147c1601">世尊念曰：「吾本發心，誓為群生梵釋請法，
<lb n="0147c17"/>甘露當開，誰應先聞？<anchor xml:id="beg0147015"/>昔吾<anchor xml:id="end0147015"/>出家，路由梵志
<lb n="0147c18"/>阿蘭、迦蘭，待吾有禮，二人應先。」念<anchor xml:id="beg0147016"/>已<anchor xml:id="end0147016"/>欲行，
<lb n="0147c19"/>天承聖旨，空中白言：「彼二人者，亡來七日。」
<lb n="0147c20"/>佛言：「苦哉！阿蘭、迦蘭，甘露當開，汝何不聞？」</p>
<lb n="0147c21"/>
<p id="pT04p0147c2101">佛復惟曰：「甘露當開，誰<anchor xml:id="beg0147017"/>應次<anchor xml:id="end0147017"/>聞？欝頭藍弗，
<lb n="0147c22"/>次應得聞。」方起欲行，天復白言：「此人者，昨
<lb n="0147c23"/>暮命終。」佛言：「彼人長衰，甘露當開，不得受
<lb n="0147c24"/>聞，生死往來，何緣得息？五道輪轉，痛矣奈
<lb n="0147c25"/>何！」</p>
<p id="pT04p0147c2502" type="inline">佛復惟曰：「甘露法鼓，聞于三千大千世界，
<lb n="0147c26"/>誰應得聞？父王昔遣五人：一名拘<anchor xml:id="beg0147018"/>憐<anchor xml:id="end0147018"/>、二名頞
<lb n="0147c27"/>
<anchor xml:id="beg0147019"/>陛<anchor xml:id="end0147019"/>、三名拔提、四名十力迦葉、五名摩南拘
<lb n="0147c28"/>利。供給麻米，執侍勞苦，功報應敘。」</p>
<p id="pT04p0147c2814" type="inline">時五人者，
<lb n="0147c29"/>皆在波羅奈國。於時如來始起樹下，相好嚴
<lb n="0148a01"/>儀，明<anchor xml:id="beg0148001"/>耀<anchor xml:id="end0148001"/>於世，威神<anchor xml:id="beg0148002"/>震<anchor xml:id="end0148002"/>動，見者喜悅，徑詣
<lb n="0148a02"/>波羅奈國。未至中間，道逢梵志，名曰優<anchor xml:id="beg0148003"/>吁<anchor xml:id="end0148003"/>。
<lb n="0148a03"/>瞻覩尊妙，驚喜交集，下在道側，舉聲歎曰：
<lb n="0148a04"/>「威靈感人，儀雅挺特，本事何師，乃得斯容？」</p>
<p id="pT04p0148a0417" type="inline">佛
<lb n="0148a05"/>為優<anchor xml:id="begd1e292"/>吁<anchor xml:id="endd1e292"/>，而作頌曰：</p>
<lb n="0148a06"/>
<lg>
<l>「八正覺自得，</l>
<l>無離無所染，</l>
<lb n="0148a07"/>
<l>愛盡破欲網，</l>
<l>自然無師受。</l>
<lb n="0148a08"/>
<l>我行無師保，</l>
<l>志獨無<anchor xml:id="beg0148004"/>伴<anchor xml:id="end0148004"/>侶，</l>
<lb n="0148a09"/>
<l>積一<anchor xml:id="beg0148005"/>行<anchor xml:id="end0148005"/>作佛，</l>
<l>從是通聖道。」</l>
</lg>
<lb n="0148a10"/>
<p id="pT04p0148a1001">優<anchor xml:id="begd1e348"/>吁<anchor xml:id="endd1e348"/>問佛：「瞿曇如行？」</p>
<p id="pT04p0148a1009" type="inline">佛告梵志：「吾欲詣波
<lb n="0148a11"/>羅奈<anchor xml:id="beg0148006"/>國<anchor xml:id="end0148006"/>，擊甘露法皷，轉無上輪，三界眾聖，
<lb n="0148a12"/>未曾有轉法輪，遷人入泥洹，如我今也！」</p>
<p id="pT04p0148a1216" type="inline">優
<lb n="0148a13"/>
<anchor xml:id="begd1e374"/>吁<anchor xml:id="endd1e374"/>大喜<anchor xml:id="beg0148007"/>曰<anchor xml:id="end0148007"/>：「善哉！善哉！如瞿曇言者，願開甘
<lb n="0148a14"/>露，如應說法。」</p>
<p id="pT04p0148a1406" type="inline">於時如來，便詣波羅奈國古仙
<lb n="0148a15"/>人處鹿園樹下，趣彼五人。五人遙見佛來，
<lb n="0148a16"/>便共議曰：「我等勤苦，<anchor xml:id="beg0148008"/>室家離別<anchor xml:id="end0148008"/>，登山越<anchor xml:id="begd1e408"/>嶺<anchor xml:id="endd1e408"/>，
<lb n="0148a17"/>困<anchor xml:id="beg0148009"/>苦疲極<anchor xml:id="end0148009"/>，正坐此人，供給麻米，謂其叵堪。
<lb n="0148a18"/>因魔來戰，是以委藏。今故復來，一麻一米，我
<lb n="0148a19"/>等不堪，今起求食，奈何能辦？但為施<anchor xml:id="beg0148010"/>坐<anchor xml:id="end0148010"/>，各
<lb n="0148a20"/>
<anchor xml:id="beg0148011"/>莫跪<anchor xml:id="end0148011"/>起言語問訊<anchor xml:id="beg0148012"/>也<anchor xml:id="end0148012"/>。得此不樂，必自去矣。」</p>
<lb n="0148a21"/>
<p id="pT04p0148a2101">是時世尊，為其五人，現道神<anchor xml:id="beg0148013"/>足<anchor xml:id="end0148013"/>，五人身踊，
<lb n="0148a22"/>不覺作禮，執侍如<anchor xml:id="beg0148014"/>前<anchor xml:id="end0148014"/>。佛告五人：「共<anchor xml:id="beg0148015"/>議<anchor xml:id="end0148015"/>勿起，
<lb n="0148a23"/>今作禮何<anchor xml:id="beg0148016"/>謂<anchor xml:id="end0148016"/>？」</p>
<p id="pT04p0148a2306" type="inline">五人<anchor xml:id="beg0148017"/>悉<anchor xml:id="end0148017"/>
<anchor xml:id="beg0148018"/>對<anchor xml:id="end0148018"/>曰：「吾坐悉達，更
<lb n="0148a24"/>歷勤苦，<anchor xml:id="beg0148019"/>悅<anchor xml:id="end0148019"/>頭檀王，暴逆違道，皆由於卿。」</p>
<p id="pT04p0148a2416" type="inline">佛
<lb n="0148a25"/>告五人：「汝莫<anchor xml:id="beg0148020"/>卿<anchor xml:id="end0148020"/>無上正真．如來．平等覺也，
<lb n="0148a26"/>無上正覺，不可以生死意待<anchor xml:id="beg0148021"/>也<anchor xml:id="end0148021"/>。何得對吾面
<lb n="0148a27"/>
<anchor xml:id="beg0148022"/>稱<anchor xml:id="end0148022"/>父字？」又告五人：「汝觀<anchor xml:id="beg0148023"/>吾<anchor xml:id="end0148023"/>身，何如樹下？」</p>
<p id="pT04p0148a2716" type="inline">五
<lb n="0148a28"/>人答佛：「爾時憔悴，今更光澤，爾時處樹，閉
<lb n="0148a29"/>目端坐，日食麻米，猶謂非道；況入人間，身口
<lb n="0148b01"/>自恣，何謂為道？」</p>
<p id="pT04p0148b0107" type="inline">佛告五人：「世有二事，以自侵
<lb n="0148b02"/>欺。何謂為二？殺生婬泆、恃豪貪欲；極身勞
<lb n="0148b03"/>苦、內無道跡。無是二事，是真道人。不於九十
<lb n="0148b04"/>六術，亦不捨遠，是為<anchor xml:id="beg0148024"/>取<anchor xml:id="end0148024"/>中，無有兩際。何謂
<lb n="0148b05"/>
<anchor xml:id="begd1e616"/>取<anchor xml:id="endd1e616"/>中？得覺慧行，<anchor xml:id="beg0148025"/>遠<anchor xml:id="end0148025"/>於眾智，六通悉覺，具八
<lb n="0148b06"/>正行，是名<anchor xml:id="begd1e634"/>取<anchor xml:id="endd1e634"/>中，止宿泥洹。」</p>
<lb n="0148b07"/>
<p id="pT04p0148b0701">佛說是法，五人未解。三人分衛，二人供養，為
<lb n="0148b08"/>說色苦：「一切眾禍，皆由色欲，眾好無常，人亦
<lb n="0148b09"/>無住。譬如幻師，出意為化，愚<anchor xml:id="beg0148026"/>者<anchor xml:id="end0148026"/>愛戀，貪而
<lb n="0148b10"/>無厭，幻主觀化，無染無著。所以者何？偽
<lb n="0148b11"/>
<anchor xml:id="beg0148027"/>非真故<anchor xml:id="end0148027"/>。」</p>
<p id="pT04p0148b1104" type="inline">佛為二人，而作頌曰：</p>
<lb n="0148b12"/>
<lg>
<l>「志蕩在<anchor xml:id="beg0148028"/>欲<anchor xml:id="end0148028"/>行，</l>
<l>嗜欲增根<anchor xml:id="beg0148029"/>栽<anchor xml:id="end0148029"/>，</l>
<lb n="0148b13"/>
<l>貪<anchor xml:id="beg0148030"/>色<anchor xml:id="end0148030"/>怨禍長，</l>
<l>離<anchor xml:id="beg0148031"/>欲<anchor xml:id="end0148031"/>則無患。」</l>
</lg>
<lb n="0148b14"/>
<p id="pT04p0148b1401">三人供養，二人分衛，為說貪苦：「好利求榮，迷
<lb n="0148b15"/>愚所專，害行毀德，壹由於貪。喜怒得失，欲者
<lb n="0148b16"/>無厭，斯利危脆，若雲過庭，老病死來，靡不分
<lb n="0148b17"/>散。譬如人夢，寤則無見，黠能捨貪，乃得大
<lb n="0148b18"/>安。」</p>
<p id="pT04p0148b1802" type="inline">佛為三人，而作頌曰：</p>
<lb n="0148b19"/>
<lg>
<l>「貪欲意為田，</l>
<l>無厭心為種，</l>
<lb n="0148b20"/>
<l>斷貪捨利求，</l>
<l>無復往來憂。」</l>
</lg>
<lb n="0148b21"/>
<p id="pT04p0148b2101">於是世尊，因廣說法，不斷分部，五人便解，願
<lb n="0148b22"/>為弟子。佛言：「善來！比丘！」皆成沙門。</p>
<p id="pT04p0148b2214" type="inline">佛告比
<lb n="0148b23"/>丘：「行有二事，為墮邊際：一者念在色欲，無
<lb n="0148b24"/>
<anchor xml:id="beg0148032"/>清<anchor xml:id="end0148032"/>淨志；二者猗愛著貪，不能<anchor xml:id="beg0148033"/>清<anchor xml:id="end0148033"/>志行。是二
<lb n="0148b25"/>事，還墮邊行，生不值佛，違遠真道。若能斷
<lb n="0148b26"/>貪，精進修明，可得泥洹。何謂泥洹？先知四
<lb n="0148b27"/>諦。何謂為四？一曰為苦、二曰為<anchor xml:id="beg0148034"/>習<anchor xml:id="end0148034"/>、三曰為
<lb n="0148b28"/>盡、四曰入道。如是比丘，次持覺慧一心思
<lb n="0148b29"/>禪，受道報應，法眼<anchor xml:id="beg0148035"/>以<anchor xml:id="end0148035"/>朗。解彼四諦，稍入道
<lb n="0148c01"/>迹。何謂為苦？生苦、老苦、病苦、死苦、憂悲惱苦、
<lb n="0148c02"/>恩愛別苦、怨憎會苦、所求失苦，要因五陰受
<lb n="0148c03"/>盛為苦。何謂為<anchor xml:id="begd1e827"/>習<anchor xml:id="endd1e827"/>？所愛著<anchor xml:id="begd1e833"/>習<anchor xml:id="endd1e833"/>，不愛亦<anchor xml:id="begd1e839"/>習<anchor xml:id="endd1e839"/>。
<lb n="0148c04"/>何謂為盡？其所有愛，覺知有滅，不<anchor xml:id="beg0148036"/>愛<anchor xml:id="end0148036"/>不
<lb n="0148c05"/>
<anchor xml:id="beg0148037"/>念<anchor xml:id="end0148037"/>，而覺皆盡。何謂入道？八正為<anchor xml:id="beg0148038"/>真<anchor xml:id="end0148038"/>。一曰正
<lb n="0148c06"/>見、二曰正利、三曰正言、四曰正行、五曰正
<lb n="0148c07"/>命、六曰正治、七曰正志、八曰正定。是為苦
<lb n="0148c08"/>
<anchor xml:id="begd1e885"/>習<anchor xml:id="endd1e885"/>，以盡入道。真諦是為無生，無生者無老，
<lb n="0148c09"/>無老者無病，無病者無死，無死者無痛，無痛
<lb n="0148c10"/>者無上吉祥，向於泥洹。」</p>
<p id="pT04p0148c1010" type="inline">於時如來而作頌曰：</p>
<lb n="0148c11"/>
<lg>
<l>「至道無往返，</l>
<l>玄微清妙真，</l>
<lb n="0148c12"/>
<l>不沒不復生，</l>
<l>是處為泥洹。</l>
<lb n="0148c13"/>
<l>此要寂無上，</l>
<l>畢<anchor xml:id="beg0148039"/>故<anchor xml:id="end0148039"/>不<anchor xml:id="beg0148040"/>造<anchor xml:id="end0148040"/>新，</l>
<lb n="0148c14"/>
<l>雖天有善處，</l>
<l>皆莫如泥洹。」</l>
</lg>
<lb n="0148c15"/>
<p id="pT04p0148c1501">說是法已，拘<anchor xml:id="begd1e948"/>憐<anchor xml:id="endd1e948"/>等五人，<anchor xml:id="beg0148041"/>逮<anchor xml:id="end0148041"/>得法眼。佛告拘
<lb n="0148c16"/>
<anchor xml:id="begd1e963"/>憐<anchor xml:id="endd1e963"/>：「解未？」拘<anchor xml:id="begd1e969"/>憐<anchor xml:id="endd1e969"/>退<anchor xml:id="beg0148042"/>席<anchor xml:id="end0148042"/>對曰：「未<anchor xml:id="beg0148043"/>悟<anchor xml:id="end0148043"/>。」</p>
<p id="pT04p0148c1612" type="inline">世尊又告
<lb n="0148c17"/>拘<anchor xml:id="begd1e1001"/>憐<anchor xml:id="endd1e1001"/>：「過去久遠時有國王，名曰惡生，將諸
<lb n="0148c18"/>妓女，入山遊戲。王令官屬，住頓山下，唯從妓
<lb n="0148c19"/>女，步<anchor xml:id="beg0148044"/>涉<anchor xml:id="end0148044"/>山頂。王疲極臥，諸妓女輩，捨王取
<lb n="0148c20"/>華，見一道人端坐樹下，諸女心悅，皆前作禮。
<lb n="0148c21"/>道人呪願，諸妹那來，命令就坐，為說經法。王
<lb n="0148c22"/>覺求諸妓女，而見坐彼道人之前。王<anchor xml:id="beg0148045"/>性<anchor xml:id="end0148045"/>妬
<lb n="0148c23"/>害，惡心內發，便問道人：『何故誘<anchor xml:id="beg0148046"/>他<anchor xml:id="end0148046"/>
<anchor xml:id="beg0148047"/>妓<anchor xml:id="end0148047"/>女，
<lb n="0148c24"/>
<anchor xml:id="beg0148048"/>著<anchor xml:id="end0148048"/>此坐為？卿是何人？』道人豫知王意必興暴
<lb n="0148c25"/>害，答曰：『是忍辱人。』王拔<anchor xml:id="begd1e1075"/>佩<anchor xml:id="endd1e1075"/>劍，<anchor xml:id="beg0148049"/>削<anchor xml:id="end0148049"/>其兩臂而
<lb n="0148c26"/>問：『何人？』答曰：『實忍辱人。』又截其耳鼻。心堅不
<lb n="0148c27"/>動，猶言忍辱<anchor xml:id="beg0148050"/>人<anchor xml:id="end0148050"/>。王見道人顏色不移，便前
<lb n="0148c28"/>悔過。道人告王：『汝今以女色故，刀截我形，
<lb n="0148c29"/>吾忍如地，必得平等正覺，當以一切<anchor xml:id="beg0148051"/>大<anchor xml:id="end0148051"/>智斷
<lb n="0149a01"/>汝生死。』王<anchor xml:id="beg0149001"/>惟<anchor xml:id="end0149001"/>罪深，必獲重殃，叩頭于地，願
<lb n="0149a02"/>見矜恕。道人告王：『吾真忍辱者，血當為乳，所
<lb n="0149a03"/>截平復。』尋如所言，乳出形復。王見忍證，冀
<lb n="0149a04"/>
<anchor xml:id="beg0149002"/>必<anchor xml:id="end0149002"/>全濟，重宣情言：『若真道成，願先度我。』道
<lb n="0149a05"/>人<anchor xml:id="beg0149003"/>答<anchor xml:id="end0149003"/>：『可。』王解迷止，辭退還宮。」</p>
<lb n="0149a06"/>
<p id="pT04p0149a0601">佛告拘<anchor xml:id="begd1e1165"/>憐<anchor xml:id="endd1e1165"/>：「爾時忍辱道人者，我身是也；惡
<lb n="0149a07"/>生王者，拘<anchor xml:id="begd1e1173"/>憐<anchor xml:id="endd1e1173"/>是也。解未？拘<anchor xml:id="begd1e1179"/>憐<anchor xml:id="endd1e1179"/>！」拘<anchor xml:id="begd1e1185"/>憐<anchor xml:id="endd1e1185"/>退席
<lb n="0149a08"/>
<anchor xml:id="beg0149004"/>白<anchor xml:id="end0149004"/>佛：「甚解！世尊！」說是法時，拘<anchor xml:id="begd1e1201"/>憐<anchor xml:id="endd1e1201"/>等五人，漏
<lb n="0149a09"/>盡意解，皆得羅漢；及上諸天八萬，逮得法眼。
<lb n="0149a10"/>三千世界，為大震動。是為如來始於波羅奈
<lb n="0149a11"/>
<anchor xml:id="begd1e1213"/>國<anchor xml:id="endd1e1213"/>以無上法輪轉未轉者，大度一切，莫不樂
<lb n="0149a12"/>受。</p>
<lb n="0149a13"/>
<head>現變<anchor xml:id="beg0149005"/>
(一作善來)
<anchor xml:id="end0149005"/>品第二</head>
<lb n="0149a14"/>
<p id="pT04p0149a1401">於<anchor xml:id="beg0149006"/>時<anchor xml:id="end0149006"/>波羅奈城中，有長者名阿具利，有一
<lb n="0149a15"/>子，<anchor xml:id="beg0149007"/>字<anchor xml:id="end0149007"/>曰虵<anchor xml:id="beg0149008"/>虵<anchor xml:id="end0149008"/>
(<anchor xml:id="beg0149009"/>晉<anchor xml:id="end0149009"/>言寶稱)
，時年二十四。稱生奇妙，
<lb n="0149a16"/>有琉璃屐，著足而生。父母貴異，字曰寶稱。別
<lb n="0149a17"/>作屋<anchor xml:id="beg0149010"/>宇<anchor xml:id="end0149010"/>，寒暑易處，妓女娛樂，不<anchor xml:id="beg0149011"/>捨晝夜<anchor xml:id="end0149011"/>。</p>
<p id="pT04p0149a1716" type="inline">寶
<lb n="0149a18"/>稱中夜欻覺，見諸妓女，皆如死狀，膿血流溢，
<lb n="0149a19"/>
<anchor xml:id="beg0149012"/>肢<anchor xml:id="end0149012"/>節斷壞，屋<anchor xml:id="beg0149013"/>室<anchor xml:id="end0149013"/>眾具，皆似塚墓，驚走趣戶，
<lb n="0149a20"/>戶輒自開，天地大冥，唯覩小光，趣東城門，門
<lb n="0149a21"/>復自開，明照鹿園，尋光詣佛，瞻覩相好，巍巍
<lb n="0149a22"/>煌煌，怖止迷解。舉聲歎曰：「久在恩愛獄，縛著
<lb n="0149a23"/>名色械，今馳趣<anchor xml:id="beg0149014"/>天<anchor xml:id="end0149014"/>尊，寧得解脫不？」</p>
<p id="pT04p0149a2314" type="inline">佛言：「童
<lb n="0149a24"/>子，善來覺矣！」斯處無憂，眾行畢竟，前禮佛足，
<lb n="0149a25"/>却住一面。佛為說法，逮無垢法眼，退席白佛：
<lb n="0149a26"/>「願為弟子。」佛言：「善來！比丘。」便成沙門。</p>
<p id="pT04p0149a2615" type="inline">明旦
<lb n="0149a27"/>眾女，不見<anchor xml:id="beg0149015"/>虵虵<anchor xml:id="end0149015"/>，<anchor xml:id="beg0149016"/>周<anchor xml:id="end0149016"/>慞遍求，<anchor xml:id="beg0149017"/>噓唏<anchor xml:id="end0149017"/>並泣，大
<lb n="0149a28"/>家驚<anchor xml:id="beg0149018"/>怪，問其<anchor xml:id="end0149018"/>狀變。答言：「不知寶稱今為所
<lb n="0149a29"/>在？」長者怖悸，即遣馬騎，四出推索，父乘子
<lb n="0149b01"/>車，<anchor xml:id="beg0149019"/>速<anchor xml:id="end0149019"/>出而求。道過一水，水名波羅奈，<anchor xml:id="beg0149020"/>渡<anchor xml:id="end0149020"/>水
<lb n="0149b02"/>見子寶屐脫置岸邊，即尋足迹，徑趣鹿園。佛
<lb n="0149b03"/>以方便，令其父子兩不相見。長者見佛尊儀
<lb n="0149b04"/>相好，喜懼交至，<anchor xml:id="beg0149021"/>忘<anchor xml:id="end0149021"/>失修敬，而問佛言：「我子
<lb n="0149b05"/>寶稱，足迹趣此，瞿曇寧見？」佛<anchor xml:id="beg0149022"/>告<anchor xml:id="end0149022"/>長者：「若子
<lb n="0149b06"/>在斯，何憂不見？」</p>
<p id="pT04p0149b0607" type="inline">佛為說<anchor xml:id="beg0149023"/>法<anchor xml:id="end0149023"/>：「生死由癡，恩愛
<lb n="0149b07"/>有離，破二十億惡，入須陀洹。」寶稱心解，便得
<lb n="0149b08"/>羅漢。父子相見，恩愛微薄，長者歡喜，退坐白
<lb n="0149b09"/>佛：「今日心悅。情有二喜：一者遇佛解喜、二者
<lb n="0149b10"/>離愛快喜。」</p>
<p id="pT04p0149b1005" type="inline">於時寶稱親友四人：一名富<anchor xml:id="beg0149024"/>褥<anchor xml:id="end0149024"/>、
<lb n="0149b11"/>二名<anchor xml:id="beg0149025"/>惟<anchor xml:id="end0149025"/>摩羅、三名<anchor xml:id="beg0149026"/>憍<anchor xml:id="end0149026"/>炎鉢、四名須陀，聞寶
<lb n="0149b12"/>稱<anchor xml:id="beg0149027"/>已<anchor xml:id="end0149027"/>作沙門，驚喜毛竪曰：「其人德高，明遠
<lb n="0149b13"/>
<anchor xml:id="begd1e1555"/>震<anchor xml:id="endd1e1555"/>國，吾等咸歸。今為沙門，其道必真，乃使
<lb n="0149b14"/>斯人忽棄榮利。」共出詣佛，并省寶稱，即便俱
<lb n="0149b15"/>行。見佛景則乘本願行，心喜即解，頭面作禮。
<lb n="0149b16"/>前白<anchor xml:id="beg0149028"/>世尊<anchor xml:id="end0149028"/>：「<anchor xml:id="beg0149029"/>飢<anchor xml:id="end0149029"/>渴道化，虛心日久，不以鄙
<lb n="0149b17"/>陋，願為弟子。」佛言：「善來！比丘。」皆成沙門。為
<lb n="0149b18"/>說<anchor xml:id="beg0149030"/>心本，旨<anchor xml:id="end0149030"/>解清淨，聞義心了，便得羅漢。</p>
<lb n="0149b19"/>
<p id="pT04p0149b1901">是時波羅奈傍，縣名曰<anchor xml:id="beg0149031"/>荼<anchor xml:id="end0149031"/>，有五十人，因事
<lb n="0149b20"/>詣國。聞寶稱、富<anchor xml:id="beg0149032"/>褥<anchor xml:id="end0149032"/>等皆作沙門，又各生念：
<lb n="0149b21"/>「諸長者子輩，憍樂自恣，才藝高世，皆感道化，
<lb n="0149b22"/>瞿曇必神，乃令貴族，不復顧榮。」各各發念，欲
<lb n="0149b23"/>往詣佛。即便俱出，徑詣鹿園，本願應度，見佛
<lb n="0149b24"/>便解，願為弟子。佛言：「善來！比丘。」悉成沙門。
<lb n="0149b25"/>因順本旨，速成法要，垢除縛解，皆得羅漢。</p>
<lb n="0149b26"/>
<p id="pT04p0149b2601">於時鹿園中間，有大眾會，飲食歌舞。時有一
<lb n="0149b27"/>女，端正非凡，於會中舞，眾咸喜悅，意甚無
<lb n="0149b28"/>量。女舞未竟，忽然不<anchor xml:id="beg0149033"/>見<anchor xml:id="end0149033"/>，眾失所歡，惆悵<anchor xml:id="beg0149034"/>屏<anchor xml:id="end0149034"/>
<lb n="0149b29"/>營。乃復於彼，百步現形，大眾馳趣，女引詣
<lb n="0149c01"/>佛，奄然隱焉。眾人問佛：「向者一女，並舞至
<lb n="0149c02"/>此，瞿曇豈見之耶？」佛告眾人：「且自觀身，觀
<lb n="0149c03"/>他何為？色欲無常，合會有離，如泡如沫，愚者
<lb n="0149c04"/>戀著，殃禍由生。身為苦器，眾生皆然。」大眾心
<lb n="0149c05"/>解，願為沙門。佛皆<anchor xml:id="beg0149035"/>受<anchor xml:id="end0149035"/>戒，<anchor xml:id="beg0149036"/>道<anchor xml:id="end0149036"/>
<anchor xml:id="beg0149037"/>現<anchor xml:id="end0149037"/>正諦，皆得
<lb n="0149c06"/>應真。</p>
<p id="pT04p0149c0603" type="inline">佛勅諸比丘：「汝曹各行，廣度眾生，隨所
<lb n="0149c07"/>
<anchor xml:id="begd1e1718"/>見<anchor xml:id="endd1e1718"/>法，示導橋梁，普施法眼，宣暢三尊，拔愛
<lb n="0149c08"/>除有，遷入泥洹。吾今獨行，詣<anchor xml:id="beg0149038"/>憂<anchor xml:id="end0149038"/>為羅縣。」諸
<lb n="0149c09"/>比丘受教，頭面禮足，繞佛三匝，於是別去。</p>
<lb n="0149c10"/>
<head>化迦葉品第三</head>
<lb n="0149c11"/>
<p id="pT04p0149c1101">於<anchor xml:id="beg0149039"/>是<anchor xml:id="end0149039"/>如來，還詣摩竭提界，至優為羅縣，暮
<lb n="0149c12"/>止梵志斯奈園。明旦持鉢，詣斯奈門，佛現金
<lb n="0149c13"/>光，照其堂上。梵志二女，長名難陀、次名難陀
<lb n="0149c14"/>波羅，見光<anchor xml:id="beg0149040"/>喜悅<anchor xml:id="end0149040"/>，尋詣佛所，禮拜請佛。如來
<lb n="0149c15"/>昇堂，教授二<anchor xml:id="beg0149041"/>女<anchor xml:id="end0149041"/>，歸命三尊，<anchor xml:id="beg0149042"/>授<anchor xml:id="end0149042"/>五戒<anchor xml:id="beg0149043"/>已<anchor xml:id="end0149043"/>。世
<lb n="0149c16"/>尊告曰：「身非己有，萬物<anchor xml:id="beg0149044"/>歸<anchor xml:id="end0149044"/>空。」二<anchor xml:id="beg0149045"/>人<anchor xml:id="end0149045"/>心解，首
<lb n="0149c17"/>戴奉行。世尊<anchor xml:id="beg0149046"/>惟<anchor xml:id="end0149046"/>曰：「吾本<anchor xml:id="beg0149047"/>起<anchor xml:id="end0149047"/>學，欲度眾生，欲
<lb n="0149c18"/>界魔王，歸伏道化。」</p>
<p id="pT04p0149c1808" type="inline">近<anchor xml:id="beg0149048"/>泥蘭<anchor xml:id="end0149048"/>禪河邊，有梵志，
<lb n="0149c19"/>姓迦葉氏，字欝<anchor xml:id="beg0149049"/>俾<anchor xml:id="end0149049"/>羅，年百二十，<anchor xml:id="beg0149050"/>名聲<anchor xml:id="end0149050"/>高遠，
<lb n="0149c20"/>世人奉仰，修治火祠，晝夜不懈。好學弟子，有
<lb n="0149c21"/>五百人。迦葉二弟，宗師其兄，謂為得道。各有
<lb n="0149c22"/>弟子，皆居下流。迦葉自念：「吾名日高，國內注
<lb n="0149c23"/>仰，術淺易窮，窮則名頺，當作良策，全國大
<lb n="0149c24"/>望。」便行求龍，以術致之，為作靖室，而鞠龍曰：
<lb n="0149c25"/>「若有輕突入靖室者，吐火出毒，以滅來者。」龍
<lb n="0150a01"/>至節會，無不放火。遠近僉言：「大師道神。」迦葉
<lb n="0150a02"/>由此，功名<anchor xml:id="beg0150001"/>曰<anchor xml:id="end0150001"/>隆。</p>
<p id="pT04p0150a0207" type="inline">世尊念曰：「吾昔出家，道逢
<lb n="0150a03"/>䓑沙，<anchor xml:id="beg0150002"/>誓要道成先度脫我。吾<anchor xml:id="end0150002"/>用一切故，即
<lb n="0150a04"/>便然可。今察民心，普注迦葉，卒未可迴。譬如
<lb n="0150a05"/>
<anchor xml:id="beg0150003"/>果<anchor xml:id="end0150003"/>
<anchor xml:id="beg0150004"/>美<anchor xml:id="end0150004"/>樹高，無因得食，唯有伐樹根<anchor xml:id="beg0150005"/>僻<anchor xml:id="end0150005"/>枝，
<lb n="0150a06"/>從食<anchor xml:id="begd1e1971"/>果<anchor xml:id="endd1e1971"/>必矣！一切所忌，咸在於龍。吾先降
<lb n="0150a07"/>之，迦葉來從！爾乃大道，<anchor xml:id="beg0150006"/>所<anchor xml:id="end0150006"/>化無<anchor xml:id="beg0150007"/>崖<anchor xml:id="end0150007"/>。如來
<lb n="0150a08"/>言曰：『日照天下，其德有三：一曰光耀除冥，
<lb n="0150a09"/>無不分明；二曰五色雜類，宣敘其形；三曰開
<lb n="0150a10"/>發萌芽，萬物精榮。如來出世，亦有三焉：一
<lb n="0150a11"/>曰一切大智，照除愚冥；二曰分<anchor xml:id="beg0150008"/>部<anchor xml:id="end0150008"/>五道，言
<lb n="0150a12"/>行所由；三曰權慧拯濟，利而安之。』」</p>
<p id="pT04p0150a1214" type="inline">眾祐念已，
<lb n="0150a13"/>便行起於斯奈園，投暮往造迦葉。未至所止，
<lb n="0150a14"/>便現金光，樹木土石其色若金。迦葉弟子持
<lb n="0150a15"/>瓶取水，覩變心動，怪而顧望。遙見世尊，明
<lb n="0150a16"/>耀天下，不識何妙，馳走白師。師徒皆出，世
<lb n="0150a17"/>尊威神，明儀煌煌，迦葉情悸，<anchor xml:id="beg0150009"/>蒙蒙<anchor xml:id="end0150009"/>不悟，即
<lb n="0150a18"/>自惟曰：「若是日耶，吾目得逮！謂是天人，其
<lb n="0150a19"/>
<anchor xml:id="beg0150010"/>目<anchor xml:id="end0150010"/>復眴！」後思乃解曰：「得無是白淨王子悉達
<lb n="0150a20"/>者乎？吾<anchor xml:id="beg0150011"/>歷<anchor xml:id="end0150011"/>數<anchor xml:id="beg0150012"/>云<anchor xml:id="end0150012"/>：『白淨王子，福應聖王，不樂
<lb n="0150a21"/>榮位，當得作佛。』昔聞出家，其道成乎？」如來忽
<lb n="0150a22"/>到，迦葉大喜：「善來瞿曇，起居常安。」佛為迦葉
<lb n="0150a23"/>而作頌曰：</p>
<lb n="0150a24"/>
<lg>
<l>「持戒終老安，</l>
<l>信正所止善，</l>
<lb n="0150a25"/>
<l>智慧最安身，</l>
<l>眾惡不犯安。」</l>
</lg>
<lb n="0150a26"/>
<p id="pT04p0150a2601">迦葉白佛：「唯願屈德，臨眄蔬食。」佛答迦葉：「古
<lb n="0150a27"/>佛道法過中不飯，<anchor xml:id="beg0150013"/>且<anchor xml:id="end0150013"/>明至心，欲託一事，<anchor xml:id="beg0150014"/>庶<anchor xml:id="end0150014"/>
<lb n="0150a28"/>不有悋。」迦葉答曰：「恨無<anchor xml:id="beg0150015"/>備豫<anchor xml:id="end0150015"/>，敬德虛心。」佛
<lb n="0150a29"/>告迦葉：「欲寄一宿，寧見容不？」迦葉白佛：「我梵
<lb n="0150b01"/>志法，寢不同室，幸恕不<anchor xml:id="begd1e2145"/>愛<anchor xml:id="endd1e2145"/>。<anchor xml:id="beg0150016"/>巨<anchor xml:id="end0150016"/>命如何？」佛指
<lb n="0150b02"/>靖室：「此復何<anchor xml:id="beg0150017"/>室<anchor xml:id="end0150017"/>？」迦葉答曰：「中有神龍，性急
<lb n="0150b03"/>
<anchor xml:id="beg0150018"/>姤<anchor xml:id="end0150018"/>惡，有入室者，每便吐火燒害於人。」佛告
<lb n="0150b04"/>迦葉：「以此借我。」迦葉答曰：「實不有愛，恐龍為
<lb n="0150b05"/>害耳。」五百弟子，<anchor xml:id="begd1e2193"/>屏<anchor xml:id="endd1e2193"/>營悚息，恐師許佛。重借
<lb n="0150b06"/>滿三，迦葉<anchor xml:id="beg0150019"/>惟<anchor xml:id="end0150019"/>疑，意甚無違，懼必禍<anchor xml:id="beg0150020"/>耳<anchor xml:id="end0150020"/>。佛告
<lb n="0150b07"/>迦葉：「三界欲火吾已滅之，龍不害<anchor xml:id="beg0150021"/>我<anchor xml:id="end0150021"/>
<anchor xml:id="beg0150022"/>也<anchor xml:id="end0150022"/>！」迦
<lb n="0150b08"/>葉答曰：「瞿曇德尊，能居隨意。」即<anchor xml:id="beg0150023"/>撿<anchor xml:id="end0150023"/>威神，便
<lb n="0150b09"/>入其室。五百弟子，信龍為害，莫不涕淚，可惜
<lb n="0150b10"/>尊人，為龍所害。</p>
<p id="pT04p0150b1007" type="inline">佛坐<anchor xml:id="beg0150024"/>須臾<anchor xml:id="end0150024"/>，龍從窟出，吐毒
<lb n="0150b11"/>繞佛，如來化毒皆使為華。龍見其毒作華繞
<lb n="0150b12"/>佛，怒盛吐火，謂能為害。熱氣歸龍，欝悶欲
<lb n="0150b13"/>死，舉頭視佛，見相知尊，涼風趣龍，尋涼詣
<lb n="0150b14"/>佛，火滅毒除，歸命入鉢。於是如來，便現火
<lb n="0150b15"/>光，<anchor xml:id="beg0150025"/>烔<anchor xml:id="end0150025"/>然概天。迦葉弟子，直起瞻候，見佛光
<lb n="0150b16"/>明，謂是龍火，舉聲悲呼：「可惜真人，竟被龍
<lb n="0150b17"/>殃。」迦葉師徒，驚共奔出，五百弟子，同聲責
<lb n="0150b18"/>師：「天地開闢，未見人類妙如瞿曇，可尊可
<lb n="0150b19"/>貴，恨不<anchor xml:id="beg0150026"/>熟<anchor xml:id="end0150026"/>觀，何緣復見？」垂淚抆眼，而作頌
<lb n="0150b20"/>曰：</p>
<lb n="0150b21"/>
<lg>
<l>「容顏紫金耀，</l>
<l>面滿髮紺青，</l>
<lb n="0150b22"/>
<l>大人百福德，</l>
<l>神妙應相經。</l>
<lb n="0150b23"/>
<l>方身立丈六，</l>
<l>姿好八十章，</l>
<lb n="0150b24"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0150027"/>頂光爥幽<anchor xml:id="begd1e2355"/>昧<anchor xml:id="endd1e2355"/>
<anchor xml:id="end0150027"/>，</l>
<l>何<anchor xml:id="beg0150028"/>駃<anchor xml:id="end0150028"/>忽無常。」</l>
</lg>
<lb n="0150b25"/>
<p id="pT04p0150b2501">後來弟子，謂火害佛，悲喚哀慟：「<anchor xml:id="beg0150029"/>瞿曇被害<anchor xml:id="end0150029"/>，
<lb n="0150b26"/>我生何為？」踊身赴火，清涼和調，還顧白師：「瞿
<lb n="0150b27"/>曇無恙！本<anchor xml:id="beg0150030"/>謂<anchor xml:id="end0150030"/>龍火，定是佛光！」師徒騷<anchor xml:id="beg0150031"/>擾<anchor xml:id="end0150031"/>，
<lb n="0150b28"/>側息達明。</p>
<p id="pT04p0150b2805" type="inline">清旦如來持鉢出室，迦葉大喜曰：
<lb n="0150b29"/>「大道人猶存耶！器中何等？」佛告迦葉：「所謂毒
<lb n="0150c01"/>龍，<anchor xml:id="beg0150032"/>已<anchor xml:id="end0150032"/>降受法。」五百弟子，僉言佛神。迦葉內
<lb n="0150c02"/>伏，悋惜名稱，聊復貢高：「大道人實神。雖爾，
<lb n="0150c03"/>
<anchor xml:id="beg0150033"/>未<anchor xml:id="end0150033"/>如我已得<anchor xml:id="beg0150034"/>阿<anchor xml:id="end0150034"/>羅漢也！」</p>
<lb n="0150c04"/>
<p id="pT04p0150c0401">迦葉白佛：「願大道人留止，欲相供養。」明<anchor xml:id="beg0150035"/>旦<anchor xml:id="end0150035"/>作
<lb n="0150c05"/>飯，自行請佛。佛言：「便去，今隨後到。」迦葉適
<lb n="0150c06"/>還，佛如人屈伸臂頃，東適弗于逮數千億里，
<lb n="0150c07"/>取樹<anchor xml:id="begd1e2480"/>果<anchor xml:id="endd1e2480"/>名閻逼，滿鉢而還。迦葉未到，<anchor xml:id="beg0150036"/>已<anchor xml:id="end0150036"/>坐
<lb n="0150c08"/>其床。迦葉問佛：「大道人從何徑來？」佛言：「卿去
<lb n="0150c09"/>後，吾東到弗于逮，取此<anchor xml:id="begd1e2503"/>果<anchor xml:id="endd1e2503"/>名閻逼，香美可
<lb n="0150c10"/>食。」佛飯去已，迦葉念曰：「大道人雖神，故不如
<lb n="0150c11"/>我道真。」</p>
<p id="pT04p0150c1104" type="inline">明日食時，復行請佛。佛言：「可去，今隨
<lb n="0150c12"/>後到。」迦葉旋還。佛南行極閻浮提界取<anchor xml:id="begd1e2517"/>果<anchor xml:id="endd1e2517"/>𦱕
<lb n="0150c13"/>
<anchor xml:id="begd1e2525"/>䗍<anchor xml:id="endd1e2525"/>勒，<anchor xml:id="beg0150037"/>盛滿鉢<anchor xml:id="end0150037"/>還。迦葉未至，已坐其床。迦葉
<lb n="0150c14"/>問佛：「何緣先到？」佛言：「南行取此美<anchor xml:id="begd1e2555"/>果<anchor xml:id="endd1e2555"/>，可用
<lb n="0150c15"/>愈病。」佛飯去後，迦葉而念：「此大沙門實神
<lb n="0150c16"/>實妙。」</p>
<p id="pT04p0150c1603" type="inline">明<anchor xml:id="beg0150038"/>日<anchor xml:id="end0150038"/>迦葉復行請佛，佛言：「今隨後到。」
<lb n="0150c17"/>佛西適<anchor xml:id="beg0150039"/>拘<anchor xml:id="end0150039"/>耶<anchor xml:id="beg0150040"/>尼<anchor xml:id="end0150040"/>，取阿摩勒<anchor xml:id="begd1e2596"/>果<anchor xml:id="endd1e2596"/>，滿鉢而還。
<lb n="0150c18"/>迦葉未至，已坐其床。迦葉問佛：「復從何<anchor xml:id="beg0150041"/>面<anchor xml:id="end0150041"/>
<lb n="0150c19"/>來？」答曰：「西詣<anchor xml:id="begd1e2619"/>拘<anchor xml:id="endd1e2619"/>耶<anchor xml:id="begd1e2625"/>尼<anchor xml:id="endd1e2625"/>，取阿摩勒<anchor xml:id="begd1e2631"/>果<anchor xml:id="endd1e2631"/>，汝可
<lb n="0150c20"/>食之。」佛飯<anchor xml:id="beg0150042"/>已去<anchor xml:id="end0150042"/>，迦葉復念：「是大沙門所作
<lb n="0150c21"/>實神。」</p>
<p id="pT04p0150c2103" type="inline">明<anchor xml:id="begd1e2654"/>日<anchor xml:id="endd1e2654"/>迦葉復行請佛，佛言：「今隨後<anchor xml:id="beg0150043"/>到<anchor xml:id="end0150043"/>。」
<lb n="0150c22"/>迦葉反顧，<anchor xml:id="beg0150044"/>忽<anchor xml:id="end0150044"/>不見佛。佛已到北方欝單<anchor xml:id="beg0150045"/>曰<anchor xml:id="end0150045"/>，
<lb n="0150c23"/>取自然粳米。迦葉未至，已坐其床。迦葉問佛：
<lb n="0150c24"/>「復從何來？」佛答曰：「<anchor xml:id="beg0150046"/>北<anchor xml:id="end0150046"/>
<anchor xml:id="beg0150047"/>適<anchor xml:id="end0150047"/>欝單<anchor xml:id="begd1e2720"/>曰<anchor xml:id="endd1e2720"/>，取此粳
<lb n="0150c25"/>米，卿可食之。」佛飯去後，迦葉<anchor xml:id="beg0150048"/>獨<anchor xml:id="end0150048"/>念：「此大道
<lb n="0151a01"/>人，神妙乃爾！」</p>
<p id="pT04p0151a0106" type="inline">明<anchor xml:id="begd1e2744"/>日<anchor xml:id="endd1e2744"/>食時，佛持鉢自到其家，
<lb n="0151a02"/>取飯而還，食已欲澡漱<anchor xml:id="beg0151001"/>口<anchor xml:id="end0151001"/>無水，天帝釋即下
<lb n="0151a03"/>以手指地，自然成池。迦葉晡時，彷徉見池怪
<lb n="0151a04"/>而問佛：「何緣有此？」佛告迦葉：「朝得汝<anchor xml:id="beg0151002"/>食<anchor xml:id="end0151002"/>，欲<anchor xml:id="beg0151003"/>
<lb n="0151a05"/>漱<anchor xml:id="end0151003"/>無水，天帝指地<anchor xml:id="beg0151004"/>成<anchor xml:id="end0151004"/>池給<anchor xml:id="beg0151005"/>用<anchor xml:id="end0151005"/>，當名此池為
<lb n="0151a06"/>指地池。」迦葉念曰：「大道人神妙，功德無量！」</p>
<p id="pT04p0151a0617" type="inline">後
<lb n="0151a07"/>日世尊移近迦葉，坐一樹下。夜第一四天王
<lb n="0151a08"/>俱下，聽佛說法，四天光影明如盛火。迦葉夜
<lb n="0151a09"/>起，見佛前有四火。清旦問佛：「大道人亦事
<lb n="0151a10"/>火乎？」佛言：「<anchor xml:id="beg0151006"/>不<anchor xml:id="end0151006"/>也。昨夜四天王來聽說法，是
<lb n="0151a11"/>其光耳。」迦葉復念：「是大沙門極神，乃致此天。
<lb n="0151a12"/>
<anchor xml:id="beg0151007"/>雖爾，故不如我道真<anchor xml:id="end0151007"/>。」</p>
<p id="pT04p0151a1209" type="inline">明日第二天帝釋，夜
<lb n="0151a13"/>來聽法，帝釋光明倍於四天。迦葉夜起，見佛
<lb n="0151a14"/>前光，意而獨念：「佛故事火也。」平旦問佛：「得
<lb n="0151a15"/>無事火？明<anchor xml:id="beg0151008"/>倍<anchor xml:id="end0151008"/>昨夜<anchor xml:id="beg0151009"/>也<anchor xml:id="end0151009"/>。」佛<anchor xml:id="beg0151010"/>言<anchor xml:id="end0151010"/>：「帝釋來下聽
<lb n="0151a16"/>
<anchor xml:id="beg0151011"/>受經<anchor xml:id="end0151011"/>法，是其光<anchor xml:id="beg0151012"/>耳<anchor xml:id="end0151012"/>。」</p>
<p id="pT04p0151a1608" type="inline">後夜，第七梵天又下聽
<lb n="0151a17"/>法，梵<anchor xml:id="beg0151013"/>魔<anchor xml:id="end0151013"/>光<anchor xml:id="beg0151014"/>景<anchor xml:id="end0151014"/>倍於帝釋。迦葉見光，疑佛事
<lb n="0151a18"/>火。晨朝問佛：「大道人必事火也。」佛告迦葉：
<lb n="0151a19"/>「第七梵天昨夜聽法，是其光耳。」迦葉自念：
<lb n="0151a20"/>「是大沙門，威神感動<anchor xml:id="beg0151015"/>天梵<anchor xml:id="end0151015"/>下降。」</p>
<p id="pT04p0151a2013" type="inline">迦葉五百
<lb n="0151a21"/>弟子，人事三火，凡千五百火。明旦燃之，火
<lb n="0151a22"/>了不燃。怪而白師。師曰：「<anchor xml:id="beg0151016"/>必是<anchor xml:id="end0151016"/>佛所為耳。」馳
<lb n="0151a23"/>
<anchor xml:id="beg0151017"/>往<anchor xml:id="end0151017"/>白佛：「我五百弟子，今朝燃火，了不肯燃，
<lb n="0151a24"/>是佛所為乎？」佛告迦葉：「欲使燃不？」問之至三，
<lb n="0151a25"/>對曰：「欲使燃。」佛言：「可去，火當燃。」應聲皆燃。
<lb n="0151a26"/>迦葉復念：「是大道人，至神乃爾！」</p>
<lb n="0151a27"/>
<p id="pT04p0151a2701">迦葉自事三火，明<anchor xml:id="begd1e2985"/>旦<anchor xml:id="endd1e2985"/>然<anchor xml:id="beg0151018"/>之<anchor xml:id="end0151018"/>，又不可滅。五百
<lb n="0151a28"/>弟子，及諸事者，助而滅之，了不可滅。疑佛所
<lb n="0151a29"/>作，便行白佛：「<anchor xml:id="beg0151019"/>我<anchor xml:id="end0151019"/>自事三火，不可得滅。」佛言：
<lb n="0151b01"/>「欲使滅乎？」曰：「實欲使滅。」佛言：「<anchor xml:id="beg0151020"/>火可<anchor xml:id="end0151020"/>當滅。」應
<lb n="0151b02"/>聲即滅。迦葉念曰：「大道人，極神至妙，所作皆
<lb n="0151b03"/>諧。」</p>
<p id="pT04p0151b0302" type="inline">後日迦葉五百弟子，適<anchor xml:id="beg0151021"/>共<anchor xml:id="end0151021"/>破薪，各各舉
<lb n="0151b04"/>斧皆不得下，懅行白師。師曰：「是大沙門所為。」
<lb n="0151b05"/>即行白佛：「我諸弟子，向共破薪，斧舉不可得
<lb n="0151b06"/>下。」佛言：「<anchor xml:id="beg0151022"/>可<anchor xml:id="end0151022"/>去，斧當下。」即下得用。迦葉念曰：
<lb n="0151b07"/>「是大沙門，<anchor xml:id="beg0151023"/>神則<anchor xml:id="end0151023"/>神矣！」</p>
<p id="pT04p0151b0709" type="inline">後日佛還樹下，見棄弊
<lb n="0151b08"/>
<anchor xml:id="beg0151024"/>衣<anchor xml:id="end0151024"/>，念欲浣之。天帝釋承佛聖旨，到<anchor xml:id="beg0151025"/>頗<anchor xml:id="end0151025"/>那山
<lb n="0151b09"/>上，取四方石一枚，六方石一枚，給用浣曬。
<lb n="0151b10"/>迦葉遊觀，見池邊兩石，怪而問佛：「今此池邊
<lb n="0151b11"/>兩石妙好，此從何<anchor xml:id="beg0151026"/>出<anchor xml:id="end0151026"/>？」佛告迦葉：「吾欲浣濯
<lb n="0151b12"/>及當曬衣，天帝送石，以給吾用。」迦葉復念：「瞿
<lb n="0151b13"/>曇神德，莫不感動。」</p>
<p id="pT04p0151b1308" type="inline">佛後入指地池澡浴畢，當
<lb n="0151b14"/>出無所攀持，池上有樹，名曰迦和，絕大修好，
<lb n="0151b15"/>其樹曲下就佛，佛牽出池。迦葉見樹曲下，怪
<lb n="0151b16"/>而又問佛。佛告迦葉：「吾朝入池，將欲出水，樹
<lb n="0151b17"/>神垂<anchor xml:id="beg0151027"/>枝<anchor xml:id="end0151027"/>，令吾牽出。」迦葉復念：「是大道人，至
<lb n="0151b18"/>德多感，大樹垂<anchor xml:id="beg0151028"/>下<anchor xml:id="end0151028"/>。」佛欲令迦葉必伏，便入
<lb n="0151b19"/>
<anchor xml:id="fxT04p0151b01"/>泥<anchor xml:id="fxT04p0151b02"/>蘭禪河。其水深<anchor xml:id="beg0151029"/>駃<anchor xml:id="end0151029"/>，佛以神力，斷水令住，
<lb n="0151b20"/>高出人頭，使底揚塵，佛行其中。迦葉見佛入
<lb n="0151b21"/>水，恐其沒溺，即將弟子，乘船救佛。見水<anchor xml:id="beg0151030"/>隔<anchor xml:id="end0151030"/>
<lb n="0151b22"/>起，其下<anchor xml:id="beg0151031"/>揚塵<anchor xml:id="end0151031"/>，見佛大喜：「大道人尚活耶！」又
<lb n="0151b23"/>問：「欲上船不？」佛言：「當上。」佛念當貫船<anchor xml:id="beg0151032"/>底<anchor xml:id="end0151032"/>入，
<lb n="0151b24"/>令無漏迹。迦葉<anchor xml:id="beg0151033"/>大驚<anchor xml:id="end0151033"/>：「是大沙門！妙化難名。」</p>
<lb n="0151b25"/>
<p id="pT04p0151b2501">時摩竭提國王<anchor xml:id="beg0151034"/>吏<anchor xml:id="end0151034"/>民，以歲會禮，往詣迦葉，
<lb n="0151b26"/>相樂七日。迦葉心念：「佛德聖明，眾人見者，必
<lb n="0151b27"/>
<anchor xml:id="beg0151035"/>阻<anchor xml:id="end0151035"/>棄我。令其七日不現，快乎。」佛知其意，即
<lb n="0151b28"/>隱七日。至八日旦，迦葉又念：「今有餘祚，供佛
<lb n="0151b29"/>快耶！」應念忽至。迦葉大<anchor xml:id="beg0151036"/>喜<anchor xml:id="end0151036"/>：「適念欲相供養，
<lb n="0151c01"/>來何快<anchor xml:id="beg0151037"/>耶<anchor xml:id="end0151037"/>？間者那行？今<anchor xml:id="beg0151038"/>從何<anchor xml:id="end0151038"/>來？」佛告迦葉：
<lb n="0151c02"/>「汝心念言：『佛德聖明，眾人見之，必<anchor xml:id="begd1e3291"/>阻<anchor xml:id="endd1e3291"/>棄我。
<lb n="0151c03"/>令其七日不現，快<anchor xml:id="beg0151039"/>乎<anchor xml:id="end0151039"/>。』是故隱耳。汝今念我，
<lb n="0151c04"/>是故復來。」迦葉心念：「佛真至神，誠知人念。」</p>
<p id="pT04p0151c0417" type="inline">佛
<lb n="0151c05"/>知迦葉<anchor xml:id="beg0151040"/>心已降<anchor xml:id="end0151040"/>伏，便告迦葉：「汝非羅漢，不
<lb n="0151c06"/>知真道，何為虛妄，自稱貴乎？」於是迦葉，心驚
<lb n="0151c07"/>毛竪，自知無道，即稽首言：「大道人實神聖，乃
<lb n="0151c08"/>知人念。寧可得從大道人<anchor xml:id="beg0151041"/>神<anchor xml:id="end0151041"/>化稟受經戒，作
<lb n="0151c09"/>沙門耶？」佛言：「大善！報汝弟子。卿是國師，今入
<lb n="0151c10"/>法服，豈可獨知乎？」迦葉受教，顧謂弟子：「汝
<lb n="0151c11"/>
<anchor xml:id="beg0151042"/>間<anchor xml:id="end0151042"/>與我共覩神化，吾始信解，當作沙門。汝
<lb n="0151c12"/>等何趣？」五百弟子同聲對曰：「我等所知，皆大
<lb n="0151c13"/>師恩<anchor xml:id="beg0151043"/>也<anchor xml:id="end0151043"/>，師所尊信，願皆隨從。」即時師徒，俱
<lb n="0151c14"/>共詣佛，稽首白言：「我等皆有信意，願為弟子。」
<lb n="0151c15"/>佛言：「善來！比丘。」皆成沙門。迦葉裘褐水瓶杖
<lb n="0151c16"/>
<anchor xml:id="begd1e3381"/>屣<anchor xml:id="endd1e3381"/>、諸事火具，悉棄水中。</p>
<p id="pT04p0151c1610" type="inline">是時迦葉二弟：次曰
<lb n="0151c17"/>那提迦葉，幼曰<anchor xml:id="beg0151044"/>迦<anchor xml:id="end0151044"/>耶迦葉，各有二百五十弟
<lb n="0151c18"/>子，廬舍止處<anchor xml:id="beg0151045"/>列<anchor xml:id="end0151045"/>居水邊。見諸梵志衣被什
<lb n="0151c19"/>物及事火具，隨流漂下。二弟驚愕，恐兄及諸
<lb n="0151c20"/>弟子為人所害，即從門徒，順河而上。見兄師
<lb n="0151c21"/>徒皆作沙門，怪而問曰：「大兄年高，智慧明
<lb n="0151c22"/>
<anchor xml:id="beg0151046"/>遠<anchor xml:id="end0151046"/>，國王臣民所共宗事，我意謂兄為得羅
<lb n="0151c23"/>漢。反捨梵志道，學沙門法，此非小事。佛道豈
<lb n="0151c24"/>尊德獨高乎？」迦葉答曰：「佛道最勝，其法無量，
<lb n="0151c25"/>雖我世學，未曾有得道神智如佛者也！」二弟
<lb n="0151c26"/>聞此，各謂弟子：「<anchor xml:id="beg0151047"/>吾<anchor xml:id="end0151047"/>欲從兄，汝等何趣？」五百
<lb n="0151c27"/>弟子俱發聲言：「願如大師。」皆即稽首，求作沙
<lb n="0151c28"/>門。佛言：「善來！比丘。」皆成沙門。</p>
<lb n="0151c29"/>
<p id="pT04p0151c2901">於時如來，與千比丘僧，詣迦耶悉大叢樹下
<lb n="0152a01"/>坐，而入三昧。忽然不現，從東方來，沒於樹
<lb n="0152a02"/>下，四方亦爾，踊住虛空，而不墮墜，身出水
<lb n="0152a03"/>火，升降自由。諸比丘，仰頭喜悅，不覺如來
<lb n="0152a04"/>還處本<anchor xml:id="beg0152001"/>坐<anchor xml:id="end0152001"/>，無有覺者。比丘歡喜，前禮佛足，
<lb n="0152a05"/>退席白佛：「此示現者，名曰何等？」佛告比丘：「是
<lb n="0152a06"/>者名曰神足示現。又有教授示現，比丘諦聽。
<lb n="0152a07"/>心意識行，因緣染著，決正分部，名曰教授示
<lb n="0152a08"/>現。又有說法示現，比丘諦思。<anchor xml:id="beg0152002"/>自<anchor xml:id="end0152002"/>
<anchor xml:id="begd1e3495"/>愛<anchor xml:id="endd1e3495"/>色為衰，
<lb n="0152a09"/>六情所<anchor xml:id="begd1e3503"/>愛<anchor xml:id="endd1e3503"/>為衰，衰不止便苦生。何謂苦生？
<lb n="0152a10"/>婬、怒、癡火起，便有痛<anchor xml:id="beg0152003"/>
<anchor xml:id="begd1e3518"/>痒<anchor xml:id="endd1e3518"/>
<anchor xml:id="end0152003"/>，老、病、死畏。是為說
<lb n="0152a11"/>法示現。」佛說法三轉，時千比丘，漏盡望斷，皆
<lb n="0152a12"/>得<anchor xml:id="begd1e3530"/>阿<anchor xml:id="endd1e3530"/>羅漢。佛為比丘而作頌曰：</p>
<lb n="0152a13"/>
<lg>
<l>「今者千比丘，</l>
<l>長老有尊德，</l>
<lb n="0152a14"/>
<l>改邪修正見，</l>
<l>無想入禪慧。」</l>
</lg>
<lb n="0152a15"/>
<p id="pT04p0152a1501">說是法時，天龍鬼神莫不樂聞。</p>
<lb n="0152a16"/>
<head>度<anchor xml:id="beg0152004"/>瓶<anchor xml:id="end0152004"/>沙王品第四</head>
<lb n="0152a17"/>
<p id="pT04p0152a1701">於時世尊，欲詣羅閱祇，度於君民。即日羅閱
<lb n="0152a18"/>祇<anchor xml:id="beg0152005"/>王<anchor xml:id="end0152005"/>遣使者，奉命詣佛，修敬盡恭，禮畢陳
<lb n="0152a19"/>言：「國主<anchor xml:id="begd1e3586"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3586"/>沙，稽首<anchor xml:id="begd1e3593"/>坐<anchor xml:id="endd1e3593"/>前！近承釋尊，道成號
<lb n="0152a20"/>佛，天人雜類，慶賴遇時。伏惟世尊，興利康
<lb n="0152a21"/>寧，願垂覆育，照臨鄙國，<anchor xml:id="begd1e3603"/>飢<anchor xml:id="endd1e3603"/>渴聖<anchor xml:id="beg0152006"/>化<anchor xml:id="end0152006"/>，虛心
<lb n="0152a22"/>踊逸，哀矜群庶，令得解脫。」佛勅比丘：「汝等速
<lb n="0152a23"/>嚴，當就王請。」比丘受教，嚴畢翼從。</p>
<p id="pT04p0152a2314" type="inline">使者馳
<lb n="0152a24"/>白：「世尊<anchor xml:id="beg0152007"/>以顧<anchor xml:id="end0152007"/>，將千比丘僧，今頓須<anchor xml:id="beg0152008"/>波<anchor xml:id="end0152008"/>羅致
<lb n="0152a25"/>樹下，去城四十里。」王<anchor xml:id="beg0152009"/>即<anchor xml:id="end0152009"/>案先王遺令：「若佛
<lb n="0152a26"/>入國，當自出迎，迎之者，得福無量。」即便勅嚴
<lb n="0152a27"/>車千乘，馬萬匹，從人七千，嚴畢升車，出宮趣
<lb n="0152a28"/>城。<anchor xml:id="beg0152010"/>城<anchor xml:id="end0152010"/>
<anchor xml:id="beg0152011"/>門<anchor xml:id="end0152011"/>自閉，車馬俱躓，王甚驚怖，懼有大
<lb n="0152a29"/>災：「吾罪重<anchor xml:id="beg0152012"/>矣<anchor xml:id="end0152012"/>！而有斯禍。」空中聲曰：「王<anchor xml:id="beg0152013"/>宿<anchor xml:id="end0152013"/>願
<lb n="0152b01"/>人，<anchor xml:id="beg0152014"/>今<anchor xml:id="end0152014"/>繫在獄，誓要相連，是使門閉。」即便大
<lb n="0152b02"/>赦<anchor xml:id="beg0152015"/>解放囚人<anchor xml:id="end0152015"/>。門霍自開，得<anchor xml:id="beg0152016"/>詣<anchor xml:id="end0152016"/>佛所。</p>
<p id="pT04p0152b0214" type="inline">
<anchor xml:id="beg0152017"/>王<anchor xml:id="end0152017"/>遙
<lb n="0152b03"/>見如來相好光光，即便下車，却從解劍。佛知
<lb n="0152b04"/>
<anchor xml:id="begd1e3768"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3768"/>
<anchor xml:id="beg0152018"/>沙<anchor xml:id="end0152018"/>性素憍豪剛強貢高，欲令速解化王
<lb n="0152b05"/>從者儀<anchor xml:id="beg0152019"/>式<anchor xml:id="end0152019"/>。若王<anchor xml:id="begd1e3796"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3796"/>沙，顧視從<anchor xml:id="beg0152020"/>者<anchor xml:id="end0152020"/>，似己無
<lb n="0152b06"/>異，懼佛不識，頭面禮足，右繞三匝，禮畢自
<lb n="0152b07"/>陳：「我是摩竭提王<anchor xml:id="begd1e3817"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3817"/>沙身也。」如是至三。佛
<lb n="0152b08"/>告王曰：「吾照<anchor xml:id="beg0152021"/>卿<anchor xml:id="end0152021"/>心，何但<anchor xml:id="beg0152022"/>卿<anchor xml:id="end0152022"/>形。」<anchor xml:id="begd1e3846"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3846"/>沙大喜，
<lb n="0152b09"/>即退就<anchor xml:id="begd1e3855"/>坐<anchor xml:id="endd1e3855"/>。群臣庶民，各盡其敬，中有作禮
<lb n="0152b10"/>者，自名字者，直揖拜者，禮畢却住。佛命令
<lb n="0152b11"/>坐，受教就席。</p>
<p id="pT04p0152b1106" type="inline">佛告<anchor xml:id="begd1e3869"/>瓶<anchor xml:id="endd1e3869"/>沙：「宿福為王，今復增
<lb n="0152b12"/>益，使王國界人民，忠孝富樂，無憂福護，有德
<lb n="0152b13"/>吉，無不利。」眾會有疑：「欝<anchor xml:id="begd1e3880"/>俾<anchor xml:id="endd1e3880"/>迦葉，名聲先達，
<lb n="0152b14"/>今與佛俱，誰應作師？」佛察眾念，便告迦葉：「其
<lb n="0152b15"/>有殺生祠祀，欲望其福。寧<anchor xml:id="beg0152023"/>能<anchor xml:id="end0152023"/>得不？入於山
<lb n="0152b16"/>中，求道無師，能得道不？」迦葉白佛：「殺生祠
<lb n="0152b17"/>祀，不得其福；天神不食，殺者得罪；學道無
<lb n="0152b18"/>師，道終不成。」迦葉白佛：「我前事火，晝夜不
<lb n="0152b19"/>懈，勤苦積年，好術弟子，凡有五百人，精銳燃
<lb n="0152b20"/>火，不避寒暑，年耆根熟，永無髣髴，先人<anchor xml:id="beg0152024"/>傳<anchor xml:id="end0152024"/>
<lb n="0152b21"/>惑，以授後生，自稱是道，唐<anchor xml:id="beg0152025"/>苦<anchor xml:id="end0152025"/>無報。今得佛
<lb n="0152b22"/>教，洗浣心垢，已得羅漢。」佛告迦葉：「現汝羅漢
<lb n="0152b23"/>神足。」迦葉受勅，即入<anchor xml:id="beg0152026"/>靜<anchor xml:id="end0152026"/>定，身升虛空，去地
<lb n="0152b24"/>數丈。從腰<anchor xml:id="begd1e3951"/>以<anchor xml:id="endd1e3951"/>上火、腰<anchor xml:id="begd1e3957"/>以<anchor xml:id="endd1e3957"/>下水；更從腰<anchor xml:id="begd1e3963"/>以<anchor xml:id="endd1e3963"/>
<lb n="0152b25"/>
<anchor xml:id="beg0152027"/>上水<anchor xml:id="end0152027"/>、腰<anchor xml:id="begd1e3981"/>以<anchor xml:id="endd1e3981"/>
<anchor xml:id="beg0152028"/>下火<anchor xml:id="end0152028"/>，以水雨火，衣燥不<anchor xml:id="beg0152029"/>軟<anchor xml:id="end0152029"/>。住
<lb n="0152b26"/>空現變，出沒七反，從身<anchor xml:id="beg0152030"/>出<anchor xml:id="end0152030"/>光，五色赫奕。飛
<lb n="0152b27"/>從東來，沒佛坐前，四方上下，化現亦爾。變
<lb n="0152b28"/>畢叉手，長跪白佛：「弟子迦葉，蒙佛慈恩，解脫
<lb n="0152b29"/>罪縛，如來特尊，三界頂受。」佛為迦葉，而作頌
<lb n="0152c01"/>曰：</p>
<lb n="0152c02"/>
<lg>
<l>「若人壽百歲，</l>
<l>奉火修異術，</l>
<lb n="0152c03"/>
<l>不如<anchor xml:id="beg0152031"/>尊<anchor xml:id="end0152031"/>正諦，</l>
<l>其明照一切。</l>
<lb n="0152c04"/>
<l>若人壽百歲，</l>
<l>學邪志不善，</l>
<lb n="0152c05"/>
<l>不如生一日，</l>
<l>精進受正法。」</l>
</lg>
<lb n="0152c06"/>
<p id="pT04p0152c0601">王及群臣，乃知迦葉是佛弟子。佛告<anchor xml:id="begd1e4071"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4071"/>沙：
<lb n="0152c07"/>「天下人眼，不但視色；苦、樂無常，身不得久。天
<lb n="0152c08"/>下人意，多惡少善。思想萬端，趣欲快意，能棄
<lb n="0152c09"/>此志，亦可得道，功齊迦葉。無以豪貴，自恣其
<lb n="0152c10"/>情；無以自在，貪婬無厭；無以<anchor xml:id="beg0152032"/>豪<anchor xml:id="end0152032"/>強，侵<anchor xml:id="beg0152033"/>陵<anchor xml:id="end0152033"/>弱
<lb n="0152c11"/>者；無以瞋怒，<anchor xml:id="beg0152034"/>抂殺<anchor xml:id="end0152034"/>無<anchor xml:id="tnote0152035"/>
<anchor xml:id="mod0152035"/>過。莫隨婬心、莫隨貪
<lb n="0152c12"/>心、莫隨怒心。息惡<anchor xml:id="beg0152036"/>令<anchor xml:id="end0152036"/>善，信守真言。當念死
<lb n="0152c13"/>劇<anchor xml:id="beg0152037"/>老<anchor xml:id="end0152037"/>病苦劇，思惟所行，亦復可得迦葉神
<lb n="0152c14"/>足。若眼<anchor xml:id="beg0152038"/>視<anchor xml:id="end0152038"/>色，心當抑<anchor xml:id="beg0152039"/>却<anchor xml:id="end0152039"/>，好醜不動。耳聽眾
<lb n="0152c15"/>聲，心當制持，無所喜怒。鼻嗅香臭，心當制
<lb n="0152c16"/>伏，情無所著。口<anchor xml:id="beg0152040"/>貪<anchor xml:id="end0152040"/>眾味，心當秉持，想無所
<lb n="0152c17"/>起。身更所著，心當制止，識無<anchor xml:id="beg0152041"/>綺可<anchor xml:id="end0152041"/>。五陰外
<lb n="0152c18"/>來，制者由心，六情無主，陰衰無名。迦葉功
<lb n="0152c19"/>德，修之便<anchor xml:id="beg0152042"/>是<anchor xml:id="end0152042"/>。人生受形，多憂苦惱：<anchor xml:id="begd1e4228"/>飢<anchor xml:id="endd1e4228"/>渴寒
<lb n="0152c20"/>
<anchor xml:id="beg0152043"/>熱<anchor xml:id="end0152043"/>，愚計為樂；智士<anchor xml:id="begd1e4245"/>見<anchor xml:id="endd1e4245"/>苦。妻子榮利，世人迷
<lb n="0152c21"/>惑，凡此眾事，無不分散，千歲萬年，皆歸磨
<lb n="0152c22"/>滅。」<anchor xml:id="tnote0152044"/>
<anchor xml:id="mod0152044"/>佛為瓶沙而作頌曰：</p>
<lb n="0152c23"/>
<lg>
<l>「夫為世間將，</l>
<l>順正不阿抂，</l>
<lb n="0152c24"/>
<l>矜導示禮儀，</l>
<l>如是為法王。</l>
<lb n="0152c25"/>
<l>多愍善恕正，</l>
<l>仁愛好利人，</l>
<lb n="0153a01"/>
<l>既利以平均，</l>
<l>如是眾附親。」</l>
</lg>
<lb n="0153a02"/>
<p id="pT04p0153a0201">佛告<anchor xml:id="begd1e4296"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4296"/>沙：「王作宮舍，從來幾歲？」王顧問傍
<lb n="0153a03"/>臣，<anchor xml:id="beg0153001"/>傍<anchor xml:id="end0153001"/>臣對曰：「造起宮<anchor xml:id="beg0153002"/>舍<anchor xml:id="end0153002"/>，七八百年。」佛問諸
<lb n="0153a04"/>臣：「凡更幾王？」臣即對曰：「<anchor xml:id="beg0153003"/>二<anchor xml:id="end0153003"/>十餘王。」佛問<anchor xml:id="begd1e4337"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4337"/>
<lb n="0153a05"/>沙：「皆識諸王不？」<anchor xml:id="begd1e4346"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4346"/>沙答曰：「<anchor xml:id="beg0153004"/>唯<anchor xml:id="end0153004"/>識我父，不識
<lb n="0153a06"/>先人。」</p>
<p id="pT04p0153a0603" type="inline">佛告<anchor xml:id="begd1e4366"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4366"/>沙：「但地有常，人無常也。<anchor xml:id="beg0153005"/>人<anchor xml:id="end0153005"/>自
<lb n="0153a07"/>愛身者，不當殺害於命、不當誹謗有道。<anchor xml:id="beg0153006"/>眾
<lb n="0153a08"/>生生死<anchor xml:id="end0153006"/>皆由恩愛。父母自言：『是我所生，是我
<lb n="0153a09"/>之子。』子非父母所致，皆是前世持戒完具，乃
<lb n="0153a10"/>得作人。為惡行者，死墮地獄、畜生、餓<anchor xml:id="beg0153007"/>鬼<anchor xml:id="end0153007"/>，自
<lb n="0153a11"/>從行致，不由他生。罪福明正，王甚思之！」佛
<lb n="0153a12"/>告王曰：「兒在胎中，若<anchor xml:id="beg0153008"/>有<anchor xml:id="end0153008"/>盲聾，母豫知不
<lb n="0153a13"/>耶？」王答佛言：「實不豫知。」佛言：「此兒宿命罪行
<lb n="0153a14"/>使然，非父母過。兒在胎中，若其<anchor xml:id="beg0153009"/>聖明<anchor xml:id="end0153009"/>，母不
<lb n="0153a15"/>豫知。皆由履行清純，非父母力。此理明驗，王
<lb n="0153a16"/>善惟之！世人得罪，其行有三：口言傷人、身
<lb n="0153a17"/>行暴害、心專<anchor xml:id="beg0153010"/>妬嫉<anchor xml:id="end0153010"/>。能<anchor xml:id="beg0153011"/>撿<anchor xml:id="end0153011"/>此三，雖未便得泥
<lb n="0153a18"/>洹，天上人中，豪貴自<anchor xml:id="beg0153012"/>由<anchor xml:id="end0153012"/>。原於人本，從癡有
<lb n="0153a19"/>形，從形生情，從情生識，從識生欲，從<anchor xml:id="beg0153013"/>欲<anchor xml:id="end0153013"/>
<anchor xml:id="beg0153014"/>有<anchor xml:id="end0153014"/>
<lb n="0153a20"/>父子，從父子生恩愛，從恩愛生憂<anchor xml:id="beg0153015"/>悲<anchor xml:id="end0153015"/>，展轉
<lb n="0153a21"/>五道無有休止。人亦不知，生所從來？死所趣
<lb n="0153a22"/>向？不識其根，各相字名言。是父？是子？唯得道
<lb n="0153a23"/>者，乃知其<anchor xml:id="beg0153016"/>原<anchor xml:id="end0153016"/>。生、死因緣，本從癡起，一切
<lb n="0153a24"/>無常。大王受持！」</p>
<lb n="0153a25"/>
<p id="pT04p0153a2501">佛告<anchor xml:id="begd1e4540"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4540"/>沙：「若國善人，謹<anchor xml:id="beg0153017"/>順<anchor xml:id="end0153017"/>忠孝、廉貞敬讓、
<lb n="0153a26"/>才博智遠、不犯王法，本非貴族，王何異待？」王
<lb n="0153a27"/>答佛言：「<anchor xml:id="beg0153018"/>姓名<anchor xml:id="end0153018"/>顯達，擇能授職。」佛告大王：「道
<lb n="0153a28"/>法無親，唯善是輔。成持五戒，名清信士；精進
<lb n="0153a29"/>
<anchor xml:id="beg0153019"/>直入<anchor xml:id="end0153019"/>，見諦不迴，便得須陀洹、斯陀含、阿那
<lb n="0153b01"/>含、阿羅漢——各因本心，道位次敘。」佛說是時，
<lb n="0153b02"/>王及國人<anchor xml:id="beg0153020"/>一<anchor xml:id="end0153020"/>萬二千，諸天八萬，皆見道跡。</p>
<lb n="0153b03"/>
<p id="pT04p0153b0301">佛<anchor xml:id="beg0153021"/>告<anchor xml:id="end0153021"/>
<anchor xml:id="begd1e4615"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4615"/>沙：「王來已久，宮遠早還，牛、馬、人從，
<lb n="0153b04"/>停住勞疲，比於後日，吾當詣城。」王起禮佛，受
<lb n="0153b05"/>戒而退。群臣從官，喜前受戒。當王群臣受五
<lb n="0153b06"/>戒時，內外人馬，寂然無聲，諸婆羅門，感化心
<lb n="0153b07"/>伏，皆前受戒，歡喜而退。王升車已，群臣跪
<lb n="0153b08"/>賀：「大王功德！值佛出世，并令臣等沐浴清化。」
<lb n="0153b09"/>
<anchor xml:id="begd1e4633"/>瓶<anchor xml:id="endd1e4633"/>沙歸宮，<anchor xml:id="beg0153022"/>教勅<anchor xml:id="end0153022"/>宮<anchor xml:id="beg0153023"/>內<anchor xml:id="end0153023"/>奉齋持戒。國內一
<lb n="0153b10"/>切，信解歡喜。</p>
<p id="pT04p0153b1006" type="inline">
<anchor xml:id="beg0153024"/>忉<anchor xml:id="end0153024"/>利天帝，華散佛上，於時<anchor xml:id="beg0153025"/>坐<anchor xml:id="end0153025"/>
<lb n="0153b11"/>中，有豪長者，名迦蘭陀。心中念言：「可惜我
<lb n="0153b12"/>園，施與尼揵。佛當先至奉佛及僧，悔恨前施，
<lb n="0153b13"/>永為棄捐。」長者至心，臥不安席，先福追逮，福
<lb n="0153b14"/>德應全。大鬼將軍名曰半<anchor xml:id="beg0153026"/>師<anchor xml:id="end0153026"/>，承佛神旨，知
<lb n="0153b15"/>其心念，即召閱叉，推逐尼揵，裸形無恥，不應
<lb n="0153b16"/>止此。鬼<anchor xml:id="begd1e4714"/>師<anchor xml:id="endd1e4714"/>奉勅，撾打尼揵，拖拽器物。尼揵
<lb n="0153b17"/>驚怖，馳走而言：「此何惡人？暴害乃爾！」鬼<anchor xml:id="begd1e4725"/>師<anchor xml:id="endd1e4725"/>
<lb n="0153b18"/>答曰：「長者迦蘭陀，當持竹園，作佛精舍。大鬼
<lb n="0153b19"/>將軍半<anchor xml:id="begd1e4735"/>師<anchor xml:id="endd1e4735"/>，見勅逐汝輩耳。」明日尼揵共詣
<lb n="0153b20"/>長者，深責所以：「何故改施？令吾等類被<anchor xml:id="beg0153027"/>乎<anchor xml:id="end0153027"/>委
<lb n="0153b21"/>頓。」不謂長者見困如此，迦蘭陀心<anchor xml:id="beg0153028"/>喜<anchor xml:id="end0153028"/>：「吾願
<lb n="0153b22"/>遂矣！佛聖廣覆照我至心。」即答尼<anchor xml:id="begd1e4771"/>揵<anchor xml:id="endd1e4771"/>曰：「此諸
<lb n="0153b23"/>鬼<anchor xml:id="begd1e4779"/>師<anchor xml:id="endd1e4779"/>，強暴含瞋，懼必作害，不如委去更求
<lb n="0153b24"/>其安。」尼揵懟恨，即日恚去。長者歡喜，修立精
<lb n="0153b25"/>舍、僧房坐具，眾嚴都畢，行詣樹<anchor xml:id="beg0153029"/>王祠處<anchor xml:id="end0153029"/>，請
<lb n="0153b26"/>佛及僧。眾祐受施止頓，一時大化普濟，靡不
<lb n="0153b27"/>欣樂。</p>
<lb n="0153b28"/>
<head>舍利弗大目<anchor xml:id="beg0153030"/>揵<anchor xml:id="end0153030"/>連來學品第五</head>
<lb n="0153b29"/>
<p id="pT04p0153b2901">佛在羅閱祇竹園精舍，與大比丘僧千人俱，
<lb n="0153c01"/>皆得應真，欝<anchor xml:id="begd1e4830"/>俾<anchor xml:id="endd1e4830"/>羅等。彼有一卿，名曰那羅
<lb n="0153c02"/>陀。故有梵志，字曰沙然。精修仙行，延納來
<lb n="0153c03"/>學，好仙弟子，凡有二百五十人。門徒之中，有
<lb n="0153c04"/>二人高足難齊：一名優波替，次<anchor xml:id="beg0153031"/>曰<anchor xml:id="end0153031"/>拘律陀，
<lb n="0153c05"/>才明深<anchor xml:id="beg0153032"/>遠<anchor xml:id="end0153032"/>，研精通微。<anchor xml:id="beg0153033"/>沙<anchor xml:id="end0153033"/>然得病，自知將終，
<lb n="0153c06"/>告於二賢：「此諸新學，志存道行，累卿二人，必
<lb n="0153c07"/>令全志。」二人敬諾，<anchor xml:id="beg0153034"/>受<anchor xml:id="end0153034"/>教<anchor xml:id="beg0153035"/>奉<anchor xml:id="end0153035"/>行。</p>
<p id="pT04p0153c0712" type="inline">是時世尊，勅
<lb n="0153c08"/>比丘頞<anchor xml:id="beg0153036"/>陛<anchor xml:id="end0153036"/>：「汝行宣化，往必有度。所可見者，其
<lb n="0153c09"/>智明<anchor xml:id="begd1e4922"/>遠<anchor xml:id="endd1e4922"/>，自捨如來，無能與論。若與相見，直
<lb n="0153c10"/>說法本，勿與酬酢，以致其嗤。」頞<anchor xml:id="begd1e4930"/>陛<anchor xml:id="endd1e4930"/>受勅，整
<lb n="0153c11"/>服持鉢，禮佛而行。時優波替，從諸弟子相隨
<lb n="0153c12"/>遊觀，遙見頞<anchor xml:id="begd1e4945"/>陛<anchor xml:id="endd1e4945"/>，威儀庠雅，未曾聞覩，何所
<lb n="0153c13"/>法像？被服改俗，須至當問。二人俱前，相逢中
<lb n="0153c14"/>路，便問頞<anchor xml:id="begd1e4957"/>陛<anchor xml:id="endd1e4957"/>：「章服反常，何所從出？豈有師
<lb n="0153c15"/>宗可得聞乎？」於時頞<anchor xml:id="begd1e4966"/>陛<anchor xml:id="endd1e4966"/>，以頌答曰：</p>
<lb n="0153c16"/>
<lg>
<l>「我年既幼稚，</l>
<l>學日又初淺，</l>
<lb n="0153c17"/>
<l>豈能宣至真，</l>
<l>如來廣大義。</l>
<lb n="0153c18"/>
<l>一切諸法本，</l>
<l>因緣空無主，</l>
<lb n="0153c19"/>
<l>息心達本源，</l>
<l>故號為沙門。」</l>
</lg>
<lb n="0153c20"/>
<p id="pT04p0153c2001">優波替方聞法義，尋思至理而自惟曰：「吾小
<lb n="0153c21"/>好學，八歲從師，至年十六，古仙道術，靡書不
<lb n="0153c22"/>綜，十六大國，謂吾廣博，未曾聞斯真要之義；
<lb n="0153c23"/>今偶出遊，遇此寶藏，此言之妙，美於甘露。」心
<lb n="0153c24"/>
<anchor xml:id="beg0153037"/>寤<anchor xml:id="end0153037"/>意解，便逮法眼，旋還精舍，欣悅無量。拘
<lb n="0153c25"/>律陀，見彼容悅，疑得甘露。即問優波替：「得甘
<lb n="0153c26"/>露<anchor xml:id="beg0153038"/>那<anchor xml:id="end0153038"/>？勿違本要，惠及少少。」優波替具向拘
<lb n="0153c27"/>律陀說所聞偈，一聞不解，再說乃了。尋思反
<lb n="0153c28"/>覆，亦得法眼。二人議曰：「本願甘露，今得服
<lb n="0153c29"/>甞，寧可<anchor xml:id="beg0153039"/>共<anchor xml:id="end0153039"/>詣大沙門所，就彼<anchor xml:id="beg0153040"/>海淵<anchor xml:id="end0153040"/>，沐浴清
<lb n="0154a01"/>
<anchor xml:id="beg0154001"/>華<anchor xml:id="end0154001"/>。」議合心同，嚴辦當發，拘律陀念曰：「吾師
<lb n="0154a02"/>臨終，囑授弟子，令吾成濟；今便委棄，義所不
<lb n="0154a03"/>安。」便告弟子：「彼大沙門，有甘露仙化，壞裂
<lb n="0154a04"/>俗網，息心寂行。吾欲啟請，窮微反真。汝將何
<lb n="0154a05"/>趣？」門徒對曰：「今得視聽，是<anchor xml:id="beg0154002"/>大<anchor xml:id="end0154002"/>師恩。大人宗
<lb n="0154a06"/>仰，承命踊逸，貪<anchor xml:id="begd1e5098"/>羨<anchor xml:id="endd1e5098"/>甘露，願從下風。」師徒志
<lb n="0154a07"/>合，即出所止，往詣竹園。</p>
<p id="pT04p0154a0710" type="inline">於時世尊，告諸比
<lb n="0154a08"/>丘：「今<anchor xml:id="beg0154003"/>有<anchor xml:id="end0154003"/>二賢，從諸弟子，乘本願行，欲作沙
<lb n="0154a09"/>門。勸成其功者，頞<anchor xml:id="begd1e5122"/>陛<anchor xml:id="endd1e5122"/>力也！」比丘承教，延望
<lb n="0154a10"/>
<anchor xml:id="beg0154004"/>其<anchor xml:id="end0154004"/>眾。<anchor xml:id="beg0154005"/>憂<anchor xml:id="end0154005"/>波替、拘律陀等，遙見如來相好
<lb n="0154a11"/>暉光，神動情<anchor xml:id="begd1e5153"/>震<anchor xml:id="endd1e5153"/>，自惟歎曰：「幸哉余生，得奉
<lb n="0154a12"/>清誨，其榮難云！」延趣坐前，頭面禮佛。禮畢
<lb n="0154a13"/>
<anchor xml:id="beg0154006"/>嘉<anchor xml:id="end0154006"/>歡重<anchor xml:id="beg0154007"/>喜<anchor xml:id="end0154007"/>無量，斯須乃進，具陳情言：「替等
<lb n="0154a14"/>罪弊隨流入淵，始於今日，反<anchor xml:id="beg0154008"/>俗<anchor xml:id="end0154008"/>極源，願蒙
<lb n="0154a15"/>接納，得充僧次。」即便許可，頭髮自落，皆成沙
<lb n="0154a16"/>門。佛告諸比丘：「此二人者，願於古佛，待吾
<lb n="0154a17"/>道成，侍衛左右。」</p>
<p id="pT04p0154a1707" type="inline">佛謂<anchor xml:id="begd1e5204"/>憂<anchor xml:id="endd1e5204"/>波替：「高世之號，花
<lb n="0154a18"/>而不實，復汝本字，為舍利弗。拘律陀，還字大
<lb n="0154a19"/>目揵連。」因本說法，逮得羅漢，佛勅侍者。<anchor xml:id="beg0154009"/>古
<lb n="0154a20"/>千<anchor xml:id="end0154009"/>比丘，暮當結戒，不得他行。即夜行籌數，得
<lb n="0154a21"/>
<anchor xml:id="beg0154010"/>千<anchor xml:id="end0154010"/>二百五十人。佛結戒竟，比丘歡喜，莫不
<lb n="0154a22"/>肅然，禮佛而退。</p>
<lb n="0154a23"/>
<head>還<anchor xml:id="beg0154011"/>至父<anchor xml:id="end0154011"/>國品第六</head>
<lb n="0154a24"/>
<p id="pT04p0154a2401">於是如來將歸舍夷，與大比丘僧——皆得應真，
<lb n="0154a25"/>神靜通微，明<anchor xml:id="beg0154012"/>曉<anchor xml:id="end0154012"/>三世眾生行<anchor xml:id="beg0154013"/>源<anchor xml:id="end0154013"/>——賢者舍利
<lb n="0154a26"/>弗、大目揵連、欝俾迦葉、那提迦葉、伽耶迦
<lb n="0154a27"/>葉等，一千二百五<anchor xml:id="beg0154014"/>十<anchor xml:id="end0154014"/>人。是時迦維羅<anchor xml:id="beg0154015"/>越<anchor xml:id="end0154015"/>王
<lb n="0154a28"/>閱頭檀，遣梵志<anchor xml:id="begd1e5313"/>憂<anchor xml:id="endd1e5313"/>陀耶，來詣竹園，請佛還
<lb n="0154a29"/>國。爾時<anchor xml:id="begd1e5321"/>憂<anchor xml:id="endd1e5321"/>陀耶，見佛相好，明<anchor xml:id="beg0154016"/>暉<anchor xml:id="end0154016"/>天地，五情
<lb n="0154b01"/>實喜。頭腦禮足，却住一面，心意齊整，長跪白
<lb n="0154b02"/>佛：「父王遠謝悉達，聞汝道成，復度一切，我
<lb n="0154b03"/>獨不蒙。本要當還，今故遣使。」佛問<anchor xml:id="begd1e5349"/>憂<anchor xml:id="endd1e5349"/>陀：「父
<lb n="0154b04"/>王起居安不？」<anchor xml:id="begd1e5357"/>憂<anchor xml:id="endd1e5357"/>陀白佛：「大王無恙，唯思世
<lb n="0154b05"/>尊。」佛告<anchor xml:id="begd1e5365"/>憂<anchor xml:id="endd1e5365"/>陀：「樂此道不？」<anchor xml:id="begd1e5372"/>憂<anchor xml:id="endd1e5372"/>陀對曰：「甚樂。世
<lb n="0154b06"/>尊！」佛<anchor xml:id="beg0154017"/>授<anchor xml:id="end0154017"/>
<anchor xml:id="begd1e5389"/>憂<anchor xml:id="endd1e5389"/>陀，使作沙門，授其法戒。<anchor xml:id="begd1e5395"/>憂<anchor xml:id="endd1e5395"/>陀
<lb n="0154b07"/>自念：「今為弟子，無緣復還；王須消息，因誰報
<lb n="0154b08"/>命？」佛知<anchor xml:id="begd1e5406"/>憂<anchor xml:id="endd1e5406"/>陀心念，欲還行矣。「<anchor xml:id="begd1e5412"/>憂<anchor xml:id="endd1e5412"/>陀！莫親世
<lb n="0154b09"/>業戀著故家。」<anchor xml:id="begd1e5420"/>憂<anchor xml:id="endd1e5420"/>陀白佛：「佛當還<anchor xml:id="beg0154018"/>至<anchor xml:id="end0154018"/>舍夷國
<lb n="0154b10"/>不？」佛言：「當還。」<anchor xml:id="begd1e5438"/>憂<anchor xml:id="endd1e5438"/>陀受勅，退跪白佛：「不審何
<lb n="0154b11"/>日當至？」佛告<anchor xml:id="begd1e5449"/>憂<anchor xml:id="endd1e5449"/>陀：「却後七日，必至舍夷。」<anchor xml:id="begd1e5457"/>憂<anchor xml:id="endd1e5457"/>
<lb n="0154b12"/>陀歡喜，禮佛而去。</p>
<p id="pT04p0154b1208" type="inline">於是<anchor xml:id="begd1e5467"/>憂<anchor xml:id="endd1e5467"/>陀耶，還至舍夷，
<lb n="0154b13"/>詣宮求通。門監<anchor xml:id="beg0154019"/>白曰<anchor xml:id="end0154019"/>：「<anchor xml:id="begd1e5485"/>憂<anchor xml:id="endd1e5485"/>陀使還在<anchor xml:id="beg0154020"/>門<anchor xml:id="end0154020"/>求
<lb n="0154b14"/>
<anchor xml:id="beg0154021"/>見<anchor xml:id="end0154021"/>。」王<anchor xml:id="beg0154022"/>教<anchor xml:id="end0154022"/>推問：「吾望<anchor xml:id="begd1e5522"/>憂<anchor xml:id="endd1e5522"/>陀如渴欲飲，何故
<lb n="0154b15"/>稽停方白求<anchor xml:id="beg0154023"/>通<anchor xml:id="end0154023"/>？」推應<anchor xml:id="beg0154024"/>坐者反覆<anchor xml:id="end0154024"/>至三，然後
<lb n="0154b16"/>乃前。王見<anchor xml:id="begd1e5552"/>憂<anchor xml:id="endd1e5552"/>陀，<anchor xml:id="beg0154025"/>已<anchor xml:id="end0154025"/>受法服，而問<anchor xml:id="begd1e5568"/>憂<anchor xml:id="endd1e5568"/>陀：「卿
<lb n="0154b17"/>作沙門<anchor xml:id="begd1e5577"/>那<anchor xml:id="endd1e5577"/>？」<anchor xml:id="begd1e5583"/>憂<anchor xml:id="endd1e5583"/>陀答曰：「<anchor xml:id="beg0154026"/>以<anchor xml:id="end0154026"/>服佛法。」王問<anchor xml:id="begd1e5597"/>憂<anchor xml:id="endd1e5597"/>
<lb n="0154b18"/>陀：「悉達在宮，與卿獨親，入出周旋，無所關
<lb n="0154b19"/>白，今使來還，何<anchor xml:id="beg0154027"/>得<anchor xml:id="end0154027"/>自外詣門求通耶？」<anchor xml:id="begd1e5618"/>憂<anchor xml:id="endd1e5618"/>陀
<lb n="0154b20"/>答王：「佛教比丘，莫親白衣、戀於家<anchor xml:id="beg0154028"/>居<anchor xml:id="end0154028"/>，道
<lb n="0154b21"/>俗異故。」王問<anchor xml:id="begd1e5639"/>憂<anchor xml:id="endd1e5639"/>陀：「吾子在宮，衣服極好；今
<lb n="0154b22"/>者為道，所著何衣？」<anchor xml:id="begd1e5647"/>憂<anchor xml:id="endd1e5647"/>陀指衣：「所服如此！」王
<lb n="0154b23"/>即墮淚曰：「悉達在家，吾為作宮，七寶刻鏤，極
<lb n="0154b24"/>世珍妙；於今屋室，何如我許？」<anchor xml:id="begd1e5658"/>憂<anchor xml:id="endd1e5658"/>陀答王：「常
<lb n="0154b25"/>處樹下。諸佛世尊，道法皆爾。」王問<anchor xml:id="begd1e5666"/>憂<anchor xml:id="endd1e5666"/>陀：「吾
<lb n="0154b26"/>子在宮，茵<anchor xml:id="beg0154029"/>褥<anchor xml:id="end0154029"/>綩綖，錦繡細軟；今所坐具，皆
<lb n="0154b27"/>有何等？」<anchor xml:id="begd1e5693"/>憂<anchor xml:id="endd1e5693"/>陀答王：「所坐用草，清素除貪。」王
<lb n="0154b28"/>問<anchor xml:id="begd1e5701"/>憂<anchor xml:id="endd1e5701"/>陀：「悉達在家，吾為作厨，甘肥眾美；今
<lb n="0154b29"/>所<anchor xml:id="beg0154030"/>飯<anchor xml:id="end0154030"/>食，<anchor xml:id="beg0154031"/>復<anchor xml:id="end0154031"/>有何<anchor xml:id="beg0154032"/>物<anchor xml:id="end0154032"/>？」<anchor xml:id="begd1e5742"/>憂<anchor xml:id="endd1e5742"/>陀答<anchor xml:id="beg0154033"/>曰<anchor xml:id="end0154033"/>：「至時持
<lb n="0154c01"/>鉢，往福眾生，食無麤細，呪願施家。」王聞是
<lb n="0154c02"/>語，即復流淚。王問<anchor xml:id="begd1e5768"/>憂<anchor xml:id="endd1e5768"/>陀：「悉達眠時，吾欲<anchor xml:id="beg0154034"/>令
<lb n="0154c03"/>覺<anchor xml:id="end0154034"/>，彈琴絃歌然後乃覺；今在深山，何用覺乎？」
<lb n="0154c04"/>
<anchor xml:id="begd1e5788"/>憂<anchor xml:id="endd1e5788"/>陀答王：「如來三昧，無有晝夜。」王問<anchor xml:id="begd1e5794"/>憂<anchor xml:id="endd1e5794"/>陀：
<lb n="0154c05"/>「吾子在宮，若其澡浴，八種香汁；<anchor xml:id="beg0154035"/>若<anchor xml:id="end0154035"/>今澡浴，
<lb n="0154c06"/>皆有何物？」<anchor xml:id="begd1e5815"/>憂<anchor xml:id="endd1e5815"/>陀答王：「八解正水，以洗心垢。」
<lb n="0154c07"/>王問<anchor xml:id="begd1e5823"/>憂<anchor xml:id="endd1e5823"/>陀：「悉達在國，栴檀蘇合，以塗子身；
<lb n="0154c08"/>今者為道，為有何物？」<anchor xml:id="begd1e5832"/>憂<anchor xml:id="endd1e5832"/>陀答王：「戒．定．慧品，
<lb n="0154c09"/>香熏八<anchor xml:id="beg0154036"/>難<anchor xml:id="end0154036"/>。」王問<anchor xml:id="begd1e5850"/>憂<anchor xml:id="endd1e5850"/>陀：「悉達在家，吾為作床，
<lb n="0154c10"/>精寶四種；於今<anchor xml:id="beg0154037"/>所坐<anchor xml:id="end0154037"/>，何物用作？」<anchor xml:id="begd1e5869"/>憂<anchor xml:id="endd1e5869"/>陀答
<lb n="0154c11"/>
<anchor xml:id="begd1e5876"/>曰<anchor xml:id="endd1e5876"/>：「四禪為床，息心無欲。」王問<anchor xml:id="begd1e5882"/>憂<anchor xml:id="endd1e5882"/>陀：「吾子在
<lb n="0154c12"/>宮，士眾衛侍；今者侍從，<anchor xml:id="beg0154038"/>復<anchor xml:id="end0154038"/>有何人？」<anchor xml:id="begd1e5901"/>憂<anchor xml:id="endd1e5901"/>陀答
<lb n="0154c13"/>王：「學道弟子，名比丘僧，翼從世尊，凡有一
<lb n="0154c14"/>千二百五十人俱。」王問<anchor xml:id="begd1e5912"/>憂<anchor xml:id="endd1e5912"/>陀：「悉達在家，若
<lb n="0154c15"/>其出遊，車有四品——牛、羊、象、馬——以充騎乘；於今
<lb n="0154c16"/>出處，何所駕乘？」<anchor xml:id="begd1e5922"/>憂<anchor xml:id="endd1e5922"/>陀答王：「四諦神足，參駕
<lb n="0154c17"/>飛行。」王問<anchor xml:id="begd1e5930"/>憂<anchor xml:id="endd1e5930"/>陀：「吾子行觀，幢麾羽<anchor xml:id="beg0154039"/>𦑼<anchor xml:id="end0154039"/>以為
<lb n="0154c18"/>光飾；今者<anchor xml:id="beg0154040"/>慓<anchor xml:id="end0154040"/>幟，復有何物？」<anchor xml:id="begd1e5965"/>憂<anchor xml:id="endd1e5965"/>陀答<anchor xml:id="begd1e5972"/>曰<anchor xml:id="endd1e5972"/>：「四
<lb n="0154c19"/>恩慈悲，廣飾<anchor xml:id="beg0154041"/>群<anchor xml:id="end0154041"/>生。」王問<anchor xml:id="begd1e5990"/>憂<anchor xml:id="endd1e5990"/>陀：「悉達每出，椎
<lb n="0154c20"/>
<anchor xml:id="beg0154042"/>鍾<anchor xml:id="end0154042"/>鳴鼓，觀者填路；今<anchor xml:id="beg0154043"/>者<anchor xml:id="end0154043"/>遊止，有何音響？」
<lb n="0154c21"/>
<anchor xml:id="begd1e6019"/>憂<anchor xml:id="endd1e6019"/>陀答王：「佛始得道，往詣波羅奈國，擊甘露
<lb n="0154c22"/>法鼓，拘<anchor xml:id="begd1e6028"/>憐<anchor xml:id="endd1e6028"/>
<anchor xml:id="beg0154044"/>五<anchor xml:id="end0154044"/>人，逮得羅漢。八萬諸天皆入
<lb n="0154c23"/>道迹，九十六種靡不欣伏，無<anchor xml:id="beg0154045"/>上<anchor xml:id="end0154045"/>法音，聞于
<lb n="0154c24"/>三千大千世界。」王問<anchor xml:id="begd1e6060"/>憂<anchor xml:id="endd1e6060"/>陀：「悉達今者欲領何
<lb n="0154c25"/>國？」<anchor xml:id="begd1e6068"/>憂<anchor xml:id="endd1e6068"/>陀答王：「世尊所領，不可<anchor xml:id="beg0154046"/>稱<anchor xml:id="end0154046"/>道，教授眾
<lb n="0154c26"/>生，無不蒙度，等心普濟，無所適處。」王問<anchor xml:id="begd1e6087"/>憂<anchor xml:id="endd1e6087"/>
<lb n="0154c27"/>陀：「吾子在國，思陳正治，助吾安民，動順禮
<lb n="0154c28"/>節，莫不承風；今者獨處，思憶何等？」<anchor xml:id="begd1e6098"/>憂<anchor xml:id="endd1e6098"/>陀答
<lb n="0154c29"/>王：「世尊<anchor xml:id="beg0154047"/>惟<anchor xml:id="end0154047"/>空，苦樂非真，有者歸盡，神靜無
<lb n="0155a01"/>為。」王聞是言：「災矣悉達，一切皆有，<anchor xml:id="beg0155001"/>汝<anchor xml:id="end0155001"/>何言
<lb n="0155a02"/>無？反矣悉達，與人為讎。」<anchor xml:id="begd1e6133"/>憂<anchor xml:id="endd1e6133"/>陀白王：「正使智
<lb n="0155a03"/>人，滿於天下。人有百頭，頭有百舌，舌解百
<lb n="0155a04"/>義，合此人<anchor xml:id="beg0155002"/>數<anchor xml:id="end0155002"/>，稱讚如來，<anchor xml:id="beg0155003"/>彌盡竟劫<anchor xml:id="end0155003"/>，不宣其
<lb n="0155a05"/>德；況我所說，億不及一。唯佛<anchor xml:id="beg0155004"/>與<anchor xml:id="end0155004"/>佛，其德乃
<lb n="0155a06"/>彰。」</p>
<p id="pT04p0155a0602" type="inline">王言：「善<anchor xml:id="beg0155005"/>哉<anchor xml:id="end0155005"/>！佛當來不？何日能至？」<anchor xml:id="begd1e6190"/>憂<anchor xml:id="endd1e6190"/>陀白
<lb n="0155a07"/>
<anchor xml:id="beg0155006"/>言<anchor xml:id="end0155006"/>：「七日當至。」王大歡喜，即勅群臣：「吾當迎
<lb n="0155a08"/>佛。導從鹵簿，壹准聖王出入法則。平治道路、
<lb n="0155a09"/>香汁灑地，城中街巷盡竪幢<anchor xml:id="beg0155007"/>幡<anchor xml:id="end0155007"/>，其所修治
<lb n="0155a10"/>光飾盡宜，車、馬、人從限四十里。」</p>
<p id="pT04p0155a1013" type="inline">其日世尊，起
<lb n="0155a11"/>於竹園，<anchor xml:id="beg0155008"/>與<anchor xml:id="end0155008"/>比丘僧千二百五十人俱，威神感
<lb n="0155a12"/>動諸天<anchor xml:id="beg0155009"/>侍<anchor xml:id="end0155009"/>從，始入舍夷。路由一<anchor xml:id="beg0155010"/>水<anchor xml:id="end0155010"/>，名阿樓
<lb n="0155a13"/>那，度水上岸。神通照察，<anchor xml:id="beg0155011"/>深<anchor xml:id="end0155011"/>知調達惡心內
<lb n="0155a14"/>興，必難開化。當現神足令其信伏。即升虛空
<lb n="0155a15"/>去地七仞，足若蹈地，其實在<anchor xml:id="beg0155012"/>空<anchor xml:id="end0155012"/>。佛告比丘：
<lb n="0155a16"/>「見彼車馬五色嚴麗，正似天帝出遊觀時。」爾
<lb n="0155a17"/>時眾人，見佛及僧足步其地，仰觀足跡處在
<lb n="0155a18"/>空中，於上稍下，正至迎次，與人頭齊，剛強靡
<lb n="0155a19"/>伏歸命和南。唯有調達獨興惡念：「子行學道，
<lb n="0155a20"/>但作幻術，惑人如是。吾亦當復作術，廣化眾
<lb n="0155a21"/>人。」於是父王，遙見佛來，愛敬交至——一者敬道，
<lb n="0155a22"/>二者愛子——即下象車，解劍却蓋，涕<anchor xml:id="beg0155013"/>淚<anchor xml:id="end0155013"/>趣佛
<lb n="0155a23"/>頭<anchor xml:id="beg0155014"/>首<anchor xml:id="end0155014"/>禮足，而頌讚曰：</p>
<lb n="0155a24"/>
<lg>
<l>「生時緣福德，</l>
<l>瑞應三十二，</l>
<lb n="0155a25"/>
<l>樹傾敬稽首，</l>
<l>道成今三禮。」</l>
</lg>
<lb n="0155a26"/>
<p id="pT04p0155a2601">於是父王以偈問佛：</p>
<lb n="0155a27"/>
<lg>
<l>「子本在吾家，</l>
<l>駕象名寶車；</l>
<lb n="0155a28"/>
<l>今者足蹈地，</l>
<l>是苦安可堪？」</l>
</lg>
<lb n="0155a29"/>
<p id="pT04p0155a2901">爾時世尊以<anchor xml:id="beg0155015"/>偈<anchor xml:id="end0155015"/>答曰：</p>
<lb n="0155b01"/>
<lg>
<l>「車馬生死乘，</l>
<l>危嶮安可久？</l>
<lb n="0155b02"/>
<l>參駕五通馳，</l>
<l>所至無限礙。</l>
<lb n="0155b03"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0155016"/>本<anchor xml:id="end0155016"/>著七寶衣，</l>
<l>珍妙甚雅好，</l>
<lb n="0155b04"/>
<l>剃頭被<anchor xml:id="beg0155017"/>納<anchor xml:id="end0155017"/>服，</l>
<l>如何不羞恥？</l>
<lb n="0155b05"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0155018"/>慚愧<anchor xml:id="end0155018"/>為衣服，</l>
<l>世衣增塵垢，</l>
<lb n="0155b06"/>
<l>法衣真人服，</l>
<l>息心名如來。</l>
<lb n="0155b07"/>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6447"/>本<anchor xml:id="endd1e6447"/>用金銀器，</l>
<l>眾味甚香美，</l>
<lb n="0155b08"/>
<l>今者行乞食，</l>
<l>麤惡安可咽？</l>
<lb n="0155b09"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0155019"/>法<anchor xml:id="end0155019"/>味為道食，</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6475"/>飢<anchor xml:id="endd1e6475"/>渴今已除，</l>
<lb n="0155b10"/>
<l>哀世故行乞，</l>
<l>持鉢福眾生。</l>
<lb n="0155b11"/>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6493"/>本<anchor xml:id="endd1e6493"/>處別宮中，</l>
<l>眾宮妓侍<anchor xml:id="beg0155020"/>衛<anchor xml:id="end0155020"/>，</l>
<lb n="0155b12"/>
<l>獨在山樹間，</l>
<l>如何不恐懼？</l>
<lb n="0155b13"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0155021"/>生<anchor xml:id="end0155021"/>死恐畏除，</l>
<l>今已入本無，</l>
<lb n="0155b14"/>
<l>無憂無喜想，</l>
<l>所止名道場。</l>
<lb n="0155b15"/>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6542"/>本<anchor xml:id="endd1e6542"/>在我家時，</l>
<l>澡浴名香汁，</l>
<lb n="0155b16"/>
<l>處於山樹間，</l>
<l>何物洗身垢？</l>
<lb n="0155b17"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0155022"/>道<anchor xml:id="end0155022"/>藏為浴池，</l>
<l>
<anchor xml:id="beg0155023"/>正<anchor xml:id="end0155023"/>水滿其淵，</l>
<lb n="0155b18"/>
<l>浴<anchor xml:id="begd1e6585"/>已<anchor xml:id="endd1e6585"/>三毒盡，</l>
<l>三達快無雙。」</l>
</lg>
<lb n="0155b19"/>
<p id="pT04p0155b1901">於是父王，請佛及僧，令詣王園，永為精舍。佛
<lb n="0155b20"/>受王意，便入精舍，坐尼拘類樹下，廣說<anchor xml:id="beg0155024"/>教
<lb n="0155b21"/>法<anchor xml:id="end0155024"/>，七日不懈。聽者歡喜，中有發大乘者、有樂
<lb n="0155b22"/>辟支佛行者、有發羅漢意者、有作沙門者，各
<lb n="0155b23"/>隨發心，如行所得。</p>
<p id="pT04p0155b2308" type="inline">城<anchor xml:id="begd1e6617"/>內<anchor xml:id="endd1e6617"/>母人，各生善念，悲
<lb n="0155b24"/>泣自責：「世尊還國，男子福德，獨得見佛；我等
<lb n="0155b25"/>罪<anchor xml:id="beg0155025"/>蔽<anchor xml:id="end0155025"/>，不服法味，何<anchor xml:id="beg0155026"/>苦<anchor xml:id="end0155026"/>如是？」佛知母人一切
<lb n="0155b26"/>心念，讚言：「善哉！乃生好心，願樂聞法，真得度
<lb n="0155b27"/>苦。」佛便語王：「法興難值，道教難得，可勅國內
<lb n="0155b28"/>諸母人<anchor xml:id="beg0155027"/>輩<anchor xml:id="end0155027"/>樂聞法者，使出聽受。」王即宣令欲
<lb n="0155b29"/>見佛者聽。城<anchor xml:id="begd1e6673"/>內<anchor xml:id="endd1e6673"/>母人，咸喜俱出，詣佛禮拜，
<lb n="0155c01"/>訖而却住。於是世尊，如應說法，<anchor xml:id="beg0155028"/>各各<anchor xml:id="end0155028"/>解了，
<lb n="0155c02"/>逮得法眼。王及臣民，歡喜禮佛而<anchor xml:id="beg0155029"/>退<anchor xml:id="end0155029"/>。</p>
<p id="pT04p0155c0215" type="inline">是時
<lb n="0155c03"/>諸比丘白佛言：「舍夷國內，男女長幼聞佛說
<lb n="0155c04"/>法，如心所念，各得其決；父王俱聽，不記所得？」
<lb n="0155c05"/>佛告比丘：「父王恩愛未息，父子相<anchor xml:id="beg0155030"/>待<anchor xml:id="end0155030"/>，敬心
<lb n="0155c06"/>未全，是故不得。」明旦如來，唯將目連往詣王
<lb n="0155c07"/>宮，上殿而坐。佛勅目連：「現汝道力。」目連受
<lb n="0155c08"/>教，飛升虛空，出沒七<anchor xml:id="beg0155031"/>反<anchor xml:id="end0155031"/>，身出水火，從上來
<lb n="0155c09"/>下，前禮佛足，却侍於左。父王見變，心意解悅，
<lb n="0155c10"/>恩愛斷滅，敬心內發，起前禮佛：「甚善，世尊！弟
<lb n="0155c11"/>子功德，猶尚乃爾，如來威德，難可度量！」便發
<lb n="0155c12"/>無上正真道意。</p>
<p id="pT04p0155c1207" type="inline">是時父王，每詣佛所，見迦葉
<lb n="0155c13"/>
<anchor xml:id="beg0155032"/>等<anchor xml:id="end0155032"/>千人形體至陋，每心不平：「此等比丘，雖
<lb n="0155c14"/>復心精，無表容貌，當勸宗室樂無為者，令作
<lb n="0155c15"/>沙門，擇取端<anchor xml:id="beg0155033"/>政<anchor xml:id="end0155033"/>。」即令宗族：「明日會殿，受<anchor xml:id="beg0155034"/>令<anchor xml:id="end0155034"/>
<lb n="0155c16"/>即到。」王告宗室曰：「阿夷相言：『佛不出家，當作
<lb n="0155c17"/>聖<anchor xml:id="beg0155035"/>王，君<anchor xml:id="end0155035"/>四天下，左右侍從，率當端<anchor xml:id="begd1e6808"/>政<anchor xml:id="endd1e6808"/>。』今諸
<lb n="0155c18"/>弟子類無姿觀，今欲禮<anchor xml:id="beg0155036"/>娉<anchor xml:id="end0155036"/>有道儀容足者，充
<lb n="0155c19"/>備僧數，光暉世尊。」咸言大善！聽令歡喜，乞退
<lb n="0155c20"/>嚴辦，七日乃行。調達便告行者：「吾等王者子
<lb n="0155c21"/>弟，今棄世榮，出家居道，整頓服飾，極世之
<lb n="0155c22"/>妙。象、馬、車乘，價直萬金，其日嚴出，觀者填
<lb n="0155c23"/>路。」調達冠幘，自然墮地，衢和離<anchor xml:id="beg0155037"/>身，所<anchor xml:id="end0155037"/>乘象
<lb n="0155c24"/>
<anchor xml:id="beg0155038"/>馬<anchor xml:id="end0155038"/>，四脚布地，而作鳥鳴，相<anchor xml:id="beg0155039"/>互占<anchor xml:id="end0155039"/>曰：「餘皆得
<lb n="0155c25"/>道，二人不吉。」俱詣佛所，悉作沙門，剛強降
<lb n="0155c26"/>伏，莫不樂受。</p>
<lb n="0155c27"/>
<byline>中本起經</byline>卷上<lb n="0156a01"/>
<lb n="0156a02"/>
<byline>中本起經</byline>卷下<lb n="0156a03"/>
<lb n="0156a04"/>
<byline>後漢<anchor xml:id="beg0156001"/>西域沙門<anchor xml:id="end0156001"/>曇果共康孟詳譯</byline>
<lb n="0156a05"/>
<head>須達品第七</head>
<lb n="0156a06"/>
<p id="pT04p0156a0601">佛從本國，與<anchor xml:id="beg0156002"/>比<anchor xml:id="end0156002"/>丘僧千二百五十人俱，遊於
<lb n="0156a07"/>王舍國竹園中。長者<anchor xml:id="beg0156003"/>伯勤<anchor xml:id="end0156003"/>，承佛降尊，馳詣竹
<lb n="0156a08"/>園，五心禮足，逡巡恭住，整心白佛：「唯願世
<lb n="0156a09"/>尊，顧下薄食。」佛法默然已為許可。長者欣
<lb n="0156a10"/>悅，接足而退。還家具膳，莊嚴幢<anchor xml:id="fxT04p0156a01"/>幡，親自執
<lb n="0156a11"/>事，極世之味。舍衛長者，名曰須達<anchor xml:id="beg0156004"/>
(晉言善溫)
<anchor xml:id="end0156004"/>。與主
<lb n="0156a12"/>人<anchor xml:id="begd1e6970"/>伯勤<anchor xml:id="endd1e6970"/>雖未相見，每信相聞，行同德齊，遙
<lb n="0156a13"/>揖為友。須達因事來<anchor xml:id="beg0156005"/>行<anchor xml:id="end0156005"/>，推親往<anchor xml:id="beg0156006"/>造<anchor xml:id="end0156006"/>，<anchor xml:id="begd1e6999"/>伯勤<anchor xml:id="endd1e6999"/>
<lb n="0156a14"/>
<anchor xml:id="beg0156007"/>親供<anchor xml:id="end0156007"/>不容得出。<anchor xml:id="beg0156008"/>須達<anchor xml:id="end0156008"/>踟蹰殊久，呼使而曰：
<lb n="0156a15"/>「吾故遠至，以展不面，虛心在昔，<anchor xml:id="beg0156009"/>馳<anchor xml:id="end0156009"/>散所懷。
<lb n="0156a16"/>不謂今日見薄不偶。」<anchor xml:id="beg0156010"/>迦蘭迦<anchor xml:id="end0156010"/>事訖乃出，相
<lb n="0156a17"/>揖而坐：「不面在昔屈辱臨顧，傾企之情有兼
<lb n="0156a18"/>來趣。明請大賓，執事自<anchor xml:id="beg0156011"/>逼<anchor xml:id="end0156011"/>，是使乃心滯而
<lb n="0156a19"/>不敘。」善溫問曰：「何謂大賓？為是婚姻國節會
<lb n="0156a20"/>耶？」答曰：「同志！卿不聞乎？白淨王<anchor xml:id="beg0156012"/>太<anchor xml:id="end0156012"/>子，入山
<lb n="0156a21"/>六年，道成號佛。威相明遠，神<anchor xml:id="beg0156013"/>明爥<anchor xml:id="end0156013"/>幽。方身
<lb n="0156a22"/>丈六，華色紫金，明耀於世，吐法陳戒，精義
<lb n="0156a23"/>入神。所從弟子，名比丘僧，居靜<anchor xml:id="beg0156014"/>正身<anchor xml:id="end0156014"/>，修德
<lb n="0156a24"/>履道，忽榮棄利，義曰真人，凡有一千二百五
<lb n="0156a25"/>十人俱。」</p>
<p id="pT04p0156a2504" type="inline">善溫聞稱佛聲舉，身毛竪，心喜交胸。
<lb n="0156a26"/>逸豫待明，五情內騷，轉側不寐。至誠感通，中
<lb n="0156a27"/>夜霍明，即便嚴出。方向城門，顧見城左，有神
<lb n="0156a28"/>祠舍，名曰<anchor xml:id="beg0156015"/>漯披<anchor xml:id="end0156015"/>。過往跪拜，禮畢旋顧，奄便
<lb n="0156a29"/>更冥。善溫惶<anchor xml:id="beg0156016"/>恐<anchor xml:id="end0156016"/>，不知所趣，雖有此變，心猶
<lb n="0156b01"/>存佛，<anchor xml:id="beg0156017"/>承其至心<anchor xml:id="end0156017"/>恐畏消除。空中聲曰：「善哉！
<lb n="0156b02"/>須達！心至乃爾。」即問空聲：「為是何神？」便<anchor xml:id="beg0156018"/>答<anchor xml:id="end0156018"/>
<lb n="0156b03"/>之曰：「吾是子親摩因提也！」問曰：「卿生何許？奚
<lb n="0156b04"/>為此間？」即而答曰：「吾昔從佛神足弟子大目
<lb n="0156b05"/>揵連，聞說經法。因此福報，得生<anchor xml:id="beg0156019"/>第一<anchor xml:id="end0156019"/>天上，
<lb n="0156b06"/>功德<anchor xml:id="beg0156020"/>甚<anchor xml:id="end0156020"/>少，別使典此。見卿至心，來相佐助。
<lb n="0156b07"/>佛者至尊，舉足中間，福祐難量，恨吾生存不
<lb n="0156b08"/>獲覩佛。如今所見，明驗真諦。」天放<anchor xml:id="beg0156021"/>大<anchor xml:id="end0156021"/>光，照
<lb n="0156b09"/>於竹園。善溫尋光，遙見如來，踰於所聞，前拜
<lb n="0156b10"/>却住，微心視相，而問於佛：「神尊寧安<anchor xml:id="beg0156022"/>耶<anchor xml:id="end0156022"/>？」佛
<lb n="0156b11"/>為須達，而作頌曰：</p>
<lb n="0156b12"/>
<lg>
<l>「無憂無喜相，</l>
<l>心虛清淨安，</l>
<lb n="0156b13"/>
<l>已<anchor xml:id="beg0156023"/>能<anchor xml:id="end0156023"/>無所生，</l>
<l>見諦入泥洹。</l>
<lb n="0156b14"/>
<l>覺正念清明，</l>
<l>己度五道淵，</l>
<lb n="0156b15"/>
<l>恩愛網斷壞，</l>
<l>永寂悅彼安。」</l>
</lg>
<lb n="0156b16"/>
<p id="pT04p0156b1601">長者須達，聞說是時，因本功德，便發淨意，逮
<lb n="0156b17"/>得法眼，歸命三尊，<anchor xml:id="beg0156024"/>諮<anchor xml:id="end0156024"/>受五戒，為清信士。前
<lb n="0156b18"/>白佛言：「唯願如來，臨盻舍衛，教授一時，濟
<lb n="0156b19"/>
<anchor xml:id="beg0156025"/>度<anchor xml:id="end0156025"/>
<anchor xml:id="beg0156026"/>君<anchor xml:id="end0156026"/>民。」世尊又曰：「卿姓字何<anchor xml:id="beg0156027"/>乎<anchor xml:id="end0156027"/>？」長<anchor xml:id="beg0156028"/>者<anchor xml:id="end0156028"/>跪
<lb n="0156b20"/>對曰：「鄙字須達，侍養孤老，供給衣食，國人稱
<lb n="0156b21"/>我給孤獨氏。」佛<anchor xml:id="beg0156029"/>而告<anchor xml:id="end0156029"/>曰：「彼有精舍，容吾眾
<lb n="0156b22"/>不？」對曰：「未有。」長者須達，承佛聖旨，進前長
<lb n="0156b23"/>跪，而白世尊：「余能堪任興立精舍，唯須比
<lb n="0156b24"/>丘，監臨處當。」顧勅舍利弗，<anchor xml:id="beg0156030"/>竝<anchor xml:id="end0156030"/>行營佐，即受
<lb n="0156b25"/>教命，作禮而退。</p>
<p id="pT04p0156b2507" type="inline">還彼舍衛，周行求地，唯祇園
<lb n="0156b26"/>好——眾<anchor xml:id="beg0156031"/>果<anchor xml:id="end0156031"/>流泉，奇鳥翔集，地夷木茂，去城又
<lb n="0156b27"/>近——因往守請祇，了無賣意。求之不止，恚而
<lb n="0156b28"/>言曰：「若能以金錢，集布滿園，爾乃出耳？」重問：
<lb n="0156b29"/>「審實爾不？」祇謂：「價高，子必不及，戲言決<anchor xml:id="beg0156032"/>耳<anchor xml:id="end0156032"/>！
<lb n="0156c01"/>復何疑哉？」須達辭還，載<anchor xml:id="begd1e7404"/>輦<anchor xml:id="endd1e7404"/>送錢。園監不聽，走
<lb n="0156c02"/>白大<anchor xml:id="beg0156033"/>家<anchor xml:id="end0156033"/>：「須達送錢，不審內不？」報勅園監：「吾自
<lb n="0156c03"/>戲言，遣錢勿受。」二人共諍，舉國耆老，馳往諫
<lb n="0156c04"/>止。耆老斷當：「地價已決，不應得悔。國<anchor xml:id="beg0156034"/>政<anchor xml:id="end0156034"/>清
<lb n="0156c05"/>平，祇不違法。」即聽布錢。門裏不周，祇意喜
<lb n="0156c06"/>曰：「吾<anchor xml:id="beg0156035"/>還<anchor xml:id="end0156035"/>得園矣！」遣人催<anchor xml:id="beg0156036"/>督<anchor xml:id="end0156036"/>。須達自往，共詣
<lb n="0156c07"/>園觀，所思未周，意憒不樂。祇曰：「國賢若悔便
<lb n="0156c08"/>止。」答<anchor xml:id="beg0156037"/>言<anchor xml:id="end0156037"/>：「不悔。」思得伏藏，畢地直耳。祇心<anchor xml:id="beg0156038"/>惟<anchor xml:id="end0156038"/>：
<lb n="0156c09"/>「佛必是至尊，能使斯人，竭財不恨，可戴可仰，
<lb n="0156c10"/>神妙如茲。」便謂須達：「勿復足錢，餘地貿樹共
<lb n="0156c11"/>
<anchor xml:id="beg0156039"/>立<anchor xml:id="end0156039"/>精舍。」須達即言：「善哉！許諾。」便興功夫，僧
<lb n="0156c12"/>房、坐具、床㯓、茵<anchor xml:id="beg0156040"/>褥<anchor xml:id="end0156040"/>，極世之妙；<anchor xml:id="beg0156041"/>加<anchor xml:id="end0156041"/>施幢<anchor xml:id="beg0156042"/>幡<anchor xml:id="end0156042"/>，
<lb n="0156c13"/>香汁灑地，備辦供具，兼餚重饌，燒眾名香，遙
<lb n="0156c14"/>跪請佛：「唯願如來枉屈尊神。」</p>
<lb n="0156c15"/>
<p id="pT04p0156c1501">於是眾祐，與大比丘僧千二百五十人俱，遊
<lb n="0156c16"/>於舍衛國，應須達請。威神震動，國內咸喜，男
<lb n="0156c17"/>女大小填路而出。給孤獨氏及王弟祇陀，前
<lb n="0156c18"/>禮佛足，共上精舍。佛受呪願，故曰祇樹給孤
<lb n="0156c19"/>獨園。王國有事，急召須達，赴行應會。事訖馳
<lb n="0156c20"/>還，奉齋盡恭。却從步涉中路有人，奉酪一瓶，
<lb n="0156c21"/>顧無所使，自提而行。前逢梵志，請令<anchor xml:id="beg0156043"/>持<anchor xml:id="end0156043"/>之。
<lb n="0156c22"/>共詣精舍，手自斟酌。顧命梵志，汝便斟酌。飯
<lb n="0156c23"/>訖行澡，儼然聽法，一切歡喜，稱善無量。</p>
<lb n="0156c24"/>
<p id="pT04p0156c2401">梵志暮還，奉齋不飡。婦怪而問：「不審何恨？」答
<lb n="0156c25"/>曰：「不恚，吾齋故耳。」婦重質之：「何從齋來？」梵志
<lb n="0156c26"/>答曰：「給孤獨氏於園飯佛，請吾往齋，齋名八
<lb n="0156c27"/>關。」其婦流淚，忿然<anchor xml:id="beg0156044"/>恚<anchor xml:id="end0156044"/>曰：「君毀遺則，禍此興
<lb n="0156c28"/>矣！瞿曇亂法，奚足採納？」迫踧不已，便共俱
<lb n="0156c29"/>飯。梵志壽算，終於夜半，生於欝多羅衛國，
<lb n="0157a01"/>作大澤樹神。時有婆羅門等五百人，欲詣恒
<lb n="0157a02"/>水三祠神池，沐浴垢穢，希望神仙。中道乏糧，
<lb n="0157a03"/>遙望彼樹，想有流泉，馳趣樹下，了無所見，窮
<lb n="0157a04"/>困斯澤，<anchor xml:id="beg0157001"/>飢<anchor xml:id="end0157001"/>渴委厄。樹神人現，問梵志曰：「道
<lb n="0157a05"/>士那來？今若<anchor xml:id="beg0157002"/>行耶<anchor xml:id="end0157002"/>？」同聲答曰：「欲詣神池澡
<lb n="0157a06"/>浴望仙，今日<anchor xml:id="begd1e7643"/>飢<anchor xml:id="endd1e7643"/>渴，幸哀矜濟。」樹神即舉手，
<lb n="0157a07"/>眾味流溢。眾飯飽足。詣神請曰：「何等功德，致
<lb n="0157a08"/>此巍巍？」神答梵志：「吾因舍衛給孤獨氏，持八
<lb n="0157a09"/>關齋，為婦所敗，不卒其業，來生斯澤，作此樹
<lb n="0157a10"/>神。若<anchor xml:id="beg0157003"/>終<anchor xml:id="end0157003"/>齋法，福應生天。」爾時樹神，而作頌
<lb n="0157a11"/>曰：</p>
<lb n="0157a12"/>
<lg>
<l>「祠祀種禍根，</l>
<l>日夜長枝條，</l>
<lb n="0157a13"/>
<l>唐苦敗身本，</l>
<l>法齋度世仙。」</l>
</lg>
<lb n="0157a14"/>
<p id="pT04p0157a1401">梵志聞偈，迷解信受，旋還舍衛。路由一國，名
<lb n="0157a15"/>拘藍尼，國有長者，字瞿師羅
(<anchor xml:id="beg0157004"/>晉<anchor xml:id="end0157004"/>
<anchor xml:id="begd1e7698"/>言<anchor xml:id="endd1e7698"/>美<anchor xml:id="begd1e7704"/>音<anchor xml:id="endd1e7704"/>)
，人民敬愛，
<lb n="0157a16"/>言輒順承。梵<anchor xml:id="beg0157005"/>志<anchor xml:id="end0157005"/>
<anchor xml:id="beg0157006"/>眾等，往造求<anchor xml:id="end0157006"/>宿。美音問曰：
<lb n="0157a17"/>「道士何來？今欲所之？」具陳彼澤樹神功德，欲
<lb n="0157a18"/>詣舍衛，造<anchor xml:id="beg0157007"/>孤獨<anchor xml:id="end0157007"/>氏<anchor xml:id="beg0157008"/>攢<anchor xml:id="end0157008"/>採法齋，兾遂本志。美
<lb n="0157a19"/>音喜<anchor xml:id="beg0157009"/>躍<anchor xml:id="end0157009"/>，宿行所追，亘解欲行，<anchor xml:id="beg0157010"/>明旦<anchor xml:id="end0157010"/>宣令：「宗
<lb n="0157a20"/>室及所親愛，誰能共行受齋<anchor xml:id="beg0157011"/>揩<anchor xml:id="end0157011"/>式？」合五百
<lb n="0157a21"/>人僉然應命，本願相引，<anchor xml:id="beg0157012"/>感<anchor xml:id="end0157012"/>義嚴出。行詣舍
<lb n="0157a22"/>衛，未至祇<anchor xml:id="beg0157013"/>洹<anchor xml:id="end0157013"/>，道逢須<anchor xml:id="beg0157014"/>達<anchor xml:id="end0157014"/>，<anchor xml:id="beg0157015"/>往造佛所過<anchor xml:id="end0157015"/>而
<lb n="0157a23"/>不識。<anchor xml:id="begd1e7841"/>顧<anchor xml:id="endd1e7841"/>問從者：「此何大夫？」對曰「給孤獨氏也。」
<lb n="0157a24"/>梵志眾等喜而追曰：「吾願成矣，求人得人。」馳
<lb n="0157a25"/>趣相見，同聲歎曰：「久承令<anchor xml:id="beg0157016"/>懿<anchor xml:id="end0157016"/>，注仰虛心，聞
<lb n="0157a26"/>有道訓八關齋法，故遠投託，幸蒙示導。」<anchor xml:id="beg0157017"/>須
<lb n="0157a27"/>達<anchor xml:id="end0157017"/>止車答曰：「吾有大師，號曰如來．眾祐，度人
<lb n="0157a28"/>近在祇<anchor xml:id="begd1e7878"/>洹<anchor xml:id="endd1e7878"/>，可共俱進，造覲世尊。」聞命敬諾。
<lb n="0157a29"/>恭肅盡虔，遙瞻如來，情喜內發，五體投地，退
<lb n="0157b01"/>坐一面。緣察本心，旨說法要。五百梵志得阿
<lb n="0157b02"/>那含，便作沙門。美音宗等，逮得法眼。</p>
<lb n="0157b03"/>
<p id="pT04p0157b0301">諸比丘白佛：「五百梵志及諸長者，得道何速？」
<lb n="0157b04"/>世尊告曰：「過去<anchor xml:id="beg0157018"/>不<anchor xml:id="end0157018"/>遠，時世有佛，號名迦葉。
<lb n="0157b05"/>為眾講法，說吾當來，<anchor xml:id="beg0157019"/>今<anchor xml:id="end0157019"/>諸梵志於彼佛前，
<lb n="0157b06"/>願樂欲見當來釋迦文佛。是諸長者亦同斯
<lb n="0157b07"/>願。從是因緣，見吾便解。」比丘歡喜，盡受奉
<lb n="0157b08"/>行。美音心<anchor xml:id="beg0157020"/>念<anchor xml:id="end0157020"/>欲請世尊。佛知其<anchor xml:id="beg0157021"/>念<anchor xml:id="end0157021"/>，而告之
<lb n="0157b09"/>曰：「彼無精舍，汝願不遂。」美音悅解，喜前白佛：
<lb n="0157b10"/>「我有別宅，願為精舍。<anchor xml:id="beg0157022"/>唯<anchor xml:id="end0157022"/>哀垂救，濟度群生。」乞
<lb n="0157b11"/>退還國，修備所供，頭面接足，禮畢<anchor xml:id="beg0157023"/>而<anchor xml:id="end0157023"/>去。</p>
<lb n="0157b12"/>
<head>本起<anchor xml:id="beg0157024"/>該<anchor xml:id="end0157024"/>
<anchor xml:id="beg0157025"/>容<anchor xml:id="end0157025"/>品第八</head>
<lb n="0157b13"/>
<p id="pT04p0157b1301">爾時，如來與<anchor xml:id="begd1e8006"/>比<anchor xml:id="endd1e8006"/>丘僧千二百五十人俱，從舍
<lb n="0157b14"/>衛祇<anchor xml:id="begd1e8014"/>洹<anchor xml:id="endd1e8014"/>，遊於拘藍尼國美音精<anchor xml:id="beg0157026"/>廬<anchor xml:id="end0157026"/>，足蹈門
<lb n="0157b15"/>閫，天地震動，珠璣樂器，不鼓自鳴，蠱毒隱
<lb n="0157b16"/>伏，吉瑞和清。當爾日也，境界人民，靡不<anchor xml:id="beg0157027"/>敬<anchor xml:id="end0157027"/>
<lb n="0157b17"/>肅渴仰世尊。是時國王，名曰優填，強<anchor xml:id="beg0157028"/>暴<anchor xml:id="end0157028"/>侵
<lb n="0157b18"/>剋，開納佞言，躭荒女樂，疑網自沈。又置大夫
<lb n="0157b19"/>人二人，左右番上，二后<anchor xml:id="beg0157029"/>姿容<anchor xml:id="end0157029"/>一國少雙。左
<lb n="0157b20"/>夫<anchor xml:id="beg0157030"/>人<anchor xml:id="end0157030"/>字照堂，為人憍慠，唯惡是從，讒<anchor xml:id="beg0157031"/>疾<anchor xml:id="end0157031"/>賢
<lb n="0157b21"/>良，譖<anchor xml:id="beg0157032"/>入<anchor xml:id="end0157032"/>無厭。右夫人字<anchor xml:id="begd1e8112"/>該<anchor xml:id="endd1e8112"/>容，執行仁愛，虔
<lb n="0157b22"/>敬肅恭，清素約己，文不加身。王珍其操，每事
<lb n="0157b23"/>私焉。照堂懷嫉，<anchor xml:id="begd1e8123"/>譖<anchor xml:id="endd1e8123"/>之至深，<anchor xml:id="beg0157033"/>王察其<anchor xml:id="end0157033"/>行，不納
<lb n="0157b24"/>其言。</p>
<p id="pT04p0157b2403" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e8142"/>該<anchor xml:id="endd1e8142"/>容有長老青衣，名曰度勝，恒行市
<lb n="0157b25"/>香。因歸問訊，路由精舍，每過修敬，減省香
<lb n="0157b26"/>
<anchor xml:id="beg0157034"/>錢<anchor xml:id="end0157034"/>，合集寄聚，便行飯佛及比丘僧。佛為說
<lb n="0157b27"/>法，<anchor xml:id="beg0157035"/>書<anchor xml:id="end0157035"/>心不忘。施訖還宮，過肆取香，因此功
<lb n="0157b28"/>
<anchor xml:id="beg0157036"/>福<anchor xml:id="end0157036"/>，本行所追，香氣熏聞斤兩倍常。詰問理
<lb n="0157b29"/>窮，任實首情，每減香錢，飯佛及僧，法深義
<lb n="0157c01"/>妙，非世所聞。<anchor xml:id="begd1e8192"/>該<anchor xml:id="endd1e8192"/>容聞說佛聲，悚然心歡<anchor xml:id="beg0157037"/>喜<anchor xml:id="end0157037"/>
<lb n="0157c02"/>自念曰：「吾心喜踊，何因得聞無量法乎？」即
<lb n="0157c03"/>
<anchor xml:id="beg0157038"/>告<anchor xml:id="end0157038"/>度勝：「<anchor xml:id="beg0157039"/>試<anchor xml:id="end0157039"/>為我<anchor xml:id="beg0157040"/>說<anchor xml:id="end0157040"/>。」度勝白曰：「身賤口穢，
<lb n="0157c04"/>不敢便宣如來尊言。」乞行詣佛，受勅而還，便
<lb n="0157c05"/>遣出宮。重告之曰：「具受儀式，度勝未還，夫人
<lb n="0157c06"/>侍女，側息中庭。」佛告度勝：「汝還說法，多有度
<lb n="0157c07"/>者。說法之儀，先施高座。」度勝受勅，具宣聖
<lb n="0157c08"/>旨。<anchor xml:id="begd1e8257"/>該<anchor xml:id="endd1e8257"/>容欣悅，開笥出衣，積為高座，承佛威
<lb n="0157c09"/>神，如應說法。夫人<anchor xml:id="begd1e8265"/>該<anchor xml:id="endd1e8265"/>容，及諸侍女，疑解破
<lb n="0157c10"/>惡，得道溝港。度勝應時，逮得總持。</p>
<p id="pT04p0157c1014" type="inline">照堂恊
<lb n="0157c11"/>恨，妬憤內發，數譖非一。王反辱曰：「汝輩妖
<lb n="0157c12"/>蠱，言<anchor xml:id="beg0157041"/>不及義<anchor xml:id="end0157041"/>，彼人操行，執節可貴。」照堂心
<lb n="0157c13"/>忌，猶欲害之。密白王曰：「恒遣青衣，往來佛
<lb n="0157c14"/>所，情蕩外交，志溢邪趣。妾實<anchor xml:id="beg0157042"/>修<anchor xml:id="end0157042"/>良，<anchor xml:id="beg0157043"/>忠<anchor xml:id="end0157043"/>直
<lb n="0157c15"/>見忽。」數譖不已，王頗惑之。照堂心謀<anchor xml:id="beg0157044"/>念曰：
<lb n="0157c16"/>「伺子<anchor xml:id="end0157044"/>齋日<anchor xml:id="beg0157045"/>之中<anchor xml:id="end0157045"/>必矣！」伺其齋<anchor xml:id="beg0157046"/>日<anchor xml:id="end0157046"/>，因<anchor xml:id="beg0157047"/>勸<anchor xml:id="end0157047"/>白
<lb n="0157c17"/>王：「今日之樂，宜請右夫人。」王便普召，被命皆
<lb n="0157c18"/>會。<anchor xml:id="begd1e8369"/>該<anchor xml:id="endd1e8369"/>容持齋，獨不應命。<anchor xml:id="beg0157048"/>反<anchor xml:id="end0157048"/>覆三召，執節不
<lb n="0157c19"/>移。王怒隆盛，遣人拽出，縛置殿前，將欲射
<lb n="0157c20"/>殺。<anchor xml:id="begd1e8390"/>該<anchor xml:id="endd1e8390"/>容不怖，一心歸佛。王自射之，箭還向
<lb n="0157c21"/>己，後<anchor xml:id="beg0157049"/>射<anchor xml:id="end0157049"/>輒還。王時大懅，惶怖解焉，而問之
<lb n="0157c22"/>曰：「汝有何術，乃致是耶？」夫人對曰：「唯事如
<lb n="0157c23"/>來，歸命三尊，朝奉佛齋，過中不飡，加行八
<lb n="0157c24"/>事，飾不近身。必是世尊哀<anchor xml:id="beg0157050"/>顧<anchor xml:id="end0157050"/>若茲！」王曰：「善
<lb n="0157c25"/>哉！豈可言<anchor xml:id="beg0157051"/>不<anchor xml:id="end0157051"/>？當詣精舍，覲<anchor xml:id="beg0157052"/>見<anchor xml:id="end0157052"/>表虔。」</p>
<p id="pT04p0157c2514" type="inline">會有敵
<lb n="0157c26"/>國興兵入界，彼眾強盛，王自出征，顧命梵
<lb n="0157c27"/>志，名曰吉星，權領國政。照堂喜曰：「吾父領
<lb n="0157c28"/>政，<anchor xml:id="beg0157053"/>殺<anchor xml:id="end0157053"/>子必矣。」王去之後，女與父謀，燒殺<anchor xml:id="begd1e8469"/>該<anchor xml:id="endd1e8469"/>
<lb n="0157c29"/>容及<anchor xml:id="beg0157054"/>其<anchor xml:id="end0157054"/>侍女，詐言失火，謂可掩塞。事會發
<lb n="0158a01"/>露，王大恚之，斥徙吉星，捐<anchor xml:id="beg0158001"/>弃於<anchor xml:id="end0158001"/>外，以其道
<lb n="0158a02"/>士故全其命；照堂等輩，幽之地窟；推逐邪道，
<lb n="0158a03"/>廣闡佛法。</p>
<lb n="0158a04"/>
<p id="pT04p0158a0401">諸比丘退席白佛言：「王后<anchor xml:id="begd1e8513"/>該<anchor xml:id="endd1e8513"/>容，及其侍女，
<lb n="0158a05"/>精進乃爾，見諦得道，不審何罪遇此火害？唯
<lb n="0158a06"/>願世尊，彰告未聞。」佛告比丘：「過去有城，名波
<lb n="0158a07"/>羅奈，有婬女五百人，延致輕薄，以自供濟。世
<lb n="0158a08"/>有辟支佛，名曰迦羅，教化人民，令持五戒，舉
<lb n="0158a09"/>國士女，歸心師焉。」諸女恚曰：「此人奚來，斷吾
<lb n="0158a10"/>賓客。」咸共興恚，謀圖毀害。後日迦羅<anchor xml:id="beg0158002"/>復入
<lb n="0158a11"/>其聚，諸女同忿，皆以火爐，打撲<anchor xml:id="end0158002"/>迦羅，舉身焦
<lb n="0158a12"/>爛，<anchor xml:id="beg0158003"/>無所悔<anchor xml:id="end0158003"/>恨。便現神足，飛升虛空，眾女驚
<lb n="0158a13"/>怖泣淚悔過，長跪舉頭<anchor xml:id="beg0158004"/>而<anchor xml:id="end0158004"/>陳情曰：「女子憃
<lb n="0158a14"/>
<anchor xml:id="beg0158005"/>憨<anchor xml:id="end0158005"/>，不識至真，群愚荒憨，毀辱神靈。自惟過
<lb n="0158a15"/>舋，<anchor xml:id="beg0158006"/>罪惡<anchor xml:id="end0158006"/>若山，願降神德，以消重殃。」尋聲即
<lb n="0158a16"/>下，而般泥洹。諸女起塔，供養舍利。</p>
<p id="pT04p0158a1614" type="inline">世尊又
<lb n="0158a17"/>曰：「<anchor xml:id="beg0158007"/>于<anchor xml:id="end0158007"/>彼婬女，<anchor xml:id="begd1e8612"/>該<anchor xml:id="endd1e8612"/>容等是也。罪福追人，久無
<lb n="0158a18"/>不彰。」說是法時，國內大小，信伏歡喜，咸歸三
<lb n="0158a19"/>尊，受<anchor xml:id="beg0158008"/>戒<anchor xml:id="end0158008"/>而退。佛與比丘，還到舍衛，止頓祇
<lb n="0158a20"/>洹。</p>
<lb n="0158a21"/>
<head>瞿曇彌來作比丘尼品第九</head>
<lb n="0158a22"/>
<p id="pT04p0158a2201">爾時佛遊於迦維羅衛國釋氏精舍，與大比
<lb n="0158a23"/>丘僧千二百五十人俱。是時大愛道瞿曇彌，
<lb n="0158a24"/>行到佛所，稽首作禮，却住一面，叉手白佛言：
<lb n="0158a25"/>「我聞女人精進，可得沙門四道，願得受佛法
<lb n="0158a26"/>律。我以居家有信，欲出家為道。」佛言：「且止，瞿
<lb n="0158a27"/>曇彌！無樂以女人入我法律。服法衣者，當盡
<lb n="0158a28"/>壽清淨究暢梵行。」瞿曇彌則復求哀，如是至
<lb n="0158a29"/>三，佛不肯聽。便前作禮，遶佛而去。</p>
<p id="pT04p0158a2914" type="inline">其後不
<lb n="0158b01"/>久，佛時與諸大比丘俱，從釋氏精舍入迦維
<lb n="0158b02"/>羅衛國。大愛道聞佛從諸弟子來入國中，心
<lb n="0158b03"/>大歡喜，即行到佛所，稽首佛足下，大愛道復
<lb n="0158b04"/>白佛言：「我聞女人精進，可得沙門四道，願得
<lb n="0158b05"/>受佛法律。我<anchor xml:id="beg0158009"/>以<anchor xml:id="end0158009"/>居家有信，欲出家為道。」佛
<lb n="0158b06"/>言：「<anchor xml:id="beg0158010"/>止<anchor xml:id="end0158010"/>止！瞿曇彌！無樂以女人入我法律。服
<lb n="0158b07"/>法衣者，當盡壽清淨究暢梵行。」大愛道則復
<lb n="0158b08"/>求哀，如是至三，佛不肯聽。便前作禮，遶佛而
<lb n="0158b09"/>去。</p>
<p id="pT04p0158b0902" type="inline">佛時與諸比丘，留止是國，避雨三月，補成
<lb n="0158b10"/>衣已，著衣持鉢出國而去。大愛道即與諸老
<lb n="0158b11"/>母等，俱行追佛。佛行轉到那私縣，頓止河上。
<lb n="0158b12"/>大愛道便前，稽首作禮却住白佛言：「我聞女
<lb n="0158b13"/>人精進，可得沙門四道，願得受佛法律。我以
<lb n="0158b14"/>居家有信，欲出家為道。」佛言：「止止！瞿曇彌！無
<lb n="0158b15"/>樂以女人入我法律。服法衣者，當盡壽清淨
<lb n="0158b16"/>究暢梵行。」大愛道則復求哀，如是至三，佛不
<lb n="0158b17"/>肯聽。便前作禮，遶佛而退。住於門外，被弊敗
<lb n="0158b18"/>之衣，徒跣而立，顏面垢穢，衣服污塵，身體疲
<lb n="0158b19"/>勞，<anchor xml:id="beg0158011"/>噓<anchor xml:id="end0158011"/>唏悲啼。</p>
<p id="pT04p0158b1906" type="inline">賢者阿難，見<anchor xml:id="beg0158012"/>伯母<anchor xml:id="end0158012"/>大愛道如
<lb n="0158b20"/>是，即問言：「瞿曇彌！何因弊衣徒跣、面垢衣塵，
<lb n="0158b21"/>疲勞悲啼？」大愛道答言：「賢者阿難！今我用女
<lb n="0158b22"/>人故，不得受佛法律，是以自悲傷耳！」阿難言：
<lb n="0158b23"/>「止止！瞿曇彌！且自寬意，待我今入向佛說是
<lb n="0158b24"/>事。」</p>
<p id="pT04p0158b2402" type="inline">賢者阿難即入，稽首佛足下，長跪白佛言：
<lb n="0158b25"/>「我從佛聞，女人精進可得沙門四道。今大愛
<lb n="0158b26"/>道以至心欲受法律，其<anchor xml:id="beg0158013"/>已<anchor xml:id="end0158013"/>居家有信，欲出家
<lb n="0158b27"/>為道，願佛許之！」佛言：「止止！阿難！無樂使女人
<lb n="0158b28"/>入我法律為沙門也。所以者何？阿難！譬如族
<lb n="0158b29"/>姓之家生子，多女少男，當知是家以為衰弱，
<lb n="0158c01"/>不得大強盛也。今使女人入我法律者，必令
<lb n="0158c02"/>佛清淨梵行不得久住。譬如稻田禾稼<anchor xml:id="beg0158014"/>具<anchor xml:id="end0158014"/>熟，
<lb n="0158c03"/>而有惡露災氣，則令善穀傷敗。今使女人入
<lb n="0158c04"/>我法律者，必令佛清淨大道不得久興盛。」</p>
<p id="pT04p0158c0417" type="inline">阿
<lb n="0158c05"/>難復言：「今大愛道，多有善意。佛初生時，<anchor xml:id="beg0158015"/>力<anchor xml:id="end0158015"/>
<lb n="0158c06"/>自育養，至于長大。」佛言：「有是。阿難！大愛道
<lb n="0158c07"/>信多善意，於我有恩。我生七日而母終亡，大
<lb n="0158c08"/>愛道自育養我至于長大。今我於天下為佛，
<lb n="0158c09"/>亦多有恩德於大愛道。大愛道但由我故，得
<lb n="0158c10"/>來自歸佛、自歸法、自歸比丘僧，又信佛、信法、
<lb n="0158c11"/>信比丘僧，不復疑苦，不復疑<anchor xml:id="beg0158016"/>習<anchor xml:id="end0158016"/>，不復疑盡，
<lb n="0158c12"/>不復疑道，<anchor xml:id="beg0158017"/>方<anchor xml:id="end0158017"/>成其信，成其禁戒，成其多聞，
<lb n="0158c13"/>成其布施，成其智慧。亦能自禁制，不殺生，不
<lb n="0158c14"/>盜竊，不婬泆，不妄語，不飲酒。如是，阿難！正
<lb n="0158c15"/>使人終身相給施衣被、飲食、臥具、病困醫藥，
<lb n="0158c16"/>不及我此恩德也。」</p>
<p id="pT04p0158c1608" type="inline">佛告阿難：「假使女人，欲作
<lb n="0158c17"/>沙門者，有八敬之法，不得踰越，當以盡壽，學
<lb n="0158c18"/>而行之。譬如防水，善治堤塘，勿漏而已。其能
<lb n="0158c19"/>如是<anchor xml:id="beg0158018"/>者<anchor xml:id="end0158018"/>，可入我律戒。何謂八敬之法？一者、
<lb n="0158c20"/>比丘持大戒，女人比丘尼當從受正法。二者、
<lb n="0158c21"/>比丘僧持大戒，半<anchor xml:id="beg0158019"/>月<anchor xml:id="end0158019"/>已上，比丘尼當禮事
<lb n="0158c22"/>之。三者、比丘僧、比丘尼不得相與並居同止。
<lb n="0158c23"/>四者、三月止一處，自相檢<anchor xml:id="beg0158020"/>押<anchor xml:id="end0158020"/>，所聞所見，當
<lb n="0158c24"/>自省<anchor xml:id="beg0158021"/>察<anchor xml:id="end0158021"/>。五者、比丘尼不得訟問比丘僧事，
<lb n="0158c25"/>以所聞見。若比丘僧有所聞見，訟問比丘尼，
<lb n="0158c26"/>比丘尼即當自省察。六者、比丘尼有庶幾於
<lb n="0158c27"/>道法，得問比丘僧經律之事。七者、比丘尼自
<lb n="0158c28"/>未得道，若犯戒律，當半月詣眾中首過自悔，
<lb n="0158c29"/>以棄憍慢之態。八者、比丘尼雖<anchor xml:id="beg0158022"/>有<anchor xml:id="end0158022"/>百歲持大
<lb n="0159a01"/>戒，當處新受大戒幼<anchor xml:id="beg0159001"/>稚<anchor xml:id="end0159001"/>比丘僧下坐，以謙敬
<lb n="0159a02"/>為<anchor xml:id="beg0159002"/>之<anchor xml:id="end0159002"/>作禮。是為八敬之法，我教女<anchor xml:id="begd1e8963"/>人<anchor xml:id="endd1e8963"/>不得踰
<lb n="0159a03"/>越，當以盡<anchor xml:id="beg0159003"/>壽<anchor xml:id="end0159003"/>學而行之。假令大愛道，審能
<lb n="0159a04"/>持此八敬法者，聽為沙門。」</p>
<p id="pT04p0159a0411" type="inline">賢者阿難受佛語
<lb n="0159a05"/>已熟諦，便作禮而出，報大愛道言：「瞿曇彌！可
<lb n="0159a06"/>勿復愁，<anchor xml:id="beg0159004"/>已<anchor xml:id="end0159004"/>得捨家之信、去家就戒。佛說女人
<lb n="0159a07"/>作沙門者，有八敬之法，不得踰越，但當終身
<lb n="0159a08"/>勤意學行之耳。持心當如防水，善治堤塘勿
<lb n="0159a09"/>漏而已。」阿難便一一為<anchor xml:id="beg0159005"/>伯<anchor xml:id="end0159005"/>母，說佛所教勅八
<lb n="0159a10"/>敬之事。言：「能如是者，可入佛法律。」大愛道即
<lb n="0159a11"/>歡喜而言：「唯諾阿難，聽我一言。譬如四姓家
<lb n="0159a12"/>女，沐浴塗香，衣莊嚴事，而人復欲利益之，
<lb n="0159a13"/>安隱不怖，以好華香珍寶，結為<anchor xml:id="beg0159006"/>
<g ref="CB14686"/>瑤<anchor xml:id="end0159006"/>，持與
<lb n="0159a14"/>其女，豈不愛樂頭首受<anchor xml:id="beg0159007"/>耶<anchor xml:id="end0159007"/>？今佛所教勅八敬
<lb n="0159a15"/>法者，我亦歡心，願以首頂受之。」爾時，大愛
<lb n="0159a16"/>道便受大戒為比丘尼，奉行法律，遂得應
<lb n="0159a17"/>真。</p>
<p id="pT04p0159a1702" type="inline">然後異時，大愛道比丘尼與諸長老比
<lb n="0159a18"/>丘尼，俱行詣賢者阿難而問言：「阿難！是諸長
<lb n="0159a19"/>老比丘尼，皆久修梵行，且已見諦。云何當使
<lb n="0159a20"/>為新受大戒幼<anchor xml:id="begd1e9067"/>少<anchor xml:id="endd1e9067"/>比丘僧作禮？」阿難言：「小且
<lb n="0159a21"/>待，我今入問之。」阿難即入，稽首佛足下，白佛
<lb n="0159a22"/>言：「大愛道比丘尼言：『是諸長老比丘尼，皆久
<lb n="0159a23"/>修梵行，且已見諦，云何當使為新受大戒幼
<lb n="0159a24"/>少比丘僧作禮？』」佛言：「止止！阿難！當慎此言，勿
<lb n="0159a25"/>得說也。但汝所知，不如我知。若使女人不於
<lb n="0159a26"/>我道作沙門者，<anchor xml:id="beg0159008"/>外<anchor xml:id="end0159008"/>諸異學梵志，及諸居士，
<lb n="0159a27"/>皆當以衣被布地，求哀於諸沙門言：『賢者有
<lb n="0159a28"/>淨戒高行，願行此衣上，令我長得其福。』」佛言：
<lb n="0159a29"/>「阿難！若使女人不於我道作沙門者，天下人
<lb n="0159b01"/>民，皆當解髮布地，求哀於諸沙門言：『賢者有
<lb n="0159b02"/>戒聞慧行，願行此髮上，令我長得其福。』若使
<lb n="0159b03"/>女人不於我道作沙門者，天下人民，皆當豫
<lb n="0159b04"/>具衣被、<anchor xml:id="begd1e9114"/>飯<anchor xml:id="endd1e9114"/>食、臥床、病瘦醫藥，願諸沙門當自
<lb n="0159b05"/>來取之。若使女人不於我道作沙門者，天下
<lb n="0159b06"/>人民，奉事沙門當如事日月、如事天神，過踰
<lb n="0159b07"/>於諸外道異學者上。若使女人不於我道作
<lb n="0159b08"/>沙門者，佛之正法當千歲興盛。」</p>
<p id="pT04p0159b0813" type="inline">佛復語阿難：
<lb n="0159b09"/>「以女人作沙門故，使我法五百歲<anchor xml:id="beg0159009"/>而<anchor xml:id="end0159009"/>衰微。所
<lb n="0159b10"/>以者何？阿難。女人有五處不能得作。何<anchor xml:id="beg0159010"/>等<anchor xml:id="end0159010"/>
<lb n="0159b11"/>為五？女人不得作如來．至真．等正覺；女人不
<lb n="0159b12"/>得作轉輪聖王；女人不得作第二忉利天帝
<lb n="0159b13"/>釋；女人不得作第六魔天王；女人不得作第
<lb n="0159b14"/>七<anchor xml:id="beg0159011"/>天<anchor xml:id="end0159011"/>梵天王。夫此五處者，皆丈<anchor xml:id="beg0159012"/>夫<anchor xml:id="end0159012"/>得為之
<lb n="0159b15"/>
<anchor xml:id="beg0159013"/>耳<anchor xml:id="end0159013"/>。丈夫得於天下作佛、得作轉輪聖王、得
<lb n="0159b16"/>作天帝釋、得作魔天王、得作梵天王。」佛說是
<lb n="0159b17"/>已，皆歡喜<anchor xml:id="beg0159014"/>受<anchor xml:id="end0159014"/>行。</p>
<lb n="0159b18"/>
<head>
<anchor xml:id="beg0159015"/>度波斯匿王品<anchor xml:id="end0159015"/>第十</head>
<lb n="0159b19"/>
<p id="pT04p0159b1901">是時如來，還舍衛國在祇樹給孤獨園，與<anchor xml:id="begd1e9225"/>比<anchor xml:id="endd1e9225"/>
<lb n="0159b20"/>丘僧千二百五十人俱。王波斯匿心自念言：
<lb n="0159b21"/>「佛是釋種，出家處山，以成無上正真．<anchor xml:id="beg0159016"/>等<anchor xml:id="end0159016"/>覺。
<lb n="0159b22"/>威<anchor xml:id="beg0159017"/>景<anchor xml:id="end0159017"/>神妙，天龍鬼神無不宗仰。為人說法，
<lb n="0159b23"/>上中下言悉善。其聞所說莫不歡喜，開福塞
<lb n="0159b24"/>禍，言入泥洹。」即便嚴出，導從如常，至門下
<lb n="0159b25"/>車，群臣俱前，直揖却坐而白佛言：「頃承釋
<lb n="0159b26"/>子，端坐六年，道成號佛。為實爾不？是世所美
<lb n="0159b27"/>乎？」佛語王曰：「吾真是佛，世不虛傳。」王復言曰：
<lb n="0159b28"/>「瞿曇！自稱為佛，故非佛也。」佛復答王：「過去久
<lb n="0159b29"/>遠，時世有佛，名曰定光。授拜吾決：『汝於來世
<lb n="0159c01"/>九十一劫，當得作佛，字釋迦文。有三十二相、
<lb n="0159c02"/>八十種好、十八特妙之法、十種神力、四無所
<lb n="0159c03"/>畏。』一事不足不名為佛，吾今具有。<anchor xml:id="beg0159018"/>故<anchor xml:id="end0159018"/>為如來．
<lb n="0159c04"/>無所著．正真．覺也。」</p>
<p id="pT04p0159c0408" type="inline">王迷情疑，重質言曰：「瞿曇
<lb n="0159c05"/>年少，學日甚淺。所以者何？世有婆羅門，修治
<lb n="0159c06"/>水火，精勤苦體，不去晝夜，九十六術，靡不經
<lb n="0159c07"/>涉，年高德遠。不蘭迦葉<anchor xml:id="beg0159019"/>等六<anchor xml:id="end0159019"/>子<anchor xml:id="beg0159020"/>輩<anchor xml:id="end0159020"/>，名稱蓋
<lb n="0159c08"/>世，猶未得佛。佛者實尊！以是推之，<anchor xml:id="beg0159021"/>惟<anchor xml:id="end0159021"/>疑不
<lb n="0159c09"/>信。」佛告王曰：「吾今為王說法真諦，善聽勿
<lb n="0159c10"/>疑。」王曰：「善哉！」佛答王曰：「小有四事，皆不可
<lb n="0159c11"/>輕。何謂為四？一者、太子雖小，當為正君，此
<lb n="0159c12"/>不可輕。二者、小火燒草，草盡乃止，此不可輕。
<lb n="0159c13"/>三者、龍子雖小，能為風雨雷電霹靂，此不可
<lb n="0159c14"/>輕。四者、<anchor xml:id="beg0159022"/>道士雖小<anchor xml:id="end0159022"/>，已入道要深妙之慧，<anchor xml:id="beg0159023"/>飛<anchor xml:id="end0159023"/>
<lb n="0159c15"/>行教化，度脫人民，此不可輕。」</p>
<p id="pT04p0159c1512" type="inline">於是世尊，為王
<lb n="0159c16"/>而作頌曰：</p>
<lb n="0159c17"/>
<lg>
<l>「太子福成，</l>
<l>當為正君，</l>
<l>愚人輕慢，</l>
<lb n="0159c18"/>
<l>禍舋是生。</l>
<l>正由心出，</l>
<l>能重能輕，</l>
<lb n="0159c19"/>
<l>宿行所得，</l>
<l>福自隨形。</l>
<l>能觀<anchor xml:id="beg0159024"/>德本<anchor xml:id="end0159024"/>，</l>
<lb n="0159c20"/>
<l>然後觀人，</l>
<l>道要<anchor xml:id="beg0159025"/>以<anchor xml:id="end0159025"/>備，</l>
<l>大王思惟。</l>
<lb n="0159c21"/>
<l>小火得草，</l>
<l>所燒無限，</l>
<l>須彌寶山，</l>
<lb n="0159c22"/>
<l>亦從小起。</l>
<l>智者觀物，</l>
<l>無小無大，</l>
<lb n="0159c23"/>
<l>遇龍不避，</l>
<l>小毒害人。</l>
<l>比丘破惡，</l>
<lb n="0159c24"/>
<l>精進入禪，</l>
<l>道成神通，</l>
<l>變<anchor xml:id="beg0159026"/>現<anchor xml:id="end0159026"/>度人。</l>
</lg>
<lb n="0159c25"/>
<lg>
<l>「見諦淨無垢，</l>
<l>已度五道淵，</l>
<lb n="0159c26"/>
<l>佛出照世間，</l>
<l>為眾除憂患。」</l>
</lg>
<lb n="0159c27"/>
<p id="pT04p0159c2701">
<anchor xml:id="beg0159027"/>王<anchor xml:id="end0159027"/>聞正言，垢重情<anchor xml:id="beg0159028"/>蔽，遺<anchor xml:id="end0159028"/>疑未悟，前禮佛足，
<lb n="0159c28"/>辭退還宮。</p>
<lb n="0159c29"/>
<p id="pT04p0159c2901">是時國內，有婆羅門，居富多寶，老無兒子。禱
<lb n="0160a01"/>祠盡力，未後生男。其年七歲，得病便亡。其父
<lb n="0160a02"/>憂毒，臥不安席，不復飲食。聞佛能除憂患，即
<lb n="0160a03"/>詣祇<anchor xml:id="begd1e9528"/>洹<anchor xml:id="endd1e9528"/>。佛問梵志：「有何愁憒，顏色<anchor xml:id="tnote0160001"/>
<anchor xml:id="mod0160001"/>憔悴？」婆
<lb n="0160a04"/>羅門言：「我年老耄，<anchor xml:id="beg0160002"/>正<anchor xml:id="end0160002"/>有一子，捨我終亡，悲
<lb n="0160a05"/>憐痛毒。」佛告梵志：「人有恩愛，便<anchor xml:id="beg0160003"/>得<anchor xml:id="end0160003"/>憂悲。」梵
<lb n="0160a06"/>志情迷，便白佛言：「恩愛之樂，有何憂悲？」佛言：
<lb n="0160a07"/>「不然！」如是至三，婆羅門不解，走出祇<anchor xml:id="begd1e9568"/>洹<anchor xml:id="endd1e9568"/>，見
<lb n="0160a08"/>二人樗蒲，心自念言：「此必智者，能解我疑。」便
<lb n="0160a09"/>問二人：「恩愛為樂、為憂悲乎？」即答梵志：「天下
<lb n="0160a10"/>之樂，無過恩愛。」梵志復言：「吾見瞿曇，向我說
<lb n="0160a11"/>此。」二人答曰：「沙門瞿曇，反世惑人，慎無信
<lb n="0160a12"/>焉。」</p>
<p id="pT04p0160a1202" type="inline">國內愚者，共嗤佛語，乃上聞於王，令王
<lb n="0160a13"/>
<anchor xml:id="beg0160004"/>惑意<anchor xml:id="end0160004"/>，便謂夫人——夫人字末利——便告之曰：「瞿
<lb n="0160a14"/>曇可笑，反論失理。何有恩愛而生憂悲<anchor xml:id="beg0160005"/>耶<anchor xml:id="end0160005"/>？」
<lb n="0160a15"/>夫人對曰：「佛不虛言，其實如此<anchor xml:id="beg0160006"/>也<anchor xml:id="end0160006"/>！」王復謂
<lb n="0160a16"/>言：「汝尊瞿曇，<anchor xml:id="begd1e9623"/>加<anchor xml:id="endd1e9623"/>是宗親，其信而已。」夫人白
<lb n="0160a17"/>王：「何不自往？若遣智<anchor xml:id="beg0160007"/>臣<anchor xml:id="end0160007"/>，請啟所問，驗世狂
<lb n="0160a18"/>惑。」王聞其言，即召智臣那利繩：「汝持吾聲，
<lb n="0160a19"/>問訊瞿曇：『世人愚惑，妄傳尊旨，橫言恩愛而
<lb n="0160a20"/>生憂悲。怪其理乖，是故遣信，下承風化。』若佛
<lb n="0160a21"/>有教，汝諦受之。」</p>
<p id="pT04p0160a2107" type="inline">臣受王命，即詣祇洹，禮佛却
<lb n="0160a22"/>住，斯須進前長跪<anchor xml:id="beg0160008"/>白<anchor xml:id="end0160008"/>言：「國<anchor xml:id="beg0160009"/>主<anchor xml:id="end0160009"/>波斯匿，稽首
<lb n="0160a23"/>座前，問所不解，願<anchor xml:id="beg0160010"/>見<anchor xml:id="end0160010"/>示導，<anchor xml:id="beg0160011"/>散<anchor xml:id="end0160011"/>告真言。」於
<lb n="0160a24"/>
<anchor xml:id="beg0160012"/>是<anchor xml:id="end0160012"/>如來，命臣就<anchor xml:id="beg0160013"/>坐<anchor xml:id="end0160013"/>，而告之曰：「恩愛之本，<anchor xml:id="beg0160014"/>
<lb n="0160a25"/>淵<anchor xml:id="end0160014"/>流難盡，憂悲之惱，一由恩愛。」又告大臣：「吾
<lb n="0160a26"/>今問卿，意解便對。譬如有人，父母終亡，妻子
<lb n="0160a27"/>死盡，財沒縣官。此人憂惱，可堪勝不？」大臣對
<lb n="0160a28"/>曰：「審如尊教。」又<anchor xml:id="beg0160015"/>言<anchor xml:id="end0160015"/>大臣：「古昔有人居貧窮
<lb n="0160a29"/>困，而其娶婦得富家女，嬾墯無計，日更貧
<lb n="0160b01"/>乏。家困餉饋，欲奪更嫁。妻聞家議，便以語
<lb n="0160b02"/>夫：『我家勢強，必當奪卿，當作何計？』夫聞婦
<lb n="0160b03"/>言，將共入房：『今欲與汝共死一處。』即便刺
<lb n="0160b04"/>婦，還復自刺。」佛告那利繩：「恩愛相殺，何但憂
<lb n="0160b05"/>悲？」</p>
<p id="pT04p0160b0502" type="inline">臣受佛教，禮退還宮，具宣尊旨。王意不
<lb n="0160b06"/>悟，猶嗤此言。復謂<anchor xml:id="beg0160016"/>未<anchor xml:id="end0160016"/>利：「瞿曇何故，正作此
<lb n="0160b07"/>語？」夫人白王：「欲啟一事，願見採省。」王曰：「便
<lb n="0160b08"/>說。」夫人問曰：「彼方二郡，一名迦夷，二名拘
<lb n="0160b09"/>達盧。若有白王云：『彼二國，他王劫取。』王當云
<lb n="0160b10"/>何？」王謂夫人：「吾之豐樂，因此二國。若有此
<lb n="0160b11"/>問，情用憂憒。」夫人復言：「太子琉璃，皇女金
<lb n="0160b12"/>剛，若疾若亡，王當云何？」王答夫人：「此情難
<lb n="0160b13"/>堪。」夫人問王：「此為恩愛生憂悲<anchor xml:id="beg0160017"/>不<anchor xml:id="end0160017"/>？賤妾<anchor xml:id="beg0160018"/>醜<anchor xml:id="end0160018"/>
<lb n="0160b14"/>陋，得侍幃幄，一旦病亡，王當云何？」王答末
<lb n="0160b15"/>利：「吾情迷荒，命將不全。」夫人復言：「此為恩愛
<lb n="0160b16"/>生憂<anchor xml:id="beg0160019"/>悲<anchor xml:id="end0160019"/>不？」王意乃解，即便下床，遙禮祇洹，
<lb n="0160b17"/>歸命三尊，懺悔謝過，盡形竟<anchor xml:id="beg0160020"/>命<anchor xml:id="end0160020"/>，首戴尊教。</p>
<lb n="0160b18"/>
<head>自愛品第十一</head>
<lb n="0160b19"/>
<p id="pT04p0160b1901">佛在舍衛國祇樹給孤獨園，眾僧具足，而為
<lb n="0160b20"/>說法。國王波斯匿，以日昳時，道過佛所，下
<lb n="0160b21"/>車却蓋，拱袖直前，稽首于地，却就王位。佛問
<lb n="0160b22"/>王言：「從何所來？衣弊形瘦乎！」王即離席，<anchor xml:id="beg0160021"/>揮<anchor xml:id="end0160021"/>
<lb n="0160b23"/>淚對曰：「國<anchor xml:id="beg0160022"/>大<anchor xml:id="end0160022"/>夫人，背棄天下，侍送靈柩，安
<lb n="0160b24"/>措始還。近承世尊顧臨鄙國，雖以哀悴，貪得
<lb n="0160b25"/>表<anchor xml:id="beg0160023"/>災<anchor xml:id="end0160023"/>，性頑<anchor xml:id="beg0160024"/>愚闇<anchor xml:id="end0160024"/>，情惑邪聲。今始乃解，明教
<lb n="0160b26"/>至真，憂悲苦惱，皆由恩愛。每惟道訓，世所希
<lb n="0160b27"/>聞。」於時世尊而告王曰：「復坐。善聽！」王言：「唯諾。」
<lb n="0160b28"/>佛言：「眾生受形，無老無壯，無豪無賤，命<anchor xml:id="beg0160025"/>盡<anchor xml:id="end0160025"/>
<lb n="0160b29"/>之日，無不分散。譬<anchor xml:id="beg0160026"/>若<anchor xml:id="end0160026"/>春華，色無久鮮，結實
<lb n="0160c01"/>華落，<anchor xml:id="begd1e9939"/>果<anchor xml:id="endd1e9939"/>熟離本。須彌寶山，劫盡<anchor xml:id="beg0160027"/>壞爛<anchor xml:id="end0160027"/>。大海
<lb n="0160c02"/>深廣，猶有枯竭。人命危<anchor xml:id="begd1e9958"/>脆<anchor xml:id="endd1e9958"/>，智者不怙，唯有修
<lb n="0160c03"/>德精進履道。」</p>
<p id="pT04p0160c0306" type="inline">佛<anchor xml:id="beg0160028"/>時<anchor xml:id="end0160028"/>作頌曰：</p>
<lb n="0160c04"/>
<lg>
<l>「命如<anchor xml:id="beg0160029"/>菓<anchor xml:id="end0160029"/>待熟，</l>
<l>常恐<anchor xml:id="beg0160030"/>會<anchor xml:id="end0160030"/>零落。</l>
<lb n="0160c05"/>
<l>以生皆有苦，</l>
<l>誰能致不死？</l>
<lb n="0160c06"/>
<l>如河<anchor xml:id="beg0160031"/>流駛<anchor xml:id="end0160031"/>疾，</l>
<l>往而<anchor xml:id="beg0160032"/>沒<anchor xml:id="end0160032"/>大海，</l>
<lb n="0160c07"/>
<l>人命亦如是，</l>
<l>逝者不復<anchor xml:id="beg0160033"/>還<anchor xml:id="end0160033"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0160c08"/>
<p id="pT04p0160c0801">
<anchor xml:id="beg0160034"/>佛告王曰<anchor xml:id="end0160034"/>：「遮迦越羅典領四域，飛行案行，
<lb n="0160c09"/>七寶導從，雖壽千年，亦死過去。諸天食福，肴
<lb n="0160c10"/>膳自然，至其祿盡，亦復磨滅。比丘破惡，一心
<lb n="0160c11"/>思禪，榮利不移，志重若山，神通真人，猶復滅
<lb n="0160c12"/>度。如來出世，權慧現身，金剛德體，明暉大
<lb n="0160c13"/>千，<anchor xml:id="beg0160035"/>迴<anchor xml:id="end0160035"/>匝三界，濟度群生，十力世雄，猶現泥
<lb n="0160c14"/>洹。人生世間，命不久停，忽若電流，如風過
<lb n="0160c15"/>庭，尊榮寶位，其若夢矣！推古驗今，無始不
<lb n="0160c16"/>終。<anchor xml:id="beg0160036"/>輪轉<anchor xml:id="end0160036"/>五道，見諦反真。」</p>
<p id="pT04p0160c1610" type="inline">佛為國王，而作頌
<lb n="0160c17"/>曰：</p>
<lb n="0160c18"/>
<lg>
<l>「如河<anchor xml:id="beg0160037"/>駛<anchor xml:id="end0160037"/>流，</l>
<l>往而不反，</l>
<l>人命如是，</l>
<lb n="0160c19"/>
<l>逝者不還。</l>
<l>雖壽千年，</l>
<l>亦死過去，</l>
<lb n="0160c20"/>
<l>合會有離，</l>
<l>無親可恃。</l>
<l>世皆有死，</l>
<lb n="0160c21"/>
<l>三界無安，</l>
<l>諸天雖樂，</l>
<l>福盡亦喪。</l>
<lb n="0160c22"/>
<l>志堅若地，</l>
<l>德重若山，</l>
<l>真人無垢，</l>
<lb n="0160c23"/>
<l>寂然歸滅。</l>
<l>快哉福報，</l>
<l>所願皆成！</l>
<lb n="0160c24"/>
<l>上寂大人，</l>
<l>自<anchor xml:id="beg0160038"/>見<anchor xml:id="end0160038"/>泥洹。」</l>
</lg>
<lb n="0160c25"/>
<p id="pT04p0160c2501">於是波斯匿復白佛言：「何謂自愛？何謂自護？」
<lb n="0160c26"/>佛言：「善哉問也！大王諦受。人生於世，四大合
<lb n="0160c27"/>成。性愚習癡、殺盜婬欺、不信道行，此不自
<lb n="0160c28"/>愛<anchor xml:id="beg0160039"/>也<anchor xml:id="end0160039"/>。習善行仁，覺世非常；信死更生，情存
<lb n="0160c29"/>三尊；奉戒攝心，信以篤道；守禮以謙，孝順
<lb n="0161a01"/>
<anchor xml:id="beg0161001"/>至<anchor xml:id="end0161001"/>誠。此人處世，自愛者也。積善履德，身無
<lb n="0161a02"/>
<anchor xml:id="beg0161002"/>抂<anchor xml:id="end0161002"/>橫，志行修明，上天衛護，無男無女，眾行
<lb n="0161a03"/>歸<anchor xml:id="beg0161003"/>身<anchor xml:id="end0161003"/>，兵刃不傷，虎兕無害，自護之方，唯<anchor xml:id="beg0161004"/>持
<lb n="0161a04"/>戒<anchor xml:id="end0161004"/>行。」</p>
<p id="pT04p0161a0403" type="inline">佛為波斯匿，而作頌曰：</p>
<lb n="0161a05"/>
<lg>
<l>「凡人為惡，</l>
<l>不能自覺，</l>
<l>愚癡快意，</l>
<lb n="0161a06"/>
<l>後受熱毒。</l>
<l>生無善行，</l>
<l>死墮惡道，</l>
<lb n="0161a07"/>
<l>往疾無間，</l>
<l>到無資用。</l>
<l>自愛身者，</l>
<lb n="0161a08"/>
<l>慎護所守，</l>
<l>調心正體，</l>
<l>福應上天。</l>
<lb n="0161a09"/>
<l>士有信行，</l>
<l>為聖所譽，</l>
<l>自愛如是，</l>
<lb n="0161a10"/>
<l>快解無憂。</l>
<l>惡行危身，</l>
<l>愚謂為易，</l>
<lb n="0161a11"/>
<l>善最安身，</l>
<l>愚人謂難。</l>
<l>信法奉戒，</l>
<lb n="0161a12"/>
<l>慧意能行，</l>
<l>上天衛之，</l>
<l>智者樂<anchor xml:id="beg0161005"/>茲<anchor xml:id="end0161005"/>。</l>
<lb n="0161a13"/>
<l>仁愛不邪，</l>
<l>安止無憂，</l>
<l>能除恚怒，</l>
<lb n="0161a14"/>
<l>從是脫淵。」</l>
</lg>
<lb n="0161a15"/>
<p id="pT04p0161a1501">
<anchor xml:id="tnote0161006"/>
<anchor xml:id="mod0161006"/>王聞法言，愚解<anchor xml:id="beg0161007"/>望<anchor xml:id="end0161007"/>斷，前受五戒。群臣從<anchor xml:id="beg0161008"/>官<anchor xml:id="end0161008"/>
<lb n="0161a16"/>皆發道心，天龍鬼神歡喜樂聞。</p>
<lb n="0161a17"/>
<head>大迦葉始<anchor xml:id="beg0161009"/>來<anchor xml:id="end0161009"/>品第十二</head>
<lb n="0161a18"/>
<p id="pT04p0161a1801">爾時，世尊在舍衛國祇樹給孤獨園為眾說
<lb n="0161a19"/>法，天龍鬼神、四輩弟子嚴整具足。於<anchor xml:id="beg0161010"/>是<anchor xml:id="end0161010"/>摩
<lb n="0161a20"/>訶迦葉，垂髮弊衣，<anchor xml:id="beg0161011"/>始<anchor xml:id="end0161011"/>來詣佛。世尊遙見歎
<lb n="0161a21"/>言：「善來！迦葉！」豫分半床，命令就坐。迦葉進
<lb n="0161a22"/>前，頭面作禮，退跪自陳曰：「余是如來末行弟
<lb n="0161a23"/>子，顧命分<anchor xml:id="begd1e10422"/>坐<anchor xml:id="endd1e10422"/>，不敢承旨。」大眾僉念：「此老道
<lb n="0161a24"/>士，有何異德，乃令世尊分<anchor xml:id="begd1e10431"/>坐<anchor xml:id="endd1e10431"/>命之？此人<anchor xml:id="beg0161012"/>㑺<anchor xml:id="end0161012"/>
<lb n="0161a25"/>又，唯佛明焉。」</p>
<p id="pT04p0161a2506" type="inline">於是如來察眾所念，欲決所疑，
<lb n="0161a26"/>廣論迦葉大行齊聖。世尊又曰：「吾以四禪禪
<lb n="0161a27"/>定息心，從始至終無有損耗；迦葉比丘亦有
<lb n="0161a28"/>四禪，因<anchor xml:id="beg0161013"/>禪<anchor xml:id="end0161013"/>得定意。吾以大慈仁愛一切；迦
<lb n="0161a29"/>葉體性亦慈如此。吾以大悲濟度眾生；迦葉
<lb n="0161b01"/>比丘大悲如此。吾以四<anchor xml:id="beg0161014"/>禪<anchor xml:id="end0161014"/>三昧而自娛樂，
<lb n="0161b02"/>無有晝夜。何等為四？一者無形三昧、二者無
<lb n="0161b03"/>量意三昧、三者清淨積三昧、四者不退轉三
<lb n="0161b04"/>昧。迦葉比丘亦有是三昧。吾本樂六通，今
<lb n="0161b05"/>已得六通；迦葉比丘亦得六通。何等為六？一
<lb n="0161b06"/>者四神足念、二者悉知一切人意、三者耳徹
<lb n="0161b07"/>聽、四者見眾生本、五者知眾生所趣行、六者
<lb n="0161b08"/>諸漏皆盡。今已無畏，三界獨尊，吾以四定，表
<lb n="0161b09"/>彰法御。何等為四？一者解定、二者智定、三者
<lb n="0161b10"/>慧定、四者戒定。名色皆滅，梵迹獨存，無憂憙
<lb n="0161b11"/>想，生死根斷；迦葉比丘亦復如是。」</p>
<p id="pT04p0161b1114" type="inline">世尊又
<lb n="0161b12"/>曰：「過去久遠，時有聖王，名文陀竭。高行暉
<lb n="0161b13"/>世，功勳感動。忉利天帝，欽其異德，即遣車
<lb n="0161b14"/>馬，詣闕迎王。<anchor xml:id="beg0161015"/>王<anchor xml:id="end0161015"/>乘天車，忽然升虛，天帝出
<lb n="0161b15"/>迎，與王共坐，娛樂盡歡，送王還宮。」佛告比
<lb n="0161b16"/>丘：「爾時天帝者，大迦葉是<anchor xml:id="beg0161016"/>也<anchor xml:id="end0161016"/>！文陀竭王<anchor xml:id="beg0161017"/>者<anchor xml:id="end0161017"/>，
<lb n="0161b17"/>則是吾身。往昔天帝以生死畏座，令吾並坐，
<lb n="0161b18"/>吾今以無上正真法御之座，報昔功德。」佛說
<lb n="0161b19"/>本昔，加以聖德，顯比丘迦葉一切解脫。皆發
<lb n="0161b20"/>無上正真道意，法教名遠，莫不樂受。</p>
<lb n="0161b21"/>
<head>度奈女品第十三</head>
<lb n="0161b22"/>
<p id="pT04p0161b2201">佛從迦維羅衛國，與千二百五十比丘俱，過
<lb n="0161b23"/>拔耆國界度人民，去至維耶離，詣奈氏樹園。
<lb n="0161b24"/>城中有女<anchor xml:id="beg0161018"/>人<anchor xml:id="end0161018"/>，名阿凡和利，聞佛來化，歡喜
<lb n="0161b25"/>無量，即便嚴出，與五百女人俱。佛勅<anchor xml:id="beg0161019"/>比<anchor xml:id="end0161019"/>丘：
<lb n="0161b26"/>「端意低<anchor xml:id="beg0161020"/>頭<anchor xml:id="end0161020"/>，勿妄顧視。色欲亂人，唯道能制，<anchor xml:id="beg0161021"/>
<lb n="0161b27"/>抑<anchor xml:id="end0161021"/>情撿心，智者必能。今有女人，名阿凡和利，
<lb n="0161b28"/>與五百女人俱欲聽說<anchor xml:id="beg0161022"/>法<anchor xml:id="end0161022"/>，汝曹各護淨行，持
<lb n="0161b29"/>之勿放。」諸比丘唯諾受教。</p>
<p id="pT04p0161b2911" type="inline">阿凡和利詣門下
<lb n="0161c01"/>車，叉手當心，低頭直前，頭面禮佛，却就女
<lb n="0161c02"/>位。世尊告曰：「形不久住，色不久鮮，命如風
<lb n="0161c03"/>過，少壯必衰，勿恃容姿自處污行，世間迷惑，
<lb n="0161c04"/>禍起色欲，三塗勤苦，智者能閉。」女聞佛言，心
<lb n="0161c05"/>解欲止，便發道意，自歸三尊。於<anchor xml:id="begd1e10651"/>是<anchor xml:id="endd1e10651"/>阿凡和
<lb n="0161c06"/>利退坐白佛：「不以女賤，得服法言。願樂如來
<lb n="0161c07"/>明日<anchor xml:id="beg0161023"/>枉<anchor xml:id="end0161023"/>尊及比丘僧，顧下薄食。」佛<anchor xml:id="beg0161024"/>法<anchor xml:id="end0161024"/>默然，
<lb n="0161c08"/>
<anchor xml:id="beg0161025"/>已<anchor xml:id="end0161025"/>為許可。起以頭面作禮，歡喜而去。</p>
<p id="pT04p0161c0815" type="inline">是時
<lb n="0161c09"/>城中有長者子五百同輩，聞佛<anchor xml:id="beg0161026"/>來<anchor xml:id="end0161026"/>垂訓，止住
<lb n="0161c10"/>奈園，即皆俱行，詣佛聽法。車馬服飾，五色輝
<lb n="0161c11"/>煌，出城詣園，人從車馬，寂然如法。詣門下
<lb n="0161c12"/>車，叉手直進，禮拜陳情，却坐男位。佛告族
<lb n="0161c13"/>姓子：「榮位尊豪，快樂如意，皆是前世福德所
<lb n="0161c14"/>致；今復見佛，功德增益。」諸長者子，歡喜退
<lb n="0161c15"/>坐，長跪請佛：「明日屈尊，哀臨蔬食。」佛便告
<lb n="0161c16"/>曰：「已先受請，佛不二諾。」諸長者子復白佛言：
<lb n="0161c17"/>「不審請主姓字是誰？」佛言：「向受阿凡和利請，
<lb n="0161c18"/>明日當往。」長者子白佛：「此是國民，豈得在先？」
<lb n="0161c19"/>佛告族姓子：「如來慈普，不問尊卑。」諸長者子，
<lb n="0161c20"/>前禮佛足，辭退還家。</p>
<p id="pT04p0161c2009" type="inline">過<anchor xml:id="beg0161027"/>告<anchor xml:id="end0161027"/>阿凡和利語曰：
<lb n="0161c21"/>「佛者至尊，用一切故，來化吾國。飯佛及僧，吾
<lb n="0161c22"/>等應先，男尊女卑，卿當在後，慎勿供辦，故來
<lb n="0161c23"/>相語。」女<anchor xml:id="beg0161028"/>白<anchor xml:id="end0161028"/>長者子：「無以豪強威力加弱<anchor xml:id="beg0161029"/>也<anchor xml:id="end0161029"/>！
<lb n="0161c24"/>今乞四事，若見惠者，不敢在先。何謂<anchor xml:id="beg0161030"/>四<anchor xml:id="end0161030"/>事？
<lb n="0161c25"/>一者乞令我心保善莫移、二者乞令我命保
<lb n="0161c26"/>在莫亡、三者乞令財物保在無<anchor xml:id="beg0161031"/>滅<anchor xml:id="end0161031"/>、四者乞令
<lb n="0161c27"/>世尊常住教授，莫詣餘國。」即謂女曰：「善心叵
<lb n="0161c28"/>保，命亦如是，非吾能辦。」便相謂言：「此女福
<lb n="0161c29"/>人，先得飯佛。」乃覺非常，甚可喜樂。</p>
<p id="pT04p0161c2914" type="inline">中有年
<lb n="0162a01"/>少，耻<anchor xml:id="beg0162001"/>甚<anchor xml:id="end0162001"/>出後，當共固之，便勅市監，罷不作
<lb n="0162a02"/>市。阿凡和利遣婢市買，了無所得。還視庫藏，
<lb n="0162a03"/>眾膳備<anchor xml:id="beg0162002"/>具<anchor xml:id="end0162002"/>，唯乏薪炭，行求不得。出庫<anchor xml:id="begd1e10838"/>㲲<anchor xml:id="endd1e10838"/>布，
<lb n="0162a04"/>香油灌之，以供飯具。明日至時，遣使白佛。城
<lb n="0162a05"/>門復閉，使還白言：「城門不開。」知是諸長者子
<lb n="0162a06"/>所作，女自念言：「法應遣使表白供辦，云何得
<lb n="0162a07"/>通？」便告鸚鵡：「汝行白佛。」鸚鵡受勅，飛出其
<lb n="0162a08"/>家，諸長者子<anchor xml:id="beg0162003"/>輩<anchor xml:id="end0162003"/>，舉弓射之。奉使請佛，威神
<lb n="0162a09"/>所接，箭化作華，便詣佛所。飛<anchor xml:id="beg0162004"/>住虛空，白佛<anchor xml:id="end0162004"/>
<lb n="0162a10"/>言：「眾嚴畢辦，唯願<anchor xml:id="beg0162005"/>枉<anchor xml:id="end0162005"/>尊。」於時眾祐，法導威
<lb n="0162a11"/>儀，足蹈門閫，天地震動，龍雨<anchor xml:id="beg0162006"/>淹<anchor xml:id="end0162006"/>塵，天樂下
<lb n="0162a12"/>從，諸音樂器自然而鳴。佛坐飯竟，行澡<anchor xml:id="beg0162007"/>水<anchor xml:id="end0162007"/>
<lb n="0162a13"/>畢，為說經法。五百長者子、阿凡和利及五百
<lb n="0162a14"/>女人，逮得法眼，皆受五戒已。佛與比丘僧，還
<lb n="0162a15"/>詣奈氏<anchor xml:id="beg0162008"/>園<anchor xml:id="end0162008"/>，一切歡喜，無不樂聞。</p>
<lb n="0162a16"/>
<head>尼揵問疑品第十四</head>
<lb n="0162a17"/>
<p id="pT04p0162a1701">佛從維耶離，與千二百五十比丘僧及千優
<lb n="0162a18"/>婆塞俱，詣那難陀國、波和離<anchor xml:id="beg0162009"/>國<anchor xml:id="end0162009"/>。是時國內奉
<lb n="0162a19"/>事六師，迷於邪行。城中有豪長者，字阿夷
<lb n="0162a20"/>
<anchor xml:id="beg0162010"/>拔<anchor xml:id="end0162010"/>提弗，奉事尼揵，精勤第一。聞佛來顧，往
<lb n="0162a21"/>
<anchor xml:id="beg0162011"/>詣<anchor xml:id="end0162011"/>尼揵所，禮拜如常。尼揵問曰：「卿聞瞿曇
<lb n="0162a22"/>來至此不？」對曰：「已聞。」尼揵語曰：「汝往難沙門
<lb n="0162a23"/>瞿曇一事，當令如噎。」<anchor xml:id="begd1e10988"/>拔<anchor xml:id="endd1e10988"/>提弗言：「何謂一事
<lb n="0162a24"/>乃令不對乎？」<anchor xml:id="beg0162012"/>曰<anchor xml:id="end0162012"/>：「汝難瞿曇：『吾聞沙門，呪願
<lb n="0162a25"/>一切，普得飽滿；猥將<anchor xml:id="beg0162013"/>大<anchor xml:id="end0162013"/>眾，來適飢國，費損
<lb n="0162a26"/>人食，此大無益。』」</p>
<p id="pT04p0162a2607" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e11024"/>拔<anchor xml:id="endd1e11024"/>提弗受命而退，即詣佛
<lb n="0162a27"/>所，瞻覩神德威相赫然，弟子法儀恂恂<anchor xml:id="beg0162014"/>洋
<lb n="0162a28"/>洋<anchor xml:id="end0162014"/>，敬心踊躍拱袖進前，直揖却坐，而白佛言：
<lb n="0162a29"/>「欲請一事，願蒙授解。」佛言：「<anchor xml:id="begd1e11051"/>恣<anchor xml:id="endd1e11051"/>所欲聞。」<anchor xml:id="begd1e11057"/>拔<anchor xml:id="endd1e11057"/>提
<lb n="0162b01"/>弗言：「伏聞瞿曇，饒益一切，令得安隱。而將大
<lb n="0162b02"/>眾，顧臨飢國，減損民食，費而無益。」佛告阿夷
<lb n="0162b03"/>
<anchor xml:id="begd1e11071"/>拔<anchor xml:id="endd1e11071"/>提弗言：「吾從九十一劫<anchor xml:id="beg0162015"/>以<anchor xml:id="end0162015"/>來，<anchor xml:id="beg0162016"/>未<anchor xml:id="end0162016"/>聞勸人
<lb n="0162b04"/>為福損而無益也！吾聞尊貴富樂<anchor xml:id="beg0162017"/>本<anchor xml:id="end0162017"/>起布施，
<lb n="0162b05"/>未有唐捐費而不<anchor xml:id="beg0162018"/>報<anchor xml:id="end0162018"/>也！人行仁義，現世稱
<lb n="0162b06"/>傳，後得生天，勸善代喜，福祐隨身。」又告長
<lb n="0162b07"/>者：「財有八危，損而無益。何謂為八？一者為官
<lb n="0162b08"/>所沒、二者盜賊劫奪、三者火起不覺、四者水
<lb n="0162b09"/>所沒溺、五者怨家債主橫見奪取、六者田農
<lb n="0162b10"/>不修、七者賈作不知便利、八者惡子博掩用
<lb n="0162b11"/>度無道。如是八事，至危難保，八禍當至，非
<lb n="0162b12"/>
<anchor xml:id="beg0162019"/>力所<anchor xml:id="end0162019"/>制。是故，如來以此因緣，勸人布施，安
<lb n="0162b13"/>置福田，深堅難動，水火盜賊，不復得害，壽終
<lb n="0162b14"/>生天，衣食自然。」佛告長者：「真言至要，化世愚
<lb n="0162b15"/>惑，若不信者，自毀人本，墜墮三塗。若能覺
<lb n="0162b16"/>識，改聞易行，遷神無為，所向分明。」</p>
<p id="pT04p0162b1614" type="inline">阿夷<anchor xml:id="begd1e11158"/>拔<anchor xml:id="endd1e11158"/>
<lb n="0162b17"/>提弗聞佛說法，情喜內定，退坐自陳：「愚癡積
<lb n="0162b18"/>惑，未識<anchor xml:id="beg0162020"/>正真<anchor xml:id="end0162020"/>，所質非法，實非鄙意。尼揵所
<lb n="0162b19"/>遣，奉使不遜，願佛垂恩，原恕罪咎。」佛言：「汝
<lb n="0162b20"/>能自覺，此福無量。」長者歡喜復白佛言：「情闇
<lb n="0162b21"/>難悟，欲問所疑。」佛言：「隨意所問，今當為汝事
<lb n="0162b22"/>事分別。」長者問曰：「伏聞如來慈等普救，不
<lb n="0162b23"/>審法教偏駮不等，有得道者、<anchor xml:id="beg0162021"/>有不得<anchor xml:id="end0162021"/>者？抱
<lb n="0162b24"/>疑日久，願尊開<anchor xml:id="beg0162022"/>蒙<anchor xml:id="end0162022"/>。」佛言：「善哉問也！諦聽諦
<lb n="0162b25"/>受。譬如農夫，宿有二業：一田業高燥肥沃、
<lb n="0162b26"/>二田業下濕<anchor xml:id="beg0162023"/>瘠<anchor xml:id="end0162023"/>薄。於春和時，等力興功，下
<lb n="0162b27"/>種應<anchor xml:id="beg0162024"/>節<anchor xml:id="end0162024"/>，耘除草穢。至秋獲實，<anchor xml:id="beg0162025"/>斗<anchor xml:id="end0162025"/>斛懸殊。」
<lb n="0162b28"/>佛告長者：「人功不偏，所收不等者，地厚薄故
<lb n="0162b29"/>也。人聞吾法，信受奉行，如意所得。喻<anchor xml:id="beg0162026"/>如<anchor xml:id="end0162026"/>沃
<lb n="0162c01"/>田，所收無數。今比丘、比丘尼、優婆塞、優婆
<lb n="0162c02"/>夷者是也！隨意<anchor xml:id="beg0162027"/>入深<anchor xml:id="end0162027"/>，神通無礙，人聞道
<lb n="0162c03"/>言，背而不信。喻如下田沒溺不生，今六師尼
<lb n="0162c04"/>揵等是也！」</p>
<p id="pT04p0162c0405" type="inline">世尊又曰：「譬如有人，持器取水，
<lb n="0162c05"/>一器完<anchor xml:id="beg0162028"/>牢<anchor xml:id="end0162028"/>，二者穿壞。若用受水，完者恒滿，
<lb n="0162c06"/>穿者漏盡。人聞道教，精進修勤，奉戒不違，
<lb n="0162c07"/>嚴勅身口，喻如完器，所受無限。人聞道法，不
<lb n="0162c08"/>受不信，加行謗毀，忘失人本，還入惡道，喻
<lb n="0162c09"/>
<anchor xml:id="begd1e11310"/>如<anchor xml:id="endd1e11310"/>穿器，無所盛<anchor xml:id="beg0162029"/>貯<anchor xml:id="end0162029"/>。」佛<anchor xml:id="beg0162030"/>告<anchor xml:id="end0162030"/>長者：「宿命善行，
<lb n="0162c10"/>乃得見佛，雖復尊豪然不信道者，譬如狂
<lb n="0162c11"/>華，落不成實。」</p>
<p id="pT04p0162c1106" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e11342"/>拔<anchor xml:id="endd1e11342"/>提弗心喜稱善：「真言感
<lb n="0162c12"/>神，所說至誠。」便發無上正真道意，受戒而退。
<lb n="0162c13"/>國內一切皆發道<anchor xml:id="beg0162031"/>意<anchor xml:id="end0162031"/>，六師邪術<anchor xml:id="beg0162032"/>一<anchor xml:id="end0162032"/>皆毀廢，
<lb n="0162c14"/>天人龍鬼宣明法聲。</p>
<lb n="0162c15"/>
<head>佛食馬麥品第十<anchor xml:id="beg0162033"/>三<anchor xml:id="end0162033"/>
</head>
<lb n="0162c16"/>
<p id="pT04p0162c1601">於時佛從波和離<anchor xml:id="begd1e11394"/>國<anchor xml:id="endd1e11394"/>，與千二百五十比丘俱，
<lb n="0162c17"/>還祇樹給孤獨園。是<anchor xml:id="beg0162034"/>時<anchor xml:id="end0162034"/>舍衛國界<anchor xml:id="beg0162035"/>中間<anchor xml:id="end0162035"/>，有
<lb n="0162c18"/>郡名隨蘭然，有婆羅門名阿<anchor xml:id="beg0162036"/>祇<anchor xml:id="end0162036"/>達，多智明
<lb n="0162c19"/>慧，居富無比。往詣阿難<anchor xml:id="beg0162037"/>祁祁<anchor xml:id="end0162037"/>家，論議事訖，
<lb n="0162c20"/>問須達曰：「今此都下，頗有神人可師宗者不？」
<lb n="0162c21"/>須達答曰：「子<anchor xml:id="begd1e11451"/>未<anchor xml:id="endd1e11451"/>聞乎？釋<anchor xml:id="beg0162038"/>種<anchor xml:id="end0162038"/>王子，出家為道，
<lb n="0162c22"/>道成號佛，身色相好，非世所見。法<anchor xml:id="beg0162039"/>戒<anchor xml:id="end0162039"/>雅正，
<lb n="0162c23"/>照除心垢，神通明達，知眾生原。諸天龍神，莫
<lb n="0162c24"/>不奉<anchor xml:id="beg0162040"/>承<anchor xml:id="end0162040"/>，每說法言，精<anchor xml:id="beg0162041"/>義<anchor xml:id="end0162041"/>入神，非吾螢燭所
<lb n="0162c25"/>能宣陳。」<anchor xml:id="beg0162042"/>阿<anchor xml:id="end0162042"/>耆達聞佛聖德，五情內慘，<anchor xml:id="beg0162043"/>即<anchor xml:id="end0162043"/>問
<lb n="0162c26"/>曰：「<anchor xml:id="beg0162044"/>佛今<anchor xml:id="end0162044"/>所在可得見不？」答曰：「近在祇<anchor xml:id="beg0162045"/>洹，開
<lb n="0162c27"/>廣<anchor xml:id="end0162045"/>真言。」</p>
<p id="pT04p0162c2704" type="inline">明日阿<anchor xml:id="begd1e11553"/>祇<anchor xml:id="endd1e11553"/>達往詣祇<anchor xml:id="begd1e11559"/>洹<anchor xml:id="endd1e11559"/>，入門見佛，
<lb n="0162c28"/>威神光明，敬心內<anchor xml:id="beg0162046"/>發<anchor xml:id="end0162046"/>，前禮佛足，却坐一面。
<lb n="0162c29"/>佛為說法，歡喜踊躍，即便退席，請佛及<anchor xml:id="beg0162047"/>比
<lb n="0163a01"/>丘<anchor xml:id="end0162047"/>僧，垂化照臨，一時三月。佛以神旨，知往古
<lb n="0163a02"/>因緣，默然受請。阿耆達，得佛許可，辭退還
<lb n="0163a03"/>國。於是阿耆達，還家嚴供極世珍美。</p>
<p id="pT04p0163a0315" type="inline">是日
<lb n="0163a04"/>世尊與五百比丘僧，往詣隨蘭然。時阿耆達，
<lb n="0163a05"/>天魔迷惑，耽荒五欲：一者寶飾、二者女樂、三
<lb n="0163a06"/>者衣食、四者榮利、五者色欲。退入後堂，告勅
<lb n="0163a07"/>門士：「不得通客，一時三月，不問尊卑，須吾有
<lb n="0163a08"/>教。」如來到門，閉而不通，便<anchor xml:id="beg0163001"/>止<anchor xml:id="end0163001"/>舍邊大叢樹
<lb n="0163a09"/>下。佛告比丘僧：「此郡既飢，人不好道，各<anchor xml:id="beg0163002"/>各<anchor xml:id="end0163002"/>
<lb n="0163a10"/>自便，隨利分衛。」舍利<anchor xml:id="begd1e11637"/>弗<anchor xml:id="endd1e11637"/>受勅，<anchor xml:id="beg0163003"/>獨<anchor xml:id="end0163003"/>升忉利天
<lb n="0163a11"/>
<anchor xml:id="beg0163004"/>上<anchor xml:id="end0163004"/>，日食自然。眾僧分衛，三日空還。時有馬
<lb n="0163a12"/>
<anchor xml:id="beg0163005"/>師<anchor xml:id="end0163005"/>，減麥飯佛及比丘僧。阿難<anchor xml:id="beg0163006"/>已<anchor xml:id="end0163006"/>得其<anchor xml:id="beg0163007"/>麥<anchor xml:id="end0163007"/>，以
<lb n="0163a13"/>鉢受之，心用悲<anchor xml:id="beg0163008"/>疾曰<anchor xml:id="end0163008"/>：「諸天名味，國王供饍，
<lb n="0163a14"/>每謂其味，不可尊口。今得此麥，甚為麤惡。何
<lb n="0163a15"/>忍持此供養佛乎？」持所得麥，<anchor xml:id="beg0163009"/>造<anchor xml:id="end0163009"/>一老母：「佛
<lb n="0163a16"/>者至尊，法御上聖，今欲飯佛，<anchor xml:id="beg0163010"/>請<anchor xml:id="end0163010"/>母熟之，功
<lb n="0163a17"/>德無量。」母答阿難：「吾今怱務，不能得為。」比居
<lb n="0163a18"/>一母，聞歎佛尊，馳出求索。阿難授之，即時令
<lb n="0163a19"/>熟。佛食呪願，阿難心結，佛欲解<anchor xml:id="beg0163011"/>之<anchor xml:id="end0163011"/>：「餘飯施
<lb n="0163a20"/>
<anchor xml:id="beg0163012"/>與<anchor xml:id="end0163012"/>，百味香美，非世所有。」阿難意解曰：「如來
<lb n="0163a21"/>妙德，不可思議。」</p>
<lb n="0163a22"/>
<p id="pT04p0163a2201">是時世尊欲詣<anchor xml:id="beg0163013"/>拔<anchor xml:id="end0163013"/>耆國，先使阿難往<anchor xml:id="begd1e11789"/>告<anchor xml:id="endd1e11789"/>阿耆
<lb n="0163a23"/>達。阿難受<anchor xml:id="beg0163014"/>教<anchor xml:id="end0163014"/>，即便往告。阿耆達見阿難<anchor xml:id="beg0163015"/>來<anchor xml:id="end0163015"/>，
<lb n="0163a24"/>意猶未悟，即問阿難：「如來今為所在？」阿難報
<lb n="0163a25"/>曰：「世尊在此，爾來三月。前受卿請，尊無二言，
<lb n="0163a26"/>一時已竟，告別當去。」阿耆達聞佛垂化，<anchor xml:id="beg0163016"/>乃
<lb n="0163a27"/>無<anchor xml:id="end0163016"/>供養，悲怖交至，即馳詣佛，頭面作禮，而
<lb n="0163a28"/>自陳言：「愚癡罪覆，違失言信。願佛慈<anchor xml:id="beg0163017"/>悲<anchor xml:id="end0163017"/>，恕
<lb n="0163a29"/>原其<anchor xml:id="beg0163018"/>重<anchor xml:id="end0163018"/>。」佛告梵志：「明汝至心。」阿耆達歡喜
<lb n="0163b01"/>前白佛言：「願留七日，得敘供養。」佛以歲至，即
<lb n="0163b02"/>便可之。時日舍利弗，從天來下，歲節已過，
<lb n="0163b03"/>當詣<anchor xml:id="beg0163019"/>拔<anchor xml:id="end0163019"/>耆國。阿耆達取供養餘具，遍散道
<lb n="0163b04"/>中，欲令佛蹈上而過。佛告梵志：「飯具米糧，是
<lb n="0163b05"/>應食噉，不宜足蹈。」佛受其施，便為呪願，而
<lb n="0163b06"/>作頌曰：</p>
<lb n="0163b07"/>
<lg>
<l>「外道所修事，</l>
<l>精懃火為最。</l>
<lb n="0163b08"/>
<l>學問<anchor xml:id="beg0163020"/>日<anchor xml:id="end0163020"/>
<anchor xml:id="beg0163021"/>益<anchor xml:id="end0163021"/>明，</l>
<l>眾義通為最。</l>
<lb n="0163b09"/>
<l>人中所歸仰，</l>
<l>遮迦越為最。</l>
<lb n="0163b10"/>
<l>江河泉源流，</l>
<l>大海深為最。</l>
<lb n="0163b11"/>
<l>眾星列空中，</l>
<l>日月明為最。</l>
<lb n="0163b12"/>
<l>佛出於世間，</l>
<l>受施為上最。」</l>
</lg>
<lb n="0163b13"/>
<p id="pT04p0163b1301">阿耆達心悅結解，逮得法眼<anchor xml:id="beg0163022"/>淨<anchor xml:id="end0163022"/>。國人大小皆
<lb n="0163b14"/>發道心，前禮佛足，歡喜而<anchor xml:id="beg0163023"/>退<anchor xml:id="end0163023"/>。</p>
<p id="pT04p0163b1412" type="inline">於時阿難承
<lb n="0163b15"/>佛威神，知諸比丘心中大疑，因宜白佛：「如來
<lb n="0163b16"/>神妙，三達廣照，知眾生念，因緣所<anchor xml:id="beg0163024"/>趣<anchor xml:id="end0163024"/>，不審
<lb n="0163b17"/>何故食麥一時？願佛開化散解眾疑。」佛告諸比
<lb n="0163b18"/>丘：「過去久遠，時有大國，名曰<anchor xml:id="beg0163025"/>盤<anchor xml:id="end0163025"/>頭越。時<anchor xml:id="beg0163026"/>世
<lb n="0163b19"/>有<anchor xml:id="end0163026"/>王，字曰頻頭。王有太子，名曰維衛，出家學
<lb n="0163b20"/>道，道成為佛，猶名維衛。相好威德，諸佛法
<lb n="0163b21"/>一，所從比丘六萬二千人俱。時父王飯佛及
<lb n="0163b22"/>比丘僧，嚴飾幢幡，極世之珍，城內整頓，煒煒
<lb n="0163b23"/>煌煌。時有梵志，清潔德高，從諸弟子，因事入
<lb n="0163b24"/>城。顧問眾人：『有何異節？光飾乃爾。』行人答
<lb n="0163b25"/>曰：『頻頭王子，得道號佛，<anchor xml:id="beg0163027"/>今日當來，王及臣
<lb n="0163b26"/>民，供養故耳！』道士答言<anchor xml:id="end0163027"/>：『世人甚迷，捐棄甘饌，
<lb n="0163b27"/>食此人為？如卿所說人者，應食馬麥。』五百弟
<lb n="0163b28"/>子，同聲讚善。中有一人而諫師曰：『<anchor xml:id="beg0163028"/>師言非
<lb n="0163b29"/>也<anchor xml:id="end0163028"/>！若如彼言，此人德尊，應食天厨。』」</p>
<p id="pT04p0163b2914" type="inline">佛告諸比
<lb n="0163c01"/>丘：「爾時高行梵志，則吾身是<anchor xml:id="beg0163029"/>也<anchor xml:id="end0163029"/>。五百弟子，
<lb n="0163c02"/>今<anchor xml:id="beg0163030"/>若<anchor xml:id="end0163030"/>曹是<anchor xml:id="begd1e12090"/>也<anchor xml:id="endd1e12090"/>。時諫師者，舍利弗是<anchor xml:id="begd1e12095"/>也<anchor xml:id="endd1e12095"/>。吾種
<lb n="0163c03"/>此<anchor xml:id="beg0163031"/>栽<anchor xml:id="end0163031"/>，於今始畢。」告諸比丘：「各護心口，慎無
<lb n="0163c04"/>放<anchor xml:id="beg0163032"/>恣<anchor xml:id="end0163032"/>，善惡隨人，久而不捨。宜修明行，可從
<lb n="0163c05"/>得道。吾所償對，於此了矣！」</p>
<p id="pT04p0163c0511" type="inline">諸比丘，聞經歡
<lb n="0163c06"/>喜，受戴奉行。</p>
<lb n="0163c07"/>
<byline>中本起經</byline>卷下</p5txt>