<p5txt n="T31n1586">
<lb n="0060a13"/>
<lb n="0060a14"/>
<lb n="0060a15"/>
<docNumber>No. 1586 [No. 1587; cf. No. 1585]</docNumber>
<lb n="0060a16"/>唯識三十論<anchor xml:id="tnote0060005"/>
<foreign n="0060005" resp="Taisho" lang="sa" place="foot">Triṁśikā vijñaptikārikā.</foreign>
<anchor xml:id="beg0060005"/>頌<anchor xml:id="end0060005"/>
<lb n="0060a17"/>
<lb n="0060a18"/>
<byline>世親菩薩造</byline>
<lb n="0060a19"/>
<byline>
<anchor xml:id="beg0060006"/>大唐<anchor xml:id="end0060006"/>三藏法師玄奘奉　詔譯</byline>
<lb n="0060a20"/>
<p id="pT31p0060a2001">護法等菩薩約此三十頌造《成唯識》，今略標
<lb n="0060a21"/>所以。謂此三十頌中，初二十四行頌明唯識
<lb n="0060a22"/>相；次一行頌明唯識性；後五行頌明唯識行
<lb n="0060a23"/>位。就二十四行頌中，初一行半略辯唯識相；
<lb n="0060a24"/>次二十二行半廣辯唯識相。謂外問言：「若唯
<lb n="0060a25"/>有識，云何世間及諸聖教說有我法？」舉頌<anchor xml:id="beg0060007"/>詶<anchor xml:id="end0060007"/>
<lb n="0060a26"/>答，頌曰：</p>
<lb n="0060a27"/>
<lg>「１<l>由假說我法，</l>
<l>有種種相轉。</l>
<lb n="0060a28"/>
<l>彼依<anchor xml:id="tnote0060008"/>
<anchor xml:id="begtt0060008"/>識所變<anchor xml:id="endtt0060008"/>，</l>
<l>此<anchor xml:id="tnote0060009"/>
<anchor xml:id="begtt0060009"/>能變<anchor xml:id="endtt0060009"/>唯三：</l>
</lg>
<lb n="0060a29"/>
<lg>２<l>謂<anchor xml:id="tnote0060010"/>
<anchor xml:id="begtt0060010"/>異熟<anchor xml:id="endtt0060010"/>、<anchor xml:id="tnote0060011"/>
<anchor xml:id="begtt0060011"/>思量<anchor xml:id="endtt0060011"/>，</l>
<l>及<anchor xml:id="tnote0060012"/>
<anchor xml:id="begtt0060012"/>了別境識<anchor xml:id="endtt0060012"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0060b01"/>
<p id="pT31p0060b0101">
<anchor xml:id="beg0060013"/>次<anchor xml:id="end0060013"/>二十二行半廣辯唯識相者，由前頌文略
<lb n="0060b02"/>標三能變，今廣明三變相。且初能變其相云
<lb n="0060b03"/>何？頌曰：</p>
<lb n="0060b04"/>
<lg>
<l>「　初<anchor xml:id="tnote0060014"/>
<anchor xml:id="begtt0060014"/>阿賴耶識<anchor xml:id="endtt0060014"/>，</l>
<l>異熟<anchor xml:id="tnote0060015"/>
<anchor xml:id="begtt0060015"/>一切種<anchor xml:id="endtt0060015"/>，</l>
</lg>
<lb n="0060b05"/>
<lg>３<l>
<anchor xml:id="tnote0060016"/>
<anchor xml:id="begtt0060016"/>不可知<anchor xml:id="endtt0060016"/>
<anchor xml:id="tnote0060017"/>
<anchor xml:id="begtt0060017"/>執受<anchor xml:id="endtt0060017"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060018"/>
<anchor xml:id="begtt0060018"/>處<anchor xml:id="endtt0060018"/>
<anchor xml:id="tnote0060019"/>
<anchor xml:id="mod0060019"/>了常與<anchor xml:id="tnote0060020"/>
<anchor xml:id="begtt0060020"/>觸<anchor xml:id="endtt0060020"/>、</l>
<lb n="0060b06"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060021"/>
<anchor xml:id="begtt0060021"/>作意<anchor xml:id="endtt0060021"/>、<anchor xml:id="tnote0060022"/>
<anchor xml:id="mod0060022"/>受、<anchor xml:id="tnote0060023"/>
<anchor xml:id="begtt0060023"/>想<anchor xml:id="endtt0060023"/>、<anchor xml:id="tnote0060024"/>
<anchor xml:id="begtt0060024"/>思<anchor xml:id="endtt0060024"/>，</l>
<l>相應唯<anchor xml:id="tnote0060025"/>
<anchor xml:id="begtt0060025"/>捨<anchor xml:id="endtt0060025"/>受。</l>
</lg>
<lb n="0060b07"/>
<lg>４<l>是<anchor xml:id="tnote0060026"/>
<anchor xml:id="begtt0060026"/>無覆無記<anchor xml:id="endtt0060026"/>，</l>
<l>觸等亦如是，</l>
<lb n="0060b08"/>
<l>恒轉如<anchor xml:id="beg0060027"/>瀑<anchor xml:id="end0060027"/>流，</l>
<l>阿羅漢位<anchor xml:id="tnote0060028"/>
<anchor xml:id="begtt0060028"/>捨<anchor xml:id="endtt0060028"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0060b09"/>
<p id="pT31p0060b0901">已說初能變，第二能變其相<anchor xml:id="beg0060029"/>云<anchor xml:id="end0060029"/>何？頌曰：</p>
<lb n="0060b10"/>
<lg>「５<l>次第二能變，</l>
<l>是識名<anchor xml:id="tnote0060030"/>
<anchor xml:id="begtt0060030"/>末那<anchor xml:id="endtt0060030"/>，</l>
<lb n="0060b11"/>
<l>依彼轉緣彼，</l>
<l>思量為性相。</l>
</lg>
<lb n="0060b12"/>
<lg>６<l>四煩惱常俱，</l>
<l>謂<anchor xml:id="tnote0060031"/>
<anchor xml:id="begtt0060031"/>我癡<anchor xml:id="endtt0060031"/>、<anchor xml:id="tnote0060032"/>
<anchor xml:id="begtt0060032"/>我見<anchor xml:id="endtt0060032"/>、</l>
<lb n="0060b13"/>
<l>并<anchor xml:id="tnote0060033"/>
<anchor xml:id="begtt0060033"/>我慢<anchor xml:id="endtt0060033"/>、<anchor xml:id="tnote0060034"/>
<anchor xml:id="begtt0060034"/>我愛<anchor xml:id="endtt0060034"/>，</l>
<l>及餘觸等俱。</l>
</lg>
<lb n="0060b14"/>
<lg>７<l>
<anchor xml:id="tnote0060035"/>
<anchor xml:id="begtt0060035"/>有覆無記<anchor xml:id="endtt0060035"/>攝，</l>
<l>隨所生所繫，</l>
<lb n="0060b15"/>
<l>阿羅漢<anchor xml:id="tnote0060036"/>
<anchor xml:id="begtt0060036"/>滅定<anchor xml:id="endtt0060036"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060037"/>
<anchor xml:id="begtt0060037"/>出世道<anchor xml:id="endtt0060037"/>無有。」</l>
</lg>
<lb n="0060b16"/>
<p id="pT31p0060b1601">如是已說第二能變，第三能變其相云何？頌
<lb n="0060b17"/>曰：</p>
<lb n="0060b18"/>
<lg>「８<l>次第三能變，</l>
<l>差別有六種，</l>
<lb n="0060b19"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060038"/>
<anchor xml:id="begtt0060038"/>了境<anchor xml:id="endtt0060038"/>為性相，</l>
<l>善不善俱非。</l>
</lg>
<lb n="0060b20"/>
<lg>９<l>此<anchor xml:id="tnote0060039"/>
<anchor xml:id="begtt0060039"/>心所<anchor xml:id="endtt0060039"/>
<anchor xml:id="tnote0060040"/>
<anchor xml:id="begtt0060040"/>遍行<anchor xml:id="endtt0060040"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060041"/>
<anchor xml:id="begtt0060041"/>別境<anchor xml:id="endtt0060041"/>、<anchor xml:id="tnote0060042"/>
<anchor xml:id="begtt0060042"/>善<anchor xml:id="endtt0060042"/>、<anchor xml:id="tnote0060043"/>
<anchor xml:id="begtt0060043"/>煩惱<anchor xml:id="endtt0060043"/>、</l>
<lb n="0060b21"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060044"/>
<anchor xml:id="begtt0060044"/>隨煩惱<anchor xml:id="endtt0060044"/>、不定，</l>
<l>皆三受相應。</l>
</lg>
<lb n="0060b22"/>
<lg>１０<l>初遍行觸等，</l>
<l>次別境謂<anchor xml:id="tnote0060045"/>
<anchor xml:id="begtt0060045"/>欲<anchor xml:id="endtt0060045"/>、</l>
<lb n="0060b23"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060046"/>
<anchor xml:id="begtt0060046"/>勝解<anchor xml:id="endtt0060046"/>、<anchor xml:id="tnote0060047"/>
<anchor xml:id="begtt0060047"/>念<anchor xml:id="endtt0060047"/>、<anchor xml:id="tnote0060048"/>
<anchor xml:id="begtt0060048"/>定<anchor xml:id="endtt0060048"/>、<anchor xml:id="tnote0060049"/>
<anchor xml:id="mod0060049"/>慧，</l>
<l>所緣事不同。</l>
</lg>
<lb n="0060b24"/>
<lg>１１<l>善謂<anchor xml:id="tnote0060050"/>
<anchor xml:id="begtt0060050"/>信<anchor xml:id="endtt0060050"/>、<anchor xml:id="tnote0060051"/>
<anchor xml:id="begtt0060051"/>慚<anchor xml:id="endtt0060051"/>、<anchor xml:id="tnote0060052"/>
<anchor xml:id="begtt0060052"/>愧<anchor xml:id="endtt0060052"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060053"/>無貪等三根，</l>
<lb n="0060b25"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060054"/>
<anchor xml:id="begtt0060054"/>勤<anchor xml:id="endtt0060054"/>、<anchor xml:id="tnote0060055"/>
<anchor xml:id="mod0060055"/>安、<anchor xml:id="tnote0060056"/>
<anchor xml:id="mod0060056"/>不放逸、</l>
<l>行<anchor xml:id="tnote0060057"/>
<anchor xml:id="begtt0060057"/>捨<anchor xml:id="endtt0060057"/>及<anchor xml:id="tnote0060058"/>
<anchor xml:id="begtt0060058"/>不害<anchor xml:id="endtt0060058"/>。</l>
</lg>
<lb n="0060b26"/>
<lg>１２<l>煩惱謂<anchor xml:id="tnote0060059"/>
<anchor xml:id="begtt0060059"/>貪<anchor xml:id="endtt0060059"/>、<anchor xml:id="tnote0060060"/>
<anchor xml:id="begtt0060060"/>瞋<anchor xml:id="endtt0060060"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060061"/>
<anchor xml:id="begtt0060061"/>癡<anchor xml:id="endtt0060061"/>、<anchor xml:id="tnote0060062"/>
<anchor xml:id="begtt0060062"/>慢<anchor xml:id="endtt0060062"/>、<anchor xml:id="tnote0060063"/>
<anchor xml:id="begtt0060063"/>疑<anchor xml:id="endtt0060063"/>、<anchor xml:id="tnote0060064"/>
<anchor xml:id="mod0060064"/>惡見。</l>
<lb n="0060b27"/>
<l>隨煩惱謂<anchor xml:id="tnote0060065"/>
<anchor xml:id="begtt0060065"/>忿<anchor xml:id="endtt0060065"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060066"/>
<anchor xml:id="begtt0060066"/>恨<anchor xml:id="endtt0060066"/>、<anchor xml:id="tnote0060067"/>
<anchor xml:id="begtt0060067"/>覆<anchor xml:id="endtt0060067"/>、<anchor xml:id="tnote0060068"/>
<anchor xml:id="begtt0060068"/>惱<anchor xml:id="endtt0060068"/>、<anchor xml:id="tnote0060069"/>
<anchor xml:id="begtt0060069"/>嫉<anchor xml:id="endtt0060069"/>、<anchor xml:id="tnote0060070"/>
<anchor xml:id="begtt0060070"/>慳<anchor xml:id="endtt0060070"/>、</l>
</lg>
<lb n="0060b28"/>
<lg>１３<l>
<anchor xml:id="tnote0060071"/>
<anchor xml:id="begtt0060071"/>誑<anchor xml:id="endtt0060071"/>
<anchor xml:id="tnote0060072"/>、<anchor xml:id="begtt0060072"/>諂<anchor xml:id="endtt0060072"/>與<anchor xml:id="tnote0060073"/>
<anchor xml:id="begtt0060073"/>害<anchor xml:id="endtt0060073"/>、<anchor xml:id="tnote0060074"/>
<anchor xml:id="begtt0060074"/>憍<anchor xml:id="endtt0060074"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060075"/>
<anchor xml:id="mod0060075"/>無慚及<anchor xml:id="tnote0060076"/>
<anchor xml:id="mod0060076"/>無愧、</l>
<lb n="0060b29"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060077"/>
<anchor xml:id="begtt0060077"/>掉舉<anchor xml:id="endtt0060077"/>與<anchor xml:id="tnote0060078"/>
<anchor xml:id="mod0060078"/>
<anchor xml:id="begtt0060078"/>
<anchor xml:id="beg0060078"/>惛沈<anchor xml:id="end0060078"/>
<anchor xml:id="endtt0060078"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060079"/>
<anchor xml:id="begtt0060079"/>不信<anchor xml:id="endtt0060079"/>并<anchor xml:id="tnote0060080"/>
<anchor xml:id="begtt0060080"/>懈怠<anchor xml:id="endtt0060080"/>、</l>
</lg>
<lb n="0060c01"/>
<lg>１４<l>
<anchor xml:id="tnote0060081"/>
<anchor xml:id="begtt0060081"/>放逸<anchor xml:id="endtt0060081"/>及<anchor xml:id="tnote0060082"/>
<anchor xml:id="begtt0060082"/>失念<anchor xml:id="endtt0060082"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060083"/>
<anchor xml:id="begtt0060083"/>散亂<anchor xml:id="endtt0060083"/>、<anchor xml:id="tnote0060084"/>
<anchor xml:id="begtt0060084"/>不正知<anchor xml:id="endtt0060084"/>。</l>
<lb n="0060c02"/>
<l>不定謂<anchor xml:id="tnote0060085"/>
<anchor xml:id="mod0060085"/>悔、<anchor xml:id="tnote0060086"/>
<anchor xml:id="begtt0060086"/>眠<anchor xml:id="endtt0060086"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060087"/>
<anchor xml:id="begtt0060087"/>尋<anchor xml:id="endtt0060087"/>、<anchor xml:id="tnote0060088"/>
<anchor xml:id="begtt0060088"/>伺<anchor xml:id="endtt0060088"/>二各二。」</l>
</lg>
<lb n="0060c03"/>
<p id="pT31p0060c0301">已說六識心所相應，云何應知現起分位？頌
<lb n="0060c04"/>曰：</p>
<lb n="0060c05"/>
<lg>「１５<l>依止<anchor xml:id="tnote0060089"/>
<anchor xml:id="begtt0060089"/>根本識<anchor xml:id="endtt0060089"/>，</l>
<l>五識隨緣現，</l>
<lb n="0060c06"/>
<l>或俱或不俱，</l>
<l>如濤波依水。</l>
</lg>
<lb n="0060c07"/>
<lg>１６<l>
<anchor xml:id="tnote0060090"/>
<anchor xml:id="begtt0060090"/>意識<anchor xml:id="endtt0060090"/>常現起，</l>
<l>除生<anchor xml:id="tnote0060091"/>
<anchor xml:id="begtt0060091"/>無想天<anchor xml:id="endtt0060091"/>，</l>
<lb n="0060c08"/>
<l>及<anchor xml:id="tnote0060092"/>無心二定，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0060093"/>
<anchor xml:id="begtt0060093"/>睡眠<anchor xml:id="endtt0060093"/>與<anchor xml:id="tnote0060094"/>
<anchor xml:id="begtt0060094"/>悶絕<anchor xml:id="endtt0060094"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0060c09"/>
<p id="pT31p0060c0901">已廣分別三能變相為自所變二分所依，云
<lb n="0060c10"/>何應知依識所變假說我、法非別實有，<anchor xml:id="beg0060095"/>由<anchor xml:id="end0060095"/>斯
<lb n="0061a01"/>一切唯有識耶？頌<anchor xml:id="beg0061001"/>曰<anchor xml:id="end0061001"/>：</p>
<lb n="0061a02"/>
<lg>「１７<l>是諸識轉變，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061002"/>
<anchor xml:id="begtt0061002"/>分別<anchor xml:id="endtt0061002"/>、所分別，</l>
<lb n="0061a03"/>
<l>由此彼皆無，</l>
<l>故一切<anchor xml:id="tnote0061003"/>
<anchor xml:id="begtt0061003"/>唯識<anchor xml:id="endtt0061003"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0061a04"/>
<p id="pT31p0061a0401">若唯有識，都無外緣，由何而生種種分別？頌
<lb n="0061a05"/>曰：</p>
<lb n="0061a06"/>
<lg>「１８<l>由一切種識，</l>
<l>如是如是變，</l>
<lb n="0061a07"/>
<l>以<anchor xml:id="tnote0061004"/>
<anchor xml:id="begtt0061004"/>展轉力<anchor xml:id="endtt0061004"/>故，</l>
<l>彼彼分別生。」</l>
</lg>
<lb n="0061a08"/>
<p id="pT31p0061a0801">雖有內識而無外緣，由何有情生死相續？頌
<lb n="0061a09"/>曰：</p>
<lb n="0061a10"/>
<lg>「１９<l>由諸<anchor xml:id="tnote0061005"/>
<anchor xml:id="begtt0061005"/>業習氣<anchor xml:id="endtt0061005"/>、</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061006"/>二取習氣俱，</l>
<lb n="0061a11"/>
<l>前異熟既盡，</l>
<l>復生餘異熟。」</l>
</lg>
<lb n="0061a12"/>
<p id="pT31p0061a1201">若唯有識，何故世尊處處經中說有三性？應
<lb n="0061a13"/>知三性亦不離識，所以者何？頌曰：</p>
<lb n="0061a14"/>
<lg>「２０<l>由彼彼遍計，</l>
<l>遍計種種物，</l>
<lb n="0061a15"/>
<l>此<anchor xml:id="tnote0061007"/>
<anchor xml:id="begtt0061007"/>遍計所執<anchor xml:id="endtt0061007"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061008"/>
<anchor xml:id="begtt0061008"/>自性<anchor xml:id="endtt0061008"/>無所有。</l>
</lg>
<lb n="0061a16"/>
<lg>２１<l>
<anchor xml:id="tnote0061009"/>
<anchor xml:id="begtt0061009"/>依他起自性<anchor xml:id="endtt0061009"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061010"/>
<anchor xml:id="begtt0061010"/>分別緣所生<anchor xml:id="endtt0061010"/>。</l>
<lb n="0061a17"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061011"/>
<anchor xml:id="mod0061011"/>圓成實於彼，</l>
<l>常遠離前性。</l>
</lg>
<lb n="0061a18"/>
<lg>２２<l>故此與依他，</l>
<l>非異非不異，</l>
<lb n="0061a19"/>
<l>如無常等性，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061012"/>非不見此彼。」</l>
</lg>
<lb n="0061a20"/>
<p id="pT31p0061a2001">若有三性，如何世尊說一切法皆無自性？頌
<lb n="0061a21"/>曰：</p>
<lb n="0061a22"/>
<lg>「２３<l>即依此三性，</l>
<l>立彼<anchor xml:id="tnote0061013"/>
<anchor xml:id="begtt0061013"/>三無性<anchor xml:id="endtt0061013"/>，</l>
<lb n="0061a23"/>
<l>故佛密意說，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061014"/>
<anchor xml:id="begtt0061014"/>一切法無性<anchor xml:id="endtt0061014"/>。</l>
</lg>
<lb n="0061a24"/>
<lg>２４<l>初即<anchor xml:id="tnote0061015"/>
<anchor xml:id="begtt0061015"/>相<anchor xml:id="endtt0061015"/>無性，</l>
<l>次無<anchor xml:id="tnote0061016"/>
<anchor xml:id="begtt0061016"/>自然性<anchor xml:id="endtt0061016"/>，</l>
<lb n="0061a25"/>
<l>後由遠離前，</l>
<l>所執我、法性。</l>
</lg>
<lb n="0061a26"/>
<lg>２５<l>此<anchor xml:id="tnote0061017"/>
<anchor xml:id="begtt0061017"/>諸法勝義<anchor xml:id="endtt0061017"/>，</l>
<l>亦即是<anchor xml:id="tnote0061018"/>
<anchor xml:id="begtt0061018"/>真如<anchor xml:id="endtt0061018"/>，</l>
<lb n="0061a27"/>
<anchor xml:id="tnote0061019"/>
<anchor xml:id="mod0061019"/>
<anchor xml:id="begtt0061019"/>
<l>常如其性故，</l>
<l>即唯識實性。」</l>
<anchor xml:id="endtt0061019"/>
</lg>
<lb n="0061a28"/>
<p id="pT31p0061a2801">後<anchor xml:id="beg0061020"/>五<anchor xml:id="end0061020"/>行頌明唯識行位者，論曰：「如是所成唯
<lb n="0061a29"/>識性、相，誰依幾位？如何悟入？」謂具大乘二種
<lb n="0061b01"/>種性：一、本性種性，謂無始來依附本識，法爾
<lb n="0061b02"/>所得無漏法因；二、謂習所成種性，謂聞法界
<lb n="0061b03"/>等流法已，聞所成<anchor xml:id="beg0061021"/>等熏習所成<anchor xml:id="end0061021"/>。具此二性
<lb n="0061b04"/>方能悟入。何謂五位？一、資糧位，謂修大乘順
<lb n="0061b05"/>解脫分，依識性、相能深信解。其相云何？頌曰：</p>
<lb n="0061b06"/>
<lg>「２６<l>乃至未起識，</l>
<l>求住唯識性，</l>
<lb n="0061b07"/>
<l>於二取隨眠，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061022"/>
<foreign n="0061022" resp="Taisho" lang="sa" place="foot">Yāvad vijñapti-mātratve vijñānaṁ nāvatiṣṭhati | grāhadvayasyānuśayas tāvan vini vartate ||</foreign>猶未能伏滅。」</l>
</lg>
<lb n="0061b08"/>
<p id="pT31p0061b0801">二、加行位，謂修大乘順決擇分，在加行<anchor xml:id="beg0061023"/>位<anchor xml:id="end0061023"/>能
<lb n="0061b09"/>漸伏除所取、能取。其相云何？</p>
<lb n="0061b10"/>
<lg>「２７<l>現前立少物，</l>
<l>謂是唯識性，</l>
<lb n="0061b11"/>
<l>以有所得故，</l>
<l>非實住唯識。」</l>
</lg>
<lb n="0061b12"/>
<p id="pT31p0061b1201">三、通達位，謂諸菩薩所<anchor xml:id="beg0061024"/>住<anchor xml:id="end0061024"/>見道，在通達位如
<lb n="0061b13"/>實通達。其相云何？</p>
<lb n="0061b14"/>
<lg>「２８<anchor xml:id="tnote0061025"/>
<anchor xml:id="begtt0061025"/>
<l>若時於所緣，</l>
<l>智都無所得，</l>
<anchor xml:id="endtt0061025"/>
<lb n="0061b15"/>
<l>爾時住唯識，</l>
<l>離二取相故。」</l>
</lg>
<lb n="0061b16"/>
<p id="pT31p0061b1601">四、修習位，謂諸菩薩所住修道，修習位中如
<lb n="0061b17"/>實見理，數數修習。其相云何？</p>
<lb n="0061b18"/>
<lg>「２９<anchor xml:id="tnote0061026"/>
<l>
<anchor xml:id="begtt0061026"/>無得不思議<anchor xml:id="endtt0061026"/>，</l>
<l>是<anchor xml:id="tnote0061027"/>
<anchor xml:id="begtt0061027"/>出世間智<anchor xml:id="endtt0061027"/>，</l>
<lb n="0061b19"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061028"/>捨二麁重故，</l>
<l>便證得<anchor xml:id="tnote0061029"/>轉依。」</l>
</lg>
<lb n="0061b20"/>
<p id="pT31p0061b2001">五、究竟位，謂住無上正等菩提，出障圓明，能
<lb n="0061b21"/>盡未來化有情類。其相云何？</p>
<lb n="0061b22"/>
<lg>「３０<l>此即<anchor xml:id="tnote0061030"/>
<anchor xml:id="begtt0061030"/>無漏界<anchor xml:id="endtt0061030"/>，</l>
<l>不思議<anchor xml:id="tnote0061031"/>
<anchor xml:id="begtt0061031"/>善<anchor xml:id="endtt0061031"/>
<anchor xml:id="tnote0061032"/>
<anchor xml:id="begtt0061032"/>常<anchor xml:id="endtt0061032"/>，</l>
<lb n="0061b23"/>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061033"/>
<anchor xml:id="begtt0061033"/>安樂解脫身<anchor xml:id="endtt0061033"/>，</l>
<l>
<anchor xml:id="tnote0061034"/>
<anchor xml:id="begtt0061034"/>大牟尼名法<anchor xml:id="endtt0061034"/>。」</l>
</lg>
<lb n="0061b24"/>唯識三十論頌</p5txt>