<p5txt n="T56n2189">
<lb n="0144a01"/>
<lb n="0144a02"/>
<docNumber>No. 2189 [cf. No. 262]</docNumber>
<lb n="0144a03"/>
<head>
<anchor xml:id="fnT56p0144a01"/>法華釋文序</head>
<lb n="0144a04"/>
<lb n="0144a05"/>
<p id="pT56p0144a0501">夫妙法蓮華經者。諸佛之<anchor xml:id="fnT56p0144a02"/>祕要。從經之本源
<lb n="0144a06"/>也。文雖八軸義包萬象。是以古今諸宗疏釋
<lb n="0144a07"/>區分。隨義訓文遂異音。諸師音義有兩三
<lb n="0144a08"/>家。或述一訓。或出一音。尋義讀文頗有不安。
<lb n="0144a09"/>然復有曇捷法師之單字。文雖盡義猶闕。有
<lb n="0144a10"/>大乘基師之音訓。義雖窮文尚少。讀者常迷。
<lb n="0144a11"/>還恨先賢。</p>
<lb n="0144a12"/>
<p id="pT56p0144a1201">我戶部藤納言取於朝大公望。准於昔維摩
<lb n="0144a13"/>詰鬢莖未剃心蓮早開。課予令撰斯文。蓋甘
<lb n="0144a14"/>知其如此也。予謹奉教命。漸迴愚慮。糅諸師
<lb n="0144a15"/>之音義。集諸家之疏釋。刊謬補闕。省繁撮
<lb n="0144a16"/>要。凡今所撰錄者取捷公之單字。冉基公之
<lb n="0144a17"/>音訓。基餘列諸宗之疏釋。載諸家之切韻。若
<lb n="0144a18"/>一字二義立難辨正。則隨處得出斷其疑網。
<lb n="0144a19"/>勒成三卷。名曰法華釋文
(中算)
。人間跛鱉。僧
<lb n="0144a20"/>中瘂羊。雖望龍象之光塵。猶昧內外。於味道
<lb n="0144a21"/>以蠡酌海。恐多缺漏。時景子年建酉月朔五
<lb n="0144a22"/>日。興福寺中算聊自敘之云爾。</p>
<lb n="0144a23"/>
<lb n="0144a24"/>
<lb n="0144a25"/>妙法蓮華經釋文卷上<lb n="0144a26"/>
<lb n="0144a27"/>
<byline>釋中算撰</byline>
<lb n="0144a28"/>
<p id="pT56p0144a2801">掌記抄云二十八品都有六萬八千九百四十
<lb n="0144a29"/>四言
(除題目定)
。</p>
<lb n="0144b01"/>
<p id="pT56p0144b0101">第一卷八千八百八十八言</p>
<p id="pT56p0144b0112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(序品四千一百七十二言。方便品
<lb n="0144b02"/>四千七百一十六言)
。</p>
<lb n="0144b03"/>
<p id="pT56p0144b0301">第二卷九千八百六十言</p>
<p id="pT56p0144b0311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(譬喻品六千五百九十一言。信解品三千二
<lb n="0144b04"/>百六十九言)
。</p>
<lb n="0144b05"/>
<p id="pT56p0144b0501">第三卷九千二百八十六言</p>
<p id="pT56p0144b0512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(藥草喻品一千六百五十九言。授
<lb n="0144b06"/>記品一千七百二十言。化城喻品五千九百七言)
。</p>
<lb n="0144b07"/>
<p id="pT56p0144b0701">第四卷一萬一千二百五十五言</p>
<p id="pT56p0144b0714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五百弟子受記品二千三
<lb n="0144b08"/>百言。授學無學人記品一千二百三十七言。法師品二千一百六十三言。見寶塔品二千六百三十二
<lb n="0144b09"/>言。提婆達多品一千七百二十九言。持品一千一百九十四言)
。</p>
<lb n="0144b10"/>
<p id="pT56p0144b1001">第五卷一萬六百六十二言</p>
<p id="pT56p0144b1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(安樂行品三千二百二十五言。從
<lb n="0144b11"/>地踊出品二千七百五十七言。如來壽量品二千一十八言。分別功德品二千六百六十二言)
。</p>
<lb n="0144b12"/>
<p id="pT56p0144b1201">第六卷一萬二百二十二言</p>
<p id="pT56p0144b1212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(隨喜功德品一千三百五言。法師
<lb n="0144b13"/>功德品三千五十九言。常不輕菩薩品一千四百九十五言。如來神力品一千一百一十四言。囑累品
<lb n="0144b14"/>四百六十三言。藥王菩薩本事品二千七百八十六言)
。</p>
<lb n="0144b15"/>
<p id="pT56p0144b1501">第七卷八千七百七十一言</p>
<p id="pT56p0144b1512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(妙音菩薩品二千六十九言。觀世
<lb n="0144b16"/>音菩薩普門品二千八十言。陀羅尼品一千二百二十七言。妙莊嚴王本事品一千七百一十四言。普
<lb n="0144b17"/>賢菩薩勸發品一千六百八十一言)
。</p>
<lb n="0144b18"/>
<p id="pT56p0144b1801">大隋京師惠日道場沙門曇捷字釋云。六萬
<lb n="0144b19"/>九千三百八十四字。單字一千五百七十字。</p>
<lb n="0144b20"/>
<p id="pT56p0144b2001">鏡水寺沙門栖復玄贊要集云。六萬九千七
<lb n="0144b21"/>百五十四言。</p>
<lb n="0144b22"/>
<p id="pT56p0144b2201" rend="margin-left:1em">今案。常記六萬八千九百四十四言者除
<lb n="0144b23"/>題目四百十字定也。曇捷六萬九千三百
<lb n="0144b24"/>八十四言者除普門品重頌五百三十一字
<lb n="0144b25"/>定也。栖復六萬九千七百五十四言為正。
<lb n="0144b26"/>雖有增減大概如此。所以有增減者。或是
<lb n="0144b27"/>經本之不同。或以二十三十字書廿卅等也。</p>
<lb n="0144c01"/>
<head>○序品</head>
<lb n="0144c02"/>妙<p id="pT56p0144c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彌召反。慈恩云。〡精也。又要〡好貌。古文為玅。曇捷云微也)
。</p>法<p id="pT56p0144c0226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(「說文<g ref="CB20092"/>今法」方乏反。曇捷云。常
<lb n="0144c03"/>也令也。慈恩云。〡軌則也。又揩式也)
。</p>蓮<p id="pT56p0144c0316" type="inline" rend="margin-left:1em">
(路賢反。慈恩云。芙蕖實也。曇捷云。藕子云云)
。</p>華<p id="pT56p0144c0334" type="inline" rend="margin-left:1em">
(「〡〡
<lb n="0144c04"/>榮也。從艸<g ref="CB20100"/>聲」慈恩云。呼瓜反。華美曰〡。或作花〡也。麻杲云。內典有法〡經名也。今案。〡字有三音。平聲輕重與去聲也。平輕則花也。重則榮華〡美也。去則華山
<lb n="0144c05"/>西岳也。今為取花用平輕也。不空三藏儀軌作花字者蓋此意焉)
。</p>經<p id="pT56p0144c0527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古靈反。慈恩云。為常為法。是攝是貫
<lb n="0144c06"/>也。孫愐云。佛留教語也。惠淨云。〡徑也。先聖後聖同所履故也。「〡〡織也。從糸巠聲」)
。</p>序<p id="pT56p0144c0634" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徐呂反。
<lb n="0144c07"/>慈恩云。由致也。庠〡也。詮〡也。始也。吉藏云。漸也。王仁煦云。敘也「從廣予聲」)
。</p>品<p id="pT56p0144c0731" type="inline" rend="margin-left:1em">
(普綿反。慈恩云。
<lb n="0144c08"/>彙「婁貴反」聚也。類別也)
。</p>第<p id="pT56p0144c0811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(特計反。慈恩云。居也。廣雅云。次也「玉篇從竹又從艸」)
。</p>一<p id="pT56p0144c0832" type="inline" rend="margin-left:1em">
(因吉反。慈
<lb n="0144c09"/>恩云。首也)
。</p>
<lb n="0144c10"/>如<p id="pT56p0144c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(仁餘反。郭知玄云。若也。孫愐云。似也。「〡〡從女口〡」)
。</p>是<p id="pT56p0144c1023" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承紙反。曹憲云。此也。梁武帝云。
<lb n="0144c11"/>如如者如斯之義也)
。</p>我<p id="pT56p0144c1110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五可反。蔣魴云。吾也)
。</p>聞<p id="pT56p0144c1119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武分反。釋氏云。耳受聲也「〡〡知聲也。從耳門聲」)
。</p>
<lb n="0144c12"/>時<p id="pT56p0144c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(市之反。玉篇云。須臾之間日〡也。慈恩云。〡分也。「〡〡四時也。從日寺聲」)
。</p>佛<p id="pT56p0144c1231" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符弗反。慈恩云。
<lb n="0144c13"/>具云〡陀。唐云覺者。孫愐云釋像也。「〡〡從人弗〡」)
。</p>住<p id="pT56p0144c1322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(特遇反。慈恩云。居止遊化之義也)
。</p>
<lb n="0144c14"/>王<p id="pT56p0144c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(雨方反。玉篇云。天子也。詩注云。〡君也。「〡〡三者天地人也。參通王也」)
。</p>舍<p id="pT56p0144c1430" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書冶反。玉篇云。
<lb n="0144c15"/>止息也。詩注云。〡處也。又始夜反。曹憲云。宮也)
。</p>城<p id="pT56p0144c1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(石盈反。公羊傳云。百雉為〡。慈恩云。王舍城在摩揭
<lb n="0144c16"/>陀國之正中。頻婆娑羅王先舍於此。故稱王舍城。見西域記。諸師異釋不戴之。「〡〡從土成〡」)
。</p>
<lb n="0144c17"/>耆<p id="pT56p0144c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠脂反。「〡〡從老清旨〡」)
。</p>闍<p id="pT56p0144c1713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陸法言云。丁姑反。又止奢反。曇捷云。今借音視賖反。今案。或人
<lb n="0144c18"/>呼梵語以沙字替之。若依此語用視賖反。新人呼梵語以馱羅替之。若依此語用丁姑反。梵語新舊如下。「都音相
<lb n="0144c19"/>應梵本」)
。</p>崛<p id="pT56p0144c1905" type="inline" rend="margin-left:1em">
(強欻反。慈恩云。具云姞利馱羅矩吒。唐云鷲峰。佛成道後。向五十年多居此山。「〡〡從山
<lb n="0144c20"/>屈〡」舊云〡〡〡訛略也。新羅順憬師音義云。或言伊沙崛訛也)
。</p>山<p id="pT56p0144c2027" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所間反。沙門清徹云。大陵也。「宣也。
<lb n="0144c21"/>產也」)
。</p>中<p id="pT56p0144c2104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟隆反。郭知玄云。〡央也。慈恩云。居止在山。遊化在城。佛依此中遊化安處也。智者文句云。
<lb n="0144c22"/>佛好中道。今處山中說中道也。「內也。裏也。均也。半也。平也。宣也。堪也。任也。應也。成也。間也。得也。合也。和也」)
。</p>
<lb n="0144c23"/>與<p id="pT56p0144c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余呂反。慈恩云。兼竝共及之義也。「〡〡從臼與〡」)
。</p>大<p id="pT56p0144c2322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒蓋反。郭知玄云不小也。智者云。多也勝也。
<lb n="0144c24"/>慈恩有六義也)
。</p>比<p id="pT56p0144c2408" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。鼻音)
。</p>丘<p id="pT56p0144c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去牛反。正云苾芻。訛云〡。由具五義所以不翻)
。</p>眾<p id="pT56p0144c2433" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。
<lb n="0145a01"/>之蟲之仲二人反。孫愐云。三人以上為〡。慈恩云。〡者僧也。三人以上得僧名故。「〡〡多也。從以目〡」)
。</p>
<lb n="0145a02"/>万<p id="pT56p0145a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無販反。曹憲云。十千之數也。或作萬。一切經類音云。万是萬古字也。「玉篇在方部。作萬。在<g ref="CB20057"/>（人九
<lb n="0145a03"/>反）部」)
。</p>二<p id="pT56p0145a0305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(日四反。釋氏云。一三之間也)
。</p>千<p id="pT56p0145a0317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉先反風俗通云。十百曰也。「〡〡十百也。從
<lb n="0145a04"/>十人聲」)
。</p>人<p id="pT56p0145a0405" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如隣反。郭知玄云仁也。尚書云。惟〡萬物之靈。涅槃經云。以多思故名之為〡說文天
<lb n="0145a05"/>地之性最貴也)
。</p>俱<p id="pT56p0145a0508" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉隅反。郭知玄云偕也。「〡〡從人具〡」)
。</p>皆<p id="pT56p0145a0524" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古諧反。祝尚丘云咸也。「〡〡俱
<lb n="0145a06"/>詞也。從比白〡」)
。</p>阿<p id="pT56p0145a0608" type="inline" rend="margin-left:1em">
(惡何反)
。</p>羅<p id="pT56p0145a0612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(洛柯反)
。</p>漢<p id="pT56p0145a0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼半反。阿羅漢唐云無學)
。</p>
<lb n="0145a07"/>諸<p id="pT56p0145a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之如反。廣雅云眾也。「〡〡從言者〡」)
。</p>漏<p id="pT56p0145a0717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(來豆反。廣雅云〡泄也。「〡〡從水屚〡」慈恩云。
<lb n="0145a08"/>諸論皆云。煩惱現行令心連注流散不絕。名之為如器。如器舍深可厭。污損污處。廣毀責過去立以〡名也)
。</p>
<lb n="0145a09"/>已<p id="pT56p0145a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余止反。杜預云。〡猶決竟也。蒼頡篇云〡畢也)
。</p>盡<p id="pT56p0145a0921" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈引反。釋氏云罄也。韻略云無餘也。又之
<lb n="0145a10"/>忍反。玉篇云〡猶竭也)
。</p>無<p id="pT56p0145a1011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武于反。慈恩云非有也。或作无也。聲類云虛无也。曇捷云。〡無同也)
。</p>
<lb n="0145a11"/>復<p id="pT56p0145a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶富反。杜預〡重也。玉篇云〡又也。□扶複反。「〡〡重也。從勹復」)
。</p>煩<p id="pT56p0145a1128" type="inline" rend="margin-left:1em">
(附袁反。蒼頡篇云〡
<lb n="0145a12"/>擾也。「〡〡從頁火」)
。</p>惱<p id="pT56p0145a1209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴浩反。孫愐云。懊〡也恨也。唯識論云。擾惱有情身心名煩。〡也。「〡〡玉篇
<lb n="0145a13"/>女部。有所恨痛也。從女□清聲。無心部」)
。</p>
<lb n="0145a14"/>逮<p id="pT56p0145a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒戴反。慈恩云。至也及也。經文又作逯。行謹逯也。亦人姓也。非經旨也。「〡〡從辵隶聲。隶從平尾省從
<lb n="0145a15"/>□者又字也)
。</p>得<p id="pT56p0145a1507" type="inline" rend="margin-left:1em">
(等勒反。郭知玄云獲也。「〡〡從彳㝵〡」)
。</p>己<p id="pT56p0145a1523" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居喜反。孫愐云予也。左傳云〡。猶
<lb n="0145a16"/>言某甲也)
。</p>利<p id="pT56p0145a1606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力至反。玉篇云。〡猶善也。曹憲云。和而得便曰〡。鄭玄云。以作事業曰〡也。慈恩云。以涅槃
<lb n="0145a17"/>為己利也。掌記云。有為法皆他利也。「和也。仁也。養也。〡〡從刀禾〡」)
。</p>有<p id="pT56p0145a1728" type="inline" rend="margin-left:1em">
(云久反。玉篇云非無也
<lb n="0145a18"/>「言諸有者是三有也。言三有者即三界也。界者州境也。」)
。</p>結<p id="pT56p0145a1823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古屑反。孫愐云縛也。慈恩云。三有之法名有結
<lb n="0145a19"/>也)
。</p>心<p id="pT56p0145a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息林反。<g ref="CB15164"/>野王云〡意也)
。</p>自<p id="pT56p0145a1914" type="inline" rend="margin-left:1em">
(辭二反。鄭玄云〡由也)
。</p>在<p id="pT56p0145a1924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂乃反。爾雅云存也。
<lb n="0145a20"/>慈恩般若心經贊云。〡者無滯之義。縱任之義也。〡〡土部。從才土〡」)
。</p>其<p id="pT56p0145a2029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠之反。郭知玄云厥也「豈
<lb n="0145a21"/>也。正作其」)
。</p>名<p id="pT56p0145a2106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武竝反。釋氏云号也「〡〡從夕口。夕者宜不相稱也見故以口自名」)
。</p>曰<p id="pT56p0145a2133" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于月反。
<lb n="0145a22"/>釋氏云說也。「廣雅云語也。說文詞也。從口乙聲」)
。</p>阿若<p id="pT56p0145a2221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云人者反)
。</p>憍<p id="pT56p0145a2228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉喬反)
。</p>
<lb n="0145a23"/>陳<p id="pT56p0145a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直珍反)
。</p>如<p id="pT56p0145a2306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云阿若多憍陳那。唐云初解眾多也。天台云火器也)
。</p>
<lb n="0145a24"/>摩<p id="pT56p0145a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫訶反)
。</p>訶<p id="pT56p0145a2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼河反)
。</p>迦<p id="pT56p0145a2410" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古牙反。麻杲云。內典有〡葉。又居伽反。孫愐云。有〡葉氏也)
。</p>葉<lb n="0145b01"/>
<p id="pT56p0145b0101" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。申涉反。具云摩訶迦葉波。唐云大飲光也。天台云大龜氏也。「〡〡從艸枼〡」)
。</p>
<lb n="0145b02"/>優<p id="pT56p0145b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於牛反。「〡〡從人貞〡」)
。</p>樓<p id="pT56p0145b0212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(洛侯反。若從手者力珠反。「〡〡從木婁〡〡」)
。</p>頻<p id="pT56p0145b0230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(裨賓反)
。</p>
<lb n="0145b03"/>螺<p id="pT56p0145b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(來果反。慈恩云。正云鄔盧頻螺。唐云木瓜也)
。</p>
<lb n="0145b04"/>伽<p id="pT56p0145b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(求迦反)
。</p>耶<p id="pT56p0145b0406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。也遮似嗟二反。今案。似嗟反為正俱舍論光法師記云。羯闍尸利沙山此云象
<lb n="0145b05"/>頭山。山頂如象故以名焉。舊云伽耶山者訛也。以羯闍之與伽耶音相近故謬傳爾。今案。此意闍字音與似嗟反
<lb n="0145b06"/>相近矣也遮反其音全異。不得謂近。順憬師雖出兩音意取似嗟反。下伽耶城准此知之。慈恩云。伽耶山名。即
<lb n="0145b07"/>象頭山。以山名人。天台云城家也。吉藏云。鐵杖城名也。邪字或作耶二形同焉。「梵本正云。伽葉跛耶。字
<lb n="0145b08"/>乘不可得智廣悉曇也。字亦有。似嗟反即云訛也。野字加引聲點。若加此點或呼去聲。或呼平聲。若依此者以
<lb n="0145b09"/>也遮反當為正音。或有古人真言之中耶字之處替用蛇字。皆是訛也」)
。</p>
<lb n="0145b10"/>那<p id="pT56p0145b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴多反「〡〡從邑<g ref="CB20049"/>聲。又那。俗作」)
。</p>提<p id="pT56p0145b1016" type="inline" rend="margin-left:1em">
(度嵆反。慈恩云。具云捺地迦河名也。天台云江也。「〡
<lb n="0145b11"/>〡從手是〡」)
。</p>舍利弗<p id="pT56p0145b1109" type="inline" rend="margin-left:1em">
(粉物反。慈恩云具云奢利弗怛羅。云唐鶖子。天台云翻身子也「又云秋露
<lb n="0145b12"/>子」)
。</p>大目<p id="pT56p0145b1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫六反)
。</p>揵<p id="pT56p0145b1208" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠焉反。順憬云居隱反。捷公作𠃵字)
。</p>連<p id="pT56p0145b1223" type="inline" rend="margin-left:1em">
(列纏反。慈恩云。具云
<lb n="0145b13"/>摩訶沒特伽羅。唐云大採菽氏也。吉藏云讚誦也。「〡〡從辵從車」)
。</p>
<lb n="0145b14"/>摩訶迦旃<p id="pT56p0145b1405" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸延反。或作栴。順憬云旁安木。未詳所出)
。</p>延<p id="pT56p0145b1422" type="inline" rend="margin-left:1em">
(次然反。慈恩云。具云摩訶迦多衍
<lb n="0145b15"/>那。唐云大剪剔種界也。天如云文飾也。吉藏云扇繩也。「〡〡餘忍反部延□」)
。</p>
<lb n="0145b16"/>阿<p id="pT56p0145b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云安葛反)
。</p>
<g ref="CB00145"/>
<p id="pT56p0145b1609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云女溝反。應作䨲字。兔子也。捷云兔子。經文會字。少下作兔也)
。</p>樓馱<lb n="0145b17"/>
<p id="pT56p0145b1701" rend="margin-left:1em">
(唐佐反。慈恩云。正云阿泥律陁。唐云無滅。天台云無貧。亦云如意也「䭾俗馱非」)
。</p>
<lb n="0145b18"/>刧<p id="pT56p0145b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居怯反「〡〡在刀部。玉篇在力部」)
。</p>賓<p id="pT56p0145b1816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必隣反)
。</p>那<p id="pT56p0145b1820" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云房宿也)
。</p>
<lb n="0145b19"/>憍梵<p id="pT56p0145b1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶泛反)
。</p>波<p id="pT56p0145b1907" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博何反)
。</p>提<p id="pT56p0145b1911" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云笈房鉢底。唐云牛相也。天台云牛呞也)
。</p>
<lb n="0145b20"/>離<p id="pT56p0145b2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力知反。順憬云。又力智反)
。</p>波<p id="pT56p0145b2013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(捷公作婆)
。</p>多<p id="pT56p0145b2018" type="inline" rend="margin-left:1em">
(得何反。慈恩云。正云頡麗筏多。唐云室星也。吉
<lb n="0145b21"/>藏云。假和合也)
。</p>
<lb n="0145b22"/>畢<p id="pT56p0145b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賓一反)
。</p>陵<p id="pT56p0145b2206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力舛反)
。</p>伽婆<p id="pT56p0145b2211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄何反)
。</p>蹉<p id="pT56p0145b2215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七阿反。慈恩云。正云畢藺陀筏蹉。唐
<lb n="0145b23"/>云餘習也。吉藏云惡口也)
。</p>
<lb n="0145b24"/>薄<p id="pT56p0145b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(傍各反)
。</p>拘<p id="pT56p0145b2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉隅反。或作俱。「〡〡從句手〡」)
。</p>羅<p id="pT56p0145b2419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云薄矩羅。唐云善容也)
。</p>
<lb n="0145c01"/>摩訶拘絺<p id="pT56p0145c0105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑脂反。「勅久反」「〡〡從糸希〡」)
。</p>羅<p id="pT56p0145c0118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云摩訶俱瑟耻羅。唐云大
<lb n="0145c02"/>膝也)
。</p>難<p id="pT56p0145c0204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃干反)
。</p>陀<p id="pT56p0145c0208" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒何反。慈恩云。唐云喜也。天台云喜。歡喜也)
。</p>
<lb n="0145c03"/>孫<p id="pT56p0145c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(思渾反)
。</p>陀羅難陀<p id="pT56p0145c0309" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云艶喜也。天台云好愛也。吉藏云端正也。亦柔血也)
。</p>
<lb n="0145c04"/>富<p id="pT56p0145c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府副反。「〡〡從宀從畐」)
。</p>樓那彌<p id="pT56p0145c0414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(已支反)
。</p>多羅尼<p id="pT56p0145c0420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(女脂反)
。</p>子<p id="pT56p0145c0424" type="inline" rend="margin-left:1em">
(即里
<lb n="0145c05"/>反。玉篇云兒也。慈恩云。正云補剌拏梅怛利曳尼弗怛羅子。唐云滿慈子也。天台云。滿願慈女子也。「明度無極經
<lb n="0145c06"/>云滿<g ref="CB08292"/>子」)
。</p>須<p id="pT56p0145c0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(悉珠反。亦作湏「〡〡古文洙字。從水頁」)
。</p>菩<p id="pT56p0145c0622" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄胡反)
。</p>提<p id="pT56p0145c0626" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。底唐。
<lb n="0145c07"/>正云蘇補云善現。天台云空生也。義淨三藏云妙生也)
。</p>
<lb n="0145c08"/>阿難<p id="pT56p0145c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云〡〡陀。唐云慶喜也。天台云歡喜也)
。</p>
<lb n="0145c09"/>羅睺<p id="pT56p0145c0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡溝反。又去聲)
。</p>羅<p id="pT56p0145c0910" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云羅怙羅。唐云執日也。天台云覆障也)
。</p>
<lb n="0145c10"/>所<p id="pT56p0145c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(色呂反。孫伷云。〡猶處也。正作所也)
。</p>知<p id="pT56p0145c1017" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟離反。賈逵云覺也「竹力反」)
。</p>識<p id="pT56p0145c1029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸式反。
<lb n="0145c11"/>玉篇云知也。「〡〡從言戠〡」)
。</p>等<p id="pT56p0145c1113" type="inline" rend="margin-left:1em">
(得旨反。韓康伯云類也。廣雅云輩也。「〡〡從竹從寺」)
。</p>
<lb n="0145c12"/>學<p id="pT56p0145c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶角反。釋氏云習也)
。</p>摩訶波闍波提<p id="pT56p0145c1216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云摩訶鉢剌闍鉢底。唐云大勝
<lb n="0145c13"/>生主。天台云。大愛道也)
。</p>尼<p id="pT56p0145c1311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薩峋云女僧也。靈範云。〡者梵語也。漢翻為女。天竺名女為〡也)
。</p>
<lb n="0145c14"/>眷<p id="pT56p0145c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居倦反。麻杲云親也「〡〡顧也。從目<g ref="CB20018"/>聲」)
。</p>屬<p id="pT56p0145c1419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時欲反。蒼頡篇云同類也。「〡〡連從尾蜀」)
。</p>
<lb n="0145c15"/>六<p id="pT56p0145c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力竹反。孫伷云。數之次五者也)
。</p>母<p id="pT56p0145c1515" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。美詁反。古切韻用吳音作莫厚反。說文云。〡牧也。能牧
<lb n="0145c16"/>養子也。「〡〡作母牧也。從女象兔子形一日象乳也」)
。</p>耶輸<p id="pT56p0145c1623" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸朱反)
。</p>陀羅<p id="pT56p0145c1628" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云耶
<lb n="0145c17"/>戍達羅。唐云持譽也。天台云花色也。吉藏云名聲也)
。</p>亦<p id="pT56p0145c1722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(已石反。三蒼云兩詞也。「又亦同」)
。</p>
<lb n="0145c18"/>菩薩<p id="pT56p0145c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(桑割反。郭知玄云菩〡)
。</p>摩訶薩<p id="pT56p0145c1815" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玄贊云。具云菩提薩埵摩訶薩埵。唐云覺有情大有
<lb n="0145c19"/>情也)
。</p>
<lb n="0145c20"/>八<p id="pT56p0145c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必黠反。曹憲云。數之次七也)
。</p>於<p id="pT56p0145c2014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(憶魚反。釋氏云于也。陸法言云。居在其處也)
。</p>
<lb n="0145c21"/>阿褥<p id="pT56p0145c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。內沃反。有作耨非也。孫愐云。佛經阿耨字是也。麻杲作耨。內典有阿耨多羅也。捷云。又
<lb n="0145c22"/>奴足反)
。</p>多羅三<p id="pT56p0145c2207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云息甘反)
。</p>藐<p id="pT56p0145c2214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。彌爵反。本是邈音。玉篇模角反。又彌紹反。今借
<lb n="0145c23"/>音耳。借音云。內典三〡三菩提是也。順憬云。或作𦵧。力當反。非音也)
。</p>三菩提<p id="pT56p0145c2330" type="inline" rend="margin-left:1em">
(阿褥以下九字。唐
<lb n="0145c24"/>云無上正等正覺也)
。</p>
<lb n="0146a01"/>不<p id="pT56p0146a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方久反。聲類云弗也。詞之違也)
。</p>退<p id="pT56p0146a0115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胎對反。孫愐云却也。「〡〡作<g ref="CB20112"/>從彳<g ref="CB20095"/>又<g ref="CB20117"/>□」)
。</p>轉<p id="pT56p0146a0134" type="inline" rend="margin-left:1em">
(知戀
<lb n="0146a02"/>反。說文云運也。謂運〡廻旋也)
。</p>陀羅尼<p id="pT56p0146a0216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云總持也)
。</p>
<lb n="0146a03"/>樂<p id="pT56p0146a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五孝反。武玄之云願也。麻杲云欲也「辨惑云從白禾」)
。</p>說<p id="pT56p0146a0323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(始悅反。玉篇云〡猶言也「〡〡釋也。從
<lb n="0146a04"/>兌言聲」)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0146a01"/>辨<p id="pT56p0146a0405" type="inline" rend="margin-left:1em">
(皮勉反。文雅云慧也。孔安國云利口也。嘉祥云。速疾應機名〡也)
。</p>才<p id="pT56p0146a0431" type="inline" rend="margin-left:1em">
(在來反。
<lb n="0146a05"/>祝尚丘云技藝也。嘉祥云。言含文彩為〡也)
。</p>
<lb n="0146a06"/>法輪<p id="pT56p0146a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力屯反。說文云。有輪輻曰〡也。法苑林章云。軗輞輻圓摧破煩惱。名法輪也)
。</p>
<lb n="0146a07"/>供<p id="pT56p0146a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居用反。廣雅云。奉也進也)
。</p>養<p id="pT56p0146a0713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘高反。曹憲云。供奉於尊者也。麻杲云。供〡也。又餘兩反。育也。今
<lb n="0146a08"/>既供佛。故從初焉。「〡〡從食芋〡若作養居援反祭□名也非此用」)
。</p>
<lb n="0146a09"/>量<p id="pT56p0146a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂張反。賈逵曰〡數也。又力張反。「〡〡稱輕重也。從得清□」)
。</p>百<p id="pT56p0146a0926" type="inline" rend="margin-left:1em">
(補白反。說文云。十十為〡
<lb n="0146a10"/>也。「從一白」)
。</p>殖<p id="pT56p0146a1006" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時力反。陸法言云種也。又作植。孫愐云裁也。今案。二形通用之。「〡〡從乞直」)
。</p>
<lb n="0146a11"/>眾<p id="pT56p0146a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。去二聲平)
。</p>德<p id="pT56p0146a1110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(多則反。曹憲云得也。案。人行也)
。</p>本<p id="pT56p0146a1123" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奔混反。何曇云〡基也。「〡
<lb n="0146a12"/>〡木部木下也。從木一在其中下唐韻作本又作夲從大十土刀反進取也。辨惑云木上為木下為夲」)
。</p>
<lb n="0146a13"/>常<p id="pT56p0146a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時羊反。釋氏云恒也。「〡〡從巾<g ref="CB20033"/>〡」)
。</p>為<p id="pT56p0146a1317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。榮偽反。使也捷公云。猶被也。被佛稱歎。被
<lb n="0146a14"/>火所燒等也)
。</p>之<p id="pT56p0146a1407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(止時反。郭知玄云助詞也)
。</p>稱<p id="pT56p0146a1418" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺證反。爾雅云。好也譽也。「〡〡從禾爯〡」)
。</p>
<lb n="0146a15"/>歎<p id="pT56p0146a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他旦反。慈恩云。諭德曰〡。或作嘆。二形同也)
。</p>以<p id="pT56p0146a1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(怡止反。麻杲云〡用也)
。</p>慈<p id="pT56p0146a1530" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似而
<lb n="0146a16"/>反。曹憲云。〡愛也。內典云。拔苦為〡也。「〡〡愛也從心茲〡」)
。</p>修<p id="pT56p0146a1625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(自流反。慈恩云董〡也。或作修。飾也
<lb n="0146a17"/>治也。義同矣。「〡〡從彳<g ref="CB20003"/>聲或彡部作修飾也從彳彼〡」)
。</p>身<p id="pT56p0146a1724" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書隣反。麻杲云躬也)
。</p>
<lb n="0146a18"/>善<p id="pT56p0146a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(常演反。爾雅云吉也。「又善羊言」)
。</p>入<p id="pT56p0146a1815" type="inline" rend="margin-left:1em">
(人執反。孫愐云。內也納也)
。</p>慧<p id="pT56p0146a1826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡桂反。陸法言云解
<lb n="0146a19"/>也。麻杲云明也。「〡〡儇也從心彗〡」)
。</p>通<p id="pT56p0146a1916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他紅反。玉篇云達也。「〡〡從辵甬〡」)
。</p>達<p id="pT56p0146a1931" type="inline" rend="margin-left:1em">
(但葛反。
<lb n="0146a20"/>玉篇云通也)
。</p>智<p id="pT56p0146a2007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(知義反。郭知玄云〡達也。「〡〡作<g ref="CB20085"/>詞也。從白從<g ref="CB20004"/>知〡」)
。</p>
<lb n="0146a21"/>到<p id="pT56p0146a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(刀誥反。爾雅云至也。「〡〡從至刀〡」)
。</p>彼<p id="pT56p0146a2117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫委反。玉篇云。對此之稱也。「〡〡從辵皮聲」)
。</p>
<lb n="0146a22"/>岸<p id="pT56p0146a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五幹反。釋氏云重崖也。清徹云彼〡也。內典云。菩提涅槃為彼岸也)
。</p>普<p id="pT56p0146a2229" type="inline" rend="margin-left:1em">
(滂古反。孫愐云周也。「〡
<lb n="0146a23"/>〡從日竝〡。傳曰大也。戔云偏也」)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0146a02"/>聞<p id="pT56p0146a2315" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文奮反。釋氏云。令聲遠至也。詩云。聲〡天也)
。</p>世<p id="pT56p0146a2333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸誓反。
<lb n="0146a24"/>蒼頡篇云。三十年為世〡。清徹云〡界。若依內典可破壞義也)
。</p>界<p id="pT56p0146a2426" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古拜反。陸法言云境文字集略作堺矣
<lb n="0146b01"/>「〡〡作畍」)
。</p>能<p id="pT56p0146b0106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴登反。薩峋云任也。案。堪事也。孫愐云善也)
。</p>度<p id="pT56p0146b0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒故反。郭知玄云逾越也。捷公
<lb n="0146b02"/>云。渡也濟也。經字宜安水也)
。</p>數<p id="pT56p0146b0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(才句反。武玄之云箇〡也。曹憲云。自一至兆皆名〡。又所矩反。「〡〡又部
<lb n="0146b03"/>從又□清聲」眾生「所京反。蒼頡篇云〡產也。內典云。受眾多生故名〡〡也」)
。</p>
<lb n="0146b04"/>文<p id="pT56p0146b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(問云反)
。</p>殊<p id="pT56p0146b0406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(樹珠反)
。</p>師<p id="pT56p0146b0410" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所緇反)
。</p>利<p id="pT56p0146b0414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云曼殊室利。唐云妙吉祥。涅槃經云
<lb n="0146b05"/>妙德也)
。</p>觀<p id="pT56p0146b0505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古寬反。慈恩云諦視也。「〡〡從雚見〡」)
。</p>音<p id="pT56p0146b0521" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於今反。詩傳云〡聲也)
。</p>
<lb n="0146b06"/>勢<p id="pT56p0146b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舒制反。蒼頡篇云〡權也。釋氏云威力也)
。</p>精<p id="pT56p0146b0619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子盈反。孫愐云專意也)
。</p>進<p id="pT56p0146b0629" type="inline" rend="margin-left:1em">
(即刃反。釋氏云。
<lb n="0146b07"/>前也昇也。若依內典精進者勤也。「〡〡登也從辵進〡」)
。</p>休<p id="pT56p0146b0723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許<anchor xml:id="fnT56p0146b03"/>虬反。玉篇云息也。「〡〡止息也從人依木」)
。</p>
<lb n="0146b08"/>息<p id="pT56p0146b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相即反。麻杲云止也)
。</p>寶<p id="pT56p0146b0811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愽抱反。麻杲云珍也。「〡〡從寶缶貝〡」)
。</p>掌<p id="pT56p0146b0827" type="inline" rend="margin-left:1em">
(章爾反。郭知玄云手
<lb n="0146b09"/>心也。「〡〡手中也從手尚」)
。</p>藥<p id="pT56p0146b0912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以灼反。說文云。療病之草也。「從艸樂〡」)
。</p>勇<p id="pT56p0146b0928" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘隴反。玉篇云。雄敢
<lb n="0146b10"/>果決也。孫愐云猛也)
。</p>施<p id="pT56p0146b1010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式智反。廣雅云。〡與也。布〡也。惠也)
。</p>月<p id="pT56p0146b1025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚厥反。韓康伯云陰之精也)
。</p>
<lb n="0146b11"/>光<p id="pT56p0146b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古黃反。郭知玄云明也。「〡〡火部從上火在人上<g ref="CB01032"/>」)
。</p>滿<p id="pT56p0146b1123" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫旱反。孫愐云。充也盈也。「〡〡從水
<lb n="0146b12"/>䓣〡」)
。</p>力<p id="pT56p0146b1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(李憶反。鄭玄云。〡者筋骸強也)
。</p>越<p id="pT56p0146b1217" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王月反。賈逵云踰也。慈恩云。離度之義也。「〡〡
<lb n="0146b13"/>從走戊〡又作<g ref="CB20063"/>越字」)
。</p>
<g ref="CB00584"/>
<p id="pT56p0146b1311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>達反。或作跋。博末反)
。</p>陀波<p id="pT56p0146b1322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(順憬云。或本作婆字訛也)
。</p>羅<lb n="0146b14"/>
<p id="pT56p0146b1401" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡〡〡唐云賢護。大論云善守也)
。</p>
<lb n="0146b15"/>彌勒<p id="pT56p0146b1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陵得反。慈恩云。正云梅怛利曳。唐云慈氏也)
。</p>
<lb n="0146b16"/>積<p id="pT56p0146b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(資昔反。曹憲云聚也。「〡〡從禾責〡」)
。</p>
<lb n="0146b17"/>導<p id="pT56p0146b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒到反。孫愐云引教也。「〡〡從寸道」)
。</p>師<p id="pT56p0146b1717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄭玄云。教人以道者之稱也)
。</p>
<lb n="0146b18"/>爾時<p id="pT56p0146b1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上兒氏反。釋氏云是也。捷公云。宜訓是也。今案。〡〡猶是時也「金剛般若韋諗注云。〡〡猶
<lb n="0146b19"/>此時也」)
。</p>
<lb n="0146b20"/>釋<p id="pT56p0146b2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(聖亦反)
。</p>提桓<p id="pT56p0146b2007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡官也)
。</p>因<p id="pT56p0146b2011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一仁反。慈恩云。〡〡〡具云釋迦提婆因達羅。唐云能
<lb n="0146b21"/>天帝也)
。</p>
<lb n="0146b22"/>天<p id="pT56p0146b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他前反。孫愐云。清氣上浮為〡也。地持論云所受自然故名為〡)
。</p>香<p id="pT56p0146b2228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許良反。說文云芳也)
。</p>
<lb n="0146b23"/>四<p id="pT56p0146b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(私自反。釋氏云。三五間數也)
。</p>
<lb n="0146b24"/>娑<p id="pT56p0146b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(私何反)
。</p>婆<p id="pT56p0146b2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云索訶。唐云堪忍)
。</p>主<p id="pT56p0146b2418" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之庾反。慈恩云。親也上也。又守也)
。</p>
<lb n="0146c01"/>梵天<p id="pT56p0146c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云梵摩唐云寂靜。亦云清淨。玄應云。或云淨潔也。葛洪字苑音凡泛反。梵潔也。今取
<lb n="0146c02"/>其義矣)
。</p>
<lb n="0146c03"/>尸<p id="pT56p0146c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(失脂反)
。</p>棄<p id="pT56p0146c0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詰利反。慈恩云。〡〡唐云頂髻)
。</p>
<lb n="0146c04"/>光明<p id="pT56p0146c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武兵反。孫愐云光也。「〡〡照也從月從<g ref="CB20040"/>〡九□反古作明從日」)
。</p>
<lb n="0146c05"/>龍<p id="pT56p0146c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力鐘反。白虎通云。鮮蟲三百六十六。而〡之長也)
。</p>跋<p id="pT56p0146c0522" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博末反)
。</p>難陀<p id="pT56p0146c0527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云賢
<lb n="0146c06"/>喜也)
。</p>
<lb n="0146c07"/>婆伽羅<p id="pT56p0146c0704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。醎海龍之名也)
。</p>
<lb n="0146c08"/>和<p id="pT56p0146c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡過反。「〡〡從禾口」)
。</p>修吉<p id="pT56p0146c0812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居質反。慈恩云。唐云九頭也。「〡〡從土從口」)
。</p>
<lb n="0146c09"/>德叉<p id="pT56p0146c0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初加反)
。</p>迦<p id="pT56p0146c0907" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云多舌。天台云親毒也)
。</p>
<lb n="0146c10"/>阿那婆達多<p id="pT56p0146c1006" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云無勢惱也)
。</p>
<lb n="0146c11"/>摩那斯<p id="pT56p0146c1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息移反。慈恩云。正云摩捺斯。唐云慈心。天台云大身也)
。</p>
<lb n="0146c12"/>優<p id="pT56p0146c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷作漚。于構由構二反)
。</p>鉢<p id="pT56p0146c1213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(半末反)
。</p>羅<p id="pT56p0146c1217" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡〡正云漚鉢羅。唐云紅蓮華。問。玄贊
<lb n="0146c13"/>下文呼殟鉢羅華。為青蓮華。何故此云區蓮華。答。古人有二解。路府并法證解云。漚鉢羅既是青色為紅蓮者
<lb n="0146c14"/>玄贊之謬也。栖復解云。優漚二字目義全別。優鉢是青。漚鉢是紅。不以鉢羅是同遂無有青紅之別。今案。古釋皆
<lb n="0146c15"/>有妨難。且路府法證俱不踰葱嶺。亦非翻經之人。何以為證。取玄贊一處文為正。嫌一處文為謬。是非之旨專
<lb n="0146c16"/>無所授。且栖復解極以非理。優漚殟者皆梵語一囀也。古人云。優鉢正云漚鉢。何以優為青。以漚為紅。若以優
<lb n="0146c17"/>漚異分為青紅。殟鉢羅是何色乎。鉢特摩華亦無所當。今正解云。一行禪師大日經疏引三藏解云。優鉢羅華有
<lb n="0146c18"/>三種異。一赤色。二白色。三不赤不白色。形似泥慮鉢羅華也。言泥慮鉢羅華從牛糞種生極香。所謂目如青蓮者
<lb n="0146c19"/>是也。然則優鉢羅中有不赤不白似泥慮鉢羅者。故下文呼殟鉢羅為青蓮華。地獄名亦爾也。亦有赤色者。故下
<lb n="0146c20"/>此文呼優鉢羅為紅蓮華。玄範云。優鉢羅此云紅蓮華。或云青蓮華。正與此同。疏主之說上下無違。不可以管
<lb n="0146c21"/>見容易斷聖說矣。玄應大品經音義優鉢羅翻為黛華者是青蓮華也。郭知玄云。黛青也。所以畫眉焉)
。</p>
<lb n="0146c22"/>各<p id="pT56p0146c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去古浴反。說文云異辭也。「從口夂」)
。</p>若<p id="pT56p0146c2216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而灼反)
。</p>干<p id="pT56p0146c2220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉寒反。薩峋云。〡數之不定也)
。</p>
<lb n="0146c23"/>緊<p id="pT56p0146c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居忍反)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0146c04"/>那羅<p id="pT56p0146c2307" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云緊捺落。唐云歌神。天台云。此云疑神。似人而有一角。吉藏同之)
。</p>
<lb n="0146c24"/>持<p id="pT56p0146c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直之反。曹憲云握也。案。握執也。「〡〡從手寺〡」)
。</p>
<lb n="0147a01"/>𠃵<p id="pT56p0147a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠焉反)
。</p>闥<p id="pT56p0147a0106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他達反)
。</p>婆<p id="pT56p0147a0110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云健達嚩。唐云尋香行作樂之神也)
。</p>
<lb n="0147a02"/>樂<p id="pT56p0147a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。五孝反。梵云末奴是若颯縛羅。此云可意音。令人愛〡也。玄應憬興行<g ref="CB05287"/>同之。若依吉藏五角反。
<lb n="0147a03"/>彼疏云。初無聲之樂。次有聲之樂。天台同之。今案。嘉祥等師不撿梵本用入聲矣。若以作樂神作五角反。美與
<lb n="0147a04"/>美音不應樂神焉)
。</p>
<lb n="0147a05"/>美<p id="pT56p0147a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無鄙反。王仁煦云精好<anchor xml:id="fnT56p0147a01"/>也)
。</p>
<lb n="0147a06"/>阿修羅<p id="pT56p0147a0604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云阿素洛。唐云非天。天台云無酒。吉藏同之)
。</p>
<lb n="0147a07"/>婆稚<p id="pT56p0147a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直利反。慈恩云。正云跋稚迦。唐云團圓。天台云。此云被縛。玄贊云。跋陀縛義。非是被縛也)
。</p>
<lb n="0147a08"/>佉<p id="pT56p0147a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(捷公云。却阿反。慈恩云去聲)
。</p>羅騫<p id="pT56p0147a0815" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去然反。慈恩云去聲。「〡〡從馬寒省〡」行<g ref="CB05287"/>同之)
。</p>
<lb n="0147a09"/>駄<p id="pT56p0147a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。陀音或本作大字。道榮依此本。慈恩天台用駄字。〡〡〡〡。慈恩云。唐云廣肩膞。天台云惡陰也)
。</p>
<lb n="0147a10"/>毘<p id="pT56p0147a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鼻脂反)
。</p>摩質<p id="pT56p0147a1007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(真疋反之日反)
。</p>多羅<p id="pT56p0147a1015" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云吠摩質呾利。唐云綺畫。或云寶錦
<lb n="0147a11"/>也。吉藏云響高也)
。</p>
<lb n="0147a12"/>迦樓羅<p id="pT56p0147a1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云褐路荼。唐云妙翅鳥也。海龍王經云鳳凰也)
。</p>
<lb n="0147a13"/>威<p id="pT56p0147a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於非反。韓知十云德也。「〡〡從女成〡」)
。</p>意<p id="pT56p0147a1318" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於記反。蔣魴云心也)
。</p>
<lb n="0147a14"/>韋<p id="pT56p0147a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(謂歸反)
。</p>提希<p id="pT56p0147a1407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛機反。慈恩云。正云吠題呬。唐云勝身也。天台云思惟也)
。</p>
<lb n="0147a15"/>阿闍世<p id="pT56p0147a1504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云阿社多設咄路。唐云未生怨。別名折指也)
。</p>
<lb n="0147a16"/>禮<p id="pT56p0147a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慮啟反。武玄之云。內典〡拜也。今作禮字。釋氏云敬也。「〡〡作禮古文」)
。</p>足<p id="pT56p0147a1630" type="inline" rend="margin-left:1em">
(即玉反。武玄之云脚
<lb n="0147a17"/>趾也)
。</p>坐<p id="pT56p0147a1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祖果反。孫愐云結趺也)
。</p>面<p id="pT56p0147a1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彌箭反。說文云顏前也。「作圓從頁又<g ref="CB20000"/>」)
。</p>尊<p id="pT56p0147a1730" type="inline" rend="margin-left:1em">
(哉昆反。
<lb n="0147a18"/>郭知玄云高貴也。「〡〡從酉從艸從酉似流反從艸俱龍反又作□從寸)
。</p>
<lb n="0147a19"/>圍<p id="pT56p0147a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于貴反。慈恩云。周廻曰〡也)
。</p>遶<p id="pT56p0147a1914" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而沼反。慈恩云。坐帀曰〡也。孫愐云周帀也。捷公作繞。今
<lb n="0147a20"/>案。纏旋也。非園遶也。「〡〡玉篇有繞無遶諸本皆作繞字形說文從糸堯〡」)
。</p>
<lb n="0147a21"/>恭<p id="pT56p0147a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(駒卬反。慈恩云。隨謹曰〡也。「〡〡心部作恭從心失〡」)
。</p>敬<p id="pT56p0147a2124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居慶反。慈恩云。崇仰曰〡也)
。</p>
<lb n="0147a22"/>重<p id="pT56p0147a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云直冡反。慈恩云。尊深〡曰〡也。「〡〡厚也從手束〡」)
。</p>讚<p id="pT56p0147a2226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子旦反。慈恩云。讚談美曰〡也)
。</p>
<lb n="0147a23"/>為<p id="pT56p0147a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。慈恩云因也)
。</p>乘<p id="pT56p0147a2310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(實證反。玉篇云。舟車自載曰〡。郭知玄云。內教有三〡。仁王般若云。運載
<lb n="0147a24"/>名大〡也)
。</p>義<p id="pT56p0147a2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(宜寄反。釋氏云理也。「〡〡從我羊□誼」)
。</p>教<p id="pT56p0147a2422" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古孝反。慈恩云訓也。「〡〡從入又存
<lb n="0147b01"/>〡新唐韻云詰也語□」)
。</p>護<p id="pT56p0147b0111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡故反。字林云救視也。「〡〡從言蒦〡」)
。</p>念<p id="pT56p0147b0127" type="inline" rend="margin-left:1em">
(女店反。說文云思也)
。</p>此<lb n="0147b02"/>
<p id="pT56p0147b0201" rend="margin-left:1em">
(雌氏反。三蒼云是也)
。</p>
<lb n="0147b03"/>加<p id="pT56p0147b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古遐反。慈恩云〡重也。則交足坐。除災橫經等云。結交趺坐是也。有作跏。不知所從。玄應同之。曇捷云。
<lb n="0147b04"/>跏字書所無。跏猶結交。今案。跏字古書無之。新切韻有之。蔣魴武玄之云。跏趺坐也。是後人於經文以加也。大
<lb n="0147b05"/>般若新華嚴經皆作加矣)
。</p>趺<p id="pT56p0147b0512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方于反。釋氏云甲〡。即交足坐也。孫愐云。跏〡大坐也。「正跗」)
。</p>處<p id="pT56p0147b0536" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之怒
<lb n="0147b06"/>反。慈恩云。〡謂〡所也。「〡〡作豦鬪相卂不解也從虎豕<g ref="CB02728"/>
<g ref="CB02728"/>之鬪不相舍也玉篇處竭於居二反無之怒□莊子
<lb n="0147b07"/>削木<g ref="CB20060"/>
<g ref="CB02728"/>成見者驚猶鬼神也專無所訓玉篇几部作処充與反說文止也從夂得几而止玉篇作<g ref="CB20093"/>充與反居也止也
<lb n="0147b08"/>定也陸法言處居御反獸名作豦牛馭反所也<g ref="CB20093"/>処昌與也唐韻云<g ref="CB20124"/>
<g ref="CB20124"/>作<g ref="CB20127"/>與<g ref="CB20093"/>同」)
。</p>
<lb n="0147b09"/>三昧<p id="pT56p0147b0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫佩反。慈恩云。正云三摩地。唐云等持也)
。</p>
<lb n="0147b10"/>動<p id="pT56p0147b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒總反。釋氏云搖也。「〡〡從力重〡」)
。</p>雨<p id="pT56p0147b1017" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于遇反。行<g ref="CB05287"/>云。自上而下曰〡。麻杲云。漢書十二
<lb n="0147b11"/>月大〡雪是也。慈恩又于矩反)
。</p>曼<p id="pT56p0147b1114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無販反。慈恩云。借音。莫般反。「〡〡從昷又〡今<g ref="CB15834"/>」)
。</p>陀羅<lb n="0147b12"/>
<p id="pT56p0147b1201" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡唐云適意也。光宅云。赤圓華也。吉藏云。如意華也)
。</p>
<lb n="0147b13"/>曼殊沙<p id="pT56p0147b1304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸加反。慈恩云。〡〡〡唐云柔軟也。光宅云白圓華。吉藏云音華。順憬云㩜華也)
。</p>
<lb n="0147b14"/>而<p id="pT56p0147b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如之反　杜預云語助也)
。</p>散<p id="pT56p0147b1412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(先旦反。清徹云。飛〡也。分離也。「〡〡肉部作<g ref="CB11271"/>肉<g ref="CB09030"/>」)
。</p>上<p id="pT56p0147b1433" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時高
<lb n="0147b15"/>反。曹憲云。對下之稱也)
。</p>及<p id="pT56p0147b1511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其立反。說文云逮也)
。</p>
<lb n="0147b16"/>六種<p id="pT56p0147b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之勇反。釋氏云類也。大般若經云。東涌西沒。西涌東沒。南涌北沒。北涌南沒。中涌邊沒。邊涌
<lb n="0147b17"/>中沒。謂之六種震動也)
。</p>
<lb n="0147b18"/>震<p id="pT56p0147b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職刃反。玉篇云動也。薩峋云。又作振也。「〡〡從雨辰〡」)
。</p>動<p id="pT56p0147b1824" type="inline" rend="margin-left:1em">
(華嚴經刊定記云。震謂搖撼之響。動
<lb n="0147b19"/>是不住之形也)
。</p>會<p id="pT56p0147b1908" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡外反。釋氏云集聚也。「〡〡合也」)
。</p>優婆塞<p id="pT56p0147b1924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(增得反。慈恩云。正云<anchor xml:id="fnT56p0147b02"/>鄔
<lb n="0147b20"/>婆索迦。唐云近事男也)
。</p>優婆夷<p id="pT56p0147b2013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(逸脂反。慈恩云。正云鄔婆斯迦。唐云近事女也)
。</p>
<lb n="0147b21"/>夜<p id="pT56p0147b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦舍反)
。</p>叉<p id="pT56p0147b2106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云藥叉。唐云勇健也。文句云。捷疾鬼也。華嚴經惠苑音義云。此云祠祭鬼。
<lb n="0147b22"/>謂俗間相祭以求恩福者也)
。</p>摩睺羅伽<p id="pT56p0147b2216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云莫呼洛伽。唐云大腹青蛙之類也)
。</p>
<lb n="0147b23"/>非<p id="pT56p0147b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫微反。釋氏云不是也)
。</p>小<p id="pT56p0147b2312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(私兆反。郭知玄云不大也「野王案。小者細也」)
。</p>聖<p id="pT56p0147b2330" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式正反。
<lb n="0147b24"/>郭知玄云正也。內典云。會理稱〡也)
。</p>
<lb n="0147c01"/>未<p id="pT56p0147c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無沸反。禮記云。〡猶不也。曇捷云。時主宰也。今案。不協經旨也)
。</p>曾<p id="pT56p0147c0127" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨稜反。玉篇云〡猶嘗也
<lb n="0147c02"/>「〡〡八部從八<g ref="CB20086"/>」)
。</p>歡<p id="pT56p0147c0209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼官反。孫伷云喜樂也。「〡〡從欠雚〡」)
。</p>喜<p id="pT56p0147c0225" type="inline" rend="margin-left:1em">
(唐里反。孫愐云悅也。曇捷作憙
<lb n="0147c03"/>「〡〡樂也從豆從口」)
。</p>合<p id="pT56p0147c0310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡答反。廣雅云會也。「〡〡從亽從口」)
。</p>放<p id="pT56p0147c0325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫妄反。廣雅云。遣也散也
<lb n="0147c04"/>「〡〡從支方〡」)
。</p>眉<p id="pT56p0147c0408" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武悲反。說文云。目上毛也。慈恩云。面首之媚也)
。</p>間<p id="pT56p0147c0427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九閑反。慈恩云。〡謂兩中
<lb n="0147c05"/>也。「隟也從門中月」)
。</p>白<p id="pT56p0147c0509" type="inline" rend="margin-left:1em">
(竝迫反。清徹云素色也。慈恩云。眾色之本也)
。</p>豪<p id="pT56p0147c0527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡刀反。王逸云銳毛
<lb n="0147c06"/>也。慈恩云。玉篇亦作毫。長毛也。觀佛三昧經云。太子時舒長五尺。樹下長丈四尺五寸。成佛已長丈五尺。放
<lb n="0147c07"/>之圓卷。如秋滿月。分明皎淨。色類雪河也)
。</p>相<p id="pT56p0147c0718" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息高反。郭知玄云〡貌也。「從木從目」)
。</p>
<lb n="0147c08"/>照<p id="pT56p0147c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之曜反。字略云。明之所及也。「〡〡明也從火昭〡玉篇照炲同」)
。</p>東<p id="pT56p0147c0827" type="inline" rend="margin-left:1em">
(德紅反。郭知玄云。春之方
<lb n="0147c09"/>也)
。</p>方<p id="pT56p0147c0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府良反。鄭玄云。〡名東西也。廣雅云〡所也」)
。</p>
<lb n="0147c10"/>靡<p id="pT56p0147c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(密被反。慈恩云已無也)
。</p>周<p id="pT56p0147c1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職流反。郭知玄云遍也)
。</p>遍<p id="pT56p0147c1022" type="inline" rend="margin-left:1em">
(布䀎反。杜預云周也。正作徧矣
<lb n="0147c11"/>「〡〡帀也從彳扁〡無辵」)
。</p>下<p id="pT56p0147c1112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡雅反。玉篇云對上之稱也)
。</p>至<p id="pT56p0147c1124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(脂利反。釋氏云到也)
。</p>
<lb n="0147c12"/>阿鼻<p id="pT56p0147c1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(毘至反。慈恩云。具云阿鼻至。唐云無間也)
。</p>地<p id="pT56p0147c1220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒四反。郭知玄云坤也)
。</p>獄<p id="pT56p0147c1230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚欲反。
<lb n="0147c13"/>郭知玄云。牢罪人所也。慈恩云。〡〡梵云捺落迦。唐云苦器。言〡〡者義翻也。「〡〡從<g ref="CB20010"/>言〡」)
。</p>
<lb n="0147c14"/>阿迦尼吒<p id="pT56p0147c1405" type="inline" rend="margin-left:1em">
(竹嫁反。慈恩云。具云阿迦抳瑟揥。唐云質礙究竟也)
。</p>
<lb n="0147c15"/>見<p id="pT56p0147c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古硯反。爾雅云視也。捷公云。今經本見邊安玉也。今案。現音胡顯反。王仁煦云見也。故作現亦得。若作去
<lb n="0147c16"/>聲示現〡露。不可通用也。「〡〡從目人現字不從玉從壬也」)
。</p>土<p id="pT56p0147c1625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。徒古反。麻杲云。〡地田圭也。人居
<lb n="0147c17"/>其中謂之〡圭也。又他古反。吐生萬物。今既國〡故從初矣。「鄭玄云。猶度也。詩傳曰〡居也」)
。</p>
<lb n="0147c18"/>六趣<p id="pT56p0147c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七句反。廣雅云〡處也。慈恩云。眾生之所歸〡也。地獄餓鬼傍生修羅人天謂之六趣也)
。</p>
<lb n="0147c19"/>又<p id="pT56p0147c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(有救反。詩傳云〡復也)
。</p>現<p id="pT56p0147c1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡甸反。麻杲云露也)
。</p>并<p id="pT56p0147c1921" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必名反。蒼頡篇云〡合也。「〡〡從
<lb n="0147c20"/>以井〡」)
。</p>行<p id="pT56p0147c2005" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。下孟反。詫之名〡。即造修也)
。</p>道<p id="pT56p0147c2020" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒浩反。鄭玄云〡路也。慈恩云〡者果
<lb n="0147c21"/>也。「〡〡從辵首〡正道」)
。</p>者<p id="pT56p0147c2111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之野反。麻杲云。別事之詞也。王仁煦云。詞絕也今案諸切韻之訓皆不協
<lb n="0147c22"/>經文。此如論語智〡仁〡之類也。法苑林章云。〡者主義也。唯議述記云。〡即假〡是人也)
。</p>
<lb n="0147c23"/>因<p id="pT56p0147c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於真反。孫愐云緣也。「〡〡從大口〡」)
。</p>緣<p id="pT56p0147c2317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與專反。郭知玄云因〡也。慈恩云。〡〡者是所以義也)
。</p>
<lb n="0147c24"/>信<p id="pT56p0147c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息晉反。白虎通云。〡誠也。「〡〡從言人〡」)
。</p>解<p id="pT56p0147c2419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡買反。陸法言云曉也。「解從刀從牛」)
。</p>
<lb n="0148a01"/>貌<p id="pT56p0148a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(「莫教反。慈」恩云〡儀也。有本作狠貌皆非也。「〡〡先出㒵頌儀也從白人次作䫉從頁豹清〡玉篇頁部作
<lb n="0148a02"/>䫉<g ref="CB20079"/>同」)
。</p>般<p id="pT56p0148a0205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。借音博末反「〡〡從舟從殳」)
。</p>涅<p id="pT56p0148a0220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴結反「從水<g ref="CB04040"/>〡」)
。</p>槃<p id="pT56p0148a0228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲安反。慈
<lb n="0148a03"/>恩云。〡〡〡正云波利抳縛南。唐云圓寂也。「〡〡從木般〡」)
。</p>後<p id="pT56p0148a0325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡遘。反玉篇云。對前之辭也)
。</p>
<lb n="0148a04"/>舍利<p id="pT56p0148a0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云設利羅。唐云體也)
。</p>
<lb n="0148a05"/>起<p id="pT56p0148a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛里反。釋氏云立也。鄭玄曰作也。「〡〡從走已〡」)
。</p>七<p id="pT56p0148a0522" type="inline" rend="margin-left:1em">
(千一反。玉篇云。數之次六也。<anchor xml:id="fnT56p0148a01"/>「〡〡從
<lb n="0148a06"/>彳<g ref="CB20081"/>」)
。</p>塔<p id="pT56p0148a0604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。地合反。借音吐﨟反。郭知玄云佛墳也。慈恩云。古書無塔字。葛洪字苑〡則佛堂也。正
<lb n="0148a07"/>云卒都婆。唐云高顯。僧祇律云。有舍利者名為〡婆也「辯惑云。作營造也。作起也」)
。</p>作<p id="pT56p0148a0733" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則落反。韓知十
<lb n="0148a08"/>云。為也。又去聲「〡〡從人乍〡」)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0148a02"/>今<p id="pT56p0148a0814" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居音反。蒼頡篇云。當時也)
。</p>神<p id="pT56p0148a0825" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食憐反。釋氏云。妙神不測
<lb n="0148a09"/>也。慈恩云。妙用無方曰〡也)
。</p>變<p id="pT56p0148a0913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彼眷反。郭知玄云〡怪也)
。</p>何<p id="pT56p0148a0924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(故歌反。釋氏云。疑問詞也。「〡〡人可
<lb n="0148a10"/>〡」)
。</p>瑞<p id="pT56p0148a1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時偽反。慈恩云。節信也。符應也。「〡〡從玉篇〡又浦俗」)
。</p>于<p id="pT56p0148a1025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(字俱反。詩傳云於也)
。</p>
<lb n="0148a11"/>可<p id="pT56p0148a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(口我反。說文云肯也)
。</p>
<lb n="0148a12"/>思<p id="pT56p0148a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息茲反。說文云憶今也。「〡〡容也從心田〡思先恣先普二反」)
。</p>議<p id="pT56p0148a1227" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云宜音。麻杲云〡量也。又
<lb n="0148a13"/>宜寄反。孫愐云謀也。「〡〡語也從言義〡」)
。</p>希<p id="pT56p0148a1318" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲云罕也。孫愐云奇也)
。</p>當<p id="pT56p0148a1329" type="inline" rend="margin-left:1em">
(東郎反。蔭峋云。正也應也)
。</p>
<lb n="0148a14"/>問<p id="pT56p0148a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(忽運反。說文云〡訊也)
。</p>誰<p id="pT56p0148a1412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(市唯反。玉篇云。〡不知其名之稱也。「〡〡從言隹〡」)
。</p>答<p id="pT56p0148a1433" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都合
<lb n="0148a15"/>反。釋氏云對也。「〡〡小米也從艸合〡玉篇大豆曰米小豆曰荅無對訓若作畣對也新唐韻作答字當也」)
。</p>
<lb n="0148a16"/>親<p id="pT56p0148a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七人反。孫愐云附也。蒼頡篇云近也)
。</p>近<p id="pT56p0148a1617" type="inline" rend="margin-left:1em">
(某謹及其靳二反。廓知玄云就也。王煦云相親也。「〡〡從辵
<lb n="0148a17"/>斤〡」)
。</p>過<p id="pT56p0148a1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。古臥反。度也。又古和反釋氏云逾越也)
。</p>去<p id="pT56p0148a1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(近據反。釋氏云。往也。不住也。又
<lb n="0148a18"/>上聲「〡〡八部從八才〡」)
。</p>必<p id="pT56p0148a1812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(卑吉反。麻杲云果也孫愐云審也。然也)
。</p>應<p id="pT56p0148a1828" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於陵反。韓知十云當也「〡
<lb n="0148a19"/>〡心部從雁從心〡」)
。</p>咸<p id="pT56p0148a1910" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡讒反。陸法言曰皆也。孫愐云悉也。「〡〡從口成〡悉也」)
。</p>欲<p id="pT56p0148a1933" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余蜀反。
<lb n="0148a20"/>麻杲云將也。清徹云樂〡也。「〡〡貪欲也從欠谷〡」)
。</p>自<p id="pT56p0148a2022" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲云。對他之稱也)
。</p>決<p id="pT56p0148a2031" type="inline" rend="margin-left:1em">
(公穴反。
<lb n="0148a21"/>鄭玄云〡斷也。廣雅云〡穿也)
。</p>疑<p id="pT56p0148a2114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語其反。孫愐云。猶預不決之貌也)
。</p>言<p id="pT56p0148a2128" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語軒反。周禮云語也)
。</p>
<lb n="0148a22"/>國<p id="pT56p0148a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居惑反。說文云。邦也。或作國同也。「<g ref="CB20041"/>
<g ref="CB20042"/>
<g ref="CB20043"/>國」)
。</p>莊<p id="pT56p0148a2220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側羊反。聲類云〡嚴也。亦作庄非也。「〡
<lb n="0148a23"/>〡在草部從艸壯」)
。</p>嚴<p id="pT56p0148a2309" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語輸反。郭知玄云莊也。「〡〡吅部從吅<g ref="CB20087"/>〡」)
。</p>重<p id="pT56p0148a2327" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直龍反。薩峋云累也。「〡
<lb n="0148a24"/>〡從壬東〡」)
。</p>宣<p id="pT56p0148a2407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(須緣反。釋氏云。述也。祝尚丘云明也。「〡〡從宀亘〡」)
。</p>偈<p id="pT56p0148a2428" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其憩反。慈恩云。正云
<lb n="0148b01"/>伽他。唐云頌〡者美也。歌也。文句美麗歌頌之故。若依惠淨不是。梵語〡者竭也盡也。四句圓足。義勢周盡故。
<lb n="0148b02"/>天台云。長行偈頌是散華貫華之說。如此方序後銘也)
。</p>故<p id="pT56p0148b0223" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古暮反。麻杲云事〡也。靖邁法師掌珍論疏云。
<lb n="0148b03"/>〡者所以也。「〡〡從攴古〡」)
。</p>眉間白豪大光普照<p id="pT56p0148b0320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟公改云。佛在大眾入于
<lb n="0148b04"/>三昧。湛然破之。具如彼記)
。</p>旃<p id="pT56p0148b0412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸延反。或作栴字。順憬云。經中從木非也。「〡〡從<g ref="CB12073"/>丹〡」)
。</p>檀<p id="pT56p0148b0435" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒干反。
<lb n="0148b05"/>慈恩云。旃彈那赤者謂牛頭。里者謂紫檀之類。白者謂白檀之屬也。西域記云。秣羅矩吒國秣<anchor xml:id="begd1e4260"/>剌<anchor xml:id="endd1e4260"/>耶山有〡〡樹
<lb n="0148b06"/>也。孫愐云。〡〡香木也。順憬云。皮青而滑。木堅實也。華嚴經惠苑法師音義云。〡〡唐云與樂。謂白檀能
<lb n="0148b07"/>治熱病。赤檀能去風腫。皆是除疾安身之藥。故名與樂也。「〡〡從本亶〡」)
。</p>香風<p id="pT56p0148b0731" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方隆反。無命包
<lb n="0148b08"/>云。陰陽怒而為〡也。慈恩云。華為旃檀。〡〡似赤白檀。可遠聞故。栖復云。香氣遠處。聞似彼風吹。故嗅香
<lb n="0148b09"/>作風。不體是風敢。湛然云。花香如旃。花香入風。故云檀風。吉藏云。雨華香風二事為異。湛然破之)
。</p>
<lb n="0148b10"/>悅<p id="pT56p0148b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以劣反。字林云懌也)
。</p>可<p id="pT56p0148b1011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云然也。孫愐云善也)
。</p>淨<p id="pT56p0148b1022" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾正反。郭知玄云〡潔也)
。</p>四部<lb n="0148b11"/>
<p id="pT56p0148b1101" rend="margin-left:1em">
(蒲口反。慈恩云部類也)
。</p>快<p id="pT56p0148b1111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦邁反。祝尚丘云稱心也。「〡〡善也從心夬也」)
。</p>然<p id="pT56p0148b1130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如延反。
<lb n="0148b12"/>慈恩云〡順可也)
。</p>金<p id="pT56p0148b1209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居音反。慈恩云。〡有五色。黃為之長也。釋氏云黃〡曰〡)
。</p>色<p id="pT56p0148b1232" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所力反。
<lb n="0148b13"/>郭知玄云。五綵之總名也)
。</p>從<p id="pT56p0148b1312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾容反。麻杲云。〡猶由也。「〡〡作从字同」)
。</p>有頂<p id="pT56p0148b1330" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都捷反。
<lb n="0148b14"/>陸法言云頭上也。「〡〡頭也從頁丁〡」吉藏云。有色之頂云〡〡天。即阿迦尼吒。見樓炭經也)
。</p>
<lb n="0148b15"/>惡<p id="pT56p0148b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏各反。釋氏云不善也。「〡〡過也從心亞也」)
。</p>業<p id="pT56p0148b1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚劫反。薩峋云事也。若依內典〡行也)
。</p>
<lb n="0148b16"/>受<p id="pT56p0148b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(殖首反。王仁煦云秉也。「若從丈作受又都噵反又除雨反豪到反人姓也」)
。</p>報<p id="pT56p0148b1631" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博耗反。陸法言云。罪
<lb n="0148b17"/>名定當受決曰之〡也。詩云。答也酬也。若依內典果〡也。「〡〡從幸從及」)
。</p>好<p id="pT56p0148b1730" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼皓反。麻杲云善也。
<lb n="0148b18"/>慈恩云。人天之〡報也。「從女子〡」)
。</p>醜<p id="pT56p0148b1815" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌九反。郭知玄云。面貌惡也。釋名云。〡臭如物臭穢也。慈恩云。
<lb n="0148b19"/>三惡趣之〡報也。「〡〡〡□惡從酉鬼〡」)
。</p>悉<p id="pT56p0148b1918" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息七反。薩峋云皆也。「〡〡釆部從釆從心又𢘻<g ref="CB20008"/>
<g ref="CB20012"/>俻」)
。</p>
<lb n="0148b20"/>覩<p id="pT56p0148b2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當古反。陸法言云見也。「〡〡從目者〡作覩作〡」)
。</p>演<p id="pT56p0148b2022" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以淺反。陸法言云敷也。「〡〡長流也從水
<lb n="0148b21"/>寅〡」)
。</p>聖主<p id="pT56p0148b2105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(惠淨云。佛於三聖最大。故稱〡〡。湛然云。聖即主故云〡〡也)
。</p>
<lb n="0148b22"/>師子<p id="pT56p0148b2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭璞云。狻猊也。出西域格天子傳云。走五百里。智度論云。四足獸中獨步無畏。能伏一切者也)
。</p>
<lb n="0148b23"/>典<p id="pT56p0148b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(多顯反。尚書云經籍也。詩傳云法也)
。</p>
<lb n="0148b24"/>微<p id="pT56p0148b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無非反。說文〡妙也。新唐韻作微矣)
。</p>聲<p id="pT56p0148b2417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舒盈反。陸法言云音響也。「〡〡音也從耳殸」)
。</p>
<lb n="0148c01"/>清<p id="pT56p0148c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七情反。孫愐云淨也。吉藏云。佛音不濁曰〡也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0148c03"/>淨<p id="pT56p0148c0121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。佛語不閙為〡也。「〡〡從水爭〡」)
。</p>
<lb n="0148c02"/>出<p id="pT56p0148c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺遂反。詩云。〡言有章是也。武玄云。發遣也。又春律反)
。</p>
<lb n="0148c03"/>柔<p id="pT56p0148c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(耳由反。釋氏云。和也耎也)
。</p>耎<p id="pT56p0148c0313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(「而演反」而兗反。慈恩云。柔〡<g ref="CB07563"/>也。亦作軟輭。二形通用。或作濡
<lb n="0148c04"/>水名也。或作湯也。竝非經義也。「〡〡從火而〡」)
。</p>
<lb n="0148c05"/>深<p id="pT56p0148c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式針反。爾雅云𨗉也。「〡〡從突水〡」)
。</p>講<p id="pT56p0148c0517" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古項反。薩峋云。談經典義也。「〡〡和解也從言冓〡)
。</p>
<lb n="0148c06"/>喻<p id="pT56p0148c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊戍反。慈恩云。開也曉也。曇捷作諭。諭〡同也。順憬云。經本從口者善也。非經義也。今案同矣)
。</p>
<lb n="0148c07"/>開<p id="pT56p0148c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦哀反。孫愐云。啟也解也。「〡〡張也」)
。</p>悟<p id="pT56p0148c0717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五故反。陸法言云覺也。「從心吾〡」)
。</p>
<lb n="0148c08"/>若<p id="pT56p0148c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而灼反。晉灼云。豫及之辭也。「〡〡從艸右〡」)
。</p>遭<p id="pT56p0148c0820" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作曹反。孫愐云逢也。「〡〡遇也從辵曹〡」)
。</p>
<lb n="0148c09"/>苦<p id="pT56p0148c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丘古反。祝尚丘云患也。若依內典逼迫之義也。「〡〡從艸古〡」)
。</p>厭<p id="pT56p0148c0927" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於艷反。慈恩云。猶足而不
<lb n="0148c10"/>欲復為也。或本作猒。飽也。非經旨矣。「〡〡從猒〡」)
。</p>老<p id="pT56p0148c1021" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧晧反。孫愐云耆〡也。唯識論云。諸衰變位名
<lb n="0148c11"/>〡也。「〡〡七十曰老從人」)
。</p>病<p id="pT56p0148c1112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(皮命反。麻杲云。疾甚曰〡。慈恩云。四大變異乖適故苦也。「〡〡疾加也
<lb n="0148c12"/>從疒丙」)
。</p>死<p id="pT56p0148c1205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(自姉反。釋名云。人始氣絕曰〡。唯識論云。身懷命終。名為〡也。「〡〡漸也人所離也從有
<lb n="0148c13"/>人〡漸盡也」)
。</p>
<lb n="0148c14"/>苦際<p id="pT56p0148c1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子例反。釋氏云邊畔也。言〡〡者阿羅漢最後蘊也。後蘊不更生故云〡〡也」)
。</p>
<lb n="0148c15"/>福<p id="pT56p0148c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方伏反。郭知玄云〡祐也)
。</p>志<p id="pT56p0148c1513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職吏反。釋氏云慕也。薩峋云望也「廣雅云意也。何晏曰慕也」)
。</p>求<lb n="0148c16"/>
<p id="pT56p0148c1601" rend="margin-left:1em">
(巨鳩反。孫愐云覔也)
。</p>勝<p id="pT56p0148c1610" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩證反。釋氏云過好餘者也。「〡〡任也力部作勝」)
。</p>
<lb n="0148c17"/>緣覺<p id="pT56p0148c1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古岳反。祝尚丘云。曉悟也。從緣起覺故名〡〡。亦名獨覺。獨一出故。「〡〡從見學清聲」)
。</p>
<lb n="0148c18"/>種行<p id="pT56p0148c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。鄭玄云事也)
。</p>若<p id="pT56p0148c1811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云如似也「鄭玄曰如也」)
。</p>斯<p id="pT56p0148c1823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲云此也)
。</p>
<lb n="0148c19"/>億<p id="pT56p0148c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於力反。風欲通云。十萬曰〡。韻略萬萬為〡也。然依內典三文不同。華嚴經萬萬為〡。智度論以千萬為
<lb n="0148c20"/>〡。俱舍論以十萬為〡。沼公解云。〡有三例。俱舍依少數。智度依中數。華嚴依大數<anchor xml:id="fnT56p0148c04"/>也)
。</p>
<lb n="0148c21"/>事<p id="pT56p0148c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鋤吏反。郭知玄云〡務也。麻杲云〡業也)
。</p>多<p id="pT56p0148c2119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(長孫訥言云眾也)
。</p>
<lb n="0148c22"/>當略<p id="pT56p0148c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(離灼反。釋氏云省也。玄贊云。我今略說。栖復云。經本錯也。玄贊為正。又經本不同也)
。</p>
<lb n="0148c23"/>
<anchor xml:id="fnT56p0148c05"/>或<p id="pT56p0148c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡國反。麻杲云有也。郭知玄云。不定之辭也)
。</p>恒<p id="pT56p0148c2320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡登反。玄範云。正云殑伽河。此云天堂來也)
。</p>
<lb n="0148c24"/>沙<p id="pT56p0148c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所加反。說文云。小散石也)
。</p>銀<p id="pT56p0148c2413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語巾反。慈恩云白金也)
。</p>
<lb n="0149a01"/>珊<p id="pT56p0149a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇干反。順憬云。又思割反)
。</p>瑚<p id="pT56p0149a0113" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶吳反。廣雅云。〡〡珠也。淮南子云。崑崙山碧樹在北也。高誘云。
<lb n="0149a02"/>青石也。慈恩云。〡〡紅赤色石脂似樹形。說文云。生海中也。順憬云。罽賓國出〡〡也)
。</p>
<lb n="0149a03"/>真<p id="pT56p0149a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側隣反)
。</p>珠<p id="pT56p0149a0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(章俱反。王仁煦云。圜玉也。佛地論云。赤蟲所出也。栖復云。赤蟲𧉻蛤也。慈恩云。或
<lb n="0149a04"/>珠體赤名赤〡〡〡也。釋氏云寶也)
。</p>
<lb n="0149a05"/>摩尼<p id="pT56p0149a0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。如意神珠也順憬云。正云末尼)
。</p>
<lb n="0149a06"/>車<p id="pT56p0149a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺遮反)
。</p>渠<p id="pT56p0149a0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(強魚反。慈恩云。青白間色也。新唐韻作硨磲。美石次玉也。捷公同之)
。</p>
<lb n="0149a07"/>馬<p id="pT56p0149a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫下反。郭知玄云武畜也)
。</p>腦<p id="pT56p0149a0713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴晧反。慈恩云。色如馬腦故以為名。以是寶類故字從玉作瑪瑙也。
<lb n="0149a08"/>或如石類故從石作碼瑙也。亦云杵藏。栖復云。其形似杵藏在石中故云杵藏)
。</p>
<lb n="0149a09"/>金剛<p id="pT56p0149a0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古郎反。〡〡金精之剛者也。或本作鋼。孫伷云。金之精剛者也。栖復云。鋼字為正。利貞云。〡〡異
<lb n="0149a10"/>物。堅不可壞。其形三稜。唯置龜甲以白羊角拍之能壞矣)
。</p>
<lb n="0149a11"/>珍<p id="pT56p0149a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟隣反。長孫訥言云。寶也)
。</p>
<lb n="0149a12"/>奴<p id="pT56p0149a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(怒胡反。慈恩云。古者罪人沒官為〡。釋氏云。男子之賤隷也)
。</p>婢<p id="pT56p0149a1226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(便俾反。慈恩云。女之卑稱也)
。</p>
<lb n="0149a13"/>車<p id="pT56p0149a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。輿輪之總名也。古音居。言行所以居人。今〡舍也。言行者所處如舍也)
。</p>
<lb n="0149a14"/>乘<p id="pT56p0149a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。食證反。〡駕也。謂可〡者象之徒也)
。</p>
<lb n="0149a15"/>飾<p id="pT56p0149a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賞職反。陸法言云。裝〡也。又作餝矣)
。</p>
<lb n="0149a16"/>輦<p id="pT56p0149a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力展反。慈恩云。挽車也天子皇后所乘車也)
。</p>輿<p id="pT56p0149a1620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。余據余居二反。事〡也。又車無輪曰〡。
<lb n="0149a17"/>或作轝非也)
。</p>
<lb n="0149a18"/>布<p id="pT56p0149a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愽故反。釋氏云。分也遍也)
。</p>
<lb n="0149a19"/>施<p id="pT56p0149a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式智反。廣雅云。〡與也布〡也)
。</p>
<lb n="0149a20"/>迴<p id="pT56p0149a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶恢反。詩傳云轉也)
。</p>向<p id="pT56p0149a2011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許高反。王逸云。對也。吉藏云。〡〡者轉行也。𢌞此善根向於佛道。故名
<lb n="0149a21"/>轉行也)
。</p>
<lb n="0149a22"/>願<p id="pT56p0149a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚怨反。清徹云樂欲也。注楞伽經云。勵行進求目之為〡也)
。</p>
<lb n="0149a23"/>三界<p id="pT56p0149a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(欲界。色界。無色界也)
。</p>
<lb n="0149a24"/>駟<p id="pT56p0149a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息利反。慈恩云。四馬一乘。栖復云。謂四馬齊行。駕一乘車也)
。</p>
<lb n="0149a25"/>欄<p id="pT56p0149a2502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落干反。慈恩云。鉤〡也。或作闌。門遮也。〡闌皆得。或作蘭。非經義也。行<g ref="CB05287"/>從手。麻杲云檻楯也)
。</p>楯<lb n="0149b01"/>
<p id="pT56p0149b0101" rend="margin-left:1em">
(食尹反。慈恩云。闌檻也。縱曰檻。橫曰〡也。玄應華嚴經音義云。〡〡殿上臨邊之飾也。亦所以防人墜墮也)
。</p>
<lb n="0149b02"/>華<p id="pT56p0149b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。呼瓜戶花二反)
。</p>蓋<p id="pT56p0149b0212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古泰反。郭知玄云覆也。慈恩云。西域暑熱。人多持蓋。以花飾之。名為
<lb n="0149b03"/>〡〡。又黃帝與豈尤戰於涿鹿野。常五色雲氣。金枝玉葉止於帝上。有花𧅅之像。因而作〡〡焉)
。</p>
<lb n="0149b04"/>軒<p id="pT56p0149b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛言反。慈恩云。安車也。又作<g ref="CB20090"/>字。虛偃反。玉篇布張車上以禦熱也。吉藏云。既言〡飾。必知覆車物也)
。</p>
<lb n="0149b05"/>肉<p id="pT56p0149b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如六反。祝尚丘云。凡有血氣之類皆謂〡〡也)
。</p>
<lb n="0149b06"/>手<p id="pT56p0149b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書義反。王仁煦云。腕前也)
。</p>
<lb n="0149b07"/>妻<p id="pT56p0149b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七嵆反。慈恩云。婦與己齊者也)
。</p>
<lb n="0149b08"/>頭<p id="pT56p0149b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(度侯反。說文云首也)
。</p>目<p id="pT56p0149b0811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。眼也)
。</p>體<p id="pT56p0149b0817" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他禮反。郭知玄云。身軀也)
。</p>
<lb n="0149b09"/>欣<p id="pT56p0149b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許斤反。釋氏云喜也)
。</p>樂<p id="pT56p0149b0911" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。武玄之云願也)
。</p>
<lb n="0149b10"/>往<p id="pT56p0149b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王兩反。廣雅云行也)
。</p>詣<p id="pT56p0149b1011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五計反。釋氏云至也)
。</p>
<lb n="0149b11"/>便<p id="pT56p0149b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(婢仙反。清徹云。次〡也。今案。即〡也)
。</p>捨<p id="pT56p0149b1117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書冶反。韓知十云。棄也)
。</p>樂<p id="pT56p0149b1127" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反。蔣魴云。
<lb n="0149b12"/>喜極也)
。</p>
<lb n="0149b13"/>宮<p id="pT56p0149b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居戎反。長孫訥言云。〡室也)
。</p>殿<p id="pT56p0149b1314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(妬練反。蒼頡篇云。大堂也)
。</p>
<lb n="0149b14"/>臣<p id="pT56p0149b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(植隣反。孫愐云。男子之賤稱也)
。</p>妾<p id="pT56p0149b1415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七接反。孫愐云。女子之賤稱也)
。</p>
<lb n="0149b15"/>剃<p id="pT56p0149b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他計反。韻略云。除毛髮也)
。</p>除<p id="pT56p0149b1513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直魚反。曹憲云。去也)
。</p>
<lb n="0149b16"/>鬚<p id="pT56p0149b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相俞反。釋氏云。口下毛也)
。</p>髮<p id="pT56p0149b1613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方伐反。祝尚丘云。頭毛也)
。</p>
<lb n="0149b17"/>被<p id="pT56p0149b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(皮義反。慈恩云。服也。〡帶也。或作披。〡散也。今從初也)
。</p>服<p id="pT56p0149b1724" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房六反。清徹云。衣裳之總名也。
<lb n="0149b18"/>說文又作<g ref="CB11818"/>也)
。</p>
<lb n="0149b19"/>獨<p id="pT56p0149b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒谷反。王仁煦云。孤也)
。</p>處<p id="pT56p0149b1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌與反。武玄之云。居也)
。</p>閑<p id="pT56p0149b1922" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡山反。釋氏云。靜也)
。</p>靜<lb n="0149b20"/>
<p id="pT56p0149b2001" rend="margin-left:1em">
(疾郢反。郭知玄云。不喧也)
。</p>
<lb n="0149b21"/>誦<p id="pT56p0149b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似用反。釋氏云。背文曰〡。以聲節之曰〡也)
。</p>猛<p id="pT56p0149b2120" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫杏反。釋氏云。勇健也)
。</p>惟<p id="pT56p0149b2130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以追反。
<lb n="0149b22"/>慈恩云。思也)
。</p>離<p id="pT56p0149b2207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力智反。釋氏云。遠去也)
。</p>空<p id="pT56p0149b2217" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦紅反。釋氏云。虛也)
。</p>
<lb n="0149b23"/>禪<p id="pT56p0149b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(市蓮反。麻杲云。內典定坐也。順憬云。借音時戰反)
。</p>定<p id="pT56p0149b2322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒往反。王仁煦云。不移也。今案。〡〡者靜
<lb n="0149b24"/>慮也)
。</p>
<lb n="0149b25"/>五<p id="pT56p0149b2502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疑古反。玉篇云。數之次四也)
。</p>神通<p id="pT56p0149b2515" type="inline" rend="margin-left:1em">
(天眼天耳宿命他心神境。謂之五神通也)
。</p>
<lb n="0149c01"/>安<p id="pT56p0149c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏寒反。麻杲云。〡猶居止也)
。</p>固<p id="pT56p0149c0114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古暮反。郭知玄云。堅也)
。</p>化<p id="pT56p0149c0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼<g ref="CB00649"/>反。清徹云。教〡也)
。</p>
<lb n="0149c02"/>破<p id="pT56p0149c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(普臥反釋氏云。壞也)
。</p>魔<p id="pT56p0149c0211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫婆反。慈恩云。具云魔羅。唐云破壞。〡〡勝事故以為名。捷公云。鬼神
<lb n="0149c03"/>〡魅之類也。止觀弘決云。古譯經論〡字從石。自梁武帝來。謂〡能惱人。字宜從鬼也)
。</p>兵<p id="pT56p0149c0335" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫明反。清徹云。
<lb n="0149c04"/>軍眾也)
。</p>
<lb n="0149c05"/>擊<p id="pT56p0149c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古歷反。曹憲云打也)
。</p>鼓<p id="pT56p0149c0511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(公戶反。廣雅云。樂器也。鐘〡也。慈恩云。動也。凡出音曰〡。令木有皮動
<lb n="0149c06"/>之即鳴也。有作皷。擊也。非鐘〡。或作鼓。不知所從也)
。</p>
<lb n="0149c07"/>寂<p id="pT56p0149c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(前歷反。釋氏云。安靜也。肇論疏云。無聲為〡也)
。</p>
<lb n="0149c08"/>宴<p id="pT56p0149c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏見反。詩傳云。安息也。慈恩云。或作晏字。烏澗反。點也)
。</p>默<p id="pT56p0149c0824" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫北反。麻杲云。靜不言也。或作嘿
<lb n="0149c09"/>俗也)
。</p>
<lb n="0149c10"/>為喜<p id="pT56p0149c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上薳支反。郭知玄云。作也)
。</p>
<lb n="0149c11"/>林<p id="pT56p0149c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力尋反。說文云。叢木曰〡也)
。</p>濟<p id="pT56p0149c1114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子細反。釋氏云。渡也拯也。又子禮反。止也)
。</p>令<p id="pT56p0149c1131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎丁反。
<lb n="0149c12"/>陸法言云。使也「〡〡發号□從亽尸文伶<g ref="CB20011"/>」)
。</p>
<lb n="0149c13"/>未嘗<p id="pT56p0149c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(市羊反。慈恩云。〡試也。謂暫為之。今不暫為。故言未甞。曇捷云「曾也」行<g ref="CB05287"/>云。曾試也)
。</p>
<lb n="0149c14"/>睡<p id="pT56p0149c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(是偽反。韓知十云。坐寐也)
。</p>眠<p id="pT56p0149c1413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫賢反。莊子云。〡寐也)
。</p>
<lb n="0149c15"/>經行<p id="pT56p0149c1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶庚反。郭知玄云。行步也。慈恩云。西域地濕。壘塼為道。於中往來。消食誦經如經布絹之來去。故
<lb n="0149c16"/>云〡〡也)
。</p>
<lb n="0149c17"/>勤<p id="pT56p0149c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨斤反。郭知玄云。不怠也。曇捷作懃。今案。勤慇懃也)
。</p>
<lb n="0149c18"/>具<p id="pT56p0149c1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其遇反。麻杲云。足也。順憬云。俱也)
。</p>戒<p id="pT56p0149c1816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古拜反。韻略云。〡律也。清徹云。僧受法也)
。</p>
<lb n="0149c19"/>威儀<p id="pT56p0149c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚羈反。野王云。〡謂容止。有威〡禮則也。左傳云。有威可畏為之威。有儀可象為之儀也)
。</p>
<lb n="0149c20"/>缺<p id="pT56p0149c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(傾雪反。曹憲云虧也。亦作缺)
。</p>
<lb n="0149c21"/>忍<p id="pT56p0149c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而軫反。玉篇云。舍容也)
。</p>辱<p id="pT56p0149c2112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而蜀反。郭知玄云。恥也。孫伷云。惡也)
。</p>
<lb n="0149c22"/>增<p id="pT56p0149c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作滕反。釋氏云。益也)
。</p>慢<p id="pT56p0149c2211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(謨晏反。慈恩云。輕侮也。不畏敢。倨也。或作嫚字。欺為謾緩為〡。恃己陵
<lb n="0149c23"/>他高舉為相也)
。</p>
<lb n="0149c24"/>惡<p id="pT56p0149c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏故反。釋氏云。憎也)
。</p>罵<p id="pT56p0149c2411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫駕反。陸法言云。惡言也)
。</p>
<lb n="0150a01"/>捶<p id="pT56p0150a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之累反。慈恩云。擊也。有作捶非也)
。</p>打<p id="pT56p0150a0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。頂音。以杖擊也。又都挺反。今從初矣)
。</p>
<lb n="0150a02"/>戲<p id="pT56p0150a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(香義反。孫愐云。遊也弄也)
。</p>笑<p id="pT56p0150a0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(私妙反。郭知玄云。憙出聲也。或作咲矣)
。</p>
<lb n="0150a03"/>癡<p id="pT56p0150a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(刃之反。長孫訥言云。不慧也。若依內典迷闇為〡。即無明也)
。</p>攝<p id="pT56p0150a0326" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書涉反。孫伷云。錄也)
。</p>亂<p id="pT56p0150a0335" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎段
<lb n="0150a04"/>反。薩峋云。紛錯也。又作亂矣)
。</p>歲<p id="pT56p0150a0413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相銳反。爾雅云。夏謂年為〡也。薩峋云。十二月之總名也)
。</p>
<lb n="0150a05"/>肴<p id="pT56p0150a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(故交反。慈恩云。〡<g ref="CB01469"/>也。玉篇豆實也。凡非穀而食謂〡也。菜之類是也)
。</p>膳<p id="pT56p0150a0530" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時戰反。慈恩云。說文
<lb n="0150a06"/>〡具食。鄭玄云。善也。吉藏云。餚饍肉食也。湛然破之。具見彼記也。玄應云。有從食作。餚饍二字撿無所出。慈
<lb n="0150a07"/>恩信行竝同之。曇捷二字從食。今案。新唐韻餚饍與肴膳同。唯加缺應知之)
。</p>
<lb n="0150a08"/>飲<p id="pT56p0150a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於錦反。說文云。歠也。又於禁反。孫愐云。以酒漿飼人也。今從初矣)
。</p>食<p id="pT56p0150a0828" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乘力反。釋氏云飡也。玉
<lb n="0150a09"/>篇云。凡口所嚼者皆曰〡。又慈史反。以飲〡設供於人也。今從初矣)
。</p>
<lb n="0150a10"/>湯藥<p id="pT56p0150a1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(下吐郎反。郭知玄云。溫水也。曇捷云。又藥水也)
。</p>
<lb n="0150a11"/>僧<p id="pT56p0150a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇曾反。郭知玄云。出家緇服人。胡言〡伽。漢翻和合眾也)
。</p>
<lb n="0150a12"/>衣<p id="pT56p0150a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於希反。長孫訥言云。〡隱也。所以隱身也)
。</p>上服<p id="pT56p0150a1220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上陸法言云。好絕也。愛重也)
。</p>
<lb n="0150a13"/>價<p id="pT56p0150a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(柯暇反。玉篇云。賈物所堪之數也)
。</p>直<p id="pT56p0150a1316" type="inline" rend="margin-left:1em">
(除力反。玉篇云。准當也)
。</p>臥<p id="pT56p0150a1326" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吾貨反。字林云。寢也
<lb n="0150a14"/>休也)
。</p>
<lb n="0150a15"/>園<p id="pT56p0150a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(雨元反。詩傳云。植草木所也)
。</p>果<p id="pT56p0150a1514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古火反。薩峋云。木〡也。集略作菓。長孫訥言云。說文即
<lb n="0150a16"/>此為果木之字也。王仁煦云。木實也。或加草者非也。郭知玄從草也)
。</p>
<lb n="0150a17"/>茂<p id="pT56p0150a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(草侯反。郭知玄云。草木盛也)
。</p>盛<p id="pT56p0150a1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承正反。鄭玄云。〡長也)
。</p>
<lb n="0150a18"/>流<p id="pT56p0150a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力求反。郭知玄云。水從下也)
。</p>泉<p id="pT56p0150a1814" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾緣反。釋氏云。水自出也)
。</p>
<lb n="0150a19"/>浴<p id="pT56p0150a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余蜀反。說文云。洗身也)
。</p>池<p id="pT56p0150a1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直離反。釋氏云。停水曰〡也)
。</p>
<lb n="0150a20"/>詔<p id="pT56p0150a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸曜反。慈恩云。告也。〡導也。又明也。有本作招誘進也)
。</p>滅<p id="pT56p0150a2024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(已列反。釋氏云。盡也)
。</p>性<p id="pT56p0150a2033" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息政
<lb n="0150a21"/>反。孫愐云。〡行也。郭知玄云。心〡也)
。</p>猶<p id="pT56p0150a2116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以周反。尚書云。〡尚也)
。</p>著<p id="pT56p0150a2126" type="inline" rend="margin-left:1em">
(長略反。釋氏云。附也)
。</p>
<lb n="0150a22"/>造<p id="pT56p0150a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨早反。鄭玄云。〡作也)
。</p>廟<p id="pT56p0150a2212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(眉召反。孫愐云。貌也。白虎通云。先祖之尊貌所在也。湛然作庿。今
<lb n="0150a23"/>案。庿者〡之古字。二形通用也)
。</p>
<lb n="0150a24"/>高<p id="pT56p0150a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古勞反。麻杲云。崇也)
。</p>由<p id="pT56p0150a2411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以周反)
。</p>旬<p id="pT56p0150a2415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詳遵反。慈恩云。正云踰繕那。限量之義也。俱舍論云。
<lb n="0150b01"/>八俱盧舍為一〡。即十六里。若依舊傳四十里三十里也)
。</p>
<lb n="0150b02"/>縱<p id="pT56p0150b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。即容子用二反。竪也。有作從。韓詩傳云。南北曰從。玄應曇捷同之)
。</p>廣<p id="pT56p0150b0231" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古晃反。慈恩云。
<lb n="0150b03"/>〡橫也。韓詩傳云。東西曰〡也)
。</p>
<lb n="0150b04"/>
<anchor xml:id="fnT56p0150b01"/>正<p id="pT56p0150b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(征盛反。王逸云〡平也「〡〡從一止〡」)
。</p>等<p id="pT56p0150b0418" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。齊也。又多頭反)
。</p>
<lb n="0150b05"/>幢<p id="pT56p0150b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(宅江反。陸法言云。旛〡也)
。</p>幡<p id="pT56p0150b0513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孚袁反。說文云幟也。曇捷云。應作旛字。〡字義乖也。今案。聲類云。
<lb n="0150b06"/>〡亦旛字。通用無失也)
。</p>
<lb n="0150b07"/>交<p id="pT56p0150b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古肴反。薩峋云錯也)
。</p>露<p id="pT56p0150b0711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(洛故反。慈恩云。〡謂不覆也)
。</p>
<lb n="0150b08"/>幔<p id="pT56p0150b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫半反。慈恩云。〡謂覆也。顯所莊嚴。或露或覆。有云〡幕也。在傍曰帷。在上曰幕。〡覆也。謂覆露也。
<lb n="0150b09"/>同諸經文殊交露蓋。或作縵字。繒帛無文非是〡體。下寶塔品當具釋之)
。</p>
<lb n="0150b10"/>鈴<p id="pT56p0150b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎丁反。陸法言云。似鐘而小也。字林云小鐸也)
。</p>
<lb n="0150b11"/>和<p id="pT56p0150b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。音樂〡調也)
。</p>鳴<p id="pT56p0150b1111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武兵反。釋氏云。聲響也。玄應云。和鳴謂音聲調而和也。詩云。和鈴央〡
<lb n="0150b12"/>是也。慈恩同之)
。</p>
<lb n="0150b13"/>技<p id="pT56p0150b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠綺反。慈恩云。藝也。女樂作妓。或作伎也。今案。伎支義渠綺二反。傷害也。可用技妓二形。麻杲云。技藝
<lb n="0150b14"/>也。案。諸書在手部。從人者非也。然文字集略技作伎。切韻二字異焉)
。</p>樂<p id="pT56p0150b1428" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五角反。慈恩云。五聲八音總
<lb n="0150b15"/>名〡也。音譜云。音聲和曰〡也)
。</p>
<lb n="0150b16"/>自然<p id="pT56p0150b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(〡〡猶任運也。見下屬累品玄贊文矣)
。</p>
<lb n="0150b17"/>殊<p id="pT56p0150b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲云。異也)
。</p>特<p id="pT56p0150b1708" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒得反。釋氏云。別也異也)
。</p>
<lb n="0150b18"/>天樹<p id="pT56p0150b1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(常句反。曹憲云。木總名也。〡〡慈木總名〡恩云。天帝圓生樹王也)
。</p>
<lb n="0150b19"/>敷<p id="pT56p0150b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(芳無反。爾雅云布也)
。</p>仰<p id="pT56p0150b1911" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚兩反。說文云。舉首也)
。</p>瞻<p id="pT56p0150b1921" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職廉反。郭知玄云。望視也)
。</p>仁<p id="pT56p0150b1932" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如隣
<lb n="0150b20"/>反。慈恩云。愛人以及物曰〡。上下相親曰〡也)
。</p>
<lb n="0150b21"/>饒<p id="pT56p0150b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如招反。孫愐云。益也倍也)
。</p>益<p id="pT56p0150b2113" type="inline" rend="margin-left:1em">
(伊昔反。曹憲云。饒也。麻杲云。增也)
。</p>
<lb n="0150b22"/>道場<p id="pT56p0150b2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(除良反。武玄之云。僧集之處也。孫愐云。祭神佛之處也。說文云。從日一勿。或作塲。始羊反。耕
<lb n="0150b23"/>犂場又鼠場也。不協此義故。王仁煦云。場從易。塲從<g ref="CB08571"/>。二字各別。俗通用失也。今字辨疑亦同之。或作場
<lb n="0150b24"/>字。伊昔反。壃場也。從曰勿也亦非此意。吉藏云。摩竭陀國菩提樹下起道之處名道場也)
。</p>
<lb n="0150c01"/>授<p id="pT56p0150c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承秀反。慈恩云。與也付也)
。</p>記<p id="pT56p0150c0113" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居吏反。慈恩云。決也別也)
。</p>
<lb n="0150c02"/>示<p id="pT56p0150c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(神至反。郭知玄云。呈也。祝尚丘云。現也)
。</p>察<p id="pT56p0150c0218" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初八反。釋氏云。審視也)
。</p>
<lb n="0150c03"/>語<p id="pT56p0150c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(牛據反。孫愐云。話也。又魚舉反)
。</p>士<p id="pT56p0150c0315" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鋤里反。孫愐云人〡也。順憬云。知終知始名之為〡也)
。</p>
<lb n="0150c04"/>男<p id="pT56p0150c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(那含反。說文云丈夫也)
。</p>忖<p id="pT56p0150c0412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉本反。慈恩云。度也)
。</p>
<lb n="0150c05"/>雨大法雨<p id="pT56p0150c0505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王仁煦云。雲液也。慈恩云。雨〡字皆字音。上或芋音。道榮云。上雨字去聲。下雨字上聲)
。</p>
<lb n="0150c06"/>吹<p id="pT56p0150c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌為反。郭知玄云。以氣激物也)
。</p>螺<p id="pT56p0150c0615" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落過反。慈恩云。水蟲也。或作蠃。陸法言云。蜯屬也)
。</p>
<lb n="0150c07"/>即<p id="pT56p0150c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子力反。郭璞云。今也)
。</p>難信<p id="pT56p0150c0712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上那干反。玉篇云。不易之稱也)
。</p>
<lb n="0150c08"/>阿僧祇<p id="pT56p0150c0804" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨支反。慈恩云。正云阿僧爾耶。唐云無央數。〡之盡也)
。</p>劫<p id="pT56p0150c0826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云劫﨟波。
<lb n="0150c09"/>唐云分別時分也)
。</p>
<lb n="0150c10"/>號<p id="pT56p0150c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡到反。麻杲云。名〡也)
。</p>曰<p id="pT56p0150c1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(人質反。祝尚丘云。大陽之精也。古音而職反)
。</p>
<lb n="0150c11"/>燈<p id="pT56p0150c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都藤反。釋氏云。燃膏油以照明也。遺教經云。〡有明〡命也。延命也)
。</p>
<lb n="0150c12"/>如來<p id="pT56p0150c1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。如過去佛修六度等來至菩提。故言〡〡)
。</p>
<lb n="0150c13"/>應供<p id="pT56p0150c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(新人云應若云〡〡。義則有缺見玄贊也)
。</p>
<lb n="0150c14"/>正遍知<p id="pT56p0150c1404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(新人云。正等覺也)
。</p>
<lb n="0150c15"/>明行足<p id="pT56p0150c1504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(新人云。明行圓滿)
。</p>
<lb n="0150c16"/>善逝<p id="pT56p0150c1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時制反。慈恩云往也。成菩提已。於長夜中二利功德善事往矣)
。</p>
<lb n="0150c17"/>世間解<p id="pT56p0150c1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(華嚴經綱目云。世者是時。間者是中也。慈恩云。有情及器二世間中皆通達故)
。</p>
<lb n="0150c18"/>無上士調<p id="pT56p0150c1805" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒聊反。孫愐云。均也正也)
。</p>御<p id="pT56p0150c1816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(牛據反。孫愐云。理也衛也)
。</p>
<lb n="0150c19"/>丈<p id="pT56p0150c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直兩反。玉篇云。十尺也)
。</p>夫<p id="pT56p0150c1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫無反。武玄之云。男子之通稱也。何休云。丈夫大人之稱也。王弼云。
<lb n="0150c20"/>丈夫者嚴莊之稱也。曇捷云。周八尺為大人。長八尺故曰丈夫也。新云。無上丈夫調御士矣)
。</p>
<lb n="0150c21"/>天人師<p id="pT56p0150c2104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以能化導天與人故)
。</p>
<lb n="0150c22"/>世尊<p id="pT56p0150c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(新云薄伽梵。若云〡〡。義有缺矣)
。</p>
<lb n="0150c23"/>初<p id="pT56p0150c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(楚居反。釋氏云。始也)
。</p>遠<p id="pT56p0150c2311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(雲院反。爾雅云。遐也)
。</p>巧<p id="pT56p0150c2320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦絞反。孫愐云。好也)
。</p>純<p id="pT56p0150c2329" type="inline" rend="margin-left:1em">
(常倫反。
<lb n="0150c24"/>孔安國云。〡一也。一切經類音云。〡不雜也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0150c02"/>雜<p id="pT56p0150c2419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂合反。王仁煦云。不純也)
。</p>
<lb n="0151a01"/>聲聞<p id="pT56p0151a0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。聞說法聲悟解得道。故名〡〡。又去聲。以佛道聲令一切聞。故名〡〡也)
。</p>
<lb n="0151a02"/>說應<p id="pT56p0151a0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。於興反。當也。謂根法相稱曰〡。又於證反。物相契〡也)
。</p>
<lb n="0151a03"/>四諦<p id="pT56p0151a0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都計反。釋氏云。實也。苦集滅道謂之四諦也)
。</p>
<lb n="0151a04"/>究<p id="pT56p0151a0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居祐反。釋氏云。窮也)
。</p>竟<p id="pT56p0151a0411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居慶反。孫愐云。終也)
。</p>
<lb n="0151a05"/>辟<p id="pT56p0151a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必昔反)
。</p>支<p id="pT56p0151a0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(章移反)
。</p>佛<p id="pT56p0151a0510" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云辟支迦佛陀。唐云獨覺)
。</p>
<lb n="0151a06"/>十<p id="pT56p0151a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(是執反。曹憲云。次九之數也)
。</p>二因緣<p id="pT56p0151a0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無明行識名色六處觸受愛取有生老死謂之〡〡〡也)
。</p>
<lb n="0151a07"/>六波羅蜜<p id="pT56p0151a0705" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彌畢反。波羅蜜唐云到彼岸。布施淨戒安忍精進靜慮般若謂之〡〡〡〡也)
。</p>
<lb n="0151a08"/>成<p id="pT56p0151a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(氏征反。孫愐云。就也)
。</p>一切<p id="pT56p0151a0812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七計反。玉篇云。〡〡猶皆同也。薩峋云。〡〡普也。順憬云。又竊音)
。</p>
<lb n="0151a09"/>次<p id="pT56p0151a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七四反。玉篇云。〡第也)
。</p>同<p id="pT56p0151a0912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(從紅反。孫愐云。齊也和也合也)
。</p>字<p id="pT56p0151a0925" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾置反。釋氏云。名字也)
。</p>
<lb n="0151a10"/>姓<p id="pT56p0151a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息正反。郭知玄云。氏也。慈恩云。古之神範聖人因母感天而生。故稱天子。即因生以為〡故從女生聲也)
。</p>
<lb n="0151a11"/>頗<p id="pT56p0151a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(滂河反)
。</p>羅墮<p id="pT56p0151a1107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他果反。吉藏云。〡〡〡翻為利根。亦云辯才。亦云滿。滿為正。慈恩云。婆羅
<lb n="0151a12"/>門十八姓中之一姓也)
。</p>
<lb n="0151a13"/>所可<p id="pT56p0151a1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。〡〡猶所。辟如許可猶許也)
。</p>最<p id="pT56p0151a1317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祖外反。玉篇云。極也。釋氏云。俗作㝡矣)
。</p>
<lb n="0151a14"/>出<p id="pT56p0151a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺律反。毛詩云。〡猶去也)
。</p>家<p id="pT56p0151a1413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古牙反。曹憲云。人之所居也)
。</p>
<lb n="0151a15"/>響意<p id="pT56p0151a1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上許兩反。說文云。聲也。上宮聖德太子作嚮字。今案。非也。玄贊謂。〡〡為達偽言心了諸法。猶
<lb n="0151a16"/>如谷響非實。故響字為正。順憬云。鄉音)
。</p>
<lb n="0151a17"/>領<p id="pT56p0151a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良郢反。鄭玄云。治也)
。</p>父<p id="pT56p0151a1711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶雨反。孫愐云。子之天也)
。</p>位<p id="pT56p0151a1722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<anchor xml:id="fnT56p0151a01"/>惟冀反。鄭玄云。居官曰〡也)
。</p>
<lb n="0151a18"/>隨<p id="pT56p0151a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(旬為反。薩峋云。從也)
。</p>發<p id="pT56p0151a1811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方伐反。釋氏云)
。</p>皆為<p id="pT56p0151a1819" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。孫伷云。〡成也)
。</p>聽<p id="pT56p0151a1828" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他定
<lb n="0151a19"/>反。郭知玄云。以耳取聲也)
。</p>
<lb n="0151a20"/>弟<p id="pT56p0151a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(特計反。爾雅云。男子後生為〡)
。</p>子<p id="pT56p0151a2015" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四分律刪繁補闕行事鈔云。學在我後為弟。解從我生為子。故
<lb n="0151a21"/>名〡〡。今案。師猶父兄矣)
。</p>
<lb n="0151a22"/>起<p id="pT56p0151a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(梵網經古迹云。〡者出也)
。</p>座<p id="pT56p0151a2213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂臥反。釋氏云。床〡也)
。</p>
<lb n="0151a23"/>所為<p id="pT56p0151a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。為音通平去皆得)
。</p>
<lb n="0151a24"/>謂<p id="pT56p0151a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(云貴反。孫愐云。言也)
。</p>食頃<p id="pT56p0151a2412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去頴反。玉篇云。頃猶須臾之間也)
。</p>而生<p id="pT56p0151a2427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(沙門清徹云。
<lb n="0151b01"/>起也)
。</p>
<lb n="0151b02"/>懈<p id="pT56p0151b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古隘反。慈恩云。懶也倦也怠也)
。</p>倦<p id="pT56p0151b0215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠眷反。慈恩云。疲也懈也。有作惓無所從也)
。</p>
<lb n="0151b03"/>沙門<p id="pT56p0151b0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫莾反。慈恩云。唐恩云。息惡也。玄應云。舊云桑門。亦云喪門。皆訛略也。正云室羅磨拏。唐云功勞也)
。</p>
<lb n="0151b04"/>婆羅門<p id="pT56p0151b0404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云淨行。亦云淨乾。吉藏云。此云外意也)
。</p>
<lb n="0151b05"/>夜<p id="pT56p0151b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陸法言云。霄也。孫愐云。暮也。釋氏云。宵也)
。</p>
<lb n="0151b06"/>餘<p id="pT56p0151b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以諸反。玉篇云。殘也)
。</p>藏<p id="pT56p0151b0611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂浪反。清徹云。庫〡也。又徂郎反。收也)
。</p>告<p id="pT56p0151b0627" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古到反。陸法言云。語
<lb n="0151b07"/>也。言報也)
。</p>
<lb n="0151b08"/>多陀阿伽度<p id="pT56p0151b0806" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云達多揭多。唐云如來矣)
。</p>
<lb n="0151b09"/>阿羅訶<p id="pT56p0151b0904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云阿羅漢。唐云應也)
。</p>
<lb n="0151b10"/>三藐三佛陀<p id="pT56p0151b1006" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云正等正覺也)
。</p>
<lb n="0151b11"/>堅<p id="pT56p0151b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古賢反。陸法言云。固也)
。</p>燃<p id="pT56p0151b1112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如延反。麻杲云。燒也)
。</p>貪<p id="pT56p0151b1121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他含反。郭知玄云。〡婪也)
。</p>雖<p id="pT56p0151b1132" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息遺
<lb n="0151b12"/>反。聲類云。兩設之辭也)
。</p>
<lb n="0151b13"/>讀誦<p id="pT56p0151b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上同谷反。陸法言云。目對文而口唱也)
。</p>
<lb n="0151b14"/>忘<p id="pT56p0151b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武放反。釋氏云。不記憶也。又武方反)
。</p>失<p id="pT56p0151b1417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式質反。王仁煦云。遺忘也)
。</p>
<lb n="0151b15"/>根<p id="pT56p0151b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古痕反。釋氏云。草木本始也。依內典〡性也)
。</p>值<p id="pT56p0151b1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直吏反。郭知玄云。遇也)
。</p>豈<p id="pT56p0151b1530" type="inline" rend="margin-left:1em">
(欺狶反。
<lb n="0151b16"/>陸法言云。不必之辭也)
。</p>異<p id="pT56p0151b1611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊吏反。釋氏云。別也)
。</p>乎<p id="pT56p0151b1620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶吳反。說文云。語餘辭也)
。</p>也<p id="pT56p0151b1631" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊者反。
<lb n="0151b17"/>清徹云。詞絕也)
。</p>
<lb n="0151b18"/>瑠<p id="pT56p0151b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力求反)
。</p>璃<p id="pT56p0151b1806" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂支反。慈恩云。具云吠〡〡。即青黃赤白色也。有云。〡〡者從山為名。謂遠山寶。即
<lb n="0151b19"/>須彌山南面寶也。或云。是金翅鳥㲉。鬼神破之以賣與人也。或云。〡〡者火齊去聲也。順憬云。有青色如
<lb n="0151b20"/>玉。亦狀如雲母。色如紫玉。光耀如蟬羽矣)
。</p>
<lb n="0151b21"/>頗梨<p id="pT56p0151b2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力私反。慈恩云。正云頗胝迦。唐云水精。亦云水玉。或云白珠。石類也。智度論云。此寶出山石窟
<lb n="0151b22"/>中。過千年氷化為〡〡)
。</p>
<lb n="0151b23"/>由<p id="pT56p0151b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。從也。字林云。用也)
。</p>端<p id="pT56p0151b2313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(多官反。說文云。〡直也。鄭玄云。〡正也)
。</p>甚<p id="pT56p0151b2329" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時鴆反。蒼頡篇
<lb n="0151b24"/>云。〡孔也)
。</p>內<p id="pT56p0151b2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴對反。廣雅云。〡裏也)
。</p>像<p id="pT56p0151b2416" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徐兩反。麻杲云。形也)
。</p>
<lb n="0151c01"/>奉<p id="pT56p0151c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶隴反。說文云。承也)
。</p>適<p id="pT56p0151c0111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之赤反。慈恩云。近也始也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0151c02"/>汝<p id="pT56p0151c0122" type="inline" rend="margin-left:1em">
(人渚反。郭知玄云爾也)
。</p>眼<lb n="0151c02"/>
<p id="pT56p0151c0201" rend="margin-left:1em">
(五限反。郭知玄云。〡目也。圓測師云。照矚名〡也)
。</p>歸<p id="pT56p0151c0221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉韋反。劉北云〡向也)
。</p>
<lb n="0151c03"/>唯<p id="pT56p0151c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以追反。釋氏云。獨也一也)
。</p>證<p id="pT56p0151c0313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸譍反。陸法言云。驗也)
。</p>既<p id="pT56p0151c0323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居未反。釋氏云。已也)
。</p>尋<p id="pT56p0151c0332" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徐林
<lb n="0151c04"/>反。埤蒼云。〡續也。聖德太子云。即也)
。</p>
<lb n="0151c05"/>實<p id="pT56p0151c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(神質反。清徹云。真也)
。</p>放逸<p id="pT56p0151c0512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(夷質反。祝尚丘云。縱也)
。</p>遇<p id="pT56p0151c0522" type="inline" rend="margin-left:1em">
(牛具反。麻杲云。不期而會也)
。</p>
<lb n="0151c06"/>懷<p id="pT56p0151c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶乖反。孫愐云。抱也)
。</p>悲<p id="pT56p0151c0611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府眉反。字林云。哀也)
。</p>速<p id="pT56p0151c0620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(桑谷反。郭知玄云。疾也)
。</p>安<p id="pT56p0151c0630" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇
<lb n="0151c07"/>云。〡猶寧也)
。</p>慰<p id="pT56p0151c0707" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於胃反。詩傳云。安也)
。</p>
<lb n="0151c08"/>勿<p id="pT56p0151c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文弗反。孫愐云。莫也)
。</p>憂<p id="pT56p0151c0811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於求反。麻杲云。愁也)
。</p>怖<p id="pT56p0151c0820" type="inline" rend="margin-left:1em">
(普故反。長孫訥言云。畏也)
。</p>
<lb n="0151c09"/>薪<p id="pT56p0151c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息隣反。纂要文云。大木曰〡也)
。</p>分布<p id="pT56p0151c0916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上府文反。祝尚丘云。施也)
。</p>
<lb n="0151c10"/>倍<p id="pT56p0151c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄亥反。玉篇云。以一生兩也)
。</p>加<p id="pT56p0151c1014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云。益也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0151c03"/>隨<p id="pT56p0151c1020" type="inline" rend="margin-left:1em">
(旬為反。薩峋云。從也)
。</p>順<lb n="0151c11"/>
<p id="pT56p0151c1101" rend="margin-left:1em">
(食𨳝反。孫伷云。從也)
。</p>繼<p id="pT56p0151c1110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古詣反。釋氏云。續也)
。</p>仙<p id="pT56p0151c1119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相然反。釋名云。老而不死曰〡也。正作僊矣)
。</p>
<lb n="0151c12"/>脫<p id="pT56p0151c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒活反。鄭玄云。〡猶免也)
。</p>怠<p id="pT56p0151c1213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒亥反。慈恩云。懈〡也。懶也)
。</p>
<lb n="0151c13"/>遊<p id="pT56p0151c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以周反。釋氏云。〡歷也)
。</p>族<p id="pT56p0151c1312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂鹿反。慈恩云。〡類也。周禮四閭為〡也。亦聚也)
。</p>弃<p id="pT56p0151c1332" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知
<lb n="0151c14"/>玄云。捐也。或作棄矣)
。</p>習<p id="pT56p0151c1410" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似入反。陸法言云。學也)
。</p>廢<p id="pT56p0151c1420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方肺反。麻杲云。止也捨也。順憬云。或作癈。
<lb n="0151c15"/>困病也。非此義也)
。</p>則<p id="pT56p0151c1509" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子德反。廣雅云。〡即也)
。</p>
<lb n="0151c16"/>助<p id="pT56p0151c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(床據反。麻杲云佐也)
。</p>待<p id="pT56p0151c1611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒亥反。王逸云。〡須也。曹憲云。有所須矣謂之〡也)
。</p>充<p id="pT56p0151c1632" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌終反。釋
<lb n="0151c17"/>氏云。滿也)
。</p>足<p id="pT56p0151c1706" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。充也。又將喻反)
。</p>悔<p id="pT56p0151c1716" type="inline" rend="margin-left:1em">
(荒內反。韻略云。改過也。唯識論云。惡所作業追〡為
<lb n="0151c18"/>〡也)
。</p>斷<p id="pT56p0151c1804" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都管徒緩二反。慈恩云。截也絕也。又都亂反。決也。非此義矣)
。</p>
<lb n="0151c19"/>
<head>○方便品</head>
<lb n="0151c20"/>方<p id="pT56p0151c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(杜預云。法術也。百事之宜也。慈恩云。有益法之軌名〡也)
。</p>便<p id="pT56p0151c2025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(婢面反。慈恩云。〡辯也。又利也。
<lb n="0151c21"/>有濟人之利名也)
。</p>
<lb n="0151c22"/>安<p id="pT56p0151c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡徐也)
。</p>詳<p id="pT56p0151c2209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似羊反。慈恩云。審也。華嚴探玄記云。〡〡者審諦之狀也。曇捷作庠養也。今案。
<lb n="0151c23"/>白虎通云。庠之言詳也。故亦通用也)
。</p>
<lb n="0151c24"/>慧門<p id="pT56p0151c2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陸法言云。兩庇曰〡也)
。</p>不能<p id="pT56p0151c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薩峋云。能任也。任堪也)
。</p>所以<p id="pT56p0151c2425" type="inline" rend="margin-left:1em">
(靖邁法師謂故
<lb n="0152a01"/>為〡〡矣)
。</p>就<p id="pT56p0152a0106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾秀反。釋氏云。成也)
。</p>宜<p id="pT56p0152a0115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚<g ref="CB00651"/>反。曹憲云。善也)
。</p>吾<p id="pT56p0152a0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五乎反。孫伷云。我也)
。</p>譬<lb n="0152a02"/>
<p id="pT56p0152a0201" rend="margin-left:1em">
(疋賜反。慈恩云。況也類也。玉篇比類以相曉也)
。</p>引導<p id="pT56p0152a0221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上余忍反。杜預云。導也)
。</p>
<lb n="0152a03"/>無量<p id="pT56p0152a0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四無量謂慈悲喜捨也)
。</p>無礙<p id="pT56p0152a0314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五代反。慈恩云。止也。古作閡。爾雅云。限也。或作㝵。唐韻云。
<lb n="0152a04"/>內典無㝵。又音得。說文云。取也。非此義矣。〡〡者四〡〡。謂法義詞辯也)
。</p>力<p id="pT56p0152a0430" type="inline" rend="margin-left:1em">
(謂十〡。見瑜伽論菩薩地也)
。</p>
<lb n="0152a05"/>無所畏<p id="pT56p0152a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於胃反。長孫訥言云。懼也。〡〡〡者四〡〡〡也。見瑜伽論十地論也)
。</p>
<lb n="0152a06"/>禪<p id="pT56p0152a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(色界四靜慮也。見俱舍論等也)
。</p>定<p id="pT56p0152a0615" type="inline" rend="margin-left:1em">
(謂四無色〡。見俱舍論等也)
。</p>
<lb n="0152a07"/>解脫<p id="pT56p0152a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上佳買反。釋氏云。脫也。八〡〡見大般若經等也)
。</p>
<lb n="0152a08"/>三昧<p id="pT56p0152a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(謂九等至。見大般若經等也)
。</p>
<lb n="0152a09"/>分別<p id="pT56p0152a0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方列反。孫愐云。別者分別也)
。</p>
<lb n="0152a10"/>詞<p id="pT56p0152a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似茲反。郭知玄云。辭。鄭玄云。說也。或作辭字。不受也。又訟也。辭<g ref="CB20039"/>辝辞四形皆同。聲類以為皆詞字。
<lb n="0152a11"/>新切韻詞辭異也)
。</p>
<lb n="0152a12"/>要<p id="pT56p0152a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於笑反。釋氏云。須甚也)
。</p>止<p id="pT56p0152a1212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸市反。孫愐云。停也)
。</p>不須<p id="pT56p0152a1222" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云。意所欲也)
。</p>乃
<lb n="0152a13"/>能<p id="pT56p0152a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上奴亥反。孫愐云。語辭也。鄭玄云。〡猶而也。古作廼矣。郭知玄曰。驚辭曰廼也)
。</p>
<lb n="0152a14"/>果<p id="pT56p0152a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(對因之辭也。謂〡利也)
。</p>末<p id="pT56p0152a1412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫割反。薩峋云。對本之言也。麻杲云。終也)
。</p>
<lb n="0152a15"/>世雄<p id="pT56p0152a1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羽弓反。郭知玄云。英〡也。栖復云。〡者具足丈夫相也)
。</p>類<p id="pT56p0152a1525" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力遂反。薩峋云。種〡也)
。</p>
<lb n="0152a16"/>測<p id="pT56p0152a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初力反。曹憲云。度也)
。</p>本從<p id="pT56p0152a1612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七恭反。孫愐云。服也隨也。又踐容錢用反)
。</p>了<p id="pT56p0152a1629" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧鳥反。清徹云。曉〡
<lb n="0152a17"/>也)
。</p>堪<p id="pT56p0152a1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(口含反。孫伷云。勝任也)
。</p>
<lb n="0152a18"/>假<p id="pT56p0152a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古雅反。郭知玄云。借也)
。</p>使<p id="pT56p0152a1812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所理反。韓知十云。令也)
。</p>盡<p id="pT56p0152a1822" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。慈引反。任也窮也)
。</p>思<lb n="0152a19"/>
<p id="pT56p0152a1901" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。身字反。深謀遠慮曰〡也)
。</p>
<lb n="0152a20"/>度量<p id="pT56p0152a2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(順憬云。上鐸音。釋氏云。測也)
。</p>
<lb n="0152a21"/>政使<p id="pT56p0152a2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上之盛反。禮記云。〡者正也。清徹云。令也。或本作正。鄭玄云。正者政也定也。聖德太子云。〡〡
<lb n="0152a22"/>猶假令也。又蓋也。今案。所出未詳)
。</p>
<lb n="0152a23"/>剎<p id="pT56p0152a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初鎋反。慈恩云。切韻作剎柱也。梵云差多羅。唐云田。土田也。或云國。或云土。義譯之耳。〡字書所無
<lb n="0152a24"/>說文作㓼。楚乙反。刀割物聲也。玄應同之。今案。剎者梵語略也。具云差多羅。栖復云。差疎殺反)
。</p>
<lb n="0152b01"/>竹<p id="pT56p0152b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(張六反。孫愐云。不凋之草也)
。</p>共<p id="pT56p0152b0114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠用反。郭知玄云。同也)
。</p>少<p id="pT56p0152b0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書沼反。釋氏云。寡尠也。
<lb n="0152b02"/>又舒曜反)
。</p>分<p id="pT56p0152b0206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(何休云。〡半也)
。</p>新<p id="pT56p0152b0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息隣反。廣雅云。初也)
。</p>
<lb n="0152b03"/>稻<p id="pT56p0152b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒浩反。爾雅云。〡稌通古反也)
。</p>麻<p id="pT56p0152b0315" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫霞反。玉篇云。〡枲也)
。</p>葦<p id="pT56p0152b0325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于鬼反。郭知玄云。蘆屬細
<lb n="0152b04"/>者。又王非反)
。</p>
<lb n="0152b05"/>縛<p id="pT56p0152b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符钁反。陸法言云。繫也)
。</p>引<p id="pT56p0152b0512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余忍反。杜預云。導)
。</p>之<p id="pT56p0152b0520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩注云。〡猶是也)
。</p>
<lb n="0152b06"/>慇<p id="pT56p0152b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於巾反)
。</p>懃<p id="pT56p0152b0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨斤反。麻杲云。〡〡丁寧也。孫愐云。〡〡再三也。懃或作勤。王仁煦云。懃勤字同。從
<lb n="0152b07"/>心者俗也)
。</p>
<lb n="0152b08"/>所趣<p id="pT56p0152b0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。七句反。歸〡宗〡也)
。</p>
<lb n="0152b09"/>而白<p id="pT56p0152b0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒼頡篇云。〡告也。廣雅云。語也)
。</p>自<p id="pT56p0152b0916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩注云。從也)
。</p>昔<p id="pT56p0152b0922" type="inline" rend="margin-left:1em">
(思積反。曹憲云。往古也)
。</p>
<lb n="0152b10"/>久<p id="pT56p0152b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鳩友反。陸法言云。多時也)
。</p>墮<p id="pT56p0152b1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陸法言云。落也)
。</p>
<lb n="0152b11"/>疑網<p id="pT56p0152b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文兩反。玉篇云。〡<g ref="CB05320"/>也。慈恩云。疑喻如〡羅生難出也)
。</p>視<p id="pT56p0152b1125" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承矢反。郭知玄云。瞻也)
。</p>
<lb n="0152b12"/>猶豫<p id="pT56p0152b1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(弋庶反。繹氏云。逸也。玉篇云。〡〡不定也。順憬〡〡躊躇也。慈恩云。隴西謂犬子為猶。猶性多
<lb n="0152b13"/>豫。在人前行。到十字道却迴來故。凡不決者謂之〡〡。與狐疑同。又猶字居祐反。獸名。如麂居覆反。善登
<lb n="0152b14"/>木。性多怯。欲食先上樹。後下食。畏人故曰〡〡也)
。</p>
<lb n="0152b15"/>云何<p id="pT56p0152b1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上王分反。今案。〡〡猶何也)
。</p>解說<p id="pT56p0152b1516" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上佳買反。釋氏云。說也。又古雅反)
。</p>
<lb n="0152b16"/>惑<p id="pT56p0152b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡國反。陸法言云。迷惑也)
。</p>口<p id="pT56p0152b1613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦后反。說文云。〡所以言也)
。</p>
<lb n="0152b17"/>驚<p id="pT56p0152b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉鄉反。孫愐云。心奮動也)
。</p>慮<p id="pT56p0152b1713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良據反。釋氏云。思也)
。</p>
<lb n="0152b18"/>將<p id="pT56p0152b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(即良反。釋氏云。欲也)
。</p>墜<p id="pT56p0152b1811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直類反。釋氏云。落也。或作隧矣)
。</p>大坑<p id="pT56p0152b1825" type="inline" rend="margin-left:1em">
(客庚反。郭知玄云。深坎
<lb n="0152b19"/>也。慈恩云。虛也。塹也。或作硎地獄。謂之〡〡也)
。</p>
<lb n="0152b20"/>等比<p id="pT56p0152b2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(卑覆反。曹憲云。類也)
。</p>
<lb n="0152b21"/>長<p id="pT56p0152b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直良反。祝尚丘云。求也)
。</p>夜<p id="pT56p0152b2112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(唯識論云。未得真覺恒處夢中。故說生死名為長夜也)
。</p>
<lb n="0152b22"/>隱<p id="pT56p0152b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於謹反。孫愐云。安也。或作穩。烏本反。麻杲云。安穩也)
。</p>
<lb n="0152b23"/>兩足<p id="pT56p0152b2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上良奬反。孫愐云。二也。慈恩云。人天〡〡。佛為其尊。故云。〡〡尊也)
。</p>
<lb n="0152b24"/>長子<p id="pT56p0152b2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上知丈反。孫愐云。大也。玄範云。佛子之中舍利弗智慧最勝。為法輪將故自謂〡〡也)
。</p>
<lb n="0152c01"/>垂<p id="pT56p0152c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(是為反。玉篇云。從上示下之言也)
。</p>三<p id="pT56p0152c0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。蘇暫反。再〡也。清徹云。又平聲)
。</p>請<p id="pT56p0152c0132" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七靜
<lb n="0152c02"/>反。知玄云。求〡也。又疾政反。釋氏云。延屈也。又疾盈反。釋氏云。受也。今案。從初二焉)
。</p>
<lb n="0152c03"/>輩<p id="pT56p0152c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(補配反。慈恩云。群儻也。從車非聲。從北錯也)
。</p>
<lb n="0152c04"/>罪<p id="pT56p0152c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂賄反。說文云。辜也。古為辠字。秦始皇改之作罪。或從四非。或從网。慈恩云。〡者可毀可責可怖可厭
<lb n="0152c05"/>之義。叵因若果可毀厭者為〡也)
。</p>
<lb n="0152c06"/>失<p id="pT56p0152c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄭玄云。過惡也)
。</p>制<p id="pT56p0152c0609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(征例反。孫愐云。止也)
。</p>
<lb n="0152c07"/>枝<p id="pT56p0152c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(章移反。愐孫云。〡柯也)
。</p>葉<p id="pT56p0152c0712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與涉反。王仁煦云。草木之敷於莖枝者也)
。</p>貞<p id="pT56p0152c0729" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟盈反。郭知玄
<lb n="0152c08"/>云。正也。易云。〡者事之<g ref="CB07080"/>也)
。</p>
<lb n="0152c09"/>佳<p id="pT56p0152c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古膎反。慈恩云。善也好也。行<g ref="CB05287"/>云。作加音呼)
。</p>矣<p id="pT56p0152c0920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于記反。郭知玄云。語已助辭也)
。</p>
<lb n="0152c10"/>唯然<p id="pT56p0152c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上慈恩云。弋水弋誰二二反。敬諾之辭。然者順從之稱也)
。</p>
<lb n="0152c11"/>優曇<p id="pT56p0152c1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒含反)
。</p>鉢<p id="pT56p0152c1107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(具云鄔曇鉢羅。唐云瑞應也。慈恩云。金輪王出。大海減少。金輪路現。其花乃
<lb n="0152c12"/>生。湛然同之。河西道郎云。此云靈瑞花。又云空起華。玄應師云。葉似梨。果大如捲。其味甜。無花而結子。亦有花
<lb n="0152c13"/>而難值之。華嚴惠苑音義云。此云希有花也)
。</p>
<lb n="0152c14"/>現耳<p id="pT56p0152c1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而止反。釋氏云。助辭也)
。</p>
<lb n="0152c15"/>虛<p id="pT56p0152c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許魚反。空也。孫愐云。空而不實也)
。</p>妄<p id="pT56p0152c1516" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巫放反。王仁煦云。虛說也)
。</p>
<lb n="0152c16"/>但<p id="pT56p0152c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒旦反。釋氏云。唯也)
。</p>尚<p id="pT56p0152c1611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時高反。曹憲云。猶也)
。</p>況<p id="pT56p0152c1620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許訪反。釋氏云。矧也。捷公云。寒氷也。今案。非文意也)
。</p>
<lb n="0152c17"/>濁<p id="pT56p0152c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直角反。慈恩云。滓穢也)
。</p>命<p id="pT56p0152c1712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(眉病反。白虎通云。壽〡也)
。</p>垢<p id="pT56p0152c1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古厚反。慈恩云。污穢也。點染不
<lb n="0152c18"/>淨也)
。</p>
<lb n="0152c19"/>慳<p id="pT56p0152c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦閑反。王仁煦云。恡也。慈恩云。希己得也)
。</p>貪<p id="pT56p0152c1919" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。婪未得也)
。</p>
<lb n="0152c20"/>嫉<p id="pT56p0152c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(秦悉反。陸法言云。〡妬也)
。</p>妬<p id="pT56p0152c2013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當故反。郭知玄云。〡忌也慈恩云。害賢曰嫉。害色曰妬。唯識論
<lb n="0152c21"/>云。殉自名利不耐他榮。妬忌憂慼名為〡〡)
。</p>
<lb n="0152c22"/>就<p id="pT56p0152c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾秀反。釋氏云。成也)
。</p>
<lb n="0152c23"/>是處<p id="pT56p0152c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蔣魴云。〡分也。買逵曰。〡定也)
。</p>其過<p id="pT56p0152c2317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云咎也)
。</p>惜<p id="pT56p0152c2323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(思積反。長孫訥言云。悋也)
。</p>
<lb n="0153a01"/>瑕<p id="pT56p0153a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡加反。長孫訥言云玉病也。慈恩云。玉內有病曰〡也。玄應吉藏湛然同之。捷公作瘕〡病也)
。</p>疵<p id="pT56p0153a0139" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾移
<lb n="0153a02"/>反。孫愐云黑病也。慈恩云。玉外有病曰玼。今作疵者。法內人有煩惱病。如玉有瑕。法喻合說。疵者病故也)
。</p>
<lb n="0153a03"/>糟<p id="pT56p0153a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作曹反。慈恩云酒滓也。涉公云。押已無味也)
。</p>糠<p id="pT56p0153a0320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦崗反。慈恩云米糩也。聲類云穀皮也。涉公云。
<lb n="0153a04"/>簸已無實也)
。</p>
<lb n="0153a05"/>尠<p id="pT56p0153a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息淺反。慈恩云少也。亦作鮮<g ref="CB20032"/>。三形同也。又恩甸反)
。</p>先<p id="pT56p0153a0523" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇前反。蔣魴云昔也。又去聲)
。</p>
<lb n="0153a06"/>修多羅<p id="pT56p0153a0604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云素怛纜。唐云契經)
。</p>
<lb n="0153a07"/>伽陀<p id="pT56p0153a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云諷誦。非長行以句結成也)
。</p>本事<p id="pT56p0153a0720" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。除佛之外宣說他之前際事也)
。</p>
<lb n="0153a08"/>本生<p id="pT56p0153a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。宣說佛自身之過去事也)
。</p>
<lb n="0153a09"/>未曾有<p id="pT56p0153a0904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。新云希法也。宣說佛及弟子殊特事也)
。</p>
<lb n="0153a10"/>因緣<p id="pT56p0153a1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。新云緣起也。因事立制戒也)
。</p>
<lb n="0153a11"/>辟喻<p id="pT56p0153a1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。以〡〡而說諸法也)
。</p>
<lb n="0153a12"/>祇<p id="pT56p0153a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(捷公作岐)
。</p>夜<p id="pT56p0153a1207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云祇焰。唐云應頌。長行之後重頌也)
。</p>
<lb n="0153a13"/>優婆提舍<p id="pT56p0153a1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云鄔婆題鑠。唐云論議也)
。</p>
<lb n="0153a14"/>鈍<p id="pT56p0153a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒困反。薩峋云。讖闇濁也)
。</p>
<lb n="0153a15"/>設<p id="pT56p0153a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(識列反。何休云〡施也)
。</p>九<p id="pT56p0153a1512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉有反。釋氏云。八後十前也)
。</p>終<p id="pT56p0153a1524" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職戎反。祝尚丘云畢竟也)
。</p>
<lb n="0153a16"/>欺<p id="pT56p0153a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去其反。郭知玄云詐也)
。</p>誑<p id="pT56p0153a1612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居況反。釋氏云。妄言或人也)
。</p>
<lb n="0153a17"/>印<p id="pT56p0153a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於刃反。曹憲云璽也。說文云。執政所持信也)
。</p>
<lb n="0153a18"/>立<p id="pT56p0153a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力入反。釋氏云建也)
。</p>誓<p id="pT56p0153a1811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時制反。陸法言云約也。郭知玄曰結言也)
。</p>
<lb n="0153a19"/>錯<p id="pT56p0153a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉各反。郭知玄云誤也)
。</p>迷<p id="pT56p0153a1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫兮反。祝尚丘云惑也)
。</p>愛<p id="pT56p0153a1922" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏代反。詩云惜也。今案。食〡也)
。</p>
<lb n="0153a20"/>偹<p id="pT56p0153a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平祕反。郭知玄云具也)
。</p>毒<p id="pT56p0153a2012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒沃反。祝尚丘云苦痛也。買逵云〡惡也)
。</p>胎<p id="pT56p0153a2029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(土來反。說文云。
<lb n="0153a21"/>女孕二月也。慈恩云。〡謂〡藏也)
。</p>微<p id="pT56p0153a2115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云劣也)
。</p>形<p id="pT56p0153a2121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶經反。麻杲云體也)
。</p>薄<p id="pT56p0153a2130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武玄之云。
<lb n="0153a22"/>不厚之稱也)
。</p>
<lb n="0153a23"/>逼<p id="pT56p0153a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彼側反。韓知十云迫也)
。</p>迫<p id="pT56p0153a2312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愽陌反。郭知玄云逼切也)
。</p>
<lb n="0153a24"/>邪見<p id="pT56p0153a2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上似嗟反。玉篇云〡僻也。唯識論云。謗因果理名為〡〡也)
。</p>
<lb n="0153b01"/>稠林<p id="pT56p0153b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上直由反。釋氏云密也。吉藏云。邪見眾多。譬如密林。故云〡〡也)
。</p>
<lb n="0153b02"/>依止<p id="pT56p0153b0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(韻略云止住也)
。</p>
<lb n="0153b03"/>六十二<p id="pT56p0153b0304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(〡〡〡見也。見法苑林章也)
。</p>
<lb n="0153b04"/>矜<p id="pT56p0153b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居陵反。慈恩云。自賢曰〡。鄭玄云。〡謂自尊大也)
。</p>
<lb n="0153b05"/>謟<p id="pT56p0153b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑琰反。慈恩云〡諛也。又<g ref="CB02439"/>也。傾身似有下也。悕意道言謂之〡也)
。</p>曲<p id="pT56p0153b0529" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丘玉反。曹憲云不直也)
。</p>
<lb n="0153b06"/>群<p id="pT56p0153b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠云反。說文云輩也)
。</p>顯<p id="pT56p0153b0611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼典反。詩注云〡明也)
。</p>玫<p id="pT56p0153b0621" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫回反)
。</p>瑰<p id="pT56p0153b0625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡恢反。慈恩云。
<lb n="0153b07"/>火齊珠也。一曰石之美好曰玫。圓好曰瑰。郭璞云。石珠也。陰𢯇云琅玕也。出崑崙開明也。兼名苑云。一名瑠
<lb n="0153b08"/>璃也)
。</p>
<lb n="0153b09"/>莊挍<p id="pT56p0153b0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古孝反。捷公云〡交也。行<g ref="CB05287"/>作莊鉸。謂金玉裝飾也。今案。通用無失故。麻杲云裝〡也)
。</p>
<lb n="0153b10"/>石<p id="pT56p0153b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(常隻反。武玄之云。土之精也。孫愐云甎類也)
。</p>
<lb n="0153b11"/>沈<p id="pT56p0153b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直深反。玉篇云沒也)
。</p>水<p id="pT56p0153b1111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式軌反。郭知玄云。所以潤萬物也。今案。〡〡香名。本草云。沈香堅而沈水
<lb n="0153b12"/>者也。兼名苑云。〡〡一名堅里也)
。</p>
<lb n="0153b13"/>木<p id="pT56p0153b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫卜反。釋氏云樹總名也)
。</p>樒<p id="pT56p0153b1313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(已一反。慈恩云香木也。切韻作榓。其樹似槐而香極大。伐之五年始
<lb n="0153b14"/>用。若取其香皆預之。久乃香出也。有作蜜非也。吉藏云。形似白檀。微有香氣。捷公云。如意方云。白石木曰樒也)
。</p>
<lb n="0153b15"/>材<p id="pT56p0153b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨哉反。慈恩云。木挺也。眾木也。郭知玄云。木任用也)
。</p>
<lb n="0153b16"/>甎<p id="pT56p0153b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職緣反。麻杲云瓦類也。王仁煦云。或作塼也)
。</p>瓦<p id="pT56p0153b1620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五寡反。玉篇云。陶人所作器之總名也。亦所以蓋
<lb n="0153b17"/>屋也)
。</p>
<lb n="0153b18"/>埿<p id="pT56p0153b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴低反。奴計反。孫愐云塗也。或本作泥。釋氏云。水和土也。義兩得矣)
。</p>
<lb n="0153b19"/>曠<p id="pT56p0153b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦謗反。麻杲云空逈也)
。</p>野<p id="pT56p0153b1912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊者反。麻杲云郊外也)
。</p>
<lb n="0153b20"/>積<p id="pT56p0153b2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(資昔反。蔣魴云聚也)
。</p>乃<p id="pT56p0153b2011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴亥反。釋氏云至也。古作廼矣)
。</p>
<lb n="0153b21"/>童子<p id="pT56p0153b2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上徒紅反。慈恩云。玉篇〡〡者謂幼童迷昏未冠之稱也。古作僮。今謂僕隷也。曇捷作僮。孫伷
<lb n="0153b22"/>云。童僮二字經史通用也)
。</p>
<lb n="0153b23"/>聚<p id="pT56p0153b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈庾反。郭知玄云集也)
。</p>建<p id="pT56p0153b2312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居萬反。郭知玄云立也)
。</p>刻<p id="pT56p0153b2322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦得反。釋氏云削鏤也)
。</p>彫<lb n="0153b24"/>
<p id="pT56p0153b2401" rend="margin-left:1em">
(都聊反。陸法言云刻也。曇捷作雕字。玉篇云〡。今或作雕字。王仁煦云。俗作雕誤也)
。</p>
<lb n="0153c01"/>鍮<p id="pT56p0153c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(託侯反。順憬云。石亂金曰鋀也)
。</p>石<p id="pT56p0153c0115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(埤蒼云。〡〡似金陶之則分也。曇捷順憬行<g ref="CB05287"/>作鉐。曹憲云。鍮
<lb n="0153c02"/>鉐金類也。順憬云青色也)
。</p>
<lb n="0153c03"/>赤<p id="pT56p0153c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌石反。玉篇云朱也)
。</p>白銅<p id="pT56p0153c0312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒紅反。說文云赤金也。今案。赤白者赤銅與白銅也)
。</p>
<lb n="0153c04"/>白鑞<p id="pT56p0153c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慮盍反。郭知玄云美錫也。釋氏云。鈆之白色者也)
。</p>
<lb n="0153c05"/>鈆<p id="pT56p0153c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與專反。慈恩云青金也。尚書云。青洲貢〡是也)
。</p>
<lb n="0153c06"/>錫<p id="pT56p0153c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(先擊反。說文云。銀鈆之間為〡也玉篇云青金也。栖復云。上者為銀。下者為鈆。非上非下者為。湛然云
<lb n="0153c07"/>鈆青〡。白鈆軟〡堅。竝名青金也)
。</p>
<lb n="0153c08"/>䥫<p id="pT56p0153c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他結反。說文云黑金也)
。</p>
<lb n="0153c09"/>泥<p id="pT56p0153c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴低反。玉篇云。土得水而爛者也。今案。上云埿土。或云泥土。今依先本別出之)
。</p>
<lb n="0153c10"/>膠<p id="pT56p0153c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古肴反。釋氏云。黏物煮皮角為之。考工記云。鹿〡青白。馬〡赤白。牛〡大赤。鼠〡黑。鋷〡𡱝〡黃也。天
<lb n="0153c11"/>台云。外國用木〡。非牛皮〡。有云。大豆汁可代〡也。今案。木〡者檻余廉反木也)
。</p>柒<p id="pT56p0153c1133" type="inline" rend="margin-left:1em">
(親吉反。薩峋云。
<lb n="0153c12"/>木名。汁可飾器。說文作桼矣)
。</p>布<p id="pT56p0153c1213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云。織麻及紵為幣也)
。</p>飾作<p id="pT56p0153c1226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則箇反。麻杲云造也。
<lb n="0153c13"/>又入聲)
。</p>
<lb n="0153c14"/>綵<p id="pT56p0153c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉宰反。郭知玄云。絹帛入色也。順憬云。五色之總名也。或本作<anchor xml:id="begd1e9862"/>采<anchor xml:id="endd1e9862"/>。埤蒼<anchor xml:id="begd1e9868"/>采<anchor xml:id="endd1e9868"/>亦作綵矣)
。</p>畫<p id="pT56p0153c1435" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡卦反。
<lb n="0153c15"/>郭知玄云。丹青所圖也。又胡麥反。〡分也。今從初矣)
。</p>
<lb n="0153c16"/>百福<p id="pT56p0153c1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十善各有五種心即成五十。牽引與滿足二位異。故有百心。是名〡〡也。見光法師俱舍論記也)
。</p>
<lb n="0153c17"/>草<p id="pT56p0153c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子老反。玉篇云。百卉總名也)
。</p>筆<p id="pT56p0153c1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄙蜜反。孫愐云。所以書者蒙恬所製。楚曰聿。吳曰不律。燕曰
<lb n="0153c18"/>不弗律。秦曰〡也)
。</p>
<lb n="0153c19"/>指<p id="pT56p0153c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職雉反。薩峋云。手足〡也)
。</p>爪<p id="pT56p0153c1913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側絞反。說文云。手足甲也。慈恩云。有作掐掐古洽反也。刮也。爪之
<lb n="0153c20"/>搔物曰抓。非指爪也)
。</p>甲<p id="pT56p0153c2010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古押反。釋氏云爪也。順憬云。內外包似〡冑。故因為名也)
。</p>
<lb n="0153c21"/>漸<p id="pT56p0153c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈染反。釋氏云也)
。</p>功德<p id="pT56p0153c2111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古紅反。曹憲云〡續也。慈恩云。功謂功勞。德謂道德也)
。</p>作
<lb n="0153c22"/>樂<p id="pT56p0153c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。五覺反)
。</p>
<lb n="0153c23"/>角<p id="pT56p0153c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古岳反。釋氏去樂器也。慈恩云。曲形而似〡。吹之有聲也。兼名苑云。〡一名龍吟。本出胡中。或出吳越
<lb n="0153c24"/>秦蒙恬造也)
。</p>
<lb n="0154a01"/>貝<p id="pT56p0154a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博蓋反。慈恩云螺也。栖復云。〡者海中水族類也。涅槃經云。吹〡知時。知曲終時也。西天凡音皆吹〡
<lb n="0154a02"/>作聲也)
。</p>
<lb n="0154a03"/>簫<p id="pT56p0154a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇彫反。慈恩云管也。玉篇編小管所吹也。又箾也。智周云。按。通俗曰。舜作〡其形參差。像鳳翼。十管。長
<lb n="0154a04"/>二尺。釋名曰〡蕭也。其蕭〡而清流。又〡也。栖復云。廣雅二十四管無底。或十六管有底。無者為調也。崔
<lb n="0154a05"/>叔政云。編二十三管。長尺四寸也)
。</p>
<lb n="0154a06"/>笛<p id="pT56p0154a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒歷反。慈恩云。七孔籥也。風俗通云。武帝時丘仲所作〡滌也。所以滌雅穢網之雅正。長尺四寸。律書樂
<lb n="0154a07"/>圖云。橫〡本出於羌矣。順憬云。羌〡三孔也)
。</p>
<lb n="0154a08"/>琴<p id="pT56p0154a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨金反。慈恩云。說文〡禁也。君子守正以自禁。神農所造也。栖復云。伏羲所造本置五絃。大為君小為臣。
<lb n="0154a09"/>大小相應如君唱臣和。至文王加一。武王加一。變宮變商。以令君臣之恩故。今第六名文絃。第七為武絃。廣雅
<lb n="0154a10"/>云。〡長三尺三寸六分也。順憬云大者二十弦也)
。</p>
<lb n="0154a11"/>箜<p id="pT56p0154a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦紅反。順憬云。又作<g ref="CB20030"/>。或作<g ref="CB20055"/>也)
。</p>篌<p id="pT56p0154a1116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古鈎反。智周云。釋名師延所造靡〡之樂。出桑間濮上之
<lb n="0154a12"/>地。蓋空國之候所存也。栖復云。此音美麗聽之不去。空餘侯國。故名空侯。又云。空侯國進來。餘國無故。空侯
<lb n="0154a13"/>國有故。名曰空侯。二十四絃像二十四。氣也。捷公云。師涓為晉平公鼓之。馬師曠集之。
<lb n="0154a14"/>鄭衛分其地而有之。遂號鄭衛之。音樂矣)
。</p>
<lb n="0154a15"/>琵<p id="pT56p0154a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房脂反)
。</p>琶<p id="pT56p0154a1506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲巴反。智周云。按釋名曰。本出於胡中。馬上所皷也。推手前曰琵。引却曰琶。取其皷
<lb n="0154a16"/>時因以為名也。牟公云。長三尺五寸。三尺像三才。五寸像五行。二孔像日月。四絃像四時也。或作批把。薩峋
<lb n="0154a17"/>云。以手批把因以為名矣)
。</p>
<lb n="0154a18"/>鐃<p id="pT56p0154a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(女交反。慈恩云。如鈴而大。玉篇小鉦也。崇俊云。無舌有柄也。法證云。釋名聲〡〡也。軍法十人之長執
<lb n="0154a19"/>〡驚眾也)
。</p>
<lb n="0154a20"/>銅拔<p id="pT56p0154a2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲撥反。曹憲云擢也。慈恩云亦為跋。今關東多作雨扇相擊出聲。或作鈸。無所從也。今案。鈸字
<lb n="0154a21"/>古書無之。新切韻有之。孫伷云。鈸樂器。形如瓶口。對而擊之。律書樂圖云。銅鈸出自西域也。行<g ref="CB05287"/>從金矣。
<lb n="0154a22"/>故知鈸字亦得。文句云。長安人呼露盤為銅鈸。在彼翻經故用彼名耳。湛然云。長安亦無此音。或聲轉耳。或是
<lb n="0154a23"/>當時有人傳之。章安隨便書耳。順憬云。〡〡猶鈴盤也)
。</p>
<lb n="0154a24"/>歌<p id="pT56p0154a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古俄反。說文云〡詠也)
。</p>唄<p id="pT56p0154a2412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>芥反。慈恩云。梵云婆師。此云讚歎。或云唄匿訛也。魏陳思登漁山
<lb n="0154b01"/>忽聞巖岫有誦經聲。清婉遒　字秋反　高。遠谷流響。遂擬其聲而製梵唄。故今俗中謂之漁梵。此乃西域如聞俱
<lb n="0154b02"/>胝耳。比丘等所作是也。郭知玄云。吟佛德聲也)
。</p>
<lb n="0154b03"/>頌<p id="pT56p0154b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似用反。王仁煦云歌也)
。</p>拜<p id="pT56p0154b0312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愽恠反。說文云。首至地也)
。</p>舉<p id="pT56p0154b0323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居許反。祝尚丘云擎起也)
。</p>低<lb n="0154b04"/>
<p id="pT56p0154b0401" rend="margin-left:1em">
(都奚反。麻杲云垂也)
。</p>
<lb n="0154b05"/>南<p id="pT56p0154b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(那含反)
。</p>無<p id="pT56p0154b0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫胡反。慈恩云正云納慕。亦云納莫。唐云敬禮也。良賁新仁王經疏云。梵云曩謨。唐
<lb n="0154b06"/>云歸命。亦云稽首。亦云頂禮矣)
。</p>
<lb n="0154b07"/>貧<p id="pT56p0154b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符巾反。孫伷云無財也)
。</p>窮<p id="pT56p0154b0712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠弓反。王仁煦云貧也)
。</p>
<lb n="0154b08"/>險<p id="pT56p0154b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛檢反。麻杲云阻也。祝尚丘云惡也。曇捷作嶮。韓知十云。〡亦作嶮矣)
。</p>續<p id="pT56p0154b0830" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似足反。孫伷云。繼也
<lb n="0154b09"/>連也)
。</p>
<lb n="0154b10"/>
<g ref="CB20114"/>牛<p id="pT56p0154b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上亡交反。慈恩云。說文西南夷長髦牛也。今瀧西出此牛也。有作貓字。人間捕鼠者非此中義。有
<lb n="0154b11"/>作猫𤚐。不知所從。行<g ref="CB05287"/>云。亦狸音。或作<g ref="CB20108"/>非也。下語求反。說文云大牲也)
。</p>愛尾<p id="pT56p0154b1131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無匪反。王仁煦云。臀
<lb n="0154b12"/>後毛也。栖復云。<g ref="CB20114"/>牛蕀刺着尾便不肯行。獵師於牛過處懸蕀刺着牛尾。人向殺之。至死不行也)
。</p>
<lb n="0154b13"/>蔽<p id="pT56p0154b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。必袂反。掩也。或作弊。毘祭反。困也)
。</p>盲<p id="pT56p0154b1319" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武庚反。釋氏云。目無眸子也)
。</p>冥<p id="pT56p0154b1331" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫經
<lb n="0154b14"/>莫定二反。慈恩云暗也。玉篇云夜也。詩注云。〡〡者蔽人目令無所見。栖復云。古不通平聲。今亦有也。亦作瞑
<lb n="0154b15"/>同也。有作瞑。莫經反。令眼瞑〡也。今案。慈恩不取瞑字矣)
。</p>
<lb n="0154b16"/>始<p id="pT56p0154b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩止反。郭知玄云初也)
。</p>著樂<p id="pT56p0154b1613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反)
。</p>帝<p id="pT56p0154b1617" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都計反。玉篇云。天子之稱也)
。</p>沒<lb n="0154b17"/>
<p id="pT56p0154b1701" rend="margin-left:1em">
(莫勃反。聲類云〡溺也)
。</p>寧<p id="pT56p0154b1711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴丁反。詩傳云〡曾也。麻杲云願辭也)
。</p>疾<p id="pT56p0154b1727" type="inline" rend="margin-left:1em">
(秦悉反。玉篇云急速也)
。</p>
<lb n="0154b18"/>尋<p id="pT56p0154b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(晉灼云。〡遂比往之意也。孫愐云溫也)
。</p>善哉<p id="pT56p0154b1819" type="inline" rend="margin-left:1em">
(租才反。麻杲去語助也)
。</p>
<lb n="0154b19"/>釋迦文<p id="pT56p0154b1904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。釋迦唐云能也。佛之高祖。以嫡相承。讚能為姓。牟尼寂義。佛之別號。謂能寂默生
<lb n="0154b20"/>死惡法。亦能證得涅槃寂理。姓号雙舉故曰釋迦牟尼。今語從略云〡〡〡也。終南山釋道宣釋迦氏略譜云。釋
<lb n="0154b21"/>迦譯云能。文譯曰仁矣)
。</p>
<lb n="0154b22"/>喜稱南無佛<p id="pT56p0154b2206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。或本云稱南無諸佛非也。天台同之)
。</p>
<lb n="0154b23"/>波羅奈<p id="pT56p0154b2304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(又作捺同。奴帶反。慈恩云。具云波羅痆斯。中印度境也。無敵對故不翻。吉藏云江繞城。善
<lb n="0154b24"/>珠僧正云。唐云陀鹿林也。聖德太子云鹿林也)
。</p>
<lb n="0154c01"/>五比丘<p id="pT56p0154c0104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一陳如。二十力迦葉。三頻鞞。四跋提。五摩男拘利)
。</p>
<lb n="0154c02"/>及以<p id="pT56p0154c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。〡〡猶及也)
。</p>差別<p id="pT56p0154c0212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上初牙反。孫愐云。擇也殊也)
。</p>永<p id="pT56p0154c0224" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于憬反。郭知玄云
<lb n="0154c03"/>長也)
。</p>
<lb n="0154c04"/>今正<p id="pT56p0154c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之盛反。王仁煦云當也。武玄之云直也)
。</p>宜<p id="pT56p0154c0419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云正也。左氏傳云。正〡為正。〡曲為直也)
。</p>
<lb n="0154c05"/>網<p id="pT56p0154c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亡兩反。順憬云。取魚具也)
。</p>儀<p id="pT56p0154c0513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩傳云〡□也)
。</p>式<p id="pT56p0154c0520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賞職反。尚書注云〡法也)
。</p>興<p id="pT56p0154c0531" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛陵反。
<lb n="0154c06"/>陸法言云起也)
。</p>懸<p id="pT56p0154c0608" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡涓反。祝尚丘云。遙遠也。古作縣字。玉篇云遙遠也。又胡遍反。甸四為縣。新切韻懸縣
<lb n="0154c07"/>異也)
。</p>祕<p id="pT56p0154c0704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必媚反。清徹云。蜜也要也)
。</p>
<lb n="0154c08"/>慚<p id="pT56p0154c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨甘反。郭知玄云小耻也。慈恩云。崇重賢善。復顧自身羞耻過罪。說之為〡也)
。</p>愧<p id="pT56p0154c0833" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丘位反。陸法言
<lb n="0154c09"/>云慙也。慈恩云。輕拒暴惡。復顧世間羞耻過罪名之為〡也)
。</p>曉<p id="pT56p0154c0925" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼鳥反。釋氏云明也。薩峋云知也)
。</p>
<lb n="0154c10"/>法華經釋文卷上<lb n="0154c11"/>
<lb n="0154c12"/>妙法蓮華經釋文卷中<lb n="0154c13"/>
<lb n="0154c14"/>
<byline>釋中算撰</byline>
<lb n="0154c15"/>
<head>○譬喻品</head>
<lb n="0154c16"/>踊<p id="pT56p0154c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘隴反。慈恩跳也)
。</p>躍<p id="pT56p0154c1610" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以灼反。慈恩云跳也。行<g ref="CB05287"/>云。〡〡喜甚也)
。</p>
<lb n="0154c17"/>顏<p id="pT56p0154c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五姦反。王仁煦云面前也)
。</p>豫<p id="pT56p0154c1713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余據反。慈恩云。入也關也安也。玉篇先辯也備預也。切韻若逸作〡。
<lb n="0154c18"/>正應為預。爾雅為〡。逮及□也。古文為與。左傳云。公必與焉。今案。〡預與与雖有新古皆得通用矣)
。</p>感<lb n="0154c19"/>
<p id="pT56p0154c1901" rend="margin-left:1em">
(古禫反。慈恩云撽也)
。</p>
<lb n="0154c20"/>傷<p id="pT56p0154c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式羊反。慈恩云歎也。捷公作惕。憂也思也。信行同之)
。</p>我常<p id="pT56p0154c2024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。有本作甞。謂曾經也)
。</p>每<lb n="0154c21"/>
<p id="pT56p0154c2101" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。莫改反。三蒼非一定之辭也。〡猶數也。屢也)
。</p>見濟<p id="pT56p0154c2123" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上借音胡硯反。野王云。以下示人為人所
<lb n="0154c22"/>見也)
。</p>
<lb n="0154c23"/>然是我咎<p id="pT56p0154c2305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠久反。慈恩云過也。字躰從人各。人各相違即成過耳。嘉祥本云。是我等咎也)
。</p>剋<lb n="0154c24"/>
<p id="pT56p0154c2401" rend="margin-left:1em">
(苦得反。慈恩云專也。曇捷云勝也)
。</p>責<p id="pT56p0154c2415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側革反。郭知玄云。以理呵也)
。</p>泰然<p id="pT56p0154c2428" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上他蓋反。慈恩云。〡
<lb n="0155a01"/>〡者安泰怡然之貌也)
。</p>
<lb n="0155a02"/>蒙<p id="pT56p0155a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫紅反。玉篇云被也)
。</p>谷<p id="pT56p0155a0211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古祿反。慈恩云。玉篇水注谿曰〡。說文泉之通川曰〡也。又餘玉反)
。</p>
<lb n="0155a03"/>嗚<p id="pT56p0155a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(哀都反)
。</p>呼<p id="pT56p0155a0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(荒烏反。慈恩云。〡□者嗟歎之詞也)
。</p>自欺<p id="pT56p0155a0322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡者輕也。惠淨云。責
<lb n="0155a04"/>己之詞也)
。</p>
<lb n="0155a05"/>
<anchor xml:id="fnT56p0155a01"/>三十二相<p id="pT56p0155a0505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(見大般若經第三百八十一也)
。</p>八十種好<p id="pT56p0155a0521" type="inline" rend="margin-left:1em">
(見大般若第三百八十一也)
。</p>
<lb n="0155a06"/>十八不共法<p id="pT56p0155a0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(見無垢稱經疏第二卷也)
。</p>籌<p id="pT56p0155a0617" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直由反。蔣魴云算也。行<g ref="CB05287"/>云度也)
。</p>
<lb n="0155a07"/>梵志<p id="pT56p0155a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(簡要云。外道多事梵天志求梵天。故云〡〡也)
。</p>拔<p id="pT56p0155a0722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(滿撥反。字林云擢也。爾雅云出也)
。</p>心
<lb n="0155a08"/>耶<p id="pT56p0155a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以遮反。麻杲云。未定之辭也)
。</p>海<p id="pT56p0155a0814" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼改反。薩㫬云。百川所歸也)
。</p>
<lb n="0155a09"/>波旬<p id="pT56p0155a0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詳遵反。慈恩云。正云。波卑夜。唐云惡者也)
。</p>暢<p id="pT56p0155a0920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑亮反。慈恩云。達也明也)
。</p>
<lb n="0155a10"/>還<p id="pT56p0155a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶關反。孫愐云歸也)
。</p>憶念<p id="pT56p0155a1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上於極反。相念也)
。</p>平正<p id="pT56p0155a1021" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云〡平也)
。</p>豐<p id="pT56p0155a1028" type="inline" rend="margin-left:1em">
(敷隆
<lb n="0155a11"/>反。釋氏云饒也)
。</p>熾<p id="pT56p0155a1108" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌志反。慈恩云盛也)
。</p>黃<p id="pT56p0155a1117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡光反。郭知玄云。中央色也)
。</p>繩<p id="pT56p0155a1129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食陵反。孫愐云
<lb n="0155a12"/>索也)
。</p>側<p id="pT56p0155a1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(阻力反。陸法言云傍也)
。</p>傍<p id="pT56p0155a1214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(步光反。麻杲云側也)
。</p>
<lb n="0155a13"/>行樹<p id="pT56p0155a1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上胡郎反。孫愐〡伍也)
。</p>算<p id="pT56p0155a1313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇貫反。蒼頡篇云□也)
。</p>承<p id="pT56p0155a1323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(暑陵反。韓詩云受也)
。</p>質<lb n="0155a14"/>
<p id="pT56p0155a1401" rend="margin-left:1em">
(曹憲云謹朴也。禮記云正也)
。</p>偽<p id="pT56p0155a1413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(危睡反。說文云詐也)
。</p>壽<p id="pT56p0155a1422" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承呪植酉二反。誾法師云。〡者年命也)
。</p>
<lb n="0155a15"/>安行<p id="pT56p0155a1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡孟反。陸法言云景迹也。慈恩云安樂行也)
。</p>
<lb n="0155a16"/>穢<p id="pT56p0155a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於廢反。孫愐云污也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0155a02"/>菓實<p id="pT56p0155a1612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。草木子曰實也)
。</p>榮<p id="pT56p0155a1622" type="inline" rend="margin-left:1em">
(永兵反。薩峋云。人之華寵也。孫
<lb n="0155a17"/>愐云幸也)
。</p>
<lb n="0155a18"/>倫<p id="pT56p0155a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力均反。慈恩云。比也類也)
。</p>匹<p id="pT56p0155a1813" type="inline" rend="margin-left:1em">
(譬吉反。慈恩云〡配也)
。</p>慶<p id="pT56p0155a1823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丘敬反。尚書云喜也)
。</p>
<lb n="0155a19"/>前<p id="pT56p0155a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨先反。涅槃經音義云。南〡北後也。今案。〡猶面也)
。</p>所著<p id="pT56p0155a1924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(竹略反。王仁煦云。服衣於身也)
。</p>
<lb n="0155a20"/>五眾<p id="pT56p0155a2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。新云蘊。色受想行識謂之五蘊也)
。</p>
<lb n="0155a21"/>奧<p id="pT56p0155a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於報反。慈恩云藏也。麻杲云。深𨗉難測也)
。</p>數<p id="pT56p0155a2119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所角反。釋氏云。頻也屢也。又音速)
。</p>
<lb n="0155a22"/>隨喜<p id="pT56p0155a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。隨者順從之名。喜者所悅之稱。身心順從深生忻悅也)
。</p>叵<p id="pT56p0155a2228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(普我反。慈恩云。三者蒼不可
<lb n="0155a23"/>也。反可為也)
。</p>
<lb n="0155a24"/>我先<p id="pT56p0155a2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。先字去聲呼)
。</p>然舍<p id="pT56p0155a2413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。然猶必爾。亦如是也。然可許諾也。範公云。然者是也)
。</p>
<lb n="0155b01"/>更明<p id="pT56p0155b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古孟反。孫愐云重也。行<g ref="CB05287"/>云。〡〡即重顯也)
。</p>
<lb n="0155b02"/>邑<p id="pT56p0155b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於汲反。曹憲云。民之所居也。尚書傳云。五里為〡也)
。</p>
<lb n="0155b03"/>聚<p id="pT56p0155b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(才句反。慈恩云〡居也。人所〡居也。韋照云。小鄉為〡。吉藏云。內村伍為〡也。曇捷作<g ref="CB20029"/>。字林云積土
<lb n="0155b04"/>也。今案。玉篇云。積土之聚為<g ref="CB20029"/>。非〡落之義也)
。</p>
<lb n="0155b05"/>落<p id="pT56p0155b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反。慈恩云〡居也。謂聚〡人所居也。亦庭也吉藏云。外墟畔為〡也)
。</p>
<lb n="0155b06"/>長者<p id="pT56p0155b0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上上聲。慈恩云。心平性直。語實行敷。齒邁財盈。名為〡〡也。天台云。具十德曰〡。見文句也)
。</p>
<lb n="0155b07"/>年<p id="pT56p0155b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如瘨反。爾雅云歲也。周謂歲為〡也。唐虞曰載。夏曰歲。殷曰祀。周曰秊)
。</p>
<lb n="0155b08"/>衰<p id="pT56p0155b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所追反。慈恩云。〡猶老熟也。行<g ref="CB05287"/>云。率資反。劣也)
。</p>邁<p id="pT56p0155b0822" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫芥反。慈恩云。遠行也。歸往也。行<g ref="CB05287"/>云
<lb n="0155b09"/>老也)
。</p>
<lb n="0155b10"/>財<p id="pT56p0155b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨哉反。麻杲云貨物也)
。</p>富<p id="pT56p0155b1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云饒財也)
。</p>
<lb n="0155b11"/>田<p id="pT56p0155b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒年反。釋名云。土之已耕者曰〡也)
。</p>宅<p id="pT56p0155b1117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒伯反。廣雅云舍也)
。</p>
<lb n="0155b12"/>僮<p id="pT56p0155b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒東反。慈恩云〡獨也。說文男有罪為奴曰童。廣雅童僕役使也。古作童。今皆作〡也)
。</p>僕<p id="pT56p0155b1236" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲木反。
<lb n="0155b13"/>慈恩云。仕於家曰〡也。給事也。奴伇也)
。</p>
<lb n="0155b14"/>止住<p id="pT56p0155b1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上韻略云。止猶住也)
。</p>
<lb n="0155b15"/>堂<p id="pT56p0155b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒郎反。說文云殿也)
。</p>閣<p id="pT56p0155b1511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古落反。字略云重屋也)
。</p>
<lb n="0155b16"/>朽<p id="pT56p0155b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許久反。字林云腐也。慈恩云〡爛也。說文從歹丂聲。作㱛。或作朽)
。</p>故<p id="pT56p0155b1628" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云舊也。慈恩云〡惡也)
。</p>
<lb n="0155b17"/>牆<p id="pT56p0155b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(士良反。說文云〡垣也。慈恩云。外禦為〡也)
。</p>壁<p id="pT56p0155b1720" type="inline" rend="margin-left:1em">
(北激反。玉篇云壘也。慈恩云。內捍為〡也)
。</p>
<lb n="0155b18"/>隤<p id="pT56p0155b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(大迴反。慈恩云。墜下也壞也。或作頹墤。三形同也)
。</p>落<p id="pT56p0155b1822" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云零也)
。</p>
<lb n="0155b19"/>柱<p id="pT56p0155b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直主反。說文云〡楹也。曇捷雉厨反。未詳之)
。</p>腐<p id="pT56p0155b1920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶雨反。慈恩云朽也。府音。又撫音。〡與父同
<lb n="0155b20"/>聲。下有敗字。似言父敗。如里名勝母曾子不入也。如理云。腐父同音。聲勢有犯。豈父敗子不敗耶。為恐形迹故
<lb n="0155b21"/>作府讀也。武玄之云。承先師訓。以此與父同聲。改為撫音矣)
。</p>敗<p id="pT56p0155b2125" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄邁反。慈恩云破也)
。</p>
<lb n="0155b22"/>梁<p id="pT56p0155b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂張反。慈恩云。<g ref="CB20013"/>　音己　瘤　力救反　謂之〡也。三蒼云。柱所戴也)
。</p>棟<p id="pT56p0155b2227" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都弄反。慈恩云〡屋極
<lb n="0155b23"/>也。〡中也。居屋之中也)
。</p>
<lb n="0155b24"/>傾<p id="pT56p0155b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去營反。慈恩云〡倒也)
。</p>危<p id="pT56p0155b2412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魚為反。慈恩云落也)
。</p>
<lb n="0155c01"/>周匝<p id="pT56p0155c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子答反。釋氏云周遍也)
。</p>
<lb n="0155c02"/>欻<p id="pT56p0155c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許物反。慈恩云。暴起也。忽也)
。</p>火<p id="pT56p0155c0214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼果反。薩峋云燬也。所以燒毀萬物也)
。</p>焚<p id="pT56p0155c0230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶雲反。
<lb n="0155c03"/>慈恩云燒也)
。</p>燒<p id="pT56p0155c0307" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸遙反。釋氏云。火自燃也)
。</p>
<lb n="0155c04"/>嬉<p id="pT56p0155c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛之反。慈恩云戲笑也。切韻許其反。美也遊也說文作僖樂也。或本作喜非此意也)
。</p>苦痛<p id="pT56p0155c0436" type="inline" rend="margin-left:1em">
(通弄
<lb n="0155c05"/>反。陸法言云疼也)
。</p>切<p id="pT56p0155c0509" type="inline" rend="margin-left:1em">
(千結反。慈恩云迫也)
。</p>
<lb n="0155c06"/>已<p id="pT56p0155c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居起反)
。</p>患<p id="pT56p0155c0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡慣反。說文云憂也)
。</p>
<lb n="0155c07"/>衣裓<p id="pT56p0155c0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。孤得反。相傳從衣戒聲。襟也。今時女人衣前裓是也。天衣類同。未詳字所出。說文宗廟
<lb n="0155c08"/>戒樂。從示戒聲。玉篇古來反。戒也。玄應憬興同之。吉藏云。衣〡者衣衿也。㔁虬玄範同之。真諦三藏云。〡〡
<lb n="0155c09"/>者是衣箱也。天台云。外國盛花之器。一足也□上貴人用此貯之。掌記云。〡〡襁褓也。今案。古書。只有裓字。
<lb n="0155c10"/>無裓字。新切韻有之。麻杲云。裓各則反。內典云。以衣裓盛天花也。清徹云。盛香具也)
。</p>
<lb n="0155c11"/>几<p id="pT56p0155c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居覆反。行<g ref="CB05287"/>云。案之屬也。吉藏云。足之所履為〡。唐韻几或机字矣)
。</p>案<p id="pT56p0155c1129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於旦反。說文云。几屬
<lb n="0155c12"/>也。吉藏云。身之所憑為〡也)
。</p>
<lb n="0155c13"/>狹<p id="pT56p0155c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(侯夾反。字略云不廣也)
。</p>幼<p id="pT56p0155c1312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(伊謬反。孫伷云稚也)
。</p>稚<p id="pT56p0155c1321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云幼弱也)
。</p>當為<p id="pT56p0155c1329" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩
<lb n="0155c14"/>云。榮危反。敷也施也。又榮偽反。助也因也。南人多平敷陳害事。北人多去先雖大害。因彼助說也)
。</p>戀<p id="pT56p0155c1439" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力卷
<lb n="0155c15"/>反。孫愐云慕也)
。</p>
<lb n="0155c16"/>害<p id="pT56p0155c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡蓋反。說文云傷也)
。</p>憐<p id="pT56p0155c1611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落賢反。清徹云愛惜也)
。</p>愍<p id="pT56p0155c1621" type="inline" rend="margin-left:1em">
(眉殞反。廣雅云愛也)
。</p>誘<p id="pT56p0155c1630" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與久
<lb n="0155c17"/>反。麻杲云進也。韻略云誨〡也)
。</p>肯<p id="pT56p0155c1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦等反。孫愐云受云也。有云正作肎。今多作〡。無所出也)
。</p>了<p id="pT56p0155c1737" type="inline" rend="margin-left:1em">
(知郭
<lb n="0155c18"/>玄云畢也)
。</p>西<p id="pT56p0155c1806" type="inline" rend="margin-left:1em">
(先稽反。釋氏云。金方建酉之地也)
。</p>走<p id="pT56p0155c1820" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子苟反。蒼吉篇云奔也)
。</p>而已<p id="pT56p0155c1831" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。
<lb n="0155c19"/>辭畢之助也。〡〡猶耳矣)
。</p>
<lb n="0155c20"/>免<p id="pT56p0155c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(已辨反。慈恩云。赦也脫也解也)
。</p>所好<p id="pT56p0155c2016" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼到反。楚辭云〡愛也。又喜也)
。</p>玩<p id="pT56p0155c2029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五喚反。慈恩云。
<lb n="0155c21"/>弄也好也。或本作翫。習翫也。非此義也)
。</p>好<p id="pT56p0155c2117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。慈恩云。愛也。又呼老反。玉篇善也宜也美也)
。</p>物<lb n="0155c22"/>
<p id="pT56p0155c2201" rend="margin-left:1em">
(文弗反。詩傳云。〡事也。郭知玄云。有用者通稱也)
。</p>
<lb n="0155c23"/>奇異<p id="pT56p0155c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上渠<g ref="CB00651"/>反。孫愐云異也)
。</p>情<p id="pT56p0155c2313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾盈反。陸法言云志也)
。</p>羊<p id="pT56p0155c2323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與章反。郭知玄云羔〡也)
。</p>
<lb n="0155c24"/>鹿<p id="pT56p0155c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧谷反。釋氏云。麋麂之類也)
。</p>當與<p id="pT56p0155c2415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。與賜也)
。</p>
<lb n="0156a01"/>適<p id="pT56p0156a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尸赤反。慈恩云。稱悅也。善也。謂事物善好稱人心也)
。</p>銳<p id="pT56p0156a0123" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以芮反。慈恩云利也)
。</p>互<p id="pT56p0156a0132" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡誤反。
<lb n="0156a02"/>曹憲云更遞也)
。</p>推<p id="pT56p0156a0208" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺住反。慈恩云。軵也前也排也。亦讓也。玄應曇捷又土雷反。軵。而勇反。推車也)
。</p>排<lb n="0156a03"/>
<p id="pT56p0156a0301" rend="margin-left:1em">
(步皆反。慈恩云。蕩也。亦推也)
。</p>
<lb n="0156a04"/>競<p id="pT56p0156a0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠敬反。釋氏云淨也)
。</p>馳<p id="pT56p0156a0411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直離反。郭知玄云大走也)
。</p>爭<p id="pT56p0156a0422" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側莖反。郭知玄云競也)
。</p>
<lb n="0156a05"/>衢<p id="pT56p0156a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其俱反。慈恩云。路四達謂之〡也)
。</p>
<lb n="0156a06"/>露地<p id="pT56p0156a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上釋氏云。露者彰顯也)
。</p>障<p id="pT56p0156a0613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之亮反。郭知玄云礙也。又諸良反。孫愐云遮也。有作鄣同也)
。</p>
<lb n="0156a07"/>許<p id="pT56p0156a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛呂反　釋氏云聽也。郭知玄云〡可也)
。</p>賜<p id="pT56p0156a0718" type="inline" rend="margin-left:1em">
(斯義反。郭知玄云錫也。曹憲云與也)
。</p>
<lb n="0156a08"/>懸<p id="pT56p0156a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云埀下也)
。</p>張<p id="pT56p0156a0810" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟良反。釋氏云。舒也開也。又竹亮反。孫愐云施也)
。</p>幰<p id="pT56p0156a0830" type="inline" rend="margin-left:1em">
(虛偃反。
<lb n="0156a09"/>慈恩云。布張車上以禦熱也。薩峋云。古文作<g ref="CB20005"/>字書。以<g ref="CB20005"/>為軒。〡安車居也)
。</p>
<lb n="0156a10"/>絞<p id="pT56p0156a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古巧反。陸法言云縛也。釋氏云。〡索繩也。或本作交。義旨疎也)
。</p>絡<p id="pT56p0156a1027" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反。郭璞云繞也。王逸云縛
<lb n="0156a11"/>也)
。</p>
<lb n="0156a12"/>華<p id="pT56p0156a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡音有二。花及華也。今案。平聲輕重也)
。</p>纓<p id="pT56p0156a1221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於盈反。釋氏云般革也。祝尚丘云。馬胸鞍也。慈
<lb n="0156a13"/>恩云。華〡者。〡以華餝。或華飾之纓也)
。</p>
<lb n="0156a14"/>綩<p id="pT56p0156a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一遠反。慈恩云〡紘也。紘冠也。今應作婉。〡美文章也)
。</p>綖<p id="pT56p0156a1424" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以旃反。慈恩云。冠上覆也。玉篇冠前
<lb n="0156a15"/>後而垂者也。今應作莚。莚者廗縟也。取文蓐華氈之類也。綩以為茵蓐。不知所從。綩綖應作婉莚。或作蜿蠕。
<lb n="0156a16"/>二形非也。吉藏云。綩綖者外國精絹也。名槃縮繡。富貴者重為敷之)
。</p>
<lb n="0156a17"/>安<p id="pT56p0156a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云止也。今案。〡猶置也)
。</p>置<p id="pT56p0156a1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟吏反。清徹云。安也。釋氏云措也)
。</p>
<lb n="0156a18"/>丹<p id="pT56p0156a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都寒反。孫愐云赤色也)
。</p>枕<p id="pT56p0156a1812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之稔反。王仁煦云。承頭木也。慈恩云。有釋〡着仙丹可以延壽。此謂
<lb n="0156a19"/>不然。天竺無木枕。皆以赤皮疊布為枕。貯以都羅綿及手絮之類。枕而且倚。丹赤色也。即同諸經朱色枕耳)
。</p>
<lb n="0156a20"/>駕<p id="pT56p0156a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古訝反。廣雅云乘也。字略云。牛馬入轅軛中也)
。</p>
<lb n="0156a21"/>膚<p id="pT56p0156a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫無反。說文云皮也。或作臚)
。</p>
<lb n="0156a22"/>潔<p id="pT56p0156a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古屑反。孫愐云淨也。王仁煦云。說文無此字。今案。又應作絜。薩峋云清潔也。詩云。濟濟鏘鏘絜爾牛羊
<lb n="0156a23"/>離騷如脂如韋絜盈乎。注云。順滑澤也。玉篇云。庄子其大敞牛。絜百圍野王。案潔猶束約。束約知其園大小也。
<lb n="0156a24"/>慈恩云。色潔者三障永盡。我德具故。愚以為障盡清絜也。德具絜盈也。餘師疏中偏存清潔義也)
。</p>
<lb n="0156b01"/>姝<p id="pT56p0156b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(充朱反。慈恩云。〡好貌也。方言趙魏燕代之間謂好為〡。玉篇美色為〡。有作侏。莊也好也)
。</p>
<lb n="0156b02"/>
<g ref="CB20074"/>
<p id="pT56p0156b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨斤反。說文云。肉之力也)
。</p>步<p id="pT56p0156b0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄故反。曹憲云行〡也)
。</p>
<lb n="0156b03"/>僕從<p id="pT56p0156b0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(在用反。釋氏云。隨尊者行也)
。</p>侍<p id="pT56p0156b0315" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時吏反。韻略去云衛也。曹憲云。承奉尊者也)
。</p>衛<p id="pT56p0156b0333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于歲
<lb n="0156b04"/>反。清徹云侍〡也。王弼云。〡護也)
。</p>
<lb n="0156b05"/>庫<p id="pT56p0156b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苫故反。郭知玄云。貯財帛舍也)
。</p>溢<p id="pT56p0156b0515" type="inline" rend="margin-left:1em">
(夷質反。慈恩云。滿亦作軼)
。</p>
<lb n="0156b06"/>極<p id="pT56p0156b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠力反。麻杲云盡也。蔣魴云乏也)
。</p>下劣<p id="pT56p0156b0617" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力綴反。陸法言云。鄙反□□)
。</p>偏<p id="pT56p0156b0629" type="inline" rend="margin-left:1em">
(芳連反。
<lb n="0156b07"/>韓知十云不平也)
。</p>黨<p id="pT56p0156b0709" type="inline" rend="margin-left:1em">
(多朗反。鄭玄云。〡猶親也。尚書云。無偏無黨王道蕩〡也)
。</p>給<p id="pT56p0156b0732" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居立反。孫愐云
<lb n="0156b08"/>賑也)
。</p>匱<p id="pT56p0156b0804" type="inline" rend="margin-left:1em">
(求位反。慈恩云。乏也竭也。與櫃同矣)
。</p>望<p id="pT56p0156b0819" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武訪反。韻略云希〡也。又武方反)
。</p>
<lb n="0156b09"/>全<p id="pT56p0156b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾緣反。廣雅云完也)
。</p>軀<p id="pT56p0156b0911" type="inline" rend="margin-left:1em">
(豈俱反。說文云躰也)
。</p>闇<p id="pT56p0156b0920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏紺反。爾雅云〡冥也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0156b01"/>弊<p id="pT56p0156b0930" type="inline" rend="margin-left:1em">
(毘祭反。
<lb n="0156b10"/>長孫訥言云困也。麻杲云惡也)
。</p>煮<p id="pT56p0156b1014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(章與反。玉篇云烹也)
。</p>追<p id="pT56p0156b1023" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟隹反。韓知十云逐也)
。</p>
<lb n="0156b11"/>畜生<p id="pT56p0156b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上丑救反。六畜也。又許救反。養也。許郁丑六二反。皆聚也。非此義也。畜者畜育之義。
<lb n="0156b12"/>人所畜養之生。故名〡〡。或名傍生。以傍行故也)
。</p>
<lb n="0156b13"/>餓<p id="pT56p0156b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五箇反。說文云〡飢也)
。</p>鬼<p id="pT56p0156b1312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(雜心論云。以從他求。又常飢虛。恐怯多思。故名〡〡也)
。</p>
<lb n="0156b14"/>困<p id="pT56p0156b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦悶反。王仁煦云。苦於事也。尚書云〡窮也)
。</p>別離<p id="pT56p0156b1421" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上皮列反。陸法言云離也)
。</p>
<lb n="0156b15"/>怨<p id="pT56p0156b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於願反。說文云恚也。玉篇云恨也。又於袁反。〡讎也)
。</p>憎<p id="pT56p0156b1523" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作勝反。孫愐云〡疾也。心有所惡也)
。</p>
<lb n="0156b16"/>勉濟<p id="pT56p0156b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上靡辨反。慈恩云勗勵也。有作免。非此義也)
。</p>用<p id="pT56p0156b1621" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余頌反。王仁煦云以也。說文云。〡可施
<lb n="0156b17"/>行也)
。</p>
<lb n="0156b18"/>麁<p id="pT56p0156b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉胡反。字略不細也)
。</p>味<p id="pT56p0156b1811" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無沸反。釋氏云。口所識也)
。</p>觸<p id="pT56p0156b1822" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺玉反。字林云牴也。釋氏云〡類也)
。</p>
<lb n="0156b19"/>保<p id="pT56p0156b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博抱反。慈恩云。當也信也證也)
。</p>任<p id="pT56p0156b1915" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如林反。慈恩云。保也安也可也持也。與汝當可為保信證明。安
<lb n="0156b20"/>可任持。言可保信。終不虛也)
。</p>繫<p id="pT56p0156b2013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古詣反。陸法言云縛也)
。</p>不令<p id="pT56p0156b2024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡者無令義也)
。</p>
<lb n="0156b21"/>娛<p id="pT56p0156b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吳俱反。杜預云〡樂也)
。</p>
<lb n="0156b22"/>頓<p id="pT56p0156b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都困反。慈恩云。非漸〡滅故名為〡也。吉藏一時無常故言為〡也。憬興云。〡者一時也。行<g ref="CB05287"/>同之)
。</p>弊<lb n="0156b23"/>
<p id="pT56p0156b2301" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。敗也壞也。天台云。無常卑鄙故名頓〡也)
。</p>摧<p id="pT56p0156b2321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨回反。慈恩云。〡者折倒也)
。</p>
<anchor xml:id="begd1e12553"/>朽<anchor xml:id="endd1e12553"/>
<p id="pT56p0156b2333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩
<lb n="0156b24"/>云。〡者毀壞也)
。</p>斜<p id="pT56p0156b2408" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似嗟反。陸法言不正也。麻杲云傾也。又作衺矣)
。</p>基<p id="pT56p0156b2427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居之反。賈逵云〡址也。說
<lb n="0156c01"/>文云牆始也)
。</p>陛<p id="pT56p0156c0107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(傍禮反。廣雅云階也)
。</p>毀<p id="pT56p0156c0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許委反。慈恩云壞也)
。</p>
<anchor xml:id="begd1e12605"/>圮<anchor xml:id="endd1e12605"/>
<p id="pT56p0156c0125" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文美反。慈恩云。毀也覆也)
。</p>
<lb n="0156c02"/>
<g ref="CB20073"/>
<p id="pT56p0156c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑格反。慈恩云裂也分也)
。</p>塗<p id="pT56p0156c0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(度都反。慈恩云。鞔覆也。今案。鞔謂〡也)
。</p>
<lb n="0156c03"/>阤<p id="pT56p0156c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(池爾反。唐韻又施是反。慈恩云。說文山崩也。方言〡壞也。玉篇毀落也。或作締。奪衣也。或作陊。山崩也。
<lb n="0156c04"/>或作柁。折薪隨其木理也。或作虢。不知所從。今應作阤從阜也聲。或作陊矣。今案。字形有五。慈恩以阤為
<lb n="0156c05"/>正。或用陊字。玄應以締為正。或取阤字。湛然同之。柁虢二形諸師不用之)
。</p>
<lb n="0156c06"/>覆<p id="pT56p0156c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(敷救反。賈逵云蓋也清徹云蔽也)
。</p>苫<p id="pT56p0156c0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舒塩反。慈恩云。字林茅〡也。爾雅白蓋謂之〡也。李巡云。
<lb n="0156c07"/>白蓋編之以覆屋曰〡也。蓋胡﨟反。白茅草也)
。</p>椽<p id="pT56p0156c0720" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直緣反。說文云榱也。秦謂之〡。周謂之榱齊謂之桶
<lb n="0156c08"/>也)
。</p>
<lb n="0156c09"/>梠<p id="pT56p0156c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力舉反。慈恩云桶端木也。今謂。雀〡亦為連綿。亦呼為<g ref="CB10220"/>。說文云〡楣也。郭璞云屋檐也。栖復云。桶者椽
<lb n="0156c10"/>之異名也。今言。桶端木乾即今連擔。合為連綿。言雀〡者。雀鼠之所栖宿寄住處曰〡。與旅同也。<g ref="CB10220"/>字房脂也)
。</p>
<lb n="0156c11"/>差<p id="pT56p0156c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。楚佳楚宜二反。玉篇云。不齊等也。薩峋云邪也)
。</p>脫<p id="pT56p0156c1124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吐活反。釋氏云。落也。不定也)
。</p>
<lb n="0156c12"/>周障<p id="pT56p0156c1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之尚之楊二反。慈恩云〡隔也。蕃隔曰。〡有作墇之亮反。擁塞隔。界也。周匝有障也。如理師云
<lb n="0156c13"/>籬落也)
。</p>屈<p id="pT56p0156c1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(區勿反。釋氏云曲也)
。</p>
<lb n="0156c14"/>鵄<p id="pT56p0156c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(處脂反。慈恩云。狂茅。大目食鼠。一名雄〡。一名茅〡。又云恠鳥。孫愐云。一名<anchor xml:id="fnT56p0156c02"/>鳶。薩峋云。一名鸋
<lb n="0156c15"/>如經反。鳺。公決反。麻杲云。俗呼為老〡。弘決云。有力鳥也。釋惠雲云。此鳥常在空中闊開兩翅而飛。將
<lb n="0156c16"/>眼向下者。有虫鼠及小鳥攥將而去也。或作鵄𩿍。三形同矣)
。</p>
<lb n="0156c17"/>梟<p id="pT56p0156c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古堯反。說文云。食父母不孝鳥也。釋氏云。立〡一名𩿍〡。又名鶹<g ref="CB20045"/>。祝尚丘云。白曰困不見。夜能拾蚉蝨
<lb n="0156c18"/>一名鵂鶹。小美長醜。詩注云。惡鳴鳥也。栖復云。夜後作聲現怪知後不祥。惠雲云。即<g ref="CB20046"/>
<g ref="CB20015"/>鳥是也。有此鳥之
<lb n="0156c19"/>處人多不孝。若𩿍〡連聲呼之。即是人中恠鳥。名為鵂鶹鳥。人皆惡聞其聲焉)
。</p>
<lb n="0156c20"/>鵰<p id="pT56p0156c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都聊反。陸法言云。鶚鳥別名也。說文云。〡<g ref="CB20105"/>　徒官反　也。慈恩云。穆天子傳取犬羊食豕鹿也。惠雲云。
<lb n="0156c21"/>熊鷹是也)
。</p>鷲<p id="pT56p0156c2106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾僦反。釋氏云鵰也。慈恩云。〡鳥黑色多子也。師曠云。南方有鳥名曰羌〡。黃頭赤咽。五
<lb n="0156c22"/>色皆備。西域多此鳥。蒼黃赤目。食死屍也)
。</p>
<lb n="0156c23"/>烏<p id="pT56p0156c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(哀都反。說文云孝鳥也。爾雅云。純黑而反哺者也。惠雲云。亦名老鵶。隨口中出聲而呼其名也)
。</p>
<lb n="0156c24"/>鵲<p id="pT56p0156c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七雀反。玉篇云鳱居寒反。鵠也。說文云。知大歲所在也。郭知玄云。似烏而少白駮也。崔叔政云。一名
<lb n="0157a01"/>神女。惠雲云。〡此國無之。若具曰鵶〡。亦云烏〡。從頭至胷盡黑。從腹至尾盡白。尾黑長可一尺三四寸。兩
<lb n="0157a02"/>翅黑白相間。兩脚純黑。其鵶〡作巢之樹老鵶諸鳥不敢近前。若見老鵶即向而啄之。老鵶墮地而竄。又有山
<lb n="0157a03"/>鵶〡與烏〡無異。喉色觜少別。從頭至胸青綠色。從腹至尾白色。其尾竝兩脚青綠色。其觜赤色。尾未有白斑
<lb n="0157a04"/>點。又有鸛〡即是大鳥也。今案。推古天皇六年。新羅献〡二隻。乃俾養於難波社。因以巢枝而產雛也)
。</p>
<lb n="0157a05"/>鳩<p id="pT56p0157a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居求反。詩云。惟鳩居之。傳云。鵠古默反鵴居六反也禮記云。仲春鷹化為〡。鄭玄云博黍也。郭璞云。尸〡
<lb n="0157a06"/>布穀。野王案。此鳥種類甚多。〡其總名也。崔叔政云。一名牟無鶌〡。信行涅槃經音義云。〡倭名山。未詳。惠
<lb n="0157a07"/>雲云。〡者是隹之別名。隹中略有二別。一䳕〡。即此方呼為家〡。二班〡。身毛青綠。尾下有班黑色。此方呼為
<lb n="0157a08"/>山〡是也。今案。日本紀以班〡或替<g ref="CB20023"/>〡也)
。</p>
<lb n="0157a09"/>鴿<p id="pT56p0157a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古沓反。說文云。鳩屬也。王逸云。〡似鶉也。玉篇云。如䳕鳩而大也。字略云。似鳩青色赤口脚也。孫愐云。
<lb n="0157a10"/>仁禽巢於寺字也。信行云。〡倭名家。未詳。惠雲云。白〡鳥也。此方無之。本是天竺之物。波斯國人載船舶將
<lb n="0157a11"/>來於新羅國。新羅使為國信物貢上國家。令諸寺收養。大安寺今猶有其種不絕。唐國唯有灰白色。無餘四色。
<lb n="0157a12"/>今案。惠雲說能叶諸文。大般若經〡青色。止觀論白〡色。涅槃經灰〡色。若無眾色之類諸文矛楯。國家令諸
<lb n="0157a13"/>寺牧養。是孫愐巢寺字之謂也。信行之說倭語之謬也)
。</p>
<lb n="0157a14"/>蚖<p id="pT56p0157a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愚袁五丸二反。孫愐云。毒蛇也。慈恩云。古文螈字。漢書云螈。韋照解玄黑也。螈蜥蝪也。崔豹古今注蠑
<lb n="0157a15"/>〡。一名蛇毉。大者長三尺。其色玄紺。善魅人也。蠑〡蜥蝪蝘　鳥<g ref="CB07190"/>反　蜒　徒典反　守宮四種別名也。〡有
<lb n="0157a16"/>二種。一守宮。二黑短蛇。此言〡者是黑短蛇。非守宮也。不爾下列守宮。上亦說〡。一何重疊。故俗書解與經
<lb n="0157a17"/>義別也。今案。遺教經黑〡有毒。俗書蛇毉無毒。有毒與無毒一何相違。解云慈恩意云。〡有二種。有毒與無毒
<lb n="0157a18"/>也。有毒者是黑短蛇。遺教經文是也。無毒者是守宮。崔豹等之所解也。今此經文取黑短蛇為〡。與遺教經同。
<lb n="0157a19"/>不取守宮等。若取守宮為〡者與下文何異矣。故知此〡不取崔豹等之所解也。湛然云。〡者黑蛇。與慈恩同也。
<lb n="0157a20"/>惠雲烏蛇也。玄應云。諸經多作<g ref="CB14195"/>字。呼鬼反。今案。<g ref="CB14195"/>蝮也。下既有蝮。不容重出之)
。</p>
<lb n="0157a21"/>虵<p id="pT56p0157a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食遮反。郭知玄云。極毒螫蟲也。三蒼云。如竹有文。慈恩云凡蛇也)
。</p>
<lb n="0157a22"/>蝮<p id="pT56p0157a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(芳福反。慈恩云〡蛇也。玉篇毒蟲也。爾雅〡<g ref="CB14195"/>廣三寸。首大如擘。江淮以南<g ref="CB14195"/>為〡。有牙最毒。鼻上有
<lb n="0157a23"/>針。一名反鼻虵。色如絞文。文間有<g ref="CB15168"/>大者七八尺。惠雲云。頭尾皆悉螫人。其螫著處急以刀割。却方得安存。若
<lb n="0157a24"/>不割除其毒。流行遍身爛壞而死也)
。</p>
<lb n="0157b01"/>蝎<p id="pT56p0157b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡葛反。玉篇云。〡蠆毒人。栖復云。時人呼為闥刺。大如母指。蛇毒在頭。〡毒在尾。曇捷行<g ref="CB05287"/>作蠍。呼遏
<lb n="0157b02"/>反。文雅云螫也。通俗文云。蠆長尾曰蠍也。惠雲云。此方無〡。唐國東西二京。河北山東。隴西隴後諸道。極至
<lb n="0157b03"/>北境有此虫。餘處無之。頭上有兩角似牛。腹圓狹長可四五分。有一尾六脚。灰斑赤黑色。常在床邊壁上而行。
<lb n="0157b04"/>若人觸著其尾即便螫之。經一日夜疼痛無極。過是以後漸漸而差。彼處之人至把火照之。恐來螫也)
。</p>
<lb n="0157b05"/>蜈<p id="pT56p0157b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五乎反)
。</p>蚣<p id="pT56p0157b0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古經反。慈恩云。字林螂蛆。甚能制蛇。大者長尺餘。綠身赤足者為良。黃足者不能用。
<lb n="0157b06"/>人多灸之。令赤非真也。文字集略云。身長數寸。黑色多足有毒。惠雲云。此方有之。頭脚赤色。嶺南多有。彼處
<lb n="0157b07"/>俗人盛竹筒中常帶腰間。一蟲之直銀二三兩。若不帶此蟲。被蟲蛇毒不得安存。若有惡蛇欲來之時。〡〡在筒
<lb n="0157b08"/>中咬筒作聲。其主知有毒蛇。開筒放之。便往蛇所。蛇見其來蟠藏其頭。〡〡咬尾蛇頭乃出。〡〡咬頭腦破膸
<lb n="0157b09"/>出。蛇遂死。世間虫蛇不論大小能相伏殺之也)
。</p>
<lb n="0157b10"/>蚰<p id="pT56p0157b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以周反)
。</p>
<g ref="CB20113"/>
<p id="pT56p0157b1006" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以然反。爾雅云。螾蜒入耳。郭璞云。即〡〡也。釋氏云。多足似蜈蚣而小。好入人竅。麻
<lb n="0157b11"/>杲云。一名𧈳　女六反　蚭　女之反　慈恩云。江南謂。大者即蜈蚣也。栖復云。青身黃足即〡〡。綠身赤足
<lb n="0157b12"/>即蜈蚣。赤色堪作藥。黃者不堪。惠雲云。古釋謂。托他洛反　梯　他禮反　蟲為〡〡。此是蝸牛黃犢蟲之類
<lb n="0157b13"/>也。太不相當。今釋。〡〡似蜈蚣。唯色貌有少別。〡〡頭脚黃白。身色青碧。有好光澤。頭尾邊足長於蜈蚣。人
<lb n="0157b14"/>若駈之行如蛇行。舉頭高起而走。以之為異。好入人耳中。并女人水道。生子滿腹中。食盡五藏。皆悉空竭。便
<lb n="0157b15"/>乃命終矣)
。</p>
<lb n="0157b16"/>守<p id="pT56p0157b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書九反。玉篇云護也)
。</p>宮<p id="pT56p0157b1611" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。山東云𧋐　此赤反　𧐎　音覓　<anchor xml:id="begd1e13089"/>陝<anchor xml:id="endd1e13089"/>西云壁宮。以血塗女人臂。必
<lb n="0157b17"/>有私情洗之不落。可以守宮。因名〡〡。在舍名〡〡。在草名蜥蝪。在澤為蝘蜒。通名蠑蚖。東方朝云非守宮。即
<lb n="0157b18"/>蜥蝪是也。博物志云。以器養之。食以真朱。體盡赤也。滿七斤擣万杵。以點女人支體。終身不滅故号〡〡。漢
<lb n="0157b19"/>武帝試之有驗也。惠雲云。蝘蜒灰黑有小班駮。長可六七寸。闊可五六分。腹下紅色極。是勦　楚交反　捷善
<lb n="0157b20"/>跳蹲於牆壁之上。好捉蠅蟲。京中諸人号為蝎尾。又有一般。身色青黃。尾色真碧。此是蜥蝪也。又有一種。身
<lb n="0157b21"/>色灰黃。無多班駮。身圓細長。尾亦長之。腹下紅。極以無力也)
。</p>
<lb n="0157b22"/>百足<p id="pT56p0157b2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。博物志。馬蚿一名〡〡。中斷則頭尾各異行而去。郭璞注方言云。關西謂之馬<g ref="CB20020"/>。廣雅
<lb n="0157b23"/>馬<g ref="CB20021"/>截蛆也。玉篇云馬□。北燕謂之蛆渠。其大者謂之馬蚰。赤云万足。見莊子也。祝尚丘云。馬蚿蟲。老大者
<lb n="0157b24"/>能長鳴。鳴似蟬也。惠雲云。古來講者以班拱蟲。為〡〡。太不相當。形雖相似不得的是。〡〡此方無之。長可一
<lb n="0157c01"/>寸三四分。身色赤黑。有小白班駮。無有臰香。在道洛曰□。盛夏日中速疾而行。若見人來乃藏畦畔之下。班拱
<lb n="0157c02"/>蟲在爛樹孔中。團聚而居。好潤濕處。其身腥臊。其氣臰穢。形與百足相似。無黑白班。兩蟲之異如此而已)
。</p>
<lb n="0157c03"/>鼬<p id="pT56p0157c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余救反。慈恩云。似鼫　常尺反　啖鼠。其形小也。亦呼為鼪　音性　鼠。乃是黃腰之儔。或本作<g ref="CB20037"/>。字林
<lb n="0157c04"/>作狖。古文作蜼。又余季反。郭璞似獼猴而大。其色蒼黑。尾長四五尺。尾頭有兩岐。天雨即自倒懸於樹。以尾
<lb n="0157c05"/>塞鼻。江東養之捕鼠。山海經鬲山多蜼。玉篇作貁。似狸持鼠。或作𧲹也。今依切韻應作〡。〡性能傷殺。貁非惡
<lb n="0157c06"/>性。故不取之。或本作㹨。不知所從。今案。字形有七。一鼬。武玄之云。赤黃色俗謂之鼠狼。慈恩妙樂多取此字。
<lb n="0157c07"/>二<g ref="CB20037"/>與〡字同。麻杲云〡。或作<g ref="CB20037"/>。三貁慈恩云。非惡性故不取之。曇捷用之。四〡。吉藏云。似豹。赤色食鼠。慈
<lb n="0157c08"/>恩云。依字林取之。音訓以之為本。玄應吉藏皆用此字。五蜼。古狖字也。長孫訥言云。或作蜼。六𧲹。慈恩云。若
<lb n="0157c09"/>依玉篇作𧲹。七㹨。慈恩云。不知所從。雖有七形多取鼬狖二字為正矣。行<g ref="CB05287"/>非狖。取<g ref="CB20037"/>鼬也)
。</p>
<lb n="0157c10"/>貍<p id="pT56p0157c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(理之反。慈恩云。野猫也。說文伏獸似貙　勅俱反　玉篇似虎而小也。或作狸字。不知所從。一切經類音
<lb n="0157c11"/>云。〡狸皆正也。玄範云。肉翅能飛。惠雲云。〡有三別。一猫〡。人家畜養能令捕鼠。此方多有二。不是人處所
<lb n="0157c12"/>生。唯在樓閣隱暗處。若相逢之眼中出閃電光。以口𠹀人以爪攫人。人不敢近。色班黃赤。文如虎豹。形聲同
<lb n="0157c13"/>虎猫。三狐狸。形如狗犬。與狐相似。故曰狐〡。在野澤墳墓之中。筑紫豊前豊後多有之。人取其毛作筆而用之)
。</p>
<lb n="0157c14"/>鼷<p id="pT56p0157c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡鷄反)
。</p>鼠<p id="pT56p0157c1406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舒呂反。慈恩云。〡〡小鼠也。有螫毒食人及鳥獸。雖至盡不知亦不痛。今謂。甘口鼠
<lb n="0157c15"/>也。左傳〡〡食郊牛角是也。鼠。郭知玄云。穴居小獸也)
。</p>
<lb n="0157c16"/>虫<p id="pT56p0157c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許偉反。王仁煦云。鱗介總名也。又除中反)
。</p>橫<p id="pT56p0157c1619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(侯彭反。武玄之云<g ref="CB18843"/>也)
。</p>屎<p id="pT56p0157c1629" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式視反。玉篇云
<lb n="0157c17"/>〡糞也。說文又作<g ref="CB20067"/>𡱁也)
。</p>尿<p id="pT56p0157c1712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴予反。說文云小便也。亦作<g ref="CB20022"/>也)
。</p>臭<p id="pT56p0157c1726" type="inline" rend="margin-left:1em">
(赤救反。說文云。腐氣也。慈恩云
<lb n="0157c18"/>惡氣也)
。</p>處<p id="pT56p0157c1805" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌與反。慈恩云息也。又之恕反。便惡〡所也。臭處者不可愛樂。可厭賤貌也)
。</p>
<lb n="0157c19"/>蜣<p id="pT56p0157c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去羊反)
。</p>蜋<p id="pT56p0157c1906" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂張反。祝尚丘云。〡〡黑甲蟲。在糞中者也)
。</p>集<p id="pT56p0157c1924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(秦入反。釋氏云聚也)
。</p>
<lb n="0157c20"/>狐<p id="pT56p0157c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶吳反。慈恩云妖獸也。鬼所乘有三德。其色中和小前大後。死必首丘也。薩峋云。似犬黃白色長尾。祝尚
<lb n="0157c21"/>丘云。五十歲化為淫女。百歲化為美女。麻杲云。一名野干。靈範云。額上有長毛覆眼。惑於前物之。惠雲云。〡
<lb n="0157c22"/>此方多有。放臊氣熏人令倒。具云野干。若是雄狐媚著婦女令心狂亂。若是雌狐媚著男子令心顛狂也。今案。
<lb n="0157c23"/>麻杲惠雲謂〡為野干者失之甚也。至下野干可知之)
。</p>
<lb n="0157c24"/>
<anchor xml:id="fnT56p0157c01"/>狼<p id="pT56p0157c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魯當反。孫愐云。犲〡。說文云。似犬銳頭。而白頰也)
。</p>
<lb n="0158a01"/>野干<p id="pT56p0158a0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。古寒反。慈恩云。色青黃如犬。群行夜鳴。聲如狼。形如狐。狐形稍大。〡〡形小。兩形
<lb n="0158a02"/>相似類。大小有別。故禪經云。見一野狐。又見〡〡。故知二別。子虛上林賦云。騰遠射干。司馬彪郭璞注竝立云。
<lb n="0158a03"/>射干能緣木。廣志云。巢於危巖高木也。法證云〡〡與狐別者。狐能妖媚。鬼之所乘。〡〡不爾。靈範云。〡〡
<lb n="0158a04"/>形大腰長。色青而緣木。狐形小腰短。色赤面白。狐與〡〡有此不同也。或本作野犴。五旦古寒二反。蔣魴云。野
<lb n="0158a05"/>犴狐類。武玄之云。似狐而小。婆沙論云。緊叔迦樹花紅赤似肉。野犴蹲下望之。定當食肉。須臾彼花有墮地者。
<lb n="0158a06"/>便走<g ref="CB00941"/>之。乃知非肉。復作是念。已墮地者雖非是肉。餘未墮者必應是肉者是也。今案。狐與〡〡形之大小。慈
<lb n="0158a07"/>恩靈範二說不同。若依韻銓慈恩為正矣)
。</p>
<lb n="0158a08"/>咀<p id="pT56p0158a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈呂錫呂二反。慈恩云噍也。齚　仕白反　也。唅　也味也唶　仕白反　也。唅之名〡。有作齚字矣)
。</p>
<lb n="0158a09"/>嚼<p id="pT56p0158a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徐略反。慈恩云。〡<g ref="CB18096"/>也噍也茹也。<g ref="CB18096"/>之名〡也。曇捷作齚　仕白反　齧也)
。</p>
<lb n="0158a10"/>踐<p id="pT56p0158a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈演反。廣雅云〡履也)
。</p>蹹<p id="pT56p0158a1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒合反。廣雅云〡踐也。亦作蹋踏。三形皆同也。慈恩云。以足躡履名
<lb n="0158a11"/>踐〡也)
。</p>
<lb n="0158a12"/>䶩<p id="pT56p0158a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。傳在詣反。齧齘筋骨名〡。甞至齒作嚌小<g ref="CB18096"/>為嚌。不知〡字所從。恐錯為〡。應作𪘨。齧挽曰𪘨。
<lb n="0158a13"/>沒齒為𪘨。玄應云〡。相承在計反。或本作𪘨。竹皆反。曇捷云。〡字部無此形。今或作𪘨。今案。字形有三。一
<lb n="0158a14"/>䶩。在詣反。經本多作此形。慈恩曇捷竝云。字書未見。玄應云相承。意顯無所出也。二嚌。石詣反。甞至齒也。
<lb n="0158a15"/>依慈恩意亦可取嚌字。故下文云。疑苦集軟法如嚌至齒也。三𪘨。竹皆反。齧挽曰𪘨。慈恩云。應作𪘨字。䶩𪘨相
<lb n="0158a16"/>近。寫者錯也。玄應曇捷竝云。或本作𪘨。若依多說以𪘨為正。故廣雅云。𪘨齧也。正與經文同。然新切韻有䶩
<lb n="0158a17"/>字。後人所益加也)
。</p>齧<p id="pT56p0158a1709" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五結反。慈恩云<g ref="CB18096"/>齩也。大<g ref="CB18096"/>為〡。又傷皮肉為〡也)
。</p>
<lb n="0158a18"/>屍<p id="pT56p0158a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式之反。郭知玄云。死人形體也。禮記云。死在床曰〡也)
。</p>骨<p id="pT56p0158a1824" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古忽反。說文云。肉之技也)
。</p>
<lb n="0158a19"/>狼藉<p id="pT56p0158a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祥易反。說文云。草不編〡〡也。野王案。〡〡從橫眾多也)
。</p>
<lb n="0158a20"/>狗<p id="pT56p0158a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古厚反。曇捷云犬也)
。</p>搏<p id="pT56p0158a2011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(補各反。慈恩云擊也。湛然云打也)
。</p>撮<p id="pT56p0158a2025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉活反。慈恩云手取也。廣
<lb n="0158a21"/>雅持也。湛然云搏取也)
。</p>
<lb n="0158a22"/>飢<p id="pT56p0158a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居夷反。韓知十云餓也)
。</p>羸<p id="pT56p0158a2212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力為反。就說文云。〡痿　於媯反　也。劣也疲也極也)
。</p>
<lb n="0158a23"/>慞<p id="pT56p0158a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸良反。郭知玄云恐懼也)
。</p>惶<p id="pT56p0158a2313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡光反。麻杲云悚懼也。慈恩云。悚慓名〡〡也)
。</p>
<lb n="0158a24"/>鬪<p id="pT56p0158a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都豆反。王仁煦云戰也。孫愐云爭也競也。或作鬪矣)
。</p>諍<p id="pT56p0158a2423" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側迸反。說文云爭引也。三蒼云〡訟也)
。</p>
<lb n="0158b01"/>摣<p id="pT56p0158b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側加反。慈恩云。釋名〡叉也。謂五指俱往叉取也。玉篇五指撮也擊也。挹也。聲類亦作<g ref="CB17915"/>。二形同也。或作
<lb n="0158b02"/>摣柦。似梨醋也。或作<g ref="CB20098"/>。齒不正也。或作<g ref="CB03385"/>。裂壞也。此上三形竝非此義也。今案。又作柦。與〡同。王仁煦云。
<lb n="0158b03"/>又子野反)
。</p>掣<p id="pT56p0158b0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺制反。慈恩云牽也。說文引而縱之。又尺折反。曳也。謂五指捉曳也。亦作𤸪摯。作𢮓四形同也
<lb n="0158b04"/>「點本三形同也」（墨書）)
。</p>
<lb n="0158b05"/>啀<p id="pT56p0158b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五佳反。慈恩云。犬鬪也)
。</p>
<g ref="CB20038"/>
<p id="pT56p0158b0512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(仕佳反。慈恩云。說文開口見齒也。亦作𪗶。切韻齒不正也。或作喍。不
<lb n="0158b06"/>知所從。聚□露齒名為〡〡也)
。</p>嘷<p id="pT56p0158b0614" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡刀反。慈恩云。熊虎聲也。咆也。咆薄交反。鳴也。玉篇作㘁。或作號。哭
<lb n="0158b07"/>也)
。</p>吠<p id="pT56p0158b0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符癈反。說文云大鳴也。慈恩云。出聲大吼名〡〡也)
。</p>狀<p id="pT56p0158b0724" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鋤亮反。三蒼云形〡也)
。</p>
<lb n="0158b08"/>魑<p id="pT56p0158b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑知反。恩云。張平子西京賦。山神虎形名〡也。三蒼作螭。廣雅云。無角曰螭龍也)
。</p>魅<p id="pT56p0158b0834" type="inline" rend="margin-left:1em">
(美秘反。
<lb n="0158b09"/>慈恩云。西京賦澤猪頭人形有尾名〡也。說文老物精也。亦作魃矣。通俗文山澤之恠謂之〡〡也)
。</p>魍<p id="pT56p0158b0940" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文兩
<lb n="0158b10"/>反)
。</p>魎<p id="pT56p0158b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良㢡反。慈恩云。通俗文木石變怪名〡〡。春秋云水神也。准南子說。〡〡狀如三歲小兒。黑色赤
<lb n="0158b11"/>爪。長耳美髮也。楚辭云。神〡〡而無舍。王逸云。〡〡無依據之貌也)
。</p>
<lb n="0158b12"/>噉<p id="pT56p0158b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(土敢反。慈恩云食也。亦作啖㗖矣。長敢反)
。</p>毒虫<p id="pT56p0158b1220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本作蟲。〡。直弓反)
。</p>禽<p id="pT56p0158b1229" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨金反。郭知玄
<lb n="0158b13"/>云鳥也)
。</p>獸<p id="pT56p0158b1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舒救反。廣雅云。四足而毛者也)
。</p>
<lb n="0158b14"/>孚<p id="pT56p0158b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(芳無反。慈恩云信也。廣雅〡生也。玉篇姥伏也。通俗文匹付反。卵化曰〡。方言鷄伏卵而未〡是也。栖復
<lb n="0158b15"/>云。〡信也。即母伏卵時。側聽卵中唶聲。其母應時即啄。卵破。子即得出。若聞其聲不即啄破。其子即悶死。有有
<lb n="0158b16"/>此之應。謂〡為信也)
。</p>乳<p id="pT56p0158b1610" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而主而遇二反。慈恩云。蒼頡篇〡字也。謂養子也。玉篇生也。鳥養卵曰孚。獸養
<lb n="0158b17"/>子曰〡也。吉藏云卵者為孚。胎者為〡也)
。</p>產<p id="pT56p0158b1718" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所簡反。說文云〡生也。鄭玄生其種曰〡也)
。</p>生<p id="pT56p0158b1736" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩
<lb n="0158b18"/>云。平聲〡產也。進也養也造也。因物造變謂之生也)
。</p>
<lb n="0158b19"/>藏<p id="pT56p0158b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨郎反。賈逵云收也。孫伷云隱也)
。</p>護<p id="pT56p0158b1916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡者資養之義也)
。</p>飽<p id="pT56p0158b1928" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博巧反。說文云饜
<lb n="0158b20"/>也。廣雅云滿云)
。</p>
<lb n="0158b21"/>鳩槃荼<p id="pT56p0158b2104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(宅加反。慈恩云。正云拘伴荼。唐云可怖畏。吉藏云。冬<g ref="CB20111"/>鬼。形似冬<g ref="CB20111"/>也。出要律儀翻譯胡
<lb n="0158b22"/>音云。聲論者云短鬼也。智周云陰囊。又云形卵也)
。</p>
<lb n="0158b23"/>蹲<p id="pT56p0158b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂尊反。慈恩云虛坐也)
。</p>踞<p id="pT56p0158b2312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居御反。慈恩云倚也。字林垂足實坐也。亦蹲也。准南云。〡〡而讀詩
<lb n="0158b24"/>書是也。舊經言箕坐也。玉篇云。却踞如箕形也)
。</p>埵<p id="pT56p0158b2420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。丁果丁戈二反。說文竪土也。小土聚隅也。玉
<lb n="0158c01"/>篇小塊累也。堺蒼〡<anchor xml:id="fnT56p0158c01"/>堺也。或作堆。都廻反。聚土也。非此義矣)
。</p>
<lb n="0158c02"/>尺<p id="pT56p0158c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌石反。說苑云。十寸為尺也)
。</p>返<p id="pT56p0158c0214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府遠反。釋氏云歸也。清徹云又府元反)
。</p>縱<p id="pT56p0158c0230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子用反。
<lb n="0158c03"/>孫愐云恣也)
。</p>捉<p id="pT56p0158c0307" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側角反。玉篇云握也。廣雅云〡持也)
。</p>𢷏<p id="pT56p0158c0322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>角反。慈恩云。爭倒曰〡也。或作扑。普木
<lb n="0158c04"/>反。打也。或作僕。挨也。竝非此義矣)
。</p>
<lb n="0158c05"/>失<p id="pT56p0158c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。〡縱也。鄭玄云去也。聖德太子云〡出也)
。</p>聲<p id="pT56p0158c0522" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。宣揚苦行及彼涅槃以示眾生。如
<lb n="0158c06"/>令失聲。栖復云。因戒禁及涅槃起。如聲從狗出也。又言失聲者。外道說法非真正言教名〡。又無思而起名失
<lb n="0158c07"/>也。吉藏云。乖違事彰。如狗聲揚於外。故云〡〡也。天台云。一困不能聲。二被僕出聲也)
。</p>
<lb n="0158c08"/>脚<p id="pT56p0158c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居灼反。說文云〡脛也)
。</p>頸<p id="pT56p0158c0812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居郢居成二反。麻杲云頂也。說文云頭莖也)
。</p>裸<p id="pT56p0158c0830" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。
<lb n="0158c09"/>借音胡瓦反。赤體也。露義也。曇捷云。力果反。〡袒也。亦作躶倮羸皆同也)
。</p>黑<p id="pT56p0158c0930" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼北反。祝尚丘云黑色也)
。</p>
<lb n="0158c10"/>瘦<p id="pT56p0158c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所祐反。說文云〡瘠也。亦作疫也)
。</p>𠮧<p id="pT56p0158c1016" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古弔反。郭知玄云大呼也)
。</p>呼<p id="pT56p0158c1027" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薩峋云大聲也)
。</p>
<lb n="0158c11"/>咽<p id="pT56p0158c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏前反。陸法言云〡喉也。又於見反。吞也。又烏結反。哽〡也。竝非此義矣)
。</p>針<p id="pT56p0158c1131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職深反。說文云所以
<lb n="0158c12"/>縫也。廣雅云。〡<g ref="CB02863"/>也。亦作鍼也。又之任臣廉二反)
。</p>首<p id="pT56p0158c1221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書九反。郭知玄云頭也)
。</p>蓬<p id="pT56p0158c1231" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄紅反。說文云
<lb n="0158c13"/>蒿也。孫愐云又<g ref="CB03265"/>孔反。行<g ref="CB05287"/>云。作<g ref="CB20044"/>。髮亂貌。作逢非也)
。</p>殘<p id="pT56p0158c1323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨干反。祝尚丘云傷也)
。</p>兇<p id="pT56p0158c1333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許容反。
<lb n="0158c14"/>慈恩云惡也。或作凶。〡禍也非也。說文凶惡也)
。</p>險<p id="pT56p0158c1420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云〡阻也)
。</p>渴<p id="pT56p0158c1427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦曷反。玉篇云。〡謂須飲也)
。</p>
<lb n="0158c15"/>喚<p id="pT56p0158c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼貫反。釋氏云相呼也)
。</p>
<lb n="0158c16"/>鳥<p id="pT56p0158c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都了反。玉篇云。飛禽之總名也)
。</p>急<p id="pT56p0158c1615" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居立反。說文云促遽也。孫愐云迫也)
。</p>窺<p id="pT56p0158c1630" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去隨反。慈恩云
<lb n="0158c17"/>小視也。方言凡相竊視。南楚謂之〡也。亦作闚矣)
。</p>看<p id="pT56p0158c1721" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦寒苦旦二反。慈恩去詳視也)
。</p>窓<p id="pT56p0158c1734" type="inline" rend="margin-left:1em">
(楚江反。
<lb n="0158c18"/>廣雅云〡向也。釋名云〡<g ref="CB06192"/>也。於內外之聽明也。亦作窻<g ref="CB00616"/>矣)
。</p>牖<p id="pT56p0158c1826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與久反。說文云。穿壁以木為窓也)
。</p>
<lb n="0158c19"/>屬于<p id="pT56p0158c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上之欲反。付也由也。又時燭反。攝也貫也)
。</p>忽然<p id="pT56p0158c1924" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上呼骨反。孫愐云倐然也。慈恩
<lb n="0158c20"/>云。無端而有。名為〡〡也)
。</p>
<lb n="0158c21"/>焰<p id="pT56p0158c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(唐韻以冉反。〡之火初著也。主篇移瞻反。說文云。火行微〡〡也。尚書云。火初〡〡也。或作爛。唐韻瞻
<lb n="0158c22"/>反。玉篇與廉反。說文云炎爓也。亦作焰。與爓同也)
。</p>
<lb n="0158c23"/>爆<p id="pT56p0158c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博教反。慈恩云。火深烈也。又普駮反。說文灼也。謂皮散起也。玉篇補角<g ref="CB03265"/>角頗角三反。灼也熱也。亦作
<lb n="0158c24"/>曝字憤起也)
。</p>震<p id="pT56p0158c2407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡者驚擗之義也。或為振字。奮也裂也)
。</p>裂<p id="pT56p0158c2426" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良薩反。玉篇云桁破也。廣
<lb n="0159a01"/>雅云〡分也。字林云〡擘也)
。</p>
<lb n="0159a02"/>折<p id="pT56p0159a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食列反。孫愐云。斷而猶連在也。廣雅云斷也)
。</p>崩<p id="pT56p0159a0220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(北膝反。詩云毀落也。王仁煦云頹也)
。</p>倒<p id="pT56p0159a0235" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都晧
<lb n="0159a03"/>反。聲類云顛仆也)
。</p>揚<p id="pT56p0159a0309" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與章反。曹憲云舉也)
。</p>
<lb n="0159a04"/>周慞<p id="pT56p0159a0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡者忩忙驚懼之貌也。或本作章。是周流也。周流者周遍驚懼不安之狀也。今從初矣)
。</p>
<lb n="0159a05"/>竄<p id="pT56p0159a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七亂反。慈恩云。逃也藏蔽也。又作念反)
。</p>
<lb n="0159a06"/>孔<p id="pT56p0159a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(康菫反。郭知玄云〡穴也)
。</p>穴<p id="pT56p0159a0613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡決反。字林云土室也)
。</p>
<lb n="0159a07"/>毘舍闍<p id="pT56p0159a0704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(正云畢舍遮。慈恩云。傳云似冬<g ref="CB20111"/>鬼也。出要律儀翻胡音云。翻為狂鬼也。婆沙論云醜鬼也)
。</p>
<lb n="0159a08"/>血<p id="pT56p0159a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼決反。字略云肉液也)
。</p>並<p id="pT56p0159a0812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲幸反。薩峋云俱也。又彭猛反。俗作竝。萍逈反。比也)
。</p>烟<p id="pT56p0159a0833" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏前
<lb n="0159a09"/>反。郭知玄云。火燒草木黑氣也。亦作煙矣。又於隣反)
。</p>
<lb n="0159a10"/>蓬<p id="pT56p0159a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。氣如〡亂起也。或作熢字。依玉篇則熢火也。亦作〡音非也。行<g ref="CB05287"/>用之)
。</p>馞<p id="pT56p0159a1033" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>沒反埤。蒼
<lb n="0159a11"/>云。大香也。慈恩云。臰烟繁欝名蓬〡。若塵起為𡋯。火香作〡。今之臰氣〡之如蓬繁亂。亦作勃字。廣雅盛也。
<lb n="0159a12"/>蓬勃繁盛之貌。或作㶿字。無所從也。憬興同之。行<g ref="CB05287"/>作㶿矣)
。</p>
<lb n="0159a13"/>塞<p id="pT56p0159a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蔣魴云。閇也填也)
。</p>熱<p id="pT56p0159a1310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如列反。釋氏云。〡溫盛也。釋名云〡爇也。如火所燒爇也)
。</p>
<lb n="0159a14"/>周章<p id="pT56p0159a1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(諸良反。慈恩云。楚辭聊翱翔号〡〡。王逸〡〡周流也。謂周流往來也。或本為慞。是惶怖義也)
。</p>
<lb n="0159a15"/>悶<p id="pT56p0159a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫困反。說文云〡懣也)
。</p>
<lb n="0159a16"/>先因<p id="pT56p0159a1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上蘇見反。詩云〡後也。傳云。前後曰先後。玉篇云。先猶前也。玄應同之)
。</p>宅主<lb n="0159a17"/>
<p id="pT56p0159a1701" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。主親也。上也。又守也)
。</p>告喻<p id="pT56p0159a1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(揄句反。慈恩云。曉也諫也)
。</p>火災<p id="pT56p0159a1726" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則才反。慈恩云。左傳
<lb n="0159a18"/>人火曰火。天火曰灾。<g ref="CB07580"/>文作災)
。</p>
<lb n="0159a19"/>蔓<p id="pT56p0159a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無販反。慈恩云〡長也。西京賦云。其形〡莚。季洪範音忌<g ref="CB06871"/>反)
。</p>莚<p id="pT56p0159a1927" type="inline" rend="margin-left:1em">
(于線反。慈恩云〡遍也。季洪範
<lb n="0159a20"/>音餘戰反。蔓莚者連續之貌也。如野火連綿勢長。不斷之義也。或以然反。謂如莚席之長也。或作延字。謂連續
<lb n="0159a21"/>不斷也)
。</p>
<lb n="0159a22"/>絕<p id="pT56p0159a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(情雪反。清徹云斷也)
。</p>難處<p id="pT56p0159a2212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上奴干反。下昌與反。詩云。莫我遑處。傳云處居也。禮祀云。何
<lb n="0159a23"/>以處我。鄭玄曰。處安也。謂苦難可安處。或二皆去聲。謂苦難之處所也)
。</p>
<lb n="0159a24"/>誨<p id="pT56p0159a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(荒內反。字林云〡教也)
。</p>猶故<p id="pT56p0159a2413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賈逵云。故猶常也。字略云。故本訓事。反訓今也。聖德太子云。〡
<lb n="0159b01"/>〡者猶也)
。</p>不已<p id="pT56p0159b0107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊止反。孫愐云止也)
。</p>愁<p id="pT56p0159b0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(士尤反。王仁煦云甚憂也)
。</p>
<lb n="0159b02"/>妉<p id="pT56p0159b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丁含反。慈恩云愛樂也。古為媅字。或作躭字。翫着也。三字得矣)
。</p>湎<p id="pT56p0159b0227" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亡善反。慈恩云。說文妉於酒
<lb n="0159b03"/>也。切韻嗜着也。亂也。古為䤄字。或作媔愐不知所從。一切經類音云。湎字俗作媔矣。唐韻云愐思也。非此義
<lb n="0159b04"/>也)
。</p>奔<p id="pT56p0159b0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博昆反。爾雅云〡走也)
。</p>育<p id="pT56p0159b0413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與逐反。說文云養子也。與毓同之)
。</p>救<p id="pT56p0159b0427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居祐反。清徹云
<lb n="0159b05"/>濟也)
。</p>張施<p id="pT56p0159b0505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式枝反。郭知玄云張設也)
。</p>
<lb n="0159b06"/>瓔<p id="pT56p0159b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於盈反。慈恩云。〡珞𤪙〡也。冠纓作纓矣)
。</p>繒<p id="pT56p0159b0619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疾陵反。慈恩云。〡帛也。通五色綾綿之屬也)
。</p>纊<lb n="0159b07"/>
<p id="pT56p0159b0701" rend="margin-left:1em">
(苦謗反。慈恩云〡絮也。又錦也。軟綿之類也)
。</p>
<lb n="0159b08"/>茵<p id="pT56p0159b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於隣反。慈恩云。說文車中重席也。切韻褥也。有云。〡者草文。其初生間以花綺。坐以錢容。如文飾華氈。
<lb n="0159b09"/>故名〡蓐。或作鞇字。釋名文鞇車中所以坐也。用虎皮為之。有文彩也或作裀衣身也。非此義也)
。</p>蓐<p id="pT56p0159b0939" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而蜀反。
<lb n="0159b10"/>慈恩云。三蒼薦也。切韻草〡也。或作褥字。氈褥也。褥作草花之文。或以草為褥。名為茵蓐。今將綾綿軟之
<lb n="0159b11"/>類作其茵蓐。故知〡作草花之文。行<g ref="CB05287"/>作褥。華嚴菀音義云。茵蓐二字<anchor xml:id="fnT56p0159b01"/>若以草為之者字草從草從衣者是通用
<lb n="0159b12"/>耳)
。</p>
<lb n="0159b13"/>細<p id="pT56p0159b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇計反。釋氏云。小也精也)
。</p>㲲<p id="pT56p0159b1313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒協反。慈恩云。切韻細毛布也。今謂不然。別有〡華。織以為布。今白
<lb n="0159b14"/>〡是也。毛作者褐也。曇捷作疊。重也積也。今案。蓐貴疊賤。豈以疊覆褥上乎。故知作疊字非也)
。</p>
<lb n="0159b15"/>鮮白<p id="pT56p0159b1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上相然反。孫愐云。潔也新也美也。慈恩云。澂晈名〡〡也)
。</p>
<lb n="0159b16"/>肥<p id="pT56p0159b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符非反。郭知玄云。膚體充盈也)
。</p>壯<p id="pT56p0159b1615" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側亮反。字林云健也。孫愐云盛也)
。</p>
<lb n="0159b17"/>
<g ref="CB20102"/>
<p id="pT56p0159b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必刃反。慈恩云〡相也。玉篇導也。出接賓曰〡。入贊禮曰相。又〡進也陳也。前導為〡。後隨為從。亦作擯
<lb n="0159b18"/>字同也)
。</p>
<lb n="0159b19"/>世樂<p id="pT56p0159b1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。或本云五欲非也)
。</p>我有<p id="pT56p0159b1915" type="inline" rend="margin-left:1em">
(禮記云。父母在不敢有其身。鄭玄曰。有猶專也。聖德太子
<lb n="0159b20"/>云持也。未詳之)
。</p>染<p id="pT56p0159b2008" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而琰而艶二反。玉篇云〡污也。釋氏云。色霑物也)
。</p>
<lb n="0159b21"/>三明<p id="pT56p0159b2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一天眼明。二宿命明。三漏盡明也)
。</p>
<lb n="0159b22"/>六神通<p id="pT56p0159b2204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五通加漏盡通也。五通如上也)
。</p>
<lb n="0159b23"/>累<p id="pT56p0159b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力委反。慈恩云積也。又作絫)
。</p>暫<p id="pT56p0159b2314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(藏濫反。說文云不久也。玉篇云又作<g ref="CB20034"/>。在足走部)
。</p>傳<lb n="0159b24"/>
<p id="pT56p0159b2401" rend="margin-left:1em">
(直攀反。鄭玄云〡說也。世〡相說往古事也)
。</p>
<lb n="0159c01"/>阿鞞<p id="pT56p0159c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陛兮反)
。</p>跋致<p id="pT56p0159c0108" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟利反。慈恩云。〡〡〡〡唐云不退。或本云阿毘跋致阿惟越致。竝音訛也)
。</p>
<lb n="0159c02"/>凡夫<p id="pT56p0159c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上符咸反。郭知玄云非聖也)
。</p>淺<p id="pT56p0159c0215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七演反。字林云不深也)
。</p>尚於<p id="pT56p0159c0226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上慈恩云。時亮
<lb n="0159c03"/>反。庶幾也。直也。璟興同之)
。</p>計<p id="pT56p0159c0312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古詣反。賈逵云〡謀也)
。</p>
<lb n="0159c04"/>毀謗<p id="pT56p0159c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上今案毀即謗也。下補曠反。慈恩云。毀也詛也)
。</p>
<lb n="0159c05"/>頻<p id="pT56p0159c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符隣反。慈恩云數〡也。若蹙眉作顰。或作嚬字。笑也。非此義矣也)
。</p>蹙<p id="pT56p0159c0528" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子六反。慈恩云迫云。亦作
<lb n="0159c06"/>䠞同也。行<g ref="CB05287"/>云。正作顣。〡〡眉迫不喜也)
。</p>誹<p id="pT56p0159c0618" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方昧甫微二反。慈恩云謗也)
。</p>
<lb n="0159c07"/>若佛在世<p id="pT56p0159c0705" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃至)
。</p>如斯經典<p id="pT56p0159c0711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。此一行可在或復頻蹙乃至此人罪報之上。
<lb n="0159c08"/>此中應言若佛在世乃至此人罪報。經文倒也)
。</p>
<lb n="0159c09"/>賤<p id="pT56p0159c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(才線反。文雅云〡卑也。曇捷云疵錢反)
。</p>恨<p id="pT56p0159c0918" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡艮反。孫愐云怨也。唯識論云。結怨為〡也)
。</p>
<lb n="0159c10"/>展轉<p id="pT56p0159c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上知演反。說文云〡轉也。詩云〡〡反側。戔云。轉不周曰展也)
。</p>
<lb n="0159c11"/>
<g ref="CB20080"/>
<p id="pT56p0159c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(口沒反。慈恩云。三蒼頭禿無毛也。通俗文白禿曰〡也。或讀為五鎔反。非〡字音。應作髻字。非正也。或
<lb n="0159c12"/>云。〡瘦者皮肉乾枯之狀也。下有枯竭。故前釋善也。今案。〡又苦本反)
。</p>
<lb n="0159c13"/>梨<p id="pT56p0159c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力脂反。釋氏云。菓出洞庭。慈恩云。方言面似湅〡。切韻〡班駮色也。或作黧。力奚反。玉篇哩也老也。通
<lb n="0159c14"/>俗文班黑曰黧。字林黑黃也。又作黎字。亦色班黑也。與黧同也)
。</p>黮<p id="pT56p0159c1426" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒感反。慈恩云全黑為〡。切韻黭〡也。
<lb n="0159c15"/>又他感反。桑葚之色也。有於斬反。借音耳。彼可作黤。青黑色也)
。</p>
<lb n="0159c16"/>疥<p id="pT56p0159c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古拜反。郭知玄云。□食瘡也)
。</p>癩<p id="pT56p0159c1614" type="inline" rend="margin-left:1em">
(廬達落蓋二反。麻杲。云疥〡。亦作𤶬。孫愐云患瘡也。孫伷云。說
<lb n="0159c17"/>文作癘。曇捷云。瘌力達力反。方言凡飲藥而毒。南楚之外謂之瘌。然內經以為重病之名誤也。今宜作癘。良大反。
<lb n="0159c18"/>惡疾也。故廣雅云。𤶬癘也。𤶬音賚。今案。古書癩字未祥。故曇捷不取癩字。孫伷云。癘〡同也)
。</p>
<lb n="0159c19"/>嬈<p id="pT56p0159c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃了反。慈恩云。擾戲弄也惱也。又而沼反。戲相擾作嬲。擾亂作<g ref="CB20056"/>。奴巧反)
。</p>惡<anchor xml:id="fnT56p0159c02"/>
<p id="pT56p0159c1931" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏故反。慈恩云。
<lb n="0159c20"/>禮記吾〡用吾情。〡猶憎也)
。</p>
<lb n="0159c21"/>
<anchor xml:id="fnT56p0159c03"/>賤枯<p id="pT56p0159c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦胡反。孫愐云朽也。曇捷云〡槁也)
。</p>竭<p id="pT56p0159c2118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠列反。郭知玄云乾也。長孫訥言云枯〡也。曇捷
<lb n="0159c22"/>云。應作渴字。今案。說文竭字作瀧。〡渴相近。傳寫誤矣)
。</p>
<lb n="0159c23"/>楚<p id="pT56p0159c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初舉反。釋氏云木也。堪為杖故云〡韃。涅槃經〡韃者是也)
。</p>
<lb n="0159c24"/>馲<p id="pT56p0159c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反。慈恩云〡駝也。郭璞云。有肉鞍善行流沙中。日行三百里。負千斤。知水泉所出。性別水脈。以足掊
<lb n="0160a01"/>地則泉出也。埤蒼作𩧐。山海經音他各反。或作駱字。白馬黑髦曰駱。非此義也。曇捷作駱矣)
。</p>駝<p id="pT56p0160a0137" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒何反。
<lb n="0160a02"/>字林云。馲〡似鹿而大。肉鞍出。饒山亦作駝矣)
。</p>驢<p id="pT56p0160a0220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力居反。說文云。似馬長耳也)
。</p>
<lb n="0160a03"/>負<p id="pT56p0160a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房九反。郭知玄云背荷也)
。</p>杖<p id="pT56p0160a0313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直兩反。說文云持也。以竹木為捶。又老人所柱〡名扶老也)
。</p>捶<lb n="0160a04"/>
<p id="pT56p0160a0401" rend="margin-left:1em">
(之累反。玉篇云〡擊也。武玄之云或作箠。說文云箠擊馬也。聲類云策也)
。</p>
<lb n="0160a05"/>獲<p id="pT56p0160a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡麥反。曹憲云。得物為〡也)
。</p>擲<p id="pT56p0160a0514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直炙反。說文云投也。古作擿矣)
。</p>致<p id="pT56p0160a0527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云至也)
。</p>
<lb n="0160a06"/>蟒<p id="pT56p0160a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(摸朗反。慈恩云。爾雅云蛇也。郭璞蛇大者也。圖贊云。蛇君謂大〡。小則數尋。大則百丈也)
。</p>
<lb n="0160a07"/>聾<p id="pT56p0160a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧紅反。三蒼云。耳不聞也)
。</p>騃<p id="pT56p0160a0713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五駭反。慈恩云。蒼頡篇無知也。方言癡〡也)
。</p>
<lb n="0160a08"/>蜿轉<p id="pT56p0160a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上於院反。躰屈也。或作宛。小孔也。四方高中央下曰宛。又屈草自覆也。非此義矣。曇捷
<lb n="0160a09"/>云。宛轉臥也。經本作婉。〡順也。行<g ref="CB05287"/>云。應作<g ref="CB20009"/>轉。亦作踠同。躰臥曲轉之貌也。今案。字形有五。一宛。曇捷
<lb n="0160a10"/>云轉臥也。蔣魴云廻轉也。慈恩行<g ref="CB05287"/>不取此形。二<g ref="CB20009"/>。行<g ref="CB05287"/>云。躰臥曲轉之形也。孫伷云轉臥也。三婉。曇捷云。經
<lb n="0160a11"/>本作婉。〡順也。麻杲云。婉轉避也。四蜿。慈恩云體屈也。諸書皆云蜿蟮蚯蚓也。又於元反。蜿〡龍貌也。五
<lb n="0160a12"/>蜿。諸書皆云躰屈也。行<g ref="CB05287"/>云。與<g ref="CB20009"/>同也。問。蜿字無體屈訓。慈恩何云躰屈耶。答。有二釋。一云。准此意。玄贊寫
<lb n="0160a13"/>錯。可作蜿字。從虫者誤矣。與行<g ref="CB05287"/>同也。一云。踠蜿同也。玉篇唯有蜿字。無踠字。所以同也。後代韻應以一端
<lb n="0160a14"/>再出之。蟠蜿龍貌。言蜿轉猶蟠蜿也。蚯蚓龍貌。其躰同屈。故可通用。雖有五形。蜿<g ref="CB20009"/>優矣。通下壽量品<g ref="CB20009"/>轉于
<lb n="0160a15"/>地之文故。既是人類不可躰屈。說文云。<g ref="CB20009"/>轉臥也。清徹云。<g ref="CB20009"/>轉臥地也。行<g ref="CB05287"/>云。<g ref="CB20009"/>踠同焉之)
。</p>腹<p id="pT56p0160a1537" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方六反。
<lb n="0160a16"/>王仁煦云胷下也)
。</p>
<lb n="0160a17"/>唼<p id="pT56p0160a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所甲反。玄贊云。鳧鴈口食曰〡。今既入口應作𠯗字。𠯗子答反。音訓云。蟲食曰〡。通俗文切韻作𠯗。今
<lb n="0160a18"/>案。唼𠯗字有二義。一云。〡𠯗異也。鳥啄為唼。入口曰𠯗。經文為蟲所食。非是鳥食。故應作𠯗。玄贊湛然之意
<lb n="0160a19"/>也。一切經類音唼□異矣。二云。〡𠯗同也。鳥啄蟲雖有差別。入口相同。二形通用。字林云。〡血曰〡。故
<lb n="0160a20"/>知非唯鳥啄。玄應云〡。又作𠯗。入口也。薩峋同之。亦蟲食曰〡。音訓曇捷依此意。然玉篇有〡無𠯗。唐韻有
<lb n="0160a21"/>𠯗無〡。以二形同遞不出而已)
。</p>晝<p id="pT56p0160a2114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟救反。郭知玄云日中也)
。</p>
<lb n="0160a22"/>矬<p id="pT56p0160a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨禾反。慈恩云短也。通俗文侏儒曰短也。或本作痤。〡癤也。小腫也。非此中義矣)
。</p>陋<p id="pT56p0160a2234" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧侯反。
<lb n="0160a23"/>慈恩云。醜也)
。</p>𤼣<p id="pT56p0160a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂員反。慈恩云。〡手拘病也。或作攀。綴鷹拘也。今既是病。應作〡字。曇捷云。攣力拳
<lb n="0160a24"/>反。通俗文手足卷曰𤼣。字林係也。今案。玉篇〡字作𤼣。身體拘曲也。一切經類音攣癵𤼣三形同也。然玉篇為
<lb n="0160b01"/>攀字。今依唐韻類音玄應從〡字也)
。</p>躄<p id="pT56p0160b0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必益反。慈恩云。脚跛曰〡。或作癖。腹中癖病。非脚跛也。曇捷云。
<lb n="0160b02"/>癖不能行也)
。</p>
<lb n="0160b03"/>背<p id="pT56p0160b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(補妹反。釋氏云脊也)
。</p>傴<p id="pT56p0160b0311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於武反。慈恩云。背曲不伸也。通俗文曲脊謂之〡僂。或作膒。一隻反。幽脂
<lb n="0160b04"/>也。非今義。或作𤹪。未詳所出)
。</p>
<lb n="0160b05"/>氣<p id="pT56p0160b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去既反。郭知玄。〡息也。鄭玄云。〡謂吐吸出入者也)
。</p>所使<p id="pT56p0160b0524" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所里反。郭知玄云役也。又所吏反。
<lb n="0160b06"/>非此義矣)
。</p>痟<p id="pT56p0160b0606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相焦反。麻杲云渴病也)
。</p>怙<p id="pT56p0160b0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡古反。慈恩云恃也)
。</p>附<p id="pT56p0160b0625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符遇反。慈恩云近也)
。</p>
<lb n="0160b07"/>毉<p id="pT56p0160b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於其反。慈恩云。治病工也。〡之性得酒而使。故字從酉。亦作毉字。古者巫彭初為毉。故從巫也)
。</p>
<lb n="0160b08"/>順方<p id="pT56p0160b0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(杜預云。方法術也。孔氏云〡道也)
。</p>治<p id="pT56p0160b0817" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直之直吏二反。孔安國云。理也修也)
。</p>療<p id="pT56p0160b0832" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力照
<lb n="0160b09"/>反。慈恩云治病也)
。</p>
<lb n="0160b10"/>設服<p id="pT56p0160b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云。施用為服也)
。</p>良<p id="pT56p0160b1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂張反。詩傳云〡善也)
。</p>劇<p id="pT56p0160b1023" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奇逆反。方言云。凡病少愈
<lb n="0160b11"/>而加〡。野王案。〡甚也)
。</p>
<lb n="0160b12"/>他<p id="pT56p0160b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(託何反。郭知玄云非己也)
。</p>反<p id="pT56p0160b1213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府遠反。武玄之云叛也。孫愐云背違也)
。</p>逆<p id="pT56p0160b1229" type="inline" rend="margin-left:1em">
(宜戟反。麻杲云不
<lb n="0160b13"/>順也。薩峋云却拒也)
。</p>
<lb n="0160b14"/>抄<p id="pT56p0160b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初教反。慈恩云。掠也。強取物也。可作竊鈔同也)
。</p>劫<p id="pT56p0160b1421" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫伷云強取也。曹憲云脅迫也)
。</p>竊<p id="pT56p0160b1434" type="inline" rend="margin-left:1em">
(千結
<lb n="0160b15"/>反。慈恩云私也)
。</p>盜<p id="pT56p0160b1508" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒到反。曹憲云。利他人物竊之曰〡也)
。</p>
<lb n="0160b16"/>橫<p id="pT56p0160b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶孟反。慈恩云。非理來也。抂也)
。</p>羅<p id="pT56p0160b1615" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薩峋云。遭被於事也)
。</p>殃<p id="pT56p0160b1624" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於良反。說文云凶也。鄭玄云禍
<lb n="0160b17"/>也)
。</p>狂<p id="pT56p0160b1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨王反。玉篇云愚騃也。又性不調也)
。</p>輒<p id="pT56p0160b1718" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟葉反。釋氏云率爾也)
。</p>
<lb n="0160b18"/>瘂<p id="pT56p0160b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏雅反。慈恩云。埤蒼〡瘖也。切韻又作啞。啞口不能言也。啞亦乙白反。笑聲。非此義矣。如理師云。〡有
<lb n="0160b19"/>聲語不得也)
。</p>園觀<p id="pT56p0160b1908" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古段反。慈恩云。樓〡也。於上〡望也。若舍作館矣)
。</p>猪<p id="pT56p0160b1928" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟魚反。方言云。
<lb n="0160b20"/>吳揚之間謂豚為〡。亦豬䐗矣)
。</p>瘖<p id="pT56p0160b2014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於金反。慈恩云。〡瘂不能言也。或作喑。字林云喑唶也。唶子夜反。智
<lb n="0160b21"/>周云。喑唶者。案。聲類大也。說文大聲也。今案。或作喑。非此義也。如理師云。〡無聲也)
。</p>
<lb n="0160b22"/>腫<p id="pT56p0160b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之隴反。釋氏云。皮膚高起病也)
。</p>乾<p id="pT56p0160b2215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古塞反。陸法言云燥也。字樣云。本音䖍。今借為為乾濕字也)
。</p>
<lb n="0160b23"/>癰<p id="pT56p0160b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於容反。曹憲云。腫也。血脈不通而腫結為〡也)
。</p>疽<p id="pT56p0160b2321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七余反。慈恩云久㿈也)
。</p>
<lb n="0160b24"/>瞋<p id="pT56p0160b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌隣反。陸法言云怒也。唯識論云。憎恚為〡。曇捷作慎。今案。〡嗔慎四形同皆怒貌。應通用之)
。</p>
<lb n="0160c01"/>恚<p id="pT56p0160c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於避反。說文云恨也。聲類云忿也)
。</p>婬<p id="pT56p0160c0116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘針反。說文云私逸也。弘明集云。躭着為〡也)
。</p>
<lb n="0160c02"/>擇<p id="pT56p0160c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(㻛伯反。孫愐云撰也)
。</p>強<p id="pT56p0160c0211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨良反。薩峋云健也)
。</p>澤<p id="pT56p0160c0220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(㻛伯反。玄之云陂〡也。釋名云。下有水曰
<lb n="0160c03"/>〡也)
。</p>清潔<p id="pT56p0160c0305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。潔亦清也)
。</p>典籍<p id="pT56p0160c0314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祥易反。玉篇云。凡書札簡皆謂〡也)
。</p>
<lb n="0160c04"/>
<head>○信解品</head>
<lb n="0160c05"/>信解<p id="pT56p0160c0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。除疑名信。破迷名解也)
。</p>慧命<p id="pT56p0160c0517" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡者應云具壽。世俗皆愛身恒之壽。聖者
<lb n="0160c06"/>竝寶智慧之命。欲顯雙成故言具壽。單言〡〡義便闕矣)
。</p>
<lb n="0160c07"/>整<p id="pT56p0160c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之郢反。說文齊也。郭知玄云理也)
。</p>袒<p id="pT56p0160c0716" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒旱反。慈恩云裼也。肉〡〡脫膊也)
。</p>右<p id="pT56p0160c0731" type="inline" rend="margin-left:1em">
(云久反。
<lb n="0160c08"/>王仁煦云對左也)
。</p>肩<p id="pT56p0160c0809" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古賢反。說文云膊也)
。</p>膝<p id="pT56p0160c0818" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息七反。玉篇云脛頭也)
。</p>躬<p id="pT56p0160c0828" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居戎反。曹憲云
<lb n="0160c09"/>身也。亦作躳矣)
。</p>
<lb n="0160c10"/>居<p id="pT56p0160c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九魚反。韓知十云處也)
。</p>堪任<p id="pT56p0160c1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(汝今反。釋氏云。能也堪也)
。</p>往昔<p id="pT56p0160c1025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。往猶昔也)
。</p>
<lb n="0160c11"/>疲<p id="pT56p0160c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符<g ref="CB00651"/>反。郭知玄云體倦也。薩峋云勞也)
。</p>憙樂<p id="pT56p0160c1119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上計忌反。孫愐云好也)
。</p>好<p id="pT56p0160c1129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。慈恩
<lb n="0160c12"/>云憙也)
。</p>樂<p id="pT56p0160c1205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。慈恩云欲也)
。</p>幸<p id="pT56p0160c1213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡耿反。慈恩云。非頒是得謂之〡。〡遇也。亦冀望也。皆非其
<lb n="0160c13"/>所當而得之耳)
。</p>
<lb n="0160c14"/>譬若<p id="pT56p0160c1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。若如似也)
。</p>逃<p id="pT56p0160c1411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒刀反。慈恩云。〡避也。欲作逃也)
。</p>逝<p id="pT56p0160c1425" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。往也行
<lb n="0160c15"/>也去也)
。</p>騁<p id="pT56p0160c1505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丑郢反。慈恩〡云走也)
。</p>
<lb n="0160c16"/>虎<p id="pT56p0160c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼古反。玉篇云。猛摯之獸。說文云。山獸之君也)
。</p>魄<p id="pT56p0160c1621" type="inline" rend="margin-left:1em">
(匹白反。陸法言云。魂〡也。慈恩云。漢書罽賓國
<lb n="0160c17"/>有〡〡。博物志。松脂入地千年化為茯苓。茯苓千年化為〡〡。一名江珠。廣志云。〡〡生地中。其上及傍不生
<lb n="0160c18"/>草木。深者八九尺。大如斛法證云。古人三斗為斛削去皮中成〡〡。有汁初如桃膠。凝堅乃成也。兼名菀云。
<lb n="0160c19"/>龍血為〡〡者勝松脂也。魄亦一珀字矣)
。</p>
<lb n="0160c20"/>倉<p id="pT56p0160c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七崗反。釋名云〡藏也。藏穀物也)
。</p>盈<p id="pT56p0160c2016" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以成反。釋氏云滿也)
。</p>佐<p id="pT56p0160c2025" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則箇反。清徹云輔〡也)
。</p>
<lb n="0160c21"/>吏<p id="pT56p0160c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力置反。玉篇云。君之所使也)
。</p>民<p id="pT56p0160c2114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(彌隣反。慈恩云。眾萠也。玉篇云眠也。氓　莫耕反)
。</p>象<lb n="0160c22"/>
<p id="pT56p0160c2201" rend="margin-left:1em">
(徐兩反。郭璞云。獸之最大者也。長鼻大牙。三歲一乳也)
。</p>出入<p id="pT56p0160c2224" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上去聲。如具下釋)
。</p>息利<lb n="0160c23"/>
<p id="pT56p0160c2301" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。息者長生之義也)
。</p>
<lb n="0160c24"/>𧷮<p id="pT56p0160c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式羊反。慈恩云。說文行賣也。玉篇通四方之珍異謂之〡旅。或作商。〡量也。非此義也。玄應信行同之。
<lb n="0161a01"/>若依吉藏應作此商字。彼疏云。商者商量物價。謂行貨也。曇捷同之。今案。此師以為。𧷮商同也。古書通用。新
<lb n="0161a02"/>書中二字全異也)
。</p>估<p id="pT56p0161a0209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(公戶反。慈恩云。字書無此字。唯爾雅郭璞音義釋言注中作𧷮估字。切韻估市稅也。
<lb n="0161a03"/>吉藏作賈。彼疏云。賈者坐販也。應西下從具。是貨物人。經文〡字是〡稅之〡耳。今案。至下賈客字當知之)
。</p>
<lb n="0161a04"/>賈<p id="pT56p0161a0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。柯雅反。坐賣也。鄭玄〡固也。固物以待民來求其利也。又〡亦通語耳。故史記陽翟〡人往來販賤
<lb n="0161a05"/>賣貴是也。玉篇公扈反。居賣也。柯雅反。人姓也。新切韻中兩音通。吉藏作價。彼疏云。價者假音。即買物人。
<lb n="0161a06"/>長安地呼買為賈。不必依書典也。湛然云。〡音古。謂居賣也。若作價字非文正意也。崇俊用之)
。</p>客<p id="pT56p0161a0638" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦格反。
<lb n="0161a07"/>韓知十云賓徒也。今案。𧷮估賈客四字。慈恩吉藏兩意不同。慈恩意云。𧷮行賣也。估市賣也。賈坐賣也。又通
<lb n="0161a08"/>行坐也。客者通名也。吉藏意云。此有二對。一謂動靜一對。商者行賣也。估者居賣也。改估為賈字。蓋此意也。
<lb n="0161a09"/>二謂能所一對。商賈貨物人。謂能賣人也。價客買物人。謂所賣人也。二師之意隨法各異耳)
。</p>
<lb n="0161a10"/>經歷<p id="pT56p0161a1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎繁反。尚書云。弗克〡〡。孔安國云。經久歷遠也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0161a01"/>恨<p id="pT56p0161a1023" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡艮反。孫愐云怨也。唯識論云。
<lb n="0161a11"/>結怨為〡也)
。</p>子息<p id="pT56p0161a1108" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魏志云息兒也。玉篇云。息者氣在人身中稟以生者也)
。</p>旦<p id="pT56p0161a1130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(得按反。蒼頡篇云。
<lb n="0161a12"/>朝也。爾雅云早也)
。</p>委<p id="pT56p0161a1209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於詭反。杜預云屬也。蒼頡篇云〡任也)
。</p>付<p id="pT56p0161a1225" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方遇反。韓知十云。以物與
<lb n="0161a13"/>人也)
。</p>坦<p id="pT56p0161a1304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他但反。慈恩云。安也平也。安和之義也)
。</p>慮<p id="pT56p0161a1320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良據反。釋氏云思也)
。</p>
<lb n="0161a14"/>傭<p id="pT56p0161a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與恭反。慈恩云。貨也。孟氏云〡役也。謂役力受直曰〡也)
。</p>賃<p id="pT56p0161a1425" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃禁反。慈恩云。傭刀借也。蔡邕勸
<lb n="0161a15"/>學注傭賃賣力也)
。</p>遙<p id="pT56p0161a1509" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘照反。薩峋云遠也)
。</p>牀<p id="pT56p0161a1518" type="inline" rend="margin-left:1em">
(士莊反。郭知玄云。臥机也。又作床矣)
。</p>
<lb n="0161a16"/>剎利<p id="pT56p0161a1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云剎帝利。唐云分田主。吉藏云。〡〡者王種也)
。</p>
<lb n="0161a17"/>居士<p id="pT56p0161a1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。守道自恬。寡欲蘊德名曰〡〡。吉藏云。大富曰〡〡也)
。</p>
<lb n="0161a18"/>瓔珞<p id="pT56p0161a1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧各反。武玄之云。以珠飾身也。或作纓絡。今案。纓冠纓絡。〡繞非此意也)
。</p>執<p id="pT56p0161a1832" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之入反。
<lb n="0161a19"/>郭知玄云捉也)
。</p>白拂<p id="pT56p0161a1909" type="inline" rend="margin-left:1em">
(敷勿反。韓知十云除也。玄範云。〡〡蠲除之用也。行賀云。拂囂塵者也)
。</p>帳<lb n="0161a20"/>
<p id="pT56p0161a2001" rend="margin-left:1em">
(知亮反。陸法言云〡〡帷也)
。</p>灑<p id="pT56p0161a2013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所買反。慈恩云。以水檢塵也。玉篇汛也。又所綺反。掃也落也。汛所見反。散
<lb n="0161a21"/>也)
。</p>羅<p id="pT56p0161a2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭璞云。行列物也)
。</p>列<p id="pT56p0161a2111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良薩反。郭知玄云羅〡也)
。</p>
<lb n="0161a22"/>出內<p id="pT56p0161a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上昌遂反。〡亦出也。詩云。〡言有章是也。下。鄭玄曰。內入也。論語堯曰篇云。〡〡經
<lb n="0161a23"/>典釋文云出。尺遂反。又如字。內如字。又音納。今案。〡〡猶出納也。沙門清徹云。內字閏類反。出內也)
。</p>
<lb n="0161a24"/>里<p id="pT56p0161a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良士反。慈恩云。居也。五隣為〡也)
。</p>肆力<p id="pT56p0161a2417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上相利反。慈恩云。伸也陳也。謂伸陳伇力也)
。</p>
<lb n="0161b01"/>易<p id="pT56p0161b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以豉反。捷公云。不難之稱也)
。</p>強<p id="pT56p0161b0114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(巨良反。慈恩云。抑也堅也健也。又其兩其亮二反。非此中義
<lb n="0161b02"/>也)
。</p>遣<p id="pT56p0161b0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去演反。鄭玄云送也)
。</p>將<p id="pT56p0161b0212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。釋氏云㢡引也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0161b02"/>還<p id="pT56p0161b0221" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶關反。孫愐云歸也)
。</p>愕<lb n="0161b03"/>
<p id="pT56p0161b0301" rend="margin-left:1em">
(五各反。慈恩云驚也)
。</p>犯<p id="pT56p0161b0310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(防鑁反。釋氏云侵也)
。</p>
<lb n="0161b04"/>俞<p id="pT56p0161b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊朱反。慈恩云。益也。又作愈。羊主反。爾雅愈急也。韓知十云又益也。曇捷行<g ref="CB05287"/>作逾字云過急也)
。</p>
<lb n="0161b05"/>牽<p id="pT56p0161b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦堅苦見二反。釋氏云引挽也)
。</p>囚<p id="pT56p0161b0515" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似由反。孫愐云拘縶也)
。</p>躃<p id="pT56p0161b0525" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房益反。慈恩云。〡倒也。或
<lb n="0161b06"/>作擗撫心也。或作僻。耶也。竝非此義矣)
。</p>
<lb n="0161b07"/>語使<p id="pT56p0161b0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。二俱去聲)
。</p>泠<p id="pT56p0161b0711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎丁反。陸法言云。清〡水也。曇捷作冷。力𣂰反寒也)
。</p>
<lb n="0161b08"/>醒<p id="pT56p0161b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(桑經蘇挺二反。慈恩云醉除也。行<g ref="CB05287"/>作惺。息井反。悟也)
。</p>
<lb n="0161b09"/>豪<p id="pT56p0161b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云〡健也。淮南子智出万人謂之〡。亦作𠢕字。薩峋云有權勢也)
。</p>貴<p id="pT56p0161b0930" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居胃反。釋氏云。尊也高也)
。</p>
<lb n="0161b10"/>所難<p id="pT56p0161b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴旦反。慈恩云。患也痾也)
。</p>審<p id="pT56p0161b1014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戌任反。郭知玄云諦也)
。</p>云<p id="pT56p0161b1024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云言也)
。</p>密<p id="pT56p0161b1031" type="inline" rend="margin-left:1em">
(美蓽
<lb n="0161b11"/>反。郭知玄云祕〡也。說文從必。麻杲云。宓私密也)
。</p>
<lb n="0161b12"/>憔<p id="pT56p0161b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨焦反)
。</p>悴<p id="pT56p0161b1206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(秦醉反。慈恩云。〡〡愁也患也憂也病也。三蒼作顦顇。曇捷云。字略〡〡皆懷憂慘貌
<lb n="0161b13"/>也)
。</p>
<lb n="0161b14"/>徐<p id="pT56p0161b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似魚反。薩峋云微也。長孫訥言云遲也。謂舒緩之貌也)
。</p>雇<p id="pT56p0161b1424" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古暮反。韓知十云。以財借人力也。杜
<lb n="0161b15"/>延業云。本音戶。即鳸鳥也。相承借為〡賃字也)
。</p>糞<p id="pT56p0161b1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方問反。薩峋云。穢物肥地也。玉篇作糞。棄除廗前穢惡
<lb n="0161b16"/>草土也。又作<g ref="CB08127"/>
<g ref="CB20047"/>矣)
。</p>
<lb n="0161b17"/>陳<p id="pT56p0161b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇魴云布也)
。</p>尋與<p id="pT56p0161b1709" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。與者為也)
。</p>怪<p id="pT56p0161b1717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古壞反。慈恩云。〡異也驚〡也。凡奇異非
<lb n="0161b18"/>常皆曰〡也)
。</p>
<lb n="0161b19"/>塵<p id="pT56p0161b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直珍反。說文云土埃也。麻杲云。又宙刃反。坌〡也)
。</p>坌<p id="pT56p0161b1922" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>頓反。慈恩云。通俗文𡋯土曰〡。說文〡
<lb n="0161b20"/>塵也切韻塵穢也)
。</p>汙<p id="pT56p0161b2009" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏故紆莖二反。慈恩云〡塗也。釋名〡洿也。切韻染也)
。</p>
<lb n="0161b21"/>
<anchor xml:id="fnT56p0161b03"/>著<p id="pT56p0161b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(竹略反。王仁煦云。服衣於身也)
。</p>膩<p id="pT56p0161b2115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(女利反。祝尚丘云膏澁也)
。</p>
<lb n="0161b22"/>咄<p id="pT56p0161b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當沒反。慈恩云相謂也。字書云叱也。今取相謂呼也。曇捷亦都活反)
。</p>所須<p id="pT56p0161b2230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云。意有所求曰
<lb n="0161b23"/>須也)
。</p>瓫<p id="pT56p0161b2304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>奔反。麻杲云瓦器也。爾雅云。〡謂之正。說文云盎〡也。又作盆也。捷公又方員反。今案。未詳)
。</p>
<lb n="0161b24"/>器<p id="pT56p0161b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去冀反釋氏云〡皿也)
。</p>
<lb n="0161c01"/>米<p id="pT56p0161c0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫禮反。孫愐云穀心也)
。</p>麵<p id="pT56p0161c0112" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫甸反。說文云麥粖也。亦作<g ref="CB12513"/>矣)
。</p>鹽<p id="pT56p0161c0126" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余廉反。郭知玄云。煎
<lb n="0161c02"/>鹹水所作也。薩峋云。神農時人。宿沙氏初煑海水為〡也。俗作塩也)
。</p>酢<p id="pT56p0161c0228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉故反。蒼頡篇云〡酸也。韓詩
<lb n="0161c03"/>說文竝作醋字。慈恩云。塩酢猶塩梅。所以調和諸味也)
。</p>都<p id="pT56p0161c0323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當孤反。薩峋云大凡也)
。</p>兒<p id="pT56p0161c0333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(如支反。
<lb n="0161c04"/>玉篇云。子即〡也)
。</p>客作<p id="pT56p0161c0410" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則落反。孫愐云。役也使也)
。</p>體信<p id="pT56p0161c0422" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。釋氏云。〡者親信於事也。周
<lb n="0161c05"/>禮云。體猶分別也)
。</p>
<lb n="0161c06"/>勅<p id="pT56p0161c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(恥力反。說文云誡也。郭知玄云。君之教令也)
。</p>悕<p id="pT56p0161c0620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(香衣反。慈恩云。〡者須也願也。亦作希同也。曇
<lb n="0161c07"/>捷作晞。玄應大品經音義云。說文晞望也。廣雅晞視也)
。</p>飡<p id="pT56p0161c0723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七安反。說文云食吞也。又作䬸矣)
。</p>鄙<lb n="0161c08"/>
<p id="pT56p0161c0801" rend="margin-left:1em">
(方美反。慈恩云。羞恥也。輕嫌也)
。</p>
<lb n="0161c09"/>臨<p id="pT56p0161c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力尋反。郭知玄云莅也)
。</p>而命<p id="pT56p0161c0913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩注云。命猶教令也。爾雅云〡告也)
。</p>君<p id="pT56p0161c0928" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉云反。玉篇云。
<lb n="0161c10"/>呼所尊敬者為〡也)
。</p>於某<p id="pT56p0161c1011" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫厚反。慈恩云。尚書無孫〡孔安國〡名也。臣諱君故曰〡名也。凡不知名不
<lb n="0161c11"/>言名。皆言〡也。玄應莫有反。曇捷云其也)
。</p>
<lb n="0161c12"/>彾<p id="pT56p0161c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎丁反)
。</p>
<g ref="CB20088"/>
<p id="pT56p0161c1206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(匹丁反。慈恩云。三蒼〡〡猶聯翩。亦孤獨貌。有作竛竮。切韻行不正也。有作跉䟓。即
<lb n="0161c13"/>令檉音。亦行不正也。經文意云。捨父母走。常有不案。失侶孤危。行不能正。悕懼辛苦也。或作跉跰。跉力生
<lb n="0161c14"/>反。跰補諍反。散也。與迸同。竝非此義。玄應作伶<g ref="CB20072"/>。吉藏曇捷作跉跰也)
。</p>辛<p id="pT56p0161c1429" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息隣反。祝尚丘云苦也)
。</p>
<lb n="0161c15"/>某甲<p id="pT56p0161c1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。史記某子甲何為不來。野王案。今人云〡〡。猶言某也。曇捷云。月令孟春之月。其曰甲
<lb n="0161c16"/>乙。既以甲春日亦名於人物也)
。</p>
<lb n="0161c17"/>覓<p id="pT56p0161c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫歷反。釋氏云尋求也)
。</p>似<p id="pT56p0161c1712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詳里反。薩峋云像類也)
。</p>三苦<p id="pT56p0161c1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一苦苦。二壞苦。三行苦也)
。</p>
<lb n="0161c18"/>蠲<p id="pT56p0161c1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古玄反。慈恩云除也)
。</p>戲論<p id="pT56p0161c1812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(下郎寸反。釋氏云。議也。談競理也)
。</p>弘<p id="pT56p0161c1826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡肱反。清徹云。
<lb n="0161c19"/>廣也多也)
。</p>縱捨<p id="pT56p0161c1907" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。薩峋云亂放也)
。</p>悋<p id="pT56p0161c1915" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良刃反。慈恩云。鄙〡也。若惜作希。今從鄙〡也)
。</p>
<lb n="0161c20"/>呰<p id="pT56p0161c2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(將此反。慈恩云。〡呵也。口毀曰〡。有作訾字。毀也)
。</p>
<lb n="0161c21"/>周流<p id="pT56p0161c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡者經歷義也)
。</p>頓止<p id="pT56p0161c2115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。頓停也。〡〡猶停住也。湛然云。頓謂頓乏。又
<lb n="0161c22"/>頓止也。既不行也。信行云。頓謂軍旅舍住也)
。</p>
<lb n="0161c23"/>巨<p id="pT56p0161c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其呂反。釋氏云大也)
。</p>宗<p id="pT56p0161c2311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作冬反。曹憲云尊也)
。</p>夙夜<p id="pT56p0161c2321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上思六反。慈恩云。〡晨早也。昧爽也。
<lb n="0161c24"/>堪然云。夙謂晨起。夜謂黃昏也)
。</p>索<p id="pT56p0161c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所戟蘇各二反。慈恩云。乞也求也)
。</p>瘡<p id="pT56p0161c2428" type="inline" rend="margin-left:1em">
(楚良反。武玄之云
<lb n="0162a01"/>疽疥也。又作刃創。同也)
。</p>癬<p id="pT56p0162a0111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息淺也。國語云疥〡也)
。</p>
<lb n="0162a02"/>遂<p id="pT56p0162a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徐醉反。廣雅云竟也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0162a01"/>算<p id="pT56p0162a0211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇貫反。蒼頡篇云計也)
。</p>財產<p id="pT56p0162a0222" type="inline" rend="margin-left:1em">
(文雅云產貨也)
。</p>註<p id="pT56p0162a0229" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丁住反。
<lb n="0162a03"/>慈恩云。疏也解也。通俗文記物也。又之喻反。有作注。丁住反。玉篇云。注猶記也。又之戍反。水注也。今案。
<lb n="0162a04"/>註注二形同也。之戍反。不協此旨也)
。</p>記<p id="pT56p0162a0416" type="inline" rend="margin-left:1em">
(禮云〡猶錄也)
。</p>券<p id="pT56p0162a0423" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去願反。說文云〡契也)
。</p>䟽<p id="pT56p0162a0433" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所據反。
<lb n="0162a05"/>曹憲云識也。案。識券〡記識之也行<g ref="CB05287"/>云。券〡即契約也)
。</p>
<lb n="0162a06"/>覆自<p id="pT56p0162a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上芳福反。釋氏云重密也。薩峋云反〡也)
。</p>驅<p id="pT56p0162a0620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(豈俱反。玉篇云遣逐也。孫愐云使也。又作駈矣)
。</p>
<lb n="0162a07"/>借問<p id="pT56p0162a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上將昔反。郭知玄云假〡也。今案。〡〡猶問也)
。</p>
<lb n="0162a08"/>當見<p id="pT56p0162a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡硯反。玉篇云。以己示人。為人所見也)
。</p>殺<p id="pT56p0162a0819" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所八反。說文云。戮也。鄭玄云〡死也。又作<g ref="CB17715"/>
<lb n="0162a09"/>也)
。</p>眇目<p id="pT56p0162a0904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上亡了反。慈恩云。一目小也。釋名廷陷急曰〡也。方言〡少也。切韻視不正也)
。</p>房<lb n="0162a10"/>
<p id="pT56p0162a1001" rend="margin-left:1em">
(符方反。釋氏云小室也)
。</p>鄙事<p id="pT56p0162a1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上史記云鄙陋也)
。</p>
<lb n="0162a11"/>塗足油<p id="pT56p0162a1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以周反。玉篇云。麻子迮取汁用以燃燈者也。又迮在荏子汁以塗帛。用以禦雨者也。慈恩云。
<lb n="0162a12"/>〡〡〡者。西方人庶例多塗跣。時既溫熱。坌塵頻沾。至必洗足。以油塗之。吉藏云。外國作使之人足多龜圻。故
<lb n="0162a13"/>以油塗足也)
。</p>
<lb n="0162a14"/>薦<p id="pT56p0162a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作甸反。慈恩云席也。玉篇菱蒲以自藉取溫也。釋名云。粖〡所以自〡藉也。曇捷云草名。今以為席身具
<lb n="0162a15"/>也)
。</p>席<p id="pT56p0162a1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祥石反。祝尚云〡藉也。草蔞為之。蘇公造也)
。</p>
<lb n="0162a16"/>厚<p id="pT56p0162a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡口反。釋氏云非薄也)
。</p>暖<p id="pT56p0162a1612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃管反。玉篇云溫也。又作㬉字。曇捷作𤏙。唐韻云火氣也。一切經類
<lb n="0162a17"/>音云。𤏙俗煖正也)
。</p>苦言<p id="pT56p0162a1710" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。苦者勤也)
。</p>若如<p id="pT56p0162a1719" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。若者如也。吉藏云。呼汝為若
<lb n="0162a18"/>也)
。</p>
<lb n="0162a19"/>執作<p id="pT56p0162a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(清徹云。作去聲。執作也)
。</p>宿<p id="pT56p0162a1913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息逐反。清徹云止舍也)
。</p>庵<p id="pT56p0162a1923" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏含反。慈恩云小草舍也。
<lb n="0162a20"/>玉篇云廬也。曇捷作菴。猗廉反。䕡蒿也。又烏含反。舍也。今案。唐韻雖有烏含反。是菴䕡草也。又菴羅果不說
<lb n="0162a21"/>是舍。故知𣧘錯見玄贊也)
。</p>
<lb n="0162a22"/>凡<p id="pT56p0162a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祝尚丘云皆也。釋氏云非一也)
。</p>恣<p id="pT56p0162a2215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(資四反。說文云〡縱也)
。</p>勸<p id="pT56p0162a2225" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去願反。陸法言云㢡也。釋
<lb n="0162a23"/>氏云勉也)
。</p>伏<p id="pT56p0162a2306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房六反。武玄之云屈也。鄭玄云〡猶覆也)
。</p>戴<p id="pT56p0162a2323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都代反。玉篇云。在首曰〡也)
。</p>得果<lb n="0162a24"/>
<p id="pT56p0162a2401" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云。事遂曰〡。國語云道〡也)
。</p>切聞<p id="pT56p0162a2417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(音問)
。</p>
<lb n="0162b01"/>何負<p id="pT56p0162b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上胡歌。說文〡儋也。諸書玉篇又何可反。揭也負也。今皆作荷。切韻負荷也。何又曷多
<lb n="0162b02"/>反。辭也。荷又賀多反。蓮葉也。今從初二矣。玄應同之)
。</p>
<lb n="0162b03"/>牛頭旃檀<p id="pT56p0162b0305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。赤旃檀也。湛然云。華嚴經云。出離垢山。若用塗身火不能燒也。兼名菀云。一
<lb n="0162b04"/>名四等。出大秦國。氣似麝香也)
。</p>成熟<p id="pT56p0162b0415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(殊六反。釋氏云成也)
。</p>
<lb n="0162b05"/>
<head>○藥草喻品</head>
<lb n="0162b06"/>誠<p id="pT56p0162b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(帀盈反。慈恩云。信也敬也)
。</p>三千大千世界<p id="pT56p0162b0618" type="inline" rend="margin-left:1em">
(對法論云。千日千月千蘇迷盧山。乃
<lb n="0162b07"/>至千梵世天。名小千世界。千小千界總名第二中千世界。千中千界總名第三大千世界)
。</p>
<lb n="0162b08"/>川<p id="pT56p0162b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌緣反。慈恩云。說文貫穿流水也)
。</p>谿<p id="pT56p0162b0816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦奚反。慈恩云。水注川曰〡也。湛然云。〡者窮瀆也。源出
<lb n="0162b09"/>於山。故云窮也。亦作溪矣)
。</p>
<lb n="0162b10"/>卉<p id="pT56p0162b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許貴反。行<g ref="CB05287"/>亦上聲。慈恩云〡草也。玉篇百草之總名也。又眾也。方言東越揚洲之間名草曰〡也)
。</p>
<lb n="0162b11"/>藂<p id="pT56p0162b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂紅反。說文云。草聚生也。古作叢矣)
。</p>名色<p id="pT56p0162b1118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。色者形貌也。赤類也。釋氏云。彩也形也。
<lb n="0162b12"/>正與此同也)
。</p>
<lb n="0162b13"/>雲<p id="pT56p0162b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王分反。說文云。山川之氣也。涅槃經〡名龍氣也)
。</p>彌布<p id="pT56p0162b1323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。劉獻云。彌廣也。吉藏云。〡〡
<lb n="0162b14"/>者廣益也)
。</p>
<lb n="0162b15"/>澍<p id="pT56p0162b1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之戍殊遇二反。慈恩云。三蒼時雨也。百卉霑洽也。說文時雨所以〡生万物也。行<g ref="CB05287"/>亦作霔同也)
。</p>其
<lb n="0162b16"/>澤<p id="pT56p0162b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩傳云〡潤也)
。</p>洽<p id="pT56p0162b1609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(侯夾反。慈恩云。說文霑也。切韻和潤也。蒼頡篇遍徹也。遍徹者調和遍灑之貌也)
。</p>
<lb n="0162b17"/>莖<p id="pT56p0162b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶耕反。陸法言云。草木幹也。慈恩云〡本也。謂枝本耳)
。</p>稱其<p id="pT56p0162b1725" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上昌盈反。孫愐云愜意也)
。</p>
<lb n="0162b18"/>敷<p id="pT56p0162b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。開也陳也)
。</p>潤<p id="pT56p0162b1810" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而舜反。陸法言云濕也)
。</p>
<lb n="0162b19"/>唱<p id="pT56p0162b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尺亮反。曹憲云。以聲引導也)
。</p>默<p id="pT56p0162b1914" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。緘〡也。緘古咸反。緘封也)
。</p>
<lb n="0162b20"/>務<p id="pT56p0162b2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亡遇反。慈恩云。說文趣疾也。廣雅〡遽也。吉藏云。<g ref="CB07654"/>〡也。又事〡也)
。</p>惠<p id="pT56p0162b2029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡計反。陸法言云仁也。慈
<lb n="0162b21"/>恩嘉祥作〡。若依天台應作惠字矣)
。</p>含<p id="pT56p0162b2116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡男反。說文云銜也)
。</p>
<lb n="0162b22"/>電<p id="pT56p0162b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(堂練反。說文云。陰陽激曜也。穀梁傳云〡霆也。曇捷去雷之光也)
。</p>晃<p id="pT56p0162b2228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡廣反。慈恩云光也)
。</p>曜<lb n="0162b23"/>
<p id="pT56p0162b2301" rend="margin-left:1em">
(弋笑反。慈恩云照也。捷公作耀。〡光也。一切經類音〡耀同也)
。</p>
<lb n="0162b24"/>雷<p id="pT56p0162b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魯回反。字林云。陰陽相薄動也。詩傳云。〡出地震驚百里也)
。</p>震<p id="pT56p0162b2426" type="inline" rend="margin-left:1em">
(預云。雷之激也)
。</p>
<lb n="0162c01"/>悅豫<p id="pT56p0162c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(國語云。預豫樂也。慈恩云。預者喜逸也)
。</p>掩<p id="pT56p0162c0119" type="inline" rend="margin-left:1em">
(衣儉反。釋氏云覆藏也。吉藏云隱也。亦作揜矣。
<lb n="0162c02"/>行<g ref="CB05287"/>又烏敢反)
。</p>涼<p id="pT56p0162c0208" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呂張反。玉篇云薄寒也)
。</p>
<lb n="0162c03"/>靉<p id="pT56p0162c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏代反)
。</p>靆<p id="pT56p0162c0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒耐反。慈恩云。廣雅〡〡翳薈也。翳蒼雲興盛貌。通俗文雲覆日為〡〡也。吉藏云。
<lb n="0162c04"/>靉者晦。靆者重色也)
。</p>承攬<p id="pT56p0162c0411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧敢反。廣雅云〡取也。慈恩云。〡持也。手取亦作擥。說文作㩜。撮持
<lb n="0162c05"/>也。〡〡乃是可得之貌也。吉藏云。〡〡遙觀彼雲。可言傍欖反。以下承也)
。</p>
<lb n="0162c06"/>率土<p id="pT56p0162c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上所律反。武玄之云領也。祝尚丘云統也。詩云。〡〡之濵莫非王臣也。信行云。率謂相率使也)
。</p>
<lb n="0162c07"/>幽<p id="pT56p0162c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於虬反。釋氏云深遠貌也)
。</p>邃<p id="pT56p0162c0713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(雖遂反。慈恩云深遠也)
。</p>
<lb n="0162c08"/>百穀<p id="pT56p0162c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古祿反。慈恩云。說文穀續也。易云。〡〡麗于地。揚泉物理論。梁者黍稷之總名。稻者粳糯之總名。
<lb n="0162c09"/>菽者眾豆之總名。三穀各二十。合為六十。蔬菓之實助穀各二十。凡為〡〡。故詩云。播厥〡〡也)
。</p>
<lb n="0162c10"/>苗<p id="pT56p0162c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武儦反。慈恩云。蒼頡篇禾之未秀者也。說文〡草生於田也)
。</p>稼<p id="pT56p0162c1026" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古訝反。慈恩云。說文禾之秀實也。一
<lb n="0162c11"/>云。在野曰〡也)
。</p>
<lb n="0162c12"/>甘<p id="pT56p0162c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古三反。釋氏云美也)
。</p>蔗<p id="pT56p0162c1211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之夜反。王逸云。〡藷也。藷之餘反。藷蔗也。署豫一云藷也。麻杲云。藷蔗
<lb n="0162c13"/>甘蔗。風土記云。一名都蔗草。搗取汁煎練作石蜜也。慈恩云〡〡。或云芋蔗。或云藷柘。或作甘柘皆一物也。湛
<lb n="0162c14"/>然云。〡〡其實一也。栖復云。最小獨立也)
。</p>
<lb n="0162c15"/>蒲<p id="pT56p0162c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄胡反)
。</p>萄<p id="pT56p0162c1506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒刀反。慈恩云。博物志。張騫使西域還。得安石榴桃胡桃。廣志云。〡〡有白黑黃三
<lb n="0162c16"/>種也。萄桃陶皆得矣。孫愐云。藤菓名可食。如櫻桃。其色紫也。湛然云。〡〡其形多也)
。</p>
<lb n="0162c17"/>
<anchor xml:id="fnT56p0162c02"/>竝<p id="pT56p0162c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(<g ref="CB03265"/>幸反。薩峋云。俱也。彭猛反。俗作竝。萍逈反。比也)
。</p>滋<p id="pT56p0162c1722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子之反。聲類云。蕃也長也)
。</p>槁<p id="pT56p0162c1733" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦浩
<lb n="0162c18"/>反。慈恩云枯也。曇捷云。經或虎各反)
。</p>
<lb n="0162c19"/>覲<p id="pT56p0162c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠遴反。慈恩云見也)
。</p>限<p id="pT56p0162c1911" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡簡反。王仁煦云礙也)
。</p>曾無<p id="pT56p0162c1922" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。薩峋云。辭之舒也)
。</p>專<lb n="0162c20"/>
<p id="pT56p0162c2001" rend="margin-left:1em">
(職緣反。曹憲云。一也。謂執心不移也。孫愐云。心有所主曰〡也)
。</p>稟<p id="pT56p0162c2026" type="inline" rend="margin-left:1em">
(筆錦反。孔安國云受也)
。</p>
<lb n="0162c21"/>一滴<p id="pT56p0162c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(丁歷反。陸法言云水〡也。慈恩云。通俗文靈〡謂之凝。切韻作適。有作渧。丁計反。水下也。非
<lb n="0162c22"/>此義也。玄應同之。行<g ref="CB05287"/>渧作的音矣。凝魯帝反。滴也)
。</p>
<lb n="0162c23"/>
<head>○授記品</head>
<lb n="0162c24"/>礫<p id="pT56p0162c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力的反。慈恩云。小石也。沙也)
。</p>荊<p id="pT56p0162c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉鄉反。說文云楚木也。麻杲云棘也。又作<g ref="CB03957"/>矣)
。</p>棘<p id="pT56p0162c2433" type="inline" rend="margin-left:1em">
(紀力
<lb n="0163a01"/>反。陸法言云小棗也。孫愐云刺也。捷公云。〡外有<g ref="CB02863"/>也。又作棘矣)
。</p>
<lb n="0163a02"/>便<p id="pT56p0163a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(俾仙反。王逸云〡利也。玉篇云大小便也)
。</p>利<p id="pT56p0163a0219" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云下病也。釋名云。病泄〡者。言其漏泄而〡也)
。</p>
<lb n="0163a03"/>坎<p id="pT56p0163a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦感反。慈恩云說文陷也。玉篇小壘也)
。</p>堆<p id="pT56p0163a0318" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都回反。慈恩云聚土。通俗文云。小丘曰〡。亦作塠矣)
。</p>
<lb n="0163a04"/>阜<p id="pT56p0163a0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房九反。慈恩云陵也。爾雅云。大陸曰〡。廣雅云。丘無石曰〡也)
。</p>丘<p id="pT56p0163a0427" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。玉篇地高曰〡。大塚曰
<lb n="0163a05"/>〡。說文土之高也。非人所為。一云。四方高中央下亦曰〡也)
。</p>
<lb n="0163a06"/>數知<p id="pT56p0163a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上山縷反。計也。閱其數曰〡也)
。</p>悚<p id="pT56p0163a0619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息拱反。慈恩云。怖也懼也。三蒼云肅敬也)
。</p>
<lb n="0163a07"/>慄<p id="pT56p0163a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力質反。慈恩云。戰也。玉篇云。謹敬也。懼也。戚也)
。</p>
<lb n="0163a08"/>蹔捨<p id="pT56p0163a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書冶反。王仁煦云止也)
。</p>哀<p id="pT56p0163a0813" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏開反。韓知十云憫也)
。</p>敢<p id="pT56p0163a0823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古覽反。王仁煦云果決也)
。</p>
<lb n="0163a09"/>懼<p id="pT56p0163a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其遇反。釋氏云怖也)
。</p>須教<p id="pT56p0163a0912" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上玉篇云〡待也)
。</p>
<lb n="0163a10"/>臺<p id="pT56p0163a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒哀反。玉篇云閣也。慈恩云。四方而高曰〡也)
。</p>樓<p id="pT56p0163a1021" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云重屋也)
。</p>稱數<p id="pT56p0163a1029" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上平聲。陸法言
<lb n="0163a11"/>云知輕重也)
。</p>
<lb n="0163a12"/>塗香<p id="pT56p0163a1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩金剛般若會釋云。〡〡者。磨紫白檀沈香等以水和之塗塔上也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0163a01"/>粖香<p id="pT56p0163a1232" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上莫割亡結二
<lb n="0163a13"/>反。慈恩云粥麋也。若手摋摩作抹。壤土作<g ref="CB04505"/>。塗飾作瀎。今既別有塗香。故應作粖。碎香如麋故作〡。碎香如
<lb n="0163a14"/>細壤土應作<g ref="CB04505"/>。金剛般若會釋云。〡〡者碎擣沈檀以散塔也。今案。粖或本作末。不知所從也)
。</p>燒香<lb n="0163a15"/>
<p id="pT56p0163a1501" rend="margin-left:1em">
(上失召反。釋氏云人燃也)
。</p>
<lb n="0163a16"/>閻<p id="pT56p0163a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余廉反)
。</p>浮<p id="pT56p0163a1606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(縛謀反)
。</p>那提金<p id="pT56p0163a1612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。閻浮那提是贍部樹名。在此洲無熱池岸側。有
<lb n="0163a17"/>經此洲北岸近樹水下有紫金。光映蔽日月。故以為名也。吉藏云。閻浮者此云歲。那提者洲也。〡〡〡〡洲有
<lb n="0163a18"/>水。水下有金。光出水上。借此為名也。釋迦氏略譜云。閻浮譯云上勝金。提譯云洲也。華嚴經慧菀音義云。閻
<lb n="0163a19"/>浮是西域河名。近其河閻浮樹。其菓汁點物成金。因流入河。染石成此閻浮檀金。其色赤黃。兼帶紫焰氣矣)
。</p>
<lb n="0163a20"/>多摩羅跋<p id="pT56p0163a2005" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云多阿摩羅跋。唐云性無垢賢也。吉藏云。草葉香也。此云蔡香也。劉公
<lb n="0163a21"/>云。〡〡〡〡者草香也。旃檀者木香也。靈範云。〡〡〡〡此云赤銅香也。大方大集經應音義云。譯云藿葉香
<lb n="0163a22"/>也)
。</p>
<lb n="0163a23"/>意樂<p id="pT56p0163a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(崇俊云。樂盧各反。脫苦受樂故。清素云。五教反。國土嚴麗令意愛樂。立〡〡名也)
。</p>
<lb n="0163a24"/>長表<p id="pT56p0163a2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陂矯反。玉篇云。所以標幟物也)
。</p>
<lb n="0163b01"/>金剎<p id="pT56p0163b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玄應云。西域死者收骨燒之埋於地下。其墳冡之上立表累敷石等。似卒覩波。但形卑小。今既佛
<lb n="0163b02"/>塔故云長表。言剎者訛略也。具云<g ref="CB20027"/>多羅。西域無別幡竿。即於塔覆鉢。柱頭懸幡也。慈恩云。今此長即是金剎
<lb n="0163b03"/>也。非彼表也。以金為之。長而有所表也)
。</p>
<lb n="0163b04"/>
<head>
<anchor xml:id="begd1e18518"/>○<anchor xml:id="endd1e18518"/>化城喻品</head>
<lb n="0163b05"/>乃往<p id="pT56p0163b0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。乃猶往。又云。往猶昔也。慧菀云。重言訓。義猶清淨也)
。</p>地種<p id="pT56p0163b0528" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。之隴反。
<lb n="0163b06"/>釋氏云類也)
。</p>
<lb n="0163b07"/>磨<p id="pT56p0163b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。莫箇反。碎也。若莫波反。作摩。摩斫也。玉篇云。以石相摩。所以破穀麥也。捷公亡波反。今案。平
<lb n="0163b08"/>聲。〡礪非碎也)
。</p>墨<p id="pT56p0163b0808" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫北反。玉篇云。以松煙造之。如理云。磨以為〡者。磨地為塵。猶如磨墨也)
。</p>點<lb n="0163b09"/>
<p id="pT56p0163b0901" rend="margin-left:1em">
(多忝反。陸法言云〡書也。如理云。〡者着也)
。</p>大如<p id="pT56p0163b0920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上王仁煦云大麁也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0163b02"/>數不<p id="pT56p0163b0930" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫鳩反。薩峋云。
<lb n="0163b10"/>詞之遱也)
。</p>盡抹<p id="pT56p0163b1007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫割反。慈恩云。以手摋摩曰〡也。本作末。今案。不知所從也)
。</p>
<lb n="0163b11"/>那由他<p id="pT56p0163b1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云那庾多。數名也。以十積之五十二數中第十二數也。下文云姟矣)
。</p>
<lb n="0163b12"/>軍<p id="pT56p0163b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉云反。麻杲云眾也)
。</p>垂得<p id="pT56p0163b1212" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上時志反。釋氏云將欲也。東觀漢記安帝詔云。秋稼茂好垂收獲。玉
<lb n="0163b13"/>篇云。垂猶幾也)
。</p>
<lb n="0163b14"/>忉利天<p id="pT56p0163b1404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云三十三天。欲界第二天。帝釋為主。四面各有八天。故名三十三天也)
。</p>
<lb n="0163b15"/>師子座<p id="pT56p0163b1504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(智度論云。佛為人中師子。其所坐處若林若地皆名師子。非實師子也)
。</p>
<lb n="0163b16"/>吹去<p id="pT56p0163b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(墟與反。薩峋云遣也。釋氏云除却也)
。</p>萎<p id="pT56p0163b1618" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於為反。韓知十云。草木死壞也。捷公云。不鮮之稱也)
。</p>
<lb n="0163b17"/>涕<p id="pT56p0163b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他禮反。慈恩云。目出淚曰〡也)
。</p>泣<p id="pT56p0163b1715" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去急反。慈恩云。無聲出淚曰〡也)
。</p>送<p id="pT56p0163b1729" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇弄反。蔣魴云遣也)
。</p>
<lb n="0163b18"/>祖<p id="pT56p0163b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則古反。王仁煦云。父之父也)
。</p>吉<p id="pT56p0163b1814" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云良善也)
。</p>損<p id="pT56p0163b1821" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇本反。郭知玄云減也)
。</p>
<lb n="0163b19"/>憺<p id="pT56p0163b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。徒濫反。安也。靜也。謂〡然安樂也。字書作倓。或作恬。徒兼反。靖也。有作惔。徒甘反。憂也。竝
<lb n="0163b20"/>非此義。今案。唐韻惔字。徒濫徒甘二反。去聲與〡同字。平聲非此義也。今有此濫。故不用耳)
。</p>怕<p id="pT56p0163b2037" type="inline" rend="margin-left:1em">
(普伯
<lb n="0163b21"/>反。慈恩云。無為也。靜也。惔怕則是安靜之義。有作淡泊無味也。非此中義也)
。</p>
<lb n="0163b22"/>稱慶<p id="pT56p0163b2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上去聲。釋氏云適好也)
。</p>
<lb n="0163b23"/>稽首<p id="pT56p0163b2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上康禮反。陸法言云。首至地也。亦作<g ref="CB20031"/>也。慈恩中邊論疏云。以掌至首也。若依此意〡〡猶合掌
<lb n="0163b24"/>也)
。</p>
<lb n="0163c01"/>歸命<p id="pT56p0163c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良賁師云。梵云曩謨。唐云〡〡也。與稽首頂禮同也)
。</p>
<lb n="0163c02"/>須彌山<p id="pT56p0163c0204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云蘇迷盧山。唐云妙高山也)
。</p>
<lb n="0163c03"/>奉<p id="pT56p0163c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(扶隴反。王仁煦云進上也)
。</p>上<p id="pT56p0163c0313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時掌反。今案。〡猶奉也)
。</p>獻<p id="pT56p0163c0323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許建反。鄭玄云。〡猶進也)
。</p>
<lb n="0163c04"/>納<p id="pT56p0163c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴答反。郭知玄云受也)
。</p>
<g ref="CB20119"/>
<p id="pT56p0163c0412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上聲。慈恩云。〡〡者納而安處也。或本云。納受□安處之義也。唯偈
<lb n="0163c05"/>云納受略詞也)
。</p>
<lb n="0163c06"/>迦陵頻伽<p id="pT56p0163c0605" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云妙音鳥。其聲柔耎。清亮哀雅。又云。好聲鳥。外國外傳云。其形似鵲。此鳥
<lb n="0163c07"/>群集多栖竹林。法藏云。迦陵云美音。頻伽云語言。謂雪山中一切鳥聲皆悉不及。又在卵中即能出聲也)
。</p>
<lb n="0163c08"/>減少<p id="pT56p0163c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上下斬反。陸法言云稅。又古斬反。薩峋云輕少也。說文損他)
。</p>挽出<p id="pT56p0163c0828" type="inline" rend="margin-left:1em">
(無遠反。慈恩云引也。
<lb n="0163c09"/>有作勉。靡辨反。勗勵也。謂勸教之也。章敬云。以勉字為正也。今案。慈恩以為作〡勝矣)
。</p>
<lb n="0163c10"/>群萠<p id="pT56p0163c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫耕反。慈恩云。芽也始也。奴民無知也。又冥昧貌。言眾無知也。古文作氓。漢書氓。氓群黎是也。
<lb n="0163c11"/>惠菀云群眾也。萠草木初生也。言童蒙凡夫猶彼少草也)
。</p>想<p id="pT56p0163c1124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息兩反。郭知玄云思〡也)
。</p>
<lb n="0163c12"/>儀則<p id="pT56p0163c1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩傳云則法也。〡〡謂威儀禮則也)
。</p>超<p id="pT56p0163c1218" type="inline" rend="margin-left:1em">
(勅霄反。釋氏云越上也)
。</p>
<lb n="0163c13"/>沙彌<p id="pT56p0163c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云勤策也。吉藏云。唐云息惡。行慈也。出要律儀翻譯胡音云。〡〡為息惡。又云淨養。亦
<lb n="0163c14"/>云。擬淨名也。聲論者云。以淨養為正。常供養大比丘故也)
。</p>
<lb n="0163c15"/>聽許<p id="pT56p0163c1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上他丁反。郭知玄云許也)
。</p>諷<p id="pT56p0163c1514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方鳳反。慈恩云詠讀也)
。</p>昇<p id="pT56p0163c1524" type="inline" rend="margin-left:1em">
(識丞反。孫愐云登也。或作
<lb n="0163c16"/>升。孫伷云上也)
。</p>
<lb n="0163c17"/>阿閦<p id="pT56p0163c1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初六反。慈恩云。〡字未知所出也。曇捷同之。孫愐云〡眾也。出字統。又內典有〡〡如來。廣益
<lb n="0163c18"/>玉篇亦作閦字。栖復云。〡字古切切韻無。唐切韻有也。〡〡唐云無動也)
。</p>
<lb n="0163c19"/>阿彌陀<p id="pT56p0163c1904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。阿弭多那庾沙。唐云無量壽也)
。</p>
<lb n="0163c20"/>曠絕<p id="pT56p0163c2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。曠空也。疎也久也遠也。絕逈也。吉藏云。〡〡謂玄遠也)
。</p>聰<p id="pT56p0163c2028" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉紅反。祝尚丘云。祭
<lb n="0163c21"/>也。謂明了也)
。</p>通塞<p id="pT56p0163c2108" type="inline" rend="margin-left:1em">
(應劭云。通徹也。說文云塞隔也)
。</p>路<p id="pT56p0163c2121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(洛故反。曹憲云塗也)
。</p>前至<lb n="0163c22"/>
<p id="pT56p0163c2201" rend="margin-left:1em">
(上。郭知玄云前進也)
。</p>
<lb n="0163c23"/>去來<p id="pT56p0163c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。毛詩云。遊逝將去兮。廣雅云去行也。玉篇云。呼之使來也。又云來至也)
。</p>向者<p id="pT56p0163c2333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上文。
<lb n="0163c24"/>字集略云古時也。玉篇云。曩向之向為曏字。鄭玄云曏曩也。今作向又作嚮字。今案。三形同用之)
。</p>止<p id="pT56p0163c2439" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祝尚
<lb n="0164a01"/>丘云安也)
。</p>息<p id="pT56p0164a0106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(禮記注云安也。薩峋云勞也)
。</p>
<lb n="0164a02"/>怯<p id="pT56p0164a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去劫反。慈恩云。畏也劣也)
。</p>弱<p id="pT56p0164a0213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(而灼反。郭知玄云不強也。信行云奴的反。捷公云。經或作愵。寧擊
<lb n="0164a03"/>反。憂也思也。今案。竝非也)
。</p>辯<p id="pT56p0164a0312" type="inline" rend="margin-left:1em">
(符蹇反。孫愐云。別也理也)
。</p>覺悟<p id="pT56p0164a0324" type="inline" rend="margin-left:1em">
(信行云。上又古効反。今案。去
<lb n="0164a04"/>聲。眠悟也。非覺悟矣。故用入聲)
。</p>
<lb n="0164a05"/>四維<p id="pT56p0164a0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以追反。廣倉云〡隅也。淮南子云。天有〡〡。東北為報德之維。西南為信陽之〡。東南為陽之〡。
<lb n="0164a06"/>西北號道之〡也)
。</p>姟<p id="pT56p0164a0609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古哀反。慈恩云數名也。風俗通云。十億曰兆。十兆曰經。十經曰〡〡。猶大數也。即
<lb n="0164a07"/>前長行那由他〡〡〡姟也)
。</p>
<lb n="0164a08"/>營從<p id="pT56p0164a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上於盈反。慈恩云。〡衛也。亦部也。謨公。〡〡輔翼也)
。</p>慎<p id="pT56p0164a0824" type="inline" rend="margin-left:1em">
(時刃反。曹憲云謹也)
。</p>逈<p id="pT56p0164a0833" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶炯
<lb n="0164a09"/>反。蔣魴云遠也)
。</p>頓<p id="pT56p0164a0908" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云困〡也)
。</p>乏<p id="pT56p0164a0916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房法反。尚書傳云。行而無資謂之乏也)
。</p>郭<p id="pT56p0164a0932" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古愽反。
<lb n="0164a10"/>蒼頡篇云。〡城〡也。或作墎字。慈恩云。從土非也。曇捷玄應同之)
。</p>渠<p id="pT56p0164a1027" type="inline" rend="margin-left:1em">
(強魚反。釋氏云溝也)
。</p>權<lb n="0164a11"/>
<p id="pT56p0164a1101" rend="margin-left:1em">
(巨員反。賈逵云〡變也。陸法言云。反常合道也)
。</p>
<lb n="0164a12"/>法華經釋文卷中<lb n="0164a13"/>
<p id="pT56p0164a1301">
<anchor xml:id="fnT56p0164a01"/>一交了</p>
<lb n="0164a14"/>
<lb n="0164a15"/>
<lb n="0164a16"/>妙法蓮華經釋文卷下<lb n="0164a17"/>
<lb n="0164a18"/>
<byline>釋中算撰</byline>
<lb n="0164a19"/>
<head>○五百弟子受記品</head>
<lb n="0164a20"/>受記<p id="pT56p0164a2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。受音植酉反。容納也。領也得也。湛然同之。吉藏作授焉)
。</p>
<lb n="0164a21"/>却住<p id="pT56p0164a2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上去約反。退也)
。</p>自捨<p id="pT56p0164a2111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩傳云除也)
。</p>
<lb n="0164a22"/>言論<p id="pT56p0164a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力屯反。麻杲云。言有理也。又盧魂反。說也。言論猶言說。說法第一之義也)
。</p>
<lb n="0164a23"/>七佛<p id="pT56p0164a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(毘鉢尸佛。尸棄佛。毘濕縛佛。迦路迦村陀佛。迦路迦牟尼佛。迦葉波佛。釋迦牟尼佛。謂之〡〡矣)
。</p>
<lb n="0164a24"/>賢劫<p id="pT56p0164a2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上胡田反。鄭玄云。〡有善行者也。內典云。和直曰〡。有一千賢者出現於此劫。故名〡〡也。迦路
<lb n="0164a25"/>村陀佛乃至鶻盧支佛也)
。</p>如掌<p id="pT56p0164a2513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏有二釋。一云。佛手掌平焉。地平如佛之掌。二云。海底有石名之
<lb n="0164a26"/>為掌。方四千里。平如鏡面。地平如掌石也)
。</p>
<lb n="0164b01"/>陵<p id="pT56p0164b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力膺反。慈恩云大阜也。又丘〡塚也)
。</p>㵎<p id="pT56p0164b0117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古晏反。玉篇云。山夾水曰〡也)
。</p>溝<p id="pT56p0164b0130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古侯反。孫愐云
<lb n="0164b02"/>〡渠也)
。</p>壑<p id="pT56p0164b0205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼各反。慈恩云。谷也坑也)
。</p>
<lb n="0164b03"/>人天交接<p id="pT56p0164b0305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(柴葉反。陸法言云交也。韓知十云合也)
。</p>兩得相見<p id="pT56p0164b0324" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以上八字□古
<lb n="0164b04"/>經之質文。叡法師所潤飾也。什公美之。載在經文也)
。</p>
<lb n="0164b05"/>女<p id="pT56p0164b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(尼呂反。說文云婦人也。又尼慮反。孔安國云〡妻也。今從初矣)
。</p>飛<p id="pT56p0164b0527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫微反。曹憲云。物飄楊皆曰〡也)
。</p>
<lb n="0164b06"/>迦留陀夷<p id="pT56p0164b0605" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云黑光色。吉藏云。唐云時起。真諦云黑上。釋達太子在宮之時師也)
。</p>
<lb n="0164b07"/>優陀夷<p id="pT56p0164b0704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云出現。日初出現時生故)
。</p>周陀<p id="pT56p0164b0720" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云□奴。吉藏云不樂。又云
<lb n="0164b08"/>小路也)
。</p>
<lb n="0164b09"/>莎<p id="pT56p0164b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(先才反)
。</p>伽陀<p id="pT56p0164b0907" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云娑婆揭多。唐云善來。吉藏云。古本亦名惡來也)
。</p>
<lb n="0164b10"/>盡<p id="pT56p0164b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈引反。借音云悉也)
。</p>須臾<p id="pT56p0164b1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊朱反。玉篇云。〡〡俄頃之間也。麻杲云不久也。捷公云。〡〡
<lb n="0164b11"/>斯須也。又少時也。涉公云。〡〡者十二時之中一時也。古訓云。須猶時也。臾猶變也。待時一變為一〡〡也)
。</p>
<lb n="0164b12"/>悔過<p id="pT56p0164b1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(栖復云。梵云懺摩。唐云〡〡。有云懺悔。梵漢合呼也)
。</p>友<p id="pT56p0164b1224" type="inline" rend="margin-left:1em">
(云久反。慈恩云。同志曰〡。廣雅〡
<lb n="0164b13"/>親也。鄭玄云。僚〡同官。執〡同志也)
。</p>
<lb n="0164b14"/>醉<p id="pT56p0164b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(將遂反。郭知玄云。飲酒失度也)
。</p>酒<p id="pT56p0164b1415" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子酉反。王仁煦云。釀米津也。郭知玄云。百藥之長也)
。</p>官<lb n="0164b15"/>
<p id="pT56p0164b1501" rend="margin-left:1em">
(古凡反。廣雅云君也。玉篇云職位也)
。</p>裏<p id="pT56p0164b1516" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良士反。麻杲云衣內也)
。</p>
<lb n="0164b16"/>艱<p id="pT56p0164b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古閑反。郭知玄云。〡難也。慈恩云。釋名〡根。如物根難耳之)
。</p>難<p id="pT56p0164b1626" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。蒼頡篇云〡艱也。慈恩
<lb n="0164b17"/>云。〡憚人所忌憚也)
。</p>會遇<p id="pT56p0164b1711" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上黃帶反。郭知玄云〡合也。禮祀云時見曰〡也)
。</p>活<p id="pT56p0164b1731" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶恬反。釋氏云。
<lb n="0164b18"/>養也)
。</p>
<lb n="0164b19"/>貿<p id="pT56p0164b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫侯反。說文作𧵍。玉篇云。〡猶交易也慈恩云。換易也。交易物為〡也。字貝從卯。〡音酉也。今案。玄贊
<lb n="0164b20"/>文卯音酉者寫錯也。應言<g ref="CB09824"/>古酉。然卯與<g ref="CB09824"/>相似。音與古相似。寫者遂誤以<g ref="CB09824"/>作卯。以古作音也。攝釋以為酉為<g ref="CB09824"/>
<lb n="0164b21"/>音者不然。豈以同字顯同字音哉)
。</p>
<lb n="0164b22"/>乏短<p id="pT56p0164b2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都管反。蒼頡篇云〡促也)
。</p>資生<p id="pT56p0164b2215" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上即夷反。孫愐云助也。韓康伯云。財所以資生者也。
<lb n="0164b23"/>今案。〡〡者財也)
。</p>切責<p id="pT56p0164b2310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上千結反。郭知玄云逼〡也)
。</p>受決<p id="pT56p0164b2323" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩謂記為決焉)
。</p>
<lb n="0164b24"/>
<head>○授學無學人記品</head>
<lb n="0164c01"/>設得<p id="pT56p0164c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賈逵云設許也。武玄之云設會也。說文從言多聲)
。</p>面於<p id="pT56p0164c0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄭玄云。面者私覿也。向也)
。</p>
<lb n="0164c02"/>蹈<p id="pT56p0164c0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒到反慈恩云。踐也。履行也。釋名云。〡道也。以足踐之如道也)
。</p>太子<p id="pT56p0164c0228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上他盖反。玉篇云〡
<lb n="0164c03"/>大也。又宅佐反。長也。慈恩云。佛有三子。此太云長也)
。</p>灌<p id="pT56p0164c0322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古玩反。釋氏云注也)
。</p>
<lb n="0164c04"/>
<head>○法師品</head>
<lb n="0164c05"/>書<p id="pT56p0164c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(傷魚反。釋名云〡着也。着之簡紙永不滅也)
。</p>因藥<p id="pT56p0164c0521" type="inline" rend="margin-left:1em">
(天台云。因者馮寄也)
。</p>句<p id="pT56p0164c0530" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九遇反。
<lb n="0164c06"/>釋氏云。一辭之終曰〡也)
。</p>寫<p id="pT56p0164c0612" type="inline" rend="margin-left:1em">
(思野反。玉篇云。放效圖書也)
。</p>卷<p id="pT56p0164c0624" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居倦反。麻杲云書卷也)
。</p>
<lb n="0164c07"/>
<anchor xml:id="fnT56p0164c02"/>男<p id="pT56p0164c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(那含反。說文云丈夫也)
。</p>瞻奉<p id="pT56p0164c0713" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。瞻覩奉敬也)
。</p>
<lb n="0164c08"/>則為<p id="pT56p0164c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。為有二義。一被。二作。今案。作義平聲。被義去聲也)
。</p>荷擔<p id="pT56p0164c0827" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都甘反。陸法言云〡
<lb n="0164c09"/>負也。釋名云。任也。任力所勝也。或作儋矣。天台云。在背為荷。在肩為擔也)
。</p>
<lb n="0164c10"/>上饌<p id="pT56p0164c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(士卷反。孫愐云具食也)
。</p>冀<p id="pT56p0164c1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(几利反。郭知玄云希望也)
。</p>厡<p id="pT56p0164c1024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(愚袁反。郭知玄云。廣平之
<lb n="0164c11"/>地也)
。</p>穿<p id="pT56p0164c1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌椽反。字林云通也。釋氏云掘也)
。</p>鑿<p id="pT56p0164c1118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(在各反。慈恩云。穿也鏨也)
。</p>濕<p id="pT56p0164c1129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(失入反。韓知十
<lb n="0164c12"/>云。水浸潤也)
。</p>室<p id="pT56p0164c1207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式質反。慈恩云。堂內為〡也)
。</p>
<lb n="0164c13"/>句逗<p id="pT56p0164c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒鬪反。慈恩云。〡留也。〡止也。〡住也。或作竇。繹也。句能尋繹諸義故。或作<g ref="CB20024"/>。竹侯反。順言
<lb n="0164c14"/>也。非經旨矣。又作𧮡。不知所從憬興同之。如理云。竇即為透字也。今案。經本有四。或作句逗。或作句竇。或作句
<lb n="0164c15"/>
<g ref="CB20024"/>。或作句𧮡之中。<g ref="CB20024"/>𧮡非經之旨。今存逗竇二字。句逗猶句。湛然云。句謂句逗也。言一句止號。一義顯焉。唯識
<lb n="0164c16"/>論云。句詮差別。或作句竇。意如上也)
。</p>
<lb n="0164c17"/>燥<p id="pT56p0164c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(先老反。慈恩云。乾也焦也)
。</p>刀杖<p id="pT56p0164c1714" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上都窂反。郭知玄云。似釰。一刃曰〡也。下有本作仗。非此義
<lb n="0164c18"/>也)
。</p>寂漠<p id="pT56p0164c1804" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慕各反。玉篇云。〡〡猶寂靜也。慈恩云。〡〡者無人空無之貌。或本作寞。字林云。寂莫靜
<lb n="0164c19"/>也)
。</p>罣<p id="pT56p0164c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古賣反。慈恩云〡障也)
。</p>章句<p id="pT56p0164c1914" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。玉篇云。章者〡〡也。陸法言云章篇也)
。</p>
<lb n="0164c20"/>
<head>○見寶塔品</head>
<lb n="0164c21"/>見寶<p id="pT56p0164c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。見戶練反。顯現也。所現即寶塔。名現寶塔。又古電反。見覩也。所見即寶塔。名見寶塔也)
。</p>
<lb n="0164c22"/>涌出<p id="pT56p0164c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(余隴反慈恩云騰也。至下涌出品當知之)
。</p>龕<p id="pT56p0164c2220" type="inline" rend="margin-left:1em">
(口含反。慈恩云塔也。郭知玄云。塔下室也。如理
<lb n="0164c23"/>云。〡有兩音。初重後輕也)
。</p>
<lb n="0164c24"/>牟尼<p id="pT56p0164c2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上莫浮反。〡〡唐云寂也。淨意菩薩十二因緣論云。〡〡名無分別也。太賢師云。此云寂默。成就
<lb n="0165a01"/>無上寂默法者也)
。</p>大樂<p id="pT56p0165a0110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲)
。</p>
<lb n="0165a02"/>寶慢<p id="pT56p0165a0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。在上曰慢。若覆作鞔。武安也)
。</p>
<lb n="0165a03"/>寶網<p id="pT56p0165a0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。慢上安網以寶飾之。如慢之嚴名寶幔網也)
。</p>
<lb n="0165a04"/>羅上<p id="pT56p0165a0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。郭知玄云布物也。麻杲云絡也)
。</p>
<lb n="0165a05"/>村<p id="pT56p0165a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(此尊反。玉篇云。聚落人所聚居也)
。</p>營<p id="pT56p0165a0516" type="inline" rend="margin-left:1em">
(馬融云〡部也。說文云匝居也)
。</p>江<p id="pT56p0165a0529" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古雙反。蔣魴云小海
<lb n="0165a06"/>也)
。</p>河<p id="pT56p0165a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡歌反。方言云。凡水大小謂之〡〡也)
。</p>
<lb n="0165a07"/>藪<p id="pT56p0165a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇後反。慈恩云。澤無水曰〡也)
。</p>
<g ref="CB20016"/>
<p id="pT56p0165a0715" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力求反。孫愐云〡住也)
。</p>移<p id="pT56p0165a0725" type="inline" rend="margin-left:1em">
(弋支反。孫愐云遷也)
。</p>
<lb n="0165a08"/>容<p id="pT56p0165a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘封反。郭知玄云〡受也。釋氏云含〡也)
。</p>
<lb n="0165a09"/>目真隣<p id="pT56p0165a0904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力珍反)
。</p>陀山<p id="pT56p0165a0909" type="inline" rend="margin-left:1em">
(華嚴經惠菀音義云。此云解脫處山。解脫是龍名也。謂有龍於此山
<lb n="0165a10"/>中聞法解脫苦。有解脫龍之處故云解脫處山。六波羅蜜經超悟師疏云無敵對故不翻。今案。此山在摩揭陀國之
<lb n="0165a11"/>東北也。西域記云。鉢羅笈菩提山唐云前正覺山者是也。見掌記抄矣)
。</p>
<lb n="0165a12"/>鐵圍山<p id="pT56p0165a1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(俱舍論云。鐵輪圍山。周匝如輪。圍一世界也)
。</p>
<lb n="0165a13"/>寶交露幔<p id="pT56p0165a1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡〡〡者。幔以承露。以寶交雜節於露幔。又以寶交飾。或顯露。或以幔覆
<lb n="0165a14"/>之。又以寶交雜覆露於幔。皆名露慢也)
。</p>
<lb n="0165a15"/>訊<p id="pT56p0165a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息晉反。慈恩云。問也。辭也言也。亦作訙矣)
。</p>賷<p id="pT56p0165a1519" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祖稽反。慈恩云持也。又迸也。亦作齎矣)
。</p>掬<lb n="0165a16"/>
<p id="pT56p0165a1601" rend="margin-left:1em">
(居六反。慈恩云取也。物在手應作匊。孫伷云。盛滿兩手也)
。</p>戶<p id="pT56p0165a1624" type="inline" rend="margin-left:1em">
(侯古反。玉篇云門也。出入之所由也)
。</p>
<lb n="0165a17"/>如却<p id="pT56p0165a1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云除也)
。</p>
<lb n="0165a18"/>關<p id="pT56p0165a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古還反。說文云。以橫木持門曰〡也。聲類云。扄也。或作關俗或作閞皮變反。門<g ref="CB20051"/>櫨也。非此義矣)
。</p>
<lb n="0165a19"/>𨷲<p id="pT56p0165a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以灼反。玉篇云門鍵也。慈恩云。說文關下柱也。方言關東謂之鍵關西謂之〡。古文作鑰或本作籥。樂器
<lb n="0165a20"/>也。何承天纂文關西以書篇為書籥。非此義矣)
。</p>
<lb n="0165a21"/>可就<p id="pT56p0165a2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(爾雅云。就即也)
。</p>付屬<p id="pT56p0165a2111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(輕音。釋氏云記付也。至下具知)
。</p>
<lb n="0165a22"/>無央<p id="pT56p0165a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於良反。慈恩云央盡也。梵云阿僧企耶。唐云〡〡數。或作殃凶也。或作鞅。於兩反。<g ref="CB20078"/>靼也。竝非此
<lb n="0165a23"/>義矣)
。</p>
<lb n="0165a24"/>在在所往<p id="pT56p0165a2405" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。在〡者所住在處。所徃者所往至處。或本在〡所住非也。在在已住。後言所
<lb n="0165b01"/>住。文義煩重。故應從初也)
。</p>
<lb n="0165b02"/>炬<p id="pT56p0165b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其呂反。慈恩云。束薪灼之也)
。</p>薰<p id="pT56p0165b0214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(舉云反。說文云香氣也。捷公作熏。火氣也。非經旨矣)
。</p>
<lb n="0165b03"/>自勝<p id="pT56p0165b0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。音譜云堪任也)
。</p>
<lb n="0165b04"/>師子吼<p id="pT56p0165b0404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼后反。玉篇云獸聲也。又作叫呴矣。勝鬘經寶崛云。獸王震吼有二。一不畏於百獸。二令
<lb n="0165b05"/>百獸生畏。大士說法亦爾。〡〡〡猶是決定說也)
。</p>
<lb n="0165b06"/>接<p id="pT56p0165b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(韓知十云持也。孫愐云捧也)
。</p>擲<p id="pT56p0165b0614" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直炙反。慈恩云投弃也。古作擿矣)
。</p>
<lb n="0165b07"/>把<p id="pT56p0165b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。<g ref="CB03265"/>巴反。或作爬。搔也掊也。今取掊。薄交反。說文掊把也。切韻手掊也。行<g ref="CB05287"/>云。巴馬反。手〡
<lb n="0165b08"/>執捉也。慈恩疏主改〡為掊。不可一向相承。講學莫生疑滯。今案。行<g ref="CB05287"/>不得慈恩意猥致此說慈恩云。把字有二
<lb n="0165b09"/>訓。搔之與掊也。搔抓也。掊握也。經意不是搔抓虛空。握掊虛空也。故不取搔義。正取掊義也。非謂改把字而為掊
<lb n="0165b10"/>字矣。妄以有失之見輙斥無罪之疏。失之甚也。不足謂焉)
。</p>
<lb n="0165b11"/>
<anchor xml:id="fnT56p0165b01"/>頭陀<p id="pT56p0165b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云杜多。唐云洮汰。謂大洒也。又云除弃。或云紛彈。言去其塵穢。出要律儀翻譯胡音
<lb n="0165b12"/>云。持律者言斗藪。聲論云應言偷多。翻為除塵。斗藪是僻翻。除塵是正翻也)
。</p>
<lb n="0165b13"/>
<anchor xml:id="fnT56p0165b02"/>淳善<p id="pT56p0165b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上常倫反。祝尚丘云。朴也厚也。慈恩云。決定信厚名淳善。或本作純。唯是善也。今案。又應作惇
<lb n="0165b14"/>字。之倫都魂二反。禮記玉篇切韻皆云。惇厚也。信也。正與玄贊意同也)
。</p>
<lb n="0165b15"/>八萬四千法藏<p id="pT56p0165b1507" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩唯識論述記引賢劫經云。最初修習法波羅蜜多。乃至最後分布佛體<anchor xml:id="begd1e20390"/>波<anchor xml:id="endd1e20390"/>
<lb n="0165b16"/>羅蜜多。三百五十。一一皆具六到彼岸。如是總有二千一百。對治貪瞋癡及等分有情心行八千四百除四大種及六
<lb n="0165b17"/>無義所生過失。十轉合數八萬四千也。又俱舍論光法師記引真諦三藏解而說。具如彼之)
。</p>
<lb n="0165b18"/>十二部經<p id="pT56p0165b1805" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九部如上。加記別自說方廣為十二部矣)
。</p>
<lb n="0165b19"/>
<head>○提婆達多品</head>
<lb n="0165b20"/>提婆達多<p id="pT56p0165b2005" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云天授。佛之堂弟。斛飯王之子。父從天乞天授與之。故名天授。吉藏云。翻
<lb n="0165b21"/>為天熱。以其生時諸天心熱故名天熱也)
。</p>
<lb n="0165b22"/>髓<p id="pT56p0165b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息委反。聲類云。骨中脂也)
。</p>腦<p id="pT56p0165b2213" type="inline" rend="margin-left:1em">
(字詁云。頭中髓也。亦作瑙矣)
。</p>為於<p id="pT56p0165b2226" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云於為也。今
<lb n="0165b23"/>案。〡〡猶為也)
。</p>捐<p id="pT56p0165b2308" type="inline" rend="margin-left:1em">
(與專反。說文云〡弃也。爾雅云廢捨也)
。</p>委政<p id="pT56p0165b2325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。國語政伇非任也。賈逵
<lb n="0165b24"/>政猶職也。杜預在君為政。孔安國政謂法教也。今案。君政非己任也)
。</p>宣令<p id="pT56p0165b2429" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲。麻杲云。令上命也。又
<lb n="0165c01"/>告也)
。</p>有大乘<p id="pT56p0165c0106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄭玄云。有猶保也)
。</p>採<p id="pT56p0165c0114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉<anchor xml:id="begd1e20506"/>采<anchor xml:id="endd1e20506"/>反。王仁煦云取也)
。</p>汲<p id="pT56p0165c0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居立反。玉篇云取
<lb n="0165c02"/>水也)
。</p>拾<p id="pT56p0165c0204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(是執反。說文云。取也掇也)
。</p>經於<p id="pT56p0165c0216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(經字或作逕。武玄之云。經巡之字或作逕矣)
。</p>
<lb n="0165c03"/>椎<p id="pT56p0165c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直追反。慈恩云〡擊也。或作槌。直淚反。槌得　陟革反。也。或作槌都回反。摘也。竝非字義也。今案。玉
<lb n="0165c04"/>篇等古書椎槌異也。新切韻槌同也)
。</p>鐘<p id="pT56p0165c0416" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職戎反。說文云。樂器。𠒎氏所造也。蔣魴云。磬之大者也。或
<lb n="0165c05"/>作鍾字。說文云洒器也。今案。鍾〡二形古書通用。新書為異也)
。</p>
<lb n="0165c06"/>阿私<p id="pT56p0165c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息夷反。慈恩云。具云〡〡多。唐云無比。亦云端政也)
。</p>果蓏<p id="pT56p0165c0625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎果反。麻杲云。果〡若蔞。
<lb n="0165c07"/>齊人謂之天爪。七月熟也。慈恩云。作爪音讀。玉篇果謂桃李之屬。〡謂<g ref="CB20111"/>
<g ref="CB08263"/>　徒結反　之類。張晏云。有核曰
<lb n="0165c08"/>果。無核曰〡。應劭云。木實曰果。草實曰〡也。說文云。木上曰果。地上曰〡也)
。</p>情存<p id="pT56p0165c0832" type="inline" rend="margin-left:1em">
(爼孫反。陸法言。
<lb n="0165c09"/>在也)
。</p>
<lb n="0165c10"/>紫<p id="pT56p0165c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(將此反。說文云。青赤色也)
。</p>磨<p id="pT56p0165c1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫婆反。長孫訥言云研也)
。</p>金<p id="pT56p0165c1024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云。黃金謂之<g ref="CB20035"/>　堂朗反。
<lb n="0165c11"/>其美者謂之鏐力求反。鏐即紫磨金也)
。</p>四攝<p id="pT56p0165c1118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一布施。二愛語。三利行。四同事)
。</p>廿<p id="pT56p0165c1131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(人執反。
<lb n="0165c12"/>說文云二十也。今案。讀者宜作二十之音矣)
。</p>啟<p id="pT56p0165c1219" type="inline" rend="margin-left:1em">
(康禮反。麻杲云通開也。祝尚丘云。下通於上也。或本作白
<lb n="0165c13"/>字矣)
。</p>且<p id="pT56p0165c1304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七也反。釋氏云暫爾也)
。</p>待<p id="pT56p0165c1314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。且待猶待也。如且于猶于也)
。</p>論說<p id="pT56p0165c1329" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上郎寸反。
<lb n="0165c14"/>釋氏云。議也。談競理也)
。</p>
<lb n="0165c15"/>靈<p id="pT56p0165c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎丁反。陸法言云神也。說文玉部從玉霝聲)
。</p>鷲山<p id="pT56p0165c1521" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云鷲峯山也)
。</p>
<lb n="0165c16"/>幾何<p id="pT56p0165c1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上居狶反。陸法言云〡何也。郭知玄云。同數多少也)
。</p>
<lb n="0165c17"/>健<p id="pT56p0165c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(渠建反。薩峋云剛強也)
。</p>闡<p id="pT56p0165c1712" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌善反。慈恩云。開也明也)
。</p>頗<p id="pT56p0165c1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。借音普我反。諸書語辭
<lb n="0165c18"/>也。去聲疑詞也)
。</p>王女<p id="pT56p0165c1809" type="inline" rend="margin-left:1em">
(鄭玄云。女猶女子也)
。</p>
<lb n="0165c19"/>剎那<p id="pT56p0165c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。內典有〡〡俄頃也。慈恩云。時之極少也。俱舍論云。百二十〡〡為怛。怛六十為﨟縛。
<lb n="0165c20"/>﨟縛三十為須臾。須臾三十為一晝夜。或本作千〡〡。檢梵本無千字。傳寫誤也。玄應同之)
。</p>
<lb n="0165c21"/>赤子<p id="pT56p0165c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上昌石反。玉篇云赤朱也。尚書云。若保赤子。惟氏康也。孔安國云。〡〡孩兒也)
。</p>
<lb n="0165c22"/>芥<p id="pT56p0165c2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古邁反。字林云辛菜也。方言云。魏趙之郊謂蕪菁為大芥。其小者謂之辛芥也)
。</p>子<p id="pT56p0165c2233" type="inline" rend="margin-left:1em">
(武玄之云實也)
。</p>
<lb n="0165c23"/>讓<p id="pT56p0165c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(人樣反。國語云。推賢曰〡也)
。</p>雅<p id="pT56p0165c2314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五下反。詩序云。〡者正也)
。</p>許<p id="pT56p0165c2325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云擬也。孫愐云然也)
。</p>
<lb n="0165c24"/>非是<p id="pT56p0165c2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(信行云。有經云無非是者無字剩也)
。</p>訖<p id="pT56p0165c2418" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居迄反。孔安國云畢也。鄭玄云止也)
。</p>宗奉<lb n="0165c25"/>
<p id="pT56p0165c2501" rend="margin-left:1em">
(玄應云。宗尊也。奉承也)
。</p>
<lb n="0166a01"/>
<head>○持品</head>
<p id="pT56p0166a0104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本云勸持品。法相三論天台諸疏單云持品。傍有勸持義。本論云勸持品。道策
<lb n="0166a02"/>上宮王只云持品。全無勸字矣)
。</p>
<lb n="0166a03"/>八千人<p id="pT56p0166a0304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(智周有三釋。一唯涅槃文有八十人。千字應誤。二即法師品在得授記之人有八千也。三八
<lb n="0166a04"/>字疑錯。應為二字。即是前學無學二千人也)
。</p>弊惡<p id="pT56p0166a0420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上毘祭反。困也。又作嫳字。扶列反。嫳妜於
<lb n="0166a05"/>悅反。輕薄易怒之貌也)
。</p>姨<p id="pT56p0166a0511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以脂反。玉篇云。母之姉妹也)
。</p>
<lb n="0166a06"/>憍曇彌<p id="pT56p0166a0604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云喬答摩。彌女聲呼之。是佛母故。男聲呼之。云喬答摩。是釋迦姓之本也。唐云
<lb n="0166a07"/>日炙種。亦云甘蔗種。若毀之曰埿土種。舊云瞿曇。訛略也。廣說所因如西域記矣)
。</p>
<lb n="0166a08"/>捴<p id="pT56p0166a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(作孔反。祝尚丘云。皆也普也)
。</p>憙見<p id="pT56p0166a0815" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本作喜非也)
。</p>周旋<p id="pT56p0166a0823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詳緣反。釋氏云行返也。孫
<lb n="0166a09"/>愐云。匝也迴也。杜預左傳注云。〡〡相逐也)
。</p>罵詈<p id="pT56p0166a0920" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力智反。慈恩云罵也。惡言及之曰罵。誹毀呪詛
<lb n="0166a10"/>曰詈也)
。</p>
<lb n="0166a11"/>阿練<p id="pT56p0166a1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎甸反)
。</p>若<p id="pT56p0166a1107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上聲。慈恩云。〡〡唐云閑寂處也。云村一俱盧舍二里餘。六百餘步也)
。</p>
<lb n="0166a12"/>納衣<p id="pT56p0166a1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上宮王云。〡〡猶綴衣也)
。</p>俗<p id="pT56p0166a1214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似足反。釋氏云。相習風化。非典據也)
。</p>論議<p id="pT56p0166a1230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上去聲。
<lb n="0166a13"/>孫愐云。〡議也。以事相難也)
。</p>鎧<p id="pT56p0166a1313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦亥反。說文云。〡甲也。慈恩云。〡謂兵甲亦兜牟也)
。</p>
<lb n="0166a14"/>寺<p id="pT56p0166a1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祥吏反。郭知玄云。伽藍佛廟名也。慈恩云。梵云毘訶羅。唐云遊行處。謂眾僧遊行處也。今以寺代之。孫愐
<lb n="0166a15"/>云。後漢西域人摩騰來初止於鴻臚〡。遂取〡名剏置白馬〡。佛〡之號自茲而起也)
。</p>
<lb n="0166a16"/>擯<p id="pT56p0166a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必刃反。慈恩云。〡斥逐也)
。</p>
<lb n="0166a17"/>
<head>○安樂行品</head>
<lb n="0166a18"/>樂行<p id="pT56p0166a1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。胡孟反。景迹也。又平聲)
。</p>行處<p id="pT56p0166a1817" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。行字平呼)
。</p>
<lb n="0166a19"/>卒<p id="pT56p0166a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麁沒反。祝尚丘云怱速也。慈恩云。〡謂〡爾。切韻倉猝作猝。古書倉猝亦作〡。切韻又則沒子出二反。俱
<lb n="0166a20"/>非此用也)
。</p>
<g ref="CB20097"/>
<p id="pT56p0166a2006" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薄報反。曹憲云。疾速也。慈恩云。〡謂縱橫也)
。</p>
<lb n="0166a21"/>尼犍子<p id="pT56p0166a2104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云胝弗多羅。唐云離繫親子。無懺外道也)
。</p>
<lb n="0166a22"/>文筆<p id="pT56p0166a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。蒼頡初作書。蓋依類象故謂之文也。慈恩云。詩歌之類為文。碑誌之屬為筆也)
。</p>詠<lb n="0166a23"/>
<p id="pT56p0166a2301" rend="margin-left:1em">
(為命反。郭知玄云吟諷也)
。</p>外書<p id="pT56p0166a2313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。周禮六藝。五日六書。一象形。二會意。三轉注。四處事。五假
<lb n="0166a24"/>借。六諧聲也。書者着也着於竹帛謂之書。書如也。所以着明萬物紀往知來也。又〡於禮牘縑紙謂之〡也)
。</p>
<lb n="0166b01"/>路伽耶陀<p id="pT56p0166b0105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云路迦也底迦唐云順世外道。舊云惡答對人也。吉藏云。是惡解義。注經
<lb n="0166b02"/>云。如此間禮儀名教儒墨之流也。又翻為世間行。正法華云。讚序歌音也)
。</p>
<lb n="0166b03"/>逆路伽那陀<p id="pT56p0166b0306" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云縛摩路迦也。底迦唐云左順世外道。舊云惡徵問人也。吉藏云。
<lb n="0166b04"/>舊云是惡論義。注經云。如老莊玄書施仁弃聖之例。又翻為逆世間行。正法華云。結偶習俗也)
。</p>
<lb n="0166b05"/>兇戲<p id="pT56p0166b0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云兇惡也。有作凶厄咎也。惡不遇也)
。</p>
<lb n="0166b06"/>相扠<p id="pT56p0166b0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(叉佳反。慈恩云。以拳加人也。亦作搋。同也。捷公云。經本作扠。初家反。今案。〡有四音。二丑皆
<lb n="0166b07"/>反。訓同上也。三楚佳反。打也。四叉音。孫伷云。〡<g ref="CB20050"/>參差也。曇捷取此音。義不相當。故一切經類音云。舊作叉。
<lb n="0166b08"/>大誤矣)
。</p>
<lb n="0166b09"/>相𢷏<p id="pT56p0166b0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲角反。玉篇云。相〡手搏也。祝尚丘云。〡〡較力也。亦作撲矣)
。</p>
<lb n="0166b10"/>那羅<p id="pT56p0166b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。文畫其身之輩也。吉藏云。此翻為力。注經文身等是也。文身者。以彩晝身使班也)
。</p>
<lb n="0166b11"/>變現<p id="pT56p0166b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。作世幻術也)
。</p>
<lb n="0166b12"/>旃陀羅<p id="pT56p0166b1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云屠者不律儀也。正云旃荼羅。唐云嚴幟。惡業自嚴。行持標幟。搖鈴持竹為自
<lb n="0166b13"/>標故。或云主殺人。謂屠殺者種類之總名也。吉藏云。〡〡〡此云可畏也)
。</p>
<lb n="0166b14"/>及畜<p id="pT56p0166b1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許救反。慈恩云養也。祝尚丘云許竹反)
。</p>雞<p id="pT56p0166b1419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古奚反。說文云。知時畜也)
。</p>畋<p id="pT56p0166b1430" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒年反。
<lb n="0166b15"/>慈恩云。取禽獸。或作田字。公羊傳云。獵之總名也)
。</p>
<lb n="0166b16"/>獵<p id="pT56p0166b1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(良涉反。白虎通云。四時之田總名為〡。為田除害故曰田〡也)
。</p>䰻<p id="pT56p0166b1627" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語居反。慈恩云捕魚也。正應作
<lb n="0166b17"/>䱷。說文〡獵也。或作漁。玉篇云。言去言居二反。篆文作。說文云捕魚也。或作魚非也。行<g ref="CB05287"/>用漁字矣)
。</p>捕<lb n="0166b18"/>
<p id="pT56p0166b1801" rend="margin-left:1em">
(薄故反。麻杲云獲捉也)
。</p>律儀<p id="pT56p0166b1812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上呂䘏反。釋氏云法則也。毘曇章云。律謂法律。儀謂儀式也)
。</p>
<lb n="0166b19"/>小女<p id="pT56p0166b1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。五歲已還名〡〡也)
。</p>處女<p id="pT56p0166b1916" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。許嫁為〡〡。以未出門故名〡〡。又立志
<lb n="0166b20"/>不嫁為〡〡也)
。</p>寡女<p id="pT56p0166b2009" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古瓦反。三蒼云。老無夫也)
。</p>
<lb n="0166b21"/>五種不男<p id="pT56p0166b2105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。一生便生則不具男根也。二除去。生後失男根也。三嫉妬。見他行
<lb n="0166b22"/>婬自男勢動也。四半月。半月半月男勢方動也。五灌灑。被他於己行非梵行。得他精血自男勢起也。五
<lb n="0166b23"/>種梵云半擇迦。唐云樂欲。亦云染污也。吉藏有二義也。見彼疏之)
。</p>
<lb n="0166b24"/>親厚<p id="pT56p0166b2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(釋氏云。厚慇重也)
。</p>不露<p id="pT56p0166b2412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。〡現也)
。</p>齒<p id="pT56p0166b2419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌里反。王仁煦云牝牙也)
。</p>胸<lb n="0166c01"/>
<p id="pT56p0166c0101" rend="margin-left:1em">
(許容反。說文云膺也)
。</p>臆<p id="pT56p0166c0110" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於力反。陸法言云胷〡也)
。</p>顛<p id="pT56p0166c0121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都年反。廣雅云倒也)
。</p>常樂<p id="pT56p0166c0131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去聲)
。</p>
<lb n="0166c02"/>三藏<p id="pT56p0166c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(經律論是謂〡〡也)
。</p>
<lb n="0166c03"/>屠<p id="pT56p0166c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(同都反。慈恩云〡刳也。分割栍肉也)
。</p>魁<p id="pT56p0166c0317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦廻反。慈恩云。師也首也。劉虬云。姧盜之長曰〡也)
。</p>
<lb n="0166c04"/>膾<p id="pT56p0166c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古外反。慈恩云。細切肉也。有作儈。聲類合市人。非此義也。玄應同之。今案。〡謂〡人。周禮疱人之類
<lb n="0166c05"/>也。如理師云。魁膾者屠兒之首也。曇捷行<g ref="CB05287"/>作儈。劉虬云。市易之雄云儈也)
。</p>
<lb n="0166c06"/>販<p id="pT56p0166c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方願反。麻杲云轉賣也。釋氏云。買賤賣貴也)
。</p>衒<p id="pT56p0166c0620" type="inline" rend="margin-left:1em">
(黃練反。慈恩云。行且賣也。切韻自媒也。亦作𧗳
<lb n="0166c07"/>眩皆同也)
。</p>賣<p id="pT56p0166c0706" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫懈反。說文云〡衒也。薩峋云。出物以交易也)
。</p>屏<p id="pT56p0166c0725" type="inline" rend="margin-left:1em">
(必郢反。慈恩云〡隱也。許傳〡蔽
<lb n="0166c08"/>也。若隱僻作偋。卑政反。今借屏為蒲定反亦得也)
。</p>怨<p id="pT56p0166c0821" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於願反。郭知玄云恨深也。慈恩云無平音。今案新切
<lb n="0166c09"/>韻雖有平音怨雔非〡恨故非此義矣)
。</p>嫌<p id="pT56p0166c0917" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶兼反。慈恩云心不平也)
。</p>
<lb n="0166c10"/>澡<p id="pT56p0166c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子𦛩反。慈恩云。〡洒手也)
。</p>新淨<p id="pT56p0166c1014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。浣故名淨。正法華云。淨潔被服。此下又云。同外俱淨。
<lb n="0166c11"/>或作新染非也)
。</p>嬾<p id="pT56p0166c1108" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落旱反。孫愐云惰也。亦作懶矣)
。</p>惰<p id="pT56p0166c1121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒臥反。麻杲云嬾也)
。</p>蔑<p id="pT56p0166c1130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫結反。慈恩云。
<lb n="0166c12"/>相輕侮也。切韻無也。亦作<g ref="CB20115"/>若輕作<g ref="CB20123"/>皆同也)
。</p>
<lb n="0166c13"/>降<p id="pT56p0166c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(下江反。陸法言云〡伏也)
。</p>而往<p id="pT56p0166c1314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云規徃。上居隨反。規欲也。今案。海內流布之經。未見
<lb n="0166c14"/>規徃之本。以之得知唐朝之經可有規徃討伐之本矣。更檢餘本之)
。</p>
<lb n="0166c15"/>討<p id="pT56p0166c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他浩反。慈恩云。〡除也。誅也)
。</p>伐<p id="pT56p0166c1514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方越反。慈恩云〡征也。白虎通〡敗也。欲〡去之。或作罰。說
<lb n="0166c16"/>文罪之小者。廣雅罰折伏也。非此義矣。玄應同之。曇捷作罰矣)
。</p>
<lb n="0166c17"/>戰<p id="pT56p0166c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之膳反。說文云〡鬪也。左氏傳云。凡師皆陳曰〡也)
。</p>賞<p id="pT56p0166c1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(書兩反。字林云。以貨錫有功者也。又惠也)
。</p>
<lb n="0166c18"/>髻<p id="pT56p0166c1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古詣反。麻杲云。結髮為〡也)
。</p>
<lb n="0166c19"/>王於<p id="pT56p0166c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。薩峋云。往況反。盛德之君。南面之尊。故請王。王天下也)
。</p>諸將<p id="pT56p0166c1927" type="inline" rend="margin-left:1em">
(即亮反。說文云〡
<lb n="0166c20"/>率也。音譜云武臣也)
。</p>勳<p id="pT56p0166c2010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許云反。周禮云。王功曰〡也)
。</p>多怨<p id="pT56p0166c2023" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於袁反。武玄之云〡雔也)
。</p>
<lb n="0166c21"/>卑<p id="pT56p0166c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府移反。說文云賤也。郭知玄云下也)
。</p>慕<p id="pT56p0166c2117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫故反。麻杲云思〡也)
。</p>給使<p id="pT56p0166c2128" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。杜預云給事
<lb n="0166c22"/>也)
。</p>惡罵<p id="pT56p0166c2204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上去聲。烏故反)
。</p>閉<p id="pT56p0166c2211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方結反。清徹云塞也。又博計反。掩也。亦作閉矣)
。</p>夢<p id="pT56p0166c2230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫鳳莫中
<lb n="0166c23"/>二反。麻杲云。寢中見物也。亦作㝱。說文云。寐而有覺也。二形通用之)
。</p>
<lb n="0166c24"/>
<head>○從地涌出品</head>
<lb n="0166c25"/>涌出<p id="pT56p0166c2503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。涌謂上昇。出謂顯現。從地上昇而顯現也。玉篇涌騰也。涌如水上騰。故應作涌。有作踊
<lb n="0167a01"/>非也。踊跣也。非騰義矣。湛然作踊也)
。</p>
<lb n="0167a02"/>若聽<p id="pT56p0167a0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他丁反。郭知玄云許也)
。</p>單己<p id="pT56p0167a0214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上都寒反。孫愐云。單獨也。下舉擬反。麻杲云身也。今
<lb n="0167a03"/>案。〡〡猶獨身也)
。</p>半<p id="pT56p0167a0309" type="inline" rend="margin-left:1em">
(博漫反。孫伷云中分也)
。</p>疲勞<p id="pT56p0167a0320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(下盧刀反。清徹云疲也。孫愐云倦也)
。</p>
<lb n="0167a04"/>誰經<p id="pT56p0167a0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上王仁煦云誰何也)
。</p>
<lb n="0167a05"/>阿逸多<p id="pT56p0167a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云阿氏多。唐云無能勝。謂彌勒也)
。</p>
<lb n="0167a06"/>奮<p id="pT56p0167a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方問反慈恩云。揚也振也)
。</p>迅<p id="pT56p0167a0613" type="inline" rend="margin-left:1em">
(私𨳝反。慈恩云疾也。曇捷云振也。吉藏云。師子本伏。今起名為
<lb n="0167a07"/>奮〡。〡〡有三義。一欲袪塵。二欲舒申。三顯無畏也)
。</p>
<lb n="0167a08"/>憒<p id="pT56p0167a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古對反。慈恩云。心亂也　切韻煩也)
。</p>
<g ref="CB07553"/>
<p id="pT56p0167a0816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴教反。慈恩云不靜也韻集猥眾也。亦作閙矣)
。</p>
<lb n="0167a09"/>伽邪<p id="pT56p0167a0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(似嗟反)
。</p>城<p id="pT56p0167a0907" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。在麻揭陀國之內境。西域記云。戒賢伽藍西南行四五十里。度尼連禪河
<lb n="0167a10"/>至〡〡〡。甚險固。少居人。唯婆羅門有千家之)
。</p>
<lb n="0167a11"/>菩提樹<p id="pT56p0167a1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(西域記云。〡〡〡者畢鉢羅樹也。在摩揭陀國先正覺山西南。佛坐其下成等正覺。因而謂之
<lb n="0167a12"/>〡〡〡焉。莖幹黃白。枝葉青翠。冬夏不凋。光鮮無變。如來涅槃之日葉皆凋落。頃之復故。佛在世高數百尺。
<lb n="0167a13"/>屢經殘伐。今四五丈也。華嚴經探玄記云。畢鉢羅樹此云。楁樹。在嶺南也。兼名菀云。毘波梨樹在婆羅奈國。一名
<lb n="0167a14"/>思惟。佛坐樹下。思惟經七日故一名元吉。佛於此樹下成道故。晉世有外國道人持子其種於中國。一年三花。花白
<lb n="0167a15"/>色也。今案。在婆羅奈者遠□之誤也)
。</p>
<lb n="0167a16"/>釋宮<p id="pT56p0167a1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(劫毘羅卒覩國淨飯王宮也)
。</p>指百<p id="pT56p0167a1616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。薩峋云。指示人也)
。</p>皺<p id="pT56p0167a1625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側救反。孫愐云。皮不
<lb n="0167a17"/>展也)
。</p>舉世<p id="pT56p0167a1705" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上枯預云〡皆也)
。</p>
<lb n="0167a18"/>
<head>○如來量品</head>
<lb n="0167a19"/>壽量<p id="pT56p0167a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。呂張力讓二反。謂貶量挍量也)
。</p>
<lb n="0167a20"/>釋氏<p id="pT56p0167a2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(承紙反。麻杲云。姓之別號也。慈恩云。諸經或云姓。是瞿曇氏云。然氏與姓別。姓者所以繫統百世
<lb n="0167a21"/>使不別也。感靈而生。氏者所以別子孫之所出也。或因地或因官爵。故世本云。姓即在上。氏即在下也)
。</p>
<lb n="0167a22"/>一塵一劫<p id="pT56p0167a2205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。羅什經本無此四字。梁世有僧造法華經。感於神夢令安此說也)
。</p>
<lb n="0167a23"/>紀<p id="pT56p0167a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(君擬反。孔安國云。〡謂時日也。慈恩云。十二年為〡。〡記也)
。</p>謬<p id="pT56p0167a2326" type="inline" rend="margin-left:1em">
(靡幼反。廣雅云欺也。又誤也詐
<lb n="0167a24"/>也差也)
。</p>明練<p id="pT56p0167a2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(華嚴經慧苑音義云。鎔金使精曰鍊。煮絲令熟曰練。今謂。善知精熟故云〡〡也。李注
<lb n="0167b01"/>文選曰練簡也。謂簡練分明也)
。</p>跪<p id="pT56p0167b0114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(云委反。慈恩云〡拜也。又渠委反。左傳云。〡而戴也。孫伷云。膝至地也)
。</p>
<lb n="0167b02"/>誤<p id="pT56p0167b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五故反。麻杲云。錯謬也。亦作悞矣)
。</p>服<p id="pT56p0167b0216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(薩峋云用也。案。藥為病所〡也)
。</p>
<lb n="0167b03"/>檮<p id="pT56p0167b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(都晧反。廣雅云舂也。亦作搗。玉篇作舂壽矣)
。</p>簁<p id="pT56p0167b0320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所宜反。慈恩云作器也。切韻下物也。或作籭簛
<lb n="0167b04"/>篩。三形同之。玉篇所佳所飢二反。說文所以除<g ref="CB04974"/>取細也)
。</p>
<lb n="0167b05"/>愈<p id="pT56p0167b0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(以主反。慈恩云差也。又作癒。說文病瘳也)
。</p>所中<p id="pT56p0167b0520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陟仲反。禮注云應也。又當也。華嚴經慧苑音
<lb n="0167b06"/>義云猶着也)
。</p>不差<p id="pT56p0167b0608" type="inline" rend="margin-left:1em">
(楚懈反。釋氏云病愈也)
。</p>
<lb n="0167b07"/>背<p id="pT56p0167b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(孫愐云<g ref="CB07148"/>〡也)
。</p>喪<p id="pT56p0167b0709" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇浪息郎二反。釋氏云亡也。孫伷云死也。亦作<g ref="CB03010"/>矣)
。</p>孤露<p id="pT56p0167b0731" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古
<lb n="0167b08"/>胡反。禮祀云。少而無父謂之孤也。下。麻杲云。露無覆蓋也。華嚴慧菀音義云。孤焭裸露故云〡〡也)
。</p>恃<lb n="0167b09"/>
<p id="pT56p0167b0901" rend="margin-left:1em">
(時止反。孫愐云。倚也憑託也。曇捷云賴也)
。</p>億載<p id="pT56p0167b0919" type="inline" rend="margin-left:1em">
(則代反。慈恩云。算經皇帝為數法有十等。謂億兆乃
<lb n="0167b10"/>至載也。又云。數極於載。謂地不能載也。玄應同之。曇捷云載歲也。周曰年。唐虞曰載也)
。</p>遊樂<p id="pT56p0167b1036" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩
<lb n="0167b11"/>云。盧各反。縱賞也。又五教反。遊資勝處可生欣樂也)
。</p>狂子<p id="pT56p0167b1123" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。常騰僧都云。廣雅〡癡也)
。</p>
<lb n="0167b12"/>
<head>○分別功德品</head>
<lb n="0167b13"/>分別<p id="pT56p0167b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。上府父反。下方列反。此辯釋義。或作䇷。陸法言云分䇷。薩峋云明也亦解也。或作𧧸。　別
<lb n="0167b14"/>也。　或上扶問反。下馮列反。分段殊別也)
。</p>
<lb n="0167b15"/>千億<p id="pT56p0167b1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本云千倍。今檢玄贊億字勝矣)
。</p>旋陀羅尼<p id="pT56p0167b1520" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云旋還也。還旋巡空及有□
<lb n="0167b16"/>行覆蔭故也)
。</p>
<lb n="0167b17"/>香爐<p id="pT56p0167b1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落胡反。釋氏云盛火具也。漢官典職云。尚書郎給女史二人著潔衣服執〡〡燒薰也。曇捷作鑪。今
<lb n="0167b18"/>案通用也)
。</p>
<lb n="0167b19"/>繽<p id="pT56p0167b1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疋賓反。慈恩云。眾也飛也)
。</p>紛<p id="pT56p0167b1913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(撫文反。慈恩云。亂也眾也。字林〡〡盛貌。切韻〡〡往來貌。謂眾多
<lb n="0167b20"/>亂下也。玄應同之)
。</p>
<lb n="0167b21"/>檀<p id="pT56p0167b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云拕那。唐云布施也)
。</p>尸羅<p id="pT56p0167b2116" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云清涼。古云淨戒也)
。</p>羼<p id="pT56p0167b2129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(初鴈反)
。</p>提<lb n="0167b22"/>
<p id="pT56p0167b2201" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云安忍也)
。</p>毘梨<p id="pT56p0167b2211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本作離)
。</p>耶<p id="pT56p0167b2216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云精進也)
。</p>
<lb n="0167b23"/>禪<p id="pT56p0167b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云禪那。唐云靜慮也)
。</p>
<lb n="0167b24"/>般若<p id="pT56p0167b2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云智慧也)
。</p>比前<p id="pT56p0167b2413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上俾以反。麻杲云〡校也)
。</p>
<lb n="0167c01"/>精舍<p id="pT56p0167c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(藝文類聚云。〡〡者。非以舍之精妙名為〡〡。由其精練行者之所居故謂之〡〡也)
。</p>
<lb n="0167c02"/>禁戒<p id="pT56p0167c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上居䕃反。孫愐云守也。釋氏云制也。又平聲止也)
。</p>
<lb n="0167c03"/>來加<p id="pT56p0167c0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(論語云。〡〡。注云加淩也)
。</p>蘇<p id="pT56p0167c0314" type="inline" rend="margin-left:1em">
(思吾反。蔣魴云。牛羊馬乳煎成〡也。孫愐唐韻作酥矣蘇荏
<lb n="0167c04"/>草也。行<g ref="CB05287"/>二形通用之)
。</p>四事<p id="pT56p0167c0412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一飲食。二衣服。三臥具。四醫藥)
。</p>
<lb n="0167c05"/>僧坊<p id="pT56p0167c0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(府良反。慈恩云〡別屋也)
。</p>卅<p id="pT56p0167c0514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇合反。說文云三十也。今案。宜讀三十音矣。或本作三十矣)
。</p>
<lb n="0167c06"/>有二<p id="pT56p0167c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。清素云。云有餘也)
。</p>
<lb n="0167c07"/>八多羅樹<p id="pT56p0167c0705" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡形如椶櫚。極高長七八十尺。花如黃米。子大如針。人多食之。此方無之
<lb n="0167c08"/>故不翻古相傳云。樹高七仞。一仞七尺也。吉藏依之。今案。若依古傳八多羅樹高三百九十二尺。若依慈恩或五
<lb n="0167c09"/>百六十尺。或六百四十尺也。小雅云。四尺曰仞。若依此說一多羅樹二十八尺。八多羅樹二百二十四尺也)
。</p>
<lb n="0167c10"/>窟<p id="pT56p0167c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(若骨反。杜預云地室也)
。</p>兼<p id="pT56p0167c1012" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古添反。陸法言云竝也)
。</p>
<lb n="0167c11"/>須曼<p id="pT56p0167c1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。正云蘇末那花。唐云善稱意花。玄應勝天王經音義云。或云蘇麻那。其色黃白赤香。不作
<lb n="0167c12"/>大樹。纔高三四尺。四垂似蓋者也。智度論云。陸生華中須曼那花為第一是也)
。</p>
<lb n="0167c13"/>瞻蔔<p id="pT56p0167c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲北反。慈恩云。具云瞻博迦。唐云黃花樹。花小而香。西域多此林耳。出要律儀翻譯胡音云。亦云
<lb n="0167c14"/>金色花樹。花色黃赤。似此躑躅。香甚氛馥也。玄應勝天王經音義云。正云占博迦樹。形高大。花赤甚香。其氣逐
<lb n="0167c15"/>風彌遠也)
。</p>
<lb n="0167c16"/>阿提目多伽<p id="pT56p0167c1606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。此方無之故不翻也。湛然云。有人云。此云龍<g ref="CB20019"/>　王伐反　花。其形如
<lb n="0167c17"/>大麻。赤花青葉。子堪為油。亦堪為香也)
。</p>
<lb n="0167c18"/>薰油<p id="pT56p0167c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上許云反。慈恩云香草也。以諸香花香草和淹苣勝令爛。方以押油名薰油。苣勝大胡麻也)
。</p>謙<lb n="0167c19"/>
<p id="pT56p0167c1901" rend="margin-left:1em">
(古兼反。長孫訥言云。輕己敬人曰〡。孫愐云。卑而不踰曰〡也)
。</p>
<lb n="0167c20"/>
<head>○隨喜功德品</head>
<lb n="0167c21"/>隨喜<p id="pT56p0167c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。隨者順從之名。喜者忻悅之稱也)
。</p>幾所<p id="pT56p0167c2121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。〡〡猶幾也)
。</p>巷<p id="pT56p0167c2129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡絳反。
<lb n="0167c22"/>郭知玄云街〡也)
。</p>陌<p id="pT56p0167c2209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫白反。慈恩云。東西為〡。〡道也)
。</p>卵<p id="pT56p0167c2223" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧管反。說文云。無乳生殼者曰〡
<lb n="0167c23"/>也。古力果反)
。</p>與滿<p id="pT56p0167c2308" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。與謂施與。滿謂滿足也。以閻浮提金等七寶施與眾生令滿足也。慈恩意如
<lb n="0167c24"/>此之)
。</p>
<lb n="0168a01"/>閻浮提金<p id="pT56p0168a0105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。此洲北岸有瞻部樹。〡下有紫金。故以為名。憬興同之。諸師疏記以為。閻浮
<lb n="0168a02"/>提為能盛器。金銀等為所成物。若依此義閻滔提非金。然不離難。玄贊優矣)
。</p>
<lb n="0168a03"/>訓<p id="pT56p0168a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(許運反。郭知玄云誨也。曇捷云又導也)
。</p>
<lb n="0168a04"/>須陀洹<p id="pT56p0168a0404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡官雨元二反。慈恩云。〡〡〡〡唐云云預流也)
。</p>斯陀含<p id="pT56p0168a0426" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云唐云一來也)
。</p>
<lb n="0168a05"/>阿那含<p id="pT56p0168a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云唐云不還也)
。</p>及乘<p id="pT56p0168a0514" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。孫愐云登也)
。</p>
<lb n="0168a06"/>舌<p id="pT56p0168a0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食列反。說文云。在口所以言者也)
。</p>踈<p id="pT56p0168a0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所<g ref="CB20002"/>反。郭知玄云稀也。曇捷云。〡字書所無。只有疏字。
<lb n="0168a07"/>今案。古書云。疏<g ref="CB04974"/>也。不親也。新切韻別有〡字矣)
。</p>不差<p id="pT56p0168a0722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(楚宜反。孫愐云。不齊等也)
。</p>
<lb n="0168a08"/>脣<p id="pT56p0168a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食倫反。說文云口端也)
。</p>褰<p id="pT56p0168a0812" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去𠃵反。說文云。摳　苦溝反。也。慈恩云舉也。說文作攐。曇捷云或
<lb n="0168a09"/>本作騫。馬腹縶。不協此義也)
。</p>縮<p id="pT56p0168a0913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所六反。慈恩云短也或作𥭛字矣)
。</p>麁<p id="pT56p0168a0927" type="inline" rend="margin-left:1em">
(倉胡反。祝尚丘云。物不精
<lb n="0168a10"/>細也)
。</p>
<lb n="0168a11"/>澀<p id="pT56p0168a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(色立反。麻杲云不骨也。亦〡吃也。慈恩云。不麁〡者細潤也。又作澁同。或作歰。方言云。楚謂吃為歰。曇
<lb n="0168a12"/>捷依之矣)
。</p>胗<p id="pT56p0168a1206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。居忍反。脣上瘡也。三蒼風腫也。又之忍反。今從初矣。亦作胗。<g ref="CB07580"/>文作疹。皆同也。有
<lb n="0168a13"/>作緊。〡縵非瘡胗矣也)
。</p>咼<p id="pT56p0168a1311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(口蛙反。慈恩云口戾也。通俗文邪戾曰〡。亦作喎。周禮作<g ref="CB20125"/>〡斜也。麻杲又
<lb n="0168a14"/>枯瓜反)
。</p>可惡<p id="pT56p0168a1406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。〡〡猶惡也)
。</p>
<lb n="0168a15"/>鼻<p id="pT56p0168a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。面中之岳也)
。</p>匾<p id="pT56p0168a1511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(方典反)
。</p>㔸<p id="pT56p0168a1515" type="inline" rend="margin-left:1em">
(土稽反。慈恩云。纂文〡〡薄也。今俗呼廣薄為〡〡。
<lb n="0168a16"/>或作䐔䏲。近字耳)
。</p>戾<p id="pT56p0168a1609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郎計反。慈恩云。曲也乖也)
。</p>
<lb n="0168a17"/>
<g ref="CB20121"/>
<p id="pT56p0168a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏瓜於瓜二也。慈恩云凹也。邪下也。亦作窪矣)
。</p>曲<p id="pT56p0168a1721" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。抂也。細小也)
。</p>牙<p id="pT56p0168a1730" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五加反。說文云
<lb n="0168a18"/>杜齒也)
。</p>
<lb n="0168a19"/>鼻脩<p id="pT56p0168a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息流反。釋氏云長也)
。</p>高直<p id="pT56p0168a1913" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云。直不曲也)
。</p>圓<p id="pT56p0168a1921" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王權反。長孫訥言云團也)
。</p>
<lb n="0168a20"/>額<p id="pT56p0168a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五陌反。方言云顙也。亦作頟矣。顙蘇郎反)
。</p>汝且<p id="pT56p0168a2020" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七也反。薩峋云將也。釋氏云暫爾也)
。</p>
<lb n="0168a21"/>牢<p id="pT56p0168a2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魯刀反。釋氏云堅固也。<anchor xml:id="fnT56p0168a01"/>闌也)
。</p>沫<p id="pT56p0168a2114" type="inline" rend="margin-left:1em">
(莫割反。玉篇云。水上浮〡也。又武蓋反)
。</p>
<lb n="0168a22"/>泡<p id="pT56p0168a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(疋交反。陸法言云。水上浮漚也。漚烏侯反)
。</p>焰<p id="pT56p0168a2219" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本作炎。于廉反。燒也。熱也。非此義也)
。</p>
<lb n="0168a23"/>且直<p id="pT56p0168a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上七也反。韓知十云。且猶復也。今案。且直猶直也。如且于且待之類也)
。</p>
<lb n="0168a24"/>優鉢華<p id="pT56p0168a2404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(具云優鉢羅華。今案。〡〡〡〡雖有青白赤。今取青色。然雖義當青而實非優鉢花。優鉢花非
<lb n="0168b01"/>極香故。正可取泥盧鉢羅花。其香極馨故。是正青蓮華也。優鉢羅中青色似泥盧鉢羅。故譯家翻為優鉢羅也。如
<lb n="0168b02"/>下藥王品口中常出青蓮華香也)
。</p>
<lb n="0168b03"/>
<head>○法師功德品</head>
<lb n="0168b04"/>耳<p id="pT56p0168b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(郭知玄云。察聲孔也)
。</p>彌樓山<p id="pT56p0168b0413" type="inline" rend="margin-left:1em">
(智周云。傳云。此名光明山。吉藏云。此云高山也。如理云。此
<lb n="0168b05"/>地不翻也)
。</p>
<lb n="0168b06"/>啼<p id="pT56p0168b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(杜奚反。王仁煦云。悲聲也。服䖍云〡呼也)
。</p>哭<p id="pT56p0168b0619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(空谷反。孫伷云哀聲也。孫愐云哀號也)
。</p>
<lb n="0168b07"/>風聲地獄聲<p id="pT56p0168b0706" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本風聲之下地獄。聲上加地聲。今案不爾。玄贊謂。火水風為三灾聲。謂地獄
<lb n="0168b08"/>畜鬼為三惡趣聲。時人見火水風以為四大聲。誤加地聲。然正法華云。地中聲者是地獄聲。在地中故也)
。</p>壞<lb n="0168b09"/>
<p id="pT56p0168b0901" rend="margin-left:1em">
(胡恠反。說文云敗也。麻杲云自破也)
。</p>
<lb n="0168b10"/>瑟<p id="pT56p0168b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(所櫛反。字林云樂器也。世本云。庖義氏作〡。長八尺二寸也。三蒼云。似箏而大。二十八絃也。爾雅注云。
<lb n="0168b11"/>二十七絃也。釋氏云。三十六絃也。信行云簫瑟。今案。簫瑟是秋涼風氣。不是樂器矣)
。</p>
<lb n="0168b12"/>命命鳥<p id="pT56p0168b1204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。共命鳥也。翼贊云。或云生生。或云比翼。以其異形同命故云命命鳥也)
。</p>
<lb n="0168b13"/>光音<p id="pT56p0168b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(色界第二禪第三天也。一名極光淨天也)
。</p>遍淨<p id="pT56p0168b1321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(第三禪第三天也)
。</p>
<lb n="0168b14"/>撰<p id="pT56p0168b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(士免反。慈恩云。述也定也)
。</p>聞於<p id="pT56p0168b1414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。首楞嚴經云。鼻齅聞也。今案。聞猶齅也)
。</p>
<lb n="0168b15"/>闍提華<p id="pT56p0168b1504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云金錢華也。吉藏云。此云生。亦云實也)
。</p>
<lb n="0168b16"/>末利華<p id="pT56p0168b1604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云鬘花。堪作鬘矣)
。</p>
<lb n="0168b17"/>波羅羅<p id="pT56p0168b1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云重平聲矣)
。</p>多伽羅<p id="pT56p0168b1716" type="inline" rend="margin-left:1em">
(正法華云。青木蜜香。智度論云。木香樹也。
<lb n="0168b18"/>大方等大集經音義云。此云根香也)
。</p>若丸<p id="pT56p0168b1817" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡官反。說文云〡圜也)
。</p>
<lb n="0168b19"/>
<anchor xml:id="fnT56p0168b02"/>波利質多羅拘鞞多羅<p id="pT56p0168b1910" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。波利質多羅唐云圓生。吉藏云。波利質多羅此
<lb n="0168b20"/>云護種種。拘鞞多羅此云天遊戱地破也。華嚴探玄記云。婆梨質多樹正云波唎耶呾羅拘毘陀羅。此云香遍樹。謂
<lb n="0168b21"/>此樹枝葉花實一切皆香故又此樹香氣於忉利天處一切普薰。故名香遍。今案。吉藏以為兩樹之名。若爾波利質
<lb n="0168b22"/>多羅之下可加樹香二字。既無二字。則知一樹之名也。依探玄記焉之)
。</p>
<lb n="0168b23"/>桂<p id="pT56p0168b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古惠反。郭璞云。〡葉似批杷。長尺餘。味辛白花。叢生山峰。夏冬常青。間無雜木。說文云。百藥之長也)
。</p>
<lb n="0168b24"/>隘<p id="pT56p0168b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏懈反。曹憲云陋也。案。陋𢩁狹也。愐云窄也。行<g ref="CB05287"/>於介反。亦作阨也)
。</p>
<lb n="0168c01"/>野牛<p id="pT56p0168c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(有人云。似牛而身小。不中駕車。見人欲觝也。聖德太子云。有角。吳山有之。唐國無之)
。</p>
<lb n="0168c02"/>水牛<p id="pT56p0168c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(有人云。便水有力者也。聖德太子云。色黑有角。大者如牛也)
。</p>
<lb n="0168c03"/>懷<p id="pT56p0168c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲謂。妊為〡娠也。祝尚丘云包藏也)
。</p>妊<p id="pT56p0168c0318" type="inline" rend="margin-left:1em">
(汝鴆如林二反。說文云〡孕也。或本作任字。祝尚丘
<lb n="0168c04"/>云懷任也。一切經類音妊任同也)
。</p>
<lb n="0168c05"/>伏<p id="pT56p0168c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(祝尚丘云匿藏也)
。</p>藏<p id="pT56p0168c0510" type="inline" rend="margin-left:1em">
(平聲。王煦仁云匿也。清徹云埋也)
。</p>苦澁<p id="pT56p0168c0525" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。孫愐云。苦者味不甘
<lb n="0168c06"/>也)
。</p>鏡<p id="pT56p0168c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居慶反。郭知玄云。所以鑒容也)
。</p>
<anchor xml:id="fnT56p0168c03"/>治<p id="pT56p0168c0616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直之直吏二反。孔安國云理也)
。</p>
<lb n="0168c07"/>
<head>○常不輕菩薩品</head>
<lb n="0168c08"/>不專<p id="pT56p0168c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。不專讀誦亦不專禮拜。二事兼故也。吉藏異之)
。</p>避<p id="pT56p0168c0825" type="inline" rend="margin-left:1em">
(毘義反。孫伷云去也)
。</p>
<lb n="0168c09"/>
<head>○如來神力品</head>
<lb n="0168c10"/>舊<p id="pT56p0168c1002" type="inline" rend="margin-left:1em">
(求救反。遠也。故久也。說文留也)
。</p>謦<p id="pT56p0168c1015" type="inline" rend="margin-left:1em">
(去挺反。慈恩云。〡亦欬也。蒼頡篇〡聲也。有作磬。磬定反。
<lb n="0168c11"/>樂器非也)
。</p>欬<p id="pT56p0168c1106" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦盖反。慈恩云逆氣也。又〡瘶也。有作咳。胡來反。嬰咳非此義矣。瘶蘇奏反)
。</p>彈<p id="pT56p0168c1136" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒干
<lb n="0168c12"/>反。清徹云手拊也。玉篇云。心鼓動物亦曰〡也。曇捷云。使指出聲也。又達旦反。行丸也。非此義也)
。</p>
<lb n="0168c13"/>
<head>○囑累品</head>
<p id="pT56p0168c1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(正法華。添品法華。〡〡論。法華儀軌。竝慧淨。靈範。慈恩。玄範。道策。
<lb n="0168c14"/>憬興。利貞。慧沼。皆以此品安普賢品後。吉藏天台安神力品後焉)
。</p>
<lb n="0168c15"/>囑<p id="pT56p0168c1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。之欲反。〡謂付託也。託應作囑。付應作屬。今案。噣囑同也。吉藏云。〡謂付〡也)
。</p>
<lb n="0168c16"/>累<p id="pT56p0168c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。力委力偽二反。〡謂委託也。謂以事相屬累也。又〡謂重疊也。再三付託令護持故。有作𠼱。俗字
<lb n="0168c17"/>耳。吉藏云。〡謂憑託也。文句云。〡是煩爾湛然云。累汝後代如帶累也。又〡者連及也)
。</p>
<lb n="0168c18"/>手摩<p id="pT56p0168c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">
(撙臥反。長孫訥言云按〡也)
。</p>深法<p id="pT56p0168c1816" type="inline" rend="margin-left:1em">
(或本云深妙法。吉藏依之。天台慈恩無妙字矣)
。</p>
<lb n="0168c19"/>
<head>○藥王菩薩本事品</head>
<lb n="0168c20"/>本事<p id="pT56p0168c2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。本因由也。事體業也)
。</p>宿王<p id="pT56p0168c2016" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上入聲。慈恩云。宿者宿世也)
。</p>
<lb n="0168c21"/>瓶<p id="pT56p0168c2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲經反。玉篇云。小雅甫友反。所以汲水器也。亦作缾矣)
。</p>一箭<p id="pT56p0168c2125" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子賤反。孫伷云。〡竹主為
<lb n="0168c22"/>矢因謂矢為〡)
。</p>道<p id="pT56p0168c2208" type="inline" rend="margin-left:1em">
(右藏云。〡〡〡者二里也。行賀云。百二十步也)
。</p>
<lb n="0168c23"/>堅黑<p id="pT56p0168c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行賀云。堅者實也。香色黑故。即堅實黑色之旃檀香也。兼名菀云。一名黑沈也)
。</p>
<lb n="0168c24"/>海此岸旃檀<p id="pT56p0168c2406" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行賀云。此界海岸所出之香名〡〡〡〡香也)
。</p>
<lb n="0169a01"/>銖<p id="pT56p0169a0102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(市朱反。許叔重云。十二粟為一分。十二分為一〡也)
。</p>
<lb n="0169a02"/>薰陸<p id="pT56p0169a0203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(力竹反。西域記云。阿吒釐國出〡〡香樹。樹葉如棠梨也。孫愐云。〡〡香出大秦國也。曇捷云。樹
<lb n="0169a03"/>乳汁凝成之。樹形似胡桃。亦似木串樹也)
。</p>
<lb n="0169a04"/>兜<p id="pT56p0169a0402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當侯反)
。</p>樓婆<p id="pT56p0169a0407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羅什云。出龍神國。此土所無故不翻。行賀云有云草香也)
。</p>
<lb n="0169a05"/>畢力迦<p id="pT56p0169a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。出龍神國。有人翻為觸。金光明經第七卷翻為苜蓿香。苜或作萺。莫六反。蓿息逐反。
<lb n="0169a06"/>清徹云。罽賓國多苜蓿。張驀使西域得之也)
。</p>
<lb n="0169a07"/>膠香<p id="pT56p0169a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(清素云。白〡〡也。兼名菀云。一名白乳薰陸香也)
。</p>纏<p id="pT56p0169a0723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直連反。孫愐云繞也)
。</p>
<lb n="0169a08"/>甄<p id="pT56p0169a0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居延反)
。</p>迦羅<p id="pT56p0169a0807" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。俱舍論說。數有六十之中第十六名矜羯羅是也。此當千萬億也。今案。華
<lb n="0169a09"/>嚴經百二十四數中也)
。</p>
<lb n="0169a10"/>頻婆羅<p id="pT56p0169a1004" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。第十八數名頻跋羅是也。玄應云。以百甄迦羅為〡〡〡。此當十兆也)
。</p>
<lb n="0169a11"/>阿閦婆<p id="pT56p0169a1104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。第二十數名阿蒭婆。是也。玄應云。百頻婆羅當〡〡〡。此當千兆也。已上三數吉藏
<lb n="0169a12"/>亦有別義。恐繁不載之)
。</p>
<lb n="0169a13"/>容<p id="pT56p0169a1302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王仁煦云形儀也)
。</p>適曾<p id="pT56p0169a1311" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上尸亦反。爾雅云〡徃也)
。</p>懊<p id="pT56p0169a1322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(烏晧反。麻杲云。〡惱恨也。又烏
<lb n="0169a14"/>到反。悔也。非此義也)
。</p>𧂐<p id="pT56p0169a1410" type="inline" rend="margin-left:1em">
(子智反。孫愐云草積也。玉篇作積。〡字亦子惜反。委積也。韓知十云聚禾穀。一
<lb n="0169a15"/>切經類音云。從草者俗也)
。</p>收<p id="pT56p0169a1512" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式州反。麻杲云斂也)
。</p>
<lb n="0169a16"/>臂<p id="pT56p0169a1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(卑義反。郭知玄云肱也。釋氏云手腕也)
。</p>還復<p id="pT56p0169a1619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房六反。孫愐云。返也重也)
。</p>
<lb n="0169a17"/>十寶山<p id="pT56p0169a1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(華嚴經云。一雪山。二香醉山。三毘略陀伽山。四仙聖山。五由乾陀羅山。六馬耳山。七尼民
<lb n="0169a18"/>陀羅山。八斫伽婆羅山。九眾相山。十須彌山也)
。</p>
<lb n="0169a19"/>星<p id="pT56p0169a1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(桑經反。釋氏云。天文列宿也)
。</p>渡<p id="pT56p0169a1914" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒故反。武玄之云涉水也)
。</p>船<p id="pT56p0169a1925" type="inline" rend="margin-left:1em">
(食川反。方言云。關西謂舟
<lb n="0169a20"/>為〡也)
。</p>
<lb n="0169a21"/>婆利師迦<p id="pT56p0169a2105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(憬興云。此云白色華也。玄應大菩薩藏經音義云此云夏生護花也。華嚴經慧菀音義云
<lb n="0169a22"/>此云雨時花。西域呼夏為雨時。其花時生故名也)
。</p>
<lb n="0169a23"/>那婆摩利<p id="pT56p0169a2305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(此無所當故不翻之。慈恩意如此之)
。</p>
<lb n="0169a24"/>漂<p id="pT56p0169a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(撫昭疋妙二反。慈恩云。浮也流也。又作漂矣)
。</p>賊<p id="pT56p0169a2420" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昨則反。國語云姦勇也)
。</p>
<g ref="CB20106"/>生<p id="pT56p0169a2431" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古
<lb n="0169b01"/>壞反。武玄之云。人毀曰〡也。有云。加刀。損滅也。字作壞誤也。今案。若依此說壞〡異。自破曰壞人毀曰〡。法
<lb n="0169b02"/>師功德品不壞耳根與普門品段段壞應從土。此文與勸發品能破〡應從支。若依籕文〡壞同也)
。</p>
<lb n="0169b03"/>敵<p id="pT56p0169b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒歷反。爾雅云。〡匹也。怨之匹也。亦作敵矣)
。</p>消<p id="pT56p0169b0320" type="inline" rend="margin-left:1em">
(相腰反。陸法言云滅也)
。</p>
<lb n="0169b04"/>
<head>○妙音菩薩品</head>
<lb n="0169b05"/>百八萬<p id="pT56p0169b0504" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玄應云。可云八百万。文作百八萬非也。行賀云。百八万為正也)
。</p>宿王<p id="pT56p0169b0530" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上息救反。慈
<lb n="0169b06"/>恩云宿謂星像也)
。</p>
<lb n="0169b07"/>動搖<p id="pT56p0169b0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(餘昭反慈恩云。說文樹動也。玄應同之。今案。經本作搖。餘招弋照二反。說文玉篇切韻皆云動也。
<lb n="0169b08"/>通用無失矣也)
。</p>
<lb n="0169b09"/>為鬚<p id="pT56p0169b0903" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。花心〡蘂也。今案。華嚴經妙香為鬚蘂是也)
。</p>
<lb n="0169b10"/>㼼叔<p id="pT56p0169b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式竹反。亦作<g ref="CB20109"/>)
。</p>迦<p id="pT56p0169b1010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。唐云赤色寶也。西域記云。印度多有〡〡〡樹其花赤色。形大
<lb n="0169b11"/>如手。此寶色似彼花。因以為名。智周云。又傳云壁珪也。吉藏云。此云鸚鵡。此寶似鸚鵡鳥嘴赤色也)
。</p>
<lb n="0169b12"/>不鼓<p id="pT56p0169b1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(公戶反。陸法言云動也。韓知十云擊也。玉篇亦之錄反。有作鼓。鍾鼓也。非擊。或本鼓。不知所從
<lb n="0169b13"/>也。說文擊也。從支壴讀。若屬陸法言鼓。石欲反。擊也)
。</p>
<lb n="0169b14"/>那羅延<p id="pT56p0169b1404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。天名也。真諦云。翻為人生本。梵王是眾生之祖父。故云人生本也。等集眾德三昧經
<lb n="0169b15"/>玄應音義云。譯云鉤鎖力士也)
。</p>
<lb n="0169b16"/>五情<p id="pT56p0169b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(眼耳鼻舌身謂之〡〡也)
。</p>
<lb n="0169b17"/>鉢<p id="pT56p0169b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(麻杲云。〡器。胡人乞盂也。慧淨云。梵云〡。唐云器也。法跣梵網經疏云。具云鉢呾羅。此云應器矣)
。</p>
<lb n="0169b18"/>天大將軍<p id="pT56p0169b1805" type="inline" rend="margin-left:1em">
(智周云。有云是天力士。如鉢健提之類。亦如那羅延之流也。吉藏同之。又有云。是鬼
<lb n="0169b19"/>神如散脂大將。又有云。毘紐天也)
。</p>
<lb n="0169b20"/>宰官<p id="pT56p0169b2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一作亥反。慈恩云。聲類宰治也。謂治邑吏也。廣雅宰制也。謂制事者也。處位莅人名曰〡〡也)
。</p>
<lb n="0169b21"/>婦<p id="pT56p0169b2102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房父反。禮記云。士之妻曰〡也。廣雅云。女子謂之〡也)
。</p>
<lb n="0169b22"/>
<head>○觀世音菩薩普門品</head>
<lb n="0169b23"/>普門<p id="pT56p0169b2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。普者平等遍滿之義。門者入出之由處也)
。</p>
<lb n="0169b24"/>為求<p id="pT56p0169b2403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷云。為猶欲也)
。</p>
<lb n="0169c01"/>黑風<p id="pT56p0169c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。風之重者名為〡〡。吉藏有三釋。一云。風起時前有黑雲。故云〡〡。二云此風欲起時海
<lb n="0169c02"/>上有黑氣。仍以為名。三云。吹海岸黑沙故名〡〡。曇捷云。養律云。治身之道春避青風。夏赤秋白。冬避黑風。
<lb n="0169c03"/>是也)
。</p>舫<p id="pT56p0169c0304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(甫妄補曠二反。慈恩云舟也。通俗文連舟曰〡。謂併兩船也。吉藏云。關東謂之〡也)
。</p>
<lb n="0169c04"/>漂墮<p id="pT56p0169c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。曇捷作飃。解云。迴風為飃。謂風吹飃<g ref="CB20118"/>而去也。信行同之。慈恩如文之)
。</p>
<lb n="0169c05"/>羅剎<p id="pT56p0169c0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云羅剎婆。唐云暴惡也。吉藏云。此云可畏。正法華云淫鬼也)
。</p>
<lb n="0169c06"/>段<p id="pT56p0169c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒玩反。郭知玄云分〡也。孫愐云斷也)
。</p>
<lb n="0169c07"/>杒<p id="pT56p0169c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(勅久反。孫愐云。所以拘罪人也。慈恩云。在手曰〡。廣雅云〡謂之梏。胡沃反。手械也)
。</p>械<p id="pT56p0169c0735" type="inline" rend="margin-left:1em">
(胡介
<lb n="0169c08"/>反。郭知玄云。穿木加足也慈恩云。在脚曰〡。廣雅云。〡謂之桎　之日反。脚械也)
。</p>
<lb n="0169c09"/>枷<p id="pT56p0169c0902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古牙反。韻略云。穿木加頸也。慈恩云木在項也)
。</p>鎻<p id="pT56p0169c0921" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇果反。郭知玄云。連䥫環以枸頸也。慈恩云。䥫
<lb n="0169c10"/>在頂腰名〡亦作鏁矣)
。</p>
<lb n="0169c11"/>檢<p id="pT56p0169c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居奄反。慈恩云。廣雅甲也括也。謂括束也。釋名〡禁也。謂禁閉誨物使不得開露也。又察也。謂察錄繫縛
<lb n="0169c12"/>也。又〡者攝錄校也。字從木張。玄應同之。今案。經本從手。孫愐云撿挍也。釋氏云。速也攝也。通用無失。慧淨
<lb n="0169c13"/>云。拘束為〡王肅云。木在手足為〡。此即拘禁也)
。</p>繫<p id="pT56p0169c1321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。牢閉也。拘也縛也)
。</p>
<lb n="0169c14"/>經過<p id="pT56p0169c1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。曇捷作逕。即云居脛反。又音經。廣雅云經也之)
。</p>
<lb n="0169c15"/>威神<p id="pT56p0169c1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(道策云。威謂摧邪。神謂神通也)
。</p>巍巍<p id="pT56p0169c1517" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語韋反。慈恩云。〡〡大貌。薩峋云。功德高大亦
<lb n="0169c16"/>謂〡〡也)
。</p>唐<p id="pT56p0169c1606" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒郎反。慈恩云徒空也)
。</p>捐<p id="pT56p0169c1616" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡棄也)
。</p>
<lb n="0169c17"/>毘<p id="pT56p0169c1702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(房脂反)
。</p>沙門<p id="pT56p0169c1707" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云多門。北方天王也)
。</p>
<lb n="0169c18"/>執金剛神<p id="pT56p0169c1805" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。手執金剛。觀音異像也。吉藏云。鬼神住四天處。是摟至佛之化也。憬興云。瑜
<lb n="0169c19"/>伽論護天帝城之神是也)
。</p>
<lb n="0169c20"/>千兩<p id="pT56p0169c2003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。二十四銖為兩也)
。</p>魚<p id="pT56p0169c2014" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語居反。說文云水蟲也)
。</p>波<p id="pT56p0169c2024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云〡瀾也)
。</p>浪<lb n="0169c21"/>
<p id="pT56p0169c2101" rend="margin-left:1em">
(盧宕反。蔣魴云。水文波〡也)
。</p>刑<p id="pT56p0169c2113" type="inline" rend="margin-left:1em">
(戶經反。王仁煦云戮也。說文作㓝罰罪也)
。</p>禁<p id="pT56p0169c2130" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居䕃反。孫愐云守
<lb n="0169c22"/>也。釋氏云制也。又平聲止也)
。</p>釋然<p id="pT56p0169c2214" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詩注云。釋然解散也)
。</p>
<lb n="0169c23"/>祝<p id="pT56p0169c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">
(之授反。慈恩云。釋名〡屬也。以善惡辭相屬著也。說文作詶。〡詛也。今作呪矣)
。</p>詛<p id="pT56p0169c2333" type="inline" rend="margin-left:1em">
(側據反。慈恩云。
<lb n="0169c24"/>釋名〡阻也。使人行事阻限於言也。有作咀。咀嚼。非此義矣。孫愐云。呪詛以言相厭也。麻杲云。〡亦作咀也。今
<lb n="0170a01"/>案。咀有兩音。一側據反。與詛同。麻杲意也。二才與反。嚼也。為有此濫。慈恩不取而已)
。</p>
<lb n="0170a02"/>還著於本人<p id="pT56p0170a0206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(著直略反。釋氏云附也。元興寺明詮僧都云。陟慮反。明也。今案不爾。義乖玄
<lb n="0170a03"/>贊矣。或本云。彼即廻轉去。時人見添品法華經之文改入而已)
。</p>
<lb n="0170a04"/>尋聲<p id="pT56p0170a0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上。郭知玄云逐也。韓知十云續也。聖德太子云。一云尋依也。依聲廻去也。一云。尋即也聲聞也。
<lb n="0170a05"/>即聞廻去也。今案。可依後訓。論語鄭玄注云。鳴鼓聲其罪以責也。師說讀聲為聞也。疏云。鳴鼓而且言之。
<lb n="0170a06"/>則聞眾也)
。</p>雲雷鼓<p id="pT56p0170a0608" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。西域呼雷鼓為雲聲也之)
。</p>
<lb n="0170a07"/>掣<p id="pT56p0170a0702" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌制昌列二反。慈恩云〡引也)
。</p>電<p id="pT56p0170a0715" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云〡殄也。謂乍現則殄滅也。掣〡。此方解云。陰陽激耀也。關
<lb n="0170a08"/>中名覢電。吳人謂䃱磹也。覢失冉反。暫見也。䃱先念反。磹徒念反)
。</p>雹<p id="pT56p0170a0827" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蒲角反。慈恩云。陽為雨。陰
<lb n="0170a09"/>起脅之凝而為〡也)
。</p>厄<p id="pT56p0170a0910" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於隔反。蒼頡篇云〡困也)
。</p>
<lb n="0170a10"/>常願<p id="pT56p0170a1003" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云可本作當願非也。現常願之非當始願也。行<g ref="CB05287"/>作當願云。當今現始發心。爾後相續不間。故
<lb n="0170a11"/>云當願。今案。當字諸書皆云擬也來也無當今義。願若在現。常字為正矣)
。</p>
<lb n="0170a12"/>戒雷<p id="pT56p0170a1203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上古拜反。慈恩云。方言戒備也。古作誡同也。詩曰。豈不曰誡。〡警勑也。大悲制戒如似雷震。言
<lb n="0170a13"/>警勅也)
。</p>
<lb n="0170a14"/>慈意<p id="pT56p0170a1403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。勘梵本云梅怛利末那。梅怛利唐云慈。末那唐云意。或本作音。寫錯也。行<g ref="CB05287"/>同之)
。</p>
<lb n="0170a15"/>訟<p id="pT56p0170a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">
(詳容似用二反。說文云〡爭也。鄭玄云。爭財曰〡。孫愐云訴也)
。</p>陣<p id="pT56p0170a1527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直刃反。玉篇云〡師旅也。或作
<lb n="0170a16"/>
<g ref="CB20076"/>矣)
。</p>潮<p id="pT56p0170a1604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直遙反。麻杲云。海水每日再落也)
。</p>
<lb n="0170a17"/>
<head>○陀羅尼品</head>
<lb n="0170a18"/>呪<p id="pT56p0170a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(至獸反。武玄之云誓也。吉藏云。〡即是祕密法也。譬如世間禁〡等法也。湛然云。新譯名真言及明也)
。</p>
<lb n="0170a19"/>藥王菩薩陀羅尼<p id="pT56p0170a1908" type="inline" rend="margin-left:1em">
(陀羅尼有五翻。羅什。闍那崛多。玄奘智嚴。不空也。或本省羅什所
<lb n="0170a20"/>翻陀羅尼。入玄弉所翻陀羅尼。法證師翼贊依此本矣。智嚴之翻未有尋閱。開元釋教錄云。時有以本寫新呪入　幸
<lb n="0170a21"/>勿怪之。闍那崛多所翻陀羅尼雖有其本。恐繁不載。最要之句撰而入也)
。</p>
<lb n="0170a22"/>安爾<p id="pT56p0170a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。安去聲。下耳音。一。闍那崛多所翻加上云跢　十可反　下同　娙　他也反　下同　他。
<lb n="0170a23"/>安泥　奴帝反　下同　玄奘所翻加上云納慕曷<anchor xml:id="begd1e24505"/>剌<anchor xml:id="endd1e24505"/>怛那怛羅夜耶多娙他遏爾。　而制反。　不空所翻加上云怛
<lb n="0170a24"/>儞也他。去引　安上泥。儞曳反)
。</p>曼爾<p id="pT56p0170a2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二。玄奘云末爾。同上　不空云曼上泥。准上)
。</p>
<lb n="0170b01"/>摩禰<p id="pT56p0170b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(奴禮反。三。玄奘云末泥。奴諦反。不空云摩寧。引)
。</p>摩摩禰<p id="pT56p0170b0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云奴底反。四。
<lb n="0170b02"/>玄奘云末末泥。同上去聲。不空云麼麼寧引)
。</p>旨<p id="pT56p0170b0219" type="inline" rend="margin-left:1em">
(職雉反)
。</p>
<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170b0223" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云犁帝反。五。玄奘云質諦。
<lb n="0170b03"/>不空云即帝。引)
。</p>遮<p id="pT56p0170b0308" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上奢反)
。</p>梨第<p id="pT56p0170b0313" type="inline" rend="margin-left:1em">
(六。玄奘云折　暗列反。履諦。不空云左里帝。引)
。</p>賒<lb n="0170b04"/>
<p id="pT56p0170b0401" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云舍音。本始車反)
。</p>
<g ref="CB05594"/>
<p id="pT56p0170b0411" type="inline" rend="margin-left:1em">
(綿婢反。本注云羊鳴音。行<g ref="CB05287"/>云施夜反。七。玄奘云閃或染反。謎。莫
<lb n="0170b05"/>閉反。不空云捨銘。引)
。</p>賒履<p id="pT56p0170b0511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注罔雉反。曇捷云。栗死反。今案。准闍那崛多玄奘不空譯羅雉反
<lb n="0170b06"/>正也)
。</p>多瑋<p id="pT56p0170b0605" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云為鬼反。八。闍那崛多云鑠上弭多鼻。菩弭反。玄奘云閃弭。密爾反。多鼻。不
<lb n="0170b07"/>空云捨弭跢引微。上)
。</p>羶<p id="pT56p0170b0710" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注云輸千反。行<g ref="CB05287"/>云詩安反)
。</p>帝<p id="pT56p0170b0723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九。玄奘云扇重聲長呼。諦。不空
<lb n="0170b08"/>云扇引帝。引)
。</p>目帝<p id="pT56p0170b0808" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十。玄奘云目諦。不空云穆訖帝)
。</p>目多履<p id="pT56p0170b0823" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十一。行<g ref="CB05287"/>云。此下履字里尾
<lb n="0170b09"/>二音俱得。今案。履字准闍那崛多玄<anchor xml:id="begd1e24671"/>奘<anchor xml:id="endd1e24671"/>不空如上羅雉反。下亦准之。闍那崛多云慕上迦上跢跢迷。玄奘云目哆塔
<lb n="0170b10"/>謎。不空云穆訖怛多銘。引)
。</p>沙履<p id="pT56p0170b1013" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十二。玄奘云三謎。不空云娑銘。引)
。</p>阿瑋沙履<p id="pT56p0170b1030" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十三。
<lb n="0170b11"/>玄奘云阿毘三謎。不空云婀尾灑銘。引)
。</p>桑<p id="pT56p0170b1117" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云息郎反)
。</p>履<p id="pT56p0170b1124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十四。玄奘三磨。莫可反。不空云
<lb n="0170b12"/>娑上麼)
。</p>沙履<p id="pT56p0170b1206" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十五。玄奘加云三謎素。　清聲　不空加云<g ref="CB20122"/>銘引惹　自攞反。曳。平引)
。</p>
<lb n="0170b13"/>叉𧜟<p id="pT56p0170b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云曳音。十六。玄奘云剎重聲曳。不空云乞灑曳。平引)
。</p>阿叉𧜟<p id="pT56p0170b1328" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十七。
<lb n="0170b14"/>玄奘云惡剎曳。不空云惡乞灑曳。同上)
。</p>阿耆膩<p id="pT56p0170b1419" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十八。玄奘云惡剎<g ref="CB20062"/>　奴戒反。不空云惡乞史引
<lb n="0170b15"/>泥。尼整反)
。</p>羶帝<p id="pT56p0170b1507" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十九。玄奘云扇諦。不空云扇帝扇帝)
。</p>賒履<p id="pT56p0170b1523" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十。玄奘云閃謎。不空云捨弭)
。</p>
<lb n="0170b16"/>陀羅尼<p id="pT56p0170b1604" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十一。玄奘云駄<anchor xml:id="begd1e24794"/>剌<anchor xml:id="endd1e24794"/>力割反泥。不空云駄引囉抳。同前)
。</p>
<lb n="0170b17"/>阿盧<p id="pT56p0170b1703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落胡反)
。</p>伽婆娑<p id="pT56p0170b1709" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本註蘇柰反)
。</p>簸<p id="pT56p0170b1715" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。波破反)
。</p>蔗毘叉膩<lb n="0170b18"/>
<p id="pT56p0170b1801" rend="margin-left:1em">
(二十二。玄奘云阿路迦婆。去聲娑婆羅弗。補沒反。帝鉢剌著。知也反。吠剎<g ref="CB20062"/>。不空云阿去引路引
<lb n="0170b19"/>迦婆　去引　細鉢羅底也吠。　微閉反。引　乞叉抳。　同上。羅什不空本波羅沒帝之句歃矣)
。</p>禰毘<lb n="0170b20"/>
<p id="pT56p0170b2001" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云去聲)
。</p>剃<p id="pT56p0170b2007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(他計反。二十三。闍那崛多云鼻皤白可反。囉。玄奘云涅　奴紇反　栗地瑟𪘜　竹皆反。
<lb n="0170b21"/>不空云呬　聲異反。下同。呬魯)
。</p>阿便哆<p id="pT56p0170b2115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注都餓反)
。</p>邏<p id="pT56p0170b2121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云郎个反)
。</p>
<lb n="0170b22"/>禰履剃<p id="pT56p0170b2204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十四。玄奘云阿蹁　蒲眠反。　怛邏涅栗地瑟𪘜。不空云婀上便云多上羅𩕳尾瑟置。去)
。</p>
<lb n="0170b23"/>阿亶<p id="pT56p0170b2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云多但反。曇捷作邅。張連反)
。</p>哆波<g ref="CB20107"/>輸地<p id="pT56p0170b2321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注途賣反。二十五。玄奘云阿
<lb n="0170b24"/>蹁怛邏波利秫　尸聿反。　弟。不空云阿上典多播引哩秋　詩律反。　弟。引)
。</p>漚<p id="pT56p0170b2428" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云烏侯反)
。</p>
<lb n="0170c01"/>究<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十六。玄奘云。殟　烏沒反矩<g ref="CB20107"/>。不空云沃矩初爾)
。</p>牟究<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170c0125" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十七。玄奘云沒矩<g ref="CB20107"/>。不
<lb n="0170c02"/>空云穆矩黎)
。</p>阿羅<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170c0209" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十八。玄奘云阿<anchor xml:id="begd1e24979"/>剌<anchor xml:id="endd1e24979"/>𪘜。不空云婀羅嬭。平)
。</p>波羅<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170c0228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十九。玄
<lb n="0170c03"/>奘云鉢<anchor xml:id="begd1e24998"/>剌<anchor xml:id="endd1e24998"/>𪘜。不空云跛羅嬭。平)
。</p>首迦差<p id="pT56p0170c0316" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注初几反。三十。玄奘云輸式庚反。迦差初理反。不
<lb n="0170c04"/>空云輸上迦引乞史。引)
。</p>
<lb n="0170c05"/>阿三磨三履<p id="pT56p0170c0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十一。玄奘云阿三磨三謎。不空云婀上娑上麼<g ref="CB00857"/>銘)
。</p>佛馱毘吉
<lb n="0170c06"/>利袠<p id="pT56p0170c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(直質反)
。</p>帝<p id="pT56p0170c0607" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十二。今案。吉利字倒。可云毘利吉<g ref="CB20048"/>帝。闍那崛多云菩上駄上鼻盧枳羝。玄奘
<lb n="0170c07"/>云勃陀縛盧枳帝。不空云母駄尾路引可帝)
。</p>達磨波利差<p id="pT56p0170c0723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注猜離反)
。</p>帝<p id="pT56p0170c0729" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十三。
<lb n="0170c08"/>玄奘云達磨波利差低。不空云達麼鉢哩乞史帝)
。</p>僧伽涅瞿<p id="pT56p0170c0824" type="inline" rend="margin-left:1em">
(其俱反)
。</p>沙禰<p id="pT56p0170c0829" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十四。
<lb n="0170c09"/>玄奘加云僧伽去怛尼。僧伽涅具瑟尼。不空云僧去賀去涅　寧逸反。引　具　重呼引。灑抳。引)
。</p>
<lb n="0170c10"/>婆舍婆舍輸地<p id="pT56p0170c1007" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十五。玄奘云。<g ref="CB00849"/>耶　重聲。<g ref="CB00849"/>曳　短聲。毘輸達尼。不空云婆去
<lb n="0170c11"/>夜引婆去野尾戎引駄寧　引)
。</p>曼哆邏<p id="pT56p0170c1115" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十六。玄奘云曼㗌　丁怒反　利。不空云滿怛<g ref="CB03273"/>。引)
。</p>
<lb n="0170c12"/>曼哆邏叉夜多<p id="pT56p0170c1207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十七。玄奘云曼多羅剎也低。不空云滿怛羅乞灑野帝)
。</p>郵<p id="pT56p0170c1230" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云尤
<lb n="0170c13"/>音)
。</p>樓哆<p id="pT56p0170c1304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三十八。玄奘云胡魯低不空云魯帝。引)
。</p>郵樓哆憍舍略<p id="pT56p0170c1325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注盧遮
<lb n="0170c14"/>反。三十九。玄奘云摩訶胡魯多憍　舉放反。　設<g ref="CB20107"/>。不空云嚕多矩　去重呼。　設重曳。　不空羅什本摩訶闕
<lb n="0170c15"/>矣)
。</p>惡叉邏<p id="pT56p0170c1505" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四十。玄奘云。惡剎曳。不空云惡乞灑曳)
。</p>惡叉冶<p id="pT56p0170c1523" type="inline" rend="margin-left:1em">
(羊者反)
。</p>
<lb n="0170c16"/>多冶<p id="pT56p0170c1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四十一。玄奘云惡剎伐拏多耶。不空云惡乞灑野縛　無可反。曩跢引野)
。</p>阿婆盧<lb n="0170c17"/>
<p id="pT56p0170c1701" rend="margin-left:1em">
(四十二。玄奘云阿<g ref="CB00849"/>
<g ref="CB20107"/>。不空云嚩路)
。</p>阿摩若<p id="pT56p0170c1718" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注荏蔗反)
。</p>那多夜<p id="pT56p0170c1726" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四十二。玄奘云阿
<lb n="0170c18"/>末若　而夜反。那多耶。蘇波訶。不空云婀上磨孃　儞郎反。　曩跢也。娑縛引賀。羅什本娑賀闕矣)
。</p>
<lb n="0170c19"/>侵<p id="pT56p0170c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七林反。劉兆云〡害也。蒼頡篇云〡犯也)
。</p>擁<p id="pT56p0170c1919" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於隴反。麻杲云〡持也)
。</p>
<lb n="0170c20"/>富單那<p id="pT56p0170c2004" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云熱病鬼。掌記云短臭鬼。行賀云。世間不詳之鬼困病見之必死。正法化翻為溷
<lb n="0170c21"/>鬼也)
。</p>吉遮<p id="pT56p0170c2105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。具云訖里者。唐云所作。吉藏云。此云起尸鬼。正法華云突鬼也)
。</p>伺<p id="pT56p0170c2133" type="inline" rend="margin-left:1em">
(息茲相吏
<lb n="0170c22"/>二反。慈恩云。侯也視也。劉兆云奄也。鄭玄云察也。埤蒼作覗矣)
。</p>
<lb n="0170c23"/>勇施菩薩陀羅尼<p id="pT56p0170c2308" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。玄奘本有兩首。舊為一首矣)
。</p>
<lb n="0170c24"/>座<p id="pT56p0170c2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注誓螺反)
。</p>
<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0170c2408" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一。玄奘加上云怛姪他十伐唎。　轉舌呼不空加上怛儞也他　去引　入縛初爾)
。</p>
<lb n="0171a01"/>摩訶座<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0171a0105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二。玄奘云摩訶十伐唎。不空云麼賀引入縛黎)
。</p>郁<p id="pT56p0171a0124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云於六反)
。</p>枳<p id="pT56p0171a0131" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>
<lb n="0171a02"/>云。吉以反。本紙音。三。玄奘云鄔計。不空云<g ref="CB02244"/>計。引)
。</p>目枳<p id="pT56p0171a0222" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四。玄奘云目計。不空云穆計。引)
。</p>
<lb n="0171a03"/>阿<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0171a0303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五。玄奘云阿𪘜。去聲　不空云阿上□)
。</p>阿羅婆第<p id="pT56p0171a0321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(六。玄奘云阿吒　重聲　伐
<lb n="0171a04"/>諦。不空云阿上拏引縛底。　丁以反)
。</p>涅<g ref="CB20107"/>第<p id="pT56p0171a0417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七。玄<anchor xml:id="begd1e25387"/>奘<anchor xml:id="endd1e25387"/>云涅栗䶩。不空云𩕳㗚智曳。引)
。</p>
<lb n="0171a05"/>涅<g ref="CB20107"/>多婆第<p id="pT56p0171a0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(八。玄奘云涅栗吒伐諦。不空云涅㗚智夜縛底。玄<anchor xml:id="begd1e25412"/>奘<anchor xml:id="endd1e25412"/>三藏一首訖)
。</p>伊<p id="pT56p0171a0532" type="inline" rend="margin-left:1em">
(於脂
<lb n="0171a06"/>反)
。</p>緻<p id="pT56p0171a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注猪履反)
。</p>抳<p id="pT56p0171a0609" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云尼里反。又去聲。九。玄奘同之。不空云壹置𩕳)
。</p>韋緻抳<lb n="0171a07"/>
<p id="pT56p0171a0701" rend="margin-left:1em">
(十。玄奘云毘緻抳。不空云尾置𩕳)
。</p>旨緻抳<p id="pT56p0171a0717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十一。玄奘同之。不空云質置𩕳)
。</p>涅<g ref="CB20107"/>墀<lb n="0171a08"/>
<p id="pT56p0171a0801" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云直尼反)
。</p>抳<p id="pT56p0171a0808" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十二。玄奘云涅栗緻抳。不空云𩕳栗置𩕳)
。</p>涅犁<p id="pT56p0171a0826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(梨黎二音)
。</p>墀婆底<lb n="0171a09"/>
<p id="pT56p0171a0901" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云丁以反。十三。玄奘云涅栗着。　稚邪反。伐底　短聲。不空云𩕳㗚吒引嚩底娑嚩引賀)
。</p>
<lb n="0171a10"/>毘沙門天陀羅尼阿犁<p id="pT56p0171a1010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云作梨字。犁亦通不取。下二竝同。一。玄奘云
<lb n="0171a11"/>遏<g ref="CB20075"/>　除皆反。　不空加云咀儞也他　去引　遏智曳)
。</p>那犁<p id="pT56p0171a1121" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二。玄奘云捺<g ref="CB20075"/>。不空云捺智曳)
。</p>
<lb n="0171a12"/>
<g ref="CB00145"/>
<p id="pT56p0171a1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(湯故反)
。</p>那犁<p id="pT56p0171a1207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三。玄奘云努捺<g ref="CB20075"/>。不空云弩鼻捺智曳)
。</p>阿那盧<p id="pT56p0171a1225" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四。玄奘云阿
<lb n="0171a13"/>捺厨。　雉俱反。清聲。不空云婀曩嬭)
。</p>那履<p id="pT56p0171a1316" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五。玄奘云捺遲。不空云曩膩)
。</p>拘那履<lb n="0171a14"/>
<p id="pT56p0171a1401" rend="margin-left:1em">
(六。玄<anchor xml:id="begd1e25601"/>奘<anchor xml:id="endd1e25601"/>云俱捺遲。不空云矩曩膩娑嚩引賀)
。</p>
<lb n="0171a15"/>持國天王陀羅尼阿伽禰<p id="pT56p0171a1511" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一。玄奘云阿揭<g ref="CB20062"/>。不空加云怛儞也他婀上誐
<lb n="0171a16"/>抳引)
。</p>伽禰<p id="pT56p0171a1605" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二。玄奘云揭<g ref="CB20062"/>。不空云誐抳)
。</p>瞿利<p id="pT56p0171a1618" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三。玄奘云具唎。不空云橋　魚矯反。　哩)
。</p>
<lb n="0171a17"/>𠃵陀利<p id="pT56p0171a1704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四。玄奘云揵駄長唎。不空云彥引駄引哩)
。</p>旃陀利<p id="pT56p0171a1723" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五。玄奘云旃荼唎。不空云
<lb n="0171a18"/>戰拏上里)
。</p>摩蹬<p id="pT56p0171a1807" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云。徒亘反。又登亘反)
。</p>耆<p id="pT56p0171a1818" type="inline" rend="margin-left:1em">
(六。玄奘云摩蹬祇。不空云麼蹬倪。霓夷反)
。</p>
<lb n="0171a19"/>常求利<p id="pT56p0171a1904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(七。玄奘加上云卜重羯西。僧矩<g ref="CB20107"/>。常窶其俱反。履不空云卜羯斯僧矩黎)
。</p>浮<p id="pT56p0171a1933" type="inline" rend="margin-left:1em">
(縛謀
<lb n="0171a20"/>反)
。</p>樓莎<p id="pT56p0171a2004" type="inline" rend="margin-left:1em">
(蘇禾反)
。</p>抳<p id="pT56p0171a2008" type="inline" rend="margin-left:1em">
(八。玄奘云。勃盧薩抳。不空云母嚕引灑里娑縛引賀引)
。</p>頞<p id="pT56p0171a2030" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云安
<lb n="0171a21"/>葛反)
。</p>底<p id="pT56p0171a2104" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九。玄奘云阿揭悉底。不空本闕矣)
。</p>藍<p id="pT56p0171a2118" type="inline" rend="margin-left:1em">
(魯甘反)
。</p>婆<p id="pT56p0171a2122" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云結縛也)
。</p>
<lb n="0171a22"/>毘藍婆<p id="pT56p0171a2204" type="inline" rend="margin-left:1em">
(此云離縛)
。</p>曲齒<p id="pT56p0171a2210" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云施積)
。</p>華齒<p id="pT56p0171a2216" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云施華)
。</p>黑齒<p id="pT56p0171a2222" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云施黑)
。</p>
<lb n="0171a23"/>多髮<p id="pT56p0171a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云被髮)
。</p>無厭足<p id="pT56p0171a2310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云無着)
。</p>持瓔珞<p id="pT56p0171a2317" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云持花)
。</p>皐<p id="pT56p0171a2322" type="inline" rend="margin-left:1em">
(右勞反。行<g ref="CB05287"/>云。
<lb n="0171a24"/>有作睪非也)
。</p>帝<p id="pT56p0171a2407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(亦云何所)
。</p>奪<p id="pT56p0171a2412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徒活反。說文云強取也)
。</p>
<lb n="0171b01"/>一切眾生精氣<p id="pT56p0171b0107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(周易云。精氣為物。劉瓛云。精者靈也。吉藏云。眾生身中有七滴甛水。
<lb n="0171b02"/>取一二滴令人頭痛。三滴令人心悶。四五滴已下則死之。故名〡〡〡〡〡〡也)
。</p>
<lb n="0171b03"/>羅剎女陀羅尼伊提履<p id="pT56p0171b0310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(一。玄奘云。伊底謎。五遍。不空加上云怛儞也他壹底
<lb n="0171b04"/>銘。六遍)
。</p>伊提泯<p id="pT56p0171b0407" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云彌忍反。二)
。</p>伊提履<p id="pT56p0171b0417" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三)
。</p>阿提履<p id="pT56p0171b0421" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四)
。</p>伊
<lb n="0171b05"/>提履<p id="pT56p0171b0503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五)
。</p>泥履<p id="pT56p0171b0506" type="inline" rend="margin-left:1em">
(六。五遍。　玄奘云儞謎　五遍。　不空云𩕳銘。　五遍)
。</p>樓醯<p id="pT56p0171b0525" type="inline" rend="margin-left:1em">
(呼雞
<lb n="0171b06"/>反。十一。四遍。玄奘云胡魯醯。去聲。五遍。不空云魯係。五遍)
。</p>多醯<p id="pT56p0171b0625" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十五。三遍。玄奘云
<lb n="0171b07"/>薩　蘇紇反。䫂　都可反。　醯五遍　不空云娑跢係。五遍)
。</p>兜醯<p id="pT56p0171b0722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十八)
。</p>
<g ref="CB00145"/>醯<p id="pT56p0171b0726" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云上
<lb n="0171b08"/>奴侯反。十九。不空本有娑縛賀之句)
。</p>
<lb n="0171b09"/>毘陀羅<p id="pT56p0171b0904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云青色鬼。文句云。赤色鬼。未詳也。慧淨云。黑色鬼也)
。</p>揵陀<p id="pT56p0171b0930" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。
<lb n="0171b10"/>此云赤色鬼。文句云。黃色鬼。未祥也)
。</p>
<lb n="0171b11"/>烏摩勒伽<p id="pT56p0171b1105" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云食人精氣鬼。亦云大殺。文句云烏色鬼。未詳也)
。</p>
<lb n="0171b12"/>阿跋摩羅<p id="pT56p0171b1205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(吉藏云。此云影形鬼。亦云無鎧。注經云轉筋鬼。文句云青色鬼也)
。</p>
<lb n="0171b13"/>阿梨樹枝<p id="pT56p0171b1305" type="inline" rend="margin-left:1em">
(正法華翻為華剖。法證云。此華七葉名摩利闍迦。未開剖前合為一頭。既開剖已。破為
<lb n="0171b14"/>七分。吉藏云。此樹技墮地即破為七分。文句同之。孔雀經云。頭破作七分。猶如蘭香蕱。注云。遏爾迦曼折哩是
<lb n="0171b15"/>蘭香蕱頭也。舊云〡〡〡〡者訛也。西方元無〡〡〡也)
。</p>
<lb n="0171b16"/>如煞<p id="pT56p0171b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">
(式吏反。孫愐云大逆也。易云。臣〡其君。子〡其父也。玉篇煞殺二形所黠反。斷命也。弑<g ref="CB20120"/>二形施
<lb n="0171b17"/>志反。大逆也。孫愐唐韻<g ref="CB20120"/>殺<g ref="CB20126"/>三形皆有兩音。字形雖同隨義音別。今既大逆故用式吏反矣。<anchor xml:id="fnT56p0171b01"/>陸法言云。作殺煞
<lb n="0171b18"/>刪八反。戮也削也。韻詮弑殺也。王仁云。弑逆殺也。若殺弑同者何云弑也。或說文殺從攵杀聲。弑即在殺部。從式
<lb n="0171b19"/>殺省聲。又一切經玄應音義處處之中為各別字也。亦大般若理趣分云。假使殺害三界所攝一切有情云〡。既云
<lb n="0171b20"/>三界。有上有下可用何音。故知殺字不擇上下。若蕳別者下殺上人用弑字也)
。</p>
<lb n="0171b21"/>
<g ref="CB20077"/>油<p id="pT56p0171b2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上烏甲反慈恩云。〡壞也鎮也降也。又作<g ref="CB20053"/>。〡拶子遏反。逼也。也。或作押。胡甲反檻也。或作押。
<lb n="0171b22"/>烏甲反。押署也。亦古狎反。輔也束也逼也。柙押二形並非此義也。法證云。外國壓油以贍蔔諸華和而蒸之。蒸以
<lb n="0171b23"/>覆之。經日要令虫出。然後<g ref="CB20077"/>之取油。故為殃矣)
。</p>
<lb n="0171b24"/>斗<p id="pT56p0171b2402" type="inline" rend="margin-left:1em">
(當口反。漢書云。十升為〡也)
。</p>秤<p id="pT56p0171b2414" type="inline" rend="margin-left:1em">
(昌孕反。廣雅云。〡謂之銓。亦作稱同之。又昌陵反)
。</p>
<lb n="0171c01"/>調達<p id="pT56p0171c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。提婆達多略云〡〡。即天授也)
。</p>
<lb n="0171c02"/>波師迦華<p id="pT56p0171c0205" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。波利師迦華略云〡〡〡〡也)
。</p>
<lb n="0171c03"/>
<head>○妙莊嚴王本事品</head>
<lb n="0171c04"/>夫人<p id="pT56p0171c0403" type="inline" rend="margin-left:1em">
(禮記云。諸侯之妃曰〡〡也)
。</p>
<lb n="0171c05"/>三十七助道法<p id="pT56p0171c0507" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四念住。四正斷。四神足。五根。五力。七等覺支。八聖道支。謂之三十七助
<lb n="0171c06"/>道法也)
。</p>
<lb n="0171c07"/>履水<p id="pT56p0171c0703" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上力几反。郭知玄云踐也)
。</p>一眼龜<p id="pT56p0171c0716" type="inline" rend="margin-left:1em">
(居追反。孫愐云。水蟲<g ref="CB15048"/>屬也。大戴禮云。甲蟲之
<lb n="0171c08"/>長也。行<g ref="CB05287"/>云。亦作盲眼〡。經文作一眼。與諸經論相違。栖復云眼<g ref="CB00799"/>〡。今案。雜阿含經云。內海之中有一眼龜。
<lb n="0171c09"/>其身重大不能久浮。有一浮木木有一孔。於內海中隨波浪轉。龜出遇木乃得一者。是事極難也。既有誠文不可
<lb n="0171c10"/>容易改之。諸疏之中皆存一眼義。具如清素師破之也)
。</p>浮木<p id="pT56p0171c1024" type="inline" rend="margin-left:1em">
(說文云。浮泛也。今案。〡〡猶査也)
。</p>
<lb n="0171c11"/>采女<p id="pT56p0171c1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(上倉宰食代二反。薩峋云官也。行<g ref="CB05287"/>云。<anchor xml:id="begd1e26225"/>采<anchor xml:id="endd1e26225"/>擇有德之女也。亦應作婇。釋氏云婇女也。或作綵。〡綾
<lb n="0171c12"/>也。不叶此義也)
。</p>
<lb n="0171c13"/>娑羅樹<p id="pT56p0171c1304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(法藏師云。此云堅固。亦云勝也。華嚴慧菀音義云。〡〡此云高遠。以其林木森竦出餘林之
<lb n="0171c14"/>上也。舊翻云固者誤。娑囉之與娑羅聲勢相近也。西域記云。其樹類檞。胡谷反。皮青白。葉甚光潤也)
。</p>
<lb n="0171c15"/>付弟<p id="pT56p0171c1503" type="inline" rend="margin-left:1em">
(賈逵云弟次也)
。</p>紺<p id="pT56p0171c1510" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古暗反。慈恩云。帛染青而揚赤色也。釋名云。〡含也。青而含赤色也)
。</p>
<lb n="0171c16"/>珂<p id="pT56p0171c1602" type="inline" rend="margin-left:1em">
(苦何反。廣雅云。石似玉也。埤蒼云馬腦也。慈恩云。螺屬。出海中。潔白如雪者也。有作軻。口佐反。接軸
<lb n="0171c17"/>也。亦轗軻不遇也。非此中義。轗口紺反)
。</p>齊<p id="pT56p0171c1717" type="inline" rend="margin-left:1em">
(徂奚反。郭知玄云<g ref="CB17134"/>也。薩峋云等也)
。</p>密<p id="pT56p0171c1732" type="inline" rend="margin-left:1em">
(玉篇云〡厚也
<lb n="0171c18"/>孔安國云邇近也)
。</p>
<lb n="0171c19"/>頻婆果<p id="pT56p0171c1904" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。色丹且潤之菓。此方無之。故不翻矣)
。</p>
<lb n="0171c20"/>
<head>○普賢菩薩勸發品</head>
<lb n="0171c21"/>普賢<p id="pT56p0171c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。德利周滿名普。仁慈慧悟曰賢。更有餘義。恐繁不載之)
。</p>勸發<p id="pT56p0171c2129" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。誘㢡名勸。導
<lb n="0171c22"/>生為發。文句云。〡〡者戀法之辭也)
。</p>
<lb n="0171c23"/>正定聚<p id="pT56p0171c2304" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云。〡〡〡者正見決定也)
。</p>
<lb n="0171c24"/>韋陀羅<p id="pT56p0171c2404" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。與上毘陀羅同也。古人毘違通音也。山陰沙門智廣悉曇字紀云。言事道斷。嚩字舊又
<lb n="0172a01"/>音和是也)
。</p>通利<p id="pT56p0172a0107" type="inline" rend="margin-left:1em">
(王仁煦云不鈍也)
。</p>
<lb n="0172a02"/>普賢菩薩陀羅尼阿檀地<p id="pT56p0172a0211" type="inline" rend="margin-left:1em">
(本注途賣反。一。玄奘云怛姪他遏彈　去聲　<g ref="CB20075"/>
<lb n="0172a03"/>徒皆反輕。不空云。怛儞也他婀上難上嬭)
。</p>檀陀婆地<p id="pT56p0172a0321" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二。玄奘云。彈茶重長。鉢底。丁履反。
<lb n="0172a04"/>不空云。難拏跛底)
。</p>檀陀婆帝<p id="pT56p0172a0412" type="inline" rend="margin-left:1em">
(三。玄奘加上云伐<anchor xml:id="fnT56p0172a01"/>栗諦。彈茶伐栗諦。不空加上云<g ref="CB09689"/>　轉舌呼。
<lb n="0172a05"/>帝。難拏<g ref="CB09689"/>準上帝)
。</p>檀陀鳩賒<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0172a0513" type="inline" rend="margin-left:1em">
(四。玄奘加上云彈茶伐栗怛尼。彈茶拘舍<g ref="CB20107"/>。不空加上
<lb n="0172a06"/>云難上拏引<g ref="CB09689"/>多𩕳。難拏矩捨黎)
。</p>檀陀修陀<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0172a0619" type="inline" rend="margin-left:1em">
(五。玄奘云。彈茶蘇達唎。不空云難拏素駄里)
。</p>
<lb n="0172a07"/>修陀<g ref="CB20107"/>
<p id="pT56p0172a0704" type="inline" rend="margin-left:1em">
(六。玄奘云蘇駄。長聲不空本闕矣)
。</p>修陀羅婆底<p id="pT56p0172a0722" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云丁以反。
<lb n="0172a08"/>七玄奘云。蘇駄羅鉢底丁履反不空云。素駄羅鉢底)
。</p>佛馱波羶禰<p id="pT56p0172a0826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(八。玄奘云。勃陀重鉢設
<lb n="0172a09"/>諦。不空云。母駄鉢始也𩕳)
。</p>
<lb n="0172a10"/>薩婆陀羅尼阿婆多尼<p id="pT56p0172a1010" type="inline" rend="margin-left:1em">
(九。玄奘云。薩嚩默剌尼阿伐栗怛泥。　去聲。　不空
<lb n="0172a11"/>云。薩嚩駄引囉抳阿　去引　<g ref="CB09689"/>舌多上𩕳)
。</p>薩婆婆沙阿婆多尼<p id="pT56p0172a1124" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十。玄奘云。薩嚩
<lb n="0172a12"/>婆去莎　所也反。　伐栗怛泥。　不空云。薩嚩婆　去引　灑<g ref="CB09689"/>多𩕳)
。</p>修阿婆多尼<p id="pT56p0172a1228" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十一。
<lb n="0172a13"/>玄奘云。蘇阿伐栗怛尼輕。不空云。素阿<g ref="CB09689"/>多𩕳)
。</p>僧伽婆履叉尼<p id="pT56p0172a1325" type="inline" rend="margin-left:1em">
(行<g ref="CB05287"/>云下去聲。十
<lb n="0172a14"/>二。玄奘云。僧伽婆唎剎尼。依字不空云。僧去伽跛里引乞史帝)
。</p>僧伽涅伽陀尼<lb n="0172a15"/>
<p id="pT56p0172a1501" rend="margin-left:1em">
(十三。玄奘云。僧伽涅伽怛尼不空云。僧伽涅具灑寧)
。</p>阿僧祇<p id="pT56p0172a1524" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十上。玄奘加上云薩達摩蘇波唎差
<lb n="0172a16"/>初履反　諦。阿僧墾。不空加云薩達舌磨鼻素跛哩引乞吏帝。婀僧上契)
。</p>僧伽波伽地<lb n="0172a17"/>
<p id="pT56p0172a1701" rend="margin-left:1em">
(十五。玄奘云。僧伽波揭低。不空云。僧去伽　去引　跛誐帝)
。</p>帝<g ref="CB20107"/>阿惰<p id="pT56p0172a1726" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曇捷作陏。辭䂓反。字
<lb n="0172a18"/>書所無。相傳作郁。音讀慈恩云。阿㤢字應作阿惰。〡字音徒臥反。梵云怛唎唐云三。梵云阿特嚩。唐云世。梵云
<lb n="0172a19"/>僧伽唐云眾。梵云出略唐云同一種。合言三世眾同一種。有作㤢字。相傳於六反。音既不然。亦無此字。梵云阿特
<lb n="0172a20"/>縛訛云阿惰。傳寫錯誤。變惰為惰也。玄應行<g ref="CB05287"/>同之。今案。曇捷不撿梵本誤作郁音矣)
。</p>僧伽兜略<lb n="0172a21"/>
<p id="pT56p0172a2101" rend="margin-left:1em">
(本注盧遮反)
。</p>波羅帝<p id="pT56p0172a2109" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十六。玄弉云。怛唎阿特縛僧伽咄略上聲。鉢羅弗　補沒反。諦。不空云。底里
<lb n="0172a22"/>遏跢吠僧伽上咄里野鉢羅沒舌帝。或本波羅帝上加阿羅帝之句。今准玄奘不空以無為正<anchor xml:id="fnT56p0172a02"/>矣)
。</p>薩婆僧
<lb n="0172a23"/>伽三摩地伽蘭<p id="pT56p0172a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">
(落落)
。</p>地<p id="pT56p0172a2310" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十七。玄奘云。薩嚩僧伽三末底羯爛清長。諦。不空云。
<lb n="0172a24"/>薩嚩僧去伽去三去麼鼻底訖<g ref="CB02735"/>引帝)
。</p>薩婆達磨修婆利剎帝<p id="pT56p0172a2425" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十八。玄奘云。薩
<lb n="0172b01"/>嚩達摩蘇鉢理差　初理反。諦。不空云。薩縛達磨素跛哩乞史帝)
。</p>薩婆薩埵樓馱憍
<lb n="0172b02"/>舍略阿<g ref="CB00145"/>伽地<p id="pT56p0172b0207" type="inline" rend="margin-left:1em">
(十九。玄奘云。薩嚩薩埵胡魯多憍設略　力迦反。<anchor xml:id="fnT56p0172b03"/>婀奴揭諦。不空云。薩
<lb n="0172b03"/>縛薩怛縛嚕舌多矯引設里野努鼻誐帝)
。</p>辛阿<p id="pT56p0172b0319" type="inline" rend="margin-left:1em">
(今案。阿字應作訶。撿梵本因不可得訶字也。闍那崛多用
<lb n="0172b04"/>伽字。玄奘用訶字。不空用賀字。蓋此意也。正法華翻為師子。西域記慈恩傳玄應師等皆云師子。梵云僧訶故知
<lb n="0172b05"/>阿訶相近。寫者誤錯。變辛阿焉)
。</p>毘吉利地帝<p id="pT56p0172b0518" type="inline" rend="margin-left:1em">
(二十。闍那崛多云。嘶斯蠅
<lb n="0172b06"/>伽上鼻枳離馳上<g ref="CB11957"/>。玄奘云。僧　所繒反。□毘　重聲　訖唎雉諦。蘇波訶。不空加下云僧　星包反。賀尾訖里膩
<lb n="0172b07"/>帝。婀弩鼻襪帝<g ref="CB09689"/>底𩕳<g ref="CB09689"/>跢去里娑嚩引賀)
。</p>
<lb n="0172b08"/>迎<p id="pT56p0172b0802" type="inline" rend="margin-left:1em">
(語京魚敬二反。武玄之云侯也。王仁煦云迓也。薩峋云請也)
。</p>冠<p id="pT56p0172b0826" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古凡反。陸法言云首飾也。說文
<lb n="0172b09"/>云。弁<anchor xml:id="fnT56p0172b04"/>□之總名也。亦作冠又古玩反)
。</p>
<lb n="0172b10"/>兜率天<p id="pT56p0172b1004" type="inline" rend="margin-left:1em">
(具云覩史多天。唐云知足天)
。</p>
<lb n="0172b11"/>手筆<p id="pT56p0172b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">
(慈恩云技藝也)
。</p>輕笑<p id="pT56p0172b1111" type="inline" rend="margin-left:1em">
(曹憲云笑侮也。蔣魴云嗤笑也)
。</p>
<lb n="0172b12"/>繚<p id="pT56p0172b1202" type="inline" rend="margin-left:1em">
(盧鳥反。慈恩云。〡繞也纏也。謂相纏繞也。曇捷云。〡縛也。義不叶矣。騫師云。宜為了字。謂子無兩臂不
<lb n="0172b13"/>任統於事務。家業畢了。無所付委也。今案。武玄之云。了象人無兩臂也。薩峋云了□也。案。行脛相交也。了字亦
<lb n="0172b14"/>得矣。<g ref="CB20101"/>力弔反。玉篇云。行脛相交也)
。</p>角<p id="pT56p0172b1416" type="inline" rend="margin-left:1em">
(古岳反。麻杲云斜也)
。</p>睞<p id="pT56p0172b1425" type="inline" rend="margin-left:1em">
(洛代反慈恩云。說文曰。童子不
<lb n="0172b15"/>正也。廣雅傍視也。蒼頡篇內視曰〡也。行<g ref="CB05287"/>云。角〡目內斜視也)
。</p>膿<p id="pT56p0172b1527" type="inline" rend="margin-left:1em">
(乃公反。說文云腫血也。字林云。爛
<lb n="0172b16"/>瘡汁曰〡。聲類奴冬反。亦作盥矣)
。</p>
<lb n="0172b17"/>法華經釋文卷下
(終)
<lb n="0172b18"/>
<p id="pT56p0172b1801">
(先師中公製作斯文。未及清書付愚早逝。遺言留耳。
<lb n="0172b19"/>訓恩在心。故今尋書。獻上納言矣。弟子真興)
。</p>
<lb n="0172b20"/>
<p id="pT56p0172b2001">
(（表紙裏云）)
</p>
<lb n="0172b21"/>
<p id="pT56p0172b2101">平上去入
(依下字)
　濁平聲字輕重</p>
<lb n="0172b22"/>
<p id="pT56p0172b2201">輕重清濁
(依上字)
　濁上入聲字重輕</p>
<lb n="0172b23"/>
<p id="pT56p0172b2301">從本清字但隨出來　上聲字重短輕長</p>
<lb n="0172b24"/>
<p id="pT56p0172b2401">去聲字重長輕短</p>
<lb n="0172b25"/>
<p id="pT56p0172b2501">對馬　都司馬｝音　平聲
(ノ)
字
(ハ)

(都司馬音渡上□音)
上去聲
(對馬音渡平聲)
。</p>
<lb n="0172b26"/>
<p id="pT56p0172b2601">西域記第一卷云音訛則義失語謬則理乖。</p>
</p5txt>