<p5txt n="T17n0741">
<lb n="0543c01"/>
<lb n="0543c02"/>
<docNumber>No. 741</docNumber>
<lb n="0543c03"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0543030"/>五<anchor xml:id="end0543030"/>苦章句經</byline>
<anchor xml:id="beg0543031"/>
(一名淨除罪<anchor xml:id="begd1e90"/>蓋<anchor xml:id="endd1e90"/>娛樂佛法經，<anchor xml:id="beg0543032"/>一名諸天五苦經<anchor xml:id="end0543032"/>)
<anchor xml:id="end0543031"/>
<lb n="0543c04"/>
<lb n="0543c05"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0543033"/>東晉<anchor xml:id="beg0543034"/>西域沙門<anchor xml:id="end0543034"/>竺曇無蘭譯<anchor xml:id="end0543033"/>
</byline>
<lb n="0543c06"/>
<p id="pT17p0543c0601">世尊曰：「三界、五道生死不絕，凡有五苦。何謂
<lb n="0543c07"/>
<anchor xml:id="beg0543035"/>五苦<anchor xml:id="end0543035"/>？一曰諸天苦，二曰人道苦，三曰畜生
<lb n="0543c08"/>苦，四曰餓鬼苦，五曰地獄苦。</p>
<p id="pTp0543c0812" type="inline">「何謂諸天苦？從
<lb n="0543c09"/>第一天上至二十八天，除中<anchor xml:id="beg0543036"/>阿<anchor xml:id="end0543036"/>那含天，皆是
<lb n="0543c10"/>
<anchor xml:id="beg0543037"/>持<anchor xml:id="end0543037"/>五戒、<anchor xml:id="beg0543038"/>守<anchor xml:id="end0543038"/>十善、行四禪者得生其上。無道
<lb n="0543c11"/>慧意故，有生老病死，亦有不盡其天壽者，隨
<lb n="0543c12"/>其先世所作故，<anchor xml:id="beg0543039"/>壽命<anchor xml:id="end0543039"/>有<anchor xml:id="beg0543040"/>長短<anchor xml:id="end0543040"/>。諸天有二大
<lb n="0543c13"/>
<anchor xml:id="beg0543041"/>災<anchor xml:id="end0543041"/>：一曰命盡，二曰劫盡。<anchor xml:id="beg0543042"/>劫盡<anchor xml:id="end0543042"/>有三因<anchor xml:id="beg0543043"/>緣<anchor xml:id="end0543043"/>：
<lb n="0543c14"/>一曰大<anchor xml:id="beg0543044"/>火<anchor xml:id="end0543044"/>，二曰大風，三曰大水。命盡有七
<lb n="0543c15"/>證：一曰項中光滅，二曰頭上華萎，三曰顏色
<lb n="0543c16"/>為變，四曰衣上塵土，五曰腋下汗出，六曰身
<lb n="0543c17"/>形<anchor xml:id="beg0543045"/>損<anchor xml:id="end0543045"/>瘦，七曰蠅<anchor xml:id="beg0543046"/>著<anchor xml:id="end0543046"/>自然，離於本座。遭水災
<lb n="0543c18"/>時，<anchor xml:id="beg0543047"/>大洪水<anchor xml:id="end0543047"/>起，<anchor xml:id="beg0543048"/>齊<anchor xml:id="end0543048"/>十五天，其中所有無不盡
<lb n="0543c19"/>者；遭風災時，隨藍<anchor xml:id="beg0543049"/>大<anchor xml:id="end0543049"/>風四起，吹須彌山及
<lb n="0543c20"/>諸<anchor xml:id="beg0543050"/>名<anchor xml:id="end0543050"/>山，山山相<anchor xml:id="beg0543051"/>摶<anchor xml:id="end0543051"/>，令如粉塵，無不盡者；遭
<lb n="0543c21"/>火災時，七日<anchor xml:id="beg0543052"/>竝<anchor xml:id="end0543052"/>出，凝住不行，燒<anchor xml:id="beg0543053"/>滅<anchor xml:id="end0543053"/>天地，皆
<lb n="0543c22"/>如融金，欲界所有其中皆盡。最上四天，雖
<lb n="0544a01"/>壽八十億四千萬劫，<anchor xml:id="beg0544001"/>要當皆<anchor xml:id="end0544001"/>死，屬八惡道，是
<lb n="0544a02"/>謂一苦。</p>
<p id="pTp0544a0204" type="inline">「二曰人道苦。有百千種，人實為疲勞。
<lb n="0544a03"/>從奴婢、下使、乞兒、賤人，中間富貴，上至帝王、
<lb n="0544a04"/>轉輪聖王，皆有生老病死、飢渴寒熱、苦痛愁
<lb n="0544a05"/>惱、憂患災變，或有兵<anchor xml:id="beg0544002"/>賊<anchor xml:id="end0544002"/>、牢獄刑戮、火燒水溺、
<lb n="0544a06"/>
<anchor xml:id="beg0544003"/>墜<anchor xml:id="end0544003"/>落堆廅、塼<anchor xml:id="beg0544004"/>石<anchor xml:id="end0544004"/>刀杖、<anchor xml:id="beg0544005"/>奔<anchor xml:id="end0544005"/>車逸馬、怨家劫盜，
<lb n="0544a07"/>更相傷<anchor xml:id="beg0544006"/>害<anchor xml:id="end0544006"/>。其死萬端，一切眾生，未脫三界，
<lb n="0544a08"/>皆共有之，是謂二苦。</p>
<p id="pTp0544a0809" type="inline">「三曰畜生苦。蜎<anchor xml:id="beg0544007"/>蜚<anchor xml:id="end0544007"/>蠕
<lb n="0544a09"/>動、<anchor xml:id="beg0544008"/>蚑<anchor xml:id="end0544008"/>行<anchor xml:id="beg0544009"/>喘<anchor xml:id="end0544009"/>息、飛鳥走獸、上至象、龍、金翅鳥
<lb n="0544a10"/>王皆是畜生，亦有飢渴寒熱、憂患勤苦，強者
<lb n="0544a11"/>伏弱、更相<anchor xml:id="beg0544010"/>噉食<anchor xml:id="end0544010"/>，或有屠殺、<anchor xml:id="beg0544011"/>田<anchor xml:id="end0544011"/>獵、網羅，以肉
<lb n="0544a12"/>供人。其變萬端，不可具說，是謂三苦。</p>
<p id="pTp0544a1215" type="inline">「四曰餓
<lb n="0544a13"/>鬼苦。有九種餓鬼：第一輩者，身長一由旬，頸
<lb n="0544a14"/>所咽處，如一鍼孔。行步之時，支節骨解，如五
<lb n="0544a15"/>百車聲。<anchor xml:id="beg0544012"/>咽<anchor xml:id="end0544012"/>火炎出，自相燒然。若見流水，往
<lb n="0544a16"/>即枯竭，不得一咽。或得一咽，化為膿血，或為
<lb n="0544a17"/>
<anchor xml:id="beg0544013"/>沸<anchor xml:id="end0544013"/>屎，或為銅銷。<anchor xml:id="beg0544014"/>咽<anchor xml:id="end0544014"/>自然<anchor xml:id="beg0544015"/>大<anchor xml:id="end0544015"/>，熱爛<anchor xml:id="beg0544016"/>下<anchor xml:id="end0544016"/>過，無
<lb n="0544a18"/>不洞徹。罪過未畢，身自然復<anchor xml:id="beg0544017"/>如<anchor xml:id="end0544017"/>是。皆先時
<lb n="0544a19"/>為人，治生暴逆，恐怛迫脅，不以道理，慳貪
<lb n="0544a20"/>獨食，故受此殃，是謂四苦。</p>
<p id="pTp0544a2011" type="inline">「五曰地獄苦。鐵城
<lb n="0544a21"/>鑊湯，劍樹刀山，鐵柱<anchor xml:id="beg0544018"/>消銅<anchor xml:id="end0544018"/>，膿血寒<anchor xml:id="beg0544019"/>氷<anchor xml:id="end0544019"/>，沸屎
<lb n="0544a22"/>醎水，竹葉<anchor xml:id="beg0544020"/>火<anchor xml:id="end0544020"/>車，爐炭<anchor xml:id="beg0544021"/>火<anchor xml:id="end0544021"/>釘，十六毒刺，烏鵲、
<lb n="0544a23"/>狡狗、鶉鳥、<anchor xml:id="beg0544022"/>屈<anchor xml:id="end0544022"/>鳥，其鳥喙<anchor xml:id="beg0544023"/>
<g ref="CB00047"/>
<anchor xml:id="end0544023"/>純是剛鐵，飛入
<lb n="0544a24"/>人口，表裏洞徹，食人五<anchor xml:id="beg0544024"/>藏<anchor xml:id="end0544024"/>，東西南北，無有
<lb n="0544a25"/>避處。苦毒罪獄，凡有十八。諸受罪者，不問尊
<lb n="0544a26"/>卑，隨惡輕重，各自受之。或有一劫半劫畢者，
<lb n="0544a27"/>不能不翅者。罪畢<anchor xml:id="beg0544025"/>還<anchor xml:id="end0544025"/>生世間，受諸餘殃，是
<lb n="0544a28"/>謂五苦。</p>
<p id="pTp0544a2804" type="inline">「<anchor xml:id="beg0544026"/>八<anchor xml:id="end0544026"/>惡處者：一曰地獄，二曰餓鬼，三
<lb n="0544a29"/>曰畜生，四曰邊地，五曰長壽天，六曰雖得人
<lb n="0544b01"/>身，盲聾瘖<anchor xml:id="beg0544027"/>瘂<anchor xml:id="end0544027"/>、手足<anchor xml:id="beg0544028"/>殘<anchor xml:id="end0544028"/>跛，不能聽受，<anchor xml:id="beg0544029"/>七<anchor xml:id="end0544029"/>曰
<lb n="0544b02"/>雖得人身，六情完具，世智辯聰，學世經典，信
<lb n="0544b03"/>邪倒見，祠祀鬼妖，<anchor xml:id="beg0544030"/>或<anchor xml:id="end0544030"/>屠殺<anchor xml:id="beg0544031"/>田<anchor xml:id="end0544031"/>獵，肆心放意，
<lb n="0544b04"/>欺偽萬端，不信三尊。從是<anchor xml:id="beg0544032"/>後<anchor xml:id="end0544032"/>身，還入地獄，
<lb n="0544b05"/>從冥入冥，無有脫時。<anchor xml:id="beg0544033"/>時<anchor xml:id="end0544033"/>得為人，復不信<anchor xml:id="beg0544034"/>正<anchor xml:id="end0544034"/>，
<lb n="0544b06"/>不<anchor xml:id="beg0544035"/>奉<anchor xml:id="end0544035"/>三尊，誹謗聖道。八曰生佛故處，是謂
<lb n="0544b07"/>八惡，亦謂八難。</p>
<p id="pTp0544b0707" type="inline">「<anchor xml:id="beg0544036"/>三<anchor xml:id="end0544036"/>惡道者，<anchor xml:id="beg0544037"/>是<anchor xml:id="end0544037"/>
<anchor xml:id="beg0544038"/>一切<anchor xml:id="end0544038"/>眾生
<lb n="0544b08"/>之家，暫得為<anchor xml:id="beg0544039"/>人<anchor xml:id="end0544039"/>，暫得為<anchor xml:id="beg0544040"/>天<anchor xml:id="end0544040"/>。譬如作<anchor xml:id="beg0544041"/>客<anchor xml:id="end0544041"/>日
<lb n="0544b09"/>少、歸家<anchor xml:id="beg0544042"/>日<anchor xml:id="end0544042"/>
<anchor xml:id="beg0544043"/>多<anchor xml:id="end0544043"/>，學<anchor xml:id="beg0544044"/>者<anchor xml:id="end0544044"/>思之，<anchor xml:id="beg0544045"/>勤<anchor xml:id="end0544045"/>力精進，可得
<lb n="0544b10"/>脫苦。人身難得，六情難具，口辯難中，才聰難
<lb n="0544b11"/>致，壽命難獲，明人難遭，<anchor xml:id="beg0544046"/>直信<anchor xml:id="end0544046"/>難有，<anchor xml:id="beg0544047"/>大<anchor xml:id="end0544047"/>心難
<lb n="0544b12"/>發，經法難聞，如來難值。世間有樹，名<anchor xml:id="beg0544048"/>優<anchor xml:id="end0544048"/>曇
<lb n="0544b13"/>
<anchor xml:id="beg0544049"/>鉢<anchor xml:id="end0544049"/>，但有實、無有華，如來出世乃有華耳！<anchor xml:id="beg0544050"/>已<anchor xml:id="end0544050"/>
<lb n="0544b14"/>得人身，六情完具，口辯才<anchor xml:id="beg0544051"/>聰<anchor xml:id="end0544051"/>，壽命<anchor xml:id="beg0544052"/>延<anchor xml:id="end0544052"/>長，
<lb n="0544b15"/>遭<anchor xml:id="beg0544053"/>值明<anchor xml:id="end0544053"/>人，發菩薩心，直信不還，具聞<anchor xml:id="beg0544054"/>經法<anchor xml:id="end0544054"/>，
<lb n="0544b16"/>遇如來世，此皆宿行。<anchor xml:id="beg0544055"/>覆<anchor xml:id="end0544055"/>福德人，從明入明，
<lb n="0544b17"/>尋如來迹，累行不止，<anchor xml:id="beg0544056"/>會<anchor xml:id="end0544056"/>於道場，無毀其根，
<lb n="0544b18"/>
<anchor xml:id="beg0544057"/>忘<anchor xml:id="end0544057"/>失前功，一失道意，動有劫數。慎之，慎之！
<lb n="0544b19"/>一切眾生，常在長獄，<anchor xml:id="beg0544058"/>有<anchor xml:id="end0544058"/>十二重城圍之，以
<lb n="0544b20"/>三重棘籬<anchor xml:id="beg0544059"/>籬<anchor xml:id="end0544059"/>之，常有六拔刀賊伺之，能於其
<lb n="0544b21"/>中得脫出者，甚難，甚難！</p>
<p id="pTp0544b2110" type="inline">「何謂長獄？謂三界
<lb n="0544b22"/>也。何謂十二重城？謂十二因緣也。何謂三重
<lb n="0544b23"/>棘籬？謂三毒也。何謂六拔刀賊？謂六情也。已
<lb n="0544b24"/>發道心，當具禁戒、四等大慈、六波羅蜜、安般
<lb n="0544b25"/>守意、三十七品、諸禪三昧總持之門。等一切
<lb n="0544b26"/>法，意無高<anchor xml:id="beg0544060"/>無<anchor xml:id="end0544060"/>下，無<anchor xml:id="beg0544061"/>想<anchor xml:id="end0544061"/>無願，出三脫門，得三
<lb n="0544b27"/>
<anchor xml:id="beg0544062"/>治<anchor xml:id="end0544062"/>法，分別三向，<anchor xml:id="beg0544063"/>曉<anchor xml:id="end0544063"/>三達智，無縛無解，不求
<lb n="0544b28"/>諸天、人中之尊，轉輪王位不動其心，不畏罪
<lb n="0544b29"/>苦，不計有勞，志在一切，無所<anchor xml:id="beg0544064"/>榮<anchor xml:id="end0544064"/>兾，解三界
<lb n="0544c01"/>空，不習三有，是謂得出<anchor xml:id="beg0544065"/>十二<anchor xml:id="end0544065"/>
<anchor xml:id="beg0544066"/>長獄<anchor xml:id="end0544066"/>。知十二
<lb n="0544c02"/>因緣，所起所滅，能斷<anchor xml:id="beg0544067"/>癡<anchor xml:id="end0544067"/>本，是謂得出十二
<lb n="0544c03"/>重城。知婬、怒、癡三垢無<anchor xml:id="beg0544068"/>原<anchor xml:id="end0544068"/>，意不復著，是謂
<lb n="0544c04"/>得拔三重棘籬。曉了六情，皆無本末，譬如
<lb n="0544c05"/>芭蕉，意不縛愛，是謂得離六拔刀賊。</p>
<p id="pTp0544c0515" type="inline">「<anchor xml:id="beg0544069"/>要<anchor xml:id="end0544069"/>當
<lb n="0544c06"/>
<anchor xml:id="beg0544070"/>先<anchor xml:id="end0544070"/>解，無我無人，都無所作；無所不作，所作
<lb n="0544c07"/>功德，億劫不惓。譬如鳥飛虛空，無有足迹，
<lb n="0544c08"/>
<anchor xml:id="beg0544071"/>作無跡<anchor xml:id="end0544071"/>行，無能見者；不與罪事、諸惡因緣，
<lb n="0544c09"/>大如毛髮，是<anchor xml:id="beg0544072"/>謂<anchor xml:id="end0544072"/>發菩薩心<anchor xml:id="beg0544073"/>者<anchor xml:id="end0544073"/>能度苦厄。
<lb n="0544c10"/>
<anchor xml:id="beg0544074"/>居<anchor xml:id="end0544074"/>家為牢獄，妻<anchor xml:id="beg0544075"/>色<anchor xml:id="end0544075"/>、兒息、財物、珍寶<anchor xml:id="beg0544076"/>為下<anchor xml:id="end0544076"/>，為
<lb n="0544c11"/>是<anchor xml:id="beg0544077"/>銀鐺<anchor xml:id="end0544077"/>杻械，恩愛<anchor xml:id="beg0544078"/>癡<anchor xml:id="end0544078"/>著，<anchor xml:id="beg0544079"/>為是<anchor xml:id="end0544079"/>重<anchor xml:id="beg0544080"/>擔<anchor xml:id="end0544080"/>。」</p>
<lb n="0544c12"/>
<p id="pT17p0544c1201">佛告諸弟子：「一切善男子、善女人！汝<anchor xml:id="beg0544081"/>已<anchor xml:id="end0544081"/>出
<lb n="0544c13"/>家，為得離獄，棄捐妻子，為得脫械，如何不能
<lb n="0544c14"/>放捨重擔？」</p>
<p id="pTp0544c1405" type="inline">諸<anchor xml:id="beg0544082"/>沙門<anchor xml:id="end0544082"/>
<anchor xml:id="beg0544083"/>曰<anchor xml:id="end0544083"/>：「我無所擔！」</p>
<p id="pTp0544c1413" type="inline">佛言：「<anchor xml:id="beg0544084"/>汝<anchor xml:id="end0544084"/>
<lb n="0544c15"/>
<anchor xml:id="beg0544085"/>沙門<anchor xml:id="end0544085"/>著吾我人，貪身計壽，是汝重擔；專求
<lb n="0544c16"/>供養，畜積所有，是汝重擔；同學不和，<anchor xml:id="beg0544086"/>反親<anchor xml:id="end0544086"/>
<lb n="0545a01"/>白衣，是汝重擔；<anchor xml:id="beg0545001"/>自<anchor xml:id="end0545001"/>大種姓，貢高<anchor xml:id="beg0545002"/>憍綺<anchor xml:id="end0545002"/>，是
<lb n="0545a02"/>
<anchor xml:id="beg0545003"/>汝<anchor xml:id="end0545003"/>重擔；恃<anchor xml:id="beg0545004"/>智<anchor xml:id="end0545004"/>
<anchor xml:id="beg0545005"/>慢愚<anchor xml:id="end0545005"/>，輕邈他人，是汝重擔；
<lb n="0545a03"/>很戾自用，不受人諫，是汝重擔；食無節度，飲
<lb n="0545a04"/>酒貪味，是汝重擔；法服不具，著俗衣裳，是汝
<lb n="0545a05"/>重擔；外似如法，內懷<anchor xml:id="beg0545006"/>諛諂<anchor xml:id="end0545006"/>，是汝重擔；不制
<lb n="0545a06"/>六情，毀戒犯<anchor xml:id="beg0545007"/>欲<anchor xml:id="end0545007"/>，是汝重擔；賦斂百姓，興<anchor xml:id="beg0545008"/>起<anchor xml:id="end0545008"/>
<lb n="0545a07"/>寺廟，是汝重擔；祠祀<anchor xml:id="beg0545009"/>鬼<anchor xml:id="end0545009"/>母，<anchor xml:id="begd1e1453"/>祈<anchor xml:id="endd1e1453"/>請福願，是汝
<lb n="0545a08"/>重擔；<anchor xml:id="beg0545010"/>假<anchor xml:id="end0545010"/>託佛法，<anchor xml:id="beg0545011"/>呪<anchor xml:id="end0545011"/>術治病，是汝重擔；違負
<lb n="0545a09"/>眾祐，犯四重禁，是汝重擔；栖息無恒，不還廟
<lb n="0545a10"/>房，是汝重擔。不捨擔者，後入地<anchor xml:id="beg0545012"/>獄<anchor xml:id="end0545012"/>。」</p>
<lb n="0545a11"/>
<p id="pT17p0545a1101">佛言：「有大白象，力壯移山，<anchor xml:id="beg0545013"/>壞<anchor xml:id="end0545013"/>地成澗，拔樹
<lb n="0545a12"/>碎石；象力無雙，有人以髮絆繫其脚，象為之
<lb n="0545a13"/>躄，不能復動。」</p>
<p id="pTp0545a1306" type="inline">佛告諸弟子：「當解此譬，<anchor xml:id="beg0545014"/>當善<anchor xml:id="end0545014"/>
<lb n="0545a14"/>思之！若有賢者，居家為<anchor xml:id="beg0545015"/>道<anchor xml:id="end0545015"/>，厭世所有，苦空
<lb n="0545a15"/>非<anchor xml:id="beg0545016"/>身<anchor xml:id="end0545016"/>，常欲出身，為道辭<anchor xml:id="beg0545017"/>家<anchor xml:id="end0545017"/>妻子，當就明師，
<lb n="0545a16"/>受持法服。臨出之日，妻子戀泣，悲訴聲哀，其
<lb n="0545a17"/>辭辛苦。賢者覩之，心為悵然，意即迴變，為
<lb n="0545a18"/>
<anchor xml:id="beg0545018"/>妻子<anchor xml:id="end0545018"/>所惑，無復出家之志，<anchor xml:id="beg0545019"/>是<anchor xml:id="end0545019"/>如髮<anchor xml:id="beg0545020"/>繫<anchor xml:id="end0545020"/>象，不
<lb n="0545a19"/>能復動，<anchor xml:id="beg0545021"/>長受<anchor xml:id="end0545021"/>衰矣！」</p>
<p id="pTp0545a1908" type="inline">佛言：「一<anchor xml:id="beg0545022"/>切<anchor xml:id="end0545022"/>壯無過
<lb n="0545a20"/>
<anchor xml:id="beg0545023"/>心<anchor xml:id="end0545023"/>，心是<anchor xml:id="beg0545024"/>怨<anchor xml:id="end0545024"/>家，常欺誤人，心取地獄，心取餓
<lb n="0545a21"/>鬼，心取<anchor xml:id="beg0545025"/>畜生<anchor xml:id="end0545025"/>，心取<anchor xml:id="beg0545026"/>天人<anchor xml:id="end0545026"/>，<anchor xml:id="beg0545027"/>作<anchor xml:id="end0545027"/>形貌者，皆心
<lb n="0545a22"/>所為，能伏心為道者，其力最多。<anchor xml:id="beg0545028"/>吾與<anchor xml:id="end0545028"/>心鬪，
<lb n="0545a23"/>其劫無數，今乃得佛，獨<anchor xml:id="beg0545029"/>步<anchor xml:id="end0545029"/>三<anchor xml:id="beg0545030"/>界<anchor xml:id="end0545030"/>，皆心所
<lb n="0545a24"/>
<anchor xml:id="beg0545031"/>為<anchor xml:id="end0545031"/>。一切眾香，莫過栴檀；其香無量，<anchor xml:id="beg0545032"/>香價<anchor xml:id="end0545032"/>貴
<lb n="0545a25"/>於閻浮<anchor xml:id="beg0545033"/>提<anchor xml:id="end0545033"/>金。又療人病，<anchor xml:id="beg0545034"/>人有<anchor xml:id="end0545034"/>中毒，頭痛
<lb n="0545a26"/>
<anchor xml:id="beg0545035"/>體<anchor xml:id="end0545035"/>熱，<anchor xml:id="beg0545036"/>磨<anchor xml:id="end0545036"/>栴檀屑，以塗其上，若以服之，病即
<lb n="0545a27"/>除愈，一切眾生，莫不願得。有人大得栴檀香
<lb n="0545a28"/>樹，束薪賣<anchor xml:id="beg0545037"/>之<anchor xml:id="end0545037"/>，無<anchor xml:id="beg0545038"/>買之<anchor xml:id="end0545038"/>
<anchor xml:id="beg0545039"/>者<anchor xml:id="end0545039"/>。佛在世時，所說
<lb n="0545a29"/>
<anchor xml:id="beg0545040"/>經法<anchor xml:id="end0545040"/>，令人得道，無不度者。<anchor xml:id="beg0545041"/>般<anchor xml:id="end0545041"/>泥洹後，十二
<lb n="0545b01"/>部經留在世間，動有卷數，無<anchor xml:id="beg0545042"/>人<anchor xml:id="end0545042"/>視者，亦如
<lb n="0545b02"/>栴檀，束薪賣之，<anchor xml:id="beg0545043"/>無有買之<anchor xml:id="end0545043"/>者<anchor xml:id="beg0545044"/>也<anchor xml:id="end0545044"/>。一切臭
<lb n="0545b03"/>木，<anchor xml:id="beg0545045"/>莫<anchor xml:id="end0545045"/>過伊蘭，其臭毒惡，人<anchor xml:id="beg0545046"/>見惡之<anchor xml:id="end0545046"/>，畏聞其
<lb n="0545b04"/>氣。伊蘭栴檀生有四輩。何謂為四？一曰有栴
<lb n="0545b05"/>檀樹，伊蘭遶之；二曰有伊蘭樹，栴檀圍之；三
<lb n="0545b06"/>曰有栴檀，栴檀自為叢林；四曰有伊蘭，伊蘭
<lb n="0545b07"/>以相圍遶。何謂栴檀伊蘭遶之？有家長者，直
<lb n="0545b08"/>信為道，妻<anchor xml:id="beg0545047"/>子<anchor xml:id="end0545047"/>
<anchor xml:id="beg0545048"/>室內不從其教<anchor xml:id="end0545048"/>，奉邪倒見，祠
<lb n="0545b09"/>祀鬼妖，不從教令，是謂栴<anchor xml:id="beg0545049"/>檀<anchor xml:id="end0545049"/>伊蘭繞之者
<lb n="0545b10"/>也。何謂伊蘭栴檀圍<anchor xml:id="beg0545050"/>之<anchor xml:id="end0545050"/>？有家長者，信邪倒
<lb n="0545b11"/>見，祠祀鬼妖，妻子、<anchor xml:id="beg0545051"/>兒婦<anchor xml:id="end0545051"/>、<anchor xml:id="beg0545052"/>家<anchor xml:id="end0545052"/>內大小直信三
<lb n="0545b12"/>尊，不失<anchor xml:id="beg0545053"/>八<anchor xml:id="end0545053"/>齋，布施為德，六度不廢。長者呵
<lb n="0545b13"/>止，不<anchor xml:id="beg0545054"/>從<anchor xml:id="end0545054"/>其教，竊避為之，是謂伊蘭為主，
<lb n="0545b14"/>栴檀圍之者也。何謂栴檀栴檀以為叢<anchor xml:id="beg0545055"/>林<anchor xml:id="end0545055"/>？有
<lb n="0545b15"/>家長者為道，<anchor xml:id="beg0545056"/>室家<anchor xml:id="end0545056"/>眷屬，皆隨其教，不相違
<lb n="0545b16"/>戾，直信三尊，心<anchor xml:id="beg0545057"/>意<anchor xml:id="end0545057"/>和同，是<anchor xml:id="beg0545058"/>謂<anchor xml:id="end0545058"/>栴檀栴檀
<lb n="0545b17"/>
<anchor xml:id="beg0545059"/>以<anchor xml:id="end0545059"/>為叢林者也。何謂伊蘭伊蘭自相圍遶？
<lb n="0545b18"/>
<anchor xml:id="beg0545060"/>有<anchor xml:id="end0545060"/>家長者，信邪倒見，具行十惡，祠祀鬼妖，
<lb n="0545b19"/>闔門烹殺，意同歡喜，是謂伊蘭<anchor xml:id="beg0545061"/>伊蘭<anchor xml:id="end0545061"/>自相圍
<lb n="0545b20"/>繞<anchor xml:id="beg0545062"/>者也<anchor xml:id="end0545062"/>。此四輩因緣，皆由宿命意行不同，
<lb n="0545b21"/>故令不<anchor xml:id="beg0545063"/>和<anchor xml:id="end0545063"/>。是以<anchor xml:id="beg0545064"/>律經<anchor xml:id="end0545064"/>明曉因緣，<anchor xml:id="beg0545065"/>獲<anchor xml:id="end0545065"/>罪福
<lb n="0545b22"/>事，若祠祀家<anchor xml:id="beg0545066"/>殺生，鬼<anchor xml:id="beg0545067"/>飼<anchor xml:id="end0545067"/>
<anchor xml:id="end0545066"/>不與從事，<anchor xml:id="beg0545068"/>不<anchor xml:id="end0545068"/>食其
<lb n="0545b23"/>飲食，若入山澤，見飛鳥走獸聚食，終不驚怛，
<lb n="0545b24"/>斷其食味。若見屠殺猪羊、<anchor xml:id="beg0545069"/>網<anchor xml:id="end0545069"/>
<anchor xml:id="beg0545070"/>獵<anchor xml:id="end0545070"/>、刑戮罪人，
<lb n="0545b25"/>不得看視，當避捨之。縱不得避，當起大慈，誓
<lb n="0545b26"/>願僧那：『我得佛時，使我剎中，飲食自然，<anchor xml:id="beg0545071"/>無
<lb n="0545b27"/>令<anchor xml:id="end0545071"/>有此諸惡因緣！』」</p>
<p id="pTp0545b2708" type="inline">
<anchor xml:id="beg0545072"/>曰<anchor xml:id="end0545072"/>：「昔者國王夫人<anchor xml:id="beg0545073"/>付<anchor xml:id="end0545073"/>香
<lb n="0545b28"/>不與屠者之妻，生死<anchor xml:id="beg0545074"/>作對因緣<anchor xml:id="end0545074"/>，展轉相緣，
<lb n="0545b29"/>或罪<anchor xml:id="beg0545075"/>緣<anchor xml:id="end0545075"/>福，或福緣罪，罪福之會，有二<anchor xml:id="beg0545076"/>栽<anchor xml:id="end0545076"/>果，
<lb n="0545c01"/>心以生想，為行種<anchor xml:id="begd1e2171"/>栽<anchor xml:id="endd1e2171"/>，以有根<anchor xml:id="beg0545077"/>孽<anchor xml:id="end0545077"/>，後受<anchor xml:id="beg0545078"/>報果<anchor xml:id="end0545078"/>，
<lb n="0545c02"/>此屠<anchor xml:id="beg0545079"/>者之<anchor xml:id="end0545079"/>妻，為罪緣福，後相經歷，輒當過
<lb n="0545c03"/>生，為種苦本，是以不<anchor xml:id="beg0545080"/>與<anchor xml:id="end0545080"/>
<anchor xml:id="beg0545081"/>香也<anchor xml:id="end0545081"/>。</p>
<p id="pTp0545c0312" type="inline">「<anchor xml:id="beg0545082"/>夫<anchor xml:id="end0545082"/>
<anchor xml:id="beg0545083"/>父子、夫
<lb n="0545c04"/>婦<anchor xml:id="end0545083"/>、兄弟、家室、知識、奴婢有五因緣。何謂為
<lb n="0545c05"/>五？一曰怨家，二曰<anchor xml:id="beg0545084"/>債<anchor xml:id="end0545084"/>主，三曰償<anchor xml:id="begd1e2266"/>債<anchor xml:id="endd1e2266"/>，四曰本
<lb n="0545c06"/>願，五曰真友。何謂怨家？父子、夫婦、兄弟、宗
<lb n="0545c07"/>親、知識、奴婢相<anchor xml:id="beg0545085"/>遇相<anchor xml:id="end0545085"/>殺，是謂怨家。何謂債
<lb n="0545c08"/>主？父母致財，子<anchor xml:id="beg0545086"/>散用之<anchor xml:id="end0545086"/>，是謂<anchor xml:id="begd1e2296"/>債<anchor xml:id="endd1e2296"/>主。何謂償
<lb n="0545c09"/>
<anchor xml:id="begd1e2303"/>債<anchor xml:id="endd1e2303"/>？子主致財，供給父母，是謂償<anchor xml:id="begd1e2309"/>債<anchor xml:id="endd1e2309"/>。何謂
<lb n="0545c10"/>本願？先世發意，欲為家室善心歡喜，厚相敬
<lb n="0545c11"/>從，是謂本願。何謂真友？先世宿命，以道法因
<lb n="0545c12"/>緣共相承事，後相經過，生<anchor xml:id="beg0545087"/>則<anchor xml:id="end0545087"/>明<anchor xml:id="beg0545088"/>法<anchor xml:id="end0545088"/>，精進志
<lb n="0545c13"/>
<anchor xml:id="beg0545089"/>和<anchor xml:id="end0545089"/>，是謂真友。</p>
<p id="pTp0545c1306" type="inline">「<anchor xml:id="beg0545090"/>昔<anchor xml:id="end0545090"/>者阿難邠<anchor xml:id="beg0545091"/>邸<anchor xml:id="end0545091"/>家有五
<lb n="0545c14"/>福德因緣。何謂為五？一曰時節，二曰身教，三
<lb n="0545c15"/>曰口<anchor xml:id="beg0545092"/>言<anchor xml:id="end0545092"/>，四曰一味，五曰和順。何謂時節？晝
<lb n="0545c16"/>夜六時，不失禮敬，是謂時節。何謂身教？長者
<lb n="0546a01"/>起時，室內大小無不隨<anchor xml:id="beg0546001"/>者<anchor xml:id="end0546001"/>，是謂身教。何謂
<lb n="0546a02"/>口言？長者欲有所作興福事時，先<anchor xml:id="beg0546002"/>報<anchor xml:id="end0546002"/>家中，皆
<lb n="0546a03"/>從其教，是謂口言。何謂一味？衣食平等，奴婢
<lb n="0546a04"/>亦然，是謂一味。何謂和順？上下相從，不相違
<lb n="0546a05"/>戾，是謂和順。以是五福，家中奴婢、牛馬六
<lb n="0546a06"/>畜、蜎飛蠕動死皆生天。其有<anchor xml:id="beg0546003"/>人家<anchor xml:id="end0546003"/>，宿止經
<lb n="0546a07"/>
<anchor xml:id="beg0546004"/>歷<anchor xml:id="end0546004"/>，飛鳥走<anchor xml:id="beg0546005"/>獸<anchor xml:id="end0546005"/>，過其<anchor xml:id="beg0546006"/>居屋<anchor xml:id="end0546006"/>者，死<anchor xml:id="beg0546007"/>皆<anchor xml:id="end0546007"/>亦生天。
<lb n="0546a08"/>用長者家，合門之內，能言之屬，口誦<anchor xml:id="beg0546008"/>法<anchor xml:id="end0546008"/>
<anchor xml:id="beg0546009"/>者<anchor xml:id="end0546009"/>，
<lb n="0546a09"/>
<anchor xml:id="beg0546010"/>經<anchor xml:id="end0546010"/>聲不絕，其有聞音入耳中者，無不歡喜，
<lb n="0546a10"/>心則是本，是故生天，亦是長者本願所致。從
<lb n="0546a11"/>無數劫來，口言篤信，不欺慢人，不與諸惡，共
<lb n="0546a12"/>
<anchor xml:id="beg0546011"/>作<anchor xml:id="end0546011"/>因緣，功德<anchor xml:id="beg0546012"/>純<anchor xml:id="end0546012"/>淑大，僧那力故使其<anchor xml:id="beg0546013"/>然<anchor xml:id="end0546013"/>。
<lb n="0546a13"/>天地境界，遭三災時，其中所有一切皆盡，
<lb n="0546a14"/>不及彼界。大劫盡時，一佛境界，其中凡有百
<lb n="0546a15"/>億須彌山，百<anchor xml:id="beg0546014"/>億<anchor xml:id="end0546014"/>鐵圍山，一切皆盡，不及彼
<lb n="0546a16"/>佛國也。如是十方諸佛國，無極虛空，無極眾
<lb n="0546a17"/>生，無極佛國，無邊虛空，無際眾生，無原大
<lb n="0546a18"/>千國土，如來滿中，以億劫之壽，不說眾生有
<lb n="0546a19"/>始有終，如來之智，了知一切眾生無底故，言
<lb n="0546a20"/>般若波羅蜜無<anchor xml:id="beg0546015"/>底<anchor xml:id="end0546015"/>，眾生無底。」</p>
<p id="pTp0546a2012" type="inline">
<anchor xml:id="beg0546016"/>曰<anchor xml:id="end0546016"/>：「<anchor xml:id="beg0546017"/>佛又說<anchor xml:id="end0546017"/>：『有
<lb n="0546a21"/>四<anchor xml:id="beg0546018"/>種<anchor xml:id="end0546018"/>生：一曰胎生，二曰卵生，三曰濕生，四
<lb n="0546a22"/>曰化生。』<anchor xml:id="beg0546019"/>此<anchor xml:id="end0546019"/>分別說耳，示語一切使知種<anchor xml:id="beg0546020"/>類<anchor xml:id="end0546020"/>，
<lb n="0546a23"/>三界五道<anchor xml:id="beg0546021"/>眾生<anchor xml:id="end0546021"/>，一切所有皆是化生，故言
<lb n="0546a24"/>一切如<anchor xml:id="beg0546022"/>化<anchor xml:id="end0546022"/>、如夢、如影、如響、如水月形，無有
<lb n="0546a25"/>
<anchor xml:id="beg0546023"/>作<anchor xml:id="end0546023"/>者。<anchor xml:id="beg0546024"/>先<anchor xml:id="end0546024"/>了此意，乃可為道。道亦如化，一切
<lb n="0546a26"/>無原、無造、無作、無始、無終，新學聞之，其意驚
<lb n="0546a27"/>疑。<anchor xml:id="beg0546025"/>諸驚疑<anchor xml:id="end0546025"/>者，有三因緣：一曰本<anchor xml:id="beg0546026"/>功德少<anchor xml:id="end0546026"/>，二
<lb n="0546a28"/>曰不得明師，三曰不勤於經學。<anchor xml:id="beg0546027"/>自<anchor xml:id="end0546027"/>用意著於
<lb n="0546a29"/>吾我，逐於名色，貪求利養，所行<anchor xml:id="beg0546028"/>諛<anchor xml:id="end0546028"/>諂，無有
<lb n="0546b01"/>至信，如是不能近深法忍。」</p>
<p id="pTp0546b0111" type="inline">
<anchor xml:id="beg0546029"/>曰<anchor xml:id="end0546029"/>：「空無所有、無
<lb n="0546b02"/>
<anchor xml:id="beg0546030"/>相<anchor xml:id="end0546030"/>、無願是道之要。慧道以<anchor xml:id="beg0546031"/>空<anchor xml:id="end0546031"/>為上，學以無
<lb n="0546b03"/>為為先。此三句者，不可為新學人說<anchor xml:id="beg0546032"/>之<anchor xml:id="end0546032"/>。聞
<lb n="0546b04"/>無所有，便曠其<anchor xml:id="beg0546033"/>意<anchor xml:id="end0546033"/>，不<anchor xml:id="beg0546034"/>復<anchor xml:id="end0546034"/>修<anchor xml:id="beg0546035"/>戒<anchor xml:id="end0546035"/>，無所罣<anchor xml:id="beg0546036"/>礙<anchor xml:id="end0546036"/>；
<lb n="0546b05"/>於六德<anchor xml:id="beg0546037"/>中<anchor xml:id="end0546037"/>，事事懈廢，言一切空，當何所作？
<lb n="0546b06"/>口但說空，行在有中，墮四顛倒故，言無功德。
<lb n="0546b07"/>菩薩不應<anchor xml:id="beg0546038"/>使<anchor xml:id="end0546038"/>聞無所從生法忍。夫善知識
<lb n="0546b08"/>欲教新學，稍稍以漸教，語魔事，令護<anchor xml:id="beg0546039"/>魔<anchor xml:id="end0546039"/>，因
<lb n="0546b09"/>緣生死罪苦，五道分明，令信罪福，事<anchor xml:id="beg0546040"/>事<anchor xml:id="end0546040"/>
<anchor xml:id="beg0546041"/>了<anchor xml:id="end0546041"/>
<lb n="0546b10"/>了，乃可語道。</p>
<p id="pTp0546b1006" type="inline">「昔分和檀王與佛捔智。佛告
<lb n="0546b11"/>王曰：『<anchor xml:id="beg0546042"/>以<anchor xml:id="end0546042"/>海水<anchor xml:id="beg0546043"/>磨<anchor xml:id="end0546043"/>
<anchor xml:id="beg0546044"/>墨<anchor xml:id="end0546044"/>，<anchor xml:id="beg0546045"/>斫<anchor xml:id="end0546045"/>
<anchor xml:id="beg0546046"/>樹<anchor xml:id="end0546046"/>為筆，寫吾所
<lb n="0546b12"/>知為經<anchor xml:id="beg0546047"/>卷<anchor xml:id="end0546047"/>，海水<anchor xml:id="beg0546048"/>竭<anchor xml:id="end0546048"/>盡，樹枝了索，吾經不盡。』
<lb n="0546b13"/>所以<anchor xml:id="beg0546049"/>爾<anchor xml:id="end0546049"/>者？佛有三達之智，來今往古靡不通
<lb n="0546b14"/>焉！佛經<anchor xml:id="beg0546050"/>眾<anchor xml:id="end0546050"/>多，以虛空為量；佛智弘深，以無
<lb n="0546b15"/>造為原。經中所演，不可思議，或有反覆，難
<lb n="0546b16"/>
<anchor xml:id="beg0546051"/>了<anchor xml:id="end0546051"/>難明。粗以六事，可知其<anchor xml:id="beg0546052"/>要<anchor xml:id="end0546052"/>：一曰正道，二
<lb n="0546b17"/>曰善權，三曰至教，四曰誘<anchor xml:id="beg0546053"/>導<anchor xml:id="end0546053"/>，五曰福德，六
<lb n="0546b18"/>曰禁戒。何謂正道？說無端緒，無造無作，<anchor xml:id="beg0546054"/>虛<anchor xml:id="end0546054"/>
<lb n="0546b19"/>無所有，無所從生，無行無得，自然如也，是
<lb n="0546b20"/>
<anchor xml:id="beg0546055"/>謂<anchor xml:id="end0546055"/>正道。何謂善權？變化無方，或出或處，隨
<lb n="0546b21"/>類而入，與為因緣，時宜而說，不合<anchor xml:id="beg0546056"/>章<anchor xml:id="end0546056"/>句，<anchor xml:id="beg0546057"/>趣<anchor xml:id="end0546057"/>
<lb n="0546b22"/>化度之，是<anchor xml:id="beg0546058"/>謂<anchor xml:id="end0546058"/>善權。何謂至教？指示罪福，作
<lb n="0546b23"/>是得是，<anchor xml:id="beg0546059"/>皆<anchor xml:id="end0546059"/>行<anchor xml:id="beg0546060"/>所<anchor xml:id="end0546060"/>致，無橫與者，其事明白，是
<lb n="0546b24"/>謂至教。何謂誘導？開<anchor xml:id="beg0546061"/>童<anchor xml:id="end0546061"/>蒙人，<anchor xml:id="beg0546062"/>有<anchor xml:id="end0546062"/>護有德，增
<lb n="0546b25"/>壽益算，現世可<anchor xml:id="beg0546063"/>獲<anchor xml:id="end0546063"/>，是<anchor xml:id="begd1e3064"/>謂<anchor xml:id="endd1e3064"/>誘導。何謂福德？六
<lb n="0546b26"/>度無極，主治六情，制守根門，可得天人，轉輪
<lb n="0546b27"/>聖王，長樂無<anchor xml:id="beg0546064"/>極<anchor xml:id="end0546064"/>，是謂福德。何謂禁戒？守口
<lb n="0546b28"/>攝意，身<anchor xml:id="beg0546065"/>不殺、不盜<anchor xml:id="end0546065"/>、不婬、不欺，奉孝不<anchor xml:id="beg0546066"/>醉<anchor xml:id="end0546066"/>，三
<lb n="0546b29"/>惡趣苦，不可久處，是謂禁戒。<anchor xml:id="beg0546067"/>先<anchor xml:id="end0546067"/>了此意，乃
<lb n="0546c01"/>可為道。譬如捉網，先攝其綱，諸目<anchor xml:id="beg0546068"/>皆<anchor xml:id="end0546068"/>正。不
<lb n="0546c02"/>曉持綱，先理其目，顛倒錯亂，互相絆繞，無有
<lb n="0546c03"/>解已。學亦如是，不達其要，聞經中說，不解權
<lb n="0546c04"/>宜，不能分別，便相譏<anchor xml:id="beg0546069"/>恃<anchor xml:id="end0546069"/>，<anchor xml:id="beg0546070"/>遂執<anchor xml:id="end0546070"/>所守，興起恚
<lb n="0546c05"/>意，失本忘義，毀正<anchor xml:id="beg0546071"/>逐<anchor xml:id="end0546071"/>邪，學者雷同，追逐音
<lb n="0546c06"/>響，不相<anchor xml:id="beg0546072"/>匡<anchor xml:id="end0546072"/>正，識真者少，墮落滋多。如此之
<lb n="0546c07"/>輩<anchor xml:id="beg0546073"/>徒載<anchor xml:id="end0546073"/>學名！」</p>
<p id="pTp0546c0706" type="inline">
<anchor xml:id="beg0546074"/>曰<anchor xml:id="end0546074"/>：「四諦者：一曰苦諦，二曰
<lb n="0546c08"/>
<anchor xml:id="beg0546075"/>習<anchor xml:id="end0546075"/>諦，三曰盡諦，四曰道諦。一切眾生不覺
<lb n="0546c09"/>此苦，以苦為樂，於罪苦中，求欲得安。賊<anchor xml:id="beg0546076"/>醫<anchor xml:id="end0546076"/>
<lb n="0546c10"/>
<anchor xml:id="beg0546077"/>偽<anchor xml:id="end0546077"/>說，迷惑人心，便言：『所作可現世得！』學者聞
<lb n="0546c11"/>之，莫不<anchor xml:id="beg0546078"/>喜隨<anchor xml:id="end0546078"/>，聞<anchor xml:id="beg0546079"/>中<anchor xml:id="end0546079"/>至之言，逆耳不受，故<anchor xml:id="beg0546080"/>言<anchor xml:id="end0546080"/>
<lb n="0546c12"/>『正<anchor xml:id="beg0546081"/>言<anchor xml:id="end0546081"/>似反，誰能受者？』復不知<anchor xml:id="begd1e3286"/>習<anchor xml:id="endd1e3286"/>，知<anchor xml:id="begd1e3292"/>習<anchor xml:id="endd1e3292"/>者
<lb n="0546c13"/>死，死不<anchor xml:id="beg0546082"/>敢<anchor xml:id="end0546082"/>復作；復不知盡，知盡者死，死不
<lb n="0546c14"/>敢復作；復不知道，知道者聞道，便能為道。一
<lb n="0546c15"/>切世間人，作罪事易，為福事難；一切學<anchor xml:id="beg0546083"/>士<anchor xml:id="end0546083"/>，
<lb n="0546c16"/>作福事易，為道事難。為<anchor xml:id="beg0546084"/>道<anchor xml:id="end0546084"/>復易，解道者難；
<lb n="0547a01"/>說道者易，行之<anchor xml:id="beg0547001"/>者<anchor xml:id="end0547001"/>難。故言甚難，甚難！」</p>
<p id="pTp0547a0115" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e3345"/>曰<anchor xml:id="endd1e3345"/>：「如
<lb n="0547a02"/>來眾經禁戒律法，凡有<anchor xml:id="beg0547002"/>八億四千萬<anchor xml:id="end0547002"/>卷，為
<lb n="0547a03"/>一切之良藥，<anchor xml:id="beg0547003"/>治<anchor xml:id="end0547003"/>人身、口、意，療人生、老、病、死
<lb n="0547a04"/>
<anchor xml:id="beg0547004"/>耳<anchor xml:id="end0547004"/>。教眾生有二要。何謂為二？一者，作是得
<lb n="0547a05"/>是；二者，不作是不得是。如佛所說：『三界五道，
<lb n="0547a06"/>罪垢苦惱，不離於作。一切無橫，非天<anchor xml:id="beg0547005"/>授與<anchor xml:id="end0547005"/>，
<lb n="0547a07"/>亦<anchor xml:id="beg0547006"/>非<anchor xml:id="end0547006"/>鬼神，亦非帝王，亦非父母，亦非沙門、梵
<lb n="0547a08"/>志授與。所<anchor xml:id="beg0547007"/>作<anchor xml:id="end0547007"/>罪福，如影隨形，如響應聲，不
<lb n="0547a09"/>失如毛髮者也！』」</p>
<lb n="0547a10"/>
<p id="pT17p0547a1001">佛言：「昔<anchor xml:id="beg0547008"/>者<anchor xml:id="end0547008"/>為<anchor xml:id="beg0547009"/>鹽樓<anchor xml:id="end0547009"/>王，有<anchor xml:id="beg0547010"/>弘<anchor xml:id="end0547010"/>普之慈。諸<anchor xml:id="beg0547011"/>墮<anchor xml:id="end0547011"/>
<lb n="0547a11"/>
<anchor xml:id="beg0547012"/>罪<anchor xml:id="end0547012"/>獄者，王盡現之。王曰：『汝等何為是<anchor xml:id="beg0547013"/>間<anchor xml:id="end0547013"/>？』罪
<lb n="0547a12"/>人對曰：『我等死時，不知<anchor xml:id="beg0547014"/>如<anchor xml:id="end0547014"/>行，諸惡自然，追
<lb n="0547a13"/>逐送我來到是間。願王哀我，<anchor xml:id="beg0547015"/>赦<anchor xml:id="end0547015"/>除罪過！』王
<lb n="0547a14"/>曰：『汝<anchor xml:id="beg0547016"/>等<anchor xml:id="end0547016"/>皆作何惡？』罪人對曰：『我等生時，不
<lb n="0547a15"/>孝父母，殺盜、婬欺、飲酒、鬪亂、<anchor xml:id="beg0547017"/>持刀<anchor xml:id="end0547017"/>強勢，侵
<lb n="0547a16"/>易善人，誹謗聖道。所作眾惡，不可具說！又信
<lb n="0547a17"/>惡師，祠祀鬼神，謂當有福；烹殺三生，禱賽神
<lb n="0547a18"/>靈。我今自首，悔所作惡！』王曰：『汝等在世間時，
<lb n="0547a19"/>吾遣<anchor xml:id="beg0547018"/>五<anchor xml:id="end0547018"/>使者，案行天下，告語汝曹。<anchor xml:id="beg0547019"/>汝曹<anchor xml:id="end0547019"/>何
<lb n="0547a20"/>以不受其教？』諸罪人曰：『我等生時，實不見
<lb n="0547a21"/>
<anchor xml:id="beg0547020"/>聞<anchor xml:id="end0547020"/>！』</p>
<p id="pTp0547a2102" type="inline">「王曰：『諦聽，當為汝曹說！五使者：一曰世
<lb n="0547a22"/>間母人，懷妊十月，身為之<anchor xml:id="beg0547021"/>病<anchor xml:id="end0547021"/>，臨當產<anchor xml:id="beg0547022"/>時<anchor xml:id="end0547022"/>
<lb n="0547a23"/>
<anchor xml:id="beg0547023"/>曰<anchor xml:id="end0547023"/>，父母<anchor xml:id="beg0547024"/>怖危<anchor xml:id="end0547024"/>，既得<anchor xml:id="beg0547025"/>㝃<anchor xml:id="end0547025"/>身，從死得生，乳哺
<lb n="0547a24"/>懷抱，推燥居濕，<anchor xml:id="beg0547026"/>遲<anchor xml:id="end0547026"/>得長大，憂慮萬端，汝見
<lb n="0547a25"/>之不？』罪人曰：『見之！』王曰：『是吾一使者！二曰世
<lb n="0547a26"/>間老人，顏色壞敗，頭白齒落，目冥耳聾，肉
<lb n="0547a27"/>
<anchor xml:id="beg0547027"/>韁<anchor xml:id="end0547027"/>皮<anchor xml:id="beg0547028"/>縮<anchor xml:id="end0547028"/>，傴僂而行。汝見之不？』罪人曰：『見之！』
<lb n="0547a28"/>王曰：『是吾二使者。三<anchor xml:id="beg0547029"/>曰<anchor xml:id="end0547029"/>世間病人，困劣著
<lb n="0547a29"/>床，百痛普至，美食為惡，汝見之不？』罪人曰：『見
<lb n="0547b01"/>之！』王曰：『是吾三使者。四曰世間<anchor xml:id="beg0547030"/>死人<anchor xml:id="end0547030"/>，刀風
<lb n="0547b02"/>斷脈，拔其命根，身體正直，不滿十日，肉壞血
<lb n="0547b03"/>流，膖脹<anchor xml:id="beg0547031"/>爛臭<anchor xml:id="end0547031"/>，<anchor xml:id="beg0547032"/>無<anchor xml:id="end0547032"/>可取<anchor xml:id="beg0547033"/>者<anchor xml:id="end0547033"/>，生時相愛，死皆相
<lb n="0547b04"/>惡。汝見之不？』罪人曰：『見之！』王曰：『是吾四使者。
<lb n="0547b05"/>五曰世<anchor xml:id="beg0547034"/>間<anchor xml:id="end0547034"/>犯罪，<anchor xml:id="beg0547035"/>縛束<anchor xml:id="end0547035"/>送獄，<anchor xml:id="beg0547036"/>桁械<anchor xml:id="end0547036"/>鞭<anchor xml:id="beg0547037"/>笞<anchor xml:id="end0547037"/>，五
<lb n="0547b06"/>毒<anchor xml:id="beg0547038"/>普<anchor xml:id="end0547038"/>至，戮之都市，或截<anchor xml:id="beg0547039"/>手足<anchor xml:id="end0547039"/>，<anchor xml:id="beg0547040"/>火燒<anchor xml:id="end0547040"/>鈇質，
<lb n="0547b07"/>斬之梟拕五<anchor xml:id="beg0547041"/>刑<anchor xml:id="end0547041"/>。汝見之不？』罪人曰：『見之！』王曰：
<lb n="0547b08"/>『是吾<anchor xml:id="beg0547042"/>五<anchor xml:id="end0547042"/>使<anchor xml:id="beg0547043"/>者<anchor xml:id="end0547043"/>。』</p>
<p id="pTp0547b0806" type="inline">「王<anchor xml:id="beg0547044"/>復告罪人<anchor xml:id="end0547044"/>曰：『汝見是已，
<lb n="0547b09"/>當自思惟，汝身亦更生、更老、更病、更死，<anchor xml:id="beg0547045"/>汝<anchor xml:id="end0547045"/>犯
<lb n="0547b10"/>
<anchor xml:id="beg0547046"/>逆<anchor xml:id="end0547046"/>罪，亦當如彼，現受其殃。汝何不孝順父
<lb n="0547b11"/>母，謙敬長<anchor xml:id="beg0547047"/>老<anchor xml:id="end0547047"/>，慈仁為首，<anchor xml:id="beg0547048"/>心<anchor xml:id="end0547048"/>所不欲，<anchor xml:id="beg0547049"/>亦<anchor xml:id="end0547049"/>勿<anchor xml:id="beg0547050"/>施<anchor xml:id="end0547050"/>
<lb n="0547b12"/>人。<anchor xml:id="beg0547051"/>世<anchor xml:id="end0547051"/>有賢明，當從<anchor xml:id="beg0547052"/>啟<anchor xml:id="end0547052"/>受；歸命三尊，<anchor xml:id="beg0547053"/>迮<anchor xml:id="end0547053"/>心
<lb n="0547b13"/>奉道；節情止欲，可得度苦。自汝所作，今<anchor xml:id="beg0547054"/>當
<lb n="0547b14"/>受<anchor xml:id="end0547054"/>之，吾不<anchor xml:id="beg0547055"/>抂<anchor xml:id="end0547055"/>汝！』罪人白王：『我等生時，實<anchor xml:id="beg0547056"/>作<anchor xml:id="end0547056"/>
<lb n="0547b15"/>苦劇，不暇得<anchor xml:id="beg0547057"/>為<anchor xml:id="end0547057"/>！』王告獄卒：『汝便將去，到其
<lb n="0547b16"/>劇處。』</p>
<p id="pTp0547b1603" type="inline">「獄卒名<anchor xml:id="beg0547058"/>傍<anchor xml:id="end0547058"/>，牛頭人<anchor xml:id="beg0547059"/>手<anchor xml:id="end0547059"/>，兩脚牛蹄；力壯
<lb n="0547b17"/>排山，持<anchor xml:id="beg0547060"/>鋼<anchor xml:id="end0547060"/>鐵<anchor xml:id="beg0547061"/>叉<anchor xml:id="end0547061"/>。<anchor xml:id="begd1e4021"/>叉<anchor xml:id="endd1e4021"/>有三股，一<anchor xml:id="begd1e4027"/>叉<anchor xml:id="endd1e4027"/>罪人
<lb n="0547b18"/>數百千萬，內<anchor xml:id="beg0547062"/>著<anchor xml:id="end0547062"/>鑊中。其鑊縱廣等四十<anchor xml:id="beg0547063"/>里<anchor xml:id="end0547063"/>，
<lb n="0547b19"/>自然制持，<anchor xml:id="beg0547064"/>令不<anchor xml:id="end0547064"/>墮落。罪過未畢，故令不死。
<lb n="0547b20"/>從口至底百歲，乃至從底至上，亦復百歲，是
<lb n="0547b21"/>名劇處。諸罪人受罪，更苦楚毒，遍十八處，中
<lb n="0547b22"/>有罪畢，當得出者。王復現之曰：『汝等今去，或
<lb n="0547b23"/>當為人家作子生，當念孝順，報父母恩。曼年
<lb n="0547b24"/>盛時，<anchor xml:id="beg0547065"/>當<anchor xml:id="end0547065"/>忍惡為善，篤信三尊，守戒奉道，修
<lb n="0547b25"/>諸<anchor xml:id="beg0547066"/>功德<anchor xml:id="end0547066"/>。莫復作惡，還來<anchor xml:id="beg0547067"/>入此<anchor xml:id="end0547067"/>。夫地獄者，終
<lb n="0547b26"/>不呼人，善自思之！』諸罪人歡喜，皆稱：『萬歲！』」</p>
<lb n="0547b27"/>
<p id="pT17p0547b2701">佛言：「諸有聞法乍信乍不信、狐疑進退還入
<lb n="0547b28"/>邪者，皆從地獄來出。受<anchor xml:id="beg0547068"/>閻<anchor xml:id="end0547068"/>王教者，信根淺
<lb n="0547b29"/>少，故令其然。雖爾，所作功德，終不唐捐；佛之
<lb n="0547c01"/>弘慈，亦不遺忘。但劫數<anchor xml:id="beg0547069"/>彌<anchor xml:id="end0547069"/>之<anchor xml:id="beg0547070"/>耳<anchor xml:id="end0547070"/>，久<anchor xml:id="beg0547071"/>後<anchor xml:id="end0547071"/>亦
<lb n="0547c02"/>當<anchor xml:id="beg0547072"/>度世<anchor xml:id="end0547072"/>。」</p>
<lb n="0547c03"/>
<anchor xml:id="beg0547073"/>
<p id="pT17p0547c0301">爾時佛告阿難：「受是經典，持諷、誦讀、廣為
<lb n="0547c04"/>人說，疾令時<anchor xml:id="beg0547074"/>遠<anchor xml:id="end0547074"/>，<anchor xml:id="beg0547075"/>普<anchor xml:id="end0547075"/>法澤流布來世。」</p>
<p id="pTp0547c0414" type="inline">阿難白
<lb n="0547c05"/>佛言：「唯當受之！今斯經典所號？云<anchor xml:id="beg0547076"/>何<anchor xml:id="end0547076"/>奉行？」</p>
<lb n="0547c06"/>
<p id="pT17p0547c0601">佛言：「阿難！是經<anchor xml:id="beg0547077"/>名<anchor xml:id="end0547077"/>“淨除罪蓋娛樂佛法”，一名
<lb n="0547c07"/>“授無思議光菩薩道決”。當奉持之！族姓子及
<lb n="0547c08"/>族姓女盡其形壽，供養如來，<anchor xml:id="beg0547078"/>隨<anchor xml:id="end0547078"/>之宜，從其
<lb n="0547c09"/>所安。若以天華，如須彌山，用散佛上，及以名
<lb n="0547c10"/>香、澤香、雜香、繒蓋、幢幡，謙敬貢<anchor xml:id="beg0547079"/>上<anchor xml:id="end0547079"/>，
<lb n="0547c11"/>精進不懈，不<anchor xml:id="beg0547080"/>如<anchor xml:id="end0547080"/>族姓女受是經法，奉持諷
<lb n="0547c12"/>誦，廣為人說，遵修法行。如<anchor xml:id="beg0547081"/>是<anchor xml:id="end0547081"/>所教，功德福
<lb n="0547c13"/>祐，過彼供養巨億萬倍！」</p>
<p id="pTp0547c1310" type="inline">佛言：「阿難！常當以法
<lb n="0547c14"/>供養如來，若欲奉敬無上大聖，當受斯經，持
<lb n="0547c15"/>諷<anchor xml:id="beg0547082"/>誦<anchor xml:id="end0547082"/>為他人說，及<anchor xml:id="beg0547083"/>應<anchor xml:id="end0547083"/>法卷。」</p>
<p id="pTp0547c1511" type="inline">佛說如是，無思
<lb n="0547c16"/>議光菩薩、賢者阿難，一切眾會阿須倫、世間
<lb n="0548a01"/>人民，聞佛所說，莫不歡喜，作禮而去。</p>
<anchor xml:id="end0547073"/>
<lb n="0548a02"/>
<lg>
<l>天上福已盡，</l>
<l>
<anchor xml:id="beg0548001"/>墮<anchor xml:id="end0548001"/>為牛領蟲，</l>
<lb n="0548a03"/>
<l>譬如<anchor xml:id="beg0548002"/>大田<anchor xml:id="end0548002"/>家，</l>
<l>收入甚大豐。</l>
<lb n="0548a04"/>
<l>但食不復種，</l>
<l>穀盡亦飢窮；</l>
<lb n="0548a05"/>
<l>食福亦如是，</l>
<l>福盡墮罪中。</l>
<lb n="0548a06"/>
<l>人身甚難得，</l>
<l>根具亦甚難，</l>
<lb n="0548a07"/>
<l>百劫復百劫，</l>
<l>時乃得為人。</l>
<lb n="0548a08"/>
<l>失戒離人本，</l>
<l>但坐著因緣，</l>
<lb n="0548a09"/>
<l>不知<anchor xml:id="beg0548003"/>厭<anchor xml:id="end0548003"/>足故，</l>
<l>受苦如彌連。</l>
<lb n="0548a10"/>
<l>蜎<anchor xml:id="beg0548004"/>飛<anchor xml:id="end0548004"/>蠕動類，</l>
<l>其神同一<anchor xml:id="beg0548005"/>原<anchor xml:id="end0548005"/>，</l>
<lb n="0548a11"/>
<l>坐<anchor xml:id="beg0548006"/>犯<anchor xml:id="end0548006"/>不與取，</l>
<l>借貸無還心，</l>
<lb n="0548a12"/>
<l>受寄而<anchor xml:id="beg0548007"/>拒抵<anchor xml:id="end0548007"/>，</l>
<l>持頭觸突人，</l>
<lb n="0548a13"/>
<l>展轉畜生中，</l>
<l>其苦難<anchor xml:id="beg0548008"/>縷<anchor xml:id="end0548008"/>陳。</l>
<lb n="0548a14"/>
<l>佛說餓鬼苦，</l>
<l>但有飢渴患，</l>
<lb n="0548a15"/>
<l>東西求飲食，</l>
<l>不聞水穀聲。</l>
<lb n="0548a16"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548009"/>軀<anchor xml:id="end0548009"/>體一由<anchor xml:id="beg0548010"/>旬<anchor xml:id="end0548010"/>，</l>
<l>裸形髮繞身，</l>
<lb n="0548a17"/>
<l>但坐慳獨食，</l>
<l>故墮黑繩城。</l>
<lb n="0548a18"/>
<l>鐵圍兩山間，</l>
<l>窈窈何冥冥，</l>
<lb n="0548a19"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548011"/>識神<anchor xml:id="end0548011"/>墮其中，</l>
<l>不覩日月精。</l>
<lb n="0548a20"/>
<l>展轉不相見，</l>
<l>但聞叫呼聲，</l>
<lb n="0548a21"/>
<l>一切眾惡<anchor xml:id="beg0548012"/>聲<anchor xml:id="end0548012"/>，</l>
<l>苦痛傷人情。</l>
<lb n="0548a22"/>
<l>既得生為人，</l>
<l>當受身諸殃，</l>
<lb n="0548a23"/>
<l>盲聾瘖<anchor xml:id="beg0548013"/>瘂痾<anchor xml:id="end0548013"/>，</l>
<l>跛<anchor xml:id="beg0548014"/>躄<anchor xml:id="end0548014"/>不能行。</l>
<lb n="0548a24"/>
<l>雖有度世法，</l>
<l>不得聽受<anchor xml:id="beg0548015"/>聞<anchor xml:id="end0548015"/>，</l>
<lb n="0548a25"/>
<l>長夜受<anchor xml:id="beg0548016"/>是苦<anchor xml:id="end0548016"/>，</l>
<l>宛轉如車輪。</l>
<lb n="0548a26"/>
<l>受身雖根具，</l>
<l>端<anchor xml:id="beg0548017"/>政<anchor xml:id="end0548017"/>辯<anchor xml:id="beg0548018"/>聰<anchor xml:id="end0548018"/>明，</l>
<lb n="0548a27"/>
<l>邪見墮顛倒，</l>
<l>不信有佛經；</l>
<lb n="0548a28"/>
<l>或行屠網獵，</l>
<l>酒樂著<anchor xml:id="beg0548019"/>情欲<anchor xml:id="end0548019"/>，</l>
<lb n="0548a29"/>
<l>沒身見<anchor xml:id="beg0548020"/>閻<anchor xml:id="end0548020"/>王，</l>
<l>罪至乃怖驚。</l>
<lb n="0548b01"/>
<l>邊地無義理，</l>
<l>父子相<anchor xml:id="beg0548021"/>噬<anchor xml:id="end0548021"/>汝，</l>
<lb n="0548b02"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548022"/>室家更<anchor xml:id="end0548022"/>相賣，</l>
<l>屬人為奴<anchor xml:id="beg0548023"/>虜<anchor xml:id="end0548023"/>。</l>
<lb n="0548b03"/>
<l>恒<anchor xml:id="beg0548024"/>畜<anchor xml:id="end0548024"/>給驅使，</l>
<l>動靜<anchor xml:id="beg0548025"/>加<anchor xml:id="end0548025"/>杖楚，</l>
<lb n="0548b04"/>
<l>雖得為人形，</l>
<l>畜生共同侶。</l>
<lb n="0548b05"/>
<l>世間<anchor xml:id="beg0548026"/>純淑<anchor xml:id="end0548026"/>善，</l>
<l>無有師法則，</l>
<lb n="0548b06"/>
<l>當生長壽天，</l>
<l>無形但有識。</l>
<lb n="0548b07"/>
<l>壽命雖<anchor xml:id="beg0548027"/>延<anchor xml:id="end0548027"/>長，</l>
<l>三塗為<anchor xml:id="beg0548028"/>隣<anchor xml:id="end0548028"/>側，</l>
<lb n="0548b08"/>
<l>後作<anchor xml:id="beg0548029"/>曲<anchor xml:id="end0548029"/>
<anchor xml:id="beg0548030"/>蟮<anchor xml:id="end0548030"/>蟲，</l>
<l>泥沙為飲食。</l>
<lb n="0548b09"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548031"/>以<anchor xml:id="end0548031"/>在八<anchor xml:id="beg0548032"/>難<anchor xml:id="end0548032"/>處，</l>
<l>難得復<anchor xml:id="beg0548033"/>為人<anchor xml:id="end0548033"/>，</l>
<lb n="0548b10"/>
<l>譬如海盲<anchor xml:id="beg0548034"/>鱉<anchor xml:id="end0548034"/>，</l>
<l>欲值浮木孔。</l>
<lb n="0548b11"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548035"/>先<anchor xml:id="end0548035"/>死墮須<anchor xml:id="beg0548036"/>河<anchor xml:id="end0548036"/>，</l>
<l>甫來<anchor xml:id="beg0548037"/>已<anchor xml:id="end0548037"/>過去，</l>
<lb n="0548b12"/>
<l>值法已<anchor xml:id="beg0548038"/>沒<anchor xml:id="end0548038"/>盡，</l>
<l>輒生佛故處。</l>
<lb n="0548b13"/>
<l>為法<anchor xml:id="beg0548039"/>船欲壞<anchor xml:id="end0548039"/>，</l>
<l>思惟<anchor xml:id="beg0548040"/>入<anchor xml:id="end0548040"/>甘露，</l>
<lb n="0548b14"/>
<l>
<anchor xml:id="beg0548041"/>精進<anchor xml:id="end0548041"/>
<anchor xml:id="beg0548042"/>諷<anchor xml:id="end0548042"/>為勉，</l>
<l>善知識為師，</l>
<lb n="0548b15"/>
<l>精進為大力，</l>
<l>慧明<anchor xml:id="beg0548043"/>踰<anchor xml:id="end0548043"/>日光，</l>
<lb n="0548b16"/>
<l>甘露消<anchor xml:id="beg0548044"/>諸<anchor xml:id="end0548044"/>毒，</l>
<l>亦能除五陰。</l>
<lb n="0548b17"/>
<l>若人已有信，</l>
<l>
<anchor xml:id="beg0548045"/>住<anchor xml:id="end0548045"/>在佛教<anchor xml:id="beg0548046"/>戒<anchor xml:id="end0548046"/>，</l>
<lb n="0548b18"/>
<l>便道通亦利，</l>
<l>以開甘露門，</l>
<lb n="0548b19"/>
<l>甘露聲已出，</l>
<l>三界遍分明。</l>
<lb n="0548b20"/>
<l>已開大<anchor xml:id="beg0548047"/>要道<anchor xml:id="end0548047"/>，</l>
<l>但當正意行，</l>
<lb n="0548b21"/>
<l>一心向在<anchor xml:id="beg0548048"/>在<anchor xml:id="end0548048"/>，</l>
<l>為道莫中止。</l>
<lb n="0548b22"/>
<l>人意譬如稱，</l>
<l>常當攝<anchor xml:id="beg0548049"/>拘牽<anchor xml:id="end0548049"/>，</l>
<lb n="0548b23"/>
<l>思惟止與觀，</l>
<l>是為世間明。</l>
<lb n="0548b24"/>
<l>叉手持頭腦，</l>
<l>三界皆禮<anchor xml:id="tnote0548050"/>
<anchor xml:id="mod0548050"/>佛。</l>
</lg>
<lb n="0548b25"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0548051"/>五<anchor xml:id="end0548051"/>苦章句經</byline>
</p5txt>