<p5txt n="X31n0606">
<lb n="0001a01"/>
<lb n="0001a02"/>
<head>No. 606-A
<lb n="0001a03"/> 重刻法華科註序</head>
<lb n="0001a04"/>
<lb n="0001a05"/>
<p id="pX31p0001a0501">妙法者是自心之別名蓮華者乃妙法之巧喻也心
<lb n="0001a06"/>之於物即事而真猶如蓮之方華即實處染而淨經
<lb n="0001a07"/>者訓徑宜達自心玅境之要路也盖目諸佛出興唯
<lb n="0001a08"/>為斯一事欲令眾生開示佛知見便得清淨故正與
<lb n="0001a09"/>達磨直指人心示其捷徑全無貳致矣智者手不執
<lb n="0001a10"/>卷常讀是經口無言音徧誦眾典者斯之謂乎小子
<lb n="0001a11"/>存䇿效重鍥於徐氏擬予於柯山重需讐校其書倫
<lb n="0001a12"/>師雖祖述天台及玅樂舊所刊行不能無差訛豈翅
<lb n="0001a13"/>分毫作亥豕而<anchor xml:id="begd1e98"/>已<anchor xml:id="endd1e98"/>其義亦間燕說舉燭今為是正而
<lb n="0001a14"/>以便弘闡所謂總持無文字文字顯總持茲知文持
<lb n="0001a15"/>持一佛乘義持持弌大事然則文辭義詮其舍諸。</p>
<lb n="0001a16"/>
<p id="pX31p0001a1601">元祿甲戌夏佛降誕日　釋
(養存)
謹題於讚陽龜山</p>
<lb n="0001a17"/>
<lb n="0001a18"/>
<lb n="0001a19"/>
<lb n="0001a20"/>
<lb n="0001a21"/>
<lb n="0001a22"/>
<lb n="0001a23"/>
<lb n="0001a24"/>
<lb n="0001b01"/>
<lb n="0001b02"/>
<head>No. 606-B
<lb n="0001b03"/> 依天台科釋註法華經序</head>
<lb n="0001b04"/>
<lb n="0001b05"/>
<byline>四明海慧教院住持傳教沙門平磵必昇述</byline>
<lb n="0001b06"/>
<p id="pX31p0001b0601">靈山會上玅法華經昔日世尊金口宣暢阿難貝多
<lb n="0001b07"/>結集羅什次翻此經洎我天台玅談玄疏章安纂集
<lb n="0001b08"/>荊溪作記良由如來教化之本原祖師傳弘之命脈
<lb n="0001b09"/>故歷劫而不泯徧剎土以流行名德碩師處處建立
<lb n="0001b10"/>法幢長篇巨軸在在敷揚教義有倫法師甞註此經
<lb n="0001b11"/>今習善徐居士深信佛乘好樂教法慨茲印板湮沒
<lb n="0001b12"/>悉取其經依科分註起倫師<anchor xml:id="begd1e164"/>已<anchor xml:id="endd1e164"/>墜之書開後學易入
<lb n="0001b13"/>之徑雖曰柯山之述註實皆天台之疏文科標于上
<lb n="0001b14"/>註顯于下一覽周知眾義悉現𨤲為七帙壽諸良梓
<lb n="0001b15"/>又得諸山名德里閈仁賢相與助成必有寂光佛祖
<lb n="0001b16"/>冥空天龍密宣願力原夫
天台智者初依大蘇面承南嶽用普賢觀為正行誦
<lb n="0001b18"/>法華經為歷事豁然大悟獲旋總持徹見靈山儼然
<lb n="0001b19"/>大會親聆妙法轉示後人今演此道誠是先志使後
<lb n="0001b20"/>之人聞此生信即一念信解微有開發即略解言趣
<lb n="0001b21"/>復能潤物即廣為他說功倍理契即深信觀成現在
<lb n="0001b22"/>四信滅後五品兩得相符不遠而復其或知心道友
<lb n="0001b23"/>同門信人一言之下心地開通一句之中義天明朗
<lb n="0001b24"/>眾寶大車皆本然之物長者大宅即固有之家實相
<lb n="0001c01"/>體心曠神怡珍寶所色盈目眩服上玅珍御飾頂髻
<lb n="0001c02"/>明珠論壽命則限量墨塵言聚會則影響等玅供養
<lb n="0001c03"/>乃攪長河為酥酪受用則變大地作黃金功不浪施
<lb n="0001c04"/>福不唐捐閻浮提內豈是虗行龍華會中宜應慶快
<lb n="0001c05"/>必昇屬在校讐辭不堪命輙陳管見贅云爾。</p>
<p id="pX31p0001c0518" type="inline">元貞改
<lb n="0001c06"/>元乙未彌勒生辰書</p>
<lb n="0001c07"/>
<lb n="0001c08"/>
<lb n="0001c09"/>
<lb n="0001c10"/>
<lb n="0001c11"/>
<lb n="0001c12"/>
<lb n="0001c13"/>
<lb n="0001c14"/>
<lb n="0001c15"/>
<lb n="0001c16"/>
<lb n="0001c17"/>
<lb n="0001c18"/>
<lb n="0001c19"/>
<lb n="0001c20"/>
<lb n="0001c21"/>
<lb n="0001c22"/>
<lb n="0001c23"/>
<lb n="0001c24"/>
<lb n="0002a01"/>
<head>法華經科註目次</head>
<lb n="0002a02"/>
<lb n="0002a03"/>卷第一
<lb n="0002a04"/>序智顗述觀心誦經法<lb n="0002a05"/>與咸錄釋經六意法華三分總別之圖<lb n="0002a06"/>弘傳序註序品第一<lb n="0002a07"/>方便品第二<lb n="0002a08"/>卷第二
<lb n="0002a09"/>譬喻品第三信解品第四<lb n="0002a10"/>卷第三
<lb n="0002a11"/>藥草喻品第五授記品第六<lb n="0002a12"/>化城喻品第七<lb n="0002a13"/>卷第四
<lb n="0002a14"/>五百弟子授記品第八授學無學人記品第九<lb n="0002a15"/>法師品第十見寶塔品第十一<lb n="0002a16"/>卷第五
<lb n="0002a17"/>提婆達多品第十二勸持品第十三<lb n="0002a18"/>安樂行品第十四從地涌出品第十五<lb n="0002a19"/>卷第六
<lb n="0002a20"/>如來壽量品第十六分別功德品第十七<lb n="0002a21"/>隨喜功能品第十八法師功德品第十九<lb n="0002a22"/>卷第七
<lb n="0002a23"/>常不輕菩薩品第二十如來神力品第二十一<lb n="0002a24"/>囑累品第二十二<lb n="0002b01"/>藥王菩薩本事品第二十三<lb n="0002b02"/>妙音菩薩品第二十四<lb n="0002b03"/>卷第八
<lb n="0002b04"/>觀世音菩薩普門品第二十五<lb n="0002b05"/>陀羅尼第二十六<lb n="0002b06"/>妙莊嚴王本事品第二十七<lb n="0002b07"/>普賢菩薩勸發品第二十八<lb n="0002b08"/>
<lb n="0002b09"/>
<p id="pX31p0002b0901">法華經科註目次
(終)
</p>
<lb n="0002b10"/>
<lb n="0002b11"/>
<lb n="0002b12"/>
<lb n="0002b13"/>
<lb n="0002b14"/>
<lb n="0002b15"/>
<lb n="0002b16"/>
<head>天台智者大師觀心誦經法</head>
<lb n="0002b17"/>
<p id="pX31p0002b1701" rend="margin-left:1em">夫欲誦經滅罪第一先須盥漱整肅威儀別座跏
<lb n="0002b18"/>趺而坐第二入觀觀所坐之座高廣嚴好次觀座
<lb n="0002b19"/>下皆有天龍八部四眾圍遶聽法次須運心作觀
<lb n="0002b20"/>觀我能為法師傳佛正教為四眾說想所出聲非
<lb n="0002b21"/>但此一席眾乃至十方皆得聽受名為假觀次觀
<lb n="0002b22"/>能說之人所誦之經何者是經為經卷是為紙墨
<lb n="0002b23"/>是為標軸是誦音為口出為齦齶和合而出為有
<lb n="0002b24"/>我身為無我身誰是誦者為心是誦為口是誦為
<lb n="0002c01"/>和合出觀此四眾為是實有為從想生四眾非有
<lb n="0002c02"/>無我能誦是名空觀雖無所誦之經而有經卷紙
<lb n="0002c03"/>墨文字雖無能誦之人而有我身為四眾宣說雖
<lb n="0002c04"/>非內外不離內外雖非經卷不離經卷雖非身口
<lb n="0002c05"/>不出身口從始至終必無差謬名不可思議能作
<lb n="0002c06"/>此解能作此觀名為三觀於一心中得不前不後
<lb n="0002c07"/>三觀宛然雖無施者而有法施雖無受者四眾炳
<lb n="0002c08"/>然雖無法座登座宣說非一二三而一二三名為
<lb n="0002c09"/>法施檀波羅蜜專心誦持無諸遮礙名為持戒忍
<lb n="0002c10"/>耐惡覺名聞財利皆不能惱名之為忍一心不息
<lb n="0002c11"/>從始至終無有懈怠名為精進專念此經無有愛
<lb n="0002c12"/>味名之為禪分別無謬序正流通無不諦了句文
<lb n="0002c13"/>分明名為般若是名六波羅蜜具足自行此經名
<lb n="0002c14"/>之為實傳授外人名之為權若能一生以此成辦
<lb n="0002c15"/>功德於無始心名為正因仍有觀心名為了因高
<lb n="0002c16"/>座為四眾說授名為緣因三觀具足若觀未明但
<lb n="0002c17"/>是性德研之不<anchor xml:id="begd1e477"/>已<anchor xml:id="endd1e477"/>觀心相應名托聖胎以胎業成
<lb n="0002c18"/>就名為修德中間四十一位亦修亦性至於極果
<lb n="0002c19"/>名為種智伊字三點不縱不橫名大涅槃能到彼
<lb n="0002c20"/>岸名第一義空平等大慧是名誦經正觀三世諸
<lb n="0002c21"/>佛無不從此而生信者可施無信莫說第三言流
<lb n="0002c22"/>通者若自調度不名為慈見苦不救不名為悲既
<lb n="0002c23"/>修正觀現前復應莊嚴法界所誦經竟出觀之後
<lb n="0002c24"/>以此運觀功德<anchor xml:id="begd1e498"/>已<anchor xml:id="endd1e498"/>登正覺者願廣度眾生入位之
<lb n="0003a01"/>人悉登上地未入位者即運慈悲二法願未來世
<lb n="0003a02"/>共成正覺。</p>
<lb n="0003a03"/>
<lb n="0003a04"/>
<lb n="0003a05"/>
<lb n="0003a06"/>
<lb n="0003a07"/>
<lb n="0003a08"/>
<lb n="0003a09"/>
<head>先敘台宗釋經六意</head>
<lb n="0003a10"/>
<byline>丹丘凝翠蘭若澤山叟　與咸　錄</byline>
<lb n="0003a11"/>
<p id="pX31p0003a1101" rend="margin-left:1em">○一約五時判大化。</p>
<p id="pX31p0003a1109" type="inline" rend="margin-left:1em">一華嚴時佛初成道於寂
<lb n="0003a12"/>滅場為大菩薩現舍那身說圓滿教即華嚴梵網
<lb n="0003a13"/>等經最初頓說二乘之人如聾如啞經云我始坐
<lb n="0003a14"/>道場觀樹亦經行於三七日中常思惟是事又云
<lb n="0003a15"/>大富長者踞師子牀窮子驚走之時也此如日出
<lb n="0003a16"/>先照高山時此經初從佛出如從牛出乳味也。</p>
<lb n="0003a17"/>
<p id="pX31p0003a1701" rend="margin-left:1em">二鹿苑時佛之本意皆欲諸眾生普入佛慧奈何
<lb n="0003a18"/>機有未堪聞必生謗反增罪業今經云若但讚佛
<lb n="0003a19"/>乘眾生沒在苦尋以方便力示以三乘教於是脫
<lb n="0003a20"/>舍那珍服著丈六弊衣於鹿苑說小乘法聞則易
<lb n="0003a21"/>解即阿含小乘等經二乘悟解證羅漢果今經云
<lb n="0003a22"/>密遣二人形色憔悴誘引窮子二十年中常令除
<lb n="0003a23"/>糞如日照幽谷如轉乳成酪味也。</p>
<p id="pX31p0003a2314" type="inline" rend="margin-left:1em">三方等時既
<lb n="0003a24"/>於鹿苑權用小乘得此一流方堪受化既受化<anchor xml:id="begd1e567"/>已<anchor xml:id="endd1e567"/>
<lb n="0003b01"/>將欲還令歸於大乘故寄淨名彈訶殃掘斥罵此
<lb n="0003b02"/>一類方堪受得道果聞罵不瞋內懷慚愧恣殃掘
<lb n="0003b03"/>之譏任淨名之折如彼窮子過是<anchor xml:id="begd1e582"/>已<anchor xml:id="endd1e582"/>後心相體信
<lb n="0003b04"/>出入無難見菩薩不思議事心自恥之云何如來
<lb n="0003b05"/>以小乘法而見化度是我等咎非世尊也此類小
<lb n="0003b06"/>機於方等中能如此悔恨者謂之迴心向大是說
<lb n="0003b07"/>淨名殃掘思益楞伽諸方等經此如日照平地時
<lb n="0003b08"/>如從酪轉生酥味也。</p>
<p id="pX31p0003b0809" type="inline" rend="margin-left:1em">四般若時小乘之人心既
<lb n="0003b09"/>迴惑大乘機發於此時為說般若融通淘汰令彼
<lb n="0003b10"/>窮子得見寶藏心生欣喜此如日禺中時如轉生
<lb n="0003b11"/>酥成熟酥味也。</p>
<p id="pX31p0003b1107" type="inline" rend="margin-left:1em">五法華涅槃時如來從彼鹿苑
<lb n="0003b12"/>調停攝化此諸機緣今日淳熟堪受大法故說無
<lb n="0003b13"/>量義經從一法出生諸法欲令知此三乘諸法從
<lb n="0003b14"/>一法生可以會彼三乘皆歸一乘於是入無量義
<lb n="0003b15"/>處三昧放光現瑞駭動群機假彌勒懷疑而發問
<lb n="0003b16"/>寄文殊決答以引起乃云我見燈明佛本光瑞如
<lb n="0003b17"/>此以是知今佛欲說法華經故世尊從三昧起稱
<lb n="0003b18"/>歎方便三請四止略開廣開普令群機開佛知見
<lb n="0003b19"/>皆成佛道方暢如來出世大意使諸漸來一類聲
<lb n="0003b20"/>聞悟本見聞皆是佛法無上大寶不求自得客作
<lb n="0003b21"/>賤人是長者子授記聲聞悉皆成佛此如日輪當
<lb n="0003b22"/>午時如醍醐上味純一無雜然後說涅槃經捃拾
<lb n="0003b23"/>殘機扶律談常廣開佛性大事<anchor xml:id="begd1e635"/>已<anchor xml:id="endd1e635"/>畢一化<anchor xml:id="begd1e641"/>已<anchor xml:id="endd1e641"/>周故
<lb n="0003b24"/>於雙林示入涅槃機盡化息矣五時次第竟如上
<lb n="0003c01"/>乃約如來出世<anchor xml:id="begd1e654"/>已<anchor xml:id="endd1e654"/>來化儀次第。</p>
<lb n="0003c02"/>
<p id="pX31p0003c0201" rend="margin-left:1em">○二四教釋群經。</p>
<p id="pX31p0003c0208" type="inline" rend="margin-left:1em">上來但約一代大化述其次
<lb n="0003c03"/>第然於此五時所說諸經不一其中說法大小不
<lb n="0003c04"/>同故約四教而為判攝四教有二。</p>
<p id="pX31p0003c0414" type="inline" rend="margin-left:1em">一者化儀四
<lb n="0003c05"/>教二者化法四教。</p>
<p id="pX31p0003c0508" type="inline" rend="margin-left:1em">一化儀四者一頓二漸三祕
<lb n="0003c06"/>密四不定乃判教之大綱也華嚴即頓教鹿苑即
<lb n="0003c07"/>漸始方等即漸中般若即漸終此三時皆漸教也
<lb n="0003c08"/>祕密教者如鹿苑本是說小乘阿含諸經其中有
<lb n="0003c09"/>大乘機密為說大或正說大乘有小乘機即密為
<lb n="0003c10"/>說小故名祕密也不定教者如說小時忽得大益
<lb n="0003c11"/>說大時忽得小益於頓解漸於漸解頓故為不定
<lb n="0003c12"/>也此乃以化儀四判於五時說法不同有此儀式
<lb n="0003c13"/>若法華者是頓非漸是顯露非祕密是定非不定
<lb n="0003c14"/>何也以由昔日機緣未淳設化不一勞於如來不
<lb n="0003c15"/>思議化或隱或顯或頓或漸若法華者機<anchor xml:id="begd1e697"/>已<anchor xml:id="endd1e697"/>淳熟
<lb n="0003c16"/>純一貞實一統大化無復異端普令一切咸歸佛
<lb n="0003c17"/>乘故非昔日二三之異也。</p>
<p id="pX31p0003c1711" type="inline" rend="margin-left:1em">二化法四者即於上
<lb n="0003c18"/>來五時之中或頓或漸或祕密或不定說於諸經
<lb n="0003c19"/>雖則為機種種異說統而攝之不出四教如華嚴
<lb n="0003c20"/>說別圓二教鹿苑唯三藏一教方等諸經備說四
<lb n="0003c21"/>教般若衍門唯說三教法華一乘唯說圓教涅槃
<lb n="0003c22"/>扶律則有追說追泯兩種四教如此五時羣經無
<lb n="0003c23"/>量括而統之無出此四故此四教乃是釋經之網
<lb n="0003c24"/>目故知法華五時中乃純圓獨玅之經也。</p>
<lb n="0004a01"/>
<p id="pX31p0004a0101" rend="margin-left:1em">○三三觀論修證。</p>
<p id="pX31p0004a0108" type="inline" rend="margin-left:1em">教為能詮教下則有理智因
<lb n="0004a02"/>果行位等法為所詮如諸大士聞教修行依教而
<lb n="0004a03"/>證故約三觀為所修三惑為所破三諦為所證約
<lb n="0004a04"/>此破惑證理之處則有行位淺深高下所歷也於
<lb n="0004a05"/>四教中藏通兩教同詮真理則以空觀為所修見
<lb n="0004a06"/>思為所破真諦為所證此之二教所修空觀亦有
<lb n="0004a07"/>巧拙不同藏拙則修析法空觀通巧則修體法空
<lb n="0004a08"/>觀觀雖巧拙破惑證理皆歸一真別圓兩教以三
<lb n="0004a09"/>觀為所修三惑為所破三諦為所證此之二教所
<lb n="0004a10"/>修三觀亦有巧拙不同別拙則修次第三觀圓巧
<lb n="0004a11"/>則修一心三觀圓破三惑圓證三諦圓成三德也
<lb n="0004a12"/>故五時唯第五時所說法華純圓獨玅無復次第
<lb n="0004a13"/>於如來一代時教之中乃究竟之極唱也既知此
<lb n="0004a14"/>
<anchor xml:id="begd1e763"/>已<anchor xml:id="endd1e763"/>然後可以消釋經文苟不如上判釋何以知其
<lb n="0004a15"/>法華乃超群經之表智者云若釋餘經可無約教
<lb n="0004a16"/>若釋法華不可不約時約教以判也。</p>
<lb n="0004a17"/>
<p id="pX31p0004a1701" rend="margin-left:1em">○四五章釋首題。</p>
<p id="pX31p0004a1708" type="inline" rend="margin-left:1em">天台凡釋經目必用五章此
<lb n="0004a18"/>經乃以法譬為名實相為體一乘因果為宗斷疑
<lb n="0004a19"/>生信為用無上醍醐為教相然釋經題目須此五
<lb n="0004a20"/>者法理合爾一代藏中經經有名名下必有所詮
<lb n="0004a21"/>之法為體約何修行為宗得何功力為用然後區
<lb n="0004a22"/>判何時所說何教所收偏圓大小若何攝屬乃為
<lb n="0004a23"/>教相故此五法諸經題目缺一不可故體宗用即
<lb n="0004a24"/>是三德體即法身宗即般若用即解脫又體即真
<lb n="0004b01"/>性軌宗即觀照軌用即資成軌又體即境玅宗即
<lb n="0004b02"/>智玅用即行玅釋名是總總三法故教相區判判
<lb n="0004b03"/>三法故此五章乃一經之至要天台一家玅得佛
<lb n="0004b04"/>意故用以釋經目得茲旨趣於大藏中信手抽經
<lb n="0004b05"/>可以判釋也。</p>
<p id="pX31p0004b0506" type="inline" rend="margin-left:1em">一法譬為名者玅法法也蓮華譬
<lb n="0004b06"/>也玅者法上褒美之稱也則有迹門十玅本門十
<lb n="0004b07"/>玅
(云云)
法者有三所謂眾生法佛法心法眾生法
<lb n="0004b08"/>即十界十如權實之法也
(云云)
佛法者非別有法
<lb n="0004b09"/>亦十界十如權實之法悉能究竟照了無違也心
<lb n="0004b10"/>法者即於自心具十界百界千如之法皆一念本
<lb n="0004b11"/>有也此三種法佛法太高眾生法大廣初學為難
<lb n="0004b12"/>觀於心法則易可了學者現前一念心起或善或
<lb n="0004b13"/>惡必屬一界一必具十十具百即有百界千如權
<lb n="0004b14"/>實之法一一皆不思議故心法玅也心法既爾佛
<lb n="0004b15"/>法眾生法亦然華嚴云心佛與眾生是三無差別
<lb n="0004b16"/>故約三法皆不思議為玅法也此法難解假喻易
<lb n="0004b17"/>知故用蓮華以喻此法蓮以喻實華以喻權蓮華
<lb n="0004b18"/>多奇故有三喻為蓮故華喻為實施權華開蓮現
<lb n="0004b19"/>喻開權顯實華落蓮成喻廢權立實此權實因果
<lb n="0004b20"/>皆不思議故以蓮華為玅法之喻也經者訓法訓
<lb n="0004b21"/>常即教行理可軌之法皆悉常故梵語修多羅此
<lb n="0004b22"/>翻契經以何法為經此方眾生用三塵為經一用
<lb n="0004b23"/>聲塵為經如佛在世金口演說聲音詮辯聽者得
<lb n="0004b24"/>道大品云從善知識處聞也二用色塵為經今佛
<lb n="0004c01"/>去世紙墨傳持大品云從經卷中聞也三用法塵
<lb n="0004c02"/>為經內自思惟心與法合不由他教亦非紙墨但
<lb n="0004c03"/>心曉悟故云修我法者證乃自知也故智者云手
<lb n="0004c04"/>不執卷常讀是經口無言音徧誦眾典佛不說法
<lb n="0004c05"/>恒聞法音心不思惟普照法界如此學問豈不大
<lb n="0004c06"/>哉誦經者當以此時時照心方契玅法蓮華法譬
<lb n="0004c07"/>之經也。</p>
<p id="pX31p0004c0704" type="inline" rend="margin-left:1em">二實相為體者體是一部之旨歸眾義
<lb n="0004c08"/>之都會乃真性軌一實相印為經正體故經云唯
<lb n="0004c09"/>佛與佛乃能究盡諸法實相經體之旨大有所涉
<lb n="0004c10"/>非此可具。</p>
<p id="pX31p0004c1005" type="inline" rend="margin-left:1em">三一乘因果為宗宗者修行之喉襟
<lb n="0004c11"/>顯體之要蹊也經體乃是非因非果無修無證真
<lb n="0004c12"/>常玅理也迷失此理為凡夫悟得此理為上聖欲
<lb n="0004c13"/>修欲悟須約宗論修有進趣始終之漸行始為因
<lb n="0004c14"/>行終為果故以因果為宗迹門破廢方便開顯真
<lb n="0004c15"/>實亦明弟子實因實果亦明師門權因權果而成
<lb n="0004c16"/>弟子實因實果因正果傍故於前段明迹因迹果
<lb n="0004c17"/>也本門發迹顯本廢方便之近壽明長遠之實果
<lb n="0004c18"/>亦明弟子實因實果亦明師門權因權果而顯師
<lb n="0004c19"/>門實因實果果正因傍故於後段明本因本果合
<lb n="0004c20"/>前因果共為經宗。</p>
<p id="pX31p0004c2008" type="inline" rend="margin-left:1em">四斷疑生信為用用是如來
<lb n="0004c21"/>之玅能此經之勝用如來以權實二智為玅能此
<lb n="0004c22"/>經以斷疑生信為勝用迹門用佛菩薩二智斷七
<lb n="0004c23"/>方便最大無明同入圓因本門破執近之情生本
<lb n="0004c24"/>地深信乃至等覺亦令斷疑生信如是勝用眾經
<lb n="0005a01"/>所無故以斷疑生信為用。</p>
<p id="pX31p0005a0111" type="inline" rend="margin-left:1em">五無上醍醐為教相
<lb n="0005a02"/>諸經多是逗會他意令他得益不談佛意意趣何
<lb n="0005a03"/>之今經但論如來布教之元始中間取與漸頓適
<lb n="0005a04"/>時大事因緣究竟終訖說教之綱格大化之筌罤
<lb n="0005a05"/>
(云云)
但此法華開權顯本前後二文疑多請倍不
<lb n="0005a06"/>比餘經秖為深論佛教玅說聖心近會圓因遠申
<lb n="0005a07"/>本果所以疑請不<anchor xml:id="begd1e955"/>已<anchor xml:id="endd1e955"/>若精知教相則識佛權實二
<lb n="0005a08"/>智也。</p>
<lb n="0005a09"/>
<p id="pX31p0005a0901" rend="margin-left:1em">○五三分分起盡者經前<anchor xml:id="begd1e967"/>已<anchor xml:id="endd1e967"/>作圖經中逐段分科
<lb n="0005a10"/>自可見故不重述。</p>
<lb n="0005a11"/>
<p id="pX31p0005a1101" rend="margin-left:1em">○六四釋消經文者一因緣二約教三本迹四觀
<lb n="0005a12"/>心始從如是終至而去句句皆約四釋消文因緣
<lb n="0005a13"/>者亦名感應眾生無機雖近不見慈善根力遠而
<lb n="0005a14"/>自通感應道交故經云諸佛皆以一大事因緣故
<lb n="0005a15"/>出現於世故用因緣釋也十方機感曠若虗空此
<lb n="0005a16"/>方以音聲為佛事則甘露門開故經云以種種法
<lb n="0005a17"/>門宣示於佛道當知種種聲教若權若實皆為佛
<lb n="0005a18"/>道而作筌罤故用約教釋也若應機設教教有權
<lb n="0005a19"/>實淺深不同須置指存月亡迹尋本非本無以垂
<lb n="0005a20"/>迹非迹無以顯本故經云今天人皆謂我出釋氏
<lb n="0005a21"/>宮去伽耶城不遠得菩提然我實成佛甚大久遠
<lb n="0005a22"/>又云內祕菩薩行外現是聲聞此師弟皆明本迹
<lb n="0005a23"/>故用本迹釋也若尋迹迹廣徒自疲勞若尋本本
<lb n="0005a24"/>高高不可極如人數他寶耳但觀<anchor xml:id="begd1e1027"/>己<anchor xml:id="endd1e1027"/>心之高廣扣
<lb n="0005b01"/>無窮之聖應機成致感逮得<anchor xml:id="begd1e1037"/>己<anchor xml:id="endd1e1037"/>利故經云若人信
<lb n="0005b02"/>汝所說則為見我亦見於汝及比丘僧并諸菩薩
<lb n="0005b03"/>當知隨有所聞諦心觀察於信心中得見三寶聞
<lb n="0005b04"/>說是法見我是佛見汝等是僧故約觀心釋也既
<lb n="0005b05"/>文文之下皆用四釋則文文之下皆可觀心秖如
<lb n="0005b06"/>王城耆山其實不離自心即現前一念心中心王
<lb n="0005b07"/>名王五陰名舍心王造此舍觀此五陰舍即法性
<lb n="0005b08"/>法性即受想行識一切眾生即是涅槃畢竟空寂
<lb n="0005b09"/>又觀色陰無知如山識陰如靈三陰如鷲觀此靈
<lb n="0005b10"/>鷲山即是三法名祕密藏山城既爾諸字例然故
<lb n="0005b11"/>法華一部全是自心法門方免數寶之責荊谿云
<lb n="0005b12"/>一一句入心成觀觀與經合非數他寶方知止觀
<lb n="0005b13"/>一部是法華三昧之筌罤若得此意方合一部經
<lb n="0005b14"/>旨歸趣。</p>
<p id="pX31p0005b1404" type="inline" rend="margin-left:1em">○今錄如是一句四釋例因緣及約三教
<lb n="0005b15"/>義廣且說圓教經初如是者佛明生死即涅槃亦
<lb n="0005b16"/>即中道況復涅槃寧非中道真如法界實性實際
<lb n="0005b17"/>徧一切處無非佛法阿難傳此與佛說無異故名
<lb n="0005b18"/>為如如如不動故名為是此則圓經初如是也若
<lb n="0005b19"/>動俗入如三藏義耳不動俗即是如通教義耳動
<lb n="0005b20"/>如入如即別教義耳不動如而是如圓教義也約
<lb n="0005b21"/>本迹釋者三世十方橫豎皆爾過去遠遠現在漫
<lb n="0005b22"/>漫未來永永皆悉如是何處是本何處是迹且約
<lb n="0005b23"/>釋尊最初成道經初如是者本也中間作佛說經
<lb n="0005b24"/>今日所說經初如是者皆迹也觀心釋者觀前悉
<lb n="0005c01"/>檀教迹等諸如是義悉是因緣生法即通觀也因
<lb n="0005c02"/>緣即空即假者別觀也二觀為方便道即入中道
<lb n="0005c03"/>第一義雙照二諦者亦別觀也上來悉是中道者
<lb n="0005c04"/>非通非別觀也
(云云)
。</p>
<lb n="0005c05"/>
<lb n="0005c06"/>
<lb n="0005c07"/>
<lb n="0005c08"/>
<lb n="0005c09"/>
<lb n="0005c10"/>
<lb n="0005c11"/>
<lb n="0005c12"/>
<lb n="0005c13"/>
<lb n="0005c14"/>
<lb n="0005c15"/>
<lb n="0005c16"/>
<lb n="0005c17"/>
<lb n="0005c18"/>
<lb n="0005c19"/>
<lb n="0005c20"/>
<lb n="0005c21"/>
<lb n="0005c22"/>
<lb n="0005c23"/>
<lb n="0005c24"/>
<lb n="0006a01"/>
<head>No. 606-C
<lb n="0006a02"/> 法華三分總別之圖</head>
<lb n="0006a03"/>
<p id="pX31p0006a0301"/>
<lb n="0006a04"/>
<lb n="0006a05"/>
<lb n="0006a06"/>
<lb n="0006a07"/>
<lb n="0006a08"/>
<lb n="0006a09"/>
<lb n="0006a10"/>
<lb n="0006a11"/>
<lb n="0006a12"/>
<lb n="0006a13"/>
<lb n="0006a14"/>
<lb n="0006a15"/>
<lb n="0006a16"/>
<lb n="0006a17"/>
<lb n="0006a18"/>
<lb n="0006a19"/>
<lb n="0006a20"/>
<lb n="0006a21"/>
<lb n="0006a22"/>
<lb n="0006a23"/>
<lb n="0006a24"/>
<lb n="0007a01"/>
<p id="pX31p0007a0101"/>
<lb n="0007a02"/>
<lb n="0007a03"/>
<lb n="0007a04"/>
<lb n="0007a05"/>
<lb n="0007a06"/>
<lb n="0007a07"/>
<lb n="0007a08"/>
<lb n="0007a09"/>
<lb n="0007a10"/>
<lb n="0007a11"/>
<lb n="0007a12"/>
<lb n="0007a13"/>
<lb n="0007a14"/>
<lb n="0007a15"/>
<lb n="0007a16"/>
<lb n="0007a17"/>
<lb n="0007a18"/>
<lb n="0007a19"/>
<lb n="0007a20"/>
<lb n="0007a21"/>
<lb n="0007a22"/>
<lb n="0007a23"/>
<lb n="0007a24"/>
<lb n="0008a01"/>
<lb n="0008a02"/>
<head>No. 606-D</head>
<lb n="0008a03"/>
<lb n="0008a04"/>
<p id="pX31p0008a0401">玅法蓮華經弘傳序</p>
<lb n="0008a05"/>
<p id="pX31p0008a0501" rend="margin-left:8em">終南山　釋　道宣　述</p>
<lb n="0008a06"/>
<p id="pX31p0008a0601" rend="margin-left:1em">△科文分三初翻譯元由五初標經意。</p>
<lb n="0008a07"/>
<p id="pX31p0008a0701">玅法蓮華經者統諸佛降靈之本致也。</p>
<lb n="0008a08"/>
<p id="pX31p0008a0801" rend="margin-left:1em">統該攝十方三世諸佛垂迹出現于世之意願也。</p>
<lb n="0008a09"/>
<p id="pX31p0008a0901" rend="margin-left:1em">△二傳年數。</p>
<lb n="0008a10"/>
<p id="pX31p0008a1001">蘊結大廈。</p>
<lb n="0008a11"/>
<p id="pX31p0008a1101" rend="margin-left:1em">蘊結積集也大廈夏也西國美號。</p>
<lb n="0008a12"/>
<p id="pX31p0008a1201">出彼千齡。</p>
<lb n="0008a13"/>
<p id="pX31p0008a1301" rend="margin-left:1em">佛生周昭王之代教來後漢明之朝則千年也。</p>
<lb n="0008a14"/>
<p id="pX31p0008a1401">東傳震旦三百餘載。</p>
<lb n="0008a15"/>
<p id="pX31p0008a1501" rend="margin-left:1em">或云真丹或作震旦。</p>
<p id="pX31p0008a1509" type="inline" rend="margin-left:1em">△三諸譯名。</p>
<lb n="0008a16"/>
<p id="pX31p0008a1601">西晉慧帝永康年中長安青門燉煌菩薩竺法護者
<lb n="0008a17"/>初翻此經名正法華。</p>
<lb n="0008a18"/>
<p id="pX31p0008a1801" rend="margin-left:1em">初翻有十卷題名無玅蓮。</p>
<lb n="0008a19"/>
<p id="pX31p0008a1901">東晉安帝隆安年中後秦弘始丘慈沙門鳩摩羅什
<lb n="0008a20"/>次翻此經名玅法蓮華。</p>
<lb n="0008a21"/>
<p id="pX31p0008a2101" rend="margin-left:1em">次在西晉之後翻加仍玅蓮什法師事迹見經首釋。</p>
<lb n="0008a22"/>
<p id="pX31p0008a2201">隨氏仁壽大興善寺北天竺沙門闍那笈多後所翻
<lb n="0008a23"/>者同名玅法。</p>
<lb n="0008a24"/>
<p id="pX31p0008a2401" rend="margin-left:1em">闍那具云闍那崛多笈多具云達磨笈多二師同
<lb n="0008b01"/>譯添品法華。</p>
<p id="pX31p0008b0106" type="inline" rend="margin-left:1em">△四判文所尚。</p>
<lb n="0008b02"/>
<p id="pX31p0008b0201">三經重沓文旨互陳時所宗尚皆弘秦本。</p>
<lb n="0008b03"/>
<p id="pX31p0008b0301" rend="margin-left:1em">△五支品別偈。</p>
<lb n="0008b04"/>
<p id="pX31p0008b0401">自餘支品別偈。</p>
<lb n="0008b05"/>
<p id="pX31p0008b0501" rend="margin-left:1em">支品如添品添藥艸喻品也別偈者如普門品羅
<lb n="0008b06"/>什譯無偈笈多後加。</p>
<lb n="0008b07"/>
<p id="pX31p0008b0701">不無其流具如序歷故所非述。</p>
<lb n="0008b08"/>
<p id="pX31p0008b0801" rend="margin-left:1em">△二感應所以二初通明機應二初機應相由。</p>
<lb n="0008b09"/>
<p id="pX31p0008b0901">夫以靈嶽降靈非大聖無由開化適化所及非昔緣
<lb n="0008b10"/>無以導心。</p>
<lb n="0008b11"/>
<p id="pX31p0008b1101" rend="margin-left:1em">靈嶽降靈者借用詩維嶽降靈生申及甫靈鷲垂
<lb n="0008b12"/>迹適機開化自非宿昔大通之緣無由開導其心
<lb n="0008b13"/>此言機稱於應。</p>
<p id="pX31p0008b1307" type="inline" rend="margin-left:1em">△二初後示義。</p>
<lb n="0008b14"/>
<p id="pX31p0008b1401">所以仙苑告成機分小大之別。</p>
<lb n="0008b15"/>
<p id="pX31p0008b1501" rend="margin-left:1em">華嚴大機鹿苑小機此二句言應必被機。</p>
<lb n="0008b16"/>
<p id="pX31p0008b1601">金河顧命道殊半滿之科。</p>
<lb n="0008b17"/>
<p id="pX31p0008b1701" rend="margin-left:1em">金河義詳名義諸水篇顧命出書顧命涅槃追說
<lb n="0008b18"/>四教藏為半字教通別圓為滿字教此二句言機
<lb n="0008b19"/>必稟教。</p>
<lb n="0008b20"/>
<p id="pX31p0008b2001">豈非教被乘時無足覈其高會。</p>
<lb n="0008b21"/>
<p id="pX31p0008b2101" rend="margin-left:1em">△二別示今經三初揀眾得記。</p>
<lb n="0008b22"/>
<p id="pX31p0008b2201">是知五千退席為進增慢之儔五百授記俱崇密化
<lb n="0008b23"/>之迹。</p>
<lb n="0008b24"/>
<p id="pX31p0008b2401" rend="margin-left:1em">五千退席佛云退亦佳矣雖曰斥他意在䇿進在
<lb n="0008c01"/>座上慢不生退席之心也五百授記崇其密示輔
<lb n="0008c02"/>佛行化之迹也。</p>
<p id="pX31p0008c0207" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明序判正。</p>
<lb n="0008c03"/>
<p id="pX31p0008c0301">所以放光現瑞開發請之教源。</p>
<lb n="0008c04"/>
<p id="pX31p0008c0401" rend="margin-left:1em">彌勒疑念文殊決答引昔證今開其教源。</p>
<lb n="0008c05"/>
<p id="pX31p0008c0501">出定揚德暢佛慧之宏略。</p>
<lb n="0008c06"/>
<p id="pX31p0008c0601" rend="margin-left:1em">從三昧起廣略開顯權實之法。</p>
<lb n="0008c07"/>
<p id="pX31p0008c0701">朽宅通入大之文軌化城引昔緣之不墜繫珠明理
<lb n="0008c08"/>性之常在鑿井顯示悟之多方辭義宛然諭陳唯遠。</p>
<lb n="0008c09"/>
<p id="pX31p0008c0901" rend="margin-left:1em">舉經中四諭也。</p>
<p id="pX31p0008c0907" type="inline" rend="margin-left:1em">△三總結歎。</p>
<lb n="0008c10"/>
<p id="pX31p0008c1001">自非大哀曠濟拔滯溺之沈流。</p>
<lb n="0008c11"/>
<p id="pX31p0008c1101" rend="margin-left:1em">視勞生皆為<anchor xml:id="begd1e1512"/>己<anchor xml:id="endd1e1512"/>子也。</p>
<lb n="0008c12"/>
<p id="pX31p0008c1201">一極悲心拯昏迷之失性。</p>
<lb n="0008c13"/>
<p id="pX31p0008c1301" rend="margin-left:1em">觀法界性以為機也。</p>
<p id="pX31p0008c1309" type="inline" rend="margin-left:1em">△三時代流通三初判時盛弘。</p>
<lb n="0008c14"/>
<p id="pX31p0008c1401">自漢至唐六百餘載總歷羣籍四千餘軸受持盛者
<lb n="0008c15"/>無出此經。</p>
<lb n="0008c16"/>
<p id="pX31p0008c1601" rend="margin-left:1em">△二明機比益。</p>
<lb n="0008c17"/>
<p id="pX31p0008c1701">將非機教相扣竝智勝之遺塵。</p>
<lb n="0008c18"/>
<p id="pX31p0008c1801" rend="margin-left:1em">皆大通佛所結緣之眾也。</p>
<lb n="0008c19"/>
<p id="pX31p0008c1901">聞而深敬俱威王之餘勣。</p>
<lb n="0008c20"/>
<p id="pX31p0008c2001" rend="margin-left:1em">深敬不怖由威王佛所聞常不輕所化也。</p>
<p id="pX31p0008c2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△三指
<lb n="0008c21"/>文用序三初標起。</p>
<lb n="0008c22"/>
<p id="pX31p0008c2201">輙於經首序而綜之。</p>
<lb n="0008c23"/>
<p id="pX31p0008c2301" rend="margin-left:1em">△二弘願。</p>
<lb n="0008c24"/>
<p id="pX31p0008c2401">庶得早淨六根仰慈尊之嘉會速成四德趣樂土之
<lb n="0009a01"/>玄猷。</p>
<lb n="0009a02"/>
<p id="pX31p0009a0201" rend="margin-left:1em">△三謙贈。</p>
<lb n="0009a03"/>
<p id="pX31p0009a0301">弘贊莫窮永貽諸後云爾。</p>
<lb n="0009a04"/>
<lb n="0009a05"/>
<lb n="0009a06"/>
<lb n="0009a07"/>
<lb n="0009a08"/>
<docNumber>No. 606</docNumber>
<lb n="0009a09"/>玅法蓮華經卷第一<lb n="0009a10"/>
<lb n="0009a11"/>
<byline>四明　信人習善　徐行善　
(依科入註)
</byline>
<lb n="0009a12"/>
<byline>四明海慧教門住持　必昇　校證</byline>
<lb n="0009a13"/>
<p id="pX31p0009a1301">姚秦三藏法師鳩摩羅什奉　詔譯</p>
<lb n="0009a14"/>
<p id="pX31p0009a1401" rend="margin-left:1em">姚秦者即後秦姚氏也三藏即經律論也法師者
<lb n="0009a15"/>傳譯弘通之人也鳩摩羅什者具云鳩摩羅耆婆
<lb n="0009a16"/>父名鳩摩羅琰母名耆婆是丘慈王妹什從父母
<lb n="0009a17"/>立名此云童壽以童子之年有壽者之智耳自七
<lb n="0009a18"/>歲出家日誦三萬二千言九歲同母至罽賓國彼
<lb n="0009a19"/>有法師盤頭達多者三藏通曉什依而師之至十
<lb n="0009a20"/>二同母至月氏北山有羅漢一見乃云此小沙彌
<lb n="0009a21"/>將大弘佛法也什公之母體道悟明位證三果尋
<lb n="0009a22"/>往天竺臨行語什曰方等諸經汝必大闡震旦唯
<lb n="0009a23"/>汝自無少益耳什言若使大化流傳雖泥犁苦何
<lb n="0009a24"/>憾還彼丘慈悟大乘法要其盤頭達多反師於什
<lb n="0009b01"/>時前秦符堅<anchor xml:id="begd1e1662"/>僭<anchor xml:id="endd1e1662"/>號關中謂呂光曰朕聞有羅什者
<lb n="0009b02"/>深解佛乘矧賢哲者國之大寶也光克丘慈因得
<lb n="0009b03"/>羅什還至涼州而符堅<anchor xml:id="begd1e1672"/>已<anchor xml:id="endd1e1672"/>為姚萇所害光遂<anchor xml:id="begd1e1678"/>僭<anchor xml:id="endd1e1678"/>號
<lb n="0009b04"/>關外光死其子襲位至于呂隆<anchor xml:id="begd1e1687"/>已<anchor xml:id="endd1e1687"/>經十八年矣萇
<lb n="0009b05"/>復卒其子興立弘始三年有連理枝生于廟庭有
<lb n="0009b06"/>葱數畦悉變為<g ref="CB15504"/>
(音止)
香艸也瑞異既作秦主遂西
<lb n="0009b07"/>伐呂隆方迎得什師入關以其年十二月至長安
<lb n="0009b08"/>譯諸經論續於偽秦弘始十一年八月入寂垂終
<lb n="0009b09"/>誓曰若平時翻宣無誤俾火後舌不焦黑至闍維
<lb n="0009b10"/>竟其舌作紅蓮華色什公位證三賢譯經首從七
<lb n="0009b11"/>佛其來尚矣。</p>
<lb n="0009b12"/>
<p id="pX31p0009b1201">玅法蓮華經序品第一</p>
<lb n="0009b13"/>
<p id="pX31p0009b1301" rend="margin-left:1em">序有訓義訓者庠序也謂階位賓主問答悉庠序
<lb n="0009b14"/>也義者有三謂次由述也如是等五事冠於經首
<lb n="0009b15"/>次序也放光六瑞發起之端由序也問答決疑正
<lb n="0009b16"/>說之弄引敘述也具此三義故稱為序義類同者
<lb n="0009b17"/>聚在一段故名品也。</p>
<lb n="0009b18"/>
<p id="pX31p0009b1801" rend="margin-left:1em">△大段分為三初序分次正宗分三流通分初文
<lb n="0009b19"/>又二通序二別序初文又五初舉所聞法體。</p>
<lb n="0009b20"/>
<p id="pX31p0009b2001">如是。</p>
<lb n="0009b21"/>
<p id="pX31p0009b2101" rend="margin-left:1em">所聞法體亦指法之辭三世佛經皆安如是亦信
<lb n="0009b22"/>順之辭信則所聞之理會順則師資之道成此下
<lb n="0009b23"/>言通序者由諸經通有之故言通也。</p>
<p id="pX31p0009b2315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉能持
<lb n="0009b24"/>人。</p>
<lb n="0009c01"/>
<p id="pX31p0009c0101">我聞。</p>
<lb n="0009c02"/>
<p id="pX31p0009c0201" rend="margin-left:1em">即阿難自稱也大論云耳根不壞聲在可聞處意
<lb n="0009c03"/>欲聞即聞我是耳之主舉我攝眾緣也。</p>
<p id="pX31p0009c0316" type="inline" rend="margin-left:1em">△三聞持
<lb n="0009c04"/>和合非異時。</p>
<lb n="0009c05"/>
<p id="pX31p0009c0501">一時。</p>
<lb n="0009c06"/>
<p id="pX31p0009c0601" rend="margin-left:1em">肇師云法王啟運嘉會之時天台云機應會在一
<lb n="0009c07"/>時也。</p>
<p id="pX31p0009c0703" type="inline" rend="margin-left:1em">△四時從佛聞及聞持之處。</p>
<lb n="0009c08"/>
<p id="pX31p0009c0801">佛。</p>
<lb n="0009c09"/>
<p id="pX31p0009c0901" rend="margin-left:1em">梵語佛陀此云覺者究竟覺了諸法唯只是心又
<lb n="0009c10"/>覺有三義自覺覺他覺滿天台云佛名覺者知者
<lb n="0009c11"/>於道場樹下知覺世間出世間總相別相覺世即
<lb n="0009c12"/>苦集覺出世即道滅亦能覺他身長丈六壽八十
<lb n="0009c13"/>老比丘像菩提樹下生艸為座三十四心正習俱
<lb n="0009c14"/>盡即三藏佛自覺覺他也帶比丘像現尊特身樹
<lb n="0009c15"/>下一念相應斷餘殘習即通佛自覺覺他也單現
<lb n="0009c16"/>尊特坐蓮華臺受佛職者即別佛自覺覺他也隱
<lb n="0009c17"/>前三相唯示不可思議如虗空相即圓佛自覺覺
<lb n="0009c18"/>他也今經教主即圓教佛也佛身本一赴緣即三
<lb n="0009c19"/>在昔雖三於今即一昔之三若展拳為指今之一
<lb n="0009c20"/>若<anchor xml:id="begd1e1826"/>斂<anchor xml:id="endd1e1826"/>指為拳體用似殊其實則一一則三三則一
<lb n="0009c21"/>非一非三即三即一記云法華以前三佛離明隔
<lb n="0009c22"/>偏小故來至今經從劣辨勝即三而一也。</p>
<lb n="0009c23"/>
<p id="pX31p0009c2301">住王舍城。</p>
<lb n="0009c24"/>
<p id="pX31p0009c2401" rend="margin-left:1em">佛為能住王城為所住王舍梵云羅閱祇城云伽
<lb n="0010a01"/>羅其城東北十五里至鷲峯是說法華處記云如
<lb n="0010a02"/>來本住王三昧三德之城迹居忍土之王舍城耳。</p>
<lb n="0010a03"/>
<p id="pX31p0010a0301">耆闍崛山中。</p>
<lb n="0010a04"/>
<p id="pX31p0010a0401" rend="margin-left:1em">此云靈鷲山以山峯似鷲故名其山又云南有屍
<lb n="0010a05"/>陀林鷲食屍<anchor xml:id="begd1e1871"/>已<anchor xml:id="endd1e1871"/>棲其上時呼為鷲又前佛今佛皆
<lb n="0010a06"/>居此山佛滅後羅漢支佛常居為聖所居故呼為
<lb n="0010a07"/>靈中者以此山居五山之中天台云佛好居中所
<lb n="0010a08"/>以昇中天降中國中日生中夜滅居中山說中道
<lb n="0010a09"/>也。</p>
<p id="pX31p0010a0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△五聞持之伴二初列眾二總結眾集初文又
<lb n="0010a10"/>三初聲聞眾二初比丘眾二初多知識六初舉類。</p>
<lb n="0010a11"/>
<p id="pX31p0010a1101">與大比丘眾。</p>
<lb n="0010a12"/>
<p id="pX31p0010a1201" rend="margin-left:1em">與共也有大道大用大知故言大也比丘有三義
<lb n="0010a13"/>怖魔破惡乞士既出家將離生死乖於魔意故魔
<lb n="0010a14"/>懼而名怖魔又出家破身口七支之惡故云破惡
<lb n="0010a15"/>又佛不許如在家而營生業唯乞食自資身安道
<lb n="0010a16"/>存福利檀越故云乞士眾者梵云僧伽此翻和合
<lb n="0010a17"/>眾。</p>
<p id="pX31p0010a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明數。</p>
<lb n="0010a18"/>
<p id="pX31p0010a1801">萬二千人俱。</p>
<lb n="0010a19"/>
<p id="pX31p0010a1901" rend="margin-left:1em">此數眾本是菩薩迹言比丘耳。</p>
<p id="pX31p0010a1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明位。</p>
<lb n="0010a20"/>
<p id="pX31p0010a2001">皆是阿羅漢。</p>
<lb n="0010a21"/>
<p id="pX31p0010a2101" rend="margin-left:1em">阿<g ref="CB00584"/>經云應真瑞應經云真人悉約無生義釋或
<lb n="0010a22"/>言無翻名含三義一無明糠脫後有田中不受生
<lb n="0010a23"/>死果報名無生二者九十八使煩惱惑盡名殺賊
<lb n="0010a24"/>三者具智斷兩德堪為人天福田名應供此藏通
<lb n="0010b01"/>意耳若別圓釋者非但殺賊亦殺不賊非但無生
<lb n="0010b02"/>無生亦無非但應供亦能供應此歎別圓地住功
<lb n="0010b03"/>德也又觀解者從假入空觀亦有三義乃至中道
<lb n="0010b04"/>觀殺無明賊不生三乘心能供養此人如供養世
<lb n="0010b05"/>尊也。</p>
<p id="pX31p0010b0503" type="inline" rend="margin-left:1em">△四歎德。</p>
<lb n="0010b06"/>
<p id="pX31p0010b0601">諸漏<anchor xml:id="begd1e1966"/>已<anchor xml:id="endd1e1966"/>盡無復煩惱逮得<anchor xml:id="begd1e1972"/>己<anchor xml:id="endd1e1972"/>利盡諸有結心得自在。</p>
<lb n="0010b07"/>
<p id="pX31p0010b0701" rend="margin-left:1em">漏者三漏成論云失道故名漏律云癡人造業開
<lb n="0010b08"/>諸漏門毗曇云漏落生死亡法身慧命皆是賊義
<lb n="0010b09"/>此歎殺賊也煩惱即是九十八使逮得<anchor xml:id="begd1e1987"/>己<anchor xml:id="endd1e1987"/>利歎應
<lb n="0010b10"/>供也三界因果名為他智斷兩德名<anchor xml:id="begd1e1995"/>己<anchor xml:id="endd1e1995"/>利<anchor xml:id="begd1e2002"/>己<anchor xml:id="endd1e2002"/>利具
<lb n="0010b11"/>足故名應供諸有即二十五有生處結即二十五
<lb n="0010b12"/>有生因因盡果亡此歎無生也定具足故心自在
<lb n="0010b13"/>慧具足故名慧自在今言心自在即是定慧具足
<lb n="0010b14"/>俱解脫人。</p>
<p id="pX31p0010b1405" type="inline" rend="margin-left:1em">△五列名。</p>
<lb n="0010b15"/>
<p id="pX31p0010b1501">其名曰阿若憍陳如。</p>
<lb n="0010b16"/>
<p id="pX31p0010b1601" rend="margin-left:1em">阿若是名翻<anchor xml:id="begd1e2029"/>已<anchor xml:id="endd1e2029"/>知又無知乃能知無也憍陳如是
<lb n="0010b17"/>姓翻火器婆羅門種其先事火從此名族也。</p>
<lb n="0010b18"/>
<p id="pX31p0010b1801">摩訶迦葉。</p>
<lb n="0010b19"/>
<p id="pX31p0010b1901" rend="margin-left:1em">此翻大龜氏其先學道靈龜負仙圖而應以此命
<lb n="0010b20"/>族又翻飲光身光炎涌。</p>
<lb n="0010b21"/>
<p id="pX31p0010b2101">優樓頻螺迦葉。</p>
<lb n="0010b22"/>
<p id="pX31p0010b2201" rend="margin-left:1em">螺亦作蠡此翻木瓜林也。</p>
<lb n="0010b23"/>
<p id="pX31p0010b2301">伽耶迦葉。</p>
<lb n="0010b24"/>
<p id="pX31p0010b2401" rend="margin-left:1em">迦耶此云城。</p>
<lb n="0010c01"/>
<p id="pX31p0010c0101">那提迦葉。</p>
<lb n="0010c02"/>
<p id="pX31p0010c0201" rend="margin-left:1em">那提此云江又云河也。</p>
<lb n="0010c03"/>
<p id="pX31p0010c0301">舍利弗。</p>
<lb n="0010c04"/>
<p id="pX31p0010c0401" rend="margin-left:1em">此云身子母好形身所生故名身子又云珠子母
<lb n="0010c05"/>聦明相在眼珠之所生故也。</p>
<lb n="0010c06"/>
<p id="pX31p0010c0601">大目犍連。</p>
<lb n="0010c07"/>
<p id="pX31p0010c0701" rend="margin-left:1em">此云萊茯根又翻胡豆皆以古仙嗜此二物因此
<lb n="0010c08"/>命族也。</p>
<lb n="0010c09"/>
<p id="pX31p0010c0901">摩訶迦旃延。</p>
<lb n="0010c10"/>
<p id="pX31p0010c1001" rend="margin-left:1em">此云文飾亦云好肩。</p>
<lb n="0010c11"/>
<p id="pX31p0010c1101">阿菟樓駄。</p>
<lb n="0010c12"/>
<p id="pX31p0010c1201" rend="margin-left:1em">亦云阿那律亦名阿泥盧豆此翻無貧也。</p>
<lb n="0010c13"/>
<p id="pX31p0010c1301">劫賓那。</p>
<lb n="0010c14"/>
<p id="pX31p0010c1401" rend="margin-left:1em">此云房宿父禱房星得子故名。</p>
<lb n="0010c15"/>
<p id="pX31p0010c1501">憍梵波提。</p>
<lb n="0010c16"/>
<p id="pX31p0010c1601" rend="margin-left:1em">此云牛呞宿習不忘避世所笑多居天上。</p>
<lb n="0010c17"/>
<p id="pX31p0010c1701">離婆多。</p>
<lb n="0010c18"/>
<p id="pX31p0010c1801" rend="margin-left:1em">此云星宿亦云假和合也。</p>
<lb n="0010c19"/>
<p id="pX31p0010c1901">畢陵伽婆蹉。</p>
<lb n="0010c20"/>
<p id="pX31p0010c2001" rend="margin-left:1em">此云餘習樹下苦坐不避風雨也。</p>
<lb n="0010c21"/>
<p id="pX31p0010c2101">薄拘羅。</p>
<lb n="0010c22"/>
<p id="pX31p0010c2201" rend="margin-left:1em">此翻善容端正無病年一百六十歲。</p>
<lb n="0010c23"/>
<p id="pX31p0010c2301">摩訶拘絺羅。</p>
<lb n="0010c24"/>
<p id="pX31p0010c2401" rend="margin-left:1em">此云大膝舍利弗舅。</p>
<lb n="0011a01"/>
<p id="pX31p0011a0101">難陀。</p>
<lb n="0011a02"/>
<p id="pX31p0011a0201" rend="margin-left:1em">亦云牧牛難陀此云善歡喜大論云牧牛者頻婆
<lb n="0011a03"/>娑王請佛及僧三月安居令牧牛人近住送乳因
<lb n="0011a04"/>得見佛出家成果也。</p>
<lb n="0011a05"/>
<p id="pX31p0011a0501">孫陀羅難陀。</p>
<lb n="0011a06"/>
<p id="pX31p0011a0601" rend="margin-left:1em">此云端正即佛之親弟也其妻名孫陀利因妻而
<lb n="0011a07"/>名揀餘難陀名也。</p>
<lb n="0011a08"/>
<p id="pX31p0011a0801">富樓那彌多羅尼子。</p>
<lb n="0011a09"/>
<p id="pX31p0011a0901" rend="margin-left:1em">上三字翻滿願從父得名下五字從母得名諸梵
<lb n="0011a10"/>人呼為滿慈子天竺男通稱那女通稱尼從父母
<lb n="0011a11"/>得名。</p>
<lb n="0011a12"/>
<p id="pX31p0011a1201">須菩提。</p>
<lb n="0011a13"/>
<p id="pX31p0011a1301" rend="margin-left:1em">此云善吉亦云空生生之日室皆空父母驚異問
<lb n="0011a14"/>相師占云此是吉相因名善吉又名空生出家見
<lb n="0011a15"/>空得道得無諍三昧等也。</p>
<lb n="0011a16"/>
<p id="pX31p0011a1601">阿難。</p>
<lb n="0011a17"/>
<p id="pX31p0011a1701" rend="margin-left:1em">此翻歡喜佛成道日生舉國歡喜因以名之又名
<lb n="0011a18"/>慶喜即佛叔父白飯王之子。</p>
<lb n="0011a19"/>
<p id="pX31p0011a1901">羅睺羅。</p>
<lb n="0011a20"/>
<p id="pX31p0011a2001" rend="margin-left:1em">又云羅云此云覆障是佛的子佛為太子時欲求
<lb n="0011a21"/>出家父王不許慇懃不<anchor xml:id="begd1e2282"/>已<anchor xml:id="endd1e2282"/>王言若汝有子聽汝出
<lb n="0011a22"/>家太子即指妃腹云却後六年汝當生男在胎六
<lb n="0011a23"/>年故言覆障佛出家後耶輸有孕諸釋感嗔欲治
<lb n="0011a24"/>欲殺妃臨火坑誓曰我若為非母子俱滅若其遺
<lb n="0011b01"/>體天當為證因抱子投坑變為蓮池蓮華捧體王
<lb n="0011b02"/>及國人始復不疑佛還國耶輸羅云奉佛歡喜丸
<lb n="0011b03"/>羅云以幼稚於大眾中徑持上佛耶輸以此息謗
<lb n="0011b04"/>國人歡喜。</p>
<p id="pX31p0011b0405" type="inline" rend="margin-left:1em">△六結。</p>
<lb n="0011b05"/>
<p id="pX31p0011b0501">如是。</p>
<lb n="0011b06"/>
<p id="pX31p0011b0601" rend="margin-left:1em">如上也。</p>
<lb n="0011b07"/>
<p id="pX31p0011b0701">眾所知識大阿羅漢等。</p>
<lb n="0011b08"/>
<p id="pX31p0011b0801" rend="margin-left:1em">肇師云大士處世猶日月昇天有目之徒莫不知
<lb n="0011b09"/>識。</p>
<p id="pX31p0011b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二少知識。</p>
<lb n="0011b10"/>
<p id="pX31p0011b1001">復有學無學二千人。</p>
<lb n="0011b11"/>
<p id="pX31p0011b1101" rend="margin-left:1em">三藏中十八種學人九種無學又通教九地皆名
<lb n="0011b12"/>學十地為無學別圓約有功用無功用明有學無
<lb n="0011b13"/>學。</p>
<p id="pX31p0011b1302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二比丘尼眾。</p>
<lb n="0011b14"/>
<p id="pX31p0011b1401">摩訶波闍波提比丘尼與眷屬六千人俱。</p>
<lb n="0011b15"/>
<p id="pX31p0011b1501" rend="margin-left:1em">此名大愛道亦名憍曇彌此翻眾主尼者出家女
<lb n="0011b16"/>也。</p>
<lb n="0011b17"/>
<p id="pX31p0011b1701">羅睺羅母耶輸陀羅比丘尼亦與眷屬俱。</p>
<lb n="0011b18"/>
<p id="pX31p0011b1801" rend="margin-left:1em">此云華色亦云名聞以子標母故云羅睺羅母在
<lb n="0011b19"/>家為菩薩之妻天人知識出家為尼眾主位居無
<lb n="0011b20"/>學即名聞也。</p>
<p id="pX31p0011b2006" type="inline" rend="margin-left:1em">△二菩薩眾六初氣類。</p>
<lb n="0011b21"/>
<p id="pX31p0011b2101">菩薩摩訶薩。</p>
<lb n="0011b22"/>
<p id="pX31p0011b2201" rend="margin-left:1em">具云菩提薩埵摩訶薩埵什師略去提埵二字菩
<lb n="0011b23"/>提云道薩埵云心摩訶云大此大道心氣類也。</p>
<p id="pX31p0011b2319" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0011b24"/>二大數。</p>
<lb n="0011c01"/>
<p id="pX31p0011c0101">八萬人。</p>
<lb n="0011c02"/>
<p id="pX31p0011c0201" rend="margin-left:1em">餘經集眾甚多此經少者語其大數耳觀心釋約
<lb n="0011c03"/>十法界性相十善具萬法約八正道即八萬法門
<lb n="0011c04"/>也。</p>
<p id="pX31p0011c0402" type="inline" rend="margin-left:1em">△三階位。</p>
<lb n="0011c05"/>
<p id="pX31p0011c0501">皆於阿耨多羅三藐三菩提不退轉。</p>
<lb n="0011c06"/>
<p id="pX31p0011c0601" rend="margin-left:1em">阿耨多羅此云無上三藐此云正又三云徧菩提
<lb n="0011c07"/>云知即無上正徧知不退轉者約位行念論之應
<lb n="0011c08"/>歷四教各有三今略論圓教位行念如初住得一
<lb n="0011c09"/>身無量身具三不退是也然此不退轉者意兼兩
<lb n="0011c10"/>向今且從上釋應以此句貫通十三句下文釋之
<lb n="0011c11"/>若成上即顯階位若向下即成歎德以對初歡喜
<lb n="0011c12"/>地喜其不退墮二邊入于中道三不退也。</p>
<p id="pX31p0011c1217" type="inline" rend="margin-left:1em">△四歎
<lb n="0011c13"/>德
(一十二句)
。</p>
<lb n="0011c14"/>
<p id="pX31p0011c1401">皆得陀羅尼。</p>
<lb n="0011c15"/>
<p id="pX31p0011c1501" rend="margin-left:1em">此下十二句連上不退轉一句作橫豎二意釋豎
<lb n="0011c16"/>約十地橫約初住上文不退轉一句<anchor xml:id="begd1e2466"/>已<anchor xml:id="endd1e2466"/>對初歡喜
<lb n="0011c17"/>地釋矣此皆得陀羅尼者歎第二離垢地此地亦
<lb n="0011c18"/>名離達是遮離諸惡達持眾善即總持義。</p>
<lb n="0011c19"/>
<p id="pX31p0011c1901">樂說辨才。</p>
<lb n="0011c20"/>
<p id="pX31p0011c2001" rend="margin-left:1em">歎第三發光地內智既明外說則辨。</p>
<lb n="0011c21"/>
<p id="pX31p0011c2101">轉不退轉法輪。</p>
<lb n="0011c22"/>
<p id="pX31p0011c2201" rend="margin-left:1em">歎第四炎慧地以由炎能破暗又能焦炷轉法輪
<lb n="0011c23"/>自害<anchor xml:id="begd1e2499"/>己<anchor xml:id="endd1e2499"/>惑如焦炷也破他迷妄如除暗也。</p>
<lb n="0011c24"/>
<p id="pX31p0011c2401">供養無量百千諸佛。</p>
<lb n="0012a01"/>
<p id="pX31p0012a0101" rend="margin-left:1em">歎第五難勝地得深禪定用神通力難勝難及於
<lb n="0012a02"/>一念頃徧至十方供養諸佛。</p>
<lb n="0012a03"/>
<p id="pX31p0012a0301">於諸佛所植眾德本。</p>
<lb n="0012a04"/>
<p id="pX31p0012a0401" rend="margin-left:1em">歎第六現前地得深禪定能供諸佛福德所資種
<lb n="0012a05"/>智現前智是德本如植種於地。</p>
<lb n="0012a06"/>
<p id="pX31p0012a0601">常為諸佛之所稱歎。</p>
<lb n="0012a07"/>
<p id="pX31p0012a0701" rend="margin-left:1em">歎第七遠行地二智方便出過一切廣修利益稱
<lb n="0012a08"/>會佛心。</p>
<lb n="0012a09"/>
<p id="pX31p0012a0901">以慈修身。</p>
<lb n="0012a10"/>
<p id="pX31p0012a1001" rend="margin-left:1em">歎第八不動地正智不動不出三界以慈薰身應
<lb n="0012a11"/>入五道薰口為說諸法薰心為設方便者也。</p>
<lb n="0012a12"/>
<p id="pX31p0012a1201">善入佛慧。</p>
<lb n="0012a13"/>
<p id="pX31p0012a1301" rend="margin-left:1em">歎第九善慧地深入實際玅徹本源。</p>
<lb n="0012a14"/>
<p id="pX31p0012a1401">通達大智。</p>
<lb n="0012a15"/>
<p id="pX31p0012a1501" rend="margin-left:1em">歎第十法雲地法身如虗空禪定如大雲智慧如
<lb n="0012a16"/>大雨。</p>
<lb n="0012a17"/>
<p id="pX31p0012a1701">到於彼岸。</p>
<lb n="0012a18"/>
<p id="pX31p0012a1801" rend="margin-left:1em">歎十地內德到於三諦之彼岸。</p>
<lb n="0012a19"/>
<p id="pX31p0012a1901">名稱普聞無量世界。</p>
<lb n="0012a20"/>
<p id="pX31p0012a2001" rend="margin-left:1em">歎十地外德由內德深廣而聲名普聞。</p>
<lb n="0012a21"/>
<p id="pX31p0012a2101">能度無數百千眾生。</p>
<lb n="0012a22"/>
<p id="pX31p0012a2201" rend="margin-left:1em">餘地度人或一界至九界不名能度十地勝前故
<lb n="0012a23"/>能度也諸地歎德以豎義<anchor xml:id="begd1e2618"/>已<anchor xml:id="endd1e2618"/>釋次約橫義歎約初
<lb n="0012a24"/>住一位說之餘住例然所謂初發心住一發一切
<lb n="0012b01"/>發出過二邊革凡超聖入于中道其心寂滅是不
<lb n="0012b02"/>退轉也初句既爾餘十二句歎德例然且初住歎
<lb n="0012b03"/>功德更有不可思議二住<anchor xml:id="begd1e2635"/>已<anchor xml:id="endd1e2635"/>去乃至等覺亦復如
<lb n="0012b04"/>是。</p>
<p id="pX31p0012b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">△五列名。</p>
<lb n="0012b05"/>
<p id="pX31p0012b0501">其名曰文殊師利菩薩。</p>
<lb n="0012b06"/>
<p id="pX31p0012b0601" rend="margin-left:1em">此云玅德大經云了了見佛性猶如玅德等在北
<lb n="0012b07"/>方常喜世界號歡喜藏摩尼寶積如來新譯云曼
<lb n="0012b08"/>殊室利此翻云玅吉祥也。</p>
<lb n="0012b09"/>
<p id="pX31p0012b0901">觀世音菩薩。</p>
<lb n="0012b10"/>
<p id="pX31p0012b1001" rend="margin-left:1em">天竺云婆樓吉泜稅思益云若眾生見者必定得
<lb n="0012b11"/>菩提稱名者得脫眾苦悲華云若有眾生受苦稱
<lb n="0012b12"/>我名念我者為我天眼天耳所見所聞不得免苦
<lb n="0012b13"/>不取正覺也。</p>
<lb n="0012b14"/>
<p id="pX31p0012b1401">得大勢菩薩。</p>
<lb n="0012b15"/>
<p id="pX31p0012b1501" rend="margin-left:1em">思益云我投足之處震動三千大千世界及魔宮
<lb n="0012b16"/>殿。</p>
<lb n="0012b17"/>
<p id="pX31p0012b1701">常精進菩薩。</p>
<lb n="0012b18"/>
<p id="pX31p0012b1801" rend="margin-left:1em">大寶積云是菩薩為一切眾生經無量劫隨逐不
<lb n="0012b19"/>捨或不受化而無一念棄捨。</p>
<lb n="0012b20"/>
<p id="pX31p0012b2001">不休息菩薩。</p>
<lb n="0012b21"/>
<p id="pX31p0012b2101" rend="margin-left:1em">思益云恒河沙劫為一日一夜是三十日為月十
<lb n="0012b22"/>二月為年過百千萬億劫得值一佛如是值恒河
<lb n="0012b23"/>沙佛行諸梵行修習功德然後受記心不休息故
<lb n="0012b24"/>名耳。</p>
<lb n="0012c01"/>
<p id="pX31p0012c0101">寶掌菩薩。</p>
<lb n="0012c02"/>
<p id="pX31p0012c0201" rend="margin-left:1em">普超三昧經云被上德鎧乃至於佛無能沮敗令
<lb n="0012c03"/>釋大乘若於夢中不志二乘常以實心諸通慧心
<lb n="0012c04"/>為人講宣於諸珍寶心無吝惜故名寶掌耳。</p>
<lb n="0012c05"/>
<p id="pX31p0012c0501">藥王菩薩。</p>
<lb n="0012c06"/>
<p id="pX31p0012c0601" rend="margin-left:1em">悲華云願賢劫一千四佛初成道時我皆供養諸
<lb n="0012c07"/>佛入滅我皆起塔劫盡苦惱我皆救護刀兵疾疫
<lb n="0012c08"/>作大醫王然後作佛寶藏佛言字汝為火淨藥王
<lb n="0012c09"/>在後作佛即樓至如來也。</p>
<lb n="0012c10"/>
<p id="pX31p0012c1001">勇施菩薩。</p>
<lb n="0012c11"/>
<p id="pX31p0012c1101" rend="margin-left:1em">世間內外財出世無上法財悉能徧施勇敢無惜。</p>
<lb n="0012c12"/>
<p id="pX31p0012c1201">寶月菩薩。</p>
<lb n="0012c13"/>
<p id="pX31p0012c1301" rend="margin-left:1em">尊貴如寶種智圓明清涼如月。</p>
<lb n="0012c14"/>
<p id="pX31p0012c1401">月光菩薩。</p>
<lb n="0012c15"/>
<p id="pX31p0012c1501" rend="margin-left:1em">分證中道智光能破昏暗使之頓明。</p>
<lb n="0012c16"/>
<p id="pX31p0012c1601">滿月菩薩。</p>
<lb n="0012c17"/>
<p id="pX31p0012c1701" rend="margin-left:1em">百福嚴備玅相圓明如月滿故。</p>
<lb n="0012c18"/>
<p id="pX31p0012c1801">大力菩薩。</p>
<lb n="0012c19"/>
<p id="pX31p0012c1901" rend="margin-left:1em">境智冥合拔苦與樂勝諸偏小。</p>
<lb n="0012c20"/>
<p id="pX31p0012c2001">無量力菩薩。</p>
<lb n="0012c21"/>
<p id="pX31p0012c2101" rend="margin-left:1em">本高迹下力大用深普救徧提。</p>
<lb n="0012c22"/>
<p id="pX31p0012c2201">越三界菩薩。</p>
<lb n="0012c23"/>
<p id="pX31p0012c2301" rend="margin-left:1em">玅悟千如洞遣百非超世出世。</p>
<lb n="0012c24"/>
<p id="pX31p0012c2401">䟦陀婆羅菩薩。</p>
<lb n="0013a01"/>
<p id="pX31p0013a0101" rend="margin-left:1em">此云善守亦云賢守思益云若眾生聞名者必定
<lb n="0013a02"/>得三菩提。</p>
<lb n="0013a03"/>
<p id="pX31p0013a0301">彌勒菩薩。</p>
<lb n="0013a04"/>
<p id="pX31p0013a0401" rend="margin-left:1em">此云慈氏思益云若眾生見者即得慈心三昧是
<lb n="0013a05"/>菩薩現居知足內院當來出興于堪忍補釋迦之
<lb n="0013a06"/>處號彌勒世尊於華林園內龍華樹下而成正覺。</p>
<lb n="0013a07"/>
<p id="pX31p0013a0701">寶積菩薩。</p>
<lb n="0013a08"/>
<p id="pX31p0013a0801" rend="margin-left:1em">分證三德尊貴如寶名寶圓融微玅名積。</p>
<lb n="0013a09"/>
<p id="pX31p0013a0901">導師菩薩。</p>
<lb n="0013a10"/>
<p id="pX31p0013a1001" rend="margin-left:1em">於墮邪道眾生生大悲心令入正道不求恩報故
<lb n="0013a11"/>名。</p>
<p id="pX31p0013a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△六結。</p>
<lb n="0013a12"/>
<p id="pX31p0013a1201">如是等菩薩摩訶薩八萬人俱。</p>
<lb n="0013a13"/>
<p id="pX31p0013a1301" rend="margin-left:1em">△三雜眾八初欲界天。</p>
<lb n="0013a14"/>
<p id="pX31p0013a1401">爾時釋提桓因與其眷屬二萬天子俱復有名月天
<lb n="0013a15"/>子。</p>
<lb n="0013a16"/>
<p id="pX31p0013a1601" rend="margin-left:1em">月天。</p>
<lb n="0013a17"/>
<p id="pX31p0013a1701">普香天子。</p>
<lb n="0013a18"/>
<p id="pX31p0013a1801" rend="margin-left:1em">星天。</p>
<lb n="0013a19"/>
<p id="pX31p0013a1901">寶光天子。</p>
<lb n="0013a20"/>
<p id="pX31p0013a2001" rend="margin-left:1em">日天子皆帝釋內臣。</p>
<lb n="0013a21"/>
<p id="pX31p0013a2101">四大天王與其眷屬萬天子俱。</p>
<lb n="0013a22"/>
<p id="pX31p0013a2201" rend="margin-left:1em">即帝釋外臣如武將護世金光明四天王品爾時
<lb n="0013a23"/>提頭賴叱毗留勒叉毗留博叉毗沙門始自東方
<lb n="0013a24"/>終于北方。</p>
<lb n="0013b01"/>
<p id="pX31p0013b0101">自在天子。</p>
<lb n="0013b02"/>
<p id="pX31p0013b0201" rend="margin-left:1em">化樂天也。</p>
<lb n="0013b03"/>
<p id="pX31p0013b0301">大自在天子。</p>
<lb n="0013b04"/>
<p id="pX31p0013b0401" rend="margin-left:1em">他化自在天乃欲天主也。</p>
<lb n="0013b05"/>
<p id="pX31p0013b0501">與其眷屬三萬天子俱。</p>
<lb n="0013b06"/>
<p id="pX31p0013b0601" rend="margin-left:1em">△二色界天。</p>
<lb n="0013b07"/>
<p id="pX31p0013b0701">娑婆世界主梵天王尸棄大梵。</p>
<lb n="0013b08"/>
<p id="pX31p0013b0801" rend="margin-left:1em">標梵王又尸棄似二人今舉位顯名目一人耳初
<lb n="0013b09"/>禪有梵眾梵輔大梵今舉王攝諸。</p>
<lb n="0013b10"/>
<p id="pX31p0013b1001">光明大梵等與其眷屬萬二千天子俱。</p>
<lb n="0013b11"/>
<p id="pX31p0013b1101" rend="margin-left:1em">光明者二禪也此有少光無量光極光等者三禪
<lb n="0013b12"/>三天四禪九天即是色界十八梵天也。</p>
<p id="pX31p0013b1216" type="inline" rend="margin-left:1em">△三龍王。</p>
<lb n="0013b13"/>
<p id="pX31p0013b1301">有八龍王難陀龍王䟦難陀龍王。</p>
<lb n="0013b14"/>
<p id="pX31p0013b1401" rend="margin-left:1em">難陀此云歡喜䟦此云善即兄弟二龍護摩竭提
<lb n="0013b15"/>雨澤以時國無飢年即目連所降者。</p>
<lb n="0013b16"/>
<p id="pX31p0013b1601">娑伽羅龍王。</p>
<lb n="0013b17"/>
<p id="pX31p0013b1701" rend="margin-left:1em">此云鹹海從居海受名此如華嚴云本住智度大
<lb n="0013b18"/>海迹處滄溟。</p>
<lb n="0013b19"/>
<p id="pX31p0013b1901">和修吉龍王。</p>
<lb n="0013b20"/>
<p id="pX31p0013b2001" rend="margin-left:1em">此云多頭亦云寶稱。</p>
<lb n="0013b21"/>
<p id="pX31p0013b2101">德叉迦龍王。</p>
<lb n="0013b22"/>
<p id="pX31p0013b2201" rend="margin-left:1em">此云現毒亦云多舌。</p>
<lb n="0013b23"/>
<p id="pX31p0013b2301">阿那婆達多龍王。</p>
<lb n="0013b24"/>
<p id="pX31p0013b2401" rend="margin-left:1em">從池得名此云無熱阿含云雪山有池名阿耨達
<lb n="0013c01"/>池其中有五柱堂龍常居此龍有三患一熱風熱
<lb n="0013c02"/>沙著身燒皮肉二惡風暴起吹其宮殿失寶飾等
<lb n="0013c03"/>龍身自現以為苦惱三諸龍娛樂時金翅鳥王入
<lb n="0013c04"/>宮搏撮始生龍子諸龍恐怖今此池無彼三患若
<lb n="0013c05"/>鳥欲起心往便即命終故云無熱惱也。</p>
<lb n="0013c06"/>
<p id="pX31p0013c0601">摩那斯龍王。</p>
<lb n="0013c07"/>
<p id="pX31p0013c0701" rend="margin-left:1em">此云大身或大力大意本住無邊身法門迹為大
<lb n="0013c08"/>體。</p>
<lb n="0013c09"/>
<p id="pX31p0013c0901">優鉢羅龍王等各與若干百千眷屬俱。</p>
<lb n="0013c10"/>
<p id="pX31p0013c1001" rend="margin-left:1em">亦云漚鉢羅此云黛色蓮華龍依此住從池得名。</p>
<lb n="0013c11"/>
<p id="pX31p0013c1101" rend="margin-left:1em">△四緊那羅。</p>
<lb n="0013c12"/>
<p id="pX31p0013c1201">有四緊那羅王法緊那羅王玅法緊那羅王大法緊
<lb n="0013c13"/>那羅王持法緊那羅王各與若干百千眷屬俱。</p>
<lb n="0013c14"/>
<p id="pX31p0013c1401" rend="margin-left:1em">此云疑神似人而有一角故號人非人天帝法樂
<lb n="0013c15"/>神四緊奏四教法門之樂讚佛也。</p>
<p id="pX31p0013c1514" type="inline" rend="margin-left:1em">△五乾闥婆。</p>
<lb n="0013c16"/>
<p id="pX31p0013c1601">有四乾闥婆王樂乾闥婆王樂音乾闥婆王美乾闥
<lb n="0013c17"/>婆王美音乾闥婆王各與若干百千眷屬俱。</p>
<lb n="0013c18"/>
<p id="pX31p0013c1801" rend="margin-left:1em">此云嗅香以香為食亦云香陰其身出香此天帝
<lb n="0013c19"/>俗樂之神也。</p>
<p id="pX31p0013c1906" type="inline" rend="margin-left:1em">△六阿修羅。</p>
<lb n="0013c20"/>
<p id="pX31p0013c2001">有四阿修羅王婆稚阿修羅王佉羅騫駄阿修羅王
<lb n="0013c21"/>毗摩質多羅阿修羅王羅睺阿修羅王各與若干百
<lb n="0013c22"/>千眷屬俱。</p>
<lb n="0013c23"/>
<p id="pX31p0013c2301" rend="margin-left:1em">此云無酒四天下採華釀于大海魚龍業力其味
<lb n="0013c24"/>不變嗔妬誓斷故云無酒婆稚此云被縛五惡物
<lb n="0014a01"/>繫頭不解脫故亦云為天帝所縛故佉羅騫駄此
<lb n="0014a02"/>云廣肩胛毗摩質多羅此云淨心羅睺此云障持
<lb n="0014a03"/>即障持日月也舉手障日世謂日蝕掩月亦爾或
<lb n="0014a04"/>作大聲世言天獸吼氣呵日月失光來訴於佛佛
<lb n="0014a05"/>告羅睺莫吞日月羅睺顫動身流白汗即放日月
<lb n="0014a06"/>佛力眾生力不能為害。</p>
<p id="pX31p0014a0610" type="inline" rend="margin-left:1em">△七迦樓羅。</p>
<lb n="0014a07"/>
<p id="pX31p0014a0701">有四迦樓羅王大威德迦樓羅王大身迦樓羅王大
<lb n="0014a08"/>滿迦樓羅王如意迦樓羅王各與若干百千眷屬俱。</p>
<lb n="0014a09"/>
<p id="pX31p0014a0901" rend="margin-left:1em">迦樓羅此云金翅翮作金色兩翅相去三百三十
<lb n="0014a10"/>六萬里居瞻部大樹上莊子呼為大鵬也。</p>
<p id="pX31p0014a1017" type="inline" rend="margin-left:1em">△八人眾。</p>
<lb n="0014a11"/>
<p id="pX31p0014a1101">韋提希子阿闍世王與若干百千眷屬俱。</p>
<lb n="0014a12"/>
<p id="pX31p0014a1201" rend="margin-left:1em">韋提希此云思惟即阿闍世之母也阿闍世亦云
<lb n="0014a13"/>未生怨或呼為婆留支此云無指內人將護呼為
<lb n="0014a14"/>善見大經云阿闍名不生世名怨以不見佛性故
<lb n="0014a15"/>煩惱怨生普超云阿闍世從文殊懺悔得柔順忍
<lb n="0014a16"/>命終入賓吒羅地獄即入即出生上方國土得無
<lb n="0014a17"/>生忍彌勒出時復來名不動菩薩後當作佛號淨
<lb n="0014a18"/>界如來。</p>
<p id="pX31p0014a1804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二總結眾集。</p>
<lb n="0014a19"/>
<p id="pX31p0014a1901">各禮佛足退坐一面。</p>
<lb n="0014a20"/>
<p id="pX31p0014a2001" rend="margin-left:1em">退坐一面總結眾集作禮退坐而聽法也疏問云
<lb n="0014a21"/>佛在人中說法今列人眾何少答文略不載人實
<lb n="0014a22"/>不少如下文云及諸小王轉輪聖王等。</p>
<p id="pX31p0014a2216" type="inline" rend="margin-left:1em">△第二別
<lb n="0014a23"/>序五初眾集序二現瑞序三疑念序四發問序五
<lb n="0014a24"/>答問序初文又二初眾集威儀。</p>
<lb n="0014b01"/>
<p id="pX31p0014b0101">爾時世尊四眾圍繞。</p>
<lb n="0014b02"/>
<p id="pX31p0014b0201" rend="margin-left:1em">別序者望通而得名也爾時者欲現六瑞之時也
<lb n="0014b03"/>世尊者福慧具足世出世間尊無過上四眾者舊
<lb n="0014b04"/>言在家出家各二合為四眾今約一眾更開為四
<lb n="0014b05"/>謂發起當機影響結緣也權謀智鑒知機知時激
<lb n="0014b06"/>揚發動成辦利益等者名發起夙植德本緣合時
<lb n="0014b07"/>熟如癰欲潰不起于座聞即得道此名當機往古
<lb n="0014b08"/>諸佛隱其圓極匡輔法王如星遶月雖無作為而
<lb n="0014b09"/>有巨益此名影響力無引導激動之能德非伏物
<lb n="0014b10"/>鎮嚴之用而過去根淺覆漏汙雜三慧不生雖現
<lb n="0014b11"/>世見佛聞法而無四悉檀益但作未來得度因緣
<lb n="0014b12"/>此名結緣比丘既爾餘三眾亦然是則合為一十
<lb n="0014b13"/>六眾矣圍繞者約因緣釋佛初出世人未知法淨
<lb n="0014b14"/>居天下化為人像到<anchor xml:id="begd1e3299"/>已<anchor xml:id="endd1e3299"/>右旋旋<anchor xml:id="begd1e3305"/>已<anchor xml:id="endd1e3305"/>敬禮禮<anchor xml:id="begd1e3311"/>已<anchor xml:id="endd1e3311"/>却坐
<lb n="0014b15"/>聽法因於天敬而人用為式焉約教者行旋威儀
<lb n="0014b16"/>表四門機動俱見圓理以圓對偏例有四義約觀
<lb n="0014b17"/>心者佛身周帀相好莊嚴四旋瞻仰增念佛定約
<lb n="0014b18"/>本迹者若觀色身即見法身也。</p>
<p id="pX31p0014b1813" type="inline" rend="margin-left:1em">△二眾集供養。</p>
<lb n="0014b19"/>
<p id="pX31p0014b1901">供養恭敬尊重讚歎。</p>
<lb n="0014b20"/>
<p id="pX31p0014b2001" rend="margin-left:1em">通語三業皆是供養別卑謹虔禮為恭敬至心專
<lb n="0014b21"/>注為尊重發言稱美為讚歎施其依報為供養。</p>
<p id="pX31p0014b2119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0014b22"/>二現瑞序二初此土六瑞六初說法。</p>
<lb n="0014b23"/>
<p id="pX31p0014b2301">為諸菩薩說大乘經名無量義教菩薩法佛所護念。</p>
<lb n="0014b24"/>
<p id="pX31p0014b2401" rend="margin-left:1em">大乘者善戒經有七大一法大謂十二部二心大
<lb n="0014c01"/>謂求菩提也三解大謂解菩薩藏四淨大謂見道
<lb n="0014c02"/>淨心五莊嚴大謂福德智慧六時大謂三阿僧祇
<lb n="0014c03"/>行行七具足大謂相好自嚴得菩提也六因也七
<lb n="0014c04"/>果也以大因大果合為大乘也名無量義者經云
<lb n="0014c05"/>從一法生其一法者謂無相無相不相名為實相
<lb n="0014c06"/>從此實相生無量法所謂二法三道四果言無相
<lb n="0014c07"/>者無生死相也不相者不涅槃相即指中道為實
<lb n="0014c08"/>相也二法者頓漸二也三道即三乘四果即羅漢
<lb n="0014c09"/>支佛菩薩佛也此等諸法名為無量即指實相為
<lb n="0014c10"/>義處耳教菩薩法者以此無量義處用教菩薩法
<lb n="0014c11"/>義處即諦理也文云盡教以佛道是也佛所護念
<lb n="0014c12"/>者以由無量義處是佛自證得是故護念雖欲開
<lb n="0014c13"/>示眾生根鈍而久默斯要不務速說者是名護念。</p>
<lb n="0014c14"/>
<p id="pX31p0014c1401" rend="margin-left:1em">△二入定。</p>
<lb n="0014c15"/>
<p id="pX31p0014c1501">佛說此經<anchor xml:id="begd1e3399"/>已<anchor xml:id="endd1e3399"/>結跏趺坐入於無量義處三昧身心不
<lb n="0014c16"/>動。</p>
<lb n="0014c17"/>
<p id="pX31p0014c1701" rend="margin-left:1em">入三昧者慧定相成非禪不智須先入定非智不
<lb n="0014c18"/>禪故先說法即智而定即定而智先後出入無有
<lb n="0014c19"/>隔礙也說經<anchor xml:id="begd1e3416"/>已<anchor xml:id="endd1e3416"/>更入定者是為法華作序耳若不
<lb n="0014c20"/>先開則後無所合所以先入開定為合定作序名
<lb n="0014c21"/>為瑞相也若作次第說者先入無量義處三昧<anchor xml:id="begd1e3427"/>已<anchor xml:id="endd1e3427"/>
<lb n="0014c22"/>應入法華三昧若明言彰顯時眾則知何待彌勒
<lb n="0014c23"/>慇懃文殊靳固是知作序明矣身心不動者與所
<lb n="0014c24"/>緣處相應也其身之本源湛若虗空心之理性畢
<lb n="0015a01"/>竟常寂所以稱無量義處者此定寂而常照故知
<lb n="0015a02"/>世出世間從此一法出無量法也。</p>
<p id="pX31p0015a0214" type="inline" rend="margin-left:1em">△三雨華。</p>
<lb n="0015a03"/>
<p id="pX31p0015a0301">是時天雨曼陀羅華摩訶曼陀羅華曼殊沙華摩訶
<lb n="0015a04"/>曼殊沙華而散佛上及諸大眾。</p>
<lb n="0015a05"/>
<p id="pX31p0015a0501" rend="margin-left:1em">曼陀羅此云適意又云白華曼殊沙此云柔輭又
<lb n="0015a06"/>云赤華雨此四華者表其當獲佛因佛因者住行
<lb n="0015a07"/>向地圓因也小白表銅輪習種性十住開佛知見
<lb n="0015a08"/>大白表銀輪性種種十行示佛知見小赤表金輪
<lb n="0015a09"/>道種性十迴向悟佛知見大赤表瑠璃輪聖種性
<lb n="0015a10"/>十地入佛知見也此四輪之因從中道生所以從
<lb n="0015a11"/>天雨華而表之以因有趣果之義故云散佛上如
<lb n="0015a12"/>此因果誰當感尅只是此會時眾故言及諸大眾。</p>
<lb n="0015a13"/>
<p id="pX31p0015a1301" rend="margin-left:1em">△四地動。</p>
<lb n="0015a14"/>
<p id="pX31p0015a1401">普佛世界六種震動。</p>
<lb n="0015a15"/>
<p id="pX31p0015a1501" rend="margin-left:1em">此表圓家六番破無明也無明若轉即變為明故
<lb n="0015a16"/>普佛世界六種震動六種表住行向地等玅六番
<lb n="0015a17"/>也六種者謂動起踊震吼覺六也一一有三謂動
<lb n="0015a18"/>三者動徧動等徧動也起三者謂起徧起等徧起
<lb n="0015a19"/>也踊三者踊徧踊等徧踊也震三者震徧震等徧
<lb n="0015a20"/>震也吼三者吼徧吼等徧吼也覺三者覺徧覺等
<lb n="0015a21"/>徧覺也此十八種表破十八界也搖颺不安為動
<lb n="0015a22"/>自下昇高為起<g ref="CB01411"/>隴凹凸為踊隱隱聲為震聲大
<lb n="0015a23"/>名吼悟物名覺也。</p>
<p id="pX31p0015a2308" type="inline" rend="margin-left:1em">△五眾喜。</p>
<lb n="0015a24"/>
<p id="pX31p0015a2401">爾時會中比丘比丘尼優婆塞優婆夷天龍夜叉乾
<lb n="0015b01"/>闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人及諸
<lb n="0015b02"/>小王轉輪聖王是諸大眾得未曾有歡喜合掌一心
<lb n="0015b03"/>觀佛。</p>
<lb n="0015b04"/>
<p id="pX31p0015b0401" rend="margin-left:1em">今但列四眾者當機也今略菩薩者影響也小王
<lb n="0015b05"/>者即世主如輪王也應知雨華地動是外瑞也大
<lb n="0015b06"/>眾心喜是內瑞也知甘露將降是以欣躍內充此
<lb n="0015b07"/>非常喜也故能一心觀佛安得非瑞若喜動陰心
<lb n="0015b08"/>者人天義也喜動真諦無漏心者藏通義也喜動
<lb n="0015b09"/>即假心者別義也喜動實相心者圓義也比丘翻
<lb n="0015b10"/>除饉男比丘尼翻除饉女優婆塞翻清信男優婆
<lb n="0015b11"/>夷翻清信女。</p>
<p id="pX31p0015b1106" type="inline" rend="margin-left:1em">△六放光。</p>
<lb n="0015b12"/>
<p id="pX31p0015b1201">爾時佛放眉間白毫相光照東方萬八千世界靡不
<lb n="0015b13"/>周徧。</p>
<lb n="0015b14"/>
<p id="pX31p0015b1401" rend="margin-left:1em">放光即表應機設教破惑除疑也白毫者具種種
<lb n="0015b15"/>功德其毫中表俱空狀如白瑠璃筒內外清淨從
<lb n="0015b16"/>初發心行行至涅槃一切功德皆現毫中矣毫在
<lb n="0015b17"/>二眉中間表中道常其相柔軟表樂卷舒自在表
<lb n="0015b18"/>我白即表淨也放光破暗表其中道生智慧光照
<lb n="0015b19"/>此土他土者表自覺覺他也照東方者東為方之
<lb n="0015b20"/>始表十住是位之始也是以迹門說法生身菩薩
<lb n="0015b21"/>朗然見理入於十住開佛知見舉初即知中後也
<lb n="0015b22"/>故云靡不周徧耳所言徧者諸方亦然諸位亦然
<lb n="0015b23"/>若就本門說法四方佛集即表本門法身菩薩增
<lb n="0015b24"/>道損生四位增長也。</p>
<p id="pX31p0015b2409" type="inline" rend="margin-left:1em">△二他土六瑞六初見六趣。</p>
<lb n="0015c01"/>
<p id="pX31p0015c0101">下至阿鼻地獄上至阿迦尼吒天於此世界盡見彼
<lb n="0015c02"/>土六趣眾生。</p>
<lb n="0015c03"/>
<p id="pX31p0015c0301" rend="margin-left:1em">阿鼻此云無間在地之下也阿迦尼吒此云質礙
<lb n="0015c04"/>究竟即色究竟天從地獄至有頂即是六凡又見
<lb n="0015c05"/>佛菩薩比丘等則十法界具足矣。</p>
<p id="pX31p0015c0514" type="inline" rend="margin-left:1em">△二見諸佛。</p>
<lb n="0015c06"/>
<p id="pX31p0015c0601">又見彼土現在諸佛。</p>
<lb n="0015c07"/>
<p id="pX31p0015c0701" rend="margin-left:1em">彼佛現在此佛亦然明彼此二土佛皆出世間。</p>
<p id="pX31p0015c0719" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0015c08"/>三聞佛說法。</p>
<lb n="0015c09"/>
<p id="pX31p0015c0901">及聞諸佛所說經法。</p>
<lb n="0015c10"/>
<p id="pX31p0015c1001" rend="margin-left:1em">是現彼佛初從無相一法非頓而頓與此土初說
<lb n="0015c11"/>華嚴同。</p>
<p id="pX31p0015c1104" type="inline" rend="margin-left:1em">△四見四眾得道。</p>
<lb n="0015c12"/>
<p id="pX31p0015c1201">并見彼諸比丘比丘尼優婆塞優婆夷諸修行得道
<lb n="0015c13"/>者。</p>
<lb n="0015c14"/>
<p id="pX31p0015c1401" rend="margin-left:1em">是現彼佛非漸而漸與此土佛次說三藏意同。</p>
<p id="pX31p0015c1419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0015c15"/>五見菩薩行行。</p>
<lb n="0015c16"/>
<p id="pX31p0015c1601">復見諸菩薩摩訶薩種種因緣種種信解種種相貌
<lb n="0015c17"/>行菩薩道。</p>
<lb n="0015c18"/>
<p id="pX31p0015c1801" rend="margin-left:1em">是現彼佛說三藏後說方等般若諸經與此土佛
<lb n="0015c19"/>三藏之後所說意同也種種因緣者昔善為因今
<lb n="0015c20"/>教為緣種種相貌者共不共各四門一一門復有
<lb n="0015c21"/>無量相貌如五百比丘各說身因即共義也不共
<lb n="0015c22"/>四門亦如是故知因緣相貌種別無量皆是彼與
<lb n="0015c23"/>此同。</p>
<p id="pX31p0015c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">△六見佛涅槃。</p>
<lb n="0015c24"/>
<p id="pX31p0015c2401">復見諸佛般涅槃者復見諸佛般涅槃後以佛舍利
<lb n="0016a01"/>起七寶塔。</p>
<lb n="0016a02"/>
<p id="pX31p0016a0201" rend="margin-left:1em">是現彼土開權顯實收無量法還歸一法唱入涅
<lb n="0016a03"/>槃息化起塔當知此土從一出無量法必當收無
<lb n="0016a04"/>量法還入一法開權顯實息化歸真與彼同也。</p>
<p id="pX31p0016a0419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0016a05"/>三疑念序二初彌勒疑念三初念六瑞。</p>
<lb n="0016a06"/>
<p id="pX31p0016a0601">爾時彌勒菩薩作是念今者世尊現神變相以何因
<lb n="0016a07"/>緣而有此瑞。</p>
<lb n="0016a08"/>
<p id="pX31p0016a0801" rend="margin-left:1em">神變者神名天心天然內慧變名變動即是六瑞
<lb n="0016a09"/>外彰首楞嚴云佛住不二法能作於神通法王法
<lb n="0016a10"/>力超葢一切彌勒不測神變故興疑念又彌勒值
<lb n="0016a11"/>佛植善既多何容不髣髴知應須隱明權言不知。</p>
<lb n="0016a12"/>
<p id="pX31p0016a1201" rend="margin-left:1em">△二念問誰。</p>
<lb n="0016a13"/>
<p id="pX31p0016a1301">今佛世尊入于三昧是不可思議現希有事當以問
<lb n="0016a14"/>誰誰能答者。</p>
<lb n="0016a15"/>
<p id="pX31p0016a1501" rend="margin-left:1em">△三念問文殊。</p>
<lb n="0016a16"/>
<p id="pX31p0016a1601">復作此念是文殊師利法王之子<anchor xml:id="begd1e3786"/>已<anchor xml:id="endd1e3786"/>曾親近供養過
<lb n="0016a17"/>去無量諸佛必應見此希有之相我今當問。</p>
<lb n="0016a18"/>
<p id="pX31p0016a1801" rend="margin-left:1em">問經稱文殊是法王子此諸菩薩何人不是法王
<lb n="0016a19"/>之子答有二義故一於王子中德推文殊二諸經
<lb n="0016a20"/>中文殊竝為菩薩眾首。</p>
<p id="pX31p0016a2010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二大眾疑念二初念六瑞。</p>
<lb n="0016a21"/>
<p id="pX31p0016a2101">爾時比丘比丘尼優婆塞優婆夷及諸天龍鬼神等
<lb n="0016a22"/>咸作此念是佛光明神通之相。</p>
<lb n="0016a23"/>
<p id="pX31p0016a2301" rend="margin-left:1em">△二念問誰。</p>
<lb n="0016a24"/>
<p id="pX31p0016a2401">今當問誰。</p>
<lb n="0016b01"/>
<p id="pX31p0016b0101" rend="margin-left:1em">問文殊彌勒德位相亞何故一問一答耶答位雖
<lb n="0016b02"/>齊等賓主異宜聖人乘機非問者不能答也又法
<lb n="0016b03"/>門有權實權者須問實者須答又迹有久近近問
<lb n="0016b04"/>久答又名有便易彌勒名慈慈為眾生應須問文
<lb n="0016b05"/>殊名妙德德應須答此即四種消文記云此諸大
<lb n="0016b06"/>眾徧歷多會久知文殊神用莫測眾亦精誠專注
<lb n="0016b07"/>妙德。</p>
<p id="pX31p0016b0703" type="inline" rend="margin-left:1em">△四發問序二初長行二初經家述二初述
<lb n="0016b08"/>自疑。</p>
<lb n="0016b09"/>
<p id="pX31p0016b0901">爾時彌勒菩薩欲自決疑。</p>
<lb n="0016b10"/>
<p id="pX31p0016b1001" rend="margin-left:1em">△二述他疑。</p>
<lb n="0016b11"/>
<p id="pX31p0016b1101">又觀四眾比丘比丘尼優婆塞優婆夷及諸天龍鬼
<lb n="0016b12"/>神等眾會之心。</p>
<lb n="0016b13"/>
<p id="pX31p0016b1301" rend="margin-left:1em">△二發問二初問此土。</p>
<lb n="0016b14"/>
<p id="pX31p0016b1401">而問文殊師利言以何因緣而有此瑞神通之相放
<lb n="0016b15"/>大光明。</p>
<lb n="0016b16"/>
<p id="pX31p0016b1601" rend="margin-left:1em">△二問他土。</p>
<lb n="0016b17"/>
<p id="pX31p0016b1701">照于東方萬八千土悉見彼佛國界莊嚴。</p>
<lb n="0016b18"/>
<p id="pX31p0016b1801" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌上問二請答初文又二初問此
<lb n="0016b19"/>土六瑞。</p>
<lb n="0016b20"/>
<p id="pX31p0016b2001">於是彌勒菩薩欲重宣此義以偈問曰。</p>
<lb n="0016b21"/>
<p id="pX31p0016b2101" rend="margin-left:1em">長行之後復有偈頌者龍樹毗婆娑云一隨其國
<lb n="0016b22"/>土天竺有散華貫華之說二隨其樂欲不同有樂
<lb n="0016b23"/>散說有樂章句三隨其生解不同或散說得解或
<lb n="0016b24"/>於章句得解四隨其利鈍不同利者一聞即悟鈍
<lb n="0016c01"/>者再說始明五表佛慇懃重說乃至十為眾集前
<lb n="0016c02"/>後故具茲多義故有偈也。</p>
<lb n="0016c03"/>
<p id="pX31p0016c0301">文殊師利道師何故眉間白毫大光普照雨曼陀羅
<lb n="0016c04"/>曼殊沙華栴檀香風悅可眾心以是因緣地皆嚴淨
<lb n="0016c05"/>而此世界六種震動時四部眾咸皆歡喜身意快然
<lb n="0016c06"/>得未曾有。</p>
<lb n="0016c07"/>
<p id="pX31p0016c0701" rend="margin-left:1em">總問此土六瑞此偈中長出香風地淨而無說法
<lb n="0016c08"/>入定者導師是也良以說法入定能導於人即是
<lb n="0016c09"/>說法入定也風本無香而香為奇以成瑞耳天華
<lb n="0016c10"/>至妙豈有色而無香此表因運至果如華有香風
<lb n="0016c11"/>華既集地地則嚴淨因若趣果果則嚴淨光明云
<lb n="0016c12"/>聚集功德莊嚴佛身故以二事顯成四華也。</p>
<p id="pX31p0016c1218" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0016c13"/>問他土六瑞六初問六趣。</p>
<lb n="0016c14"/>
<p id="pX31p0016c1401">眉間光明照于東方萬八千土皆如金色從阿鼻獄
<lb n="0016c15"/>上至有頂諸世界中六道眾生生死所趣善惡業緣
<lb n="0016c16"/>受報好醜於此悉見。</p>
<lb n="0016c17"/>
<p id="pX31p0016c1701" rend="margin-left:1em">眾生是能趣之人生死是所趣之處善惡業緣是
<lb n="0016c18"/>趣因受報好醜是趣果也。</p>
<p id="pX31p0016c1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問見彼佛說法。</p>
<lb n="0016c19"/>
<p id="pX31p0016c1901">又覩諸佛聖主師子演說經典微玅第一其聲清淨
<lb n="0016c20"/>出柔輭音教諸菩薩無數億萬梵音深玅令人樂聞
<lb n="0016c21"/>各於世界講說正法種種因緣以無量喻照明佛法
<lb n="0016c22"/>開悟眾生。</p>
<lb n="0016c23"/>
<p id="pX31p0016c2301" rend="margin-left:1em">上直見佛此廣明說法之相謂說頓教逗大根性
<lb n="0016c24"/>聖主師子如此土盧舍那像也演說經典微玅第
<lb n="0017a01"/>一如此土日照高山演華嚴也教諸菩薩如此土
<lb n="0017a02"/>七處八會無聲聞人也照明佛法開悟眾生如此
<lb n="0017a03"/>土始見佛身入如來慧也。</p>
<p id="pX31p0017a0311" type="inline" rend="margin-left:1em">△三問他土眾三初開
<lb n="0017a04"/>聲聞乘。</p>
<lb n="0017a05"/>
<p id="pX31p0017a0501">若人遭苦厭老病死為說涅槃盡諸苦際。</p>
<lb n="0017a06"/>
<p id="pX31p0017a0601" rend="margin-left:1em">若遭苦厭集復厭依果感佛說涅槃者此人則能
<lb n="0017a07"/>盡諸苦際耳。</p>
<p id="pX31p0017a0706" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開中乘。</p>
<lb n="0017a08"/>
<p id="pX31p0017a0801">若人有福曾供養佛志求勝法為說緣覺。</p>
<lb n="0017a09"/>
<p id="pX31p0017a0901" rend="margin-left:1em">若供養佛多雖遭苦而致福故云聲聞三生種福
<lb n="0017a10"/>支佛百劫種福形彼聲聞故言有福志求勝法者
<lb n="0017a11"/>支佛求道故修行深求緣起勝玅之理即是他土
<lb n="0017a12"/>開中乘也。</p>
<p id="pX31p0017a1205" type="inline" rend="margin-left:1em">△三開大乘。</p>
<lb n="0017a13"/>
<p id="pX31p0017a1301">若有佛子修種種行求無上慧為說淨道。</p>
<lb n="0017a14"/>
<p id="pX31p0017a1401" rend="margin-left:1em">運真慈悲能紹佛種故言佛子修於六度故言種
<lb n="0017a15"/>種行志求佛道故言無上慧於六度中無其六蔽
<lb n="0017a16"/>如藥中無病故言淨道非畢竟淨也。</p>
<p id="pX31p0017a1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△四結前開後。</p>
<lb n="0017a17"/>
<p id="pX31p0017a1701">文殊師利我住於此見聞若斯及千億事如是眾多
<lb n="0017a18"/>今當略說。</p>
<lb n="0017a19"/>
<p id="pX31p0017a1901" rend="margin-left:1em">見聞若斯即結前也如是眾多是開後也。</p>
<p id="pX31p0017a1917" type="inline" rend="margin-left:1em">△五問
<lb n="0017a20"/>他土菩薩修行三初總問。</p>
<lb n="0017a21"/>
<p id="pX31p0017a2101">我見彼土恒沙菩薩種種因緣而求佛道。</p>
<lb n="0017a22"/>
<p id="pX31p0017a2201" rend="margin-left:1em">△二次第問六初問檀三初問捨財。</p>
<lb n="0017a23"/>
<p id="pX31p0017a2301">或有行施金銀珊瑚真珠摩尼硨磲碼碯金剛諸珍
<lb n="0017a24"/>奴婢車乘寶飾輦輿歡喜布施迴向佛道願得是乘
<lb n="0017b01"/>三界第一諸佛所歎或有菩薩駟馬寶車欄楯華葢
<lb n="0017b02"/>軒飾布施。</p>
<lb n="0017b03"/>
<p id="pX31p0017b0301" rend="margin-left:1em">珍寶奴婢為施者貴賤共能也若駟馬寶車者則
<lb n="0017b04"/>王者所施以此行檀故云布施。</p>
<p id="pX31p0017b0413" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問捨身。</p>
<lb n="0017b05"/>
<p id="pX31p0017b0501">復見菩薩身肉手足及妻子施求無上道。</p>
<lb n="0017b06"/>
<p id="pX31p0017b0601" rend="margin-left:1em">身肉等內身妻子等外身。</p>
<p id="pX31p0017b0611" type="inline" rend="margin-left:1em">△三問捨命。</p>
<lb n="0017b07"/>
<p id="pX31p0017b0701">又見菩薩頭目身體欣樂施與求佛智慧。</p>
<lb n="0017b08"/>
<p id="pX31p0017b0801" rend="margin-left:1em">捨頭目即捨命也而不言法施者讓後般若故也
<lb n="0017b09"/>又約身命財與生死後際等得不壞常住即是法
<lb n="0017b10"/>施。</p>
<p id="pX31p0017b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問戒。</p>
<lb n="0017b11"/>
<p id="pX31p0017b1101">文殊師利我見諸王往詣佛所問無上道便捨樂土
<lb n="0017b12"/>宮殿臣妾剃除鬚髮而被法服。</p>
<lb n="0017b13"/>
<p id="pX31p0017b1301" rend="margin-left:1em">在家施易而戒難出家戒易而施難故約比丘明
<lb n="0017b14"/>戒記云往詣者表往非餘故詣佛所所問尊極故
<lb n="0017b15"/>云無上道所捨不輕故云樂土身心俱離故云剃
<lb n="0017b16"/>除如五王經云昔有五王互為親友有一王名普
<lb n="0017b17"/>安習菩薩行餘四王邪見熾盛普安愍之呼來殿
<lb n="0017b18"/>上七日娛樂送之還國大王自送半途問之曰卿
<lb n="0017b19"/>等各何所樂四王各言世間之樂<anchor xml:id="begd1e4167"/>已<anchor xml:id="endd1e4167"/>迴問王何所
<lb n="0017b20"/>樂王答曰我所樂者不生不滅不苦不樂存亡自
<lb n="0017b21"/>在四王問曰如此之樂何所有耶王曰吾師號佛
<lb n="0017b22"/>近在祇洹諸王歡喜俱詣佛所佛說八苦王及侍
<lb n="0017b23"/>從百千萬人得須陀洹捨國入道而被法服者如
<lb n="0017b24"/>瓔珞經云此袈裟衣龍得一縷則金翅不吞明如
<lb n="0017c01"/>僧祇律。</p>
<p id="pX31p0017c0104" type="inline" rend="margin-left:1em">△三問忍。</p>
<lb n="0017c02"/>
<p id="pX31p0017c0201">或見菩薩而作比丘獨處閑靜樂誦經典。</p>
<lb n="0017c03"/>
<p id="pX31p0017c0301" rend="margin-left:1em">忍有三種而作比丘即苦行忍獨處閑靜即生忍
<lb n="0017c04"/>樂誦經典即第一義忍。</p>
<p id="pX31p0017c0410" type="inline" rend="margin-left:1em">△四問精進。</p>
<lb n="0017c05"/>
<p id="pX31p0017c0501">又見菩薩勇猛精進入於深山思惟佛道。</p>
<lb n="0017c06"/>
<p id="pX31p0017c0601" rend="margin-left:1em">夫深山可畏非窳怯者所居唯勇進者能安之傍
<lb n="0017c07"/>若無物思修實相念念不休進求佛道。</p>
<p id="pX31p0017c0716" type="inline" rend="margin-left:1em">△五問禪
<lb n="0017c08"/>二初問修根本禪
(藏通)
。</p>
<lb n="0017c09"/>
<p id="pX31p0017c0901">又見離欲常處空閑深修禪定得五神通。</p>
<lb n="0017c10"/>
<p id="pX31p0017c1001" rend="margin-left:1em">通途皆有根本之修也離欲得五通者此通教定
<lb n="0017c11"/>也別教兼離二乘欲中道又離順道法愛欲深修
<lb n="0017c12"/>者初禪一品乃至九品傳傳為深轉變自在能發
<lb n="0017c13"/>諸通凡夫五通二乘六通別教菩薩讓佛分有無
<lb n="0017c14"/>漏亦稱五通圓教初後皆具六通。</p>
<p id="pX31p0017c1414" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問出世上
<lb n="0017c15"/>上禪
(別圓)
。</p>
<lb n="0017c16"/>
<p id="pX31p0017c1601">又見菩薩安禪合掌以千萬偈讚諸法王。</p>
<lb n="0017c17"/>
<p id="pX31p0017c1701" rend="margin-left:1em">安禪偈讚者是別圓上上禪寂散不相妨所以不
<lb n="0017c18"/>起滅定現諸威儀如修羅琴不拊而韻無緣無念
<lb n="0017c19"/>有感則形。</p>
<p id="pX31p0017c1905" type="inline" rend="margin-left:1em">△六問般若二初問自行。</p>
<lb n="0017c20"/>
<p id="pX31p0017c2001">復見菩薩智深志固能問諸佛聞悉受持。</p>
<lb n="0017c21"/>
<p id="pX31p0017c2101" rend="margin-left:1em">智深慧窮理本也志固者誓願廣大也即二種莊
<lb n="0017c22"/>嚴能問能持也。</p>
<p id="pX31p0017c2207" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問化他。</p>
<lb n="0017c23"/>
<p id="pX31p0017c2301">又見佛子定慧具足以無量喻為眾講法欣樂說法
<lb n="0017c24"/>化諸菩薩破魔兵眾而擊法鼓。</p>
<lb n="0018a01"/>
<p id="pX31p0018a0101" rend="margin-left:1em">未到慧多無色定多四禪等又背捨慧多九定定
<lb n="0018a02"/>多十一切處中等又二乘定多菩薩慧多於佛則
<lb n="0018a03"/>等破魔者空觀破四魔假觀次第破八魔中觀圓
<lb n="0018a04"/>破八魔十魔一切魔擊鼓者初發心便成正覺分
<lb n="0018a05"/>身百佛界作佛圓擊梵輪法鼓。</p>
<p id="pX31p0018a0513" type="inline" rend="margin-left:1em">△三不次第問七
<lb n="0018a06"/>初問禪二一問入捨禪。</p>
<lb n="0018a07"/>
<p id="pX31p0018a0701">又見菩薩寂然宴默天龍恭敬不以為喜。</p>
<lb n="0018a08"/>
<p id="pX31p0018a0801" rend="margin-left:1em">△二問入悲禪。</p>
<lb n="0018a09"/>
<p id="pX31p0018a0901">又見菩薩處林放光濟地獄苦令入佛道。</p>
<lb n="0018a10"/>
<p id="pX31p0018a1001" rend="margin-left:1em">次第問者是漸一途不次第問不定一途今初一
<lb n="0018a11"/>行問入捨禪即是自行記云捨禪者第四禪也亦
<lb n="0018a12"/>可別圓忘懷之捨忘彼禪故名捨次一行入悲禪
<lb n="0018a13"/>即是化他然菩薩入定放光種種利益具出華嚴
<lb n="0018a14"/>思益也婆娑云初禪修悲易二禪修喜易三禪修
<lb n="0018a15"/>慈易四禪修捨易此慈悲喜捨四禪名為四無量
<lb n="0018a16"/>心是菩薩行也。</p>
<p id="pX31p0018a1607" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問精進。</p>
<lb n="0018a17"/>
<p id="pX31p0018a1701">又見佛子未嘗睡眠經行林中勤求佛道。</p>
<lb n="0018a18"/>
<p id="pX31p0018a1801" rend="margin-left:1em">即是般舟念佛等法門耳般舟翻佛立此舉除睡
<lb n="0018a19"/>中最以九十日常行故也未嘗睡眠精進可知。</p>
<p id="pX31p0018a1919" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0018a20"/>三問戒。</p>
<lb n="0018a21"/>
<p id="pX31p0018a2101">又見具戒威儀無缺淨如寶珠以求佛道。</p>
<lb n="0018a22"/>
<p id="pX31p0018a2201" rend="margin-left:1em">威儀無缺即初不缺戒淨如寶珠即第十究竟戒
<lb n="0018a23"/>此於十戒中舉其初後十戒名出大論大經。</p>
<p id="pX31p0018a2318" type="inline" rend="margin-left:1em">△四
<lb n="0018a24"/>問忍。</p>
<lb n="0018b01"/>
<p id="pX31p0018b0101">又見佛子住忍辱力增上慢人惡罵捶打皆悉能忍
<lb n="0018b02"/>以求佛道。</p>
<lb n="0018b03"/>
<p id="pX31p0018b0301" rend="margin-left:1em">問生法二忍也阿含云力有六種一小兒啼為力
<lb n="0018b04"/>二女人瞋為力三國王憍為力四羅漢進為力五
<lb n="0018b05"/>諸佛悲為力六比丘忍為力也。</p>
<p id="pX31p0018b0513" type="inline" rend="margin-left:1em">△五更問禪。</p>
<lb n="0018b06"/>
<p id="pX31p0018b0601">又見菩薩離諸戲笑及癡眷屬親近智者一心除亂
<lb n="0018b07"/>攝念山林億千萬歲以求佛道。</p>
<lb n="0018b08"/>
<p id="pX31p0018b0801" rend="margin-left:1em">除五葢也離戲笑是却掉悔葢離癡眷屬是除瞋
<lb n="0018b09"/>葢親近智者是除疑葢一心除亂是除貪葢攝念
<lb n="0018b10"/>山林是除眠葢。</p>
<p id="pX31p0018b1007" type="inline" rend="margin-left:1em">△六問檀二初明四事施。</p>
<lb n="0018b11"/>
<p id="pX31p0018b1101">或見菩薩肴膳飲食百種湯藥施佛及僧名衣上服
<lb n="0018b12"/>價直千萬或無價衣施佛及僧千萬億種旃檀寶舍
<lb n="0018b13"/>眾玅臥具施佛及僧清淨園林華果茂盛流泉浴池
<lb n="0018b14"/>施佛及僧。</p>
<lb n="0018b15"/>
<p id="pX31p0018b1501" rend="margin-left:1em">△二結成施。</p>
<lb n="0018b16"/>
<p id="pX31p0018b1601">如是等施種種微玅歡喜無厭求無上道。</p>
<lb n="0018b17"/>
<p id="pX31p0018b1701" rend="margin-left:1em">前三行正明四事施謂飲食衣服臥具湯藥也第
<lb n="0018b18"/>四行施園林等第五行結成所施之意名衣者阿
<lb n="0018b19"/>含云迦葉出家時選擇家中最下衣裳得一弊衣
<lb n="0018b20"/>其價直十萬兩金作僧伽梨衣肴𦵔也膳美食也。</p>
<lb n="0018b21"/>
<p id="pX31p0018b2101" rend="margin-left:1em">△七問般若三初不可說而說般若。</p>
<lb n="0018b22"/>
<p id="pX31p0018b2201">或有菩薩說寂滅法種種教詔無數眾生。</p>
<lb n="0018b23"/>
<p id="pX31p0018b2301" rend="margin-left:1em">△二不可觀而觀般若。</p>
<lb n="0018b24"/>
<p id="pX31p0018b2401">或見菩薩觀諸法性無有二相猶如虗空。</p>
<lb n="0018c01"/>
<p id="pX31p0018c0101" rend="margin-left:1em">三而說而觀論般若。</p>
<lb n="0018c02"/>
<p id="pX31p0018c0201">又見佛子心無所著以此玅慧求無上道。</p>
<lb n="0018c03"/>
<p id="pX31p0018c0301" rend="margin-left:1em">此三行科文<anchor xml:id="begd1e4504"/>已<anchor xml:id="endd1e4504"/>明第三一行言語道斷心行所滅
<lb n="0018c04"/>即說不可說觀不可觀而論般若也。</p>
<p id="pX31p0018c0415" type="inline" rend="margin-left:1em">△六問涅槃
<lb n="0018c05"/>六初總標起塔。</p>
<lb n="0018c06"/>
<p id="pX31p0018c0601">文殊師利又見菩薩佛滅度後供養舍利。</p>
<lb n="0018c07"/>
<p id="pX31p0018c0701" rend="margin-left:1em">△二塔數。</p>
<lb n="0018c08"/>
<p id="pX31p0018c0801">又見佛子造諸塔廟無數恒沙嚴飾國界。</p>
<lb n="0018c09"/>
<p id="pX31p0018c0901" rend="margin-left:1em">△三塔量。</p>
<lb n="0018c10"/>
<p id="pX31p0018c1001">寶塔高玅五千由旬縱廣正等二千由旬。</p>
<lb n="0018c11"/>
<p id="pX31p0018c1101" rend="margin-left:1em">△四塔相。</p>
<lb n="0018c12"/>
<p id="pX31p0018c1201">一一塔廟各千幢幡珠交露幔寶鈴和鳴。</p>
<lb n="0018c13"/>
<p id="pX31p0018c1301" rend="margin-left:1em">△五供養。</p>
<lb n="0018c14"/>
<p id="pX31p0018c1401">諸天龍神人及非人香華伎樂常以供養。</p>
<lb n="0018c15"/>
<p id="pX31p0018c1501" rend="margin-left:1em">△六總結。</p>
<lb n="0018c16"/>
<p id="pX31p0018c1601">文殊師利諸佛子等為供舍利嚴飾塔廟國界自然
<lb n="0018c17"/>殊特玅好如天樹王其華開敷。</p>
<lb n="0018c18"/>
<p id="pX31p0018c1801" rend="margin-left:1em">今見他土佛般涅槃佛子慕德為樹塔廟即表無
<lb n="0018c19"/>量悉歸一也梵云塔婆此云方墳樹王者即波利
<lb n="0018c20"/>質多正供舍利傍嚴佛國土天龍伎樂等者以塔
<lb n="0018c21"/>藏身界故供養者福大不同殿堂形貌安處長阿
<lb n="0018c22"/>含云佛臨滅時有梵摩比丘在佛前執扇扇佛佛
<lb n="0018c23"/>却去之阿難思念此比丘常隨侍佛今末後乃却
<lb n="0018c24"/>之者云何佛告阿難今俱尸城十二由旬天神畟
<lb n="0019a01"/>塞諸天神等皆欲供養而此比丘有大威德光明
<lb n="0019a02"/>映蔽使不近近是故令却阿難問以何因緣故有
<lb n="0019a03"/>是身光佛言昔於毗婆尸佛時以歡喜心手執火
<lb n="0019a04"/>炬照彼佛塔由是福光明乃爾火照既爾餘皆準
<lb n="0019a05"/>知。</p>
<p id="pX31p0019a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">△二請答二初舉疑事述請三初舉見此土事。</p>
<lb n="0019a06"/>
<p id="pX31p0019a0601">佛放一光我及眾會見此國界種種殊玅。</p>
<lb n="0019a07"/>
<p id="pX31p0019a0701" rend="margin-left:1em">△二舉見他土事。</p>
<lb n="0019a08"/>
<p id="pX31p0019a0801">諸佛神力智慧希有放一淨光照無量國。</p>
<lb n="0019a09"/>
<p id="pX31p0019a0901" rend="margin-left:1em">初舉此土事以白毫為本故先舉及諸事故言種
<lb n="0019a10"/>種二他土事以諸佛為本總攝餘五瑞。</p>
<p id="pX31p0019a1016" type="inline" rend="margin-left:1em">△三請答
<lb n="0019a11"/>決眾疑。</p>
<lb n="0019a12"/>
<p id="pX31p0019a1201">我等見此得未曾有佛子文殊願決眾疑。</p>
<lb n="0019a13"/>
<p id="pX31p0019a1301" rend="margin-left:1em">△二釋四伏難二初正釋。</p>
<lb n="0019a14"/>
<p id="pX31p0019a1401">四眾欣仰瞻仁及我世尊何故放斯光明。</p>
<lb n="0019a15"/>
<p id="pX31p0019a1501" rend="margin-left:1em">連下三行釋四伏難者文殊內心構難不肎時答
<lb n="0019a16"/>其意有三一此瑞希奇不可倉卒輕爾有判二智
<lb n="0019a17"/>眾如海謙光推高三靳固前却生眾渴仰故以伏
<lb n="0019a18"/>難潛而拒之彌勒彰灼釋難意亦有三一瑞大疑
<lb n="0019a19"/>大若不為釋憂兕在懷妨聞正說二眾海乃多機
<lb n="0019a20"/>在仁者三闔眾瞻仁故知注誠殷重所以彰言釋
<lb n="0019a21"/>難請令時答初伏難者因正請生請云佛子文殊
<lb n="0019a22"/>願決眾疑文殊仍此起初伏難汝云眾疑眾未曾
<lb n="0019a23"/>疑若疑應問眾既不疑我何所決彌勒即以第一
<lb n="0019a24"/>偈釋云四眾欣仰瞻仁及我及我欲令我問瞻仁
<lb n="0019b01"/>欲得仁答。</p>
<lb n="0019b02"/>
<p id="pX31p0019b0201">佛子時答決疑令喜何所饒益演斯光明。</p>
<lb n="0019b03"/>
<p id="pX31p0019b0301" rend="margin-left:1em">文殊因此又起第二難眾同有疑不易可答待佛
<lb n="0019b04"/>出定然後決疑彌勒即以第二偈釋若有疑在懷
<lb n="0019b05"/>憂兕不泰應以時答復知如來何時定起。</p>
<lb n="0019b06"/>
<p id="pX31p0019b0601">佛坐道場所得玅法為欲說此為當授記。</p>
<lb n="0019b07"/>
<p id="pX31p0019b0701" rend="margin-left:1em">文殊因此又起第三難我與仁者同居學地欲測
<lb n="0019b08"/>佛意微共籌量獨令我答於理不可彌勒即以第
<lb n="0019b09"/>三偈釋我亦微心下思踟蹰兩楹為說玅法為當
<lb n="0019b10"/>授記故言佛坐道場
(乃至)
為當授記。</p>
<lb n="0019b11"/>
<p id="pX31p0019b1101">示諸佛土眾寶嚴淨及見諸佛此非小緣。</p>
<lb n="0019b12"/>
<p id="pX31p0019b1201" rend="margin-left:1em">文殊因此起第四難若如汝說即是釋疑何煩我
<lb n="0019b13"/>答彌勒即以第四偈釋安得以我猶豫之心而判
<lb n="0019b14"/>大事故言示諸佛土此非小緣文殊伏難既窮謙
<lb n="0019b15"/>光亦止後一偈結請答也此四伏難者昔光宅受
<lb n="0019b16"/>於次師次師受於江北釗
(音昭)
師既是先賢文外巧
<lb n="0019b17"/>思故今用之下文文殊決答於偈後分明判答處
<lb n="0019b18"/>即斷此四伏疑其意例然。</p>
<p id="pX31p0019b1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結請。</p>
<lb n="0019b19"/>
<p id="pX31p0019b1901">文殊當知四眾龍神瞻察仁者為說何等。</p>
<lb n="0019b20"/>
<p id="pX31p0019b2001" rend="margin-left:1em">△五答問序二初長行二偈頌初文又四初惟忖
<lb n="0019b21"/>答二初標章。</p>
<lb n="0019b22"/>
<p id="pX31p0019b2201">爾時文殊師利語彌勒菩薩摩訶薩及諸大士善男
<lb n="0019b23"/>子等如我惟忖。</p>
<lb n="0019b24"/>
<p id="pX31p0019b2401" rend="margin-left:1em">惟思忖量也惟今如昔忖昔如今然文殊古佛豈
<lb n="0019c01"/>應不知迹示思惟也。</p>
<p id="pX31p0019c0109" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正惟忖。</p>
<lb n="0019c02"/>
<p id="pX31p0019c0201">今佛世尊欲說大法雨大法雨吹大法螺擊大法鼓
<lb n="0019c03"/>演大法義。</p>
<lb n="0019c04"/>
<p id="pX31p0019c0401" rend="margin-left:1em">欲說大法者答說法瑞雨大法雨者答雨華瑞吹
<lb n="0019c05"/>大法螺者答大眾心喜瑞擊大法鼓者答地動瑞
<lb n="0019c06"/>演大法義者答放光瑞欲說大法者惟昔諸佛說
<lb n="0019c07"/>無量義後則開權顯實收無量而歸于一忖於今
<lb n="0019c08"/>佛既說法<anchor xml:id="begd1e4811"/>已<anchor xml:id="endd1e4811"/>亦應開權顯實會無量以歸一一者
<lb n="0019c09"/>即大法也雨大法雨者惟昔諸佛雨華之後普入
<lb n="0019c10"/>圓因住行向地忖於今佛亦然吹大法螺者惟昔
<lb n="0019c11"/>四眾見瑞歡喜得未曾有鄣除機動即改人行教
<lb n="0019c12"/>理皆一忖今眾喜亦然擊大法鼓者惟昔地動<anchor xml:id="begd1e4826"/>已<anchor xml:id="endd1e4826"/>
<lb n="0019c13"/>後即有六番破無明賊忖於今佛亦然聲教極妙
<lb n="0019c14"/>故演大法義者惟昔諸佛放白毫光後即說法華
<lb n="0019c15"/>忖於今佛亦然廣明五佛道同既是佛道故言演
<lb n="0019c16"/>大法義也唯少入定一瑞然而五瑞莫不皆由入
<lb n="0019c17"/>定意則兼含矣又別釋欲說大法是總下四句是
<lb n="0019c18"/>別雨吹擊演開示悟入以對住行向地是也初如
<lb n="0019c19"/>種子得雨萌開開於十住佛知見次如吹螺改號
<lb n="0019c20"/>得十住聞法改入十行示佛知見三如擊鼓戒兵
<lb n="0019c21"/>從十行聞法改入十向悟佛知見也演之言布橫
<lb n="0019c22"/>竪廣深乃展演之義在十向聞法入於十地入佛
<lb n="0019c23"/>知見窮源盡邊深廣備足矣也。</p>
<p id="pX31p0019c2313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二略曾見答。</p>
<lb n="0019c24"/>
<p id="pX31p0019c2401">諸善男子我於過去諸佛曾見此瑞放斯光<anchor xml:id="begd1e4864"/>已<anchor xml:id="endd1e4864"/>即說
<lb n="0020a01"/>大法是故當知今佛現光亦復如是欲令眾生咸得
<lb n="0020a02"/>聞知一切世間難信之法故現斯瑞。</p>
<lb n="0020a03"/>
<p id="pX31p0020a0301" rend="margin-left:1em">初以<anchor xml:id="begd1e4881"/>己<anchor xml:id="endd1e4881"/>智惟忖今以略曾見答他土問也今見如
<lb n="0020a04"/>昔昔秪如今欲令眾生聞知者即是聞思兩慧亦
<lb n="0020a05"/>是信法兩行。</p>
<p id="pX31p0020a0506" type="inline" rend="margin-left:1em">△三廣曾見答三初引一佛同三初
<lb n="0020a06"/>明時節。</p>
<lb n="0020a07"/>
<p id="pX31p0020a0701">諸善男子如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫。</p>
<lb n="0020a08"/>
<p id="pX31p0020a0801" rend="margin-left:1em">彌勒因光橫見以問文殊引昔竪見以答如過去
<lb n="0020a09"/>劫既云無量無邊是則不可思議矣。</p>
<p id="pX31p0020a0915" type="inline" rend="margin-left:1em">△二標名。</p>
<lb n="0020a10"/>
<p id="pX31p0020a1001">爾時有佛號日月燈明如來應供正徧知明行足善
<lb n="0020a11"/>逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0020a12"/>
<p id="pX31p0020a1201" rend="margin-left:1em">標名同者其通號同也日是慧月是定定慧是自
<lb n="0020a13"/>行德燈明是化他德又日月燈是三智今佛亦三
<lb n="0020a14"/>智故言同耳記云通號者應身皆具十號故名為
<lb n="0020a15"/>通法身望應亦得義立吾今此身即是法身故應
<lb n="0020a16"/>號即法號也然釋法號須從法立如止觀云乘無
<lb n="0020a17"/>二智來契正覺即名如來以無二理徧入諸法名
<lb n="0020a18"/>應供了不二智智體無偏名正徧知知無二法互
<lb n="0020a19"/>通法界雖無來往徧入三世名明行足無二之法
<lb n="0020a20"/>性冥三德名善逝理徧一切具三世間名世間解
<lb n="0020a21"/>能解此理無復有過上名無上士解此理故能調
<lb n="0020a22"/>難調調十法界名調御了法界法名丈夫契此理
<lb n="0020a23"/>故一切宗仰過於人天之上名天人師覺此理故
<lb n="0020a24"/>名之為佛達此理故而為三世之所敬故名世尊。</p>
<lb n="0020b01"/>
<p id="pX31p0020b0101" rend="margin-left:1em">△三說法三初始說頓教同。</p>
<lb n="0020b02"/>
<p id="pX31p0020b0201">演說正法初善中善後善其義深遠其語巧玅純一
<lb n="0020b03"/>無雜具足清白梵行之相。</p>
<lb n="0020b04"/>
<p id="pX31p0020b0401" rend="margin-left:1em">初開頓教大乘七善也初中後善者即是頓教序
<lb n="0020b05"/>正流通名為時節善其義深遠則頓教了義之理
<lb n="0020b06"/>此名為義善其語巧玅即頓教八音所吐也會理
<lb n="0020b07"/>直說悅菩薩心此名為語善純一無雜者不與二
<lb n="0020b08"/>乘共即是頓教獨一善具足者明界內外滿字法
<lb n="0020b09"/>即頓教圓滿善清白者無二邊瑕穢即頓教調柔
<lb n="0020b10"/>善南岳云是行善耳梵行之相即頓教無緣慈善。</p>
<lb n="0020b11"/>
<p id="pX31p0020b1101" rend="margin-left:1em">△二頓後開漸同。</p>
<lb n="0020b12"/>
<p id="pX31p0020b1201">為求聲聞者說應四諦法度生老病死究究涅槃為
<lb n="0020b13"/>求辟支佛者說應十二因緣法為諸菩薩說應六波
<lb n="0020b14"/>羅蜜。</p>
<lb n="0020b15"/>
<p id="pX31p0020b1501" rend="margin-left:1em">四諦法即是古佛於頓後開漸與今同答上問為
<lb n="0020b16"/>說涅槃也十二因緣者答上問為說緣覺也說六
<lb n="0020b17"/>波羅蜜者答上問修種種行也。</p>
<p id="pX31p0020b1713" type="inline" rend="margin-left:1em">△三開權顯實同。</p>
<lb n="0020b18"/>
<p id="pX31p0020b1801">令得阿耨多羅三藐三菩提成一切種智。</p>
<lb n="0020b19"/>
<p id="pX31p0020b1901" rend="margin-left:1em">此明古佛開頓漸後即顯實之說也始終究竟此
<lb n="0020b20"/>答彌勒見他土佛般涅槃涅槃後起塔之問也。</p>
<p id="pX31p0020b2019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0020b21"/>二引中二萬佛同。</p>
<lb n="0020b22"/>
<p id="pX31p0020b2201">次復有佛亦名日月燈明次復有佛亦名日月燈明
<lb n="0020b23"/>如是二萬佛皆同一字號日月燈明又同一姓姓頗
<lb n="0020b24"/>羅墮彌勒當知初佛後佛皆同一字名日月燈明十
<lb n="0020c01"/>號具足所可說法初中後善。</p>
<lb n="0020c02"/>
<p id="pX31p0020c0201" rend="margin-left:1em">初引一佛備舉頓漸說法同中引二萬佛但舉說
<lb n="0020c03"/>頓同故言初中後善後引一佛但舉開漸同所以
<lb n="0020c04"/>然者互舉耳指前可知姓頗羅墮者即婆羅門十
<lb n="0020c05"/>八姓中一姓也本行集翻名重幢。</p>
<p id="pX31p0020c0514" type="inline" rend="margin-left:1em">△三引最後一
<lb n="0020c06"/>佛同三初曾見事與今<anchor xml:id="begd1e5061"/>已<anchor xml:id="endd1e5061"/>同。</p>
<lb n="0020c07"/>
<p id="pX31p0020c0701">其最後佛未出家時有八王子一名有意二名善意
<lb n="0020c08"/>三名無量意四名寶意五名增意六名除疑意七名
<lb n="0020c09"/>響意八名法意是八王子威德自在各領四天下是
<lb n="0020c10"/>諸王子聞父出家得阿耨多羅三藐三菩提悉捨王
<lb n="0020c11"/>位亦隨出家發大乘意常修梵行皆為法師<anchor xml:id="begd1e5081"/>已<anchor xml:id="endd1e5081"/>於千
<lb n="0020c12"/>萬佛所植諸善本。</p>
<lb n="0020c13"/>
<p id="pX31p0020c1301" rend="margin-left:1em">昔佛八子今佛一子數雖不等並出同居之土土
<lb n="0020c14"/>有見思俱示有子有子事同一八赴緣別有所表
<lb n="0020c15"/>生一子表一道清淨生八子表八正道數異義同。</p>
<lb n="0020c16"/>
<p id="pX31p0020c1601" rend="margin-left:1em">△二曾見事與今今同二初現相同二初明此土
<lb n="0020c17"/>六瑞。</p>
<lb n="0020c18"/>
<p id="pX31p0020c1801">是時日月燈明佛說大乘經名無量義教菩薩法佛
<lb n="0020c19"/>所護念
(說法同)
說是經<anchor xml:id="begd1e5115"/>已<anchor xml:id="endd1e5115"/>即於大眾中結跏趺坐入於
<lb n="0020c20"/>無量義處三昧身心不動
(入定同)
是時天雨曼陀羅華
<lb n="0020c21"/>摩訶曼陀羅華曼殊沙華摩訶曼殊沙華而散佛上
<lb n="0020c22"/>及諸大眾
(雨華同)
普佛世界六種震動
(地動同)
爾時會中
<lb n="0020c23"/>比丘比丘尼優婆塞優婆夷天龍夜叉乾闥婆阿修
<lb n="0020c24"/>羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人及諸小王轉輪
<lb n="0021a01"/>聖王等是諸大眾得未曾有歡喜合掌一心觀佛
(眾喜
<lb n="0021a02"/>同)
爾時如來放眉間白毫相光照東方萬八千佛土
<lb n="0021a03"/>靡不周徧
(放光同)
。</p>
<lb n="0021a04"/>
<p id="pX31p0021a0401" rend="margin-left:1em">△二明他土六瑞。</p>
<lb n="0021a05"/>
<p id="pX31p0021a0501">如今所見是諸佛土。</p>
<lb n="0021a06"/>
<p id="pX31p0021a0601" rend="margin-left:1em">總云如今所見則知昔佛他土六瑞亦與今同。</p>
<p id="pX31p0021a0619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0021a07"/>二疑念同。</p>
<lb n="0021a08"/>
<p id="pX31p0021a0801">彌勒當知爾時會中有二十億菩薩樂欲聽法是諸
<lb n="0021a09"/>菩薩見此光明普照佛上得未曾有欲知此光所為
<lb n="0021a10"/>因緣。</p>
<lb n="0021a11"/>
<p id="pX31p0021a1101" rend="margin-left:1em">爾時會中菩薩疑念即與今彌勒同。</p>
<p id="pX31p0021a1115" type="inline" rend="margin-left:1em">△二曾見事
<lb n="0021a12"/>與今當同六初因人同。</p>
<lb n="0021a13"/>
<p id="pX31p0021a1301">時有菩薩名曰玅光有八百弟子。</p>
<lb n="0021a14"/>
<p id="pX31p0021a1401" rend="margin-left:1em">昔佛定起因妙光菩薩說經今佛定起因身子說
<lb n="0021a15"/>經即是所因人同也昔佛八子師於妙光如來定
<lb n="0021a16"/>起對告妙光又付託妙光今佛子羅云亦師身子
<lb n="0021a17"/>今佛從定起亦對告身子至迹門竟又付託身子
<lb n="0021a18"/>是則古今與同矣疑者云妙光是菩薩身子是聲
<lb n="0021a19"/>聞此云何同須知昔事<anchor xml:id="begd1e5222"/>已<anchor xml:id="endd1e5222"/>彰稱為菩薩今事未發
<lb n="0021a20"/>且言聲聞比及發迹身子是大菩薩非同何謂昔
<lb n="0021a21"/>妙光垂迹何必不作聲聞特是文殊巧說方便隱
<lb n="0021a22"/>顯耳。</p>
<p id="pX31p0021a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二說法名同。</p>
<lb n="0021a23"/>
<p id="pX31p0021a2301">是時日月燈明佛從三昧起因玅光菩薩說大乘經
<lb n="0021a24"/>名玅法蓮華教菩薩法佛所護念。</p>
<lb n="0021b01"/>
<p id="pX31p0021b0101" rend="margin-left:1em">說經名同即妙法同耳也。</p>
<p id="pX31p0021b0111" type="inline" rend="margin-left:1em">△三時節同。</p>
<lb n="0021b02"/>
<p id="pX31p0021b0201">六十小劫不起于座時會聽者亦坐一處六十小劫
<lb n="0021b03"/>身心不動聽佛所說謂如食頃是時眾中無有一人
<lb n="0021b04"/>若身若心而生懈倦。</p>
<lb n="0021b05"/>
<p id="pX31p0021b0501" rend="margin-left:1em">△四唱滅同。</p>
<lb n="0021b06"/>
<p id="pX31p0021b0601">日月燈明佛於六十小劫說是經<anchor xml:id="begd1e5277"/>已<anchor xml:id="endd1e5277"/>即於梵魔沙門
<lb n="0021b07"/>婆羅門及天人阿修羅眾中而宣此言如來於今日
<lb n="0021b08"/>中夜當入無餘涅槃。</p>
<lb n="0021b09"/>
<p id="pX31p0021b0901" rend="margin-left:1em">昔佛說法華即時唱入滅亦如迦葉佛以土淨故
<lb n="0021b10"/>於法華唱滅即入滅也今佛說寶塔品中明如來
<lb n="0021b11"/>不久當入涅槃化導<anchor xml:id="begd1e5297"/>已<anchor xml:id="endd1e5297"/>畢唱滅事齊也。</p>
<p id="pX31p0021b1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△五授記
<lb n="0021b12"/>同。</p>
<lb n="0021b13"/>
<p id="pX31p0021b1301">時有菩薩名曰德藏日月燈明佛即授其記告諸比
<lb n="0021b14"/>丘是德藏菩薩次當作佛號曰淨身多陀阿伽度阿
<lb n="0021b15"/>羅訶三藐三佛陀。</p>
<lb n="0021b16"/>
<p id="pX31p0021b1601" rend="margin-left:1em">昔佛授德藏菩薩記今佛授身子聲聞記豈得是
<lb n="0021b17"/>同昔事<anchor xml:id="begd1e5323"/>已<anchor xml:id="endd1e5323"/>成故言菩薩記正是會三歸一聲聞得
<lb n="0021b18"/>記也若說昔授聲聞記者佛從定起更何所論此
<lb n="0021b19"/>葢文殊巧談故不發迹耳不發迹者明所隱意意
<lb n="0021b20"/>待定記耳多陀阿伽度此云如來阿羅訶此云應
<lb n="0021b21"/>供三藐三佛陀此云正徧知此十號中舉其三也
<lb n="0021b22"/>淨名云若我分別此三者窮劫不盡。</p>
<p id="pX31p0021b2215" type="inline" rend="margin-left:1em">△六滅後通
<lb n="0021b23"/>經同五初明時節。</p>
<lb n="0021b24"/>
<p id="pX31p0021b2401">佛授記<anchor xml:id="begd1e5356"/>已<anchor xml:id="endd1e5356"/>便於中夜入無餘涅槃。</p>
<lb n="0021c01"/>
<p id="pX31p0021c0101" rend="margin-left:1em">△二出其人。</p>
<lb n="0021c02"/>
<p id="pX31p0021c0201">佛滅度後玅光菩薩持玅法蓮華經。</p>
<lb n="0021c03"/>
<p id="pX31p0021c0301" rend="margin-left:1em">△三明久近。</p>
<lb n="0021c04"/>
<p id="pX31p0021c0401">滿八十小劫為人演說。</p>
<lb n="0021c05"/>
<p id="pX31p0021c0501" rend="margin-left:1em">△四明所化眾二初明<anchor xml:id="begd1e5391"/>已<anchor xml:id="endd1e5391"/>成弟子。</p>
<lb n="0021c06"/>
<p id="pX31p0021c0601">日月燈明佛八子皆師玅光玅光教化令其堅固阿
<lb n="0021c07"/>耨多羅三藐三菩提是諸王子供養無量百千萬億
<lb n="0021c08"/>佛<anchor xml:id="begd1e5406"/>已<anchor xml:id="endd1e5406"/>皆成佛道其最後成佛者名曰然燈。</p>
<lb n="0021c09"/>
<p id="pX31p0021c0901" rend="margin-left:1em">
<anchor xml:id="begd1e5416"/>已<anchor xml:id="endd1e5416"/>成即八子行成久<anchor xml:id="begd1e5422"/>已<anchor xml:id="endd1e5422"/>得佛。</p>
<p id="pX31p0021c0912" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明當成弟子。</p>
<lb n="0021c10"/>
<p id="pX31p0021c1001">八百弟子中有一人號曰求名貪著利養雖復讀誦
<lb n="0021c11"/>眾經而不通利多所忘失故號求名是人亦以種諸
<lb n="0021c12"/>善根因緣故得值無量百千萬億諸佛供養恭敬尊
<lb n="0021c13"/>重讚歎。</p>
<lb n="0021c14"/>
<p id="pX31p0021c1401" rend="margin-left:1em">引八子八百者近則釋疑密開壽量釋疑者或謂
<lb n="0021c15"/>彌勒是補處為大文殊非補處為小小不應答大
<lb n="0021c16"/>不應問故舉八百宜應有問也玅光昔親對佛先
<lb n="0021c17"/>又為師所以釋疑非謬密開壽量者八子最小得
<lb n="0021c18"/>成佛號曰然燈即是定光玅光即是文殊是釋迦
<lb n="0021c19"/>九世祖師孫今成佛祖為弟子師弟無定將密顯
<lb n="0021c20"/>生非生滅非滅之意也問彌勒昔見諸佛曾聞法
<lb n="0021c21"/>華今何疑問答時眾機宜應須扣發耳玅樂云九
<lb n="0021c22"/>代祖師者若據八子皆師玅光得玅光居八代之
<lb n="0021c23"/>首八子最後名然燈然燈既為釋迦之師是故玅

<lb n="0021c24"/>光為九代祖也生非生等者既師弟更互當知師
<lb n="0022a01"/>弟之生實非生爾前曾滅實非滅也必久曾證非
<lb n="0022a02"/>生非滅常住之理故今迹示生滅耳又迹難測故
<lb n="0022a03"/>生非生本理玅故滅非滅本迹雖殊不思議一也。</p>
<lb n="0022a04"/>
<p id="pX31p0022a0401" rend="margin-left:1em">△五結會古今。</p>
<lb n="0022a05"/>
<p id="pX31p0022a0501">彌勒當知爾時玅光菩薩豈異人乎我身是也求名
<lb n="0022a06"/>菩薩汝身是也。</p>
<lb n="0022a07"/>
<p id="pX31p0022a0701" rend="margin-left:1em">△四分明判答。</p>
<lb n="0022a08"/>
<p id="pX31p0022a0801">今見此瑞與本無異是故惟忖今日如來當說大乘
<lb n="0022a09"/>經名玅法蓮華教菩薩法佛所護念。</p>
<lb n="0022a10"/>
<p id="pX31p0022a1001" rend="margin-left:1em">今昔六瑞既同惟忖決定不謬略曾廣曾皆決定
<lb n="0022a11"/>也當說大乘者決定前云說法瑞也名玅法蓮華
<lb n="0022a12"/>者決定前云雨華瑞也教菩薩法者決定前云眾
<lb n="0022a13"/>喜瑞也佛所護念者決定前云地動瑞也兼總入
<lb n="0022a14"/>定悉在其中矣。</p>
<p id="pX31p0022a1407" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌廣曾見答二初
<lb n="0022a15"/>頌最初一佛同。</p>
<lb n="0022a16"/>
<p id="pX31p0022a1601">爾時文殊師利於大眾中欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0022a17"/>
<p id="pX31p0022a1701">我念過去世無量無數劫有佛人中尊號日月燈明
<lb n="0022a18"/>世尊演說法度無量眾生無數億菩薩令入佛智慧。</p>
<lb n="0022a19"/>
<p id="pX31p0022a1901" rend="margin-left:1em">△二頌最後佛三同三初頌曾見事與今<anchor xml:id="begd1e5540"/>已<anchor xml:id="endd1e5540"/>同。</p>
<lb n="0022a20"/>
<p id="pX31p0022a2001">佛未出家時所生八王子見大聖出家亦隨修梵行。</p>
<lb n="0022a21"/>
<p id="pX31p0022a2101" rend="margin-left:1em">△二頌曾見事與今今同二初頌此彼六瑞同二
<lb n="0022a22"/>初此土六瑞。</p>
<lb n="0022a23"/>
<p id="pX31p0022a2301">時佛說大乘經名無量義於諸大眾中而為廣分別
<lb n="0022a24"/>佛說此經<anchor xml:id="begd1e5566"/>已<anchor xml:id="endd1e5566"/>即於法座上跏趺坐三昧名無量義處
<lb n="0022b01"/>天雨曼陀華天鼓自然鳴諸天龍鬼神供養。</p>
<p id="pX31p0022b0118" type="inline">△中尊
<lb n="0022b02"/>一切諸佛土即時大震動佛放眉間光現諸希有事。</p>
<lb n="0022b03"/>
<p id="pX31p0022b0301" rend="margin-left:1em">於中而長出天鼓自然鳴者表無問而自說也現
<lb n="0022b04"/>諸希有事即總頌諸瑞。</p>
<p id="pX31p0022b0410" type="inline" rend="margin-left:1em">△二他土六瑞五初見六
<lb n="0022b05"/>趣同。</p>
<lb n="0022b06"/>
<p id="pX31p0022b0601">此光照東方萬八千佛土示一切眾生生死業報處
<lb n="0022b07"/>有見諸佛土以眾寶莊嚴瑠璃頗梨色斯由佛光照
<lb n="0022b08"/>及見諸天人龍神夜叉眾乾闥緊那羅各供養其佛。</p>
<lb n="0022b09"/>
<p id="pX31p0022b0901" rend="margin-left:1em">三行為四初半行重頌總瑞次一句正舉六趣故
<lb n="0022b10"/>云一切次一句總明生死因果及處生死兩字總
<lb n="0022b11"/>標也業因報果處即二十有次一行明所依土前
<lb n="0022b12"/>長行之文及問答中皆不云光色乃至此方云者
<lb n="0022b13"/>前豈應無次一行明諸趣供養意表機成當知前
<lb n="0022b14"/>亦非無也問既云莊嚴即是淨土那云道同耶答
<lb n="0022b15"/>淨由光照元具六道淨土則無惡道之名故知非
<lb n="0022b16"/>但色淨由光亦乃眾寶具足各供則指萬八千土。</p>
<lb n="0022b17"/>
<p id="pX31p0022b1701" rend="margin-left:1em">△二頌見佛同。</p>
<lb n="0022b18"/>
<p id="pX31p0022b1801">又見諸如來自然成佛道身色如金山端嚴甚微玅
<lb n="0022b19"/>如淨瑠璃中內現真金像。</p>
<lb n="0022b20"/>
<p id="pX31p0022b2001" rend="margin-left:1em">自然成佛道者方便道則加心修習發真道即是
<lb n="0022b21"/>自然任運與理合也又自然成佛道是報身瑠璃
<lb n="0022b22"/>是法身本淨金像是應物現形也。</p>
<p id="pX31p0022b2214" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌說頓同。</p>
<lb n="0022b23"/>
<p id="pX31p0022b2301">世尊在大眾敷演深法義。</p>
<lb n="0022b24"/>
<p id="pX31p0022b2401" rend="margin-left:1em">此則將法約人法既深玄當知必運大機而開頓
<lb n="0022c01"/>教此頌上純一無雜也。</p>
<p id="pX31p0022c0110" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌說三乘同。</p>
<lb n="0022c02"/>
<p id="pX31p0022c0201">一一諸佛土聲聞眾無數因佛光所照悉見彼大眾
<lb n="0022c03"/>或有諸比丘在於山林中精進持淨戒猶如護明珠
<lb n="0022c04"/>又見諸菩薩行施忍辱等其數如恒沙斯由佛光昭。</p>
<lb n="0022c05"/>
<p id="pX31p0022c0501" rend="margin-left:1em">此即將人約法人既二乘必知開三藏說也是頌
<lb n="0022c06"/>上為求聲聞者說應四諦法雖不頌出緣覺兼攝
<lb n="0022c07"/>在中次二行頌上六度大乘也。</p>
<p id="pX31p0022c0713" type="inline" rend="margin-left:1em">○行施忍辱等等
<lb n="0022c08"/>餘禪慧二度耳而以比丘為六度菩薩者前發問
<lb n="0022c09"/>偈中既云又見菩薩而作比丘於此比丘為菩薩
<lb n="0022c10"/>義亦無妨也。</p>
<p id="pX31p0022c1006" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌菩薩修行同。</p>
<lb n="0022c11"/>
<p id="pX31p0022c1101">又見諸菩薩深入諸禪定身心寂不動以求無上道
<lb n="0022c12"/>又見諸菩薩知法寂滅相各於其國土說法求佛道。</p>
<lb n="0022c13"/>
<p id="pX31p0022c1301" rend="margin-left:1em">△二四眾疑念同。</p>
<lb n="0022c14"/>
<p id="pX31p0022c1401">爾時四部眾見日月燈佛現大神通力其心皆歡喜
<lb n="0022c15"/>各各自相問是事何因緣。</p>
<lb n="0022c16"/>
<p id="pX31p0022c1601" rend="margin-left:1em">頌昔佛四眾疑念如文可解也。</p>
<p id="pX31p0022c1613" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌曾見事與
<lb n="0022c17"/>今當同六初頌因人同。</p>
<lb n="0022c18"/>
<p id="pX31p0022c1801">天人所奉尊適從三昧起讚玅光菩薩汝為世間眼
<lb n="0022c19"/>一切所歸信能奉持法藏如我所說法唯汝能證知
<lb n="0022c20"/>世尊既讚歎令玅光歡喜。</p>
<lb n="0022c21"/>
<p id="pX31p0022c2101" rend="margin-left:1em">世間眼者言菩薩為世間出世間之眼目化導於
<lb n="0022c22"/>人也。</p>
<p id="pX31p0022c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌說法同。</p>
<lb n="0022c23"/>
<p id="pX31p0022c2301">說是法華經。</p>
<lb n="0022c24"/>
<p id="pX31p0022c2401" rend="margin-left:1em">△三頌時節同。</p>
<lb n="0023a01"/>
<p id="pX31p0023a0101">滿六十小劫不起於此座所說上玅法是玅光法師
<lb n="0023a02"/>悉皆能受持。</p>
<lb n="0023a03"/>
<p id="pX31p0023a0301" rend="margin-left:1em">此約難思延促劫智也玅光皆悉受持昔佛法也
<lb n="0023a04"/>此亦如身子受佛付囑也。</p>
<p id="pX31p0023a0411" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌唱滅同四初唱滅。</p>
<lb n="0023a05"/>
<p id="pX31p0023a0501">佛說是法華令眾歡喜<anchor xml:id="begd1e5776"/>已<anchor xml:id="endd1e5776"/>尋即於是日告於天人眾
<lb n="0023a06"/>諸法實相義<anchor xml:id="begd1e5784"/>已<anchor xml:id="endd1e5784"/>為汝等說我今於中夜當入於涅槃。</p>
<lb n="0023a07"/>
<p id="pX31p0023a0701" rend="margin-left:1em">此是昔佛唱滅與今佛同尋繼。</p>
<p id="pX31p0023a0713" type="inline" rend="margin-left:1em">△二囑累。</p>
<lb n="0023a08"/>
<p id="pX31p0023a0801">汝一心精進當離於放逸諸佛甚難值億劫時一遇。</p>
<lb n="0023a09"/>
<p id="pX31p0023a0901" rend="margin-left:1em">此是昔佛囑累亦與今佛同如遺教經云汝等比
<lb n="0023a10"/>丘我滅度後當珍敬波羅木叉如暗遇明如貧得
<lb n="0023a11"/>寶當知此則是汝等大師若我住世無異此也。</p>
<p id="pX31p0023a1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0023a12"/>三悲泣。</p>
<lb n="0023a13"/>
<p id="pX31p0023a1301">世尊諸子等聞佛入涅槃各各懷悲惱佛滅一何速。</p>
<lb n="0023a14"/>
<p id="pX31p0023a1401" rend="margin-left:1em">此時眾聞佛入滅而生悲泣亦與今佛同如大經
<lb n="0023a15"/>云涕泣盈目徧體血現如波羅奢華此即重法慕
<lb n="0023a16"/>人之志也。</p>
<p id="pX31p0023a1605" type="inline" rend="margin-left:1em">△四安慰。</p>
<lb n="0023a17"/>
<p id="pX31p0023a1701">聖主法之王安慰無量眾我若滅度時汝等勿憂怖。</p>
<lb n="0023a18"/>
<p id="pX31p0023a1801" rend="margin-left:1em">此昔佛慰諭時眾亦與今佛同如遺教經云汝等
<lb n="0023a19"/>比丘勿懷悲惱若我住世一劫二劫會亦應滅會
<lb n="0023a20"/>而不離終不可得自利利人法皆具足若我久住
<lb n="0023a21"/>更無所益例如今佛付彌勒
(其義見記)
。</p>
<p id="pX31p0023a2116" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌授記同。</p>
<lb n="0023a22"/>
<p id="pX31p0023a2201">是德藏菩薩於無漏實相心<anchor xml:id="begd1e5861"/>已<anchor xml:id="endd1e5861"/>得通達其次當作佛
<lb n="0023a23"/>號曰為淨身亦度無量眾。</p>
<lb n="0023a24"/>
<p id="pX31p0023a2401" rend="margin-left:1em">無漏實相謂圓玅三諦之法也無漏者收攝三諦
<lb n="0023b01"/>無漏失也實相者離虗妄分別之相名為實相即
<lb n="0023b02"/>無相之相也。</p>
<p id="pX31p0023b0206" type="inline" rend="margin-left:1em">△六頌滅後通經同五初頌滅後時
<lb n="0023b03"/>節四眾得益。</p>
<lb n="0023b04"/>
<p id="pX31p0023b0401">佛此夜滅度如薪盡火滅分布諸舍利而起無量塔
<lb n="0023b05"/>比丘比丘尼其數如恒沙倍復加精進以求無上道。</p>
<lb n="0023b06"/>
<p id="pX31p0023b0601" rend="margin-left:1em">薪盡火滅者大小乘中各自不同小乘佛以果報
<lb n="0023b07"/>身為薪智慧為火慧依報身身滅智亡大乘佛以
<lb n="0023b08"/>機為薪逗應為火眾生機盡應形亦亡倍復加精
<lb n="0023b09"/>進者應以滅度度者也。</p>
<p id="pX31p0023b0910" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌能弘經人。</p>
<lb n="0023b10"/>
<p id="pX31p0023b1001">是玅光法師奉持佛法藏。</p>
<lb n="0023b11"/>
<p id="pX31p0023b1101" rend="margin-left:1em">△三頌弘經時節。</p>
<lb n="0023b12"/>
<p id="pX31p0023b1201">八十小劫中廣宣法華經。</p>
<lb n="0023b13"/>
<p id="pX31p0023b1301" rend="margin-left:1em">△四頌所益弟子二初頌<anchor xml:id="begd1e5928"/>已<anchor xml:id="endd1e5928"/>成弟子。</p>
<lb n="0023b14"/>
<p id="pX31p0023b1401">是諸八王子玅光所開化堅固無上道當見無數佛
<lb n="0023b15"/>供養諸佛<anchor xml:id="begd1e5941"/>已<anchor xml:id="endd1e5941"/>隨順行大道相繼得成佛轉次而授記
<lb n="0023b16"/>最後天中天號曰然燈佛諸仙之導師度脫無量眾。</p>
<lb n="0023b17"/>
<p id="pX31p0023b1701" rend="margin-left:1em">△二頌當成弟子。</p>
<lb n="0023b18"/>
<p id="pX31p0023b1801">是玅光法師時有一弟子心常懷懈怠貪著於名利
<lb n="0023b19"/>求名利無厭多遊族姓家棄捨所習誦廢忘不通利
<lb n="0023b20"/>以是因緣故號之為求名亦行眾善業得見無數佛
<lb n="0023b21"/>供養於諸佛隨順行大道具六波羅蜜今見釋師子
<lb n="0023b22"/>其後當作佛號名曰彌勒廣度諸眾生其數無有量。</p>
<lb n="0023b23"/>
<p id="pX31p0023b2301" rend="margin-left:1em">△五結會古今。</p>
<lb n="0023b24"/>
<p id="pX31p0023b2401">彼佛滅度後懈怠者汝是玅光法師者今則我身是。</p>
<lb n="0023c01"/>
<p id="pX31p0023c0101" rend="margin-left:1em">△三頌分明判答三初頌說大乘經。</p>
<lb n="0023c02"/>
<p id="pX31p0023c0201">我見燈明佛本光瑞如此以是知今佛欲說法華經。</p>
<lb n="0023c03"/>
<p id="pX31p0023c0301" rend="margin-left:1em">此頌說經科文<anchor xml:id="begd1e5996"/>已<anchor xml:id="endd1e5996"/>見又前彌勒釋四伏難令文殊
<lb n="0023c04"/>決定有答此中是文殊斷四伏疑令彌勒莫復更
<lb n="0023c05"/>問初第一疑因文殊廣引先佛曾說法華故彌勒
<lb n="0023c06"/>潛疑欲問諸佛赴緣人時各異古佛雖名法華今
<lb n="0023c07"/>佛何必如此文殊即以此第一偈斷云我見燈明
<lb n="0023c08"/>佛本光瑞如此以是知今佛欲說法華經此斷其
<lb n="0023c09"/>疑名之問也。</p>
<p id="pX31p0023c0906" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌教菩薩法。</p>
<lb n="0023c10"/>
<p id="pX31p0023c1001">今相如本瑞是諸佛方便今佛放光明助發實相義。</p>
<lb n="0023c11"/>
<p id="pX31p0023c1101" rend="margin-left:1em">彌勒因此又疑自有名同義同自有名同義異此
<lb n="0023c12"/>名何所顯召文殊即以第二偈斷云今相如本瑞
<lb n="0023c13"/>是諸佛方便今佛放光明助發實相義此斷其疑
<lb n="0023c14"/>體之問也。</p>
<lb n="0023c15"/>
<p id="pX31p0023c1501">諸人今當知合掌一心待佛當雨法雨充足求道者。</p>
<lb n="0023c16"/>
<p id="pX31p0023c1601" rend="margin-left:1em">彌勒因而又疑實相無相何人會之故文殊以此
<lb n="0023c17"/>第三偈斷其疑宗之問。</p>
<p id="pX31p0023c1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌佛所護念。</p>
<lb n="0023c18"/>
<p id="pX31p0023c1801">諸求三乘人若有疑悔者佛當為除斷令盡為有餘。</p>
<lb n="0023c19"/>
<p id="pX31p0023c1901" rend="margin-left:1em">彌勒因而又疑佛雨法雨止洽菩薩亦潤二乘文
<lb n="0023c20"/>殊即以第四偈斷其疑用之問也彌勒聯翩構疑
<lb n="0023c21"/>文殊頻煩為斷既事窮理盡即得之於懷可謂善
<lb n="0023c22"/>於問答具二莊嚴光宅但知述於釗師釋四伏難
<lb n="0023c23"/>使文殊必答顯彌勒之美不見文殊釋四伏疑令
<lb n="0023c24"/>彌勒不問抑於玅德之能此義出天台非傳他疏。</p>
<lb n="0024a01"/>
<p id="pX31p0024a0101">玅法蓮華經方便品第二</p>
<lb n="0024a02"/>
<p id="pX31p0024a0201" rend="margin-left:1em">此品一經之正宗萬法之都會證信證此發起發
<lb n="0024a03"/>此譬喻譬此乃至流通通此釋此品題為二先略
<lb n="0024a04"/>次廣略則三種方便廣則十雙權實三種方便謂
<lb n="0024a05"/>法用能通祕妙三也言法用者方即法便即用也
<lb n="0024a06"/>法有方圓用有差會三權是矩是方一實是規是
<lb n="0024a07"/>圓此義可釋他經非今品意言能通者方便者門
<lb n="0024a08"/>也門名能通通於所通方便權略皆是弄引為真
<lb n="0024a09"/>實作門真實得顯功由方便此從能顯得名故以
<lb n="0024a10"/>門釋方便經云開方便門示真實相此義可釋他
<lb n="0024a11"/>經非今品意言祕妙者方者祕也便者妙也妙達
<lb n="0024a12"/>於方即是真祕點衣內之珠與王頂之珠無二無
<lb n="0024a13"/>別指客作人是長者子亦無二無別方法及門即
<lb n="0024a14"/>是祕妙經云唯我知是相十方佛亦然止止不須
<lb n="0024a15"/>說我法妙難思故以祕妙釋方便正是今品之意
<lb n="0024a16"/>故言方便品也言十雙權實者一事理二理教三
<lb n="0024a17"/>教行四縛脫五因果六體用七漸頓八開合九通
<lb n="0024a18"/>別十悉檀於此十中復約生起次第權實本迹等
<lb n="0024a19"/>八意詳而釋之然亦不出自行因果化他能所之
<lb n="0024a20"/>義。</p>
<p id="pX31p0024a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二就正說分為兩初略開三顯一二廣開三
<lb n="0024a21"/>顯一初文又二初開三顯一二勝疑致請初文又
<lb n="0024a22"/>二初長行并十七行半偈歎二智二三行半偈正
<lb n="0024a23"/>略開顯動執生疑初文又二初長行二十七行半
<lb n="0024a24"/>偈初文又二初寄言歎二智二絕言歎二智初文
<lb n="0024b01"/>又二初明諸佛權實二明釋迦權實初文又三初
<lb n="0024b02"/>雙歎二雙釋三雙結初文又二初經家提記。</p>
<lb n="0024b03"/>
<p id="pX31p0024b0301">爾時世尊從三昧安詳而起告舍利弗。</p>
<lb n="0024b04"/>
<p id="pX31p0024b0401" rend="margin-left:1em">問佛常在定何故言起答此有所示往古諸佛說
<lb n="0024b05"/>此經時必先入無量義定即入法華三昧今佛亦
<lb n="0024b06"/>然入定緣理安心實相出定令他亦安心實相告
<lb n="0024b07"/>舍利弗者小乘中智慧第一將欲因其破小智顯
<lb n="0024b08"/>大智故先告之以動群輩。</p>
<p id="pX31p0024b0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正歎二智二初歎
<lb n="0024b09"/>實智。</p>
<lb n="0024b10"/>
<p id="pX31p0024b1001">諸佛智慧甚深無量。</p>
<lb n="0024b11"/>
<p id="pX31p0024b1101" rend="margin-left:1em">諸佛智慧即實智也此智慧體即一心三智也甚
<lb n="0024b12"/>深無量者明佛實智竪徹如理之底故言甚深橫
<lb n="0024b13"/>窮法界之邊故言無量。</p>
<p id="pX31p0024b1310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二歎權智。</p>
<lb n="0024b14"/>
<p id="pX31p0024b1401">其智慧門難解難入一切聲聞辟支佛所不能知。</p>
<lb n="0024b15"/>
<p id="pX31p0024b1501" rend="margin-left:1em">智慧門即權智也葢是自行道前方便有進趣之
<lb n="0024b16"/>力故名為門從門入道中道中名實道前名權也
<lb n="0024b17"/>難解難入者七種方便不能測度十住始解十地
<lb n="0024b18"/>為入舉其初後中間難示難悟可知矣別舉小乘
<lb n="0024b19"/>不能知者彼執重故別破之無機逃走故言不知
<lb n="0024b20"/>華嚴聾啞瞽聵故言不知方等彈斥保住艸庵故
<lb n="0024b21"/>言不知般若轉教心無希取故言不知今大機啟
<lb n="0024b22"/>發放光動地彼此今古諸佛道同猶懷疑惑故言
<lb n="0024b23"/>不知利根菩薩節節能知鈍同二乘是亦不知也。</p>
<lb n="0024b24"/>
<p id="pX31p0024b2401" rend="margin-left:1em">△二雙釋二初釋實智。</p>
<lb n="0024c01"/>
<p id="pX31p0024c0101">所以者何佛曾親近百千萬億無數諸佛盡行諸佛
<lb n="0024c02"/>無量道法。</p>
<lb n="0024c03"/>
<p id="pX31p0024c0301" rend="margin-left:1em">外值佛多稟承至要所以實智甚深內行純厚盡
<lb n="0024c04"/>行道法所以實智無量。</p>
<p id="pX31p0024c0410" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋權智。</p>
<lb n="0024c05"/>
<p id="pX31p0024c0501">勇猛精進名稱普聞。</p>
<lb n="0024c06"/>
<p id="pX31p0024c0601" rend="margin-left:1em">由於勇猛精進所以能入難入之門既入門<anchor xml:id="begd1e6247"/>已<anchor xml:id="endd1e6247"/>澤
<lb n="0024c07"/>被無疆物欽德化所以名稱普聞。</p>
<p id="pX31p0024c0714" type="inline" rend="margin-left:1em">△三雙結二初
<lb n="0024c08"/>結實智。</p>
<lb n="0024c09"/>
<p id="pX31p0024c0901">成就甚深未曾有法。</p>
<lb n="0024c10"/>
<p id="pX31p0024c1001" rend="margin-left:1em">稱理究竟故言成就到彼岸底故言甚深。</p>
<p id="pX31p0024c1017" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結
<lb n="0024c11"/>權智。</p>
<lb n="0024c12"/>
<p id="pX31p0024c1201">隨宜所說意趣難解。</p>
<lb n="0024c13"/>
<p id="pX31p0024c1301" rend="margin-left:1em">稱機適會故言隨宜非七方便人所知故言難解。</p>
<lb n="0024c14"/>
<p id="pX31p0024c1401" rend="margin-left:1em">△二明釋迦權實三初雙歎二初歎智。</p>
<lb n="0024c15"/>
<p id="pX31p0024c1501">舍利弗吾從成佛<anchor xml:id="begd1e6293"/>已<anchor xml:id="endd1e6293"/>來。</p>
<lb n="0024c16"/>
<p id="pX31p0024c1601" rend="margin-left:1em">實智不圓則佛道不成既云成佛一成一切成。</p>
<p id="pX31p0024c1619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0024c17"/>二歎權實。</p>
<lb n="0024c18"/>
<p id="pX31p0024c1801">種種因緣種種譬喻廣演言教無數方便引導眾生
<lb n="0024c19"/>令離諸著。</p>
<lb n="0024c20"/>
<p id="pX31p0024c2001" rend="margin-left:1em">四十餘年以三種化他權實逗會眾生故言種種
<lb n="0024c21"/>因緣譬喻者小乘以芭蕉水沫為譬大乘以乾城
<lb n="0024c22"/>鏡幻等為譬廣演者能於一法出無量義也無數
<lb n="0024c23"/>方便者即七方便也引導離諸著者說散十善離
<lb n="0024c24"/>三塗著說靜十善離欲界著說三藏法離見思著
<lb n="0025a01"/>說菩薩法離涅槃著說佛法則離順道法愛著。</p>
<p id="pX31p0025a0119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0025a02"/>二雙釋。</p>
<lb n="0025a03"/>
<p id="pX31p0025a0301">所以者何如來方便知見波羅蜜皆<anchor xml:id="begd1e6343"/>已<anchor xml:id="endd1e6343"/>具足。</p>
<lb n="0025a04"/>
<p id="pX31p0025a0401" rend="margin-left:1em">如來二字釋實智良以從真如實相中來而成正
<lb n="0025a05"/>覺也方便釋權智知見波羅蜜者雙舉權實之知
<lb n="0025a06"/>見也然一切種智名實知佛眼名實見道種智名
<lb n="0025a07"/>權知法眼名權見以其俱到事理邊底故名波羅
<lb n="0025a08"/>蜜具足者權實悉究竟也。</p>
<p id="pX31p0025a0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△三雙結二初結實智。</p>
<lb n="0025a09"/>
<p id="pX31p0025a0901">舍利弗如來知見廣大深遠。</p>
<lb n="0025a10"/>
<p id="pX31p0025a1001" rend="margin-left:1em">廣大明橫深遠明豎如此實智非橫非竪寄言往
<lb n="0025a11"/>歎論其橫豎照無限極如函葢俱大也。</p>
<p id="pX31p0025a1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結權
<lb n="0025a12"/>智。</p>
<lb n="0025a13"/>
<p id="pX31p0025a1301">無量無礙力無所畏禪定解脫三昧深入無際成就
<lb n="0025a14"/>一切未曾有法。</p>
<lb n="0025a15"/>
<p id="pX31p0025a1501" rend="margin-left:1em">無量者即佛地四等也無礙即佛地四辨也能於
<lb n="0025a16"/>一辭一義旋出無量樂說不窮力即十力畏即四
<lb n="0025a17"/>無畏禪盡禪之實相定即首楞嚴定三昧即王三
<lb n="0025a18"/>昧深入無際結成竪深也成就下結成橫廣也。</p>
<p id="pX31p0025a1819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0025a19"/>二絕言歎二智二初絕歎因由二初舉絕歎之由。</p>
<lb n="0025a20"/>
<p id="pX31p0025a2001">舍利弗如來能種種分別巧說諸法言辭柔軟悅可
<lb n="0025a21"/>眾心。</p>
<lb n="0025a22"/>
<p id="pX31p0025a2201" rend="margin-left:1em">再舉權實為絕歎之由表鄭重慇懃耳能善分別
<lb n="0025a23"/>巧說諸法者舉權智也言辭悅可眾心者舉實智
<lb n="0025a24"/>也。</p>
<p id="pX31p0025a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">△二指絕言之境。</p>
<lb n="0025b01"/>
<p id="pX31p0025b0101">舍利弗取要言之無量無邊未曾有法佛悉成就。</p>
<lb n="0025b02"/>
<p id="pX31p0025b0201" rend="margin-left:1em">舉要創指之端也無量無邊指權未曾有法指實
<lb n="0025b03"/>言此二法佛悉成就修道得故此那可說若單明
<lb n="0025b04"/>一事不應言悉既雙指權實其意明矣。</p>
<p id="pX31p0025b0416" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正絕
<lb n="0025b05"/>言歎二初絕言歎。</p>
<lb n="0025b06"/>
<p id="pX31p0025b0601">止舍利弗不須復說。</p>
<lb n="0025b07"/>
<p id="pX31p0025b0701" rend="margin-left:1em">印師云欲令因止生其疑請之心也觀師云實法
<lb n="0025b08"/>難知故先抑止驚其常情今明此法深寂言語道
<lb n="0025b09"/>斷體不可說故止而歎之設慈悲為說聞不能解
<lb n="0025b10"/>傷其善根所以止之。</p>
<p id="pX31p0025b1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋止歎意二初明佛是
<lb n="0025b11"/>最上人修得最上法不可說二初明最上人權實
<lb n="0025b12"/>橫滿不可說。</p>
<lb n="0025b13"/>
<p id="pX31p0025b1301">所以者何佛所成就第一希有難解之法。</p>
<lb n="0025b14"/>
<p id="pX31p0025b1401" rend="margin-left:1em">△二明最上人權實竪深不可說。</p>
<lb n="0025b15"/>
<p id="pX31p0025b1501">唯佛與佛乃能究盡。</p>
<lb n="0025b16"/>
<p id="pX31p0025b1601" rend="margin-left:1em">此釋止歎之意成就對不成就乃至難解對不難
<lb n="0025b17"/>解此是橫明成就修道得故不可說唯佛與佛能
<lb n="0025b18"/>究盡邊底如十五日之月體無不圓光無不徧如
<lb n="0025b19"/>此豎深修道得故故不可說。</p>
<p id="pX31p0025b1912" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明甚深境不可
<lb n="0025b20"/>思議故不可說二初略標權實章。</p>
<lb n="0025b21"/>
<p id="pX31p0025b2101">諸法實相。</p>
<lb n="0025b22"/>
<p id="pX31p0025b2201" rend="margin-left:1em">諸法權也實相實也。</p>
<p id="pX31p0025b2209" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣釋權實相。</p>
<lb n="0025b23"/>
<p id="pX31p0025b2301">所謂諸法如是相如是性如是體如是力如是作如
<lb n="0025b24"/>是因如是緣如是果如是報如是本末究竟等。</p>
<lb n="0025c01"/>
<p id="pX31p0025c0101" rend="margin-left:1em">諸法實相者略標甚深權實境也諸法謂百界千
<lb n="0025c02"/>如即實之權也實相謂中道理體即權之實也。</p>
<p id="pX31p0025c0219" type="inline" rend="margin-left:1em">○
<lb n="0025c03"/>所謂諸法等者廣釋甚深權實境也相以據外覽
<lb n="0025c04"/>而可別性以據內自分不改主質名為體功能為
<lb n="0025c05"/>力構造為作習因為因助因為緣習果為果報果
<lb n="0025c06"/>為報初相為本後報為末所歸趣為究竟等若作
<lb n="0025c07"/>如義初後皆空為等若作性相義初後相在為等
<lb n="0025c08"/>若作中義初後皆實相為等今不依此等三法具
<lb n="0025c09"/>足為究竟等南嶽師讀此文皆云如故呼為十如
<lb n="0025c10"/>也天台云依義讀文凡有三轉一云是相如乃至
<lb n="0025c11"/>是報如二云如是相乃至如是報三云相如是乃
<lb n="0025c12"/>至報如是若皆稱為如者如名不異即空義也若
<lb n="0025c13"/>作如是相等點空相性名字施設即假義也若作
<lb n="0025c14"/>相如是等如中道實相之是即中義也分別令易
<lb n="0025c15"/>解故明空假中得意為言空即假中約如明空一
<lb n="0025c16"/>空一切空點相明相一假一切假就是論中一中
<lb n="0025c17"/>一切中非一二三而一二三不縱不橫名為實相
<lb n="0025c18"/>若依義便便作三意分別若依讀便當依偈文云
<lb n="0025c19"/>如是大果報種種性相義唯佛與佛究竟此法此
<lb n="0025c20"/>之十如乃是十界上因果之法是十法攝一切法
<lb n="0025c21"/>又一法界具十如是十法界具百如是又一法界
<lb n="0025c22"/>具九法界則有百法界千如是九界為權佛界為
<lb n="0025c23"/>實細論各具權實
(一界各具九故)
然此權實不可思議乃
<lb n="0025c24"/>是諸佛二智之境以此為境何法不收此境發智
<lb n="0026a01"/>何智不發故荊溪云指的妙境出自法華正指此
<lb n="0026a02"/>也文句云今作四番釋一約十法界二約佛法界
<lb n="0026a03"/>三約離合四約位經云諸法故用十法界釋經云
<lb n="0026a04"/>佛所成就希有之法故用佛法界釋經云止止不
<lb n="0026a05"/>須說我法玅難思故用離合釋經云唯佛與佛乃
<lb n="0026a06"/>能究盡故用位釋也一約十法界者謂六凡四聖
<lb n="0026a07"/>法雖無量數不出十一一界中雖復多派不出十
<lb n="0026a08"/>如如地獄界當分自具相性乃至本末亦具畜生
<lb n="0026a09"/>界相性本末乃至具佛法界相性本末無有缺減
<lb n="0026a10"/>故阿毗曇婆沙云地獄之道成就他化天法即是
<lb n="0026a11"/>其例餘九法界亦如是當知一一界皆互具餘九
<lb n="0026a12"/>界十如若照自位九界十如皆名為權照其自位
<lb n="0026a13"/>佛界十如名之為實一中具無量無量中具一所
<lb n="0026a14"/>以名為不可思議凡夫雖具絕理情迷二乘雖具
<lb n="0026a15"/>捨離求脫菩薩雖具照則不周名不了了如來洞
<lb n="0026a16"/>覽橫豎具足唯獨自明了餘人所不見不可宣示
<lb n="0026a17"/>故止止絕言耳玄義境妙中<anchor xml:id="begd1e6627"/>已<anchor xml:id="endd1e6627"/>說今不具記二約
<lb n="0026a18"/>佛法界釋者佛界非相非不相而名如是相指萬
<lb n="0026a19"/>善緣因故下文云眾寶莊校也佛界非性非不性
<lb n="0026a20"/>而名如是性指智慧了因故下文云有大白牛也
<lb n="0026a21"/>
(云云)
佛界非本非末非不本非不末而言本末本
<lb n="0026a22"/>即佛相末即佛報是自行權也佛界非等非不等
<lb n="0026a23"/>而言究竟等指於實相故標章云實相是自行實
<lb n="0026a24"/>也即實而權故言本末即權而實故言為等此是
<lb n="0026b01"/>如來自行權實最為無上無上相乃至無上果報
<lb n="0026b02"/>橫廣豎深而無有上故標章云諸法實相例亦應
<lb n="0026b03"/>言諸法實性實體乃至實究竟等但略舉一以蔽
<lb n="0026b04"/>諸耳如來遍照橫竪悉周如觀掌果祇為凡夫如
<lb n="0026b05"/>雙盲二乘如眇目菩薩夜視矇朧不曉不可得說
<lb n="0026b06"/>故止止絕言也三約離合釋者若佛心中所觀十
<lb n="0026b07"/>界十如皆無上相乃至無上果報惟是一佛法界
<lb n="0026b08"/>如海總萬流如千車共轍此即自行權實若隨他
<lb n="0026b09"/>意則有九法界十如相性等即是化他權實即是
<lb n="0026b10"/>自行化他權實隨他則開隨自則合橫豎周照開
<lb n="0026b11"/>合自在惟佛與佛乃能究盡凡夫則誹謗不信二
<lb n="0026b12"/>乘則迷悶不受菩薩則塵<g ref="CB14466"/>未明為此義故止止
<lb n="0026b13"/>絕言也四約位釋者如是相謂一切眾生皆有實
<lb n="0026b14"/>相本自有之乃如來藏之相貌也如是性即是性
<lb n="0026b15"/>德智慧第一義空也如是體即是中道法性之理
<lb n="0026b16"/>也是為三德通十法界位位皆有。</p>
<p id="pX31p0026b1614" type="inline" rend="margin-left:1em">○故是不可思
<lb n="0026b17"/>議不可得說所以止止絕言也妙樂云所以四釋
<lb n="0026b18"/>者明理攝遍故約十界釋明自證極故約佛界釋
<lb n="0026b19"/>明佛化用故約離合釋明三德遍故約諸位釋若
<lb n="0026b20"/>望止觀互有寬狹今具四釋則此寬彼狹此但正
<lb n="0026b21"/>報不語三千則此狹彼寬名目雖然理必齊等因
<lb n="0026b22"/>必具果正必有依。</p>
<p id="pX31p0026b2208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二十七行半偈頌長行二初
<lb n="0026b23"/>寄言歎二智二初合頌歎二佛二智二初頌歎諸
<lb n="0026b24"/>佛二智。</p>
<lb n="0026c01"/>
<p id="pX31p0026c0101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0026c02"/>
<p id="pX31p0026c0201">世雄不可量諸天及世人一切眾生類無能知佛者。</p>
<lb n="0026c03"/>
<p id="pX31p0026c0301" rend="margin-left:1em">世雄者頌上諸佛智慧也不可量頌上甚深無量
<lb n="0026c04"/>此頌諸佛實智也次三句即頌諸佛權智也。</p>
<p id="pX31p0026c0418" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0026c05"/>頌歎釋迦二智。</p>
<lb n="0026c06"/>
<p id="pX31p0026c0601">佛力無所畏解脫諸三昧及佛諸餘法無能測量者。</p>
<lb n="0026c07"/>
<p id="pX31p0026c0701" rend="margin-left:1em">佛者頌吾從成佛也正頌實智力無畏等頌諸功
<lb n="0026c08"/>德是頌權智餘法者即指化他之權是實智之餘
<lb n="0026c09"/>助耳正頌上種種因緣等也。</p>
<p id="pX31p0026c0912" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合頌二佛釋歎
<lb n="0026c10"/>結歎。</p>
<lb n="0026c11"/>
<p id="pX31p0026c1101">本從無數佛具足行諸道甚深微玅法難見難可了。</p>
<lb n="0026c12"/>
<p id="pX31p0026c1201" rend="margin-left:1em">初二句此頌上諸佛釋歎佛曾親近百千諸佛盡
<lb n="0026c13"/>行道法之文甚深微玅法頌上結歎實智成就甚
<lb n="0026c14"/>深未曾有法難見難可了頌上結歎權智意趣難
<lb n="0026c15"/>解也。</p>
<lb n="0026c16"/>
<p id="pX31p0026c1601">於無量億劫行此諸道<anchor xml:id="begd1e6775"/>已<anchor xml:id="endd1e6775"/>道場得成果我<anchor xml:id="begd1e6781"/>已<anchor xml:id="endd1e6781"/>悉知見。</p>
<lb n="0026c17"/>
<p id="pX31p0026c1701" rend="margin-left:1em">頌上釋迦知見波羅蜜皆<anchor xml:id="begd1e6792"/>已<anchor xml:id="endd1e6792"/>得具足行道<anchor xml:id="begd1e6798"/>已<anchor xml:id="endd1e6798"/>舉因
<lb n="0026c18"/>具足成果舉果具足我<anchor xml:id="begd1e6806"/>已<anchor xml:id="endd1e6806"/>悉知見頌知見廣大深
<lb n="0026c19"/>遠。</p>
<p id="pX31p0026c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二絕言歎二智五初頌不思議境。</p>
<lb n="0026c20"/>
<p id="pX31p0026c2001">如是大果報種種性相義。</p>
<lb n="0026c21"/>
<p id="pX31p0026c2101" rend="margin-left:1em">頌上不思議境十如但舉初後中間略可知義之
<lb n="0026c22"/>一字兼究竟等。</p>
<p id="pX31p0026c2207" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追頌絕言境。</p>
<lb n="0026c23"/>
<p id="pX31p0026c2301">我及十方佛乃能知是事。</p>
<lb n="0026c24"/>
<p id="pX31p0026c2401" rend="margin-left:1em">追頌取要言之佛悉成就也。</p>
<p id="pX31p0026c2412" type="inline" rend="margin-left:1em">△三追頌正絕言歎。</p>
<lb n="0027a01"/>
<p id="pX31p0027a0101">是法不可示言辭相寂滅。</p>
<lb n="0027a02"/>
<p id="pX31p0027a0201" rend="margin-left:1em">追頌止止不須說實相非方所故不可示言語道
<lb n="0027a03"/>斷故云相寂滅。</p>
<p id="pX31p0027a0307" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌不知人八初總揀不入者。</p>
<lb n="0027a04"/>
<p id="pX31p0027a0401">諸餘眾生類無有能得解。</p>
<lb n="0027a05"/>
<p id="pX31p0027a0501" rend="margin-left:1em">即是七方便人也。</p>
<p id="pX31p0027a0508" type="inline" rend="margin-left:1em">△二揀能入者。</p>
<lb n="0027a06"/>
<p id="pX31p0027a0601">除諸菩薩眾信力堅固者。</p>
<lb n="0027a07"/>
<p id="pX31p0027a0701" rend="margin-left:1em">即圓教十信故言信力堅固者長行明究竟佛知
<lb n="0027a08"/>今頌中明初信知此乃互舉耳。</p>
<p id="pX31p0027a0813" type="inline" rend="margin-left:1em">△三揀二乘不知。</p>
<lb n="0027a09"/>
<p id="pX31p0027a0901">諸佛弟子眾曾供養諸佛一切漏<anchor xml:id="begd1e6892"/>已<anchor xml:id="endd1e6892"/>盡住是最後身
<lb n="0027a10"/>如是諸人等其力所不堪。</p>
<lb n="0027a11"/>
<p id="pX31p0027a1101" rend="margin-left:1em">△四舉身子不知。</p>
<lb n="0027a12"/>
<p id="pX31p0027a1201">假使滿世間皆如舍利弗盡思共度量不能測佛智。</p>
<lb n="0027a13"/>
<p id="pX31p0027a1301" rend="margin-left:1em">盡思度量即極力竭思之謂餘皆准此。</p>
<p id="pX31p0027a1316" type="inline" rend="margin-left:1em">△五舉諸
<lb n="0027a14"/>弟子不知。</p>
<lb n="0027a15"/>
<p id="pX31p0027a1501">正使滿十方皆如舍利弗及餘諸弟子亦滿十方剎
<lb n="0027a16"/>盡思共度量亦復不能知。</p>
<lb n="0027a17"/>
<p id="pX31p0027a1701" rend="margin-left:1em">△六舉支佛不知。</p>
<lb n="0027a18"/>
<p id="pX31p0027a1801">辟支佛利智無漏最後身亦滿十方界其數如竹林
<lb n="0027a19"/>斯等共一心於億無量劫欲思佛實智莫能知少分。</p>
<lb n="0027a20"/>
<p id="pX31p0027a2001" rend="margin-left:1em">△七舉發心菩薩不知。</p>
<lb n="0027a21"/>
<p id="pX31p0027a2101">新發意菩薩供養無數佛了達諸義趣又能善說法
<lb n="0027a22"/>如稻麻竹葦充滿十方剎一心以玅智於恒河沙劫
<lb n="0027a23"/>咸皆共思量不能知佛智。</p>
<lb n="0027a24"/>
<p id="pX31p0027a2401" rend="margin-left:1em">發心語通或可六度菩薩三僧祇未斷惑名為發
<lb n="0027b01"/>心或可指上諸天及世人等自攝得六度而發心
<lb n="0027b02"/>之語別擬通別二教初心之人皆名新發意菩薩
<lb n="0027b03"/>也。</p>
<p id="pX31p0027b0302" type="inline" rend="margin-left:1em">△八揀不退菩薩不知。</p>
<lb n="0027b04"/>
<p id="pX31p0027b0401">不退諸菩薩其數如恒沙一心共思求亦復不能知。</p>
<lb n="0027b05"/>
<p id="pX31p0027b0501" rend="margin-left:1em">通教不退斷界內惑所以不知別理別教地前亦
<lb n="0027b06"/>有證行位不退等亦所不知也。</p>
<p id="pX31p0027b0613" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌難解法唯
<lb n="0027b07"/>佛能知實相境。</p>
<lb n="0027b08"/>
<p id="pX31p0027b0801">又告舍利弗無漏不思議甚深微玅法我今<anchor xml:id="begd1e6991"/>已<anchor xml:id="endd1e6991"/>具得
<lb n="0027b09"/>唯我知是相十方佛亦然。</p>
<lb n="0027b10"/>
<p id="pX31p0027b1001" rend="margin-left:1em">不思議者頌所止之境甚深妙法頌第一希有難
<lb n="0027b11"/>解之法我今下三句頌唯佛與佛乃能究盡也此
<lb n="0027b12"/>明諸佛道同俱皆究竟故云唯我知是相十方佛
<lb n="0027b13"/>亦然。</p>
<p id="pX31p0027b1303" type="inline" rend="margin-left:1em">△二三行半正略開顯動執生疑二初諸佛
<lb n="0027b14"/>顯實三初明諸佛道同。</p>
<lb n="0027b15"/>
<p id="pX31p0027b1501">舍利弗當知諸佛語無異。</p>
<lb n="0027b16"/>
<p id="pX31p0027b1601" rend="margin-left:1em">此論諸佛化道是同。</p>
<p id="pX31p0027b1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△二勸信。</p>
<lb n="0027b17"/>
<p id="pX31p0027b1701">於佛所說法當生大信力。</p>
<lb n="0027b18"/>
<p id="pX31p0027b1801" rend="margin-left:1em">△三正顯實。</p>
<lb n="0027b19"/>
<p id="pX31p0027b1901">世尊法久後要當說真實。</p>
<lb n="0027b20"/>
<p id="pX31p0027b2001" rend="margin-left:1em">即是顯真動昔之執生今之疑故下文云將非魔
<lb n="0027b21"/>作佛正由聞此語佛既以如實語而勸信之何事
<lb n="0027b22"/>翻疑為防因疑起謗者所以勸信開顯。</p>
<p id="pX31p0027b2216" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋迦
<lb n="0027b23"/>開三三初正明開三。</p>
<lb n="0027b24"/>
<p id="pX31p0027b2401">告諸聲聞眾及求緣覺乘我令脫苦縛逮得涅槃者。</p>
<lb n="0027c01"/>
<p id="pX31p0027c0101" rend="margin-left:1em">將顯二乘昔證俱非故云逮得涅槃者又解可擬
<lb n="0027c02"/>於六度菩薩乘何以知之修六度行即免四趣縛
<lb n="0027c03"/>未能入滅度三祇百劫乃得涅槃逮之言遠乃及
<lb n="0027c04"/>耳又六度行前是度他故言我令脫苦縛後取無
<lb n="0027c05"/>漏故言逮得涅槃此義推之知是六度乘也又下
<lb n="0027c06"/>句云佛以方便力示以三乘教若不指此將何為
<lb n="0027c07"/>三不應重數二乘為三乘也。</p>
<p id="pX31p0027c0712" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正斥三乘。</p>
<lb n="0027c08"/>
<p id="pX31p0027c0801">佛以方便力示以三乘教。</p>
<lb n="0027c09"/>
<p id="pX31p0027c0901" rend="margin-left:1em">皆是虗偽。</p>
<p id="pX31p0027c0905" type="inline" rend="margin-left:1em">△三出立三之意。</p>
<lb n="0027c10"/>
<p id="pX31p0027c1001">眾生處處著引之令得出。</p>
<lb n="0027c11"/>
<p id="pX31p0027c1101" rend="margin-left:1em">意是權引離諸苦故非真實但是方便門耳。</p>
<p id="pX31p0027c1118" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0027c12"/>騰疑致請二初敘疑二初經家敘二初千二百疑。</p>
<lb n="0027c13"/>
<p id="pX31p0027c1301">爾時大眾中有諸聲聞漏盡阿羅漢阿若憍陳如等
<lb n="0027c14"/>千二百人。</p>
<lb n="0027c15"/>
<p id="pX31p0027c1501" rend="margin-left:1em">△二四眾疑。</p>
<lb n="0027c16"/>
<p id="pX31p0027c1601">及發聲聞辟支佛心比丘比丘尼優婆塞優婆夷。</p>
<lb n="0027c17"/>
<p id="pX31p0027c1701" rend="margin-left:1em">上既斥三乘皆是方便今此敘疑但在二乘者何
<lb n="0027c18"/>以其執重疑深所以偏舉耳至下文陳疑中即云
<lb n="0027c19"/>求佛諸菩薩是知三乘俱疑矣。</p>
<p id="pX31p0027c1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正生疑二初
<lb n="0027c20"/>疑佛二智二初總疑二智。</p>
<lb n="0027c21"/>
<p id="pX31p0027c2101">各作是念今者世尊何故慇懃稱歎方便。</p>
<lb n="0027c22"/>
<p id="pX31p0027c2201" rend="margin-left:1em">△二別疑二智二初疑實智。</p>
<lb n="0027c23"/>
<p id="pX31p0027c2301">而作是言佛所得法甚深難解。</p>
<lb n="0027c24"/>
<p id="pX31p0027c2401" rend="margin-left:1em">△二疑權智。</p>
<lb n="0028a01"/>
<p id="pX31p0028a0101">有所言說意趣難知一切聲聞辟支佛所不能及。</p>
<lb n="0028a02"/>
<p id="pX31p0028a0201" rend="margin-left:1em">此三段文疑權實二智總別<anchor xml:id="begd1e7178"/>己<anchor xml:id="endd1e7178"/>分葢由聞諸佛語
<lb n="0028a03"/>無異要當說真實疑何則佛昔說三乘智慧同證
<lb n="0028a04"/>不差但其餘習有盡不盡耳今忽稱歎如來二智
<lb n="0028a05"/>非我所及是故疑佛二智也。</p>
<p id="pX31p0028a0512" type="inline" rend="margin-left:1em">△二疑<anchor xml:id="begd1e7194"/>己<anchor xml:id="endd1e7194"/>所得。</p>
<lb n="0028a06"/>
<p id="pX31p0028a0601">佛說一解脫義我等亦得此法到於涅槃而今不知
<lb n="0028a07"/>是義所趣。</p>
<lb n="0028a08"/>
<p id="pX31p0028a0801" rend="margin-left:1em">一解脫者藏教三人同一解脫此是自疑所得三
<lb n="0028a09"/>乘聖道是真出要我修此理亦到涅槃今者忽言
<lb n="0028a10"/>皆是方便未審何法是其真實故言不知是義所
<lb n="0028a11"/>趣。</p>
<p id="pX31p0028a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正請決文有三請三止三第一請二初長
<lb n="0028a12"/>行二初陳疑。</p>
<lb n="0028a13"/>
<p id="pX31p0028a1301">爾時舍利弗知四眾心疑自亦未了而白佛言世尊
<lb n="0028a14"/>何因何緣慇懃稱歎諸佛第一方便甚深微玅難解
<lb n="0028a15"/>之法。</p>
<lb n="0028a16"/>
<p id="pX31p0028a1601" rend="margin-left:1em">△二陳請。</p>
<lb n="0028a17"/>
<p id="pX31p0028a1701">我自昔來未曾從佛聞如是說今者四眾咸皆有疑
<lb n="0028a18"/>唯願世尊敷演斯事世尊何故慇懃稱歎甚深微玅
<lb n="0028a19"/>難解之法。</p>
<lb n="0028a20"/>
<p id="pX31p0028a2001" rend="margin-left:1em">此正請文中有三請二止之文兼前為三止也瑤
<lb n="0028a21"/>龍二師云初止為理深難解初請為自他求決次
<lb n="0028a22"/>止為驚疑不信次請為久植必解後止為必謗墮
<lb n="0028a23"/>苦後請為利根得益天台云佛預知三周得益前
<lb n="0028a24"/>後不俱是故三抑俟其三請也。</p>
<p id="pX31p0028a2413" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌六初頌
<lb n="0028b01"/>疑實智。</p>
<lb n="0028b02"/>
<p id="pX31p0028b0201">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0028b03"/>
<p id="pX31p0028b0301">慧日大聖尊久乃說是法。</p>
<lb n="0028b04"/>
<p id="pX31p0028b0401" rend="margin-left:1em">△二頌疑權智。</p>
<lb n="0028b05"/>
<p id="pX31p0028b0501">自說得如是力無畏三昧禪定解脫等不可思議法
<lb n="0028b06"/>道場所得法無能發問者我意難可測亦無能問者
<lb n="0028b07"/>無問而自說稱歎所行道智慧甚微妙諸佛之所得。</p>
<lb n="0028b08"/>
<p id="pX31p0028b0801" rend="margin-left:1em">△三明三乘四眾疑。</p>
<lb n="0028b09"/>
<p id="pX31p0028b0901">無漏諸羅漢及求涅槃者今皆墮疑網佛何故說是
<lb n="0028b10"/>其求緣覺者比丘比丘尼諸天龍鬼神及乾闥婆等
<lb n="0028b11"/>相視懷猶豫瞻仰兩足尊是事為云何願佛為解說。</p>
<lb n="0028b12"/>
<p id="pX31p0028b1201" rend="margin-left:1em">初一句明聲聞後二行明緣覺中間及求涅槃者
<lb n="0028b13"/>即明六度菩薩何以得知上云逮得涅槃者此中
<lb n="0028b14"/>稱及及者此菩薩自求涅槃又以及他故異二乘
<lb n="0028b15"/>知是菩薩也。</p>
<p id="pX31p0028b1506" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明身子疑。</p>
<lb n="0028b16"/>
<p id="pX31p0028b1601">於諸聲聞眾佛說我第一我今自於智疑惑不能了
<lb n="0028b17"/>為是究竟法為是所行道。</p>
<lb n="0028b18"/>
<p id="pX31p0028b1801" rend="margin-left:1em">身子今疑三乘依教修證未嘗有謬若云方便非
<lb n="0028b19"/>真實者為是所證果非實耶為是所行因非真耶。</p>
<lb n="0028b20"/>
<p id="pX31p0028b2001" rend="margin-left:1em">○智據正經屬身子爾。</p>
<p id="pX31p0028b2010" type="inline" rend="margin-left:1em">△五明佛子疑。</p>
<lb n="0028b21"/>
<p id="pX31p0028b2101">佛口所生子合掌瞻仰待願出微妙音時為如實說。</p>
<lb n="0028b22"/>
<p id="pX31p0028b2201" rend="margin-left:1em">△六總明同疑請。</p>
<lb n="0028b23"/>
<p id="pX31p0028b2301">諸天龍神等其數如恒沙求佛諸菩薩大數有八萬
<lb n="0028b24"/>又諸萬億國轉輪聖王至合掌以敬心欲聞具足道。</p>
<lb n="0028c01"/>
<p id="pX31p0028c0101" rend="margin-left:1em">△第二止。</p>
<lb n="0028c02"/>
<p id="pX31p0028c0201">爾時佛告舍利弗止止不須復說若說是事一切世
<lb n="0028c03"/>間諸天及人皆當驚疑。</p>
<lb n="0028c04"/>
<p id="pX31p0028c0401" rend="margin-left:1em">止意者恐懷疑故。</p>
<p id="pX31p0028c0408" type="inline" rend="margin-left:1em">△第二請。</p>
<lb n="0028c05"/>
<p id="pX31p0028c0501">舍利弗重白佛言世尊唯願說之唯願說之所以者
<lb n="0028c06"/>何是會無數百千萬億阿僧祇眾生曾見諸佛諸根
<lb n="0028c07"/>猛利智慧明了聞佛所說則能敬信爾時舍利弗欲
<lb n="0028c08"/>重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0028c09"/>
<p id="pX31p0028c0901">法王無上尊唯說願勿慮是會無量眾有能敬信者。</p>
<lb n="0028c10"/>
<p id="pX31p0028c1001" rend="margin-left:1em">△第三止。</p>
<lb n="0028c11"/>
<p id="pX31p0028c1101">佛復止舍利弗若說是事一切世間天人阿脩羅皆
<lb n="0028c12"/>當驚疑增上慢比丘將墜於大坑爾時世尊重說偈
<lb n="0028c13"/>言。</p>
<lb n="0028c14"/>
<p id="pX31p0028c1401" rend="margin-left:1em">次佛止之護上慢故。</p>
<lb n="0028c15"/>
<p id="pX31p0028c1501">止止不須說我法妙難思諸增上慢者聞必不敬信。</p>
<lb n="0028c16"/>
<p id="pX31p0028c1601" rend="margin-left:1em">△第三請。</p>
<lb n="0028c17"/>
<p id="pX31p0028c1701">爾時舍利弗重白佛言世尊唯願說之唯願說之今
<lb n="0028c18"/>此會中如我等比百千萬億世世<anchor xml:id="begd1e7430"/>已<anchor xml:id="endd1e7430"/>曾從佛受化如
<lb n="0028c19"/>此人等必能敬信長夜安隱多所饒益。</p>
<lb n="0028c20"/>
<p id="pX31p0028c2001" rend="margin-left:1em">無明黑暗名長夜若能敬信必出生死海名安穩。</p>
<lb n="0028c21"/>
<p id="pX31p0028c2101">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0028c22"/>
<p id="pX31p0028c2201">無上兩足尊願說第一法我為佛長子唯垂分別說
<lb n="0028c23"/>是會無量眾能敬信此法佛<anchor xml:id="begd1e7454"/>已<anchor xml:id="endd1e7454"/>曾世世教化如是等
<lb n="0028c24"/>皆一心合掌欲聽受佛語我等千二百及餘求佛者
<lb n="0029a01"/>願為此眾故唯垂分別說是等聞此法則生大歡喜。</p>
<lb n="0029a02"/>
<p id="pX31p0029a0201" rend="margin-left:1em">△二廣明開三顯一七品半文為三周三初為上
<lb n="0029a03"/>根人法說二為中根人譬說
(入譬喻品中)
三為下根因
<lb n="0029a04"/>緣說
(入化城品初)
初文又五初正法說二身子領解
(起譬
<lb n="0029a05"/>喻品初)
三佛述成四與授記五四眾喜初文又二初
<lb n="0029a06"/>長行二偈頌初文又三初許說三初順許。</p>
<lb n="0029a07"/>
<p id="pX31p0029a0701">爾時世尊告舍利弗汝<anchor xml:id="begd1e7495"/>已<anchor xml:id="endd1e7495"/>慇懃三請豈得不說。</p>
<lb n="0029a08"/>
<p id="pX31p0029a0801" rend="margin-left:1em">初是順豈下許。</p>
<p id="pX31p0029a0807" type="inline" rend="margin-left:1em">△二戒許。</p>
<lb n="0029a09"/>
<p id="pX31p0029a0901">汝今諦聽善思念之吾當為汝分別解說。</p>
<lb n="0029a10"/>
<p id="pX31p0029a1001" rend="margin-left:1em">初是誠吾下許諦聽是聞慧善思是思慧念之是
<lb n="0029a11"/>修慧。</p>
<p id="pX31p0029a1103" type="inline" rend="margin-left:1em">△三揀許。</p>
<lb n="0029a12"/>
<p id="pX31p0029a1201">說此語時會中有比丘比丘尼優婆塞優婆夷五千
<lb n="0029a13"/>人等即從座起禮佛而退所以者何此輩罪根深重
<lb n="0029a14"/>及增上慢未得謂得未證謂證有如此失是以不住
<lb n="0029a15"/>世尊默然而不制止。</p>
<lb n="0029a16"/>
<p id="pX31p0029a1601" rend="margin-left:1em">說此語時是揀眾許五千在座故如來三止今將
<lb n="0029a17"/>許說威神遣去故名揀眾五濁障多名罪重執小
<lb n="0029a18"/>翳大名根深未得謂得名增上慢未得三果未證
<lb n="0029a19"/>無學有如此失者謂障執慢三種之失也而不制
<lb n="0029a20"/>止者上聞開三顯一言略義隱猶未生謗足作繫
<lb n="0029a21"/>珠因緣去則有益若聞廣開三顯一乖情起謗住
<lb n="0029a22"/>則有損是不制止也。</p>
<lb n="0029a23"/>
<p id="pX31p0029a2301">爾時佛告舍利弗我今此眾無復枝葉純有貞實舍
<lb n="0029a24"/>利弗如是增上慢人退亦住矣汝今善聽當為汝說。</p>
<lb n="0029b01"/>
<p id="pX31p0029b0101" rend="margin-left:1em">枝葉細末不任器用此等執方便之方便於大非
<lb n="0029b02"/>器大品云攀附枝葉棄於根本是人為不黠即此
<lb n="0029b03"/>義也退亦佳矣者既以小自翳復妨他大光今退
<lb n="0029b04"/>無謗法之愆復無障他之過故言佳矣上枝葉未
<lb n="0029b05"/>去如來三止貞實願聞故身子四請師弟鑒機非
<lb n="0029b06"/>徒靳固也汝下即結許也。</p>
<p id="pX31p0029b0611" type="inline" rend="margin-left:1em">△二受旨。</p>
<lb n="0029b07"/>
<p id="pX31p0029b0701">舍利弗言唯然世尊願樂欲聞。</p>
<lb n="0029b08"/>
<p id="pX31p0029b0801" rend="margin-left:1em">受旨者即遵承稟命之謂。</p>
<p id="pX31p0029b0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正說二初明四佛
<lb n="0029b09"/>章廣明上諸佛權實二釋迦章廣明上釋迦權實
<lb n="0029b10"/>初文又二初總明諸佛章二列三世佛章初文又
<lb n="0029b11"/>四初歎法希有。</p>
<lb n="0029b12"/>
<p id="pX31p0029b1201">佛告舍利弗如是妙法諸佛如來時乃說之如優曇
<lb n="0029b13"/>鉢華時一現耳。</p>
<lb n="0029b14"/>
<p id="pX31p0029b1401" rend="margin-left:1em">法譬雙歎時乃說之者諸佛同出五濁必前開三
<lb n="0029b15"/>如今世尊四十餘年始顯真實久久稀疎故言時
<lb n="0029b16"/>乃說之久而不說者為人未堪故時未至故五千
<lb n="0029b17"/>未退故今人<anchor xml:id="begd1e7625"/>已<anchor xml:id="endd1e7625"/>堪時<anchor xml:id="begd1e7632"/>已<anchor xml:id="endd1e7632"/>至五千<anchor xml:id="begd1e7638"/>已<anchor xml:id="endd1e7638"/>去決定說大乘
<lb n="0029b18"/>也優曇華此云靈瑞三千年一現現則金輪王出
<lb n="0029b19"/>此表三乘調熟<anchor xml:id="begd1e7648"/>已<anchor xml:id="endd1e7648"/>後方說妙法授法王記也。</p>
<p id="pX31p0029b1918" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0029b20"/>說無虗妄。</p>
<lb n="0029b21"/>
<p id="pX31p0029b2101">舍利弗汝等當信佛之所說言不虗妄。</p>
<lb n="0029b22"/>
<p id="pX31p0029b2201" rend="margin-left:1em">汝等當信者勸信無虗妄也此理至深理與昔異
<lb n="0029b23"/>此言至妙言與昔反此行至普行與昔乖此人至
<lb n="0029b24"/>勝勝於昔劣還指客作四種之麤而今皆妙恐物
<lb n="0029c01"/>生謗故勸信也信無虗妄人說無虗妄法也。</p>
<p id="pX31p0029c0118" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0029c02"/>開方便三初開。</p>
<lb n="0029c03"/>
<p id="pX31p0029c0301">舍利弗諸佛隨宜說法意趣難解。</p>
<lb n="0029c04"/>
<p id="pX31p0029c0401" rend="margin-left:1em">諸佛隨三種機以方便說故云隨宜佛意在實物
<lb n="0029c05"/>莫能解故云意趣難解。</p>
<p id="pX31p0029c0510" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋。</p>
<lb n="0029c06"/>
<p id="pX31p0029c0601">所以者何我以無數方便種種因緣譬喻言辭演說
<lb n="0029c07"/>諸法。</p>
<lb n="0029c08"/>
<p id="pX31p0029c0801" rend="margin-left:1em">舉今佛之權能以釋諸佛之方便耳巧慧同故借
<lb n="0029c09"/>此釋彼如我以無數方便者諸佛開權亦如我也。</p>
<lb n="0029c10"/>
<p id="pX31p0029c1001" rend="margin-left:1em">△三結。</p>
<p id="pX31p0029c1004" type="inline" rend="margin-left:1em">四示真實五初標勝人法。</p>
<lb n="0029c11"/>
<p id="pX31p0029c1101">是法非思量分別之所能解唯有諸佛乃能知之。</p>
<lb n="0029c12"/>
<p id="pX31p0029c1201" rend="margin-left:1em">是法非思量等此有兩義或作結開權或正作顯
<lb n="0029c13"/>實結開權者佛意難知唯佛與佛能了稟教者謂
<lb n="0029c14"/>三諸佛知一耳作顯實者即屬後文初標人法舉
<lb n="0029c15"/>無分別法惟是佛所知佛以無分別智解知無分
<lb n="0029c16"/>別法即是顯實義也。</p>
<p id="pX31p0029c1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△二標出世意。</p>
<lb n="0029c17"/>
<p id="pX31p0029c1701">所以者何諸佛世尊唯以一大事因緣故出現於世。</p>
<lb n="0029c18"/>
<p id="pX31p0029c1801" rend="margin-left:1em">初總釋次分字總釋者諸佛覺知如實之相乘此
<lb n="0029c19"/>實道出應於世只令眾得此實道唯為此事曾無
<lb n="0029c20"/>他事除諸法實相餘皆名魔事次分字釋者一謂
<lb n="0029c21"/>一實相也非三五七九故言一也其性廣博博三
<lb n="0029c22"/>五七九故名為大是諸佛出世之儀式故名為事
<lb n="0029c23"/>眾生有機能感於佛故名為因佛承機而應故名
<lb n="0029c24"/>為緣此為如來出世之本意也。</p>
<p id="pX31p0029c2413" type="inline" rend="margin-left:1em">△三重標。</p>
<lb n="0030a01"/>
<p id="pX31p0030a0101">舍利弗云何名諸佛世尊唯以一大事因緣故出現
<lb n="0030a02"/>於世。</p>
<lb n="0030a03"/>
<p id="pX31p0030a0301" rend="margin-left:1em">將欲分別重更提起以作解釋之端耳。</p>
<p id="pX31p0030a0316" type="inline" rend="margin-left:1em">△四正釋
<lb n="0030a04"/>四初理一二初正釋。</p>
<lb n="0030a05"/>
<p id="pX31p0030a0501">諸佛世尊欲令眾生開佛知見使得清淨故出現於
<lb n="0030a06"/>世欲示眾生佛知見故出現於世欲令眾生悟佛知
<lb n="0030a07"/>見故出現於世欲令眾生入佛知見道故出現於世。</p>
<lb n="0030a08"/>
<p id="pX31p0030a0801" rend="margin-left:1em">此釋理一復為四意一約四位二約四智三約四
<lb n="0030a09"/>門四約觀心。</p>
<p id="pX31p0030a0906" type="inline" rend="margin-left:1em">○一約四位釋者諦境不可知見唯
<lb n="0030a10"/>佛智佛眼乃能知見若二智四眼則不能知見今
<lb n="0030a11"/>取圓教住行向地分得佛眼佛智則能知見故寄
<lb n="0030a12"/>此四位以釋理一即約位顯理也開者即是十住
<lb n="0030a13"/>初破無明開如來藏見實相理如日出暗滅眼目
<lb n="0030a14"/>有用故名為開緣修破惑故云使得清淨示者即
<lb n="0030a15"/>是十行惑障既除知見體顯法界眾德顯示分明
<lb n="0030a16"/>故名為示悟者即是十向障除體顯法界行明事
<lb n="0030a17"/>理融通更無二趣故名為悟入者即是十地事理
<lb n="0030a18"/>既融自在無礙任運從阿到荼入薩婆若海故名
<lb n="0030a19"/>為入。</p>
<p id="pX31p0030a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">○二約四智釋者一道慧見道實性實性中
<lb n="0030a20"/>得開佛知見也二道種慧知十法界諸道種別解
<lb n="0030a21"/>惑之相一一皆示佛知見也三一切智知一切法
<lb n="0030a22"/>一相寂滅即悟佛知見也四一切種智知一切法
<lb n="0030a23"/>一相寂滅相種種行類相貌皆識即入佛知見也。</p>
<lb n="0030a24"/>
<p id="pX31p0030a2401" rend="margin-left:1em">○三約圓教四門橫釋者空門一空一切空即開
<lb n="0030b01"/>佛知見也有門一有一切有即示佛知見也亦空
<lb n="0030b02"/>亦有門一切亦空亦有即悟佛知見也非空非有
<lb n="0030b03"/>門一切非空非有即入佛知見也能通則四所通
<lb n="0030b04"/>則一開示悟入是能通之門所知所見是所通之
<lb n="0030b05"/>理也。</p>
<p id="pX31p0030b0503" type="inline" rend="margin-left:1em">○四約觀心釋者觀於心性三諦之理不可
<lb n="0030b06"/>思議此觀門淨名為開雖不可思議而能分別空
<lb n="0030b07"/>假中心宛然無濫名為示空假中心即三而一即
<lb n="0030b08"/>一而三名為悟空假中心非空假中而齊照空假
<lb n="0030b09"/>中名為入是為一心三觀而分開示悟入之殊也
<lb n="0030b10"/>所以約四種釋者見理由位位立由智智發由門
<lb n="0030b11"/>門通由觀觀故則門通門通故智成智成故位立
<lb n="0030b12"/>位立故見理見理故名為理一也。</p>
<p id="pX31p0030b1214" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結成。</p>
<lb n="0030b13"/>
<p id="pX31p0030b1301">舍利弗是為諸佛唯以一大事因緣故出現於世。</p>
<lb n="0030b14"/>
<p id="pX31p0030b1401" rend="margin-left:1em">結成理一昔方便教亦得義論開示悟入而非佛
<lb n="0030b15"/>知見故是權今明佛知見故是實實即理一也。</p>
<p id="pX31p0030b1519" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0030b16"/>二人一。</p>
<lb n="0030b17"/>
<p id="pX31p0030b1701">佛告舍利弗諸佛如來但教化菩薩。</p>
<lb n="0030b18"/>
<p id="pX31p0030b1801" rend="margin-left:1em">若就昔方便謂教化三乘理實而言即是化菩薩
<lb n="0030b19"/>如彼窮子自謂客作賤人長者所觀實為<anchor xml:id="begd1e7905"/>己<anchor xml:id="endd1e7905"/>子此
<lb n="0030b20"/>即人一也。</p>
<p id="pX31p0030b2005" type="inline" rend="margin-left:1em">△三行一。</p>
<lb n="0030b21"/>
<p id="pX31p0030b2101">諸有所作常為一事唯以佛之知見示悟眾生。</p>
<lb n="0030b22"/>
<p id="pX31p0030b2201" rend="margin-left:1em">三乘眾行名之為諸為圓故諸即是一事此行何
<lb n="0030b23"/>所至到唯趣佛之知見即行一意也。</p>
<p id="pX31p0030b2315" type="inline" rend="margin-left:1em">△四教一。</p>
<lb n="0030b24"/>
<p id="pX31p0030b2401">舍利弗如來但以一佛乘故為眾生說法無有餘乘
<lb n="0030c01"/>若二若三。</p>
<lb n="0030c02"/>
<p id="pX31p0030c0201" rend="margin-left:1em">圓頓之教名一佛乘故序品云說大乘經即是教
<lb n="0030c03"/>義也自別教<anchor xml:id="begd1e7946"/>已<anchor xml:id="endd1e7946"/>去皆名有餘即不了義非佛一乘
<lb n="0030c04"/>今但以一佛乘者純說佛法圓教乘也無餘乘者
<lb n="0030c05"/>無別教帶方便有餘之說無二者無般若中之帶
<lb n="0030c06"/>二無三者無方等中所對之三也如此二三皆無
<lb n="0030c07"/>況三藏中三耶。</p>
<p id="pX31p0030c0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△五總結法同。</p>
<lb n="0030c08"/>
<p id="pX31p0030c0801">舍利弗一切十方諸佛法亦如是。</p>
<lb n="0030c09"/>
<p id="pX31p0030c0901" rend="margin-left:1em">△二列三世佛章三初過去佛二初開權。</p>
<lb n="0030c10"/>
<p id="pX31p0030c1001">舍利弗過去諸佛以無量無數方便種種因緣譬喻
<lb n="0030c11"/>言辭而為眾生演說諸法。</p>
<lb n="0030c12"/>
<p id="pX31p0030c1201" rend="margin-left:1em">△二顯實。</p>
<lb n="0030c13"/>
<p id="pX31p0030c1301">是法皆為一佛乘故是諸眾生從諸佛聞法究竟皆
<lb n="0030c14"/>得一切種智。</p>
<lb n="0030c15"/>
<p id="pX31p0030c1501" rend="margin-left:1em">皆為一佛乘教一從佛聞法是誰聞法被眾生兼
<lb n="0030c16"/>得人一究竟皆得一切種智種智所知即是理一
<lb n="0030c17"/>能知即是行一雖不次第四一兼足。</p>
<p id="pX31p0030c1715" type="inline" rend="margin-left:1em">△二未來佛
<lb n="0030c18"/>二初開權。</p>
<lb n="0030c19"/>
<p id="pX31p0030c1901">舍利弗未來諸佛當出於世亦以無量無數方便種
<lb n="0030c20"/>種因緣譬喻言辭而為眾生演說諸法。</p>
<lb n="0030c21"/>
<p id="pX31p0030c2101" rend="margin-left:1em">△二顯實。</p>
<lb n="0030c22"/>
<p id="pX31p0030c2201">是法皆為一佛乘故是諸眾生從佛聞法究竟皆得
<lb n="0030c23"/>一切種智。</p>
<lb n="0030c24"/>
<p id="pX31p0030c2401" rend="margin-left:1em">△三現在佛三初標出世意。</p>
<lb n="0031a01"/>
<p id="pX31p0031a0101">舍利弗現在十方無量百千萬億佛土中諸佛世尊
<lb n="0031a02"/>多所饒益安樂眾生。</p>
<lb n="0031a03"/>
<p id="pX31p0031a0301" rend="margin-left:1em">如諸佛章中唯以一大事因緣出現於世此亦如
<lb n="0031a04"/>是唯為饒益安樂眾生故而出於世也。</p>
<p id="pX31p0031a0416" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開權。</p>
<lb n="0031a05"/>
<p id="pX31p0031a0501">是諸佛亦以無量無數方便種種因緣譬喻言辭而
<lb n="0031a06"/>為眾生演說諸法。</p>
<lb n="0031a07"/>
<p id="pX31p0031a0701" rend="margin-left:1em">△三顯實二初別明現在教一行一。</p>
<lb n="0031a08"/>
<p id="pX31p0031a0801">是法皆為一佛乘故是諸眾生從佛聞法究竟皆得
<lb n="0031a09"/>一切種智。</p>
<lb n="0031a10"/>
<p id="pX31p0031a1001" rend="margin-left:1em">文具四一。</p>
<p id="pX31p0031a1005" type="inline" rend="margin-left:1em">△三總明三世人一理一。</p>
<lb n="0031a11"/>
<p id="pX31p0031a1101">舍利弗是諸佛但教化菩薩欲以佛之知見示眾生
<lb n="0031a12"/>故欲以佛之知見悟眾生故欲令眾生入佛知見道
<lb n="0031a13"/>故。</p>
<lb n="0031a14"/>
<p id="pX31p0031a1401" rend="margin-left:1em">但教化菩薩是人一欲以下是理一。</p>
<p id="pX31p0031a1415" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋迦章
<lb n="0031a15"/>五初開權。</p>
<lb n="0031a16"/>
<p id="pX31p0031a1601">舍利弗我今亦復如是知諸眾生有種種欲深心所
<lb n="0031a17"/>著隨其本性以種種因緣譬喻言辭方便力故而為
<lb n="0031a18"/>說法。</p>
<lb n="0031a19"/>
<p id="pX31p0031a1901" rend="margin-left:1em">我即現在釋迦佛也先三後一如四佛不異故言
<lb n="0031a20"/>亦復如是知諸眾生有種種欲者即是五乘根性
<lb n="0031a21"/>欲也過去名根現在名欲未來名性深心所著者
<lb n="0031a22"/>即是根也方便者即是隨宜開三乘權法也。</p>
<p id="pX31p0031a2218" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0031a23"/>顯實。</p>
<lb n="0031a24"/>
<p id="pX31p0031a2401">舍利弗如此皆為得一佛乘一切種智故。</p>
<lb n="0031b01"/>
<p id="pX31p0031b0101" rend="margin-left:1em">如此等者指權是實也佛乘是教一種智所知即
<lb n="0031b02"/>理一能知即行一能得佛乘能得種智即兼人一。</p>
<lb n="0031b03"/>
<p id="pX31p0031b0301" rend="margin-left:1em">△三舉五濁釋方便二初標意。</p>
<lb n="0031b04"/>
<p id="pX31p0031b0401">舍利弗十方世界中尚無二乘何況有三。</p>
<lb n="0031b05"/>
<p id="pX31p0031b0501" rend="margin-left:1em">將舉五濁先標其意上<anchor xml:id="begd1e8150"/>已<anchor xml:id="endd1e8150"/>說諸佛開權顯實未明
<lb n="0031b06"/>隱實施權其法清淨湛如一空尚無帶二
(般若)
帶三
<lb n="0031b07"/>
(方等)
之權況有單三
(三乘)
單五
(加入天)
之權秪為五濁障
<lb n="0031b08"/>重實不得宣須施單三單五之權亦施帶三帶二
<lb n="0031b09"/>之權故言於一佛乘分別說三。</p>
<p id="pX31p0031b0913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉五濁四初
<lb n="0031b10"/>唱數。</p>
<lb n="0031b11"/>
<p id="pX31p0031b1101">舍利弗諸佛出於五濁惡世。</p>
<lb n="0031b12"/>
<p id="pX31p0031b1201" rend="margin-left:1em">△二列名。</p>
<lb n="0031b13"/>
<p id="pX31p0031b1301">所謂劫濁煩惱濁眾生濁見濁命濁。</p>
<lb n="0031b14"/>
<p id="pX31p0031b1401" rend="margin-left:1em">△三體相。</p>
<lb n="0031b15"/>
<p id="pX31p0031b1501">如是。</p>
<lb n="0031b16"/>
<p id="pX31p0031b1601" rend="margin-left:1em">劫濁無別體劫是長時剎那是短時但約四濁立
<lb n="0031b17"/>此假名名為劫濁文云劫濁亂時即其義也眾生
<lb n="0031b18"/>濁者只是攬彼見慢果報立此假名名眾生濁煩
<lb n="0031b19"/>惱濁指五鈍使為體見濁指五利使為體命濁指
<lb n="0031b20"/>連持色心為體五濁相者四濁增劇聚在此時所
<lb n="0031b21"/>謂嗔恚增極刀兵起貪欲增劇飢餓起愚癡增極
<lb n="0031b22"/>疾疫起三災起故煩惱倍隆諸見轉熾麤弊色心
<lb n="0031b23"/>惡名穢稱摧年減壽眾濁交煎如水奔昏風波鼓
<lb n="0031b24"/>怒魚龍攪撓無一憀賴時使之然亦如劫初光音
<lb n="0031c01"/>天墮地地使有欲如忉利諸天入麤澁園園生鬬
<lb n="0031c02"/>心是名劫濁相貪海納流未嘗滿足嗔虺吸毒擾
<lb n="0031c03"/>諸世間癡暗頑嚚過於漆黑慢高凌下凌忽無度
<lb n="0031c04"/>疑網無信不可告實是為煩惱濁相無人謂有人
<lb n="0031c05"/>無我謂有我十六知見六十二等猶如羅網又似
<lb n="0031c06"/>稠林纏縛屈曲不能自出是見濁相攬於色心立
<lb n="0031c07"/>一主宰譬黐膠無物不著流宕六道處處受生是
<lb n="0031c08"/>為眾生濁相朝生暮殞晝出夕亡波轉煙回瞬息
<lb n="0031c09"/>不住此即命濁相若約次第以煩惱見為根本從
<lb n="0031c10"/>此二濁成於眾生也從於眾生有連持命此四經
<lb n="0031c11"/>時謂為劫濁。</p>
<p id="pX31p0031c1106" type="inline" rend="margin-left:1em">○如是者明五濁體相也濁體及相
<lb n="0031c12"/>不可具頒但略云如是經雖不具疏文略述。</p>
<p id="pX31p0031c1218" type="inline" rend="margin-left:1em">△四
<lb n="0031c13"/>釋結。</p>
<lb n="0031c14"/>
<p id="pX31p0031c1401">舍利弗劫濁亂時眾生垢重慳貪嫉妬成就諸不善
<lb n="0031c15"/>根故諸佛以方便力於一佛乘分別說三。</p>
<lb n="0031c16"/>
<p id="pX31p0031c1601" rend="margin-left:1em">劫濁亂時即劫濁眾生垢重即眾生濁慳貪是煩
<lb n="0031c17"/>惱濁嫉妬是見濁不善之言通煩惱濁見濁諸根
<lb n="0031c18"/>成就即命濁祗由此土眾生五濁障重能障大乘
<lb n="0031c19"/>故如來於一佛乘分別說三。</p>
<p id="pX31p0031c1912" type="inline" rend="margin-left:1em">△四揀偽敦信二初
<lb n="0031c20"/>揀真偽二初若不聞知非真弟子。</p>
<lb n="0031c21"/>
<p id="pX31p0031c2101">舍利弗若我弟子自謂阿羅漢辟支佛者不聞不知
<lb n="0031c22"/>諸佛如來但教化菩薩事此非佛弟子非阿羅漢非
<lb n="0031c23"/>辟支佛。</p>
<lb n="0031c24"/>
<p id="pX31p0031c2401" rend="margin-left:1em">若佛弟子自能信解若不信解非真弟子亦非羅
<lb n="0032a01"/>漢所以敦逼時眾令信受解文分二意初揀真偽
<lb n="0032a02"/>若不聞不知非真弟子如世弟子隨順師法繼嗣
<lb n="0032a03"/>傳燈若不聞不知則無法可順何謂弟子如來昔
<lb n="0032a04"/>說五濁開三汝既隨順得涅槃得聞得知名為弟
<lb n="0032a05"/>子今五濁既除為汝說一何意不聞不知不聞者
<lb n="0032a06"/>即不聞教一不知者即不知行一非真即非理一
<lb n="0032a07"/>非弟子即非人一也。</p>
<p id="pX31p0032a0709" type="inline" rend="margin-left:1em">△二聞不信受成增上慢。</p>
<lb n="0032a08"/>
<p id="pX31p0032a0801">又舍利弗是諸比丘比丘尼自謂<anchor xml:id="begd1e8332"/>已<anchor xml:id="endd1e8332"/>得阿羅漢是最
<lb n="0032a09"/>後身究竟涅槃便不復志求阿耨多羅三藐三菩提
<lb n="0032a10"/>當知此輩皆是增上慢人所以者何若有比丘實得
<lb n="0032a11"/>阿羅漢若不信此法無有是處。</p>
<lb n="0032a12"/>
<p id="pX31p0032a1201" rend="margin-left:1em">此第二明不信成上慢敦其使信何者汝自謂是
<lb n="0032a13"/>後身身尚無量實非後身汝自謂究竟實非究竟
<lb n="0032a14"/>未得謂得豈非增上慢耶真羅漢者濁除根利知
<lb n="0032a15"/>非究竟不起上慢知非究竟信於究竟即信理一
<lb n="0032a16"/>無增上慢即成行一信則信教是為教一是佛弟
<lb n="0032a17"/>子則是人一也。</p>
<p id="pX31p0032a1707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開除釋疑二初開除二初除
<lb n="0032a18"/>佛滅後。</p>
<lb n="0032a19"/>
<p id="pX31p0032a1901">除佛滅度後現前無佛。</p>
<lb n="0032a20"/>
<p id="pX31p0032a2001" rend="margin-left:1em">若佛在世正說此經不信不受非真羅漢成增上
<lb n="0032a21"/>慢若佛滅後方得羅漢者偏執權經不信圓法聽
<lb n="0032a22"/>許非增上慢。</p>
<p id="pX31p0032a2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二好人難得。</p>
<lb n="0032a23"/>
<p id="pX31p0032a2301">所以者何佛滅度後如是等經受持讀誦解其義者
<lb n="0032a24"/>是人難得。</p>
<lb n="0032b01"/>
<p id="pX31p0032b0101" rend="margin-left:1em">佛雖入滅此經尚在不信不受應是上慢耶即得
<lb n="0032b02"/>開除佛滅度後雖有此經解其義者此人難遇致
<lb n="0032b03"/>令羅漢不信不解亦聽許非增上慢。</p>
<p id="pX31p0032b0315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋疑。</p>
<lb n="0032b04"/>
<p id="pX31p0032b0401">若遇餘佛於此法中便得決了。</p>
<lb n="0032b05"/>
<p id="pX31p0032b0501" rend="margin-left:1em">若佛滅後解經之人難遇得羅漢者永入涅槃耶
<lb n="0032b06"/>即釋云是人雖生滅度之想捨命<anchor xml:id="begd1e8413"/>已<anchor xml:id="endd1e8413"/>後便生界外
<lb n="0032b07"/>有餘之國值遇餘佛得聞此經即便決了南岳云
<lb n="0032b08"/>餘佛者四依也羅漢遇之聞經決了又羅漢修念
<lb n="0032b09"/>佛定見十方佛為說此經便得決了又凡夫行人
<lb n="0032b10"/>苦到懺悔見十方佛為說亦得決了。</p>
<p id="pX31p0032b1015" type="inline" rend="margin-left:1em">△五明無虗
<lb n="0032b11"/>妄三初勸信釋迦。</p>
<lb n="0032b12"/>
<p id="pX31p0032b1201">舍利弗汝等當一心信解受持佛語。</p>
<lb n="0032b13"/>
<p id="pX31p0032b1301" rend="margin-left:1em">△二勸信諸佛。</p>
<lb n="0032b14"/>
<p id="pX31p0032b1401">諸佛如來言無虗妄。</p>
<lb n="0032b15"/>
<p id="pX31p0032b1501" rend="margin-left:1em">諸佛道同彌加信受。</p>
<p id="pX31p0032b1509" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結成不虗。</p>
<lb n="0032b16"/>
<p id="pX31p0032b1601">無有餘乘唯一佛乘。</p>
<lb n="0032b17"/>
<p id="pX31p0032b1701" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌上許答二初頌揀許二初頌五
<lb n="0032b18"/>千退席。</p>
<lb n="0032b19"/>
<p id="pX31p0032b1901">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0032b20"/>
<p id="pX31p0032b2001">比丘比丘尼有懷增上慢優婆塞我慢優婆夷不信
<lb n="0032b21"/>如是四眾等其數有五千不自見其過於戒有缺漏
<lb n="0032b22"/>護惜其瑕疵是小智<anchor xml:id="begd1e8486"/>已<anchor xml:id="endd1e8486"/>出眾中之糟糠佛威德故去
<lb n="0032b23"/>斯人尠福德不堪受是法。</p>
<lb n="0032b24"/>
<p id="pX31p0032b2401" rend="margin-left:1em">上慢我慢不信四眾通有但出家二眾多修道得
<lb n="0032c01"/>禪謬謂聖果偏起上慢在俗矜高多起我慢女人
<lb n="0032c02"/>智淺多生邪僻不自見其過者三失覆心藏玼揚
<lb n="0032c03"/>德不能自省是無慚人也若自見過是有羞僧也
<lb n="0032c04"/>於戒有缺漏者律儀有失名缺定共道共有失名
<lb n="0032c05"/>漏無道定等故內起惡覺如玉含瑕無律儀故外
<lb n="0032c06"/>動身口如玉露玼覆罪自得故名護惜小智者不
<lb n="0032c07"/>得學無學智而有世間小智妄謂有漏以為無漏
<lb n="0032c08"/>小中之小故言小智也糟糠者是五千等但有世
<lb n="0032c09"/>間禪無無漏禪定潤故如糟但有文字解無理會
<lb n="0032c10"/>之實故如糠又糟糠譬其無大機。</p>
<p id="pX31p0032c1014" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌眾<anchor xml:id="begd1e8527"/>已<anchor xml:id="endd1e8527"/>清
<lb n="0032c11"/>淨。</p>
<lb n="0032c12"/>
<p id="pX31p0032c1201">此眾無枝葉唯有諸貞實。</p>
<lb n="0032c13"/>
<p id="pX31p0032c1301" rend="margin-left:1em">枝葉譬非好器悉不任用故須遣之。</p>
<p id="pX31p0032c1315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌誡許。</p>
<lb n="0032c14"/>
<p id="pX31p0032c1401">舍利弗善聽。</p>
<lb n="0032c15"/>
<p id="pX31p0032c1501" rend="margin-left:1em">誡令善聽。</p>
<p id="pX31p0032c1505" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌正答二初頌四佛章二頌釋迦
<lb n="0032c16"/>章初文又四初頌諸佛章二頌過去佛章三頌未
<lb n="0032c17"/>來佛章四頌現在佛章初文又五初頌施權二初
<lb n="0032c18"/>頌正施權。</p>
<lb n="0032c19"/>
<p id="pX31p0032c1901">諸佛所得法無量方便力而為眾生說眾生心所念
<lb n="0032c20"/>種種所行道若干諸欲性先世善惡業佛悉知是<anchor xml:id="begd1e8573"/>已<anchor xml:id="endd1e8573"/>
<lb n="0032c21"/>以諸緣譬喻言辭方便力令一切歡喜或說修多羅
<lb n="0032c22"/>伽陀及本事本生未曾有亦說於因緣譬喻并祇夜
<lb n="0032c23"/>優波提舍經。</p>
<lb n="0032c24"/>
<p id="pX31p0032c2401" rend="margin-left:1em">諸佛所得法者修道得於諸權法也無量方便力
<lb n="0033a01"/>下頌上無數方便種種因緣演說諸法也眾生心
<lb n="0033a02"/>所念者頌上隨宜說法也頌中廣出隨宜之相即
<lb n="0033a03"/>是照九法界機說七方便總言九七不可定判故
<lb n="0033a04"/>言若干過去所習名性現在欣樂名欲善惡業者
<lb n="0033a05"/>七方便傳傳迭為善惡佛悉知是<anchor xml:id="begd1e8603"/>己<anchor xml:id="endd1e8603"/>等者佛以權
<lb n="0033a06"/>智照諸性欲然後隨其所宜說九部經修多羅此
<lb n="0033a07"/>云契經有通有別通則聖教之都名別則為十二
<lb n="0033a08"/>部中直說法相者名修多羅伽陀此云孤起不重
<lb n="0033a09"/>頌者是也本事者說本昔世界等事也本生者說
<lb n="0033a10"/>本昔受生事也未曾有者佛現種種神力眾生怪
<lb n="0033a11"/>未曾有也因緣者一切佛語緣起事神皆名因緣
<lb n="0033a12"/>也譬喻者如云月隱重山舉扇喻之風息大虗動
<lb n="0033a13"/>樹訓之祇夜此云重頌重頌上直說修多羅也優
<lb n="0033a14"/>波提舍此云論議<anchor xml:id="begd1e8631"/>已<anchor xml:id="endd1e8631"/>上九部言昔施權為七方便
<lb n="0033a15"/>人說也若十二部更有方廣無問自說授記。</p>
<p id="pX31p0033a1518" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0033a16"/>頌結施權意。</p>
<lb n="0033a17"/>
<p id="pX31p0033a1701">鈍根樂小法貪著於生死於諸無量佛不行深玅道
<lb n="0033a18"/>眾苦所惱亂為是說涅槃。</p>
<lb n="0033a19"/>
<p id="pX31p0033a1901" rend="margin-left:1em">前世根鈍今世無機不堪聞大故云不行深妙道
<lb n="0033a20"/>前世貪著鄣重今世眾苦所惱唯可聞小故言為
<lb n="0033a21"/>是說涅槃。</p>
<p id="pX31p0033a2105" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌顯實四初頌理一。</p>
<lb n="0033a22"/>
<p id="pX31p0033a2201">我設是方便令得入佛慧未曾說汝等當得成佛道
<lb n="0033a23"/>所以未曾說說時未至故今正是其時決定說大乘
<lb n="0033a24"/>我此九部法隨順眾生說入大乘為本以故說是經。</p>
<lb n="0033b01"/>
<p id="pX31p0033b0101" rend="margin-left:1em">令得入佛慧頌上一大事因緣也決定說大乘總
<lb n="0033b02"/>頌開示悟入佛知見也我此九部法或云小乘法
<lb n="0033b03"/>大乘則有十二部小乘是<g ref="CB01926"/>斷教無如意珠身故
<lb n="0033b04"/>無方廣無天鼓自然鳴故無無問而自說雖有授
<lb n="0033b05"/>記以其少故故無授記此且從別為說通大為語
<lb n="0033b06"/>大小俱有十二部部者類也亦謂十二分教此九
<lb n="0033b07"/>部名在前<anchor xml:id="begd1e8693"/>已<anchor xml:id="endd1e8693"/>釋。</p>
<p id="pX31p0033b0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌人一。</p>
<lb n="0033b08"/>
<p id="pX31p0033b0801">有佛子心淨柔軟亦利根無量諸佛所而行深妙道
<lb n="0033b09"/>為此諸佛子說是大乘經我記如是人來世成佛道
<lb n="0033b10"/>以深心念佛修持淨戒故此等聞得佛大喜充徧身
<lb n="0033b11"/>佛知彼心行故為說大乘聲聞若菩薩聞我所說法
<lb n="0033b12"/>乃至於一偈皆成佛無疑。</p>
<lb n="0033b13"/>
<p id="pX31p0033b1301" rend="margin-left:1em">頌上諸佛如來但教菩薩以明人一上直云云教
<lb n="0033b14"/>化菩薩頌中廣出諸方便人皆成實人有佛子心
<lb n="0033b15"/>淨即別教之人為此佛子說大乘經得記心喜即
<lb n="0033b16"/>成圓教真實之人聲聞若菩薩者聲聞兼得緣覺
<lb n="0033b17"/>若菩薩兼收六度及通教等菩薩皆成佛無疑即
<lb n="0033b18"/>是七種方便無非佛子也。</p>
<p id="pX31p0033b1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌教一。</p>
<lb n="0033b19"/>
<p id="pX31p0033b1901">十方佛土中唯有一乘法無二亦無三除佛方便說
<lb n="0033b20"/>但以假名字引導於眾生說佛智慧故。</p>
<lb n="0033b21"/>
<p id="pX31p0033b2101" rend="margin-left:1em">頌上如來但一佛乘故為眾生說法無有餘乘若
<lb n="0033b22"/>二若三若十方佛唯說一法即是教一假名引導
<lb n="0033b23"/>即方便教牒假名三教顯佛慧一教其文分明無
<lb n="0033b24"/>二者無通中半滿相對之二也無三者無三藏中
<lb n="0033c01"/>之三也此皆假名引導眾生今唯一佛圓乘故云
<lb n="0033c02"/>說佛智慧也。</p>
<p id="pX31p0033c0206" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌行一。</p>
<lb n="0033c03"/>
<p id="pX31p0033c0301">諸佛出於世唯此一事實餘二則非真終不以小乘
<lb n="0033c04"/>濟度於眾生佛自住大乘如其所得法定慧力莊嚴
<lb n="0033c05"/>以此度眾生自證無上道大乘平等法若以小乘化
<lb n="0033c06"/>乃至於一人我則墮慳貪此事為不可。</p>
<lb n="0033c07"/>
<p id="pX31p0033c0701" rend="margin-left:1em">頌上諸有所作常為一事事即是行終不以小乘
<lb n="0033c08"/>等即是頌上常為一事之意也佛自住大乘等頌
<lb n="0033c09"/>上唯以佛之知見示悟眾生後一行釋不以小乘
<lb n="0033c10"/>度之意。</p>
<p id="pX31p0033c1004" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌勸信二初舉果勸信二初舉內心。</p>
<lb n="0033c11"/>
<p id="pX31p0033c1101">若人信歸佛如來不欺誑亦無貪嫉意斷諸法中惡
<lb n="0033c12"/>故佛於十方而獨無所畏。</p>
<lb n="0033c13"/>
<p id="pX31p0033c1301" rend="margin-left:1em">此明佛心清淨無明慳恡眾惡<anchor xml:id="begd1e8804"/>已<anchor xml:id="endd1e8804"/>斷淨心中說故
<lb n="0033c14"/>是可信。</p>
<p id="pX31p0033c1404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉外色。</p>
<lb n="0033c15"/>
<p id="pX31p0033c1501">我以相嚴身光明照世間無量眾所尊為說實相印。</p>
<lb n="0033c16"/>
<p id="pX31p0033c1601" rend="margin-left:1em">身相炳著光色端嚴內無惑暗外有光明口無欺
<lb n="0033c17"/>誑為眾所尊說大乘印則可信受。</p>
<p id="pX31p0033c1714" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉因勸信
<lb n="0033c18"/>二初舉昔誓願。</p>
<lb n="0033c19"/>
<p id="pX31p0033c1901">舍利弗當知我本立誓願欲令一切眾如我等無異。</p>
<lb n="0033c20"/>
<p id="pX31p0033c2001" rend="margin-left:1em">我昔誓願非但自誓菩提亦誓眾生同入佛慧今
<lb n="0033c21"/>酬誓故說是亦可信也。</p>
<p id="pX31p0033c2110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明今願滿。</p>
<lb n="0033c22"/>
<p id="pX31p0033c2201">如我昔所願今者<anchor xml:id="begd1e8851"/>已<anchor xml:id="endd1e8851"/>滿足化一切眾生皆令入佛道。</p>
<lb n="0033c23"/>
<p id="pX31p0033c2301" rend="margin-left:1em">今菩提既滿眾生亦入汝既自證佛慧亦驗我誓
<lb n="0033c24"/>不虗問本誓既普今眾生尚多願云何滿答佛三
<lb n="0034a01"/>世益物今明現在論願滿也。</p>
<p id="pX31p0034a0112" type="inline" rend="margin-left:1em">△四舉五濁四初總
<lb n="0034a02"/>明五濁障大。</p>
<lb n="0034a03"/>
<p id="pX31p0034a0301">若我遇眾生盡教以佛道無智者錯亂迷惑不受教。</p>
<lb n="0034a04"/>
<p id="pX31p0034a0401" rend="margin-left:1em">眾生受苦諸佛興悲悲苦相對故云相遇遇則盡
<lb n="0034a05"/>令入於佛道故五濁不能障大無智不受故云障
<lb n="0034a06"/>大也。</p>
<p id="pX31p0034a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別明五濁障三五初眾生濁。</p>
<lb n="0034a07"/>
<p id="pX31p0034a0701">我知此眾生未曾修善本堅著於五欲癡愛故生惱
<lb n="0034a08"/>以諸欲因緣墜墮三惡道輪回六趣中備受諸苦毒。</p>
<lb n="0034a09"/>
<p id="pX31p0034a0901" rend="margin-left:1em">善本者真如實相由不能於此種善根不感大也
<lb n="0034a10"/>堅著於五欲即諸惡之本淨名云由癡有愛則我
<lb n="0034a11"/>病生。</p>
<p id="pX31p0034a1103" type="inline" rend="margin-left:1em">△二命濁。</p>
<lb n="0034a12"/>
<p id="pX31p0034a1201">受胎之微形世世常增長薄德少福人眾苦所逼迫。</p>
<lb n="0034a13"/>
<p id="pX31p0034a1301" rend="margin-left:1em">觀心釋者一念心起即為未來作業業即胎胎業
<lb n="0034a14"/>無窮世世不斷即增長形即五陰陰亦名世壽命
<lb n="0034a15"/>連持諸陰入世初從薄酪<anchor xml:id="begd1e8923"/>已<anchor xml:id="endd1e8923"/>至老死故名世世增
<lb n="0034a16"/>長下二句明命濁相。</p>
<p id="pX31p0034a1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△三見濁。</p>
<lb n="0034a17"/>
<p id="pX31p0034a1701">入邪見稠林若有若無等依止此諸見具足六十二。</p>
<lb n="0034a18"/>
<p id="pX31p0034a1801" rend="margin-left:1em">五見交加如稠林密茂若有是常見若無是斷見
<lb n="0034a19"/>因此二見生六十二如外道計我有四句色即是
<lb n="0034a20"/>我離色是我色大我小我住色中我大色小色住
<lb n="0034a21"/>我中四陰亦爾是為二十三世為六十并根本斷
<lb n="0034a22"/>常二見為六十二也。</p>
<p id="pX31p0034a2209" type="inline" rend="margin-left:1em">△四煩惱濁。</p>
<lb n="0034a23"/>
<p id="pX31p0034a2301">深著虗妄法堅受不可捨我慢自矜高諂曲心不實。</p>
<lb n="0034a24"/>
<p id="pX31p0034a2401" rend="margin-left:1em">△五劫濁。</p>
<lb n="0034b01"/>
<p id="pX31p0034b0101">於千萬億劫不聞佛名字亦不聞正法如是人難度。</p>
<lb n="0034b02"/>
<p id="pX31p0034b0201" rend="margin-left:1em">長時無佛法即是劫濁又上來四濁聚在時中故
<lb n="0034b03"/>故名劫濁如是人難度者五濁障故不信一乘則
<lb n="0034b04"/>不可度也。</p>
<p id="pX31p0034b0405" type="inline" rend="margin-left:1em">△三為五濁故說小。</p>
<lb n="0034b05"/>
<p id="pX31p0034b0501">是故舍利弗我為設方便說諸盡苦道示之以涅槃。</p>
<lb n="0034b06"/>
<p id="pX31p0034b0601" rend="margin-left:1em">為說三藏四諦也苦即苦諦苦必有因即集諦道
<lb n="0034b07"/>即道諦涅槃即滅諦。</p>
<p id="pX31p0034b0709" type="inline" rend="margin-left:1em">△四為大說小。</p>
<lb n="0034b08"/>
<p id="pX31p0034b0801">我雖說涅槃是亦非真滅諸法從本來常自寂滅相。</p>
<lb n="0034b09"/>
<p id="pX31p0034b0901">佛子行道<anchor xml:id="begd1e9009"/>已<anchor xml:id="endd1e9009"/>來世得作佛。</p>
<lb n="0034b10"/>
<p id="pX31p0034b1001" rend="margin-left:1em">折三界妄盡滅色取空則非真滅若體達無明本
<lb n="0034b11"/>無常寂即是真滅本無雖寂若不修道無由契會
<lb n="0034b12"/>故言佛子行道<anchor xml:id="begd1e9024"/>已<anchor xml:id="endd1e9024"/>來世得作佛。</p>
<p id="pX31p0034b1213" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌不虗三初
<lb n="0034b13"/>明釋迦先開三。</p>
<lb n="0034b14"/>
<p id="pX31p0034b1401">我有方便力開示三乘法。</p>
<lb n="0034b15"/>
<p id="pX31p0034b1501" rend="margin-left:1em">△二明諸佛後顯實。</p>
<lb n="0034b16"/>
<p id="pX31p0034b1601">一切諸世尊皆說一乘道。</p>
<lb n="0034b17"/>
<p id="pX31p0034b1701" rend="margin-left:1em">釋迦開三諸佛顯實此互現耳。</p>
<p id="pX31p0034b1713" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正明不虗。</p>
<lb n="0034b18"/>
<p id="pX31p0034b1801">今此諸大眾皆應除疑惑諸佛語無異唯一無二乘。</p>
<lb n="0034b19"/>
<p id="pX31p0034b1901" rend="margin-left:1em">前權後實誠言不虗諸佛道同勿生疑也。</p>
<p id="pX31p0034b1917" type="inline" rend="margin-left:1em">△二過
<lb n="0034b20"/>去佛章二初頌開三。</p>
<lb n="0034b21"/>
<p id="pX31p0034b2101">過去無數劫無量滅度佛百千萬億種其數不可量
<lb n="0034b22"/>如是諸世尊種種緣譬喻無數方便力演說諸法相。</p>
<lb n="0034b23"/>
<p id="pX31p0034b2301" rend="margin-left:1em">△二頌顯一二初略頌上三一。</p>
<lb n="0034b24"/>
<p id="pX31p0034b2401">是諸世尊等皆說一乘法化無量眾生令入於佛道。</p>
<lb n="0034c01"/>
<p id="pX31p0034c0101" rend="margin-left:1em">皆說一乘法是頌教一化無量眾生是頌人一令
<lb n="0034c02"/>入於佛道是頌理一兼得行一。</p>
<p id="pX31p0034c0213" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約五乘廣顯
<lb n="0034c03"/>一二初總約五乘顯一。</p>
<lb n="0034c04"/>
<p id="pX31p0034c0401">又諸大聖主知一切世間天人羣生類深心之所欲
<lb n="0034c05"/>更以異方便助顯第一義。</p>
<lb n="0034c06"/>
<p id="pX31p0034c0601" rend="margin-left:1em">天人群生類此舉諸乘以明人一更以異方便是
<lb n="0034c07"/>舉諸行以顯行一而兼得教一第一義即是理一
<lb n="0034c08"/>若用圓妙正觀即是實相方便此不名為異若用
<lb n="0034c09"/>七方便觀助顯第一義者名異方便。</p>
<p id="pX31p0034c0915" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別約五
<lb n="0034c10"/>乘顯一三初開菩薩乘。</p>
<lb n="0034c11"/>
<p id="pX31p0034c1101">若有眾生類值諸過去佛若聞法布施或持戒忍辱
<lb n="0034c12"/>精進禪智等種種修福德如是諸人等皆<anchor xml:id="begd1e9141"/>已<anchor xml:id="endd1e9141"/>成佛道。</p>
<lb n="0034c13"/>
<p id="pX31p0034c1301" rend="margin-left:1em">若作五乘釋但是六度菩薩乘若作七方便則兼
<lb n="0034c14"/>得通別菩薩乘何者三教大乘皆行六度而運心
<lb n="0034c15"/>有異相心行六度即三藏菩薩無相則通教非相
<lb n="0034c16"/>無相次第行六度即別教菩薩今但列六度未知
<lb n="0034c17"/>定判屬誰尋上文云更以異方便者非獨六度菩
<lb n="0034c18"/>薩即三教菩薩方便也昔聞法皆<anchor xml:id="begd1e9163"/>已<anchor xml:id="endd1e9163"/>成教一昔六
<lb n="0034c19"/>度行皆<anchor xml:id="begd1e9171"/>已<anchor xml:id="endd1e9171"/>成行一如是諸人等皆<anchor xml:id="begd1e9177"/>已<anchor xml:id="endd1e9177"/>成人一皆<anchor xml:id="begd1e9183"/>已<anchor xml:id="endd1e9183"/>
<lb n="0034c20"/>成佛道皆<anchor xml:id="begd1e9192"/>已<anchor xml:id="endd1e9192"/>成理一。</p>
<p id="pX31p0034c2009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開二乘。</p>
<lb n="0034c21"/>
<p id="pX31p0034c2101">諸佛滅度<anchor xml:id="begd1e9205"/>已<anchor xml:id="endd1e9205"/>若人善軟心如是諸眾生皆<anchor xml:id="begd1e9211"/>已<anchor xml:id="endd1e9211"/>成佛道。</p>
<lb n="0034c22"/>
<p id="pX31p0034c2201" rend="margin-left:1em">此開聲聞緣覺皆入一乘何以得知大品歎阿羅
<lb n="0034c23"/>漢心調柔輭又淨名云住調伏心是賢聖行是以
<lb n="0034c24"/>知之昔善輭心皆成行一諸眾生是人一成佛道
<lb n="0035a01"/>是理一。</p>
<p id="pX31p0035a0104" type="inline" rend="margin-left:1em">△三開人天乘二初約天人小善成緣因
<lb n="0035a02"/>種子顯實十初造塔明天乘。</p>
<lb n="0035a03"/>
<p id="pX31p0035a0301">諸佛滅度<anchor xml:id="begd1e9245"/>已<anchor xml:id="endd1e9245"/>供養舍利者起萬億種塔金銀及頗梨
<lb n="0035a04"/>硨磲與碼碯玫瑰瑠璃珠清淨廣嚴飾莊校於諸塔
<lb n="0035a05"/>或有起石廟旃檀及沈水木樒并餘材甎瓦泥土等
<lb n="0035a06"/>若於曠野中積土成佛廟。</p>
<lb n="0035a07"/>
<p id="pX31p0035a0701" rend="margin-left:1em">因時至心傾財捨寶果時任運自然受樂故是人
<lb n="0035a08"/>天乘也木樒者長安有木名樒亦任造像金光明
<lb n="0035a09"/>云以佛舍利如芥粟許置小塔中三十三天<anchor xml:id="begd1e9279"/>已<anchor xml:id="endd1e9279"/>有
<lb n="0035a10"/>自然果報即其義也。</p>
<p id="pX31p0035a1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二戲沙作塔明人乘。</p>
<lb n="0035a11"/>
<p id="pX31p0035a1101">乃至童子戲聚沙為佛塔如是諸人等皆<anchor xml:id="begd1e9295"/>已<anchor xml:id="endd1e9295"/>成佛道。</p>
<lb n="0035a12"/>
<p id="pX31p0035a1201" rend="margin-left:1em">童子戲沙作塔即是人業因時汎汎悠然作善果
<lb n="0035a13"/>時作意勤求得樂故是人業。</p>
<p id="pX31p0035a1312" type="inline" rend="margin-left:1em">△三志心造像明天
<lb n="0035a14"/>業。</p>
<lb n="0035a15"/>
<p id="pX31p0035a1501">若人為佛故建立諸形像刻彫成眾相皆<anchor xml:id="begd1e9318"/>已<anchor xml:id="endd1e9318"/>成佛道
<lb n="0035a16"/>或以七寶成鍮鉐赤白銅白鑞及鈆鍚鐵木及與泥
<lb n="0035a17"/>或以膠膝布嚴飾作佛像如是諸人等皆<anchor xml:id="begd1e9330"/>已<anchor xml:id="endd1e9330"/>成佛道
<lb n="0035a18"/>彩𦘕作佛像百福莊嚴相自作若使人皆<anchor xml:id="begd1e9341"/>已<anchor xml:id="endd1e9341"/>成佛道。</p>
<lb n="0035a19"/>
<p id="pX31p0035a1901" rend="margin-left:1em">優婆塞戒經不許用膠得失意罪而此經用者古
<lb n="0035a20"/>師云外國用樹膠耳妙樂云造像功德經言造像
<lb n="0035a21"/>功德有十一種一世世眼目清淨二者生處無惡
<lb n="0035a22"/>三者常生貴家四者身如紫磨金色五者珍玩豐
<lb n="0035a23"/>饒六者生賢善家七者生得為王八者作金輪王
<lb n="0035a24"/>九者生於梵天壽命一劫十者不墮惡道十一者
<lb n="0035b01"/>後生還能敬重三寶又云若人臨命終時發言造
<lb n="0035b02"/>像乃至大如麥<g ref="CB00931"/>能除三世八十億劫生死之罪。</p>
<lb n="0035b03"/>
<p id="pX31p0035b0301" rend="margin-left:1em">△四戲畫佛明人業。</p>
<lb n="0035b04"/>
<p id="pX31p0035b0401">乃至童子戲若艸木及筆或以指爪甲而畫作佛像。</p>
<lb n="0035b05"/>
<p id="pX31p0035b0501" rend="margin-left:1em">△五結成顯實。</p>
<lb n="0035b06"/>
<p id="pX31p0035b0601">如是諸人等漸漸積功德具足大悲心皆<anchor xml:id="begd1e9391"/>已<anchor xml:id="endd1e9391"/>成佛道
<lb n="0035b07"/>但化諸菩薩度脫無量眾。</p>
<lb n="0035b08"/>
<p id="pX31p0035b0801" rend="margin-left:1em">諸人等皆成人一漸漸積功德具足大悲心即成
<lb n="0035b09"/>行一佛道即成理一既<anchor xml:id="begd1e9406"/>已<anchor xml:id="endd1e9406"/>成佛復能化他但化菩
<lb n="0035b10"/>薩即是教一。</p>
<p id="pX31p0035b1006" type="inline" rend="margin-left:1em">△六約諸塵供明天業。</p>
<lb n="0035b11"/>
<p id="pX31p0035b1101">若人於塔廟寶像及𦘕像以華香幡葢敬心而供養
<lb n="0035b12"/>若使人作樂繫鼓吹角貝簫笛琴箜篌琵琶鐃銅鈸
<lb n="0035b13"/>如是眾妙音盡持以供養或以歡喜心歌唄頌佛德
<lb n="0035b14"/>乃至一小音皆<anchor xml:id="begd1e9432"/>已<anchor xml:id="endd1e9432"/>成佛道。</p>
<lb n="0035b15"/>
<p id="pX31p0035b1501" rend="margin-left:1em">貝大螺也唄者或云唄匿此云讚頌。</p>
<p id="pX31p0035b1515" type="inline" rend="margin-left:1em">△七約散心
<lb n="0035b16"/>用塵供明人業。</p>
<lb n="0035b17"/>
<p id="pX31p0035b1701">若人散亂心乃至以一華供養於𦘕像漸見無數佛。</p>
<lb n="0035b18"/>
<p id="pX31p0035b1801" rend="margin-left:1em">賢愚經有長者生一男天雨眾華名天華由前世
<lb n="0035b19"/>以艸華散僧故出家證羅漢果。</p>
<p id="pX31p0035b1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△八約身業供明
<lb n="0035b20"/>天人業。</p>
<lb n="0035b21"/>
<p id="pX31p0035b2101">或有人禮拜或復但合掌乃至舉一手或復小低頭。</p>
<lb n="0035b22"/>
<p id="pX31p0035b2201" rend="margin-left:1em">五體投地是上禮即天業合掌低頭是中禮是人
<lb n="0035b23"/>業。</p>
<p id="pX31p0035b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">△九結成供養者顯實。</p>
<lb n="0035b24"/>
<p id="pX31p0035b2401">以此供養像漸見無量佛自成無上道廣度無數眾
<lb n="0035c01"/>入無餘涅槃如薪盡火滅。</p>
<lb n="0035c02"/>
<p id="pX31p0035c0201" rend="margin-left:1em">非但自入佛道亦能化度眾生入涅槃子果縛盡
<lb n="0035c03"/>名曰無餘機薪既盡應火云亡故云薪盡火滅也。</p>
<lb n="0035c04"/>
<p id="pX31p0035c0401" rend="margin-left:1em">△十約口業供明人業。</p>
<lb n="0035c05"/>
<p id="pX31p0035c0501">若人散亂心入於塔廟中一稱南無佛皆<anchor xml:id="begd1e9506"/>已<anchor xml:id="endd1e9506"/>成佛道。</p>
<lb n="0035c06"/>
<p id="pX31p0035c0601" rend="margin-left:1em">南無或云那謨或云南摩此翻歸命或翻度我大
<lb n="0035c07"/>品云佛言若有一人稱南無佛乃至畢苦其福不
<lb n="0035c08"/>盡。</p>
<p id="pX31p0035c0802" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約了因種子明顯實。</p>
<lb n="0035c09"/>
<p id="pX31p0035c0901">於諸過去佛現在或滅後若有聞是法皆<anchor xml:id="begd1e9529"/>已<anchor xml:id="endd1e9529"/>成佛道。</p>
<lb n="0035c10"/>
<p id="pX31p0035c1001" rend="margin-left:1em">例上皆具相無相非相無相至心散心等五乘種
<lb n="0035c11"/>子今皆開入一實至心聞一句是天業散心聞一
<lb n="0035c12"/>句是人業問何意約過去佛門廣明五乘皆入實
<lb n="0035c13"/>耶答三世佛皆有開權但未來未起現在始行於
<lb n="0035c14"/>證義弱過去開權<anchor xml:id="begd1e9548"/>已<anchor xml:id="endd1e9548"/>久受化之人皆成四一並於
<lb n="0035c15"/>十方施權顯實證義事強構之虗言不如驗之以
<lb n="0035c16"/>實故於過去佛廣說五乘也。</p>
<p id="pX31p0035c1612" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌未來佛章二
<lb n="0035c17"/>初頌開三。</p>
<lb n="0035c18"/>
<p id="pX31p0035c1801">未來諸世尊其數無有量是諸如來等亦方便說法
<lb n="0035c19"/>一切諸如來以無量方便。</p>
<lb n="0035c20"/>
<p id="pX31p0035c2001" rend="margin-left:1em">△二頌顯一四初頌人一。</p>
<lb n="0035c21"/>
<p id="pX31p0035c2101">度脫諸眾生入佛無漏智若有聞法者無一不成佛。</p>
<lb n="0035c22"/>
<p id="pX31p0035c2201" rend="margin-left:1em">△二頌行一。</p>
<lb n="0035c23"/>
<p id="pX31p0035c2301">諸佛本誓願我所行佛道普欲令眾生亦同得此道。</p>
<lb n="0035c24"/>
<p id="pX31p0035c2401" rend="margin-left:1em">△三頌教一。</p>
<lb n="0036a01"/>
<p id="pX31p0036a0101">未來世諸佛雖說百千億無數諸法門其實為一乘
<lb n="0036a02"/>諸佛兩足尊知法常無性佛種從緣起是故說一乘。</p>
<lb n="0036a03"/>
<p id="pX31p0036a0301" rend="margin-left:1em">知法常無性者謂實相常住無自性乃至無因性
<lb n="0036a04"/>無性亦無性是名無性佛種從緣起者中道無性
<lb n="0036a05"/>即是佛種迷此理者由無明為緣則有眾生起解
<lb n="0036a06"/>此理者由教行為緣則有正覺起欲起佛種須一
<lb n="0036a07"/>乘教此為頌教一也。</p>
<p id="pX31p0036a0709" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌理一。</p>
<lb n="0036a08"/>
<p id="pX31p0036a0801">是法住法位世間相常住於道場知<anchor xml:id="begd1e9628"/>已<anchor xml:id="endd1e9628"/>導師方便說。</p>
<lb n="0036a09"/>
<p id="pX31p0036a0901" rend="margin-left:1em">是法住法位者眾生正覺一如無二悉不出如皆
<lb n="0036a10"/>如法為位世間相常住者出世正覺以如為位亦
<lb n="0036a11"/>以如為相眾生亦然世間相既常住豈非理一又
<lb n="0036a12"/>釋世間者即是陰界入也常住者即是正因也然
<lb n="0036a13"/>此正因不即六法緣了不離六法正因常故緣了
<lb n="0036a14"/>亦常故言世間相常住也於道場知<anchor xml:id="begd1e9651"/>已<anchor xml:id="endd1e9651"/>者此舉果
<lb n="0036a15"/>而釋成開顯道場朗然其理久暢物情鄣重方便
<lb n="0036a16"/>施三。</p>
<p id="pX31p0036a1603" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌現在佛章三初標施化意。</p>
<lb n="0036a17"/>
<p id="pX31p0036a1701">天人所供養現在十方佛其數如恒沙出現於世間
<lb n="0036a18"/>安穩眾生故亦說如是法。</p>
<lb n="0036a19"/>
<p id="pX31p0036a1901" rend="margin-left:1em">即是施化之意正為安穩眾生也。</p>
<p id="pX31p0036a1914" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌顯實。</p>
<lb n="0036a20"/>
<p id="pX31p0036a2001">知第一寂滅以方便力故雖示種種道其實為佛乘。</p>
<lb n="0036a21"/>
<p id="pX31p0036a2101" rend="margin-left:1em">第一寂滅即頌理一實為佛乘或頌教一或頌行
<lb n="0036a22"/>一。</p>
<p id="pX31p0036a2202" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌開權。</p>
<lb n="0036a23"/>
<p id="pX31p0036a2301">知眾生諸行深心之所念過去所習業欲性精進力
<lb n="0036a24"/>及諸根利鈍以種種因緣譬喻亦言辭隨應方便說。</p>
<lb n="0036b01"/>
<p id="pX31p0036b0101" rend="margin-left:1em">△二頌釋迦章二初略頌上權實為下總譬作本
<lb n="0036b02"/>二初頌顯實。</p>
<lb n="0036b03"/>
<p id="pX31p0036b0301">今我亦如是安穩眾生故以種種法門宣示於佛道。</p>
<lb n="0036b04"/>
<p id="pX31p0036b0401" rend="margin-left:1em">今我亦如是者我即釋迦一化之主同以一實教
<lb n="0036b05"/>化眾生故言如是為下長者譬為本安穩者即大
<lb n="0036b06"/>涅槃常樂住處此處寂靜無五濁障故名安穩安
<lb n="0036b07"/>對不安謂三界有五濁障名不安穩即為下火宅
<lb n="0036b08"/>譬作本眾生即是五道受化之徒為下五百人譬
<lb n="0036b09"/>作本種種法門即對不種種為下唯有一門譬作
<lb n="0036b10"/>本。</p>
<p id="pX31p0036b1002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌開權。</p>
<lb n="0036b11"/>
<p id="pX31p0036b1101">我以智慧力知眾生性欲方便說諸法皆令得歡喜。</p>
<lb n="0036b12"/>
<p id="pX31p0036b1201" rend="margin-left:1em">智慧力者即權智力也知眾生性欲者即是五道
<lb n="0036b13"/>根性有三乘差別為下三十子譬作本諸法即三
<lb n="0036b14"/>乘法也知者鑑小機也方便說者正施權也皆令
<lb n="0036b15"/>得歡喜者隨宜稱機也二偈雖略收佛一化開權
<lb n="0036b16"/>顯實原始要終罄無不盡故稱略頌為下總譬本
<lb n="0036b17"/>也。</p>
<p id="pX31p0036b1702" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣頌上六義為下別譬作本六初頌上五
<lb n="0036b18"/>濁二頌施化方便三頌顯實四頌歎法希有五頌
<lb n="0036b19"/>上不虗六頌上敦信初文又三初明佛能見眼。</p>
<lb n="0036b20"/>
<p id="pX31p0036b2001">舍利弗當知我以佛眼觀。</p>
<lb n="0036b21"/>
<p id="pX31p0036b2101" rend="margin-left:1em">佛眼觀見為下長者能見譬作本明佛在法身地
<lb n="0036b22"/>以常寂佛眼鑑羣機若根利濁輕則以盧舍那像
<lb n="0036b23"/>說一乘法若根鈍濁重則脫瓔珞以老比丘像驚
<lb n="0036b24"/>入火宅方便開三祗是于時鑑機故言我以佛眼
<lb n="0036c01"/>觀見。</p>
<p id="pX31p0036c0103" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明所見五濁五初眾生濁。</p>
<lb n="0036c02"/>
<p id="pX31p0036c0201">見六道眾生貧窮無福慧。</p>
<lb n="0036c03"/>
<p id="pX31p0036c0301" rend="margin-left:1em">妙樂云貧故由無福癡故由無慧貧癡眾生聚在
<lb n="0036c04"/>一處故名眾生濁。</p>
<p id="pX31p0036c0408" type="inline" rend="margin-left:1em">△二命濁。</p>
<lb n="0036c05"/>
<p id="pX31p0036c0501">入生死險道相續苦不斷。</p>
<lb n="0036c06"/>
<p id="pX31p0036c0601" rend="margin-left:1em">玅樂云於生死中又加險道險道之中命易斷故
<lb n="0036c07"/>即短壽處而猶相續為命濁也。</p>
<p id="pX31p0036c0713" type="inline" rend="margin-left:1em">△三煩惱濁。</p>
<lb n="0036c08"/>
<p id="pX31p0036c0801">深著於五欲如𤛆牛愛尾以貪愛自蔽盲瞑無所見。</p>
<lb n="0036c09"/>
<p id="pX31p0036c0901" rend="margin-left:1em">𤛆牛者獸如牛而尾長牛愛其尾就身護尾人貪
<lb n="0036c10"/>其尾殺為旌旄譬人貪五欲而害其身亦若是也。</p>
<lb n="0036c11"/>
<p id="pX31p0036c1101" rend="margin-left:1em">△四頌劫濁。</p>
<lb n="0036c12"/>
<p id="pX31p0036c1201">不求大勢佛及與斷苦法。</p>
<lb n="0036c13"/>
<p id="pX31p0036c1301" rend="margin-left:1em">玅樂云劫中無佛故名為濁四濁生此亦無所求
<lb n="0036c14"/>劫若有佛雖濁能破故經云唯我一人能為救護。</p>
<lb n="0036c15"/>
<p id="pX31p0036c1501" rend="margin-left:1em">△五頌見濁。</p>
<lb n="0036c16"/>
<p id="pX31p0036c1601">深入諸邪見以苦欲捨苦。</p>
<lb n="0036c17"/>
<p id="pX31p0036c1701" rend="margin-left:1em">諸見是受受即是苦行此苦因欲望捨苦豈可得
<lb n="0036c18"/>耶妙樂云六十二多故名為諸由此見故則有三
<lb n="0036c19"/>受故云見即是受三受皆苦以此苦受欲捨苦者
<lb n="0036c20"/>無有此處。</p>
<p id="pX31p0036c2005" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明起大悲應赴。</p>
<lb n="0036c21"/>
<p id="pX31p0036c2101">為是眾生故而起大悲心。</p>
<lb n="0036c22"/>
<p id="pX31p0036c2201" rend="margin-left:1em">前舉能見次明所見今明大悲熏心應入三界施
<lb n="0036c23"/>設方便引趣佛慧故也。</p>
<p id="pX31p0036c2310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌施化方便二初念
<lb n="0036c24"/>用大乘擬宜不得三初明用大擬宜。</p>
<lb n="0037a01"/>
<p id="pX31p0037a0101">我始坐道場觀樹亦經行於三七日中思惟如是事
<lb n="0037a02"/>我所得智慧微玅最第一。</p>
<lb n="0037a03"/>
<p id="pX31p0037a0301" rend="margin-left:1em">始坐道場者至理無時假時化物為化之初故言
<lb n="0037a04"/>始也約事釋者初在此處修治得道故云道場坐
<lb n="0037a05"/>此樹下得三菩提故名道樹觀心釋者樹即十二
<lb n="0037a06"/>因緣大樹深觀緣起自成菩提欲以無漏法林樹
<lb n="0037a07"/>蔭葢眾生故言觀樹經行者大乘三十七品是行
<lb n="0037a08"/>道法自以道品履一切地得成佛道欲以此法化
<lb n="0037a09"/>度眾生是故起行也三七日者過去因果經云佛
<lb n="0037a10"/>成道初一七思惟我法微妙無能受者二七思惟
<lb n="0037a11"/>眾生上中下根三七思惟誰應先聞即趣波羅柰
<lb n="0037a12"/>為五人說四諦等且以三乘而為三根此就小乘
<lb n="0037a13"/>釋也今明佛在法身之地寂而常照恒以佛眼洞
<lb n="0037a14"/>覽無遺豈始至道場淹留三七方思此事言三七
<lb n="0037a15"/>者明有所表也若通途約大乘釋者初七思惟欲
<lb n="0037a16"/>說圓教次七思惟欲說別教後七思惟欲說通教
<lb n="0037a17"/>皆無機不得是故息大說三藏三乘為方便之化
<lb n="0037a18"/>也。</p>
<p id="pX31p0037a1802" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明眾生無機三初明障重。</p>
<lb n="0037a19"/>
<p id="pX31p0037a1901">眾生諸根鈍著樂癡所盲。</p>
<lb n="0037a20"/>
<p id="pX31p0037a2001" rend="margin-left:1em">△二明不堪聞。</p>
<lb n="0037a21"/>
<p id="pX31p0037a2101">如斯之等類云何而可度。</p>
<lb n="0037a22"/>
<p id="pX31p0037a2201" rend="margin-left:1em">△三明諸天請。</p>
<lb n="0037a23"/>
<p id="pX31p0037a2301">爾時諸梵王及諸天帝釋護世四天王及大自在天
<lb n="0037a24"/>并餘諸天眾眷屬百千萬恭敬合掌禮請我轉法
<lb n="0037b01"/>輪。</p>
<lb n="0037b02"/>
<p id="pX31p0037b0201" rend="margin-left:1em">諸梵雖請說大佛知無機所以不說妙樂云問何
<lb n="0037b03"/>得知梵王請大答據佛酬云若但讚佛乘等故知
<lb n="0037b04"/>是請大也若據一四天下只一梵王為三界天主
<lb n="0037b05"/>今云諸梵王者如來統御大千世界有百億四天
<lb n="0037b06"/>下則有百億梵王又禪禪各一梵王故云諸也若
<lb n="0037b07"/>論請法正在初禪三界天主也。</p>
<p id="pX31p0037b0713" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明念欲息化
<lb n="0037b08"/>二初無機。</p>
<lb n="0037b09"/>
<p id="pX31p0037b0901">我即自思惟若但讚佛乘眾生沒在苦不能信是法
<lb n="0037b10"/>破法不信故墜於三惡道。</p>
<lb n="0037b11"/>
<p id="pX31p0037b1101" rend="margin-left:1em">明無機強說聞則有損。</p>
<p id="pX31p0037b1110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二息化。</p>
<lb n="0037b12"/>
<p id="pX31p0037b1201">我寧不說法疾入於涅槃。</p>
<lb n="0037b13"/>
<p id="pX31p0037b1301" rend="margin-left:1em">說則有損滅但無益故此思惟為下施權之張本
<lb n="0037b14"/>也。</p>
<p id="pX31p0037b1402" type="inline" rend="margin-left:1em">△二念同諸佛用三乘化稱宜二初正明化得
<lb n="0037b15"/>四初明三乘機宜。</p>
<lb n="0037b16"/>
<p id="pX31p0037b1601">尋念過去佛所行方便力我今所得道亦應說三乘。</p>
<lb n="0037b17"/>
<p id="pX31p0037b1701" rend="margin-left:1em">尋念者仍念彼雖無大機不容永捨要以方便而
<lb n="0037b18"/>誘濟之非都不知開三欲引同諸佛故云尋念。</p>
<p id="pX31p0037b1819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0037b19"/>二明有小機二初明諸佛歎五初釋迦自敘諸佛
<lb n="0037b20"/>現。</p>
<lb n="0037b21"/>
<p id="pX31p0037b2101">作是思惟時十方佛皆現梵音慰喻我。</p>
<lb n="0037b22"/>
<p id="pX31p0037b2201" rend="margin-left:1em">佛現者由念佛方便力故現現由擬法會機二義
<lb n="0037b23"/>故佛現也。</p>
<p id="pX31p0037b2305" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸佛正歎釋迦能隱實現權。</p>
<lb n="0037b24"/>
<p id="pX31p0037b2401">善哉釋迦文第一之導師得是無上法隨諸一切佛
<lb n="0037c01"/>而用方便力。</p>
<lb n="0037c02"/>
<p id="pX31p0037c0201" rend="margin-left:1em">上欲大化於彼無機故諸佛不歎今欲說小曲會
<lb n="0037c03"/>根緣則始終得度所以佛歎善哉為一施三引入
<lb n="0037c04"/>佛慧即是第一導師得是無上法者即是得實智
<lb n="0037c05"/>微妙第一也而用方便力者隨諸一切佛隱實用
<lb n="0037c06"/>權也。</p>
<p id="pX31p0037c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明諸佛亦隱實用權。</p>
<lb n="0037c07"/>
<p id="pX31p0037c0701">我等亦皆得最妙第一法為諸眾生類分別說三乘。</p>
<lb n="0037c08"/>
<p id="pX31p0037c0801" rend="margin-left:1em">△四雙釋二義。</p>
<lb n="0037c09"/>
<p id="pX31p0037c0901">少智樂小法不自信作佛是故以方便分別說諸果。</p>
<lb n="0037c10"/>
<p id="pX31p0037c1001" rend="margin-left:1em">為眾生少智不堪聞大所以隱實而復樂小所以
<lb n="0037c11"/>施權。</p>
<p id="pX31p0037c1103" type="inline" rend="margin-left:1em">△五雙結二我。</p>
<lb n="0037c12"/>
<p id="pX31p0037c1201">雖復說三乘但為教菩薩。</p>
<lb n="0037c13"/>
<p id="pX31p0037c1301" rend="margin-left:1em">雖復說三但為顯實。</p>
<p id="pX31p0037c1309" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明釋迦酬順二初發言
<lb n="0037c14"/>酬順。</p>
<lb n="0037c15"/>
<p id="pX31p0037c1501">舍利弗當知我聞聖師子深淨微妙音喜稱南無佛。</p>
<lb n="0037c16"/>
<p id="pX31p0037c1601" rend="margin-left:1em">既聞諸佛稱歎即對曰南無南無此云敬從若翻
<lb n="0037c17"/>度我等非此意也二念順物機。</p>
<lb n="0037c18"/>
<p id="pX31p0037c1801">復作如是念我出濁惡世如諸佛所說我亦隨順行。</p>
<lb n="0037c19"/>
<p id="pX31p0037c1901" rend="margin-left:1em">△三明施化小。</p>
<lb n="0037c20"/>
<p id="pX31p0037c2001">思惟是事<anchor xml:id="begd1e10146"/>已<anchor xml:id="endd1e10146"/>即趣波羅奈諸法寂滅相不可以言宣
<lb n="0037c21"/>以方便力故為五比丘說。</p>
<lb n="0037c22"/>
<p id="pX31p0037c2201" rend="margin-left:1em">諸法寂滅相不可以言宣即是前說中道無性佛
<lb n="0037c23"/>種之理此理非數又不可說今以方便作三乘說
<lb n="0037c24"/>又非生非滅而以方便作生滅說又偏真之理亦
<lb n="0038a01"/>不可說以方便作四門說初為五人說無常有門
<lb n="0038a02"/>也。</p>
<p id="pX31p0038a0202" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明受行悟入。</p>
<lb n="0038a03"/>
<p id="pX31p0038a0301">是名轉法輪便有涅槃音及以阿羅漢法僧差別名。</p>
<lb n="0038a04"/>
<p id="pX31p0038a0401" rend="margin-left:1em">轉佛心中化他之法度入他心名轉法輪陳如初
<lb n="0038a05"/>得見諦即斷見惑分證滅諦亦是分得有餘涅槃
<lb n="0038a06"/>涅槃之音起自於此由此得成無學便有羅漢之
<lb n="0038a07"/>名能說三乘者名佛所說三乘即法見諦羅漢等
<lb n="0038a08"/>名僧三寶於是現世間。</p>
<p id="pX31p0038a0810" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋疑念。</p>
<lb n="0038a09"/>
<p id="pX31p0038a0901">從久遠劫來讚示涅槃法生死苦永盡我常如是說。</p>
<lb n="0038a10"/>
<p id="pX31p0038a1001" rend="margin-left:1em">恐疑師云佛初末能鑑機尋念諸佛始知根性即
<lb n="0038a11"/>釋云非我不知用於方便特欲引同故念諸佛非
<lb n="0038a12"/>始念方知從久遠劫來見其樂小<anchor xml:id="begd1e10207"/>已<anchor xml:id="endd1e10207"/>為讚示令盡
<lb n="0038a13"/>眾苦所以聞小即得解脫也恐疑弟子云云何眾
<lb n="0038a14"/>生一世暫聞即證羅漢即釋云從久遠劫來為其
<lb n="0038a15"/>讚示稱於本習故速得道。</p>
<p id="pX31p0038a1511" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌顯實四初頌人
<lb n="0038a16"/>一。</p>
<lb n="0038a17"/>
<p id="pX31p0038a1701">舍利弗當知我見佛子等志求佛道者無量千萬億
<lb n="0038a18"/>咸以恭敬心皆來至佛所曾從諸佛聞方便所說法。</p>
<lb n="0038a19"/>
<p id="pX31p0038a1901" rend="margin-left:1em">此二行頌人一三乘行人皆是佛子故也又此二
<lb n="0038a20"/>行亦名大乘機發亦云索果明由機發故索果志
<lb n="0038a21"/>求佛道者即是索大非求小果索有三意一大機
<lb n="0038a22"/>有感果之義機中論索二情中密求為得為不得
<lb n="0038a23"/>即此意也三發言索即是殷勤三請也咸以二句
<lb n="0038a24"/>大機感佛各到佛所曾從二句此中初味調伏受
<lb n="0038b01"/>行三藏六度通別等三教方便由此調熟故使障
<lb n="0038b02"/>除機發而求大也。</p>
<p id="pX31p0038b0208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌理一。</p>
<lb n="0038b03"/>
<p id="pX31p0038b0301">我即作是念如來所以出為說佛慧故今正是其時。</p>
<lb n="0038b04"/>
<p id="pX31p0038b0401" rend="margin-left:1em">此一行頌理一故云為說佛慧即上種智佛知見
<lb n="0038b05"/>也又從此至下今我喜無畏二行一句亦名佛歡
<lb n="0038b06"/>喜眾生得大乘益故佛為佛慧故出昔障重無機
<lb n="0038b07"/>不得說佛慧今機發正是說時故云今正是其時
<lb n="0038b08"/>今聞說必信解不畏謗大墮惡故云喜無畏也。</p>
<p id="pX31p0038b0819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0038b09"/>三教一。</p>
<lb n="0038b10"/>
<p id="pX31p0038b1001">舍利弗當知鈍根小智人著相憍慢者不能信是法
<lb n="0038b11"/>今我喜無畏於諸菩薩中正直捨方便但說無上道。</p>
<lb n="0038b12"/>
<p id="pX31p0038b1201" rend="margin-left:1em">此二行頌教一故云但說無上道於下三句亦名
<lb n="0038b13"/>正顯實也五乘是曲而非直通別偏傍而非正今
<lb n="0038b14"/>皆捨彼偏曲但說正直一道也。</p>
<p id="pX31p0038b1413" type="inline" rend="margin-left:1em">△四行一。</p>
<lb n="0038b15"/>
<p id="pX31p0038b1501">菩薩聞是法疑網皆<anchor xml:id="begd1e10301"/>已<anchor xml:id="endd1e10301"/>除千二百羅漢悉亦當作佛。</p>
<lb n="0038b16"/>
<p id="pX31p0038b1601" rend="margin-left:1em">此一行頌行一故云悉亦當作佛又此一行亦名
<lb n="0038b17"/>受行悟入六度通教二菩薩初聞略說動舊執致
<lb n="0038b18"/>新疑今悉<anchor xml:id="begd1e10317"/>已<anchor xml:id="endd1e10317"/>除非獨菩薩二乘亦爾而云聲聞皆
<lb n="0038b19"/>當作佛者昔教不說二乘作佛今與授記授記豈
<lb n="0038b20"/>獨二乘除疑豈獨菩薩互存則兩備。</p>
<p id="pX31p0038b2015" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌歎法
<lb n="0038b21"/>希有二初頌上如是妙法。</p>
<lb n="0038b22"/>
<p id="pX31p0038b2201">如三世諸佛說法之儀式我今亦如是說無分別法。</p>
<lb n="0038b23"/>
<p id="pX31p0038b2301" rend="margin-left:1em">如三世者引同諸佛用權也良以權是引物之儀
<lb n="0038b24"/>式也說無分別法者引同諸佛顯實也實則言語
<lb n="0038c01"/>道斷豈存儀式又權實本無分別為鈍根小智分
<lb n="0038c02"/>別權實今還悟入一三不二知佛說三一無分別
<lb n="0038c03"/>也諸佛皆爾何獨或耶。</p>
<p id="pX31p0038c0310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌上時乃說之五初
<lb n="0038c04"/>舉人難遇。</p>
<lb n="0038c05"/>
<p id="pX31p0038c0501">諸佛興出世懸遠值遇難。</p>
<lb n="0038c06"/>
<p id="pX31p0038c0601" rend="margin-left:1em">久久懸遠時有佛出此舉人難。</p>
<p id="pX31p0038c0613" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉法難說。</p>
<lb n="0038c07"/>
<p id="pX31p0038c0701">正使出于世說是法復難。</p>
<lb n="0038c08"/>
<p id="pX31p0038c0801" rend="margin-left:1em">如今佛出世四十餘年始顯真實也。</p>
<p id="pX31p0038c0815" type="inline" rend="margin-left:1em">△三舉聞法
<lb n="0038c09"/>難。</p>
<lb n="0038c10"/>
<p id="pX31p0038c1001">無量無數劫聞是法亦難。</p>
<lb n="0038c11"/>
<p id="pX31p0038c1101" rend="margin-left:1em">如五千之流梵音盈耳起席而去聞豈不難乎。</p>
<p id="pX31p0038c1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0038c12"/>四舉信受難。</p>
<lb n="0038c13"/>
<p id="pX31p0038c1301">能聽是法者斯人亦復難。</p>
<lb n="0038c14"/>
<p id="pX31p0038c1401" rend="margin-left:1em">眾中唯身子前達中下之機雖聽猶未能了。</p>
<p id="pX31p0038c1418" type="inline" rend="margin-left:1em">△五
<lb n="0038c15"/>舉華譬四難。</p>
<lb n="0038c16"/>
<p id="pX31p0038c1601">譬如優曇華一切皆愛樂天人所希有時時乃一出
<lb n="0038c17"/>聞法歡喜讚乃至發一言則為<anchor xml:id="begd1e10418"/>已<anchor xml:id="endd1e10418"/>供養一切三世佛
<lb n="0038c18"/>是人甚希有過於優曇華。</p>
<lb n="0038c19"/>
<p id="pX31p0038c1901" rend="margin-left:1em">曇華一喻譬上四難今但合聞者難餘例可解。</p>
<p id="pX31p0038c1919" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0038c20"/>五頌上不虗二初勿於可信人生疑。</p>
<lb n="0038c21"/>
<p id="pX31p0038c2101">汝等勿有疑我為諸法王普告諸大眾但以一乘道
<lb n="0038c22"/>教化諸菩薩無聲聞弟子。</p>
<lb n="0038c23"/>
<p id="pX31p0038c2301" rend="margin-left:1em">法王者夫為人王言則不二佛為法王豈容虗說
<lb n="0038c24"/>夫方便可是權假真實寧應是妄聞法王說法勿
<lb n="0039a01"/>生疑也。</p>
<p id="pX31p0039a0104" type="inline" rend="margin-left:1em">△二勿於可信法起疑。</p>
<lb n="0039a02"/>
<p id="pX31p0039a0201">汝等舍利弗聲聞及菩薩當知是妙法諸佛之祕要。</p>
<lb n="0039a03"/>
<p id="pX31p0039a0301" rend="margin-left:1em">四十餘年蘊在佛心他無知者名為秘一乘直道
<lb n="0039a04"/>總攝萬途故言要也。</p>
<p id="pX31p0039a0409" type="inline" rend="margin-left:1em">△六頌上揀眾敦信二初頌
<lb n="0039a05"/>揀眾三初揀非弟子。</p>
<lb n="0039a06"/>
<p id="pX31p0039a0601">以五濁惡世但樂著諸欲如是等眾生終不求佛道。</p>
<lb n="0039a07"/>
<p id="pX31p0039a0701" rend="margin-left:1em">若樂諸欲是行魔業故須揀之上文著涅槃尚非
<lb n="0039a08"/>佛弟子此文著生死那是佛弟子互揀非耳終不
<lb n="0039a09"/>求佛道者頌上揀增上慢上慢者未得上法謂得
<lb n="0039a10"/>上法是故其人不求佛道也。</p>
<p id="pX31p0039a1012" type="inline" rend="margin-left:1em">△二佛滅後解義者
<lb n="0039a11"/>難得。</p>
<lb n="0039a12"/>
<p id="pX31p0039a1201">當來世惡人聞佛說一乘迷惑不信受破法墮惡道。</p>
<lb n="0039a13"/>
<p id="pX31p0039a1301" rend="margin-left:1em">當來世惡人者頌佛滅後解義其人難得。</p>
<p id="pX31p0039a1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△三若
<lb n="0039a14"/>遇餘佛決了。</p>
<lb n="0039a15"/>
<p id="pX31p0039a1501">有慚愧清淨志求佛道者當為如是等廣讚一乘道。</p>
<lb n="0039a16"/>
<p id="pX31p0039a1601" rend="margin-left:1em">△二頌敦信二初敦信權。</p>
<lb n="0039a17"/>
<p id="pX31p0039a1701">舍利弗當知諸佛法如是以萬億方便隨宜而說法
<lb n="0039a18"/>其不習學者不能曉了此。</p>
<lb n="0039a19"/>
<p id="pX31p0039a1901" rend="margin-left:1em">△二敦信實。</p>
<lb n="0039a20"/>
<p id="pX31p0039a2001">汝等既<anchor xml:id="begd1e10540"/>已<anchor xml:id="endd1e10540"/>知諸佛世之師隨宜方便事無復諸疑惑
<lb n="0039a21"/>心生大歡喜自知當作佛。</p>
<lb n="0039a22"/>
<p id="pX31p0039a2201" rend="margin-left:1em">方便施權正為於實權實無疑自知作佛。</p>
<lb n="0039a23"/>
<lb n="0039a24"/>法華經科註卷第一<lb n="0039b01"/>
<lb n="0039b02"/>
<lb n="0039b03"/>
<lb n="0039b04"/>玅法蓮華經科註卷第二<lb n="0039b05"/>
<lb n="0039b06"/>
<p id="pX31p0039b0601">玅法蓮華經譬喻品第三
(正經題應時品)
</p>
<lb n="0039b07"/>
<p id="pX31p0039b0701" rend="margin-left:1em">向來五佛開權上根利智圓聞獲悟中下之流抱
<lb n="0039b08"/>迷未達動執生疑踟蹰岐道故更約三車一車譬
<lb n="0039b09"/>喻而說使其悟解故言譬喻品。</p>
<p id="pX31p0039b0913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二身子領解二
<lb n="0039b10"/>初經家敘起二初敘內解。</p>
<lb n="0039b11"/>
<p id="pX31p0039b1101">爾時舍利弗踊躍歡喜。</p>
<lb n="0039b12"/>
<p id="pX31p0039b1201" rend="margin-left:1em">內解在心名歡喜喜動於形名踊躍從妙人聞妙
<lb n="0039b13"/>法得妙解三喜具足寧不歡躍。</p>
<p id="pX31p0039b1313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二敘外儀。</p>
<lb n="0039b14"/>
<p id="pX31p0039b1401">即起合掌瞻仰尊顏。</p>
<lb n="0039b15"/>
<p id="pX31p0039b1501" rend="margin-left:1em">解權即實如二掌合瞻仰尊顏者表其解實實即
<lb n="0039b16"/>佛境非方便法瞻仰無餘思念表開佛智見。</p>
<p id="pX31p0039b1618" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0039b17"/>身子自陳二初長行三初標三喜。</p>
<lb n="0039b18"/>
<p id="pX31p0039b1801">而白佛言今從世尊聞此法音以懷踊躍得未曾有。</p>
<lb n="0039b19"/>
<p id="pX31p0039b1901" rend="margin-left:1em">今從世尊標我身見佛身故名身喜聞此法音依
<lb n="0039b20"/>於佛口聞而歡喜故言口喜得未曾有我意解佛
<lb n="0039b21"/>意故名意喜耳。</p>
<p id="pX31p0039b2107" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋失三初明昔不見佛為身
<lb n="0039b22"/>失。</p>
<lb n="0039b23"/>
<p id="pX31p0039b2301">所以者何我昔從佛聞如是法見諸菩薩受記作佛
<lb n="0039b24"/>而我等不預斯事甚自感傷失於如來無量知見。</p>
<lb n="0039c01"/>
<p id="pX31p0039c0101" rend="margin-left:1em">昔佛為菩薩授記我不預斯事見佛義遠既不見
<lb n="0039c02"/>佛故無身喜聞如是法者若日照高山時密有聞
<lb n="0039c03"/>義顯如聾啞不得言聞如是法秖是方等教中聞
<lb n="0039c04"/>大乘實慧與今不殊故言聞如是法也受記者亦
<lb n="0039c05"/>是方等中與菩薩記二乘不預甚自感傷者思益
<lb n="0039c06"/>淨名中聞褒大折小內疑而外鄙名為感傷失如
<lb n="0039c07"/>來知見者失佛眼之見失佛智之知。</p>
<p id="pX31p0039c0715" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明昔不
<lb n="0039c08"/>聞法為口失。</p>
<lb n="0039c09"/>
<p id="pX31p0039c0901">世尊我常獨處山林樹下若坐若行每作是念我等
<lb n="0039c10"/>同入法性云何如來以小乘法而見濟度是我等咎
<lb n="0039c11"/>非世尊也。</p>
<lb n="0039c12"/>
<p id="pX31p0039c1201" rend="margin-left:1em">山林樹下思念之處若坐若行思念之儀每下良
<lb n="0039c13"/>以身處山林心執小道則不聞法故無口喜同入
<lb n="0039c14"/>法性者謂與菩薩同入正出其執小之過以由不
<lb n="0039c15"/>知小乘法性之外別有妙理菩薩得之故也既執
<lb n="0039c16"/>所入之一理疑三教之能門見佛授菩薩記則疑
<lb n="0039c17"/>佛有偏所以成過是我等咎者由我迷權何關佛
<lb n="0039c18"/>偏追述昔非仰謝如來是為引過自歸耳。</p>
<p id="pX31p0039c1817" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明
<lb n="0039c19"/>昔意不解為意失。</p>
<lb n="0039c20"/>
<p id="pX31p0039c2001">所以者何若我等待說所因成就阿耨多羅三藐三
<lb n="0039c21"/>菩提者必以大乘而得度脫然我等不解方便隨宜
<lb n="0039c22"/>所說初聞佛法遇便信受思惟取證世尊我從昔來
<lb n="0039c23"/>終日竟夜每自刻責。</p>
<lb n="0039c24"/>
<p id="pX31p0039c2401" rend="margin-left:1em">良以不待說所因則無實解又不識方便故無權
<lb n="0040a01"/>解解無故無意喜昔失既彰今得自顯待說所因
<lb n="0040a02"/>二義一不受待對於前二不停待於後初華嚴明
<lb n="0040a03"/>三諦之慧是得佛之因以此待對於我而我不受
<lb n="0040a04"/>是失之於前諸佛法久後要當說真實我不停待
<lb n="0040a05"/>怱怱取小是失之於後若待此前後必得大乘度
<lb n="0040a06"/>脫也。</p>
<p id="pX31p0040a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結成三喜二初結。</p>
<lb n="0040a07"/>
<p id="pX31p0040a0701">而今從佛聞所未聞未曾有法斷諸疑悔身意泰然
<lb n="0040a08"/>快得安穩。</p>
<lb n="0040a09"/>
<p id="pX31p0040a0901" rend="margin-left:1em">從佛是結身喜聞法是結口喜斷疑是結意喜。</p>
<p id="pX31p0040a0919" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0040a10"/>次成。</p>
<lb n="0040a11"/>
<p id="pX31p0040a1101">今日乃知真是佛子從佛口生從法化生得佛法分。</p>
<lb n="0040a12"/>
<p id="pX31p0040a1201" rend="margin-left:1em">真是佛子近佛義成結身成也從佛口生結口成
<lb n="0040a13"/>也從法化生結意成也。</p>
<p id="pX31p0040a1310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初頌標三喜。</p>
<lb n="0040a14"/>
<p id="pX31p0040a1401">爾時舍利弗欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0040a15"/>
<p id="pX31p0040a1501">我聞是法音得所未曾有心懷大歡喜疑網皆<anchor xml:id="begd1e10781"/>已<anchor xml:id="endd1e10781"/>除。</p>
<lb n="0040a16"/>
<p id="pX31p0040a1601" rend="margin-left:1em">△二頌釋三喜二初頌見佛喜。</p>
<lb n="0040a17"/>
<p id="pX31p0040a1701">昔來蒙佛教不失於大乘佛音甚希有能除眾生惱
<lb n="0040a18"/>我<anchor xml:id="begd1e10800"/>已<anchor xml:id="endd1e10800"/>得漏盡聞亦除憂惱。</p>
<lb n="0040a19"/>
<p id="pX31p0040a1901" rend="margin-left:1em">長行明失知見頌中明不失大乘長行論遠論失
<lb n="0040a20"/>頌論近論得文互現耳。</p>
<p id="pX31p0040a2010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌不聞法二初頌上
<lb n="0040a21"/>身遠故不聞。</p>
<lb n="0040a22"/>
<p id="pX31p0040a2201">我處於山谷或在林樹下若坐若經行常思惟是事
<lb n="0040a23"/>嗚呼深自責云何而自欺我等亦佛子同入無漏法
<lb n="0040a24"/>不能於未來演說無上道金色三十二十力諸解脫
<lb n="0040b01"/>同共一法中而不得此事八十種妙好十八不共法
<lb n="0040b02"/>如是等功德而我皆<anchor xml:id="begd1e10833"/>已<anchor xml:id="endd1e10833"/>失我獨經行時見佛在大眾
<lb n="0040b03"/>名聞滿十方廣饒益眾生自惟失此利我為自欺誑。</p>
<lb n="0040b04"/>
<p id="pX31p0040b0401" rend="margin-left:1em">此頌不預授記失佛功德也三十二相初自足下
<lb n="0040b05"/>安平終至頂相高圓十力初自處非處智力終至
<lb n="0040b06"/>永斷習氣智力八十種好初自指爪狹長終至胷
<lb n="0040b07"/>萬字相十八不共謂不與二乘共也初自無過失
<lb n="0040b08"/>終至知過現未事無著無礙妙樂云金色三十二
<lb n="0040b09"/>乃至十八不共等並如止觀第七今文屬圓比說
<lb n="0040b10"/>可見不思議好如具如下調達中。</p>
<lb n="0040b11"/>
<p id="pX31p0040b1101">我常於日夜每思惟是事欲以問世尊為失為不失
<lb n="0040b12"/>我常見世尊稱讚諸菩薩以是於日夜籌量如此事
<lb n="0040b13"/>今聞佛音聲隨宜而說法無漏難思議令眾至道場。</p>
<lb n="0040b14"/>
<p id="pX31p0040b1401" rend="margin-left:1em">我常於日夜者生死為夜涅槃為日為於生死之
<lb n="0040b15"/>中有涅槃耶為離生死而有涅槃耶若得悟時二
<lb n="0040b16"/>疑雙遣也。</p>
<p id="pX31p0040b1605" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌入法性故不聞。</p>
<lb n="0040b17"/>
<p id="pX31p0040b1701">我本著邪見為諸梵志師世尊知我心拔邪說涅槃
<lb n="0040b18"/>我悉除邪見於空法得證爾時心自謂得至於滅度。</p>
<lb n="0040b19"/>
<p id="pX31p0040b1901" rend="margin-left:1em">邪見是凡夫著入法性是二乘著凡夫初著邪見
<lb n="0040b20"/>世尊為說真空之法拔其邪見二乘既證空法時
<lb n="0040b21"/>莫不自謂<anchor xml:id="begd1e10899"/>已<anchor xml:id="endd1e10899"/>得究竟涅槃故凡夫二乘俱不聞大
<lb n="0040b22"/>乘法也。</p>
<p id="pX31p0040b2204" type="inline" rend="margin-left:1em">○梵志即婆羅門其種類自云從梵天口
<lb n="0040b23"/>生。</p>
<p id="pX31p0040b2302" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌心得解。</p>
<lb n="0040b24"/>
<p id="pX31p0040b2401">而今乃自覺非是實滅度若得作佛時具三十二相
<lb n="0040c01"/>天人夜叉眾龍神等恭敬是時乃可謂永盡滅無餘。</p>
<lb n="0040c02"/>
<p id="pX31p0040c0201" rend="margin-left:1em">涅槃此翻滅度昔所證涅槃非大涅槃若得作佛
<lb n="0040c03"/>感盡果亡方名大乘涅槃。</p>
<lb n="0040c04"/>
<p id="pX31p0040c0401">佛於大眾中說我當作佛聞如是法音疑悔悉<anchor xml:id="begd1e10934"/>已<anchor xml:id="endd1e10934"/>除
<lb n="0040c05"/>初聞佛所說心中大驚疑將非魔作佛惱亂我心耶
<lb n="0040c06"/>佛以種種緣譬喻巧言說其心安如海我聞疑網斷。</p>
<lb n="0040c07"/>
<p id="pX31p0040c0701" rend="margin-left:1em">說我當作佛者方便品云我記如是人來世成佛
<lb n="0040c08"/>道是也聞佛所說等者初聞略開三顯一動執生
<lb n="0040c09"/>疑疑佛為魔今知佛昔因緣譬說皆是為實施權
<lb n="0040c10"/>權既即實故心安疑斷也。</p>
<lb n="0040c11"/>
<p id="pX31p0040c1101">佛說過去世無量滅度佛安住方便中亦皆說是法
<lb n="0040c12"/>現在未來佛其數無有量亦以諸方便演說如是法
<lb n="0040c13"/>如今者世尊從生及出家得道轉法輪亦以方便說
<lb n="0040c14"/>世尊說實道波旬無此事以是我定知非是魔作佛
<lb n="0040c15"/>我墮疑網故謂是魔所為。</p>
<lb n="0040c16"/>
<p id="pX31p0040c1601" rend="margin-left:1em">上長行明不待所因不解方便此明待所因又解
<lb n="0040c17"/>方便聞當作佛是所因聞五佛道同解魔非魔是
<lb n="0040c18"/>解方便互顯一邊耳。</p>
<p id="pX31p0040c1809" type="inline" rend="margin-left:1em">○波旬正音波卑夜此云惡
<lb n="0040c19"/>常有惡意成惡法故。</p>
<p id="pX31p0040c1909" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌結成。</p>
<lb n="0040c20"/>
<p id="pX31p0040c2001">聞佛柔軟音深遠甚微妙演暢清淨法我心大歡喜
<lb n="0040c21"/>疑悔永<anchor xml:id="begd1e10991"/>已<anchor xml:id="endd1e10991"/>盡安住實智中我定當作佛為天人所敬
<lb n="0040c22"/>轉無上法輪教化諸菩薩。</p>
<lb n="0040c23"/>
<p id="pX31p0040c2301" rend="margin-left:1em">初一行半頌結此中前三句結口喜後三句結意
<lb n="0040c24"/>喜次一行頌成。</p>
<p id="pX31p0040c2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△三如來述成三初昔曾教大。</p>
<lb n="0041a01"/>
<p id="pX31p0041a0101">爾時佛告舍利弗吾今於天人沙門婆羅門等大眾
<lb n="0041a02"/>中說我昔曾於二萬億佛所為無上道故常教化汝
<lb n="0041a03"/>汝亦長夜隨我受學我以方便引導汝故生我法中。</p>
<lb n="0041a04"/>
<p id="pX31p0041a0401" rend="margin-left:1em">上文身子自陳得悟今如來述解非虗無上道者
<lb n="0041a05"/>十住毗婆沙云身無上謂相好受持無上謂自利
<lb n="0041a06"/>利他具足無上謂命見戒智慧無上謂四無礙不
<lb n="0041a07"/>思議無上謂六波羅蜜解脫無上能壞二障行無
<lb n="0041a08"/>上謂聖行梵行瓔珞十三云道當清淨穢濁非道
<lb n="0041a09"/>道當一心多想非道道當知足多欲非道道當恭
<lb n="0041a10"/>敬憍慢非道道當撿意放逸非道道當顯耀自隱
<lb n="0041a11"/>非道道當連屬無行非道道當精勤懈怠非道道
<lb n="0041a12"/>當覺悟愚惑非道道當教化矜悋非道道近善友
<lb n="0041a13"/>習惡非道如是等種種明無上道今經以圓通為
<lb n="0041a14"/>無上道若偏若次皆他經所論長夜隨我受學者
<lb n="0041a15"/>昔雖大化未破無明惑暗心中隨佛受學故云長
<lb n="0041a16"/>夜等縱若未破見思所聞一句成了因種納種在
<lb n="0041a17"/>識永劫不失以暗望明暗尚非謬況今真悟寧是
<lb n="0041a18"/>虗耶故舉昔曾教大述見佛不謬我以方便下此
<lb n="0041a19"/>義兩向若昔以大化今生大解故云引導生我法
<lb n="0041a20"/>中此屬初曾教大意若令免惡道權以小引故云
<lb n="0041a21"/>引導生我法中此屬第二中忘取小意。</p>
<p id="pX31p0041a2116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二中忘
<lb n="0041a22"/>取小。</p>
<lb n="0041a23"/>
<p id="pX31p0041a2301">舍利弗我昔教汝志願佛道汝今悉忘而便自謂<anchor xml:id="begd1e11077"/>已<anchor xml:id="endd1e11077"/>
<lb n="0041a24"/>得滅度。</p>
<lb n="0041b01"/>
<p id="pX31p0041b0101" rend="margin-left:1em">汝今悉忘者自在中途廢大而習小者此名中途
<lb n="0041b02"/>悉忘也而今自謂<anchor xml:id="begd1e11094"/>已<anchor xml:id="endd1e11094"/>得滅度者即是而今悉忘也。</p>
<lb n="0041b03"/>
<p id="pX31p0041b0301" rend="margin-left:1em">△三今還說大。</p>
<lb n="0041b04"/>
<p id="pX31p0041b0401">我今還欲令汝憶念本願所行道故為諸聲聞說是
<lb n="0041b05"/>大乘經名妙法蓮華教菩薩法佛所護念。</p>
<lb n="0041b06"/>
<p id="pX31p0041b0601" rend="margin-left:1em">還令憶本願即是述其得解不虗先施權教成其
<lb n="0041b07"/>中途小善後顯真實遂其本願大心也。</p>
<p id="pX31p0041b0716" type="inline" rend="margin-left:1em">△四佛與
<lb n="0041b08"/>授記二初長行十初時節。</p>
<lb n="0041b09"/>
<p id="pX31p0041b0901">舍利弗汝於未來世過無量無邊不可思議劫。</p>
<lb n="0041b10"/>
<p id="pX31p0041b1001" rend="margin-left:1em">此下是授記段若得大解自知得佛何俟須記記
<lb n="0041b11"/>有四意一昔未記二乘而今須記二中下未悟以
<lb n="0041b12"/>記勉勵之三令聞者結緣四滿其本願是故記也。</p>
<lb n="0041b13"/>
<p id="pX31p0041b1301" rend="margin-left:1em">○妙樂云問既得記<anchor xml:id="begd1e11143"/>已<anchor xml:id="endd1e11143"/>何故更經若干劫耶答若
<lb n="0041b14"/>記菩薩但通途云得無生等今記聲聞須約劫國
<lb n="0041b15"/>應佛成處須有機緣此諸聲聞昔未曾有淨土之
<lb n="0041b16"/>行蒙記<anchor xml:id="begd1e11155"/>已<anchor xml:id="endd1e11155"/>後與物結緣物機不同致劫多少又諸
<lb n="0041b17"/>聲聞時不同者為逗物宜隨機長短機緣不等初
<lb n="0041b18"/>住何殊。</p>
<p id="pX31p0041b1804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二行因。</p>
<lb n="0041b19"/>
<p id="pX31p0041b1901">供養若干千萬億佛奉持正法具足菩薩所行之道。</p>
<lb n="0041b20"/>
<p id="pX31p0041b2001" rend="margin-left:1em">△三得果。</p>
<lb n="0041b21"/>
<p id="pX31p0041b2101">當得作佛號曰華光如來應供正徧智明行足善逝
<lb n="0041b22"/>世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0041b23"/>
<p id="pX31p0041b2301" rend="margin-left:1em">曰華光者法華妙道本於燈明傳於妙光繼於然
<lb n="0041b24"/>燈佛佛授手光光相續故身子得記號華光蓋發
<lb n="0041c01"/>明是道使有目者共覩從化也正經言蓮華光佛
<lb n="0041c02"/>義須並解或言見雨華放光得悟故或言準其國
<lb n="0041c03"/>有華果故共違正經不足<anchor xml:id="begd1e11206"/>采<anchor xml:id="endd1e11206"/>耳既受佛記經劫得
<lb n="0041c04"/>果者顯示萬德圓備乃成十號具足之佛矣。</p>
<p id="pX31p0041c0418" type="inline" rend="margin-left:1em">△四
<lb n="0041c05"/>國土。</p>
<lb n="0041c06"/>
<p id="pX31p0041c0601">國名離垢其土平正清淨嚴飾安穩豐樂天人熾盛
<lb n="0041c07"/>瑠璃為地有八交道黃金為繩以界其側其傍各有
<lb n="0041c08"/>七寶行樹常有華果。</p>
<lb n="0041c09"/>
<p id="pX31p0041c0901" rend="margin-left:1em">國名離垢者先立土名其土下相也無有高下曰
<lb n="0041c10"/>平不偏不傾曰正安下土用瑠下重明勝相八交
<lb n="0041c11"/>道者爾雅八達謂之崇期四道交出也有云四方
<lb n="0041c12"/>四維也。</p>
<p id="pX31p0041c1204" type="inline" rend="margin-left:1em">△五說法。</p>
<lb n="0041c13"/>
<p id="pX31p0041c1301">華光如來亦以三乘教化眾生舍利弗彼佛出時雖
<lb n="0041c14"/>非惡世以本願故說三乘法。</p>
<lb n="0041c15"/>
<p id="pX31p0041c1501" rend="margin-left:1em">準今釋迦故云亦以此中有一乘經文雖無既酬
<lb n="0041c16"/>願說三說一為正傍正兼具舍利下明說三意土
<lb n="0041c17"/>淨唯一酧願說三即施即廢。</p>
<p id="pX31p0041c1712" type="inline" rend="margin-left:1em">○問何處願說答準
<lb n="0041c18"/>大悲空藏經云身子於六十劫行菩薩道因婆羅
<lb n="0041c19"/>門乞眼唾而踐之身子瞋退作凡夫願成佛日開
<lb n="0041c20"/>三乘法故云以本願等也。</p>
<p id="pX31p0041c2011" type="inline" rend="margin-left:1em">△六劫名。</p>
<lb n="0041c21"/>
<p id="pX31p0041c2101">其劫名大寶莊嚴何故名曰大寶莊嚴其國中以菩
<lb n="0041c22"/>薩為大寶故。</p>
<lb n="0041c23"/>
<p id="pX31p0041c2301" rend="margin-left:1em">△七眾數。</p>
<lb n="0041c24"/>
<p id="pX31p0041c2401">彼諸菩薩無量無邊不可思議算數譬喻所不能及
<lb n="0042a01"/>非佛智力無能知者若欲行時寶華承足此諸菩薩
<lb n="0042a02"/>非初發意皆久植德本於無量百千萬億佛所淨修
<lb n="0042a03"/>梵行恒為諸佛之所稱歎常修佛慧具大神通善知
<lb n="0042a04"/>一切諸法之門質直無偽志念堅固如是菩薩充滿
<lb n="0042a05"/>其國。</p>
<lb n="0042a06"/>
<p id="pX31p0042a0601" rend="margin-left:1em">△八壽量。</p>
<lb n="0042a07"/>
<p id="pX31p0042a0701">舍利弗華光佛壽十二小劫除為王子未作佛時其
<lb n="0042a08"/>國人民壽八小劫。</p>
<lb n="0042a09"/>
<p id="pX31p0042a0901" rend="margin-left:1em">△九補處。</p>
<lb n="0042a10"/>
<p id="pX31p0042a1001">華光如來過十二小劫授堅滿菩薩阿耨多羅三藐
<lb n="0042a11"/>三菩提記告諸比丘是堅滿菩薩次當作佛號曰華
<lb n="0042a12"/>足安行多陀阿伽度阿羅訶三藐三佛陀其佛國土
<lb n="0042a13"/>亦復如是。</p>
<lb n="0042a14"/>
<p id="pX31p0042a1401" rend="margin-left:1em">志念堅固善知一切法門故名堅滿華足安行正
<lb n="0042a15"/>經曰度蓮華界至於其國菩薩行則寶華承足則
<lb n="0042a16"/>威儀井井道香郁郁從其化者無不如堵也或去
<lb n="0042a17"/>呼之謂安樂行蓋失考於正本而<anchor xml:id="begd1e11343"/>已<anchor xml:id="endd1e11343"/>。</p>
<p id="pX31p0042a1715" type="inline" rend="margin-left:1em">△十法住。</p>
<lb n="0042a18"/>
<p id="pX31p0042a1801">舍利弗是華光佛滅度之後正法住世三十二小劫
<lb n="0042a19"/>像法住世亦三十二小劫。</p>
<lb n="0042a20"/>
<p id="pX31p0042a2001" rend="margin-left:1em">大論云舍利弗正法三十二小劫者三災飢病刀
<lb n="0042a21"/>滅眾生者名小劫又直是時節名小劫如說法華
<lb n="0042a22"/>六十小劫非三災滅外物為小劫也。</p>
<p id="pX31p0042a2215" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二
<lb n="0042a23"/>初頌長行九初超頌得果。</p>
<lb n="0042a24"/>
<p id="pX31p0042a2401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0042b01"/>
<p id="pX31p0042b0101">舍利弗來世成佛普智尊號名曰華光當度無量眾。</p>
<lb n="0042b02"/>
<p id="pX31p0042b0201" rend="margin-left:1em">△二追頌行因。</p>
<lb n="0042b03"/>
<p id="pX31p0042b0301">供養無數佛具足菩薩行十力等功德證於無上道。</p>
<lb n="0042b04"/>
<p id="pX31p0042b0401" rend="margin-left:1em">十力等者即指佛果方名為力初住分得名為功
<lb n="0042b05"/>德所言等者非唯供養佛兼淨土行或由分得十
<lb n="0042b06"/>力功德成初住記也。</p>
<p id="pX31p0042b0609" type="inline" rend="margin-left:1em">△三超頌劫名。</p>
<lb n="0042b07"/>
<p id="pX31p0042b0701">過無量劫<anchor xml:id="begd1e11410"/>已<anchor xml:id="endd1e11410"/>劫名大寶嚴。</p>
<lb n="0042b08"/>
<p id="pX31p0042b0801" rend="margin-left:1em">△四頌國土淨。</p>
<lb n="0042b09"/>
<p id="pX31p0042b0901">世界名離垢清淨無瑕穢以瑠璃為地金繩界其道
<lb n="0042b10"/>七寶雜色樹常有華果實。</p>
<lb n="0042b11"/>
<p id="pX31p0042b1101" rend="margin-left:1em">△五超頌眾數。</p>
<lb n="0042b12"/>
<p id="pX31p0042b1201">彼國諸菩薩志念常堅固神通波羅蜜皆<anchor xml:id="begd1e11441"/>已<anchor xml:id="endd1e11441"/>悉具足
<lb n="0042b13"/>於無數佛所善學菩薩道。</p>
<lb n="0042b14"/>
<p id="pX31p0042b1401" rend="margin-left:1em">神通波羅蜜謂六神通六波羅蜜也。</p>
<p id="pX31p0042b1415" type="inline" rend="margin-left:1em">△六追頌說法。</p>
<lb n="0042b15"/>
<p id="pX31p0042b1501">如是等大士華光佛所化。</p>
<lb n="0042b16"/>
<p id="pX31p0042b1601" rend="margin-left:1em">△七超頌壽量。</p>
<lb n="0042b17"/>
<p id="pX31p0042b1701">佛為王子時棄國捨世榮於最末後身出家成佛道
<lb n="0042b18"/>華光佛住世壽十二小劫其國人民眾壽命八小劫。</p>
<lb n="0042b19"/>
<p id="pX31p0042b1901" rend="margin-left:1em">△八法住久近。</p>
<lb n="0042b20"/>
<p id="pX31p0042b2001">佛滅度之後正法住於世三十二小劫廣度諸眾生
<lb n="0042b21"/>正法滅盡<anchor xml:id="begd1e11486"/>已<anchor xml:id="endd1e11486"/>像法三十二。</p>
<lb n="0042b22"/>
<p id="pX31p0042b2201" rend="margin-left:1em">△九供養舍利。</p>
<lb n="0042b23"/>
<p id="pX31p0042b2301">舍利廣流布天人普供養。</p>
<lb n="0042b24"/>
<p id="pX31p0042b2401" rend="margin-left:1em">△二總結歎。</p>
<lb n="0042c01"/>
<p id="pX31p0042c0101">華光佛所為其事皆如是其兩足聖尊最勝無倫匹
<lb n="0042c02"/>彼即是汝身宜應自欣慶。</p>
<lb n="0042c03"/>
<p id="pX31p0042c0301" rend="margin-left:1em">自欣慶者成初入歡喜位之解也初住能百佛世
<lb n="0042c04"/>界作佛行地倍是。</p>
<p id="pX31p0042c0408" type="inline" rend="margin-left:1em">△五四眾領解二初長行三初
<lb n="0042c05"/>經家敘眾喜。</p>
<lb n="0042c06"/>
<p id="pX31p0042c0601">爾時四部眾比丘比丘尼優婆塞優婆夷天龍夜叉
<lb n="0042c07"/>乾闥婆阿脩羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽等大眾見
<lb n="0042c08"/>舍利弗於佛前受阿耨多羅三藐三菩提記心大歡
<lb n="0042c09"/>喜踊躍無量。</p>
<lb n="0042c10"/>
<p id="pX31p0042c1001" rend="margin-left:1em">△二陳供養。</p>
<lb n="0042c11"/>
<p id="pX31p0042c1101">各各脫身所著上衣以供養佛釋提桓因梵天王等
<lb n="0042c12"/>與無數天子亦以天妙衣天曼陀羅華摩訶曼陀羅
<lb n="0042c13"/>華等供養於佛所散天衣住虗空中而自迴轉諸天
<lb n="0042c14"/>妓樂百千萬種於虗空中一時俱作雨眾天華。</p>
<lb n="0042c15"/>
<p id="pX31p0042c1501" rend="margin-left:1em">各各脫衣等此中通語四眾八部出家二眾言上
<lb n="0042c16"/>衣者即大衣也若論三衣俱不可捨以西方法多
<lb n="0042c17"/>但三衣故若通說之以兼俗故而自迴轉者表聞
<lb n="0042c18"/>身子得記法性自然而轉因果依正自他悉轉也。</p>
<lb n="0042c19"/>
<p id="pX31p0042c1901" rend="margin-left:1em">○就中諸天所供衣物迴轉空中自作妓樂及以
<lb n="0042c20"/>領解據正經然迴轉之妙乃是迴向精誠所感也。</p>
<lb n="0042c21"/>
<p id="pX31p0042c2101" rend="margin-left:1em">△三正領解二初領開權。</p>
<lb n="0042c22"/>
<p id="pX31p0042c2201">而作是言佛昔於波羅奈初轉法輪。</p>
<lb n="0042c23"/>
<p id="pX31p0042c2301" rend="margin-left:1em">△二領顯實。</p>
<lb n="0042c24"/>
<p id="pX31p0042c2401">今乃復轉無上最大法輪。</p>
<lb n="0043a01"/>
<p id="pX31p0043a0101" rend="margin-left:1em">最大法輪者最是今經圓中圓也大是人理教行
<lb n="0043a02"/>四種妙也或境智等十妙或心佛眾生三妙妙法
<lb n="0043a03"/>之輪名妙法輪。</p>
<p id="pX31p0043a0307" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌上開權顯實。</p>
<lb n="0043a04"/>
<p id="pX31p0043a0401">爾時諸天子欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0043a05"/>
<p id="pX31p0043a0501">昔於波羅奈轉四諦法輪分別說諸法五眾之生滅
<lb n="0043a06"/>今復轉最妙無上大法輪是法甚深奧少有能信者。</p>
<lb n="0043a07"/>
<p id="pX31p0043a0701" rend="margin-left:1em">四諦如前釋五眾者五陰也言昔於波羅奈等即
<lb n="0043a08"/>是說藏教今復轉最妙等即是說圓教法華開顯
<lb n="0043a09"/>藏圓相對故不述中間方等般若也。</p>
<p id="pX31p0043a0915" type="inline" rend="margin-left:1em">△二述得解
<lb n="0043a10"/>隨喜回向。</p>
<lb n="0043a11"/>
<p id="pX31p0043a1101">我等從昔來數聞世尊說未曾聞如是深妙之上法
<lb n="0043a12"/>世尊說是法我等皆隨喜大智舍利弗今得受尊記
<lb n="0043a13"/>我等亦如是必當得作佛於一切世間最尊無有上
<lb n="0043a14"/>佛道叵思議方便隨宜說我所有福業今世若過世
<lb n="0043a15"/>及見佛功德盡迴向佛道。</p>
<lb n="0043a16"/>
<p id="pX31p0043a1601" rend="margin-left:1em">初一行自述次二行半隨喜後一行回向我等亦
<lb n="0043a17"/>如是者如身子領解如身子被佛述成如身子之
<lb n="0043a18"/>得記也問迦葉善吉諸大聲聞尚未得解四眾何
<lb n="0043a19"/>人而獲先悟答四眾天人亦具三品上根同身子
<lb n="0043a20"/>中下可知又解身子迦葉並是權行中下解未開
<lb n="0043a21"/>故迦葉滿願示同不解淨名云眾生未愈菩薩亦
<lb n="0043a22"/>未愈云云。</p>
<p id="pX31p0043a2205" type="inline" rend="margin-left:1em">△二三品半為中根人譬說四初半品
<lb n="0043a23"/>正譬喻開顯二信解品中根得解三藥艸品如來
<lb n="0043a24"/>述成四授記品授大眾記初文又二初請三初述
<lb n="0043b01"/>自無疑。</p>
<lb n="0043b02"/>
<p id="pX31p0043b0201">爾時舍利弗白佛言世尊我今無復疑悔親於佛前
<lb n="0043b03"/>得受阿耨多羅三藐三菩提記。</p>
<lb n="0043b04"/>
<p id="pX31p0043b0401" rend="margin-left:1em">此去為中根作譬喻說凡有四品今品正是譬喻
<lb n="0043b05"/>開三顯一信解品明中根得解藥艸品明如來述
<lb n="0043b06"/>成授記品明授記此四番皆約譬說是為譬喻周
<lb n="0043b07"/>也下四段皆約因緣陳如明繫珠領解阿難引空
<lb n="0043b08"/>王獲記又例法說應有中根四眾歡喜而今無者
<lb n="0043b09"/>一謂經家存略二例前後可知後文在法師品中
<lb n="0043b10"/>請中述自如文可解。</p>
<p id="pX31p0043b1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二述他有惑。</p>
<lb n="0043b11"/>
<p id="pX31p0043b1101">是諸千二百心自在者昔住學地佛常教化言我法
<lb n="0043b12"/>能離生老病死究竟涅槃是學無學人亦各自以離
<lb n="0043b13"/>我見及有無見等謂得涅槃而今於世尊前聞所未
<lb n="0043b14"/>聞皆墮疑惑。</p>
<lb n="0043b15"/>
<p id="pX31p0043b1501" rend="margin-left:1em">佛常教化下執昔三教也我見者無明不了於陰
<lb n="0043b16"/>入界等法中妄計有我我所之實有無見者有即
<lb n="0043b17"/>常見無即斷見等即等亦有亦無等諸見而今下
<lb n="0043b18"/>執昔一理也昔說三是究竟今又說一為真實昔
<lb n="0043b19"/>三今一矛楯致迷故言皆墮疑惑。</p>
<p id="pX31p0043b1914" type="inline" rend="margin-left:1em">○妙樂云聞所
<lb n="0043b20"/>未聞者聞法說中身子四段昔教所無也。</p>
<p id="pX31p0043b2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△三普
<lb n="0043b21"/>為四眾。</p>
<lb n="0043b22"/>
<p id="pX31p0043b2201">善哉世尊願為四眾說其因緣令離疑悔。</p>
<lb n="0043b23"/>
<p id="pX31p0043b2301" rend="margin-left:1em">因緣者前三後一之因緣也。</p>
<p id="pX31p0043b2312" type="inline" rend="margin-left:1em">○妙樂云即是前三
<lb n="0043b24"/>後一始末根由故云因緣前四佛章略釋迦章稍
<lb n="0043c01"/>廣雖以五濁用釋於權始末未明故使中根於茲
<lb n="0043c02"/>不曉譬說委明輪迴之相具列三車出宅之由兼
<lb n="0043c03"/>示索三與一之意廣敘等賜等子等心此乃方酬
<lb n="0043c04"/>因緣之請也。</p>
<p id="pX31p0043c0406" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答二初發起二初抑令憤勇。</p>
<lb n="0043c05"/>
<p id="pX31p0043c0501">爾時佛告舍利弗我先不言諸佛世尊以種種因緣
<lb n="0043c06"/>譬喻言辭方便說法皆為阿耨多羅三藐三菩提耶
<lb n="0043c07"/>是諸所說皆為化菩薩故。</p>
<lb n="0043c08"/>
<p id="pX31p0043c0801" rend="margin-left:1em">我先不言下指上開權皆為菩提指上顯實皆為
<lb n="0043c09"/>化菩薩者若權若實皆入佛道上<anchor xml:id="begd1e11783"/>已<anchor xml:id="endd1e11783"/>明言云何執
<lb n="0043c10"/>教迷暗不解如此責之乃是抑令憤勇也。</p>
<p id="pX31p0043c1017" type="inline" rend="margin-left:1em">△二引
<lb n="0043c11"/>令速進。</p>
<lb n="0043c12"/>
<p id="pX31p0043c1201">然舍利弗今當復以譬喻更明此義諸有智者以譬
<lb n="0043c13"/>喻得解。</p>
<lb n="0043c14"/>
<p id="pX31p0043c1401" rend="margin-left:1em">此引攝安慰前斥既切恐鄙懟自沈今許譬喻更
<lb n="0043c15"/>明此義若能解者猶稱智也。</p>
<p id="pX31p0043c1512" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬喻二初長行
<lb n="0043c16"/>二偈頌初文又二初開譬二合譬初文又二初總
<lb n="0043c17"/>譬六初長者譬三初名行。</p>
<lb n="0043c18"/>
<p id="pX31p0043c1801">舍利弗若國邑聚落。</p>
<lb n="0043c19"/>
<p id="pX31p0043c1901" rend="margin-left:1em">名如賓行如主行有親疎名有遠近故舉處所以
<lb n="0043c20"/>顯名行也封疆為國最遠宰治為邑居中聚落是
<lb n="0043c21"/>隣閭最近長者名行徧此三處近不見其細陋遠
<lb n="0043c22"/>但挹其高風口無擇言身無擇行意無擇法名行
<lb n="0043c23"/>相稱真實大人今譬實報土為國方便土為邑同
<lb n="0043c24"/>居士為聚落內合如來三業隨智慧行於此三土
<lb n="0044a01"/>稱機施化名稱普聞德周法界也。</p>
<p id="pX31p0044a0114" type="inline" rend="margin-left:1em">△二位號。</p>
<lb n="0044a02"/>
<p id="pX31p0044a0201">有大長者。</p>
<lb n="0044a03"/>
<p id="pX31p0044a0301" rend="margin-left:1em">長者譬如來世間長者備十德一姓貴二位高三
<lb n="0044a04"/>大富四威猛五智深六年耆七行淨八禮備九上
<lb n="0044a05"/>敬十下歸姓則三皇五帝之裔左貂右插之家位
<lb n="0044a06"/>則輔弼丞相鹽梅阿衡富則銅陵金谷豐饒侈靡
<lb n="0044a07"/>威則嚴霜隆重不肅而成智則胸如武庫權奇超
<lb n="0044a08"/>拔年則蒼蒼稜稜物儀所伏行則白圭無玷所行
<lb n="0044a09"/>如言禮則節度庠序世所式瞻上則一人所敬下
<lb n="0044a10"/>則四海所歸十德具焉名大長者出世長者即是
<lb n="0044a11"/>如來姓則從三世真如實際中生位則功成道著
<lb n="0044a12"/>十體無極富則法財萬德悉皆具滿威則十力雄
<lb n="0044a13"/>猛降伏魔外智則一心三智無不通達年則早成
<lb n="0044a14"/>正覺久遠若斯行則三業隨智運動無失禮則具
<lb n="0044a15"/>佛威儀心大如海上則十方種覺所共稱譽下則
<lb n="0044a16"/>七方便人而來依止是名出世佛大長者即釋迦
<lb n="0044a17"/>一化之主也。</p>
<p id="pX31p0044a1706" type="inline" rend="margin-left:1em">△三德業。</p>
<lb n="0044a18"/>
<p id="pX31p0044a1801">其年衰邁財富無量多有田宅及諸僮僕。</p>
<lb n="0044a19"/>
<p id="pX31p0044a1901" rend="margin-left:1em">年高則博達今古譬佛智德衰邁則根志純熟譬
<lb n="0044a20"/>佛斷德財富無量總譬萬德也田宅別譬也田能
<lb n="0044a21"/>養命譬禪定資般若宅可棲身譬實境為實智所
<lb n="0044a22"/>詫若論福德無行而不修若論智慧無境而不照
<lb n="0044a23"/>故曰多有田宅也僮僕者給侍使人譬方便知見
<lb n="0044a24"/>皆<anchor xml:id="begd1e11912"/>已<anchor xml:id="endd1e11912"/>具足和光六道曲順萬機即實智之僮僕也。</p>
<lb n="0044b01"/>
<p id="pX31p0044b0101" rend="margin-left:1em">△二舍宅譬。</p>
<lb n="0044b02"/>
<p id="pX31p0044b0201">其家廣大。</p>
<lb n="0044b03"/>
<p id="pX31p0044b0301" rend="margin-left:1em">家宅譬上安穩對不安穩不安穩譬三界也眾生
<lb n="0044b04"/>冗冗皆宅三界如來應化統而家之故言廣大也。</p>
<lb n="0044b05"/>
<p id="pX31p0044b0501" rend="margin-left:1em">△三一門譬。</p>
<lb n="0044b06"/>
<p id="pX31p0044b0601">唯有一門。</p>
<lb n="0044b07"/>
<p id="pX31p0044b0701" rend="margin-left:1em">一門者譬上宣示佛道門佛道理一理為教所詮
<lb n="0044b08"/>以教為門文云以佛教門出三界苦得涅槃證是
<lb n="0044b09"/>也門有二宅門車門宅者生死也門者出要路也
<lb n="0044b10"/>此方便教之詮也車者大乘法也門者圓教之詮
<lb n="0044b11"/>也大小雖同有能所須辨權實二能若識二能則
<lb n="0044b12"/>二所有在若識實所權之能所俱成實能也。</p>
<p id="pX31p0044b1218" type="inline" rend="margin-left:1em">△四
<lb n="0044b13"/>五百人譬。</p>
<lb n="0044b14"/>
<p id="pX31p0044b1401">多諸人眾一百二百乃至五百人止住其中。</p>
<lb n="0044b15"/>
<p id="pX31p0044b1501" rend="margin-left:1em">五百人譬上五道眾生也。</p>
<p id="pX31p0044b1511" type="inline" rend="margin-left:1em">△五火起譬二初出所
<lb n="0044b16"/>燒宅相譬六道果報。</p>
<lb n="0044b17"/>
<p id="pX31p0044b1701">堂閣朽故墻壁隤落柱根腐敗梁棟傾危。</p>
<lb n="0044b18"/>
<p id="pX31p0044b1801" rend="margin-left:1em">堂譬欲界閣譬色無色界三界皆無常故云朽墻
<lb n="0044b19"/>壁譬四大隤落譬減損柱根譬命腐敗譬危殆不
<lb n="0044b20"/>久梁棟譬意識傾危譬遷變不停此釋通於三界
<lb n="0044b21"/>
<anchor xml:id="begd1e11995"/>己<anchor xml:id="endd1e11995"/>他故屬於事若就<anchor xml:id="begd1e12001"/>己<anchor xml:id="endd1e12001"/>身作觀釋者堂譬身下分
<lb n="0044b22"/>閣譬頭等上分墻壁譬皮肉頹落譬老朽柱根譬
<lb n="0044b23"/>兩足腐敗譬無常梁棟譬背骨傾危譬命終。</p>
<p id="pX31p0044b2318" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0044b24"/>明能燒火譬八苦五濁。</p>
<lb n="0044c01"/>
<p id="pX31p0044c0101">周帀俱時歘然火起焚燒舍宅。</p>
<lb n="0044c02"/>
<p id="pX31p0044c0201" rend="margin-left:1em">八苦徧在四大四生故言周帀並皆無常故云俱
<lb n="0044c03"/>時歘然譬本無今有本無此苦無明故有之。</p>
<p id="pX31p0044c0318" type="inline" rend="margin-left:1em">△六
<lb n="0044c04"/>三十子譬。</p>
<lb n="0044c05"/>
<p id="pX31p0044c0501">長者諸子若十二十或至三十在此宅中。</p>
<lb n="0044c06"/>
<p id="pX31p0044c0601" rend="margin-left:1em">譬上知眾生性欲曾習佛法天性相關則子義成
<lb n="0044c07"/>性欲不同故有三十若十是菩薩子二十三十是
<lb n="0044c08"/>二乘子此機俱得出宅故名為子無此機是五百
<lb n="0044c09"/>人皆言十者悉有十智之性故云內有智性但無
<lb n="0044c10"/>如實智性耳。</p>
<p id="pX31p0044c1006" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別譬四初長者見火譬二捨几
<lb n="0044c11"/>用車譬三等賜大車譬四長者不虗譬初文又四
<lb n="0044c12"/>初明能見。</p>
<lb n="0044c13"/>
<p id="pX31p0044c1301">長者見。</p>
<lb n="0044c14"/>
<p id="pX31p0044c1401" rend="margin-left:1em">標出能見譬上我以佛眼觀見也。</p>
<p id="pX31p0044c1414" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明所見。</p>
<lb n="0044c15"/>
<p id="pX31p0044c1501">是大火從四面起。</p>
<lb n="0044c16"/>
<p id="pX31p0044c1601" rend="margin-left:1em">標出所見譬上所見六道眾生也大火譬三界五
<lb n="0044c17"/>濁八苦也四面譬身受心法也身受心法即宅之
<lb n="0044c18"/>四面身起淨倒受起樂倒心起常倒法起我倒起
<lb n="0044c19"/>此四倒故有生老病死愛別離怨憎會求不得五
<lb n="0044c20"/>陰盛苦譬如大火從四面起也若知身不淨受是
<lb n="0044c21"/>苦心無常法無我即煩惱火滅又依下文以生老
<lb n="0044c22"/>病死為四面也。</p>
<p id="pX31p0044c2207" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明驚怖。</p>
<lb n="0044c23"/>
<p id="pX31p0044c2301">即大驚怖而作是念我雖能於此所燒之門安穩得出。</p>
<lb n="0044c24"/>
<p id="pX31p0044c2401" rend="margin-left:1em">譬上為是眾生故而起大悲心也即大驚怖者念
<lb n="0045a01"/>其退大善憂其將起重惡故驚怖驚即對慈念其
<lb n="0045a02"/>無樂怖即對悲憂其有苦我雖下即是釋成慈悲
<lb n="0045a03"/>驚怖之義雖是未盡之辭明佛以智慧力能尋正
<lb n="0045a04"/>教見所詮諦不為五濁八苦所危故名安不為四
<lb n="0045a05"/>倒暴風所動故名穩蕭然累外故名出而眾生不
<lb n="0045a06"/>爾為火所燒如來慈悲猶為憂火所燒故言我雖
<lb n="0045a07"/>等也。</p>
<p id="pX31p0045a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">△四廣前所見。</p>
<lb n="0045a08"/>
<p id="pX31p0045a0801">而諸子等於火宅內樂著嬉戲不覺不知不驚不怖
<lb n="0045a09"/>火來逼身苦痛切<anchor xml:id="begd1e12146"/>己<anchor xml:id="endd1e12146"/>心不厭患無求出意。</p>
<lb n="0045a10"/>
<p id="pX31p0045a1001" rend="margin-left:1em">耽湎五塵名嬉空無所獲名戲空生徒死而無厭
<lb n="0045a11"/>離如彼兒戲都不言有火名不覺不解火是熱法
<lb n="0045a12"/>名不知不畏火能傷身名不驚不慮火能斷命故
<lb n="0045a13"/>不怖以譬眾生全不覺五陰八苦不知四倒三毒
<lb n="0045a14"/>既不識惑云何憂慮惑侵法身傷於慧命如是不
<lb n="0045a15"/>覺於苦不知於集不驚失道不怖失滅逼身者五
<lb n="0045a16"/>識也身為八苦所逼濁在五識以切<anchor xml:id="begd1e12170"/>己<anchor xml:id="endd1e12170"/>名為逼以
<lb n="0045a17"/>一一苦皆由五識以對於境故也心不厭患者心
<lb n="0045a18"/>即意識心王也不厭無常之苦不患煩惱之集也
<lb n="0045a19"/>無求出意者不修道求滅也。</p>
<p id="pX31p0045a1912" type="inline" rend="margin-left:1em">△二捨几用車譬二
<lb n="0045a20"/>初捨几譬二初勸門擬宜三初擬宜。</p>
<lb n="0045a21"/>
<p id="pX31p0045a2101">舍利弗是長者作是思惟我身手有力當以衣裓若
<lb n="0045a22"/>以几案從舍出之。</p>
<lb n="0045a23"/>
<p id="pX31p0045a2301" rend="margin-left:1em">譬上念用大化三七日思惟也身手有力者身譬
<lb n="0045a24"/>神通荷負手譬智慧提拔依三昧斷德則有神通
<lb n="0045b01"/>依智慧智德則有說法衣裓几案者三藏法師云
<lb n="0045b02"/>衣裓是外國盛華之器貢上貴人用此貯之今取
<lb n="0045b03"/>合譬文云若我但以神力及智慧力讚如來知見
<lb n="0045b04"/>力無畏者眾生不能以是得度神力即是身慧力
<lb n="0045b05"/>即是手如上說知見譬衣裓無畏譬几十力譬案
<lb n="0045b06"/>如來以神通發動此三法以智慧宣說此三法無
<lb n="0045b07"/>機息化當知知見譬衣裓名略義玄四無畏譬<anchor xml:id="begd1e12229"/>几<anchor xml:id="endd1e12229"/>
<lb n="0045b08"/>於法小廣十力譬案於法則廣佛於三七思惟欲
<lb n="0045b09"/>作如是廣略佛法說之而眾生不堪故言衣裓几
<lb n="0045b10"/>案也。</p>
<p id="pX31p0045b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不受。</p>
<lb n="0045b11"/>
<p id="pX31p0045b1101">復更思惟是舍唯有一門而復狹小諸子幼稚未有
<lb n="0045b12"/>所識戀著戲處。</p>
<lb n="0045b13"/>
<p id="pX31p0045b1301" rend="margin-left:1em">譬上眾生諸根鈍云何而可度也唯有一門門義
<lb n="0045b14"/>如上說今更明通別別者一謂一理一道清淨門
<lb n="0045b15"/>謂正教通於所通教理寬博則非狹小斷常及七
<lb n="0045b16"/>方便眾生不能以此理教自通將談無機故言狹
<lb n="0045b17"/>小耳通者理純無雜故言一即理能通故言門微
<lb n="0045b18"/>妙難知故言狹小幼稚者二萬佛所教無上道大
<lb n="0045b19"/>乘善根微弱名幼稚若聞大乘能生謗毀名未有
<lb n="0045b20"/>所識戀著戲處者前明善弱此明惡強即是因時
<lb n="0045b21"/>深著見愛果時深著依正欲界著六塵色界著禪
<lb n="0045b22"/>味無色界著定故上文云眾生諸根鈍著樂癡所
<lb n="0045b23"/>盲不堪聞大乘也。</p>
<p id="pX31p0045b2308" type="inline" rend="margin-left:1em">△三放捨。</p>
<lb n="0045b24"/>
<p id="pX31p0045b2401">或當墮落為火所燒。</p>
<lb n="0045c01"/>
<p id="pX31p0045c0101" rend="margin-left:1em">此是放捨善誘譬上無機息化我寧不說法疾入
<lb n="0045c02"/>於涅槃也墮落有二一者幼稚憶本戲處故墮落
<lb n="0045c03"/>二者都無識執物不堅故墮落初幼稚憶本戲處
<lb n="0045c04"/>譬著五欲墮在三途二善弱無識謗毀大乘墮落
<lb n="0045c05"/>三途也。</p>
<p id="pX31p0045c0504" type="inline" rend="margin-left:1em">△二誡門三初擬宜。</p>
<lb n="0045c06"/>
<p id="pX31p0045c0601">我當為說怖畏之事此舍<anchor xml:id="begd1e12309"/>已<anchor xml:id="endd1e12309"/>燒宜時疾出無令為火
<lb n="0045c07"/>之所燒害作是念<anchor xml:id="begd1e12317"/>已<anchor xml:id="endd1e12317"/>如所思惟具告諸子汝等速出。</p>
<lb n="0045c08"/>
<p id="pX31p0045c0801" rend="margin-left:1em">既著戲處故說怖事令得免五濁火燒五陰舍宜
<lb n="0045c09"/>應捨離故云宜時疾出若久住著必斷善根故云
<lb n="0045c10"/>無令為火之所燒害。</p>
<p id="pX31p0045c1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不受。</p>
<lb n="0045c11"/>
<p id="pX31p0045c1101">父雖憐愍善言誘喻而諸子等樂著嬉戲不肯信受
<lb n="0045c12"/>不驚不畏了無出心亦復不知何者是火何者為舍
<lb n="0045c13"/>云何為失。</p>
<lb n="0045c14"/>
<p id="pX31p0045c1401" rend="margin-left:1em">不驚不畏者不驚故不生聞慧不畏故不生思慧
<lb n="0045c15"/>不識八苦五濁能燒善根如不知火不識陰界入
<lb n="0045c16"/>法是諸苦器如不識舍不知喪失法身之由如不
<lb n="0045c17"/>知何者為失。</p>
<p id="pX31p0045c1706" type="inline" rend="margin-left:1em">△三放捨。</p>
<lb n="0045c18"/>
<p id="pX31p0045c1801">但東西走戲視父而<anchor xml:id="begd1e12362"/>已<anchor xml:id="endd1e12362"/>。</p>
<lb n="0045c19"/>
<p id="pX31p0045c1901" rend="margin-left:1em">背明向暗如東西生死往還速疾如馳走於中起
<lb n="0045c20"/>見愛如戲也雖用大擬不從大教故言視父而<anchor xml:id="begd1e12376"/>已<anchor xml:id="endd1e12376"/>。</p>
<lb n="0045c21"/>
<p id="pX31p0045c2101" rend="margin-left:1em">△二用車譬四初擬宜三車譬。</p>
<lb n="0045c22"/>
<p id="pX31p0045c2201">爾時長者即作是念此舍<anchor xml:id="begd1e12391"/>已<anchor xml:id="endd1e12391"/>為大火所燒我及諸子
<lb n="0045c23"/>若不時出必為所焚我今當設方便令諸子等得免
<lb n="0045c24"/>斯害。</p>
<lb n="0046a01"/>
<p id="pX31p0046a0101" rend="margin-left:1em">譬上尋念過去佛亦作三乘化也前言苦痛切<anchor xml:id="begd1e12408"/>己<anchor xml:id="endd1e12408"/>
<lb n="0046a02"/>猶是未死今云必為所焚即有死義也問上文於
<lb n="0046a03"/>所燒之門安穩得出今云若不時出必為所焚此
<lb n="0046a04"/>義云何答須知前得出者即是法身出今言若不
<lb n="0046a05"/>時出等者即是應身示同眾生有疾若眾生有善
<lb n="0046a06"/>成機受化則與應身時出若眾生善斷無機不受
<lb n="0046a07"/>化即不與應身時出即是俱為所焚也我今當設
<lb n="0046a08"/>方便者欲設三乘之權也。</p>
<p id="pX31p0046a0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二先心所好譬。</p>
<lb n="0046a09"/>
<p id="pX31p0046a0901">父知諸子先心各有所好種種珍玩奇異之物情必
<lb n="0046a10"/>樂著。</p>
<lb n="0046a11"/>
<p id="pX31p0046a1101" rend="margin-left:1em">譬上作是思惟時十方佛皆現等明有小乘得度
<lb n="0046a12"/>之機也其昔曾習小是知先心又知本曾習大名
<lb n="0046a13"/>知先心中厭老死名各有所好。</p>
<p id="pX31p0046a1313" type="inline" rend="margin-left:1em">△三三車希有譬
<lb n="0046a14"/>三初勸轉。</p>
<lb n="0046a15"/>
<p id="pX31p0046a1501">而告之言汝等所可玩好希有難得汝若不取後必
<lb n="0046a16"/>憂悔。</p>
<lb n="0046a17"/>
<p id="pX31p0046a1701" rend="margin-left:1em">此歎三車希有譬譬上施三乘思惟是事<anchor xml:id="begd1e12464"/>已<anchor xml:id="endd1e12464"/>即趣
<lb n="0046a18"/>波羅奈也。</p>
<p id="pX31p0046a1805" type="inline" rend="margin-left:1em">△二示轉。</p>
<lb n="0046a19"/>
<p id="pX31p0046a1901">如此種種羊車鹿車牛車今在門外可以遊戲。</p>
<lb n="0046a20"/>
<p id="pX31p0046a2001" rend="margin-left:1em">羊車譬聲聞乘鹿車譬緣覺乘牛車譬菩薩乘如
<lb n="0046a21"/>下文釋今在門外者今許在門外斷見思出三界
<lb n="0046a22"/>外方得故也。</p>
<p id="pX31p0046a2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△三證轉。</p>
<lb n="0046a23"/>
<p id="pX31p0046a2301">汝等於此火宅宜速出來隨汝所欲皆當與汝。</p>
<lb n="0046a24"/>
<p id="pX31p0046a2401" rend="margin-left:1em">皆當汝者<anchor xml:id="begd1e12501"/>己<anchor xml:id="endd1e12501"/>身既證亦使他證故名為與。</p>
<p id="pX31p0046a2417" type="inline" rend="margin-left:1em">△四適
<lb n="0046b01"/>子所願譬。</p>
<lb n="0046b02"/>
<p id="pX31p0046b0201">爾時諸子聞父所說珍玩之物適其願故心各勇銳
<lb n="0046b03"/>互相推排競共馳走爭出火宅。</p>
<lb n="0046b04"/>
<p id="pX31p0046b0401" rend="margin-left:1em">譬上受行悟入是名轉法輪等也前偈本略今譬
<lb n="0046b05"/>事廣廣明修因至果適願者機教相稱即聞慧也
<lb n="0046b06"/>心各勇銳者思心動慮即思慧也互相推排者推
<lb n="0046b07"/>四真諦理排伏見惑邪正未決名為互相此入修
<lb n="0046b08"/>慧屬煖頂位也競者競取勝理初則徧觀上下八
<lb n="0046b09"/>諦歷十六行相競趣真道後則縮觀至欲界苦諦
<lb n="0046b10"/>下趣苦法忍此是忍法位也共者是世第一位同
<lb n="0046b11"/>觀欲界苦諦與忍位不別故云共也馳走者入見
<lb n="0046b12"/>道十五心速疾見理故云馳走既斷見惑分得涅
<lb n="0046b13"/>槃譬上便有涅槃音也爭出者即修道位也爭出
<lb n="0046b14"/>三界成無學果斷思惑盡方出火宅即譬上及以
<lb n="0046b15"/>阿羅漢法僧差別名也。</p>
<p id="pX31p0046b1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△三等賜大車譬四初見
<lb n="0046b16"/>子免難歡喜譬。</p>
<lb n="0046b17"/>
<p id="pX31p0046b1701">是時長者見諸子等安穩得出皆於四衢道中露地
<lb n="0046b18"/>而坐無復障礙其心泰然歡喜踊躍。</p>
<lb n="0046b19"/>
<p id="pX31p0046b1901" rend="margin-left:1em">譬上我即作是念至今我喜無畏兩行一句偈也
<lb n="0046b20"/>若子未免難父則憂念若得離火心即泰然以子
<lb n="0046b21"/>歡喜其父亦喜也四衢者譬四諦也以四諦觀異
<lb n="0046b22"/>名為四衢見惑雖除思惑猶在不名露地三界思
<lb n="0046b23"/>盡名為露地住果不進故云而坐見思惑盡真諦
<lb n="0046b24"/>理顯故云無復障礙不為見思所局故云泰然生
<lb n="0046c01"/>滅度安穩想故言歡喜也。</p>
<p id="pX31p0046c0111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸子向父索車譬。</p>
<lb n="0046c02"/>
<p id="pX31p0046c0201">時諸子等各白父言父先所許玩好之具羊車鹿車
<lb n="0046c03"/>牛車願時賜與。</p>
<lb n="0046c04"/>
<p id="pX31p0046c0401" rend="margin-left:1em">譬上大乘機發我見佛子等志求佛道者兩行偈
<lb n="0046c05"/>也就此明索車文無索字依此請辭明索車耳索
<lb n="0046c06"/>有三意一機索者鹿苑證小之後至方等中冥有
<lb n="0046c07"/>大泴被斥不謗理在有求大乘之意名為機索二
<lb n="0046c08"/>情索者至般若會領知大法樂大心起縱不彰言
<lb n="0046c09"/>索義漸切名為情索三口索者來至法華因方便
<lb n="0046c10"/>品初聞佛略說皆稱為方便動宿疑情是故發言
<lb n="0046c11"/>三請名為口索也。</p>
<p id="pX31p0046c1108" type="inline" rend="margin-left:1em">△三等賜諸子大車譬三初總
<lb n="0046c12"/>標兩章二初子等。</p>
<lb n="0046c13"/>
<p id="pX31p0046c1301">舍利弗爾時長者各賜諸子。</p>
<lb n="0046c14"/>
<p id="pX31p0046c1401" rend="margin-left:1em">此下譬上於諸菩薩中正直捨方便但說無上道
<lb n="0046c15"/>也此明子等譬一切眾生等有佛性佛性天真本
<lb n="0046c16"/>來同故等是子也。</p>
<p id="pX31p0046c1608" type="inline" rend="margin-left:1em">△二車等。</p>
<lb n="0046c17"/>
<p id="pX31p0046c1701">等一大車。</p>
<lb n="0046c18"/>
<p id="pX31p0046c1801" rend="margin-left:1em">此明車等以法等故無非佛法譬一切法皆摩訶
<lb n="0046c19"/>衍摩訶衍同故等是大車而言各賜者各隨本習
<lb n="0046c20"/>四諦六度無量諸法開示真實舊習不同故言各
<lb n="0046c21"/>皆摩訶衍故言大車也。</p>
<p id="pX31p0046c2110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣明車等二初廣敘
<lb n="0046c22"/>體三初敘高廣。</p>
<lb n="0046c23"/>
<p id="pX31p0046c2301">其車高廣眾寶莊校周帀欄楯四面懸鈴又於其上
<lb n="0046c24"/>張設幰蓋亦以珍奇雜寶而嚴飾之寶繩交絡垂諸
<lb n="0047a01"/>華纓重敷婉筵安置丹枕。</p>
<lb n="0047a02"/>
<p id="pX31p0047a0201" rend="margin-left:1em">假名車有高廣相譬如來知見深遠橫周法界之
<lb n="0047a03"/>邊際豎徹三諦之源底故言高廣眾寶莊校譬萬
<lb n="0047a04"/>行修飾周帀欄楯譬總持持萬善遮眾惡四面懸
<lb n="0047a05"/>鈴譬四辯下化眾生張設幰葢譬四無量眾德之
<lb n="0047a06"/>中慈悲最高普覆一切也珍奇雜寶而嚴飾之者
<lb n="0047a07"/>真實萬善嚴此慈悲大經云慈若具足十力無畏
<lb n="0047a08"/>名如來慈寶繩交絡譬四弘誓堅固大慈心垂諸
<lb n="0047a09"/>華纓譬四攝神通等悅動眾生亦譬七覺玅鬘也
<lb n="0047a10"/>重敷婉筵譬觀鍊熏修一切諸禪重沓柔軟安置
<lb n="0047a11"/>丹枕枕有內外若車外枕者車若駕運隨所到處
<lb n="0047a12"/>須此支昂譬即動而靜即靜而動動靜即十乘中
<lb n="0047a13"/>通塞義也若車內枕者休息身首譬一行三昧息
<lb n="0047a14"/>一切智一切行丹即赤色譬無分別法也。</p>
<p id="pX31p0047a1417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明
<lb n="0047a15"/>白牛。</p>
<lb n="0047a16"/>
<p id="pX31p0047a1601">駕以白牛膚色充潔形體姝好有大筋力行步平正
<lb n="0047a17"/>其疾如風。</p>
<lb n="0047a18"/>
<p id="pX31p0047a1801" rend="margin-left:1em">駕以白牛者譬無漏般若能導諦緣度一切萬行
<lb n="0047a19"/>到薩婆若白是色本即與本淨無漏相應體具萬
<lb n="0047a20"/>德如膚充煩惱不染如色潔又四念處為白牛四
<lb n="0047a21"/>正勤中二世善滿如膚充二世惡盡如色潔四如
<lb n="0047a22"/>意足稱行者心如形體姝好筋譬五根住立能生
<lb n="0047a23"/>義也力譬五力摧伏幹用義也行步平正譬定慧
<lb n="0047a24"/>均等又譬七覺調平其疾如風譬八正道中行速
<lb n="0047b01"/>疾到薩婆若也。</p>
<p id="pX31p0047b0107" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明僕從。</p>
<lb n="0047b02"/>
<p id="pX31p0047b0201">又多僕從而侍衛之。</p>
<lb n="0047b03"/>
<p id="pX31p0047b0301" rend="margin-left:1em">僕從者譬方便波羅蜜能屈曲隨人給侍使令即
<lb n="0047b04"/>眾魔外道二乘小行皆隨方便智用故淨名云皆
<lb n="0047b05"/>吾侍也又果地神通運役隨意即僕從也。</p>
<p id="pX31p0047b0517" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋
<lb n="0047b06"/>有車由。</p>
<lb n="0047b07"/>
<p id="pX31p0047b0701">所以者何是大長者財富無量種種諸藏悉皆充溢。</p>
<lb n="0047b08"/>
<p id="pX31p0047b0801" rend="margin-left:1em">有車之由由財富藏溢以譬果地福慧圓滿藏有
<lb n="0047b09"/>行藏理藏一切法趣檀尸忍等是趣不過是約行
<lb n="0047b10"/>為如來藏一切法趣陰入界根塵等是趣不過是
<lb n="0047b11"/>約理為如來藏自行此行理名充以此化他名溢。</p>
<lb n="0047b12"/>
<p id="pX31p0047b1201" rend="margin-left:1em">△三廣明心等二初廣心等。</p>
<lb n="0047b13"/>
<p id="pX31p0047b1301">而作是念我財物無極不應以下劣小車與諸子等
<lb n="0047b14"/>今此幼童皆是吾子愛無偏黨我有如是七寶大車
<lb n="0047b15"/>其數無量應當等心各各與之不宜差別。</p>
<lb n="0047b16"/>
<p id="pX31p0047b1601" rend="margin-left:1em">此明心等由財物無極是子無偏是故心等若富
<lb n="0047b17"/>而非子是子而貧則心不得等七寶大車其數無
<lb n="0047b18"/>量者譬今經開顯若教若行皆摩訶衍又方等般
<lb n="0047b19"/>若念處正勤根力覺道種種異名皆開示實相歷
<lb n="0047b20"/>一切法亦復如是故言無量各各與之等者不移
<lb n="0047b21"/>本習而示真實如身子於智慧開佛知見具一切
<lb n="0047b22"/>佛法目連於禪定開佛知見餘人亦爾以心等故
<lb n="0047b23"/>不宜差別也。</p>
<p id="pX31p0047b2306" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋心等。</p>
<lb n="0047b24"/>
<p id="pX31p0047b2401">所以者何以我此物周給一國猶尚不匱何況諸子。</p>
<lb n="0047c01"/>
<p id="pX31p0047c0101" rend="margin-left:1em">初釋財多尚周一國況復諸子譬大圓因徧該善
<lb n="0047c02"/>惡況佛知見耶次釋子等者非子尚充況是子耶
<lb n="0047c03"/>譬佛無緣者尚度況有緣子耶。</p>
<p id="pX31p0047c0313" type="inline" rend="margin-left:1em">△四諸子得車歡
<lb n="0047c04"/>喜譬。</p>
<lb n="0047c05"/>
<p id="pX31p0047c0501">是時諸子各乘大車得未曾有非本所望。</p>
<lb n="0047c06"/>
<p id="pX31p0047c0601" rend="margin-left:1em">譬上菩薩聞是法疑網皆<anchor xml:id="begd1e12844"/>已<anchor xml:id="endd1e12844"/>除也三乘之人本求
<lb n="0047c07"/>羊鹿水牛之車期出分段今得白牛大車盡於變
<lb n="0047c08"/>易過本所望豈不歡喜。</p>
<p id="pX31p0047c0810" type="inline" rend="margin-left:1em">△四長者不虗譬三初問
<lb n="0047c09"/>起。</p>
<lb n="0047c10"/>
<p id="pX31p0047c1001">舍利弗於汝意云何是長者等與諸子珍寶大車寧
<lb n="0047c11"/>有虗妄不。</p>
<lb n="0047c12"/>
<p id="pX31p0047c1201" rend="margin-left:1em">初佛問者本但許三而今與一非虗妄不欲令身
<lb n="0047c13"/>子領實故以虗妄問之。</p>
<p id="pX31p0047c1310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答釋二初免難不虗
<lb n="0047c14"/>
(亦名以重易輕不虛)
三初標章。</p>
<lb n="0047c15"/>
<p id="pX31p0047c1501">舍利弗言不也世尊是長者但令諸子得免火難全
<lb n="0047c16"/>其軀命非為虗妄。</p>
<lb n="0047c17"/>
<p id="pX31p0047c1701" rend="margin-left:1em">△二解釋。</p>
<lb n="0047c18"/>
<p id="pX31p0047c1801">何以故若全身命便為<anchor xml:id="begd1e12908"/>已<anchor xml:id="endd1e12908"/>得玩好之具。</p>
<lb n="0047c19"/>
<p id="pX31p0047c1901" rend="margin-left:1em">全身免火便為<anchor xml:id="begd1e12919"/>已<anchor xml:id="endd1e12919"/>得大寶濟子重命所得豈虗。</p>
<p id="pX31p0047c1919" type="inline" rend="margin-left:1em">○
<lb n="0047c20"/>妙樂云全於小乘五分法身入空慧命則為<anchor xml:id="begd1e12931"/>已<anchor xml:id="endd1e12931"/>得
<lb n="0047c21"/>昔來所玩況於火宅方便濟苦本在大耶。</p>
<p id="pX31p0047c2117" type="inline" rend="margin-left:1em">△三況
<lb n="0047c22"/>結。</p>
<lb n="0047c23"/>
<p id="pX31p0047c2301">況復方便於彼火宅而拔濟之。</p>
<lb n="0047c24"/>
<p id="pX31p0047c2401" rend="margin-left:1em">免八苦之火全五分之身<anchor xml:id="begd1e12954"/>已<anchor xml:id="endd1e12954"/>是大寶況二萬佛所
<lb n="0048a01"/>大乘慧命圓因成就佛知見開寧是虗妄。</p>
<p id="pX31p0048a0117" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不
<lb n="0048a02"/>乖本心不虗
(亦名過本所望不虛)
初標章。</p>
<lb n="0048a03"/>
<p id="pX31p0048a0301">世尊若是長者乃至不與最小一車猶不虗妄。</p>
<lb n="0048a04"/>
<p id="pX31p0048a0401" rend="margin-left:1em">初標不乖本心章本知無三意令不謗不謗則不
<lb n="0048a05"/>乖本心。</p>
<p id="pX31p0048a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">△二解釋。</p>
<lb n="0048a06"/>
<p id="pX31p0048a0601">何以故是長者先作是意我以方便令子得出以是
<lb n="0048a07"/>因緣無虗妄也。</p>
<lb n="0048a08"/>
<p id="pX31p0048a0801" rend="margin-left:1em">本知無小而許小者意令方便得出火宅既昔方
<lb n="0048a09"/>便非佛本意不與小車不乖本意豈虗妄耶。</p>
<p id="pX31p0048a0918" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0048a10"/>況結。</p>
<lb n="0048a11"/>
<p id="pX31p0048a1101">何況長者自知財富無量欲饒泴諸子等與大車。</p>
<lb n="0048a12"/>
<p id="pX31p0048a1201" rend="margin-left:1em">與一大車過本所望是故不虗。</p>
<p id="pX31p0048a1213" type="inline" rend="margin-left:1em">△三述歎。</p>
<lb n="0048a13"/>
<p id="pX31p0048a1301">佛告舍利弗善哉善哉如汝所言。</p>
<lb n="0048a14"/>
<p id="pX31p0048a1401" rend="margin-left:1em">二善哉者述其免難不乖二不虗也問佛何不自
<lb n="0048a15"/>說不虗答佛許三與一自說為難身子說不虗取
<lb n="0048a16"/>信為易。</p>
<p id="pX31p0048a1604" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬二初合總譬六初合上長者三
<lb n="0048a17"/>初合位號。</p>
<lb n="0048a18"/>
<p id="pX31p0048a1801">舍利弗如來亦復如是。</p>
<lb n="0048a19"/>
<p id="pX31p0048a1901" rend="margin-left:1em">此下合上長者有名行位號德業等如來亦復如
<lb n="0048a20"/>是先合位號如來無量德號略舉十義<anchor xml:id="begd1e13066"/>已<anchor xml:id="endd1e13066"/>如上說。</p>
<lb n="0048a21"/>
<p id="pX31p0048a2101" rend="margin-left:1em">△二合名行。</p>
<lb n="0048a22"/>
<p id="pX31p0048a2201">則為一切世間之父。</p>
<lb n="0048a23"/>
<p id="pX31p0048a2301" rend="margin-left:1em">一切世間將處所以定名行上云國邑聚落今合
<lb n="0048a24"/>直云一切世間通指同居方便實報三土皆是妙
<lb n="0048b01"/>色妙心果報之處如來徧應三處即一切世間之
<lb n="0048b02"/>父也。</p>
<p id="pX31p0048b0203" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合德業。</p>
<lb n="0048b03"/>
<p id="pX31p0048b0301">於諸怖畏衰惱憂患無明闇蔽永盡無餘而悉成就
<lb n="0048b04"/>無量知見力無所畏有大神力及智慧力具足方便
<lb n="0048b05"/>智慧波羅蜜。</p>
<lb n="0048b06"/>
<p id="pX31p0048b0601" rend="margin-left:1em">於諸怖畏無明永盡合上衰邁顯斷德也成就無
<lb n="0048b07"/>量知見合上年高顯智德也力無畏等合上外德
<lb n="0048b08"/>財富無量也神力者深修禪定能得神通合上田
<lb n="0048b09"/>也智慧力者智必照境如身之託處合上宅也具
<lb n="0048b10"/>足方便波羅蜜者合上諸僕從也。</p>
<p id="pX31p0048b1014" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合五百人。</p>
<lb n="0048b11"/>
<p id="pX31p0048b1101">大慈大悲常無懈倦恒求善事利益一切。</p>
<lb n="0048b12"/>
<p id="pX31p0048b1201" rend="margin-left:1em">慈悲是施化之本一切是五道恒為慈悲所被合
<lb n="0048b13"/>上五百人也。</p>
<p id="pX31p0048b1306" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合舍宅譬。</p>
<lb n="0048b14"/>
<p id="pX31p0048b1401">而生三界朽故火宅。</p>
<lb n="0048b15"/>
<p id="pX31p0048b1501" rend="margin-left:1em">合上其家廣大。</p>
<p id="pX31p0048b1507" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合三十子。</p>
<lb n="0048b16"/>
<p id="pX31p0048b1601">為度眾生。</p>
<lb n="0048b17"/>
<p id="pX31p0048b1701" rend="margin-left:1em">眾生有緣親者前度合上三十子也。</p>
<p id="pX31p0048b1715" type="inline" rend="margin-left:1em">△五合上火
<lb n="0048b18"/>起。</p>
<lb n="0048b19"/>
<p id="pX31p0048b1901">生老病死憂悲苦惱愚癡暗蔽三毒之火。</p>
<lb n="0048b20"/>
<p id="pX31p0048b2001" rend="margin-left:1em">合上歘然火起譬也。</p>
<p id="pX31p0048b2009" type="inline" rend="margin-left:1em">△六合上一門。</p>
<lb n="0048b21"/>
<p id="pX31p0048b2101">教化令得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0048b22"/>
<p id="pX31p0048b2201" rend="margin-left:1em">教能詮理尋理起行即得菩提故知教理共用合
<lb n="0048b23"/>上唯有一門譬也。</p>
<p id="pX31p0048b2308" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合別譬四初合見火譬四
<lb n="0048b24"/>初合能見眼。</p>
<lb n="0048c01"/>
<p id="pX31p0048c0101">見。</p>
<lb n="0048c02"/>
<p id="pX31p0048c0201" rend="margin-left:1em">合上能見之眼即是如來寂照智眼能見也。</p>
<p id="pX31p0048c0218" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0048c03"/>合所見火。</p>
<lb n="0048c04"/>
<p id="pX31p0048c0401">諸眾生為生老病死憂悲苦惱之所燒煑亦以五欲
<lb n="0048c05"/>財利故受種種苦又以貪著追求故現受眾苦後受
<lb n="0048c06"/>地獄畜生餓鬼之苦若生天上及在人間貧窮困苦
<lb n="0048c07"/>愛別離苦怨憎會苦如是等種種諸苦。</p>
<lb n="0048c08"/>
<p id="pX31p0048c0801" rend="margin-left:1em">合上所見之火從四面起此中明八苦為火四苦
<lb n="0048c09"/>如文貪著追求求不得苦後受地獄天上人間五
<lb n="0048c10"/>盛陰苦愛離怨會如文此八苦從四倒四面起。</p>
<p id="pX31p0048c1019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0048c11"/>三合廣所見。</p>
<lb n="0048c12"/>
<p id="pX31p0048c1201">眾生沒在其中歡喜遊戲不覺不知不驚不怖亦不
<lb n="0048c13"/>生厭不求解脫於此三界火宅東西馳走雖遭大苦
<lb n="0048c14"/>不以為患。</p>
<lb n="0048c15"/>
<p id="pX31p0048c1501" rend="margin-left:1em">合上所見火譬諸子不覺不知等也不觀苦集故
<lb n="0048c16"/>不生厭不觀道滅故不求解脫雖遭大苦不以為
<lb n="0048c17"/>患合上心不厭患無求出意也。</p>
<p id="pX31p0048c1713" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合起怖畏。</p>
<lb n="0048c18"/>
<p id="pX31p0048c1801">舍利弗佛見此<anchor xml:id="begd1e13265"/>已<anchor xml:id="endd1e13265"/>便作是念我為眾生之父應拔其
<lb n="0048c19"/>苦難與無量無邊佛智慧樂令其遊戲。</p>
<lb n="0048c20"/>
<p id="pX31p0048c2001" rend="margin-left:1em">合上我雖能於此所燒之門安隱得出意也應拔
<lb n="0048c21"/>其苦難者即大悲之力拔五濁之苦也與無量者
<lb n="0048c22"/>即大慈之力與其大樂。</p>
<p id="pX31p0048c2210" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合捨几用車譬二初
<lb n="0048c23"/>合捨几三初合擬宜。</p>
<lb n="0048c24"/>
<p id="pX31p0048c2401">舍利弗如來復作是念若我但以神力及智慧力捨
<lb n="0049a01"/>於方便為諸眾生讚如來知見力無所畏眾生不能
<lb n="0049a02"/>以是得度。</p>
<lb n="0049a03"/>
<p id="pX31p0049a0301" rend="margin-left:1em">上譬有勸誡今但合勸不合誡勸修為正誡惡是
<lb n="0049a04"/>傍故也今擬宜中但以神力者合上身力智慧力
<lb n="0049a05"/>者合上手力讚如來知見合衣裓力無畏合几案
<lb n="0049a06"/>若佛初出即用此擬宜眾生不能以此得度也。</p>
<p id="pX31p0049a0619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0049a07"/>二合無機。</p>
<lb n="0049a08"/>
<p id="pX31p0049a0801">所以者何是諸眾生未免生老病死憂悲苦惱而為
<lb n="0049a09"/>三界火宅所燒何由能解佛之智慧。</p>
<lb n="0049a10"/>
<p id="pX31p0049a1001" rend="margin-left:1em">釋不得度合上子不受勸譬也正由五濁障重未
<lb n="0049a11"/>免生死等火大乘微妙不能得入故言何由能解
<lb n="0049a12"/>佛之智慧此一句合上唯有一門而復狹小小故
<lb n="0049a13"/>不能解佛智慧也。</p>
<p id="pX31p0049a1308" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合息化三初牒前三譬三
<lb n="0049a14"/>初身手救不得譬。</p>
<lb n="0049a15"/>
<p id="pX31p0049a1501">舍利弗如彼長者雖復身手有力而不用之。</p>
<lb n="0049a16"/>
<p id="pX31p0049a1601" rend="margin-left:1em">合上放捨善誘無機息化此文雖無放捨語譬及
<lb n="0049a17"/>譬本息化意甚分明也。</p>
<p id="pX31p0049a1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二牒施三車譬。</p>
<lb n="0049a18"/>
<p id="pX31p0049a1801">但以殷勤方便勉濟諸子火宅之難。</p>
<lb n="0049a19"/>
<p id="pX31p0049a1901" rend="margin-left:1em">△三牒等賜大車譬。</p>
<lb n="0049a20"/>
<p id="pX31p0049a2001">然後各與珍寶大車。</p>
<lb n="0049a21"/>
<p id="pX31p0049a2101" rend="margin-left:1em">△二正合息化。</p>
<lb n="0049a22"/>
<p id="pX31p0049a2201">如來亦復如是雖有力無所畏而不用之。</p>
<lb n="0049a23"/>
<p id="pX31p0049a2301" rend="margin-left:1em">△二合用車四初合擬宜三車。</p>
<lb n="0049a24"/>
<p id="pX31p0049a2401">但以智慧方便於三界火宅拔濟眾生。</p>
<lb n="0049b01"/>
<p id="pX31p0049b0101" rend="margin-left:1em">△二合知子先心。</p>
<lb n="0049b02"/>
<p id="pX31p0049b0201">為說三乘聲聞辟支佛佛乘。</p>
<lb n="0049b03"/>
<p id="pX31p0049b0301" rend="margin-left:1em">三乘者乘以運載為義各以諦緣度為乘運出三
<lb n="0049b04"/>界歸於涅槃。</p>
<p id="pX31p0049b0406" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合歎車希有三初合示轉。</p>
<lb n="0049b05"/>
<p id="pX31p0049b0501">而作是言汝等莫得樂住三界火宅勿貪麤弊色聲
<lb n="0049b06"/>香味觸也若貪著生愛則為所燒汝速出三界當得
<lb n="0049b07"/>三乘聲聞辟支佛佛乘。</p>
<lb n="0049b08"/>
<p id="pX31p0049b0801" rend="margin-left:1em">三界是示苦諦速出三界是示滅道二諦滅道即
<lb n="0049b09"/>是示其三界外有智斷三乘之果故令速出三界
<lb n="0049b10"/>當得三乘三乘正取道滅為體合上三車今在門
<lb n="0049b11"/>外可以遊戲也。</p>
<p id="pX31p0049b1107" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合證轉。</p>
<lb n="0049b12"/>
<p id="pX31p0049b1201">我今為汝保任此事終不虗也汝等但當勤修精進
<lb n="0049b13"/>如來以是方便誘進眾生。</p>
<lb n="0049b14"/>
<p id="pX31p0049b1401" rend="margin-left:1em">合上隨汝所欲皆當與汝也。</p>
<p id="pX31p0049b1412" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合勸轉。</p>
<lb n="0049b15"/>
<p id="pX31p0049b1501">復作是言汝等當知此三乘法皆是聖所稱歎自在
<lb n="0049b16"/>無繫無所依求乘是三乘以無漏根力覺道禪定解
<lb n="0049b17"/>脫三昧等而自娛樂便得無量安穩快樂。</p>
<lb n="0049b18"/>
<p id="pX31p0049b1801" rend="margin-left:1em">合上歎希有如此三乘是諸佛方便引物儀式故
<lb n="0049b19"/>眾聖所稱我無生智為自在得盡智為無繫我生
<lb n="0049b20"/>
<anchor xml:id="begd1e13470"/>已<anchor xml:id="endd1e13470"/>盡不受後有名無所依所作<anchor xml:id="begd1e13476"/>已<anchor xml:id="endd1e13476"/>辦梵行<anchor xml:id="begd1e13482"/>已<anchor xml:id="endd1e13482"/>立名
<lb n="0049b21"/>無所求以無漏等勤修道品也住於真空涅槃故
<lb n="0049b22"/>云安穩快樂也。</p>
<p id="pX31p0049b2207" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合適子所願三初合羊車。</p>
<lb n="0049b23"/>
<p id="pX31p0049b2301">舍利弗若有眾生內有智性從佛世尊聞法信受殷
<lb n="0049b24"/>勤精進欲速出三界自求涅槃是名聲聞乘如彼諸
<lb n="0049c01"/>子為求羊車出於火宅。</p>
<lb n="0049c02"/>
<p id="pX31p0049c0201" rend="margin-left:1em">內有智性者宿習三乘樂欲成三乘智性故佛施
<lb n="0049c03"/>三乘之教也內有智性乃至從佛聞法信受合上
<lb n="0049c04"/>聞父所說珍玩之物適其願故聞慧也殷勤合上
<lb n="0049c05"/>心各勇銳思慧也精進合上推排推是推理排是
<lb n="0049c06"/>排惡惡去故精理明故進修慧也欲速出下合上
<lb n="0049c07"/>競共馳走是名聲聞乘合上爭出火宅三乘修行
<lb n="0049c08"/>皆有此四聲聞不能化他如羊不顧後群故以羊
<lb n="0049c09"/>車譬聲聞乘。</p>
<p id="pX31p0049c0906" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合鹿車。</p>
<lb n="0049c10"/>
<p id="pX31p0049c1001">若有眾生從佛世尊聞法信受殷勤精進求自然慧
<lb n="0049c11"/>樂獨善寂深知諸法因緣是名辟支佛乘如彼諸子
<lb n="0049c12"/>為求鹿車出於火宅。</p>
<lb n="0049c13"/>
<p id="pX31p0049c1301" rend="margin-left:1em">梵語辟支迦羅此云緣覺言求自然慧者從十二
<lb n="0049c14"/>因緣門入支佛是法行人從佗聞法少自推義多
<lb n="0049c15"/>故取譬於鹿鹿不依人故也。</p>
<p id="pX31p0049c1512" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合牛車。</p>
<lb n="0049c16"/>
<p id="pX31p0049c1601">若有眾生從佛世尊聞法信受勤修精進求一切智
<lb n="0049c17"/>佛智自然智無師智如來知見力無所畏愍念安樂
<lb n="0049c18"/>無量眾生利泴天人度脫一切是名大乘菩薩求此
<lb n="0049c19"/>乘故名為摩訶薩如彼諸子為求牛車出於火宅。</p>
<lb n="0049c20"/>
<p id="pX31p0049c2001" rend="margin-left:1em">菩薩稱一切智不同二乘乃是佛智菩薩望此修
<lb n="0049c21"/>因即是大乘兼運之意也菩薩慈悲化物如牛之
<lb n="0049c22"/>安忍運載故以牛車譬菩薩乘也然有小白之異
<lb n="0049c23"/>小牛車喻六度乘大白牛車喻一佛乘也。</p>
<p id="pX31p0049c2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合
<lb n="0049c24"/>等賜大車二初牒二譬二初牒免難。</p>
<lb n="0050a01"/>
<p id="pX31p0050a0101">舍利弗如彼長者見諸子等安穩得出火宅到無畏
<lb n="0050a02"/>處。</p>
<lb n="0050a03"/>
<p id="pX31p0050a0301" rend="margin-left:1em">上譬有四今但合二合免難義兼索車合等賜義
<lb n="0050a04"/>兼歡喜。</p>
<p id="pX31p0050a0404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二牒等賜。</p>
<lb n="0050a05"/>
<p id="pX31p0050a0501">自惟財富無量等以大車而賜諸子。</p>
<lb n="0050a06"/>
<p id="pX31p0050a0601" rend="margin-left:1em">△二雙合二譬二初合免難。</p>
<lb n="0050a07"/>
<p id="pX31p0050a0701">如來亦復如是為一切眾生之父若見無量億千眾
<lb n="0050a08"/>生以佛教門出三界苦怖畏險道得涅槃樂。</p>
<lb n="0050a09"/>
<p id="pX31p0050a0901" rend="margin-left:1em">門有三義謂入出別若三界為宅五陰為舍由迷
<lb n="0050a10"/>一色心而入一色心即是入宅生死之門出義者
<lb n="0050a11"/>是乘從三界出即是稟藏通二教教下所詮為門
<lb n="0050a12"/>若別義者即是稟別教下所詮為門也今言佛教
<lb n="0050a13"/>門正是藏通二教教下之理共為門得出三界而
<lb n="0050a14"/>免難也。</p>
<p id="pX31p0050a1404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合等賜五初合有車之由。</p>
<lb n="0050a15"/>
<p id="pX31p0050a1501">如來爾時便作是念我有無量無邊智慧力無畏等
<lb n="0050a16"/>諸佛法藏。</p>
<lb n="0050a17"/>
<p id="pX31p0050a1701" rend="margin-left:1em">無量智慧者合上財富無量庫藏充溢也。</p>
<p id="pX31p0050a1717" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合
<lb n="0050a18"/>廣其心等。</p>
<lb n="0050a19"/>
<p id="pX31p0050a1901">是諸眾生皆是我子等與大乘不令有人獨得滅度
<lb n="0050a20"/>皆以如來滅度而滅度之。</p>
<lb n="0050a21"/>
<p id="pX31p0050a2101" rend="margin-left:1em">合上我則物無極不應以下劣小車與諸子也如
<lb n="0050a22"/>來滅度者即大乘三德涅槃也。</p>
<p id="pX31p0050a2213" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合等心章門。</p>
<lb n="0050a23"/>
<p id="pX31p0050a2301">是諸眾生脫三界者。</p>
<lb n="0050a24"/>
<p id="pX31p0050a2401" rend="margin-left:1em">合上各賜諸子等也。</p>
<p id="pX31p0050a2409" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合等車章門。</p>
<lb n="0050b01"/>
<p id="pX31p0050b0101">悉與諸佛禪定解脫等娛樂之具。</p>
<lb n="0050b02"/>
<p id="pX31p0050b0201" rend="margin-left:1em">合上等一大車。</p>
<p id="pX31p0050b0207" type="inline" rend="margin-left:1em">△五合正廣大車。</p>
<lb n="0050b03"/>
<p id="pX31p0050b0301">皆是一相一種聖所稱歎能生淨妙第一之樂。</p>
<lb n="0050b04"/>
<p id="pX31p0050b0401" rend="margin-left:1em">合上高廣乃至僕從等大車譬也一相是實相即
<lb n="0050b05"/>法身一種是種智即般若能生淨妙之樂樂即無
<lb n="0050b06"/>苦名為解脫三德高廣具足莊嚴收羅眾德名摩
<lb n="0050b07"/>訶衍也。</p>
<p id="pX31p0050b0704" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合無虗妄譬一初牒許小與大。</p>
<lb n="0050b08"/>
<p id="pX31p0050b0801">舍利弗如彼長者初以三車誘引諸子然後但與大
<lb n="0050b09"/>車寶物莊嚴安隱第一然彼長者無虗妄之咎。</p>
<lb n="0050b10"/>
<p id="pX31p0050b1001" rend="margin-left:1em">三車誘引本為除其五濁五濁既除大善自全故
<lb n="0050b11"/>但與大車也。</p>
<p id="pX31p0050b1106" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合不乖本心二初合解釋。</p>
<lb n="0050b12"/>
<p id="pX31p0050b1201">如來亦復如是無有虗妄初說三乘引導眾生然後
<lb n="0050b13"/>但以大乘而度脫之。</p>
<lb n="0050b14"/>
<p id="pX31p0050b1401" rend="margin-left:1em">合上我以方便令子得出。</p>
<p id="pX31p0050b1411" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合結況。</p>
<lb n="0050b15"/>
<p id="pX31p0050b1501">何以故如來有無量智慧力無所畏諸法之藏能與
<lb n="0050b16"/>一切眾生大乘之法但不盡能受舍利弗以是因緣
<lb n="0050b17"/>當知諸佛方便力故於一佛乘分別說三。</p>
<lb n="0050b18"/>
<p id="pX31p0050b1801" rend="margin-left:1em">此明如來出世本欲說大但為小智者樂著三界
<lb n="0050b19"/>故以方便而誘引之既得出<anchor xml:id="begd1e13763"/>已<anchor xml:id="endd1e13763"/>還與大乘即稱本
<lb n="0050b20"/>心故言能與眾生大乘之法但不盡能受也。</p>
<p id="pX31p0050b2018" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0050b21"/>偈頌二初重頌上長行二勸信流通初文又二初
<lb n="0050b22"/>頌開譬二頌合譬初文又二初頌總譬二頌別譬
<lb n="0050b23"/>初文又四初頌長者。</p>
<lb n="0050b24"/>
<p id="pX31p0050b2401">佛欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0050c01"/>
<p id="pX31p0050c0101">譬如長者。</p>
<lb n="0050c02"/>
<p id="pX31p0050c0201" rend="margin-left:1em">頌上位號兼得名行德業既有長人之德即知名
<lb n="0050c03"/>行徧為國邑所崇亦知內外年德俱高內合婆伽
<lb n="0050c04"/>婆即位號自知佛具足智斷慈悲萬德。</p>
<p id="pX31p0050c0416" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌舍
<lb n="0050c05"/>宅二初頌宅廣大。</p>
<lb n="0050c06"/>
<p id="pX31p0050c0601">有一大宅。</p>
<lb n="0050c07"/>
<p id="pX31p0050c0701" rend="margin-left:1em">譬三界無大宅。</p>
<p id="pX31p0050c0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌廣宅體。</p>
<lb n="0050c08"/>
<p id="pX31p0050c0801">其宅久故而復頓弊堂舍高危柱根摧朽梁棟傾斜
<lb n="0050c09"/>基陛隤毀牆壁<anchor xml:id="begd1e13825"/>圮<anchor xml:id="endd1e13825"/>坼泥塗阤落覆苫亂墜椽梠差脫
<lb n="0050c10"/>周鄣屈曲雜穢充徧。</p>
<lb n="0050c11"/>
<p id="pX31p0050c1101" rend="margin-left:1em">此三行廣出宅體明所燒相三界無始為久非今
<lb n="0050c12"/>所造為故無常卑鄙名頓弊色界為堂欲界為舍
<lb n="0050c13"/>不免墮落名為高危命根支持如柱三相所遷名
<lb n="0050c14"/>摧朽也意識綱維以為梁棟諸苦所壞如傾斜過
<lb n="0050c15"/>去行業為基陛衰老之時為頹毀四大為牆壁皮
<lb n="0050c16"/>膚為泥塗皮膚皺朽為<anchor xml:id="begd1e13852"/>圮<anchor xml:id="endd1e13852"/>坼壯色鮮淨如初泥塗
<lb n="0050c17"/>老貌枯悴為阤落髮鬚朽老則皆脫落如覆苫亂
<lb n="0050c18"/>墜筋骨老弱支節不援如椽梠差脫三十六物更
<lb n="0050c19"/>相隔障故云周障肚腸盤迴故云屈曲非但無常
<lb n="0050c20"/>所遷亦有不淨苦等故云雜穢充徧也。</p>
<p id="pX31p0050c2016" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌五
<lb n="0050c21"/>百人。</p>
<lb n="0050c22"/>
<p id="pX31p0050c2201">有五百人止住其中。</p>
<lb n="0050c23"/>
<p id="pX31p0050c2301" rend="margin-left:1em">二乘根性為五道所攝兼得三十子譬也。</p>
<p id="pX31p0050c2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌
<lb n="0050c24"/>火起譬四初明地上事譬欲界火起四初明所燒
<lb n="0051a01"/>類譬眾生十使二初正明所燒二初明禽獸被燒
<lb n="0051a02"/>譬五鈍使二初譬五初譬慢使。</p>
<lb n="0051a03"/>
<p id="pX31p0051a0301">䲭梟鵰鷲烏鵲鳩鴿。</p>
<lb n="0051a04"/>
<p id="pX31p0051a0401" rend="margin-left:1em">慢使眾生自舉輕他如鳥為性陵高下視故以八
<lb n="0051a05"/>鳥譬八慢陵他為慢自貴為憍文殊問經明八憍
<lb n="0051a06"/>今用譬八鳥壯盛憍如鴟姓憍如梟富憍如鵰自
<lb n="0051a07"/>在憍如鷲壽命憍如烏聰明憍如鵲行善憍如鳩
<lb n="0051a08"/>色憍如鴿。</p>
<p id="pX31p0051a0805" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬瞋使。</p>
<lb n="0051a09"/>
<p id="pX31p0051a0901">蚖蛇蝮蠍蜈蚣蚰蜒。</p>
<lb n="0051a10"/>
<p id="pX31p0051a1001" rend="margin-left:1em">此譬瞋使瞋有三種一非理瞋謂不問可否欻起
<lb n="0051a11"/>瞋心二順理瞋謂人實惱我三諍論瞋謂著<anchor xml:id="begd1e13926"/>己<anchor xml:id="endd1e13926"/>所
<lb n="0051a12"/>解為是謂他說行為非蚖蛇毒盛不觸而吸譬非
<lb n="0051a13"/>理生瞋蝮蠍若觸則螫譬執理瞋蜈蚣蚰蜒譬戲
<lb n="0051a14"/>論瞋世人云赤頸者是蜈蚣不赤者是蚰蜒也。</p>
<lb n="0051a15"/>
<p id="pX31p0051a1501">守宮百足鼬貍鼷鼠諸惡蟲輩交橫馳走屎尿臭處
<lb n="0051a16"/>不淨流溢𧏙蜋諸蟲而集其上。</p>
<lb n="0051a17"/>
<p id="pX31p0051a1701" rend="margin-left:1em">此譬癡使於境不了曰癡即無明也無明有二一
<lb n="0051a18"/>獨頭二相應守宮百足等兀然譬獨頭無明鼬貍
<lb n="0051a19"/>鼷鼠譬相應無明諸惡蟲輩者從癡根本備起諸
<lb n="0051a20"/>結使也交橫馳走者明諸使相緣或緣三界如交
<lb n="0051a21"/>橫起之速疾如馳走屎尿下明癡心所著之境皆
<lb n="0051a22"/>無常苦無我不淨故云屎尿臭處不淨流溢由癡
<lb n="0051a23"/>不了於中計常樂我淨而生染著故云𧏙蜋諸蟲
<lb n="0051a24"/>而集其上也。</p>
<p id="pX31p0051a2406" type="inline" rend="margin-left:1em">△四譬貪使。</p>
<lb n="0051b01"/>
<p id="pX31p0051b0101">狐狼野干咀嚼踐蹋嚌齧死屍骨肉狼藉由是羣狗
<lb n="0051b02"/>競來搏撮飢羸慞惶處處求食。</p>
<lb n="0051b03"/>
<p id="pX31p0051b0301" rend="margin-left:1em">此譬貪使貪有二種一有力二無力有力者以威
<lb n="0051b04"/>勢取如狐狼等無力者從他乞索如野干等咀嚼
<lb n="0051b05"/>下明貪取境引物向<anchor xml:id="begd1e13996"/>己<anchor xml:id="endd1e13996"/>如咀嚼不以道理如踐踏
<lb n="0051b06"/>貪心取境或取一物或取多物其有齊畔如嚌嚙
<lb n="0051b07"/>也骨肉狼藉者積聚五塵不知止足也群狗競來
<lb n="0051b08"/>等者此有力貪搏撮無力之者謂王賊也貪不知
<lb n="0051b09"/>足如飢求不能得如羸種種營覓如慞惶多欲之
<lb n="0051b10"/>人雖富而貧也處處求食者馳逐五塵之境也。</p>
<p id="pX31p0051b1019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0051b11"/>五譬疑使。</p>
<lb n="0051b12"/>
<p id="pX31p0051b1201">鬬諍摣掣啀喍嘷吠。</p>
<lb n="0051b13"/>
<p id="pX31p0051b1301" rend="margin-left:1em">此譬疑使猶豫二邊名疑未決是非名鬬諍意謂
<lb n="0051b14"/>為是名掣復謂為非名摣啀喍嘷吠者發言論決
<lb n="0051b15"/>是非之理也。</p>
<p id="pX31p0051b1506" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結。</p>
<lb n="0051b16"/>
<p id="pX31p0051b1601">其舍恐怖變狀如是。</p>
<lb n="0051b17"/>
<p id="pX31p0051b1701" rend="margin-left:1em">結上五鈍使也。</p>
<p id="pX31p0051b1707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明鬼神被燒譬五利使二初
<lb n="0051b18"/>總明。</p>
<lb n="0051b19"/>
<p id="pX31p0051b1901">處處皆有魑魅魍魎。</p>
<lb n="0051b20"/>
<p id="pX31p0051b2001" rend="margin-left:1em">此總譬五利使身見等五觸處生著造次恒有故
<lb n="0051b21"/>名利使徧緣四諦五陰下故言處處皆有夫鬼神
<lb n="0051b22"/>有智禽獸則無故以利使譬鬼神鈍使喻禽獸。</p>
<p id="pX31p0051b2219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0051b23"/>二別明五初譬邪見。</p>
<lb n="0051b24"/>
<p id="pX31p0051b2401">夜叉惡鬼食噉人肉毒蟲之屬諸惡禽獸孚乳產生
<lb n="0051c01"/>各自藏護夜叉競來爭取食之食之既飽惡心轉熾
<lb n="0051c02"/>鬬諍之聲甚可怖畏。</p>
<lb n="0051c03"/>
<p id="pX31p0051c0301" rend="margin-left:1em">此譬邪見由計斷常不信因果故名邪見夜叉正
<lb n="0051c04"/>云藥叉是捷疾鬼人肉是善毒蟲是惡邪見之心
<lb n="0051c05"/>撥無善惡因果之事如夜叉噉食人肉毒蟲也孚
<lb n="0051c06"/>乳產生者總說善惡並有因果相生之用也食之
<lb n="0051c07"/>既飽者邪見之心成就也惡心轉熾者邪見之增
<lb n="0051c08"/>廣也鬬諍之聲者內心成就外彰言教宣於無因
<lb n="0051c09"/>無果之法能令聞者墮落三途故言甚可怖畏也。</p>
<lb n="0051c10"/>
<p id="pX31p0051c1001" rend="margin-left:1em">△二譬戒取。</p>
<lb n="0051c11"/>
<p id="pX31p0051c1101">鳩槃荼鬼蹲踞土埵或時離地一尺二尺往返遊行
<lb n="0051c12"/>縱逸嬉戲捉狗兩足撲令失聲以脚加頸怖狗自樂。</p>
<lb n="0051c13"/>
<p id="pX31p0051c1301" rend="margin-left:1em">此譬戒取執邪為道名非因計因及鷄狗等戒名
<lb n="0051c14"/>戒取鳩槃荼此云甕形以其陰似甕故乃鬼之勝
<lb n="0051c15"/>者譬修有漏善能勝諸惡也蹲踞土埵者外道修
<lb n="0051c16"/>十善戒能生六欲天六天是欲界高處如土埵也
<lb n="0051c17"/>或離下得色界定如一尺得無色定如二尺得升
<lb n="0051c18"/>上界為往退墮為返起戒取之見如縱逸嬉戲狗
<lb n="0051c19"/>足如因捉之如謗謗無苦因之上復謗無苦果如
<lb n="0051c20"/>脚加頸苦因本得苦果如狗之有聲邪見之人撥
<lb n="0051c21"/>言苦因無得苦果之理如撲令失聲既謗無苦因
<lb n="0051c22"/>苦果如怖狗自樂也。</p>
<p id="pX31p0051c2209" type="inline" rend="margin-left:1em">△三譬身見。</p>
<lb n="0051c23"/>
<p id="pX31p0051c2301">復有諸鬼其身長大躶形黑瘦常住其中發大惡聲
<lb n="0051c24"/>叫呼求食。</p>
<lb n="0052a01"/>
<p id="pX31p0052a0101" rend="margin-left:1em">此譬身見於陰界中妄計為身名身見豎入三世
<lb n="0052a02"/>計我名長橫徧五陰計我名大計我自在不修善
<lb n="0052a03"/>法即無慚愧故言躶形以惡莊嚴故言黑無功德
<lb n="0052a04"/>資故言瘦計我者不出三界故言常住其中計我
<lb n="0052a05"/>在心發言宣說有我之相故言發大惡聲冀因此
<lb n="0052a06"/>說望得道果故言叫呼求食。</p>
<p id="pX31p0052a0612" type="inline" rend="margin-left:1em">△四譬見取。</p>
<lb n="0052a07"/>
<p id="pX31p0052a0701">復有諸鬼其咽如針。</p>
<lb n="0052a08"/>
<p id="pX31p0052a0801" rend="margin-left:1em">此譬見取謂因此見通至非想名見取非想無常
<lb n="0052a09"/>而計涅槃如咽細命危而保其壽故言其咽如針。</p>
<lb n="0052a10"/>
<p id="pX31p0052a1001" rend="margin-left:1em">△五譬邊見。</p>
<lb n="0052a11"/>
<p id="pX31p0052a1101">復有諸鬼首如牛頭或食人肉或復噉狗頭髮髼亂
<lb n="0052a12"/>殘害兇險饑渴所逼叫喚馳走。</p>
<lb n="0052a13"/>
<p id="pX31p0052a1301" rend="margin-left:1em">此譬邊見於身見上計我計斷常隨執一邊名邊
<lb n="0052a14"/>見斷常二邊如牛角為身是我為我是身起邊見
<lb n="0052a15"/>如牛兩角也計斷常之過能斷出世善根如食人
<lb n="0052a16"/>肉能斷世善根如或復噉狗或時計常或時計斷
<lb n="0052a17"/>前後迴轉如頭髮髼亂計常即破斷計斷即破常
<lb n="0052a18"/>如殘害兇險無有智定飲食自資如饑渴所逼各
<lb n="0052a19"/>陳二見如叫喚馳走。</p>
<p id="pX31p0052a1909" type="inline" rend="margin-left:1em">△三總結利鈍。</p>
<lb n="0052a20"/>
<p id="pX31p0052a2001">夜叉餓鬼諸惡鳥獸饑急四向窮看窻牖如是諸難
<lb n="0052a21"/>恐畏無量。</p>
<lb n="0052a22"/>
<p id="pX31p0052a2201" rend="margin-left:1em">此一行半總結欲界煩惱之相亦是結利鈍眾生
<lb n="0052a23"/>之相上句利下句鈍次二句通結利鈍二使並是
<lb n="0052a24"/>有漏之心常無道味故云饑急看牖明其邪觀空
<lb n="0052b01"/>理慕仰道味雖復觀察而滯著心多不會正理如
<lb n="0052b02"/>窮窻見空不得無礙後二句收廣結非。</p>
<p id="pX31p0052b0216" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明火
<lb n="0052b03"/>起之由。</p>
<lb n="0052b04"/>
<p id="pX31p0052b0401">是朽故宅屬於一人其人近出未久之間。</p>
<lb n="0052b05"/>
<p id="pX31p0052b0501" rend="margin-left:1em">三界是佛化應之處發心<anchor xml:id="begd1e14275"/>已<anchor xml:id="endd1e14275"/>來誓願度脫故云屬
<lb n="0052b06"/>於一人長者在宅能令慎火由出去後諸子無知
<lb n="0052b07"/>故令火起內合正由如來大通佛時常教是等令
<lb n="0052b08"/>伏五濁如令慎火此等於後便起五濁如令火起
<lb n="0052b09"/>佛於他土赴緣非是永去故言近出。</p>
<p id="pX31p0052b0915" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明火起
<lb n="0052b10"/>之勢。</p>
<lb n="0052b11"/>
<p id="pX31p0052b1101">於後宅舍忽然火起四面一時其焰俱熾棟梁椽柱
<lb n="0052b12"/>
<g ref="CB15090"/>聲震裂摧折墮落牆壁崩倒。</p>
<lb n="0052b13"/>
<p id="pX31p0052b1301" rend="margin-left:1em">三界為宅五陰為舍四面是處所即身受心法等
<lb n="0052b14"/>起四倒五濁八苦故云一時相續漸增名俱熾受
<lb n="0052b15"/>苦吟名為<g ref="CB15090"/>聲諸根破壞為裂氣斷骨離筋絕為
<lb n="0052b16"/>摧折墮落四大解散為牆壁崩倒。</p>
<p id="pX31p0052b1614" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明被燒之
<lb n="0052b17"/>相。</p>
<lb n="0052b18"/>
<p id="pX31p0052b1801">諸鬼神等揚聲大叫鵰鷲諸鳥鳩槃荼等周慞惶怖
<lb n="0052b19"/>不能自出。</p>
<lb n="0052b20"/>
<p id="pX31p0052b2001" rend="margin-left:1em">例上鬼神譬利使之人若計常者謂法定常<anchor xml:id="begd1e14331"/>已<anchor xml:id="endd1e14331"/>有
<lb n="0052b21"/>還無無即常故計斷者謂法定斷唯此一死更無
<lb n="0052b22"/>復續皆唱言定說其事<anchor xml:id="begd1e14341"/>已<anchor xml:id="endd1e14341"/>顯故言揚聲大叫鵰鷲
<lb n="0052b23"/>諸鳥譬鈍使鳩槃荼等譬利使中戒取鈍使及戒
<lb n="0052b24"/>取本不計斷今見無常但生疑怖不知出離之方
<lb n="0052c01"/>故言惶慞不能自出也。</p>
<p id="pX31p0052c0110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明穴中事譬色界火
<lb n="0052c02"/>起四初明所燒之類。</p>
<lb n="0052c03"/>
<p id="pX31p0052c0301">惡獸毒蟲藏竄孔穴毗舍闍鬼亦住其中。</p>
<lb n="0052c04"/>
<p id="pX31p0052c0401" rend="margin-left:1em">四禪之定如孔穴雖復不及門外敞豁猶得免於
<lb n="0052c05"/>猛焰譬入四禪定中雖未出界外猶得免於欲界
<lb n="0052c06"/>麤惡也利使眾生亦得禪定如毗舍闍鬼亦住其
<lb n="0052c07"/>中。</p>
<p id="pX31p0052c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">△二火起之由。</p>
<lb n="0052c08"/>
<p id="pX31p0052c0801">薄福德故。</p>
<lb n="0052c09"/>
<p id="pX31p0052c0901" rend="margin-left:1em">由少福故近惡遇苦。</p>
<p id="pX31p0052c0909" type="inline" rend="margin-left:1em">△三火起之勢。</p>
<lb n="0052c10"/>
<p id="pX31p0052c1001">為火所逼。</p>
<lb n="0052c11"/>
<p id="pX31p0052c1101" rend="margin-left:1em">孔穴之中雖無猛焰猶有熱惱譬四禪雖無欲界
<lb n="0052c12"/>惡亦有喜樂愛味細苦故言為火所逼。</p>
<p id="pX31p0052c1216" type="inline" rend="margin-left:1em">△四被燒
<lb n="0052c13"/>之相。</p>
<lb n="0052c14"/>
<p id="pX31p0052c1401">共相殘害飲血噉肉野干之屬並<anchor xml:id="begd1e14412"/>已<anchor xml:id="endd1e14412"/>前死諸大惡獸
<lb n="0052c15"/>競來食噉臭煙蓬㶿四面充塞。</p>
<lb n="0052c16"/>
<p id="pX31p0052c1601" rend="margin-left:1em">利鈍諸使眾生得禪是同所計各異互相是非如
<lb n="0052c17"/>相殘害也既於禪中起諸見則不能生無漏定慧
<lb n="0052c18"/>但著默然如飲血又著覺觀等五支如噉肉野干
<lb n="0052c19"/>是譬欲界貪於欲界修未來定<anchor xml:id="begd1e14434"/>已<anchor xml:id="endd1e14434"/>斷此貪故言並
<lb n="0052c20"/>
<anchor xml:id="begd1e14441"/>已<anchor xml:id="endd1e14441"/>前死亦名食噉禪定之貪如大惡獸能吞欲界
<lb n="0052c21"/>之貪故云競來食噉欲界四倒八苦如猛焰色界
<lb n="0052c22"/>四倒八苦如臭煙以煙過焰故以煙譬色界色界
<lb n="0052c23"/>亦通身受心法及以四大如四面咸苦故云充塞。</p>
<lb n="0052c24"/>
<p id="pX31p0052c2401" rend="margin-left:1em">△三明空中事譬無色界火起二初所燒之類。</p>
<lb n="0053a01"/>
<p id="pX31p0053a0101">蜈蚣蚰蜒毒蛇之類為火所燒爭走出穴。</p>
<lb n="0053a02"/>
<p id="pX31p0053a0201" rend="margin-left:1em">前欲界中以蜈蚣譬瞋今無色界中亦以蜈蚣譬
<lb n="0053a03"/>瞋色界中雖不言蜈蚣而云毒蟲即兼蜈蚣故知
<lb n="0053a04"/>瞋通三界也毒蛇等者厭色界定出向無色厭色
<lb n="0053a05"/>麤境觀無色法如毒蛇類火燒出穴。</p>
<p id="pX31p0053a0515" type="inline" rend="margin-left:1em">△二所燒之
<lb n="0053a06"/>相。</p>
<lb n="0053a07"/>
<p id="pX31p0053a0701">鳩槃荼鬼隨取而食又諸餓鬼頭上火然飢渴熱惱
<lb n="0053a08"/>周慞悶走。</p>
<lb n="0053a09"/>
<p id="pX31p0053a0901" rend="margin-left:1em">若得無色定必滅下界緣故云隨取而食非想居
<lb n="0053a10"/>於最頂猶尚不免顛倒諸苦如頭上火然也非想
<lb n="0053a11"/>亦有八苦之火心生異念名生苦念念不住名老
<lb n="0053a12"/>苦行心擾擾妨定名病苦退定是死苦求定不得
<lb n="0053a13"/>是求不得苦求定不得必有於障即怨憎會苦修
<lb n="0053a14"/>上失下名愛別離苦四陰心即五盛陰苦無無漏
<lb n="0053a15"/>飲食所資故飢渴所惱猶是輪迴故周障悶走也。</p>
<lb n="0053a16"/>
<p id="pX31p0053a1601" rend="margin-left:1em">△四總結成三界眾難非一。</p>
<lb n="0053a17"/>
<p id="pX31p0053a1701">其宅如是甚可怖畏毒害火災眾難非一。</p>
<lb n="0053a18"/>
<p id="pX31p0053a1801" rend="margin-left:1em">頌總譬竟。</p>
<p id="pX31p0053a1805" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌別譬三初頌長者見火譬三初
<lb n="0053a19"/>頌能見。</p>
<lb n="0053a20"/>
<p id="pX31p0053a2001">是時宅主在門外立聞有人言。</p>
<lb n="0053a21"/>
<p id="pX31p0053a2101" rend="margin-left:1em">宅主即長者是能見之人門外立者正頌上於所
<lb n="0053a22"/>燒之門安穩得出也立者如來在法身地常懷大
<lb n="0053a23"/>悲欲救眾生不處第一義空之座也上云見今云
<lb n="0053a24"/>聞以聞代見聞必從他法是佛師謂三昧法此法
<lb n="0053b01"/>為師即他人也若入三昧即能見機故云有人言
<lb n="0053b02"/>也。</p>
<p id="pX31p0053b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌所見。</p>
<lb n="0053b03"/>
<p id="pX31p0053b0301">汝諸子等先因遊戲來入此宅稚小無知歡娛樂著。</p>
<lb n="0053b04"/>
<p id="pX31p0053b0401" rend="margin-left:1em">問子本未出云何因遊戲來入答或在大通佛時
<lb n="0053b05"/>曾發大心名出三界而復退還名之為入如人舉
<lb n="0053b06"/>足欲出至門側而返亦名為出亦名還入也又理
<lb n="0053b07"/>性本淨非三界法因無明故而起戲論便有生死
<lb n="0053b08"/>名入故云先因遊戲來入也昔結緣淺大善未著
<lb n="0053b09"/>名為稚小退大<anchor xml:id="begd1e14571"/>已<anchor xml:id="endd1e14571"/>後流轉三界無明所覆名為無
<lb n="0053b10"/>知也。</p>
<p id="pX31p0053b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌驚怖。</p>
<lb n="0053b11"/>
<p id="pX31p0053b1101">長者聞<anchor xml:id="begd1e14587"/>已<anchor xml:id="endd1e14587"/>驚入火宅。</p>
<lb n="0053b12"/>
<p id="pX31p0053b1201" rend="margin-left:1em">頌上即大驚怖而起大悲心。</p>
<p id="pX31p0053b1212" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌捨几用車譬
<lb n="0053b13"/>二初頌捨几譬三初頌擬宜。</p>
<lb n="0053b14"/>
<p id="pX31p0053b1401">方宜救濟令無燒害告喻諸子說眾患難惡鬼毒蟲
<lb n="0053b15"/>災火蔓莚眾苦次第相續不絕毒蛇蚖蝮及諸夜叉
<lb n="0053b16"/>鳩槃荼鬼野干狐狗鵰鷲鵄梟百足之屬飢渴惱急
<lb n="0053b17"/>甚可怖畏此苦難處況復大火。</p>
<lb n="0053b18"/>
<p id="pX31p0053b1801" rend="margin-left:1em">方宜者以大教擬宜也告喻者即是說眾患難誡
<lb n="0053b19"/>教之義災火蔓莚即連綿不絕貌西京賦云其形
<lb n="0053b20"/>蔓莚。</p>
<p id="pX31p0053b2003" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌不受。</p>
<lb n="0053b21"/>
<p id="pX31p0053b2101">諸子無知雖聞父誨猶故樂著。</p>
<lb n="0053b22"/>
<p id="pX31p0053b2201" rend="margin-left:1em">頌上諸子不肯信受。</p>
<p id="pX31p0053b2209" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌息化。</p>
<lb n="0053b23"/>
<p id="pX31p0053b2301">嬉戲不<anchor xml:id="begd1e14644"/>已<anchor xml:id="endd1e14644"/>。</p>
<lb n="0053b24"/>
<p id="pX31p0053b2401" rend="margin-left:1em">頌上視父而<anchor xml:id="begd1e14655"/>已<anchor xml:id="endd1e14655"/>嬉戲即見思也。</p>
<p id="pX31p0053b2413" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌用車譬三
<lb n="0053c01"/>初頌擬宜三車。</p>
<lb n="0053c02"/>
<p id="pX31p0053c0201">是時長者而作是念諸子如此益我愁惱今此舍宅
<lb n="0053c03"/>無一可樂而諸子等耽湎嬉戲不受我教將為火害
<lb n="0053c04"/>即便思惟設諸方便。</p>
<lb n="0053c05"/>
<p id="pX31p0053c0501" rend="margin-left:1em">初一行明擬宜意次一行用小之由由著見思故
<lb n="0053c06"/>唯施小次半行用小之意若不用小則大小並亡
<lb n="0053c07"/>故云將為火害火害故喪身喪身故失命次半行
<lb n="0053c08"/>正思用小施三乘教也。</p>
<p id="pX31p0053c0810" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌歎車希有四初頌
<lb n="0053c09"/>勸轉。</p>
<lb n="0053c10"/>
<p id="pX31p0053c1001">告諸子等我有種種珍玩之具妙寶好車。</p>
<lb n="0053c11"/>
<p id="pX31p0053c1101" rend="margin-left:1em">妙寶者仍屬方便如滅止妙離若妙寶是大何故
<lb n="0053c12"/>皆詣父所索車。</p>
<p id="pX31p0053c1207" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌示轉。</p>
<lb n="0053c13"/>
<p id="pX31p0053c1301">羊車鹿車大牛之車今在門外。</p>
<lb n="0053c14"/>
<p id="pX31p0053c1401" rend="margin-left:1em">在門外者如示四諦令知出世也。</p>
<p id="pX31p0053c1414" type="inline" rend="margin-left:1em">△三重勸轉。</p>
<lb n="0053c15"/>
<p id="pX31p0053c1501">汝等出來。</p>
<lb n="0053c16"/>
<p id="pX31p0053c1601" rend="margin-left:1em">此是勸其行相應須觀諦而得出宅。</p>
<p id="pX31p0053c1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌證轉。</p>
<lb n="0053c17"/>
<p id="pX31p0053c1701">吾為汝等造作此車隨意所樂可以遊戲。</p>
<lb n="0053c18"/>
<p id="pX31p0053c1801" rend="margin-left:1em">經文意者吾善造車以給一切驗知自必不乏於
<lb n="0053c19"/>車引自無謬證賜不虗。</p>
<p id="pX31p0053c1910" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌適子所願。</p>
<lb n="0053c20"/>
<p id="pX31p0053c2001">諸子聞說如此諸車即時奔競馳走而出到於空地
<lb n="0053c21"/>離諸苦難。</p>
<lb n="0053c22"/>
<p id="pX31p0053c2201" rend="margin-left:1em">馳走頌上見諦空地頌上無學。</p>
<p id="pX31p0053c2213" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌等賜大車
<lb n="0053c23"/>譬四初頌免難歡喜二初頌免難。</p>
<lb n="0053c24"/>
<p id="pX31p0053c2401">長者見子得出火宅住於四衢坐師子座。</p>
<lb n="0054a01"/>
<p id="pX31p0054a0101" rend="margin-left:1em">坐師子座有二釋一云是諸子坐座得出三界故
<lb n="0054a02"/>無畏也二云是長者坐座長者見子免難即得無
<lb n="0054a03"/>畏初在門外猶有憂畏故云立今得出門方坐無
<lb n="0054a04"/>畏故方便品云今我喜無畏。</p>
<p id="pX31p0054a0412" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌歡喜。</p>
<lb n="0054a05"/>
<p id="pX31p0054a0501">而自慶言我今快樂此諸子等生育甚難愚小無知
<lb n="0054a06"/>而入險宅多諸毒蟲魑魅可畏大火猛焰四面俱起
<lb n="0054a07"/>而此諸子貪樂嬉戲我<anchor xml:id="begd1e14794"/>已<anchor xml:id="endd1e14794"/>救之令得脫難是故諸人
<lb n="0054a08"/>我今快樂。</p>
<lb n="0054a09"/>
<p id="pX31p0054a0901" rend="margin-left:1em">而自慶言等者得所化機是故慶快二萬億佛所
<lb n="0054a10"/>教其大緣是故云生中間小熟是故云育經此多
<lb n="0054a11"/>時數數成熟將養不易故云甚難大種微故愚小
<lb n="0054a12"/>起五濁由無知由因招果故云入宅貪樂嬉戲者
<lb n="0054a13"/>謂耽著五欲令得脫難者使離八苦。</p>
<p id="pX31p0054a1315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌諸子
<lb n="0054a14"/>索車。</p>
<lb n="0054a15"/>
<p id="pX31p0054a1501">爾時諸子知父安坐皆詣父所而白父言願賜我等
<lb n="0054a16"/>三種寶車如前所許諸子出來當以三車隨汝所欲
<lb n="0054a17"/>今正是時惟垂給與。</p>
<lb n="0054a18"/>
<p id="pX31p0054a1801" rend="margin-left:1em">初二句明索車時驗知上文是父坐也皆下初一
<lb n="0054a19"/>行正索次一行述許今下二句結索。</p>
<p id="pX31p0054a1915" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌等賜
<lb n="0054a20"/>大車四初超頌釋大車由。</p>
<lb n="0054a21"/>
<p id="pX31p0054a2101">長者大富庫藏眾多金銀瑠璃硨磲瑪瑙。</p>
<lb n="0054a22"/>
<p id="pX31p0054a2201" rend="margin-left:1em">屋盛稱庫地貯曰藏行具一切法名藏眼等六根
<lb n="0054a23"/>具一切法名庫。</p>
<p id="pX31p0054a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">○妙樂云行具一切法名藏者但
<lb n="0054a24"/>約含藏為義六根具一切名庫者藏寬庫狹故也
<lb n="0054b01"/>亦可互論也。</p>
<p id="pX31p0054b0106" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌廣大車。</p>
<lb n="0054b02"/>
<p id="pX31p0054b0201">以眾寶物造諸大車莊校嚴飾周帀欄楯四面懸鈴
<lb n="0054b03"/>金繩交絡。</p>
<lb n="0054b04"/>
<p id="pX31p0054b0401" rend="margin-left:1em">因果所有之法總名眾寶約教修得義之如造行
<lb n="0054b05"/>多子多故車非一是故所造諸而復大又須示方
<lb n="0054b06"/>知起修名造以性泯修造還本有即車體也莊下
<lb n="0054b07"/>即具度如前釋。</p>
<lb n="0054b08"/>
<p id="pX31p0054b0801">真珠羅網張施其上金華諸纓處處垂下眾綵雜飾
<lb n="0054b09"/>周帀圍繞。</p>
<lb n="0054b10"/>
<p id="pX31p0054b1001" rend="margin-left:1em">真珠等者出幰蓋相慈門非一猶如網孔一一孔
<lb n="0054b11"/>中皆一真珠如眾慈門並稱於實前文但云垂諸
<lb n="0054b12"/>華纓祇是直令見者欣悅今云處處垂下乃明眾
<lb n="0054b13"/>機徧悅也眾綵雜飾譬垂化之處設應不同周帀
<lb n="0054b14"/>圍繞譬攝物之宜無所闕少也。</p>
<lb n="0054b15"/>
<p id="pX31p0054b1501">柔輭繒纊以為茵褥上妙細氎價直千億鮮白淨潔
<lb n="0054b16"/>以覆其上有大白牛肥壯多力形體姝好以駕寶車
<lb n="0054b17"/>多諸儐從而侍衛之。</p>
<lb n="0054b18"/>
<p id="pX31p0054b1801" rend="margin-left:1em">前直云重敷今加歎柔輭者以譬諸禪自在故云
<lb n="0054b19"/>柔輭又以貴氎覆其上者以妙冠麤如細覆上茵
<lb n="0054b20"/>者說文云車中重席具足事禪有異凡小故云鮮
<lb n="0054b21"/>白淨潔。</p>
<p id="pX31p0054b2104" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌等車章門。</p>
<lb n="0054b22"/>
<p id="pX31p0054b2201">以是妙車。</p>
<lb n="0054b23"/>
<p id="pX31p0054b2301" rend="margin-left:1em">△四頌等心章門。</p>
<lb n="0054b24"/>
<p id="pX31p0054b2401">等賜諸子。</p>
<lb n="0054c01"/>
<p id="pX31p0054c0101" rend="margin-left:1em">△四頌得車歡喜。</p>
<lb n="0054c02"/>
<p id="pX31p0054c0201">諸子是時歡喜踊躣乘是寶車遊於四方嬉戲快樂
<lb n="0054c03"/>自在無礙。</p>
<lb n="0054c04"/>
<p id="pX31p0054c0401" rend="margin-left:1em">遊於四方者乘中道慧橫遊四種四門四種四諦
<lb n="0054c05"/>豎遊四十一位究竟常樂我淨之德故言嬉戲自
<lb n="0054c06"/>在。</p>
<p id="pX31p0054c0602" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合譬二初頌合總譬四初頌合長者。</p>
<lb n="0054c07"/>
<p id="pX31p0054c0701">告舍利弗我亦如是眾聖中尊世間之父。</p>
<lb n="0054c08"/>
<p id="pX31p0054c0801" rend="margin-left:1em">上二句合位號下二句合名行兼合歎德義如來
<lb n="0054c09"/>是七種方便賢聖中尊九種世間之父。</p>
<p id="pX31p0054c0916" type="inline" rend="margin-left:1em">○妙樂云
<lb n="0054c10"/>九種只是九界耳七望於九但除四趣離開菩薩
<lb n="0054c11"/>以子義通故世間從九結緣義局故方便唯七也。</p>
<lb n="0054c12"/>
<p id="pX31p0054c1201" rend="margin-left:1em">△二頌合五百人。</p>
<lb n="0054c13"/>
<p id="pX31p0054c1301">一切眾生皆是吾子深著世樂無有慧心。</p>
<lb n="0054c14"/>
<p id="pX31p0054c1401" rend="margin-left:1em">此合五道義兼三十子三十子是緣因子一切眾
<lb n="0054c15"/>生是正因子無有慧心者通語無實也。</p>
<p id="pX31p0054c1516" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合
<lb n="0054c16"/>舍宅。</p>
<lb n="0054c17"/>
<p id="pX31p0054c1701">三界無安猶如火宅。</p>
<lb n="0054c18"/>
<p id="pX31p0054c1801" rend="margin-left:1em">正頌合家宅兼得一門義。</p>
<p id="pX31p0054c1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌合火起。</p>
<lb n="0054c19"/>
<p id="pX31p0054c1901">眾苦充滿甚可怖畏常有生老病死憂患如是等火
<lb n="0054c20"/>熾然不息。</p>
<lb n="0054c21"/>
<p id="pX31p0054c2101" rend="margin-left:1em">初二句總標次二句釋次二句結合總譬覺也。</p>
<p id="pX31p0054c2119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0054c22"/>二頌合別譬四初頌合長者見火譬三初頌合能
<lb n="0054c23"/>見。</p>
<lb n="0054c24"/>
<p id="pX31p0054c2401">如來<anchor xml:id="begd1e15063"/>已<anchor xml:id="endd1e15063"/>離三界火宅寂然閒居安處林野。</p>
<lb n="0055a01"/>
<p id="pX31p0055a0101" rend="margin-left:1em">頌上如來能見正由寂然閒居能見五濁諸子即
<lb n="0055a02"/>合聞有人言。</p>
<p id="pX31p0055a0206" type="inline" rend="margin-left:1em">○妙樂云寂然等者在王三昧用智
<lb n="0055a03"/>即是安處也。</p>
<p id="pX31p0055a0306" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合所見。</p>
<lb n="0055a04"/>
<p id="pX31p0055a0401">今此三界皆是我有其中眾生悉是吾子而今此處
<lb n="0055a05"/>多諸患難。</p>
<lb n="0055a06"/>
<p id="pX31p0055a0601" rend="margin-left:1em">頌上所見諸眾生為生老病死之所燒煑合上所
<lb n="0055a07"/>見火譬。</p>
<p id="pX31p0055a0704" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合驚怖。</p>
<lb n="0055a08"/>
<p id="pX31p0055a0801">唯我一人能為救護。</p>
<lb n="0055a09"/>
<p id="pX31p0055a0901" rend="margin-left:1em">頌上佛見此<anchor xml:id="begd1e15114"/>已<anchor xml:id="endd1e15114"/>便作是念合驚入火宅也。</p>
<p id="pX31p0055a0917" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌
<lb n="0055a10"/>合捨几用車譬二初頌合捨几三初頌合擬宜。</p>
<lb n="0055a11"/>
<p id="pX31p0055a1101">雖復教詔。</p>
<lb n="0055a12"/>
<p id="pX31p0055a1201" rend="margin-left:1em">二頌合無機。</p>
<lb n="0055a13"/>
<p id="pX31p0055a1301">而不信受。</p>
<lb n="0055a14"/>
<p id="pX31p0055a1401" rend="margin-left:1em">△三頌合息化。</p>
<lb n="0055a15"/>
<p id="pX31p0055a1501">於諸欲染貪著深故。</p>
<lb n="0055a16"/>
<p id="pX31p0055a1601" rend="margin-left:1em">頌上未免生老病死憂悲苦惱等也。</p>
<p id="pX31p0055a1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合用
<lb n="0055a17"/>車三初頌合擬宜三車。</p>
<lb n="0055a18"/>
<p id="pX31p0055a1801">以是方便。</p>
<lb n="0055a19"/>
<p id="pX31p0055a1901" rend="margin-left:1em">頌上但以智慧方便欲擬宜也。</p>
<p id="pX31p0055a1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合歎車希
<lb n="0055a20"/>有。</p>
<lb n="0055a21"/>
<p id="pX31p0055a2101">為說三乘令諸眾生知三界苦開示演說出世間道。</p>
<lb n="0055a22"/>
<p id="pX31p0055a2201" rend="margin-left:1em">△三頌合適子所願。</p>
<lb n="0055a23"/>
<p id="pX31p0055a2301">是諸子等若心決定具足三明及六神通有得緣覺
<lb n="0055a24"/>不退菩薩。</p>
<lb n="0055b01"/>
<p id="pX31p0055b0101" rend="margin-left:1em">若心決定者從苦法忍<anchor xml:id="begd1e15199"/>已<anchor xml:id="endd1e15199"/>上是真決定此一句總
<lb n="0055b02"/>頌三乘馳走之位具足下一行各頌三乘爭出之
<lb n="0055b03"/>位三明者婆沙論云宿命知過去苦天眼知未來
<lb n="0055b04"/>苦俱能厭離生死故漏盡能作正觀斷諸煩惱此
<lb n="0055b05"/>三名明身通但工巧而<anchor xml:id="begd1e15214"/>已<anchor xml:id="endd1e15214"/>天耳但聞聲而<anchor xml:id="begd1e15220"/>已<anchor xml:id="endd1e15220"/>他心
<lb n="0055b06"/>緣他別想而<anchor xml:id="begd1e15228"/>已<anchor xml:id="endd1e15228"/>故不名明不退菩薩者不退義通
<lb n="0055b07"/>亦兼三藏。</p>
<p id="pX31p0055b0705" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合等賜大車譬二初頌合等賜
<lb n="0055b08"/>大車四初頌合大車章門。</p>
<lb n="0055b09"/>
<p id="pX31p0055b0901">汝舍利弗我為眾生以此譬喻說一佛乘。</p>
<lb n="0055b10"/>
<p id="pX31p0055b1001" rend="margin-left:1em">頌上悉與諸佛禪定等。</p>
<p id="pX31p0055b1010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合等心章門。</p>
<lb n="0055b11"/>
<p id="pX31p0055b1101">汝等若能信受是語一切皆當得成佛道。</p>
<lb n="0055b12"/>
<p id="pX31p0055b1201" rend="margin-left:1em">頌上是諸眾生脫三界者。</p>
<p id="pX31p0055b1211" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合正廣大車。</p>
<lb n="0055b13"/>
<p id="pX31p0055b1301">是乘微妙清淨第一於諸世間為無有上佛所悅可
<lb n="0055b14"/>一切眾生所應稱讚供養禮拜。</p>
<lb n="0055b15"/>
<p id="pX31p0055b1501" rend="margin-left:1em">頌上皆是一相一種等。</p>
<p id="pX31p0055b1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌合釋有車由。</p>
<lb n="0055b16"/>
<p id="pX31p0055b1601">無量億千諸力解脫禪定智慧及佛餘法。</p>
<lb n="0055b17"/>
<p id="pX31p0055b1701" rend="margin-left:1em">頌上我有無量無邊智慧等。</p>
<p id="pX31p0055b1712" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合得車歡喜
<lb n="0055b18"/>二初明各得大車。</p>
<lb n="0055b19"/>
<p id="pX31p0055b1901">得如是乘令諸子等日夜劫數常得遊戲與諸菩薩
<lb n="0055b20"/>及聲聞眾乘此寶乘直至道場。</p>
<lb n="0055b21"/>
<p id="pX31p0055b2101" rend="margin-left:1em">日夜者初得佛知見中道智光如日分無明在如
<lb n="0055b22"/>夜自得中道智如日慈悲入生死如夜常行二法
<lb n="0055b23"/>故言遊戲三乘之人同入佛智故云與菩薩及聲
<lb n="0055b24"/>聞眾又此明自行化他自獲是乘故言日夜遊戲
<lb n="0055c01"/>以此化他故言與諸菩薩及聲聞眾能化三乘同
<lb n="0055c02"/>乘寶乘直至道場者妙覺位也。</p>
<p id="pX31p0055c0213" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結勸信。</p>
<lb n="0055c03"/>
<p id="pX31p0055c0301">以是因緣十方諦求更無餘乘除佛方便。</p>
<lb n="0055c04"/>
<p id="pX31p0055c0401" rend="margin-left:1em">所說一乘無三因緣於十方土審實而求唯一無
<lb n="0055c05"/>二除佛方便則不在言耳。</p>
<p id="pX31p0055c0511" type="inline" rend="margin-left:1em">△四正頌合無虗妄譬
<lb n="0055c06"/>二初頌不虗章門三初先定父子明本欲與大。</p>
<lb n="0055c07"/>
<p id="pX31p0055c0701">告舍利弗汝諸人等皆是吾子我則是父。</p>
<lb n="0055c08"/>
<p id="pX31p0055c0801" rend="margin-left:1em">既云皆是吾子理應平等與大也。</p>
<p id="pX31p0055c0814" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明說三乘
<lb n="0055c09"/>意本為除障。</p>
<lb n="0055c10"/>
<p id="pX31p0055c1001">汝等累劫眾苦所燒我皆濟拔令出三界。</p>
<lb n="0055c11"/>
<p id="pX31p0055c1101" rend="margin-left:1em">△三障除遂本心還與大法。</p>
<lb n="0055c12"/>
<p id="pX31p0055c1201">我雖先說汝等滅度但盡生死而實不滅今所應作
<lb n="0055c13"/>唯佛智慧。</p>
<lb n="0055c14"/>
<p id="pX31p0055c1401" rend="margin-left:1em">初一行明障除但盡生死者但盡分段生死尚有
<lb n="0055c15"/>變易生死故言而實不滅次半行遂本心故云今
<lb n="0055c16"/>所應作唯佛智慧也。</p>
<p id="pX31p0055c1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌合釋不虗三初釋同
<lb n="0055c17"/>皆是子理應平等。</p>
<lb n="0055c18"/>
<p id="pX31p0055c1801">若有菩薩於是眾中能一心聽諸佛實法諸佛世尊
<lb n="0055c19"/>雖以方便所化眾生皆是菩薩。</p>
<lb n="0055c20"/>
<p id="pX31p0055c2001" rend="margin-left:1em">若有菩薩者方便三乘所化眾生皆是昔日結緣
<lb n="0055c21"/>佛子亦皆同有真如佛性故云皆是菩薩也。</p>
<p id="pX31p0055c2118" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0055c22"/>釋不能受化乃說三乘。</p>
<lb n="0055c23"/>
<p id="pX31p0055c2301">若人小智深著愛欲為此等故說於苦諦眾生心喜
<lb n="0055c24"/>得未曾有佛說苦諦真實無異。</p>
<lb n="0056a01"/>
<p id="pX31p0056a0101" rend="margin-left:1em">此下正明有作四諦小智障重不即信受為是方
<lb n="0056a02"/>便開三接引小智為說苦諦者聲聞於三乘中最
<lb n="0056a03"/>小復以苦諦為初門眾生心喜者稱其本習則喜
<lb n="0056a04"/>本厭生死自求涅槃今聞出難即會宿習故心喜
<lb n="0056a05"/>真實無異者遺教經云佛說苦諦實苦不可令樂
<lb n="0056a06"/>眾下二句明機佛下二句明應。</p>
<lb n="0056a07"/>
<p id="pX31p0056a0701">若有眾生不知苦本深著苦因不能暫捨為是等故
<lb n="0056a08"/>方便說道諸苦所因貪欲為本。</p>
<lb n="0056a09"/>
<p id="pX31p0056a0901" rend="margin-left:1em">初一行正明集諦集是苦因故言苦本眾生不知
<lb n="0056a10"/>是故深著為下二句顯道能治集諸下二句明集
<lb n="0056a11"/>過患。</p>
<lb n="0056a12"/>
<p id="pX31p0056a1201">若滅貪欲無所依止滅盡諸苦名第三諦。</p>
<lb n="0056a13"/>
<p id="pX31p0056a1301" rend="margin-left:1em">此明滅諦初二句明滅集功能若滅集因則苦無
<lb n="0056a14"/>所依次二句明滅諦得名也。</p>
<lb n="0056a15"/>
<p id="pX31p0056a1501">為滅諦故修行於道。</p>
<lb n="0056a16"/>
<p id="pX31p0056a1601" rend="margin-left:1em">此明道諦道即能通之義以能通至真空涅槃略
<lb n="0056a17"/>則戒定慧廣則三十七道品也。</p>
<lb n="0056a18"/>
<p id="pX31p0056a1801">離諸苦縛名得解脫是人於何而得解脫但離虗妄
<lb n="0056a19"/>名為解脫。</p>
<lb n="0056a20"/>
<p id="pX31p0056a2001" rend="margin-left:1em">初二句重舉得脫集是能縛苦是所縛離此苦集
<lb n="0056a21"/>名得解脫是下二句徵觀諦得脫為是何脫但下
<lb n="0056a22"/>二句釋但離虗妄者無明<anchor xml:id="begd1e15495"/>已<anchor xml:id="endd1e15495"/>是不實見思附無明
<lb n="0056a23"/>起故呼之為虗妄有作四諦但除此或名為解脫
<lb n="0056a24"/>脫於分段未脫變易故非自在。</p>
<p id="pX31p0056a2413" type="inline" rend="margin-left:1em">△三釋後若堪能
<lb n="0056b01"/>還與其大。</p>
<lb n="0056b02"/>
<p id="pX31p0056b0201">其實未得一切解脫佛說是人未實滅度斯人未得
<lb n="0056b03"/>無上道故我意不欲令至滅度我為法王於法自在
<lb n="0056b04"/>安穩眾生故現於世。</p>
<lb n="0056b05"/>
<p id="pX31p0056b0501" rend="margin-left:1em">一切解脫即無作滅諦無上道即無作道諦佛本
<lb n="0056b06"/>欲與一切解脫今汝始斷分段所證真空非大涅
<lb n="0056b07"/>槃以其未得一切解脫故終未稱佛本心故言我
<lb n="0056b08"/>意不欲令至滅度此小乘解脫也今則還令得無
<lb n="0056b09"/>上道入大涅槃乃是究竟稱佛本心無作道滅破
<lb n="0056b10"/>無作苦集昔欲說此而眾生不堪障既<anchor xml:id="begd1e15539"/>已<anchor xml:id="endd1e15539"/>除還說
<lb n="0056b11"/>此也佛為法王於權實法<anchor xml:id="begd1e15547"/>已<anchor xml:id="endd1e15547"/>得自在開三權顯一
<lb n="0056b12"/>實豈當有虗也。</p>
<p id="pX31p0056b1207" type="inline" rend="margin-left:1em">△二勸信亦名通經方法二初標
<lb n="0056b13"/>二初標可說不可說。</p>
<lb n="0056b14"/>
<p id="pX31p0056b1401">汝舍利弗我此法印為欲利益世間故說。</p>
<lb n="0056b15"/>
<p id="pX31p0056b1501" rend="margin-left:1em">法印即前實相印也如來說此法印為利泴世間
<lb n="0056b16"/>故說也不說者四十餘年未是說時五千未去是
<lb n="0056b17"/>故不說也。</p>
<p id="pX31p0056b1705" type="inline" rend="margin-left:1em">△二標可通不可通。</p>
<lb n="0056b18"/>
<p id="pX31p0056b1801">在所遊方勿妄宣傳。</p>
<lb n="0056b19"/>
<p id="pX31p0056b1901" rend="margin-left:1em">惡者強說令其墮苦善者不說誤其失樂若大悲
<lb n="0056b20"/>愍惡則不為通若大慈念善則應為通也。</p>
<p id="pX31p0056b2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋
<lb n="0056b21"/>二初釋可說不可說。</p>
<lb n="0056b22"/>
<p id="pX31p0056b2201">若有聞者隨喜頂受當知是人阿<g ref="CB16014"/>䟦致若有信受
<lb n="0056b23"/>此經法者是人<anchor xml:id="begd1e15606"/>已<anchor xml:id="endd1e15606"/>曾見過去佛恭敬供養亦聞是法
<lb n="0056b24"/>若人有能信汝所說則為見我亦見於汝及比丘僧
<lb n="0056c01"/>并諸菩薩斯法華經為深智說淺識聞之迷惑不解
<lb n="0056c02"/>一切聲聞及辟支佛於此經中力所不及汝舍利弗
<lb n="0056c03"/>尚於此經以信得入況餘聲聞其餘聲聞信佛語故
<lb n="0056c04"/>隨順此經非<anchor xml:id="begd1e15625"/>己<anchor xml:id="endd1e15625"/>智分。</p>
<lb n="0056c05"/>
<p id="pX31p0056c0501" rend="margin-left:1em">此八行偈明如來利泴世間之相通論三世利泴
<lb n="0056c06"/>別論令二乘入信初一行阿<g ref="CB16014"/>䟦致此翻不退轉
<lb n="0056c07"/>是觀現在泴曾見者是觀過去善為說也信汝見
<lb n="0056c08"/>我者是觀未來善為說也下文云若深信解者見
<lb n="0056c09"/>佛常在靈鷲即其義也斯法華經下一行結上開
<lb n="0056c10"/>下如來觀知三世利泴是故為說是結上也淺識
<lb n="0056c11"/>聞之迷惑不解則不為說是開下也此即釋如來
<lb n="0056c12"/>說不說章也。</p>
<p id="pX31p0056c1206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋可通不可通二初明大悲門
<lb n="0056c13"/>莫為說二初釋二初明謗經故墮惡四初大悲愍
<lb n="0056c14"/>物恐謗不說。</p>
<lb n="0056c15"/>
<p id="pX31p0056c1501">又舍利弗憍慢懈怠計我見者莫說此經。</p>
<lb n="0056c16"/>
<p id="pX31p0056c1601" rend="margin-left:1em">先列憍慢懈怠計我著欲等惡數必起惡誹謗獲
<lb n="0056c17"/>惡果報是故大悲愍惡不可為說。</p>
<lb n="0056c18"/>
<p id="pX31p0056c1801">凡夫淺識深著五欲聞不能解亦勿為說。</p>
<lb n="0056c19"/>
<p id="pX31p0056c1901" rend="margin-left:1em">△二明若謗墮地獄。</p>
<lb n="0056c20"/>
<p id="pX31p0056c2001">若人不信毀謗此經則斷一切世間佛種。</p>
<lb n="0056c21"/>
<p id="pX31p0056c2101" rend="margin-left:1em">斷世間佛種者淨名經以煩惱為如來種此以三
<lb n="0056c22"/>道為性種猶氷是水種大品經以一切種智學般
<lb n="0056c23"/>若為佛種此取了因性為佛種涅槃經用心性理
<lb n="0056c24"/>不斷此取正因性為佛種今經明小善成佛此取
<lb n="0057a01"/>緣因為佛種若不信小善成佛即斷世間佛種也。</p>
<lb n="0057a02"/>
<p id="pX31p0057a0201">或復顰蹙而懷疑惑汝當聽說此人罪報若佛在世
<lb n="0057a03"/>若滅度後其有誹謗如斯經典見有讀誦書持經者
<lb n="0057a04"/>輕賤憎嫉而懷結恨此人罪報汝今復聽其人命終
<lb n="0057a05"/>入阿鼻獄具足一劫劫盡更生如是展轉至無數劫。</p>
<lb n="0057a06"/>
<p id="pX31p0057a0601" rend="margin-left:1em">△三明墮畜生。</p>
<lb n="0057a07"/>
<p id="pX31p0057a0701">從地獄出當墮畜生若狗野干其形𩑔瘦黧黮疥癩
<lb n="0057a08"/>人所觸嬈又復為人之所惡賤常困饑渴骨肉枯竭
<lb n="0057a09"/>生受楚毒死被瓦石斷佛種故受斯罪報。</p>
<lb n="0057a10"/>
<p id="pX31p0057a1001" rend="margin-left:1em">妙樂云畜生中言斷佛種者正當破壞緣了二因
<lb n="0057a11"/>前文則斷一切世間佛種不信即斷了因佛種不
<lb n="0057a12"/>行小善即斷緣因佛種此經徧開六道佛種若謗
<lb n="0057a13"/>此經義當斷也。</p>
<lb n="0057a14"/>
<p id="pX31p0057a1401">若作馲駝或生驢中身常負重加諸杖捶但念水草
<lb n="0057a15"/>餘無所知謗斯經故獲罪如是有作野干來入聚落
<lb n="0057a16"/>身體疥癩又無一目為諸童子之所打擲受諸苦痛
<lb n="0057a17"/>或時致死於此死<anchor xml:id="begd1e15768"/>已<anchor xml:id="endd1e15768"/>更受蟒身其形長大五百由旬
<lb n="0057a18"/>聾騃無足蜿轉腹行為諸小蟲之所𠯗食謗斯經故
<lb n="0057a19"/>獲罪如是。</p>
<lb n="0057a20"/>
<p id="pX31p0057a2001" rend="margin-left:1em">非毀正乘故召馳驢乘負之報疑情偏見故召野
<lb n="0057a21"/>干一目之報來入聚落即業力所使自求打擲也
<lb n="0057a22"/>蟒大蛇性多嗔乃憎嫉結恨之報聾無聞騃無識
<lb n="0057a23"/>亦不信之類也。</p>
<p id="pX31p0057a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明墮賤人。</p>
<lb n="0057a24"/>
<p id="pX31p0057a2401">若得為人諸根闇鈍矬陋𤼣躄盲聾背傴有所言說
<lb n="0057b01"/>人不信受口氣常臭鬼魅所著貧窮下賤為人所使
<lb n="0057b02"/>多病痟瘦無所依怙雖親附人人不在意若有所得
<lb n="0057b03"/>尋復忘失若修醫道順方治病更增他病或復致死
<lb n="0057b04"/>若自有病無人救療設服良藥而復增劇若他反逆
<lb n="0057b05"/>抄劫竊盜如是等罪橫罹其殃。</p>
<lb n="0057b06"/>
<p id="pX31p0057b0601" rend="margin-left:1em">蔑智慧明故六根暗鈍毀正法身故矬陋醜陋手
<lb n="0057b07"/>拘攣足跛躄也有所言說等即謗誹口業之報附
<lb n="0057b08"/>而不親乃至橫遭殃罪者為不順正理故報皆乖
<lb n="0057b09"/>背也上明業報次明難報。</p>
<p id="pX31p0057b0911" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明由墮惡故不值
<lb n="0057b10"/>佛三初不值佛。</p>
<lb n="0057b11"/>
<p id="pX31p0057b1101">如斯罪人永不見佛眾聖之王說法教化。</p>
<lb n="0057b12"/>
<p id="pX31p0057b1201" rend="margin-left:1em">△二復入惡道。</p>
<lb n="0057b13"/>
<p id="pX31p0057b1301">如斯罪人常生難處狂聾心亂永不聞法於無數劫
<lb n="0057b14"/>如恒河沙生輙聾啞諸根不具常處地獄如遊園觀
<lb n="0057b15"/>在餘惡道如<anchor xml:id="begd1e15852"/>己<anchor xml:id="endd1e15852"/>舍宅駞驢猪狗是其行處謗斯經故
<lb n="0057b16"/>獲罪如是。</p>
<lb n="0057b17"/>
<p id="pX31p0057b1701" rend="margin-left:1em">常生難處者即八難也永不見佛即佛前佛後難
<lb n="0057b18"/>永不聞法即世智辯聰難生輙聾啞即盲聾瘖啞
<lb n="0057b19"/>難常處地獄即地獄難駝驢等即畜生難在餘惡
<lb n="0057b20"/>道即應該北洲暨長壽天也。</p>
<p id="pX31p0057b2012" type="inline" rend="margin-left:1em">△三復為賤人。</p>
<lb n="0057b21"/>
<p id="pX31p0057b2101">若得為人聾盲瘖啞貧窮諸衰以自莊嚴水腫乾痟
<lb n="0057b22"/>疥癩癰疽如是等病以為衣服身常臭處垢穢不淨
<lb n="0057b23"/>深著我見增益瞋恚婬欲熾盛不擇禽獸謗斯經故
<lb n="0057b24"/>獲罪如是。</p>
<lb n="0057c01"/>
<p id="pX31p0057c0101" rend="margin-left:1em">以病為服言難脫諸衰也身常不淨婬熾不擇由
<lb n="0057c02"/>棄捨淨業增長惡習也。</p>
<p id="pX31p0057c0210" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結。</p>
<lb n="0057c03"/>
<p id="pX31p0057c0301">告舍利弗謗斯經者若說其罪窮劫不盡以是因緣
<lb n="0057c04"/>我故語汝無智人中莫說此經。</p>
<lb n="0057c05"/>
<p id="pX31p0057c0501" rend="margin-left:1em">妙樂云問謗經生罪非經為罪緣答罪福由心經
<lb n="0057c06"/>乃緣助然從佛元意唯為生福是迷者過非路咎
<lb n="0057c07"/>也。</p>
<p id="pX31p0057c0702" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明大慈門應為說二初正明善人可說五
<lb n="0057c08"/>初過現一雙。</p>
<lb n="0057c09"/>
<p id="pX31p0057c0901">若有利根智慧明了多聞強識求佛道者如是之人
<lb n="0057c10"/>乃可為說若人曾見億百千佛植諸善本深心堅固
<lb n="0057c11"/>如是之人乃可為說。</p>
<lb n="0057c12"/>
<p id="pX31p0057c1201" rend="margin-left:1em">夫弘經之要諧和兩門令其得所是善弘傳若不
<lb n="0057c13"/>得所是妄宣傳而<anchor xml:id="begd1e15940"/>已<anchor xml:id="endd1e15940"/>利根是現在植善是過去強
<lb n="0057c14"/>識是現在曾見是過去也。</p>
<p id="pX31p0057c1411" type="inline" rend="margin-left:1em">△二上下一雙。</p>
<lb n="0057c15"/>
<p id="pX31p0057c1501">若人精進常修慈心不惜身命乃可為說若人恭敬
<lb n="0057c16"/>無有異心離諸凡愚獨處山澤如是之人乃可為說。</p>
<lb n="0057c17"/>
<p id="pX31p0057c1701" rend="margin-left:1em">修慈是愍下恭敬是尊上。</p>
<p id="pX31p0057c1711" type="inline" rend="margin-left:1em">△三內外一雙。</p>
<lb n="0057c18"/>
<p id="pX31p0057c1801">又舍利弗若見有人捨惡知識親近善友如是之人
<lb n="0057c19"/>乃可為說若見佛子持戒清潔如淨明珠求大乘經
<lb n="0057c20"/>如是之人乃可為說。</p>
<lb n="0057c21"/>
<p id="pX31p0057c2101" rend="margin-left:1em">捨惡親善是外求持戒如珠是內護。</p>
<p id="pX31p0057c2115" type="inline" rend="margin-left:1em">△四自他一
<lb n="0057c22"/>雙。</p>
<lb n="0057c23"/>
<p id="pX31p0057c2301">若人無瞋質直柔輭常愍一切恭敬諸佛如是之人
<lb n="0057c24"/>乃可為說復有佛子於大眾中以清淨心種種因緣
<lb n="0058a01"/>譬喻言辭說法無礙如是之人乃可為說。</p>
<lb n="0058a02"/>
<p id="pX31p0058a0201" rend="margin-left:1em">質直敬佛是自行譬喻說法是化他。</p>
<p id="pX31p0058a0215" type="inline" rend="margin-left:1em">△五始終一
<lb n="0058a03"/>雙。</p>
<lb n="0058a04"/>
<p id="pX31p0058a0401">若有比丘為一切智四方求法合掌頂受但樂受持
<lb n="0058a05"/>大乘經典乃至不受餘經一偈如是之人乃可為說
<lb n="0058a06"/>如人至心求佛舍利如是求經得<anchor xml:id="begd1e16015"/>已<anchor xml:id="endd1e16015"/>頂受其人不復
<lb n="0058a07"/>志求餘經亦未曾念外道典籍如是之人乃可為說。</p>
<lb n="0058a08"/>
<p id="pX31p0058a0801" rend="margin-left:1em">四方求法是請泴之始頂受專修是歸憑之終。</p>
<p id="pX31p0058a0819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0058a09"/>二總結可說。</p>
<lb n="0058a10"/>
<p id="pX31p0058a1001">告舍利弗我說是相求佛道者窮劫不盡如是之人
<lb n="0058a11"/>則能信解汝當為說妙法華經。</p>
<lb n="0058a12"/>
<p id="pX31p0058a1201" rend="margin-left:1em">此總結也相者即上五雙一隻善人之相也善相
<lb n="0058a13"/>甚多略舉十相以示流通也。</p>
<lb n="0058a14"/>
<p id="pX31p0058a1401" rend="margin-left:1em">△二信解中根得解二初品目。</p>
<lb n="0058a15"/>
<p id="pX31p0058a1501">玅法蓮華經信解品第四
(正經名信樂品)
</p>
<lb n="0058a16"/>
<p id="pX31p0058a1601" rend="margin-left:1em">此品明中根信解夫根有利鈍惑有厚薄說有法
<lb n="0058a17"/>譬悟有前後法華座前猶如豌豆文云如來說法
<lb n="0058a18"/>既久我時在座身體疲懈但念空無相願於菩薩
<lb n="0058a19"/>法都無一念好樂之心初聞略說動執生疑廣聞
<lb n="0058a20"/>五佛蒙蘢未曉今聞譬喻歡喜踊躍
(世界)
信發解生
<lb n="0058a21"/>
(為人)
疑去
(對治)
理明
(第一義)
故名信解品
(因緣)
。</p>
<p id="pX31p0058a2119" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋文二
<lb n="0058a22"/>初經家敘喜二初敘內心。</p>
<lb n="0058a23"/>
<p id="pX31p0058a2301">爾時慧命須菩提摩訶迦旃延摩訶迦葉摩訶目犍
<lb n="0058a24"/>連從佛所聞未曾有法世尊授舍利弗阿耨多羅三
<lb n="0058b01"/>藐三菩提記發希有心歡喜踊躍。</p>
<lb n="0058b02"/>
<p id="pX31p0058b0201" rend="margin-left:1em">善吉獨稱慧命三稱摩訶者通論皆大皆慧別論
<lb n="0058b03"/>善吉解空空慧為命
(約行)
諸慧人中佛慧第一佛於
<lb n="0058b04"/>般若命其轉教其為慧人所命故云慧命
(約教)
餘三
<lb n="0058b05"/>被命少不以空為行宗故不爾也從佛所聞等是
<lb n="0058b06"/>得喜之由由遠聞方便品法說見舍利弗得記如
<lb n="0058b07"/>是聞見昔所未有故歡喜也發希有心敘者近聞
<lb n="0058b08"/>譬喻希有心發心發故名之為信以信故入入歡
<lb n="0058b09"/>喜位即信解品意也。</p>
<p id="pX31p0058b0909" type="inline" rend="margin-left:1em">△二敘外敬。</p>
<lb n="0058b10"/>
<p id="pX31p0058b1001">即從座起整衣服偏袒右肩右膝著地一心合掌曲
<lb n="0058b11"/>躳恭敬瞻仰尊顏。</p>
<lb n="0058b12"/>
<p id="pX31p0058b1201" rend="margin-left:1em">例上身子亦應三業領解發希有心心領解也即
<lb n="0058b13"/>從座起身領解也白佛言口領解也。</p>
<p id="pX31p0058b1315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二白佛自
<lb n="0058b14"/>陳二初長行二偈頌初文又二初略法說二廣譬
<lb n="0058b15"/>說初文又二初正說法二略舉譬初文又二初明
<lb n="0058b16"/>昔稟三故不求二初標三初居僧首故。</p>
<lb n="0058b17"/>
<p id="pX31p0058b1701">而白佛言我等居僧之首。</p>
<lb n="0058b18"/>
<p id="pX31p0058b1801" rend="margin-left:1em">明三不求述昔失初居僧首者我法臘既高晚學
<lb n="0058b19"/>以我為軌忽改途易轍棄小求大為後來所嫌自
<lb n="0058b20"/>固護彼所以不求也。</p>
<p id="pX31p0058b2009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二俗年邁故。</p>
<lb n="0058b21"/>
<p id="pX31p0058b2101">年竝朽邁。</p>
<lb n="0058b22"/>
<p id="pX31p0058b2201" rend="margin-left:1em">二俗年<anchor xml:id="begd1e16187"/>已<anchor xml:id="endd1e16187"/>邁者若作菩薩當專任大道廣度眾生
<lb n="0058b23"/>今既朽老無所堪任是故不求也。</p>
<p id="pX31p0058b2314" type="inline" rend="margin-left:1em">△三<anchor xml:id="begd1e16197"/>已<anchor xml:id="endd1e16197"/>證得故。</p>
<lb n="0058b24"/>
<p id="pX31p0058b2401">自謂<anchor xml:id="begd1e16208"/>已<anchor xml:id="endd1e16208"/>得涅槃無所堪任不復進求阿耨多羅三藐
<lb n="0058c01"/>三菩提世尊住昔說法既久我時在座身體疲懈但
<lb n="0058c02"/>念空無相無作於菩薩法遊戲神通淨佛國土成就
<lb n="0058c03"/>眾生心不喜樂。</p>
<lb n="0058c04"/>
<p id="pX31p0058c0401" rend="margin-left:1em">三<anchor xml:id="begd1e16228"/>已<anchor xml:id="endd1e16228"/>得涅槃無為正位不能發大心高原陸地不
<lb n="0058c05"/>生蓮華故云無所堪任盡無生智<anchor xml:id="begd1e16236"/>已<anchor xml:id="endd1e16236"/>立無所依求
<lb n="0058c06"/>故云不復進求阿耨菩提空無相無作名三解脫
<lb n="0058c07"/>門觀諸法無我我所名空觀男女相一異相等實
<lb n="0058c08"/>不可得名無相若知一切法無相都無所作名無
<lb n="0058c09"/>作又於三界無所願求名無願也。</p>
<p id="pX31p0058c0914" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋二初先
<lb n="0058c10"/>釋得涅槃不求。</p>
<lb n="0058c11"/>
<p id="pX31p0058c1101">所以者何世尊令我等出於三界得涅槃證。</p>
<lb n="0058c12"/>
<p id="pX31p0058c1201" rend="margin-left:1em">所以者何釋三不求但文不次第先釋得涅槃不
<lb n="0058c13"/>求。</p>
<p id="pX31p0058c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋年邁。</p>
<lb n="0058c14"/>
<p id="pX31p0058c1401">又今我等年<anchor xml:id="begd1e16274"/>已<anchor xml:id="endd1e16274"/>朽邁於佛教化菩薩阿耨多羅三藐
<lb n="0058c15"/>三菩提不生一念好樂之心。</p>
<lb n="0058c16"/>
<p id="pX31p0058c1601" rend="margin-left:1em">次釋年邁不求即兼僧首或指昔說法既久心不
<lb n="0058c17"/>喜樂是釋居僧首不求既言在座復道年朽知釋
<lb n="0058c18"/>僧首。</p>
<p id="pX31p0058c1803" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明今會一故自得。</p>
<lb n="0058c19"/>
<p id="pX31p0058c1901">我等今於佛前聞授聲聞阿耨多羅三藐三菩提記
<lb n="0058c20"/>心甚歡喜得未曾有不謂於今忽然得聞希有之法
<lb n="0058c21"/>深自慶幸獲大善利。</p>
<lb n="0058c22"/>
<p id="pX31p0058c2201" rend="margin-left:1em">此陳得解之由由遠聞上略廣二番開三顯一是
<lb n="0058c23"/>故慶幸獲大善利者正陳得解是近聞上四番譬
<lb n="0058c24"/>喻希有之法而獲開悟之善利也。</p>
<p id="pX31p0058c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">△二略舉譬。</p>
<lb n="0059a01"/>
<p id="pX31p0059a0101">無量珍寶不求自得。</p>
<lb n="0059a02"/>
<p id="pX31p0059a0201" rend="margin-left:1em">譬昔不求而今自得希有法寶妙樂云昔般若領
<lb n="0059a03"/>教謂為菩薩之法豈圖於今全蒙等賜。</p>
<p id="pX31p0059a0316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣譬
<lb n="0059a04"/>說二初開譬二合譬初文又二初諮發。</p>
<lb n="0059a05"/>
<p id="pX31p0059a0501">世尊我等今者樂說譬喻以明斯義。</p>
<lb n="0059a06"/>
<p id="pX31p0059a0601" rend="margin-left:1em">妙樂云應如世禮欲有所決須先諮發。</p>
<p id="pX31p0059a0616" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開譬
<lb n="0059a07"/>四初父子相失譬二父子相見譬三父命追誘譬
<lb n="0059a08"/>四領付家業譬初文又四初子背火而去二初背
<lb n="0059a09"/>父而去。</p>
<lb n="0059a10"/>
<p id="pX31p0059a1001">譬若有人年既幼稚捨父逃逝久住他國或十二十
<lb n="0059a11"/>至五十歲。</p>
<lb n="0059a12"/>
<p id="pX31p0059a1201" rend="margin-left:1em">譬若有人領二十子譬二乘人菩薩位行難知且
<lb n="0059a13"/>齊<anchor xml:id="begd1e16366"/>已<anchor xml:id="endd1e16366"/>領耳年既幼稚者無明厚重覆障解心解心
<lb n="0059a14"/>無力故言幼稚捨父逃逝者退大為捨無明自覆
<lb n="0059a15"/>曰逃趣向生死為逝問佛捨應後眾生起惑是父
<lb n="0059a16"/>離子非是子捨父答由眾生不感佛則去世還成
<lb n="0059a17"/>子捨父義久住他國者涅槃法界是佛自國生死
<lb n="0059a18"/>五欲是為他國本求出離而退墮不返故云久住
<lb n="0059a19"/>他國或十是天道二十是人道五十是五道約於
<lb n="0059a20"/>一人備輪諸道故云或十等。</p>
<p id="pX31p0059a2012" type="inline" rend="margin-left:1em">△二向本而還。</p>
<lb n="0059a21"/>
<p id="pX31p0059a2101">年既長大加復窮困馳騁四方以求衣食漸漸遊行
<lb n="0059a22"/>遇向本國。</p>
<lb n="0059a23"/>
<p id="pX31p0059a2301" rend="margin-left:1em">善根熏被稍稍欲著名為長大在三界中不見佛
<lb n="0059a24"/>父不得出要之術故為窮八苦火燒故為困馳騁
<lb n="0059b01"/>四方以求衣食者佛未出時諸凡夫人依身受心
<lb n="0059b02"/>法起於四倒之見於中求正道如求食求助道如
<lb n="0059b03"/>求衣以厭苦求理為可化之緣佛初出時諸外道
<lb n="0059b04"/>等皆先得度即此意也漸漸遊行遇向本國者明
<lb n="0059b05"/>外道厭苦希脫邪求涅槃雖非本意亦蒙值佛故
<lb n="0059b06"/>云遇向也本國如上說。</p>
<p id="pX31p0059b0610" type="inline" rend="margin-left:1em">△二父求子中止二初求
<lb n="0059b07"/>子不得。</p>
<lb n="0059b08"/>
<p id="pX31p0059b0801">其父先來求子不得。</p>
<lb n="0059b09"/>
<p id="pX31p0059b0901" rend="margin-left:1em">二乘退大<anchor xml:id="begd1e16433"/>已<anchor xml:id="endd1e16433"/>後佛常求機而機不會故名不得。</p>
<p id="pX31p0059b0919" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0059b10"/>二中止一城。</p>
<lb n="0059b11"/>
<p id="pX31p0059b1101">中止一城。</p>
<lb n="0059b12"/>
<p id="pX31p0059b1201" rend="margin-left:1em">中止一城者不為一子廢家業譬佛不以一處無
<lb n="0059b13"/>機而廢餘方施化以方便有餘土為國在同居實
<lb n="0059b14"/>報兩間為中有餘涅槃為城住此涅槃名止處此
<lb n="0059b15"/>為家起勝劣兩應劣應應聲聞勝應應菩薩五人
<lb n="0059b16"/>斷通惑者同生其土皆為菩薩純以大乘家業訓
<lb n="0059b17"/>令修學中止於此伺覓同居子機。</p>
<lb n="0059b18"/>
<p id="pX31p0059b1801">其家大富財寶無量金銀瑠璃珊瑚琥珀玻瓈珠等
<lb n="0059b19"/>其諸倉庫悉皆盈溢多有僮僕臣佐吏民象馬車乘
<lb n="0059b20"/>牛羊無數出入息利乃徧他國商估賈客亦甚眾多。</p>
<lb n="0059b21"/>
<p id="pX31p0059b2101" rend="margin-left:1em">實相境為家具足萬德為富五度福德名財般若
<lb n="0059b22"/>智慧名寶導一切皆摩訶衍名無量金銀珠等是
<lb n="0059b23"/>大乘三十七道品即領上長者大富義也盛米為
<lb n="0059b24"/>倉盛物為庫倉譬禪定禪生百八三昧故庫譬實
<lb n="0059c01"/>相能發十八空智慧故自資為盈化外為溢領上
<lb n="0059c02"/>多有田宅義也多有僮僕者譬方便知見波羅蜜
<lb n="0059c03"/>皆悉具足屈曲隨機稱事稱理領上又多僕從義
<lb n="0059c04"/>也就位為語二乘及通教菩薩別教三十心悉如
<lb n="0059c05"/>僮僕別教圓教十地如臣十向如佐十行如吏十
<lb n="0059c06"/>住如民初入佛境界率土之濵無非王民雖得為
<lb n="0059c07"/>民比吏佐等猶為疎遠十行歷別修習諸法種種
<lb n="0059c08"/>驅馳故如吏十回向事理稍深職近王邊故如佐
<lb n="0059c09"/>十地輔佛行化降魔制敵故如臣也一心三觀如
<lb n="0059c10"/>象運圓教大乘次第三觀如馬運別教大乘即空
<lb n="0059c11"/>析空觀如牛運通教等大乘析法觀自行如鹿羊
<lb n="0059c12"/>等運二乘之法無數者權實諸教皆名車乘權實
<lb n="0059c13"/>觀智名象馬牛羊非但教法甚多觀智亦復無數
<lb n="0059c14"/>也出入者二而不二是入不二而二是出又化他
<lb n="0059c15"/>用為出自行用為入出法益眾生為息化功歸<anchor xml:id="begd1e16529"/>己<anchor xml:id="endd1e16529"/>
<lb n="0059c16"/>為利乃徧他國者徧於三土行於非道通達佛道
<lb n="0059c17"/>即其義也唯法性是<anchor xml:id="begd1e16544"/>己<anchor xml:id="endd1e16544"/>國法性之外者皆名他國
<lb n="0059c18"/>耳此土菩薩往他方聽法他方大士來此土聞經
<lb n="0059c19"/>往還採利有如商賈又徧入實報方便同居以求
<lb n="0059c20"/>法利故云眾多也。</p>
<p id="pX31p0059c2008" type="inline" rend="margin-left:1em">△三子遇到父城三初到城之
<lb n="0059c21"/>由。</p>
<lb n="0059c22"/>
<p id="pX31p0059c2201">時貧窮子遊諸聚落經歷國邑。</p>
<lb n="0059c23"/>
<p id="pX31p0059c2301" rend="margin-left:1em">無大乘功德法財故名窮子此等退大<anchor xml:id="begd1e16573"/>已<anchor xml:id="endd1e16573"/>來備遭
<lb n="0059c24"/>諸苦深起厭患欲求出離取理不中致成邪僻由
<lb n="0060a01"/>邪慧歷心易可入正以求出世為感佛之由也以
<lb n="0060a02"/>邪慧觀察五陰為聚落十二入為邑十八界為國
<lb n="0060a03"/>歷此求理名求衣食。</p>
<p id="pX31p0060a0309" type="inline" rend="margin-left:1em">△二遂到父城。</p>
<lb n="0060a04"/>
<p id="pX31p0060a0401">遂到其父所止之城。</p>
<lb n="0060a05"/>
<p id="pX31p0060a0501" rend="margin-left:1em">由向邪慧助正成機感佛大悲名為到城城即涅
<lb n="0060a06"/>槃涅槃通半滿眾生惑盡可有得涅槃之義故言
<lb n="0060a07"/>到城。</p>
<p id="pX31p0060a0703" type="inline" rend="margin-left:1em">△四其父憂念意二初念失子苦。</p>
<lb n="0060a08"/>
<p id="pX31p0060a0801">父每念子與子離別五十餘年而未曾向人說如此
<lb n="0060a09"/>事但自思惟心懷悔恨自念老朽多有財物金銀珍
<lb n="0060a10"/>寶倉庫盈溢無有子息一旦終沒財物散失無所委
<lb n="0060a11"/>付是以殷勤每憶其子。</p>
<lb n="0060a12"/>
<p id="pX31p0060a1201" rend="margin-left:1em">如來自昔至今恒思子大機故言每念退大<anchor xml:id="begd1e16625"/>已<anchor xml:id="endd1e16625"/>來
<lb n="0060a13"/>流浪五道故言與子離別五十餘年開鬼出修羅
<lb n="0060a14"/>故言餘也未曾說者未曾向方便土中臣佐吏民
<lb n="0060a15"/>說有此子機緣也又應世<anchor xml:id="begd1e16637"/>已<anchor xml:id="endd1e16637"/>來自昔華嚴方等般
<lb n="0060a16"/>若諸座未曾向諸大士說此聲聞本是大乘之子
<lb n="0060a17"/>既非佛子不解佛法或如聾啞或去華拜座或棄
<lb n="0060a18"/>鉢茫然種種不逮也心懷悔恨者悔昔不勤教詔
<lb n="0060a19"/>致令無訓逃逝也恨子不思恩義疎我親他內合
<lb n="0060a20"/>如來悔不殷勤令入內凡遂使退失本解恨其無
<lb n="0060a21"/>心不能精進固志逃迷不返故言悔恨也自念老
<lb n="0060a22"/>朽者化期將畢無傳大法之人如老朽而無子也。</p>
<lb n="0060a23"/>
<p id="pX31p0060a2301" rend="margin-left:1em">△二念得子樂。</p>
<lb n="0060a24"/>
<p id="pX31p0060a2401">復作是念我若得子委付財物坦然快樂無復憂慮。</p>
<lb n="0060b01"/>
<p id="pX31p0060b0101" rend="margin-left:1em">有可度之機名為得子與授佛記名付法財稱於
<lb n="0060b02"/>本心復言快樂領上總譬竟。</p>
<p id="pX31p0060b0212" type="inline" rend="margin-left:1em">△二父子相見譬二
<lb n="0060b03"/>初子見父四初見父之由。</p>
<lb n="0060b04"/>
<p id="pX31p0060b0401">世尊爾時窮子傭賃展轉遇到父舍。</p>
<lb n="0060b05"/>
<p id="pX31p0060b0501" rend="margin-left:1em">此明父子相見譬近領火宅中見火遠領方便中
<lb n="0060b06"/>見五濁是初見父之由由厭苦欣樂推求理味漸
<lb n="0060b07"/>漸積習遂成出世善根故言傭賃展轉以此善根
<lb n="0060b08"/>能扣佛慈悲故言遇到父舍父喻道後法身舍喻
<lb n="0060b09"/>無緣慈悲大小二機雙扣此舍。</p>
<p id="pX31p0060b0913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二見父之處。</p>
<lb n="0060b10"/>
<p id="pX31p0060b1001">住立門側遙見其父。</p>
<lb n="0060b11"/>
<p id="pX31p0060b1101" rend="margin-left:1em">門側者譬二觀為方便即門二邊圓中之機當門
<lb n="0060b12"/>正見二乘偏真故言門側但空三昧偏真慧眼傍
<lb n="0060b13"/>窺法身耳遙見其父者言大機始發扣召事遠是
<lb n="0060b14"/>故言遙又機微非應赴名之為遙。</p>
<p id="pX31p0060b1414" type="inline" rend="margin-left:1em">△三見父之相。</p>
<lb n="0060b15"/>
<p id="pX31p0060b1501">踞師子牀寶几承足諸婆羅門剎利居士皆恭敬圍
<lb n="0060b16"/>繞以真珠瓔珞價直千萬莊嚴其身吏民僮僕手執
<lb n="0060b17"/>白拂侍立左右覆以寶帳垂諸華旛香水灑地散眾
<lb n="0060b18"/>名華羅列寶物出內取與有如是等種種嚴飾威德
<lb n="0060b19"/>特尊。</p>
<lb n="0060b20"/>
<p id="pX31p0060b2001" rend="margin-left:1em">踞師子牀者圓報法身安處空理無復通別二惑
<lb n="0060b21"/>八魔等畏故云踞師子牀華嚴說第一義空四無
<lb n="0060b22"/>所畏為牀也寶几承足者實諦為几無生定慧依
<lb n="0060b23"/>真如境也婆羅門名淨行貴族高潔即等覺離垢
<lb n="0060b24"/>菩薩也剎利是王種即九地<anchor xml:id="begd1e16760"/>已<anchor xml:id="endd1e16760"/>下初地<anchor xml:id="begd1e16766"/>已<anchor xml:id="endd1e16766"/>上菩薩
<lb n="0060c01"/>也居士富而不貴即三十心也真珠瓔珞者即戒
<lb n="0060c02"/>定慧陀羅尼四瓔珞也價直千萬者即四十地功
<lb n="0060c03"/>德以嚴法身也吏民僮僕者若異門明義者即是
<lb n="0060c04"/>稟藏通二教斷通惑者名為民稟別教斷通惑者
<lb n="0060c05"/>名為吏若同門明義者還是方便波羅蜜也內與
<lb n="0060c06"/>實智同外與機緣同喻如吏民有內奉外役之義
<lb n="0060c07"/>也白拂者即是權智之用也左右者右即入空智
<lb n="0060c08"/>用拂四住塵左即入假智用拂無知塵此二為中
<lb n="0060c09"/>道方便故言侍立覆以寶帳即真實慈悲也垂諸
<lb n="0060c10"/>華旛者華即四攝旛即神通香水灑地是定水以
<lb n="0060c11"/>灑諸散心地也散眾名華者布以七淨華謂戒定
<lb n="0060c12"/>慧斷疑道非道知見淨斷知淨也戒者攝律儀等
<lb n="0060c13"/>三種戒也定者首楞嚴等定也慧者實智慧也斷
<lb n="0060c14"/>疑者<anchor xml:id="begd1e16805"/>已<anchor xml:id="endd1e16805"/>度二諦之疑也道非道淨者行於非道通
<lb n="0060c15"/>達佛道也知見淨者智德圓滿了了見佛性也斷
<lb n="0060c16"/>知淨者斷德成就無明永盡也羅列寶物者羅列
<lb n="0060c17"/>諸地真實功德也出內與前出入義同自行為取
<lb n="0060c18"/>化他為與威德特尊者光明無邊色像無邊相海
<lb n="0060c19"/>巍巍此義須作舍那之佛豈得作餘釋耶。</p>
<p id="pX31p0060c1917" type="inline" rend="margin-left:1em">△四生
<lb n="0060c20"/>畏避心。</p>
<lb n="0060c21"/>
<p id="pX31p0060c2101">窮子見父有大力勢即懷恐怖悔來至此竊作是念
<lb n="0060c22"/>此或是王或是王等非我傭力得物之處不如往至
<lb n="0060c23"/>貧里肆力有地衣食易得若久住此或見逼迫強使
<lb n="0060c24"/>我作作是念<anchor xml:id="begd1e16837"/>已<anchor xml:id="endd1e16837"/>疾走而去。</p>
<lb n="0061a01"/>
<p id="pX31p0061a0101" rend="margin-left:1em">大力勢者智大故名大力神通大故名大勢如上
<lb n="0061a02"/>身手有力義也恐怖者小機劣弱怯懼大道也悔
<lb n="0061a03"/>來至此者佛本欲以大法擬之應不稱機但有退
<lb n="0061a04"/>大之意故言悔來至此竊作是念者機中潛密冥
<lb n="0061a05"/>有此事非是顯對見勝應身故云竊念或是王王
<lb n="0061a06"/>等者波旬是王徒輩為等小機<g ref="CB01926"/>斷無言說道絕
<lb n="0061a07"/>於色像既見勝應之像非天人所及所說之法迥
<lb n="0061a08"/>異二乘小智薄德未曾見聞便謂是魔是魔所說
<lb n="0061a09"/>又法身如王報身如王等此乃大乘法報非是小
<lb n="0061a10"/>乘得益之處故竊念或是王王等也非我傭力得
<lb n="0061a11"/>物之處者小機不能受大化也不如往至貧里者
<lb n="0061a12"/>淨名云能以貧所樂法度斯下劣也但空之理不
<lb n="0061a13"/>含萬德非如來藏故言貧里偏空稱於小智故言
<lb n="0061a14"/>肆力有地依此小智能得有餘涅槃無漏衣食行
<lb n="0061a15"/>行名衣慧行名食故言衣食易得若久住此等者
<lb n="0061a16"/>行大乘道經無量劫故言久住我本厭怖生死若
<lb n="0061a17"/>修大乘必入生死廣學萬行故言逼迫我本樂小
<lb n="0061a18"/>而今令我發大乘心是為強使捨大取小故言疾
<lb n="0061a19"/>走也。</p>
<p id="pX31p0061a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">△二父見子四初父見子處。</p>
<lb n="0061a20"/>
<p id="pX31p0061a2001">時富長者於師子座。</p>
<lb n="0061a21"/>
<p id="pX31p0061a2101" rend="margin-left:1em">師子座見子處也如來法身居第一義空無畏之
<lb n="0061a22"/>境而照機也。</p>
<p id="pX31p0061a2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二見子便識。</p>
<lb n="0061a23"/>
<p id="pX31p0061a2301">見子便識。</p>
<lb n="0061a24"/>
<p id="pX31p0061a2401" rend="margin-left:1em">見子便識者如來鑑機知是往日結緣眾生也。</p>
<p id="pX31p0061a2419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0061b01"/>三見子歡喜。</p>
<lb n="0061b02"/>
<p id="pX31p0061b0201">心大歡喜。</p>
<lb n="0061b03"/>
<p id="pX31p0061b0301" rend="margin-left:1em">心大歡喜者佛恒伺子機今機來稱慈是故歡喜
<lb n="0061b04"/>即是領上法說中而起大悲譬喻中即大驚怖也
<lb n="0061b05"/>彼明大悲拔苦故言驚怖此明大慈與樂故言歡
<lb n="0061b06"/>喜。</p>
<p id="pX31p0061b0602" type="inline" rend="margin-left:1em">△四見子適願。</p>
<lb n="0061b07"/>
<p id="pX31p0061b0701">即作是念我財物庫藏今有所付我常思念此子無
<lb n="0061b08"/>由見之而忽自來甚適我願我雖年朽猶故貪惜。</p>
<lb n="0061b09"/>
<p id="pX31p0061b0901" rend="margin-left:1em">昔見眾生退大取小貧里求食資生艱難常欲與
<lb n="0061b10"/>財無機不得今日機來稱大慈心故言庫藏今有
<lb n="0061b11"/>所付我常思念者明其非但貧無大財又流轉生
<lb n="0061b12"/>死眾苦所逼為大悲所痛故常思念雖欲救拔無
<lb n="0061b13"/>機叵濟故云無由見之今有可度機發故云而忽
<lb n="0061b14"/>自來稱大悲心故云甚適我願我雖年朽猶故貪
<lb n="0061b15"/>惜者釋於適願之由由一期化訖故言年朽未見
<lb n="0061b16"/>大機法無委付將來之徒從誰得脫為可度者故
<lb n="0061b17"/>言貪惜今機自來無此憂念故我願得適也。</p>
<p id="pX31p0061b1718" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0061b18"/>追誘譬二初遣捉三初領上勸門擬宜無機二初
<lb n="0061b19"/>擬宜。</p>
<lb n="0061b20"/>
<p id="pX31p0061b2001">即遣傍人急追將還爾時使者疾走往捉。</p>
<lb n="0061b21"/>
<p id="pX31p0061b2101" rend="margin-left:1em">此下領華嚴時今領上勸門擬宜也遣傍人者智
<lb n="0061b22"/>是能遣教是所遣理為正教為傍從佛出十二部
<lb n="0061b23"/>擬宜眾生無機不受於其如乳故言遣傍人也又
<lb n="0061b24"/>傍人者傍即臣佐等也即是遣法身菩薩為說大
<lb n="0061c01"/>乘如華嚴中令四菩薩說四十地即是遣傍人也
<lb n="0061c02"/>急追將還者直說大教擬宜小機故云急追昔有
<lb n="0061c03"/>大種故曰將還疾走往捉者大乘明義顯露正直
<lb n="0061c04"/>用此赴機令其疾趣菩提故大車中云其疾如風
<lb n="0061c05"/>若以菩薩為傍人者菩薩自有神力又被佛加亦
<lb n="0061c06"/>能令彼疾入菩提也。</p>
<p id="pX31p0061c0609" type="inline" rend="margin-left:1em">△二無機。</p>
<lb n="0061c07"/>
<p id="pX31p0061c0701">窮子驚愕稱怨大喚我不相犯何為見捉。</p>
<lb n="0061c08"/>
<p id="pX31p0061c0801" rend="margin-left:1em">領上勸門無機小乘縱昔曾發大心廢久不憶卒
<lb n="0061c09"/>聞大教乖心故驚不識故愕故云窮子驚愕小乘
<lb n="0061c10"/>以煩惱為怨生死為苦若勸煩惱即菩提即大喚
<lb n="0061c11"/>稱怨枉若聞生死即涅槃即大喚稱苦痛故云稱
<lb n="0061c12"/>怨大喚我本不求大何意用大化我故云我不相
<lb n="0061c13"/>犯何為見捉。</p>
<p id="pX31p0061c1306" type="inline" rend="margin-left:1em">△二領上誡門擬宜無機二初擬宜。</p>
<lb n="0061c14"/>
<p id="pX31p0061c1401">使者執之逾急強牽將還。</p>
<lb n="0061c15"/>
<p id="pX31p0061c1501" rend="margin-left:1em">領上誡門擬宜執之逾急者前明勸善猶是容豫
<lb n="0061c16"/>我當為說怖畏之事即是急切誡以苦言令其遠
<lb n="0061c17"/>惡內既無機外逼大化即是強牽將還也。</p>
<p id="pX31p0061c1717" type="inline" rend="margin-left:1em">△二無
<lb n="0061c18"/>機。</p>
<lb n="0061c19"/>
<p id="pX31p0061c1901">于時窮子自念無罪而被囚執此必定死轉更惶怖
<lb n="0061c20"/>悶絕躃地。</p>
<lb n="0061c21"/>
<p id="pX31p0061c2101" rend="margin-left:1em">領上誡門無機自念無罪者罪者慈悲也眾生罪
<lb n="0061c22"/>故入生死獄菩薩以慈悲故亦同罪入獄二乘人
<lb n="0061c23"/>無慈悲名為無罪令入生死之獄即是被囚執也
<lb n="0061c24"/>無大方便而入生死必當永失三乘慧命故言必
<lb n="0062a01"/>死思此等事故言轉更惶怖強以大教小智不解
<lb n="0062a02"/>故言悶絕即起誹謗必墮三途故言躃地亦是迷
<lb n="0062a03"/>悶溺無明地也。</p>
<p id="pX31p0062a0307" type="inline" rend="margin-left:1em">△三併領勸誡息大乘化四初思
<lb n="0062a04"/>惟息化二初知大志弱。</p>
<lb n="0062a05"/>
<p id="pX31p0062a0501">父遙見之而語使言不須此人勿強將來。</p>
<lb n="0062a06"/>
<p id="pX31p0062a0601" rend="margin-left:1em">父遙見者小機去大乘遠故名為遙是結緣子故
<lb n="0062a07"/>名為見而語使言者約教為使智本說教智知無
<lb n="0062a08"/>機大教宜息約人為使即語諸菩薩不須現汝尊
<lb n="0062a09"/>玅之身令二乘見如淨名中攝汝身香無令彼諸
<lb n="0062a10"/>眾生而起惑著又普賢入此娑婆促身令小皆是
<lb n="0062a11"/>其義也勿強將來者既無大機若現勝身說大乘
<lb n="0062a12"/>法恐傷其善根故言勿強也。</p>
<p id="pX31p0062a1212" type="inline" rend="margin-left:1em">△二知小志強。</p>
<lb n="0062a13"/>
<p id="pX31p0062a1301">以泠水灑面令得醒悟莫復與語。</p>
<lb n="0062a14"/>
<p id="pX31p0062a1401" rend="margin-left:1em">泠水灑面者知有小志宜以三藏<g ref="CB01926"/>斷理水除見
<lb n="0062a15"/>思之熱面者厭生死名背向涅槃知面也醒悟者
<lb n="0062a16"/>開小教逗小機令得離煩悶悟四真諦也莫復與
<lb n="0062a17"/>語者決定應息大乘教也。</p>
<p id="pX31p0062a1711" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋息化意。</p>
<lb n="0062a18"/>
<p id="pX31p0062a1801">所以者何父知其子志意下劣自知豪貴為子所難
<lb n="0062a19"/>審知是子而以方便不語他人云是我子。</p>
<lb n="0062a20"/>
<p id="pX31p0062a2001" rend="margin-left:1em">二乘厭苦欣空親狎下劣無慈悲心即畏難大法
<lb n="0062a21"/>且任其小志抑佛本懷所以息化也審知二萬億
<lb n="0062a22"/>佛所曾發大心故云審知是子而以方便等者於
<lb n="0062a23"/>昔小乘教中隨他意語方便覆護稱是聲聞不說
<lb n="0062a24"/>隨自意語云是菩薩也。</p>
<p id="pX31p0062a2410" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正明息化。</p>
<lb n="0062b01"/>
<p id="pX31p0062b0101">使者語之我今放汝隨意所趣。</p>
<lb n="0062b02"/>
<p id="pX31p0062b0201" rend="margin-left:1em">我今放汝即是知大機弱隨意所趣即是知小善
<lb n="0062b03"/>強以此二緣故息大化也。</p>
<p id="pX31p0062b0311" type="inline" rend="margin-left:1em">△四息化得宜。</p>
<lb n="0062b04"/>
<p id="pX31p0062b0401">窮子歡喜得未曾有從地而起往至貧里以求衣食。</p>
<lb n="0062b05"/>
<p id="pX31p0062b0501" rend="margin-left:1em">不為大教所逼是故歡喜無謗大罪得免三途故
<lb n="0062b06"/>言從地有小善生故言而起又前擬大法迷悶不
<lb n="0062b07"/>解臥無明地今逗以小可得醒悟故言從地而起
<lb n="0062b08"/>於四諦中欲求道法故言往至貧里以求衣食或
<lb n="0062b09"/>於四見
(四倒)
之中求道法故言貧里也。</p>
<p id="pX31p0062b0916" type="inline" rend="margin-left:1em">△二遣二人
<lb n="0062b10"/>誘二初齊教領四初領上擬宜三車。</p>
<lb n="0062b11"/>
<p id="pX31p0062b1101">爾時長者將欲誘引其子而設方便密遣二人形色
<lb n="0062b12"/>憔悴無威德者汝可詣彼徐語窮子此有作處倍與
<lb n="0062b13"/>汝直窮子若許將來使作若言欲何所作便可語之
<lb n="0062b14"/>雇汝除糞我等二人亦共汝作。</p>
<lb n="0062b15"/>
<p id="pX31p0062b1501" rend="margin-left:1em">此下近領三車救子遠領波羅奈施權將欲誘引
<lb n="0062b16"/>者說息大化不容孤棄欲設方便故言將欲密遣
<lb n="0062b17"/>二人者四大弟子齊<anchor xml:id="begd1e17220"/>已<anchor xml:id="endd1e17220"/>分領不涉菩薩故言二人
<lb n="0062b18"/>約法是因緣四諦約理是有作真俗約人是聲聞
<lb n="0062b19"/>緣覺初擬大乘云即遣傍人表一大乘教一菩薩
<lb n="0062b20"/>人今明方便隱實為密指偏真為遣約教隱滿字
<lb n="0062b21"/>為密指半字為遣約人內祕菩薩行故言密外現
<lb n="0062b22"/>是聲聞故言遣二乘教中不修相好但說苦無常
<lb n="0062b23"/>不淨即是形色憔悴約人則諸菩薩隱其本色示
<lb n="0062b24"/>以迹形非了義說無有十力無畏名無威德汝可
<lb n="0062c01"/>詣彼等者即以小教擬小機也大教明理直實故
<lb n="0062c02"/>言疾走往捉小教明理迂隱故云徐語此有作處
<lb n="0062c03"/>者見道修道是斷見思之作處倍與汝直者五戒
<lb n="0062c04"/>十善止出三途今四諦十二因緣能出三界是為
<lb n="0062c05"/>一倍又外道六行但能伏惑今修四諦則能斷惑
<lb n="0062c06"/>得至涅槃是為二倍窮子若許者有機是許即設
<lb n="0062c07"/>教無機是不許即不設教欲何所作者二乘唯欲
<lb n="0062c08"/>除見思惑取證涅槃不論淨佛國土成就眾生所
<lb n="0062c09"/>以言雇汝除糞我等二人亦共汝作者約教二乘
<lb n="0062c10"/>鈍根憑教行行方能修業約理即智諦相資約人
<lb n="0062c11"/>即權人共實人修行故言二人共汝作也。</p>
<p id="pX31p0062c1117" type="inline" rend="margin-left:1em">△二領
<lb n="0062c12"/>上知子先心。</p>
<lb n="0062c13"/>
<p id="pX31p0062c1301">時二使人即求窮子既<anchor xml:id="begd1e17278"/>已<anchor xml:id="endd1e17278"/>得之。</p>
<lb n="0062c14"/>
<p id="pX31p0062c1401" rend="margin-left:1em">審知有機故言<anchor xml:id="begd1e17289"/>已<anchor xml:id="endd1e17289"/>得。</p>
<p id="pX31p0062c1409" type="inline" rend="margin-left:1em">△三領上歡車希有。</p>
<lb n="0062c15"/>
<p id="pX31p0062c1501">具陳上事。</p>
<lb n="0062c16"/>
<p id="pX31p0062c1601" rend="margin-left:1em">陳說雇作除糞之事。</p>
<p id="pX31p0062c1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△四領上適子所願。</p>
<lb n="0062c17"/>
<p id="pX31p0062c1701">爾時窮子先取其價尋與除糞其父見子愍而怪之。</p>
<lb n="0062c18"/>
<p id="pX31p0062c1801" rend="margin-left:1em">二乘慕果行因所以先問價直故云先取除苦集
<lb n="0062c19"/>之糞取道滅之價也其父愍怪者愍其取阿羅漢
<lb n="0062c20"/>怪其不求佛道所失者大所得者寡故言怪也齊
<lb n="0062c21"/>此領法譬中意其文竟。</p>
<p id="pX31p0062c2110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二取意領
(亦名探領)
四
<lb n="0062c22"/>初先以權智久欲擬宜。</p>
<lb n="0062c23"/>
<p id="pX31p0062c2301">又以他日於窻牖中遙見子身。</p>
<lb n="0062c24"/>
<p id="pX31p0062c2401" rend="margin-left:1em">又者鄭重辭將欲取意探領如來法身地久知大
<lb n="0063a01"/>小之機一三施化重述佛意故標章稱又也他日
<lb n="0063a02"/>者二乘自謂方便為<anchor xml:id="begd1e17352"/>己<anchor xml:id="endd1e17352"/>非二乘法為他他者即是
<lb n="0063a03"/>擬法身也日者時也亦智也依法身之時用智照
<lb n="0063a04"/>機故言他日實智照實為自權智照方便為他若
<lb n="0063a05"/>齊教領領化身用事為<anchor xml:id="begd1e17365"/>己<anchor xml:id="endd1e17365"/>日非化身用事為他日
<lb n="0063a06"/>若探領者領法身中照機也法身之時用化他之
<lb n="0063a07"/>權智照於權機若有若無照用權事若可若否皆
<lb n="0063a08"/>是權智所照故言他日窻牖者偏見則小表權智
<lb n="0063a09"/>照彼偏機也遙者小去大縣故名為遙見子者昔
<lb n="0063a10"/>曾種大稱之為子以大擬之故名為見窻牖偏狹
<lb n="0063a11"/>未宜大化故息大而施小也。</p>
<p id="pX31p0063a1112" type="inline" rend="margin-left:1em">△二久知方便是其
<lb n="0063a12"/>玩好。</p>
<lb n="0063a13"/>
<p id="pX31p0063a1301">羸瘦憔悴糞土塵坌汙穢不淨。</p>
<lb n="0063a14"/>
<p id="pX31p0063a1401" rend="margin-left:1em">領如來先知二乘有小玩好也修因智力少為羸
<lb n="0063a15"/>修因福力少為瘦內怖無常外遭八苦為憔悴四
<lb n="0063a16"/>住為糞土無知為塵坌也。</p>
<p id="pX31p0063a1611" type="inline" rend="margin-left:1em">△三久知須歡三車希
<lb n="0063a17"/>有。</p>
<lb n="0063a18"/>
<p id="pX31p0063a1801">即脫瓔珞細輭上服嚴飾之具更著麤弊垢膩之衣
<lb n="0063a19"/>塵土坌身右手執持除糞之器狀有所畏。</p>
<lb n="0063a20"/>
<p id="pX31p0063a2001" rend="margin-left:1em">脫妙服譬隱報身無量功德四十二地戒定慧陀
<lb n="0063a21"/>羅尼等瓔珞寂滅忍細輭上服大小相海嚴飾之
<lb n="0063a22"/>具容服若盛子則驚畏二乘不宜見此相好是故
<lb n="0063a23"/>脫之更著麤弊者現丈六形是麤生忍法忍是弊
<lb n="0063a24"/>也塵土坌身者現有煩惱有為有漏也左手喻實
<lb n="0063b01"/>右手喻權權用便易自以此權法斷結成佛又用
<lb n="0063b02"/>此權法化人故云右手執持除糞之器狀有所畏
<lb n="0063b03"/>者狀似也示同小乘怖畏生死又有寒風馬麥之
<lb n="0063b04"/>報也。</p>
<p id="pX31p0063b0403" type="inline" rend="margin-left:1em">△四久知適子所願受行七初譬四念處。</p>
<lb n="0063b05"/>
<p id="pX31p0063b0501">語諸作人。</p>
<lb n="0063b06"/>
<p id="pX31p0063b0601" rend="margin-left:1em">語諸作人者即是說三藏教示四念處是除糞之
<lb n="0063b07"/>器斷結之境故遺教云常依念處行道能破四倒
<lb n="0063b08"/>此領火宅中適願勇銳即是聞慧外凡位也。</p>
<p id="pX31p0063b0818" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0063b09"/>譬四正勤。</p>
<lb n="0063b10"/>
<p id="pX31p0063b1001">汝等勤作勿得懈息以方便故得近其子。</p>
<lb n="0063b11"/>
<p id="pX31p0063b1101" rend="margin-left:1em">勿得懈息者即是令其勤修四念處也若起懈息
<lb n="0063b12"/>不能滅二惡
(<anchor xml:id="begd1e17480"/>已<anchor xml:id="endd1e17480"/>生未生)
生二善
(<anchor xml:id="begd1e17488"/>已<anchor xml:id="endd1e17488"/>生未生)
以二勤故能發煖
<lb n="0063b13"/>火對火宅互相推排入修慧煖位也以方便故得
<lb n="0063b14"/>近其子者念處未得理火溫心猶為疎外不可附
<lb n="0063b15"/>近四正勤以初得煖方便則可附近也。</p>
<p id="pX31p0063b1516" type="inline" rend="margin-left:1em">△三譬四
<lb n="0063b16"/>如意足。</p>
<lb n="0063b17"/>
<p id="pX31p0063b1701">後復告言咄男子汝常此作勿復餘去當加汝價諸
<lb n="0063b18"/>有所須盆器米麵鹽醋之屬莫自疑難亦有老弊使
<lb n="0063b19"/>人須者相給。</p>
<lb n="0063b20"/>
<p id="pX31p0063b2001" rend="margin-left:1em">咄者驚覺亦是責數上正勤中紛動即是智法如
<lb n="0063b21"/>男子是陽性今如意足是定法如女人是陰性良
<lb n="0063b22"/>以正勤䇿動不得與真空相應故咄驚責數令捨
<lb n="0063b23"/>散入靜故言咄男子也汝常等者念處正勤動不
<lb n="0063b24"/>專一不名為常四如意中定不異緣思惟則定思
<lb n="0063c01"/>惟則斷定斷專一故云汝常此作不紛動故云勿
<lb n="0063c02"/>復餘去此猶在互相推排中即是頂法之位也當
<lb n="0063c03"/>加汝價者正勤觀中不能發真如意觀中能發無
<lb n="0063c04"/>漏故言加價諸有所須者漏無漏善助道正道皆
<lb n="0063c05"/>從如意觀中求之欲須即得也四禪體含枝林如
<lb n="0063c06"/>盆器生空麤如米法空細如麵此即正道四諦下
<lb n="0063c07"/>十六諦觀無常如鹽苦如醋此即助道如米麵難
<lb n="0063c08"/>食須鹽醋和之正道難顯須助道助之莫自疑難
<lb n="0063c09"/>者結上正助審在如意觀中故令勿疑決定可辦
<lb n="0063c10"/>如<anchor xml:id="begd1e17556"/>己<anchor xml:id="endd1e17556"/>物想故言勿難若欲直取神通以代手足如
<lb n="0063c11"/>使人驅役者如意觀中亦有此通但通劣弱事同
<lb n="0063c12"/>老弊故云亦有老弊使人雖不丁壯亦堪運役故
<lb n="0063c13"/>云須者相給。</p>
<p id="pX31p0063c1306" type="inline" rend="margin-left:1em">△四譬五根。</p>
<lb n="0063c14"/>
<p id="pX31p0063c1401">好自安意我如汝父勿復憂慮。</p>
<lb n="0063c15"/>
<p id="pX31p0063c1501" rend="margin-left:1em">好自安意者得信等五根安固難壞也我如汝父
<lb n="0063c16"/>者<anchor xml:id="begd1e17584"/>已<anchor xml:id="endd1e17584"/>得忍解隣於證真似像未實故言如父亦是
<lb n="0063c17"/>如子勿復憂慮者令其安意破壞見思也。</p>
<p id="pX31p0063c1717" type="inline" rend="margin-left:1em">△五譬
<lb n="0063c18"/>五力。</p>
<lb n="0063c19"/>
<p id="pX31p0063c1901">所以者何我年老大而汝少壯汝常作時無有欺怠
<lb n="0063c20"/>瞋恨怨言都不見汝有此諸惡如餘作人自今<anchor xml:id="begd1e17605"/>已<anchor xml:id="endd1e17605"/>後
<lb n="0063c21"/>如所生子。</p>
<lb n="0063c22"/>
<p id="pX31p0063c2201" rend="margin-left:1em">佛居道終<anchor xml:id="begd1e17618"/>已<anchor xml:id="endd1e17618"/>具智斷故言老大汝居道始
(內凡)
未有
<lb n="0063c23"/>智斷故為少壯此即忍法位也得此五力離五惡
<lb n="0063c24"/>法得信力故不欺精進力故不怠念力故不瞋定
<lb n="0064a01"/>力故不恨慧力故不怨言餘作人者遠指外道諸
<lb n="0064a02"/>見求理名餘作人此文無五過即五力也自今<anchor xml:id="begd1e17638"/>已<anchor xml:id="endd1e17638"/>
<lb n="0064a03"/>後如所生子者下忍十六剎那時節猶長中忍雖
<lb n="0064a04"/>復縮觀亦未是一剎那若上忍世第一最後一剎
<lb n="0064a05"/>那心隣真逼聖故名此位為如所生子即世第一
<lb n="0064a06"/>法位也。</p>
<p id="pX31p0064a0604" type="inline" rend="margin-left:1em">△六譬八正道。</p>
<lb n="0064a07"/>
<p id="pX31p0064a0701">即時長者更與作字名之為兒。</p>
<lb n="0064a08"/>
<p id="pX31p0064a0801" rend="margin-left:1em">世第一法與真不久故言即時阿含說五種佛子
<lb n="0064a09"/>四果及辟支佛名佛真子菩薩不斷結子義未成
<lb n="0064a10"/>今二乘得八正入見道中故名為兒。</p>
<p id="pX31p0064a1015" type="inline" rend="margin-left:1em">△七譬七覺
<lb n="0064a11"/>支。</p>
<lb n="0064a12"/>
<p id="pX31p0064a1201">爾時窮子雖欣此遇猶故自謂客作賤人由是之故
<lb n="0064a13"/>於二十年中常令除糞。</p>
<lb n="0064a14"/>
<p id="pX31p0064a1401" rend="margin-left:1em">二乘因斷見惑而得為子故云雖欣此遇思惑未
<lb n="0064a15"/>盡猶居學位正須依教修行盡苦故云猶故自謂
<lb n="0064a16"/>客作賤人若得初果厭小樂大大乘機發者即應
<lb n="0064a17"/>授以大乘更不須進斷其餘殘結正由不捨小志
<lb n="0064a18"/>大機不發以是且令依教盡漏故言由是之故二
<lb n="0064a19"/>十年中常令除糞二十年者一無礙一解脫斷見
<lb n="0064a20"/>九無礙九解脫斷思故云二十年此兼下偈三云
<lb n="0064a21"/>二十意各不同隨文可釋也。</p>
<p id="pX31p0064a2112" type="inline" rend="margin-left:1em">△四領付家業譬二
<lb n="0064a22"/>初領家業二初相體信二初明其體信。</p>
<lb n="0064a23"/>
<p id="pX31p0064a2301">過是<anchor xml:id="begd1e17712"/>已<anchor xml:id="endd1e17712"/>後心相體信入出無難。</p>
<lb n="0064a24"/>
<p id="pX31p0064a2401" rend="margin-left:1em">此下領方等時也過是<anchor xml:id="begd1e17724"/>已<anchor xml:id="endd1e17724"/>後者過鹿苑三藏之後
<lb n="0064b01"/>即方等也心相體信者父子互相體悉信順謂於
<lb n="0064b02"/>三藏教中得涅槃價此既不虗今為菩薩說此大
<lb n="0064b03"/>乘亦復非虗此即子信父也佛知此等見思<anchor xml:id="begd1e17743"/>已<anchor xml:id="endd1e17743"/>斷
<lb n="0064b04"/>聞大不謗無漏根利聞必生信此即父信子也入
<lb n="0064b05"/>出無難者由此見尊特身聞大乘教名之為入復
<lb n="0064b06"/>被訶斥猶見丈六說小乘法名此為出大小入出
<lb n="0064b07"/>而無疑難也。</p>
<p id="pX31p0064b0706" type="inline" rend="margin-left:1em">△二猶居本位。</p>
<lb n="0064b08"/>
<p id="pX31p0064b0801">然其所止猶在本處。</p>
<lb n="0064b09"/>
<p id="pX31p0064b0901" rend="margin-left:1em">二乘雖於大小入出無難然聞大乘之法謂是菩
<lb n="0064b10"/>薩之事非<anchor xml:id="begd1e17772"/>己<anchor xml:id="endd1e17772"/>智分不肯回小向大猶居羅漢之位
<lb n="0064b11"/>不言未來當得作佛故云所止猶在本處此領大
<lb n="0064b12"/>集淨名生酥之教也。</p>
<p id="pX31p0064b1209" type="inline" rend="margin-left:1em">△二委家業二初命領業四
<lb n="0064b13"/>初明其時節。</p>
<lb n="0064b14"/>
<p id="pX31p0064b1401">世尊爾時長者有疾自知將死不久。</p>
<lb n="0064b15"/>
<p id="pX31p0064b1501" rend="margin-left:1em">此下領佛命轉教般若時也將死不久者有機則
<lb n="0064b16"/>應為生機盡應謝為死今化機將畢應謝非久也。</p>
<lb n="0064b17"/>
<p id="pX31p0064b1701" rend="margin-left:1em">△二命知家業。</p>
<lb n="0064b18"/>
<p id="pX31p0064b1801">語窮子言我今多有金銀珍寶倉庫盈溢其中多少
<lb n="0064b19"/>所應取與汝悉知之。</p>
<lb n="0064b20"/>
<p id="pX31p0064b2001" rend="margin-left:1em">金即別教理銀即通教理大品所明真諦不出此
<lb n="0064b21"/>二而云多有者理則非多約種種門亦得言多例
<lb n="0064b22"/>如空非十八約破十八法名十八空也勸學品中
<lb n="0064b23"/>明一切法門皆是珍寶倉是定門即百八三昧庫
<lb n="0064b24"/>是慧門即十八空境也通別兩教定慧倉庫包藏
<lb n="0064c01"/>一切禪定智慧無所闕少內充外溢故云盈溢其
<lb n="0064c02"/>中多少者說於般若則有廣略二門略則為少廣
<lb n="0064c03"/>則為多自行為取化他為與大品中云汝當為菩
<lb n="0064c04"/>薩說故云汝悉知之。</p>
<p id="pX31p0064c0409" type="inline" rend="margin-left:1em">△三誡令體心。</p>
<lb n="0064c05"/>
<p id="pX31p0064c0501">我心如是當體此意所以者何今我與汝便為不異。</p>
<lb n="0064c06"/>
<p id="pX31p0064c0601" rend="margin-left:1em">誡體我心者佛以般若為心汝今轉教當隨佛意
<lb n="0064c07"/>說也今我與汝便為不異者釋此有三一被加令
<lb n="0064c08"/>說與佛不異二就理以諸法皆如故得不異三就
<lb n="0064c09"/>今時始悟父子天性本來不異而二乘人自謂被
<lb n="0064c10"/>加異耳。</p>
<p id="pX31p0064c1004" type="inline" rend="margin-left:1em">△四敕無漏失。</p>
<lb n="0064c11"/>
<p id="pX31p0064c1101">宜加用心無令漏失。</p>
<lb n="0064c12"/>
<p id="pX31p0064c1201" rend="margin-left:1em">無令漏失者一者約教汝為菩薩說般若教無令
<lb n="0064c13"/>漏失二者就理此即汝法後時當用是故無令漏
<lb n="0064c14"/>失也。</p>
<p id="pX31p0064c1403" type="inline" rend="margin-left:1em">△二受命領四初正受領知。</p>
<lb n="0064c15"/>
<p id="pX31p0064c1501">爾時窮子即受教敕領知眾物金銀珍寶及諸庫藏。</p>
<lb n="0064c16"/>
<p id="pX31p0064c1601" rend="margin-left:1em">△二心無希取。</p>
<lb n="0064c17"/>
<p id="pX31p0064c1701">而無希取一䬸之意。</p>
<lb n="0064c18"/>
<p id="pX31p0064c1801" rend="margin-left:1em">善吉轉教雖說般若自謂是菩薩法我無其分。</p>
<p id="pX31p0064c1819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0064c19"/>三未捨本處。</p>
<lb n="0064c20"/>
<p id="pX31p0064c2001">然其所止故在本處下劣之心亦未能捨。</p>
<lb n="0064c21"/>
<p id="pX31p0064c2101" rend="margin-left:1em">故在本處者住羅漢位雖復慕大亦未定言欲作
<lb n="0064c22"/>菩薩也未捨下劣心者雖復耻小亦未定言捨於
<lb n="0064c23"/>小證。</p>
<p id="pX31p0064c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">△四鄙劣求大。</p>
<lb n="0064c24"/>
<p id="pX31p0064c2401">復經少時父知子意漸<anchor xml:id="begd1e17924"/>已<anchor xml:id="endd1e17924"/>通泰成就大志自鄙先心。</p>
<lb n="0065a01"/>
<p id="pX31p0065a0101" rend="margin-left:1em">即是領上索車譬鄙棄先心欲求大道大機發也
<lb n="0065a02"/>問何時名少時答一云說般若竟尋思所領大乘
<lb n="0065a03"/>法門生心貪樂為失為不失如此等尋思即是大
<lb n="0065a04"/>乘機發時也此時去法華不遠故言少時又當說
<lb n="0065a05"/>無量義時大乘機發何以知然無量義中明七種
<lb n="0065a06"/>方便無量漸頓從一法生既聞此說思惟昔之三
<lb n="0065a07"/>藏三乘悉皆從一法生此之三乘亦應入一如是
<lb n="0065a08"/>思時漸<anchor xml:id="begd1e17952"/>已<anchor xml:id="endd1e17952"/>通泰大心即發故言成就大志也。</p>
<p id="pX31p0065a0818" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0065a09"/>付家業二初付業四初明付業時。</p>
<lb n="0065a10"/>
<p id="pX31p0065a1001">臨欲終時。</p>
<lb n="0065a11"/>
<p id="pX31p0065a1101" rend="margin-left:1em">此下領般若之後說法華時也臨欲終者是明時
<lb n="0065a12"/>節化緣將訖靈山八載說法華經唱入涅槃時也。</p>
<lb n="0065a13"/>
<p id="pX31p0065a1301" rend="margin-left:1em">△二命集眾證。</p>
<lb n="0065a14"/>
<p id="pX31p0065a1401">而命其子并會親族國王大臣剎利居士皆悉<anchor xml:id="begd1e17984"/>已<anchor xml:id="endd1e17984"/>集。</p>
<lb n="0065a15"/>
<p id="pX31p0065a1501" rend="margin-left:1em">二萬億佛所受化之徒名之為子十方法身菩薩
<lb n="0065a16"/>影響者為親族影響之眾多是釋迦昔日同業並
<lb n="0065a17"/>共如來於二萬億佛所共開化之於其悉是伯叔
<lb n="0065a18"/>之行故用此為親族國王者一切漸頓諸經無不
<lb n="0065a19"/>稱所詮之處為經王當機益物興廢有時部部不
<lb n="0065a20"/>同名之為國皆言第一即是王今經會通諸教豈
<lb n="0065a21"/>非聚集國王故無量義中先<anchor xml:id="begd1e18008"/>已<anchor xml:id="endd1e18008"/>收集彼云初說四
<lb n="0065a22"/>諦十二緣生次說方等十二部經次說摩訶般若
<lb n="0065a23"/>此則普集諸經融通漸頓會入此典故名會國王
<lb n="0065a24"/>也彌勒等諸大菩薩皆是等覺為大臣初地至九
<lb n="0065b01"/>地為剎利法王種性中生十住十行十向為居士
<lb n="0065b02"/>此等皆從釋迦受化者也。</p>
<p id="pX31p0065b0211" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結會父子。</p>
<lb n="0065b03"/>
<p id="pX31p0065b0301">即自宣言諸君當知此是我子我之所生於某城中
<lb n="0065b04"/>捨我逃走竛竮辛苦五十餘年其本字某我名某甲
<lb n="0065b05"/>昔在本城懷憂推覓忽於此間遇會得之此實我子
<lb n="0065b06"/>我實其父。</p>
<lb n="0065b07"/>
<p id="pX31p0065b0701" rend="margin-left:1em">實從我受學實是我子從我起解是我所生我實
<lb n="0065b08"/>曾於二萬億佛所常教大法故我實是父於某城
<lb n="0065b09"/>中者此經西國文多度此甚少或可說昔名字國
<lb n="0065b10"/>土如大通智勝因緣今簡略名字直言某城某甲
<lb n="0065b11"/>耳是諸眾生背此大乘起無明闇遁入生死故言
<lb n="0065b12"/>捨吾逃走備經六趣故云五十餘年昔在本城等
<lb n="0065b13"/>者如來自昔於法身地中常以權實二智觀覓可
<lb n="0065b14"/>化之機始於今日感應道交故云忽於今日遇會
<lb n="0065b15"/>得之此實我子等者判天性定父子也。</p>
<p id="pX31p0065b1516" type="inline" rend="margin-left:1em">△四正付
<lb n="0065b16"/>家業。</p>
<lb n="0065b17"/>
<p id="pX31p0065b1701">今我所有一切財物皆是子有先所出內是子所知。</p>
<lb n="0065b18"/>
<p id="pX31p0065b1801" rend="margin-left:1em">一切大乘萬行萬德故云一切所有先所出內是
<lb n="0065b19"/>子所知者追指昔日大品領教所委有廣略般若
<lb n="0065b20"/>共不共法是汝所知即是汝有故法華但明佛之
<lb n="0065b21"/>知見不更廣說一切行相也。</p>
<p id="pX31p0065b2112" type="inline" rend="margin-left:1em">△二歡喜。</p>
<lb n="0065b22"/>
<p id="pX31p0065b2201">世尊是時窮子聞父此言即大歡喜得未曾有而作
<lb n="0065b23"/>是念我本無心有所希求今此寶藏自然而至。</p>
<lb n="0065b24"/>
<p id="pX31p0065b2401" rend="margin-left:1em">領上各乘大車得未曾有自顧無心希望佛道而
<lb n="0065c01"/>今忽聞得記作佛故云不求自得三藏中本心不
<lb n="0065c02"/>求方等中耻小望絕故不求般若中雖領非<anchor xml:id="begd1e18108"/>己<anchor xml:id="endd1e18108"/>分
<lb n="0065c03"/>故不求昔雖不求而今自得。</p>
<p id="pX31p0065c0312" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬四初合父
<lb n="0065c04"/>子相失譬。</p>
<lb n="0065c05"/>
<p id="pX31p0065c0501">世尊大富長者則是如來我等皆似佛子。</p>
<lb n="0065c06"/>
<p id="pX31p0065c0601" rend="margin-left:1em">如來合父似則合子似有二義一取大機為子昔
<lb n="0065c07"/>未逃逝既非真位猶居外凡故云似也二取小機
<lb n="0065c08"/>為子者小機似像大乘根性故云似也子既背父
<lb n="0065c09"/>而逃故貶之曰似。</p>
<p id="pX31p0065c0908" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合父子相見譬。</p>
<lb n="0065c10"/>
<p id="pX31p0065c1001">如來常說我等為子。</p>
<lb n="0065c11"/>
<p id="pX31p0065c1101" rend="margin-left:1em">合長者見子便識也。</p>
<p id="pX31p0065c1109" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合父命追誘譬二初合
<lb n="0065c12"/>傍人追二初合誡勸兩門無機。</p>
<lb n="0065c13"/>
<p id="pX31p0065c1301">世尊我等以三苦故於生死中受諸熱惱迷惑無知。</p>
<lb n="0065c14"/>
<p id="pX31p0065c1401" rend="margin-left:1em">三苦由三受生苦受生苦苦樂受生壞苦不苦不
<lb n="0065c15"/>樂受生行苦。</p>
<p id="pX31p0065c1506" type="inline" rend="margin-left:1em">○玅樂云由三苦故五濁加重所以
<lb n="0065c16"/>勸誡二門並無大機但堪小化五濁逼故即是三
<lb n="0065c17"/>苦無明覆故即是無知。</p>
<p id="pX31p0065c1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合息化中有小志。</p>
<lb n="0065c18"/>
<p id="pX31p0065c1801">樂著小法。</p>
<lb n="0065c19"/>
<p id="pX31p0065c1901" rend="margin-left:1em">此合上有小志而不合放捨也。</p>
<p id="pX31p0065c1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合二誘譬二
<lb n="0065c20"/>初齊教領二初合具陳上事。</p>
<lb n="0065c21"/>
<p id="pX31p0065c2101">今日世尊令我等思惟蠲除諸法戲論之糞。</p>
<lb n="0065c22"/>
<p id="pX31p0065c2201" rend="margin-left:1em">戲論之糞謂見思也。</p>
<p id="pX31p0065c2209" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合除糞取價。</p>
<lb n="0065c23"/>
<p id="pX31p0065c2301">我等於中勤加精進得至涅槃一日之價既得此<anchor xml:id="begd1e18207"/>已<anchor xml:id="endd1e18207"/>
<lb n="0065c24"/>心大歡喜自以為足便自謂言於佛法中勤精進故
<lb n="0066a01"/>所得弘多。</p>
<lb n="0066a02"/>
<p id="pX31p0066a0201" rend="margin-left:1em">我等於中勤加精進合上尋與除糞得至涅槃下
<lb n="0066a03"/>合上先取其價也。</p>
<p id="pX31p0066a0308" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合探領三初合先欲擬宜。</p>
<lb n="0066a04"/>
<p id="pX31p0066a0401">然世尊先知我等。</p>
<lb n="0066a05"/>
<p id="pX31p0066a0501" rend="margin-left:1em">上言遙見今言先知。</p>
<p id="pX31p0066a0509" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合方便所好。</p>
<lb n="0066a06"/>
<p id="pX31p0066a0601">心著弊欲樂於小法。</p>
<lb n="0066a07"/>
<p id="pX31p0066a0701" rend="margin-left:1em">上言羸瘦憔悴今言心著弊欲。</p>
<p id="pX31p0066a0713" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合先知歎車。</p>
<lb n="0066a08"/>
<p id="pX31p0066a0801">便見縱捨不為分別汝等當有如來知見寶藏之分。</p>
<lb n="0066a09"/>
<p id="pX31p0066a0901" rend="margin-left:1em">上言即脫瓔珞更著麤弊今言便見縱捨不為分
<lb n="0066a10"/>別寶藏之分。</p>
<p id="pX31p0066a1006" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合領付家業譬二初合領家業
<lb n="0066a11"/>二初合相體信二初合令體信。</p>
<lb n="0066a12"/>
<p id="pX31p0066a1201">世尊以方便力說如來智慧。</p>
<lb n="0066a13"/>
<p id="pX31p0066a1301" rend="margin-left:1em">帶三乘方便說大乘實相故言以方便力於我等
<lb n="0066a14"/>前說大乘法亦是合上出入無難以方便力出辨
<lb n="0066a15"/>二乘以佛智力入明實相若不體信豈於我前明
<lb n="0066a16"/>佛慧耶。</p>
<p id="pX31p0066a1604" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合在本處。</p>
<lb n="0066a17"/>
<p id="pX31p0066a1701">我等從佛得涅槃一日之價以為大得於此大乘無
<lb n="0066a18"/>有志求。</p>
<lb n="0066a19"/>
<p id="pX31p0066a1901" rend="margin-left:1em">△二合命領業二初合受領業。</p>
<lb n="0066a20"/>
<p id="pX31p0066a2001">我等又因如來智慧為諸菩薩開示演說。</p>
<lb n="0066a21"/>
<p id="pX31p0066a2101" rend="margin-left:1em">上有命有受今但合受受有四一受命頌業二無
<lb n="0066a22"/>希取三不捨下劣四心漸通泰今但合二不合後
<lb n="0066a23"/>二。</p>
<p id="pX31p0066a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合無希取二初正合。</p>
<lb n="0066a24"/>
<p id="pX31p0066a2401">而自於此無有志願。</p>
<lb n="0066b01"/>
<p id="pX31p0066b0101" rend="margin-left:1em">無志願者明佛加威力令如佛心而說故我不志
<lb n="0066b02"/>願也。</p>
<p id="pX31p0066b0203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋意。</p>
<lb n="0066b03"/>
<p id="pX31p0066b0301">所以者何佛知我等心樂小法以方便力隨我等說
<lb n="0066b04"/>而我等不知真是佛子。</p>
<lb n="0066b05"/>
<p id="pX31p0066b0501" rend="margin-left:1em">佛以方便力隨我等說者佛帶方便力以實相法
<lb n="0066b06"/>共二乘說我等不識不共之意所以不知真是佛
<lb n="0066b07"/>子也。</p>
<p id="pX31p0066b0703" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合付家業二初合付業二初明無恡。</p>
<lb n="0066b08"/>
<p id="pX31p0066b0801">今我等方知世尊於佛智慧無所恡惜。</p>
<lb n="0066b09"/>
<p id="pX31p0066b0901" rend="margin-left:1em">正由樂小不早付大耳豈實恡惜佛慧不為我說
<lb n="0066b10"/>之耶。</p>
<p id="pX31p0066b1003" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋無恡。</p>
<lb n="0066b11"/>
<p id="pX31p0066b1101">所以者何我等昔來真是佛子而但樂小法若我等
<lb n="0066b12"/>有樂大之心佛則為我說大乘法於此經中唯說一
<lb n="0066b13"/>乘而昔於菩薩前毀訾聲聞樂小法者然佛實以大
<lb n="0066b14"/>乘教化。</p>
<lb n="0066b15"/>
<p id="pX31p0066b1501" rend="margin-left:1em">於此經中下舉今證昔今理惟一故知昔三非實
<lb n="0066b16"/>但為未堪故於大前毀訾小心欲令捨偽取真定
<lb n="0066b17"/>知非恡然佛實以大乘而教化也。</p>
<p id="pX31p0066b1714" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合歡喜。</p>
<lb n="0066b18"/>
<p id="pX31p0066b1801">是故我等說本無心有所希求今法王大寶自然而
<lb n="0066b19"/>至如佛子所應得者皆<anchor xml:id="begd1e18406"/>已<anchor xml:id="endd1e18406"/>得之。</p>
<lb n="0066b20"/>
<p id="pX31p0066b2001" rend="margin-left:1em">亦是上文居僧之首於三不求之意。</p>
<p id="pX31p0066b2015" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二
<lb n="0066b21"/>初七十三行半頌長行二初頌法說。</p>
<lb n="0066b22"/>
<p id="pX31p0066b2201">爾時摩訶迦葉欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0066b23"/>
<p id="pX31p0066b2301">我等今日聞佛音教歡喜踊躍得未曾有佛說聲聞
<lb n="0066b24"/>當得作佛無上寶聚不求自得。</p>
<lb n="0066c01"/>
<p id="pX31p0066c0101" rend="margin-left:1em">不頌不求但頌自得。</p>
<p id="pX31p0066c0109" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌開譬四
<lb n="0066c02"/>初頌父子相失四初正頌子背父去。</p>
<lb n="0066c03"/>
<p id="pX31p0066c0301">譬如童子幼稚無識捨父逃逝遠到他土周流諸國
<lb n="0066c04"/>五十餘年。</p>
<lb n="0066c05"/>
<p id="pX31p0066c0501" rend="margin-left:1em">火宅中明長者所王國邑聚落語寬此中明窮子
<lb n="0066c06"/>輪迴三界名諸國六道名五十餘年也。</p>
<p id="pX31p0066c0616" type="inline" rend="margin-left:1em">○言周流
<lb n="0066c07"/>者流浪五道出生入死狀似漂萍斷梗無所不至
<lb n="0066c08"/>之謂也。</p>
<p id="pX31p0066c0804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正頌求子不得二初頌其推求。</p>
<lb n="0066c09"/>
<p id="pX31p0066c0901">其父憂念四方推求。</p>
<lb n="0066c10"/>
<p id="pX31p0066c1001" rend="margin-left:1em">四方推求者不同於上上四方是約四諦推理今
<lb n="0066c11"/>四方是觀四生中求可度之機也。</p>
<p id="pX31p0066c1114" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌中止一
<lb n="0066c12"/>城。</p>
<lb n="0066c13"/>
<p id="pX31p0066c1301">求之既疲頓止一城造立舍宅五欲自娛其家巨富
<lb n="0066c14"/>多諸金銀硨磲碼碯真珠琉璃象馬牛羊輦輿車乘
<lb n="0066c15"/>田業僮僕人民眾多出入息利乃徧他國商估賈人
<lb n="0066c16"/>無處不有千萬億眾圍繞恭敬常為王者之所愛念
<lb n="0066c17"/>羣臣豪族皆共宗重以諸緣故往來者眾豪富如是
<lb n="0066c18"/>有大力勢。</p>
<lb n="0066c19"/>
<p id="pX31p0066c1901" rend="margin-left:1em">造立舍宅者有餘國中有餘涅槃也起慈悲舍依
<lb n="0066c20"/>性空宅也往來者眾諸土菩薩來往聽法也。</p>
<p id="pX31p0066c2018" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0066c21"/>超頌憂念轉深。</p>
<lb n="0066c22"/>
<p id="pX31p0066c2201">而年朽邁益憂念子夙夜惟念死時將至癡子捨我
<lb n="0066c23"/>五十餘年庫藏諸物當如之何。</p>
<lb n="0066c24"/>
<p id="pX31p0066c2401" rend="margin-left:1em">此但頌先失子之苦無所委付是故憂耳。</p>
<p id="pX31p0066c2417" type="inline" rend="margin-left:1em">△四追
<lb n="0067a01"/>頌子到父城二初頌近父之由。</p>
<lb n="0067a02"/>
<p id="pX31p0067a0201">爾時窮子求索衣食從邑至邑從國至國或有所得
<lb n="0067a03"/>或無所得飢餓羸瘦體生瘡癬。</p>
<lb n="0067a04"/>
<p id="pX31p0067a0401" rend="margin-left:1em">從邑至邑者根塵相涉如邑十八界如國修三界
<lb n="0067a05"/>有漏善如有所得修二乘無漏善如無所得不得
<lb n="0067a06"/>大乘法食如飢餓無大力用為羸無大功德為瘦
<lb n="0067a07"/>有無善上起見思如瘡癬也。</p>
<p id="pX31p0067a0712" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌遂到父城。</p>
<lb n="0067a08"/>
<p id="pX31p0067a0801">漸次經歷到父住城。</p>
<lb n="0067a09"/>
<p id="pX31p0067a0901" rend="margin-left:1em">△二頌父子相見二初頌子見父三初頌見父之由。</p>
<lb n="0067a10"/>
<p id="pX31p0067a1001">傭賃展轉遂至父舍。</p>
<lb n="0067a11"/>
<p id="pX31p0067a1101" rend="margin-left:1em">△二頌見父之相。</p>
<lb n="0067a12"/>
<p id="pX31p0067a1201">爾時長者於其門內施大寶帳處師子座眷屬圍繞
<lb n="0067a13"/>諸人侍衛或有計筭金銀寶物出內財產注記<anchor xml:id="begd1e18583"/>券<anchor xml:id="endd1e18583"/>疏。</p>
<lb n="0067a14"/>
<p id="pX31p0067a1401" rend="margin-left:1em">上明見父之處處是門側今言長者於其門內者
<lb n="0067a15"/>見相兼得處也法身是師是王報應是長者施大
<lb n="0067a16"/>寶帳等正見父相之處也注記<anchor xml:id="begd1e18598"/>券<anchor xml:id="endd1e18598"/>疏即是授記明
<lb n="0067a17"/>修行也章安云以廣顯略為注授決為記四弘誓
<lb n="0067a18"/>為<anchor xml:id="begd1e18609"/>券<anchor xml:id="endd1e18609"/>修行為疏。</p>
<p id="pX31p0067a1807" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌生畏避心。</p>
<lb n="0067a19"/>
<p id="pX31p0067a1901">窮子見父豪貴尊嚴謂是國王若是王等驚怖自怪
<lb n="0067a20"/>何故至此覆自念言我若久住或見逼迫強驅使作
<lb n="0067a21"/>思惟是<anchor xml:id="begd1e18627"/>已<anchor xml:id="endd1e18627"/>馳走而去借問貧里欲往傭作。</p>
<lb n="0067a22"/>
<p id="pX31p0067a2201" rend="margin-left:1em">按添品譯若是王等一本以是作國。</p>
<p id="pX31p0067a2215" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌父見
<lb n="0067a23"/>子二初頌見子之處。</p>
<lb n="0067a24"/>
<p id="pX31p0067a2401">長者是時在師子座。</p>
<lb n="0067b01"/>
<p id="pX31p0067b0101" rend="margin-left:1em">△二頌見子便識。</p>
<lb n="0067b02"/>
<p id="pX31p0067b0201">遙見其子默而識之。</p>
<lb n="0067b03"/>
<p id="pX31p0067b0301" rend="margin-left:1em">△三頌父命追誘二初頌傍人追三初頌喚子不
<lb n="0067b04"/>來。</p>
<lb n="0067b05"/>
<p id="pX31p0067b0501">即敕使者追捉將來窮子驚喚。</p>
<lb n="0067b06"/>
<p id="pX31p0067b0601" rend="margin-left:1em">此頌勸門無機也。</p>
<p id="pX31p0067b0608" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌再喚不來。</p>
<lb n="0067b07"/>
<p id="pX31p0067b0701">迷悶躃地。</p>
<lb n="0067b08"/>
<p id="pX31p0067b0801" rend="margin-left:1em">此頌誡門無機也。</p>
<p id="pX31p0067b0808" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌即便放捨。</p>
<lb n="0067b09"/>
<p id="pX31p0067b0901">是人執我必當見殺何用衣食使我至此長者知子
<lb n="0067b10"/>愚癡狹劣不信我言不信是父。</p>
<lb n="0067b11"/>
<p id="pX31p0067b1101" rend="margin-left:1em">此總頌勸誡二門無機以無機故方乃息化故云
<lb n="0067b12"/>釋放捨也見殺與上必死義同耳。</p>
<p id="pX31p0067b1214" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌二人誘
<lb n="0067b13"/>二初頌雇作
(即齊教領)
二初頌設方便
(即擬宜)
。</p>
<lb n="0067b14"/>
<p id="pX31p0067b1401">即以方便更遣餘人眇目矬陋無威德者汝可語之
<lb n="0067b15"/>云當相雇除諸糞穢倍與汝價。</p>
<lb n="0067b16"/>
<p id="pX31p0067b1601" rend="margin-left:1em">既息大化故以方便說小乘法而誘引之眇目譬
<lb n="0067b17"/>偏空所見不正故竪不能窮實相之源橫無大乘
<lb n="0067b18"/>眾善莊嚴故如矬
(短)
陋
(醜)
非四無畏名無威異常
<lb n="0067b19"/>樂我淨名無德也。</p>
<p id="pX31p0067b1908" type="inline" rend="margin-left:1em">△二取價除糞
(即上適願)
。</p>
<lb n="0067b20"/>
<p id="pX31p0067b2001">窮子聞之歡喜隨來為除糞穢淨諸房舍。</p>
<lb n="0067b21"/>
<p id="pX31p0067b2101" rend="margin-left:1em">淨六根房五陰舍也。</p>
<p id="pX31p0067b2109" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌教作譬
(即探領)
四初頌
<lb n="0067b22"/>牖中。</p>
<lb n="0067b23"/>
<p id="pX31p0067b2301">長者於牖常見其子。</p>
<lb n="0067b24"/>
<p id="pX31p0067b2401" rend="margin-left:1em">△二頌羸瘦。</p>
<lb n="0067c01"/>
<p id="pX31p0067c0101">念子愚劣樂為鄙事。</p>
<lb n="0067c02"/>
<p id="pX31p0067c0201" rend="margin-left:1em">△三頌更衣。</p>
<lb n="0067c03"/>
<p id="pX31p0067c0301">於是長者著弊垢衣執除糞器往到子所。</p>
<lb n="0067c04"/>
<p id="pX31p0067c0401" rend="margin-left:1em">△四正教作。</p>
<lb n="0067c05"/>
<p id="pX31p0067c0501">方便附近語令勤作既益汝價并塗足油飲食充足
<lb n="0067c06"/>薦席厚煖如是苦言汝當勤作又以輭語若如我子。</p>
<lb n="0067c07"/>
<p id="pX31p0067c0701" rend="margin-left:1em">上長者教作有七科法門今云語者即合四念處
<lb n="0067c08"/>也令勤作者即四正勤既益下一行頌四如意足
<lb n="0067c09"/>油塗足能履深水譬之神通又油能除風譬之定
<lb n="0067c10"/>也飲食充足即上米麵也薦席厚煖即是觀練熏
<lb n="0067c11"/>修四種禪定修此定故能除散動也如是苦言半
<lb n="0067c12"/>行總頌上第四安慰即五根第五無過即五力根
<lb n="0067c13"/>力既成乃堪苦言又以輭語半行總頌上第六作
<lb n="0067c14"/>字即八正道第七令常作即七覺支並是子位也
<lb n="0067c15"/>此三十七道品常途論之七覺在八正前今對位
<lb n="0067c16"/>次故八正在七覺前。</p>
<p id="pX31p0067c1609" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌領付家業二初頌領
<lb n="0067c17"/>付業之由二初頌心相體信。</p>
<lb n="0067c18"/>
<p id="pX31p0067c1801">長者有智漸令入出。</p>
<lb n="0067c19"/>
<p id="pX31p0067c1901" rend="margin-left:1em">△二頌委領家業三初頌領受命。</p>
<lb n="0067c20"/>
<p id="pX31p0067c2001">經二十年執作家事示其金銀真珠玻瓈諸物出入
<lb n="0067c21"/>皆使令知。</p>
<lb n="0067c22"/>
<p id="pX31p0067c2201" rend="margin-left:1em">或言二乘轉大乘教教諸菩薩斷別見別思名二
<lb n="0067c23"/>十年或言說般若時長凡二十年仁王般若云二
<lb n="0067c24"/>十八年說摩訶般若。</p>
<p id="pX31p0067c2409" type="inline" rend="margin-left:1em">△二猶居本位。</p>
<lb n="0068a01"/>
<p id="pX31p0068a0101">猶處門外止宿艸菴自念貧事我無此物。</p>
<lb n="0068a02"/>
<p id="pX31p0068a0201" rend="margin-left:1em">未捨劣心故宿艸菴。</p>
<p id="pX31p0068a0209" type="inline" rend="margin-left:1em">△三通達大志。</p>
<lb n="0068a03"/>
<p id="pX31p0068a0301">父知子心漸<anchor xml:id="begd1e18893"/>已<anchor xml:id="endd1e18893"/>曠大。</p>
<lb n="0068a04"/>
<p id="pX31p0068a0401" rend="margin-left:1em">漸<anchor xml:id="begd1e18904"/>已<anchor xml:id="endd1e18904"/>曠大大乘機動。</p>
<p id="pX31p0068a0409" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌付家業二初頌正付
<lb n="0068a05"/>業三初頌集親族。</p>
<lb n="0068a06"/>
<p id="pX31p0068a0601">欲與財物即聚親族國王大臣剎利居士。</p>
<lb n="0068a07"/>
<p id="pX31p0068a0701" rend="margin-left:1em">△二頌定天性。</p>
<lb n="0068a08"/>
<p id="pX31p0068a0801">於此大眾說是我子捨我他行經五十歲自見子來
<lb n="0068a09"/>
<anchor xml:id="begd1e18931"/>已<anchor xml:id="endd1e18931"/>二十年昔於某城而失是子周行求索遂來至此。</p>
<lb n="0068a10"/>
<p id="pX31p0068a1001" rend="margin-left:1em">此言從有二乘之機而來感佛故云自見子來<anchor xml:id="begd1e18942"/>已<anchor xml:id="endd1e18942"/>
<lb n="0068a11"/>二十年妙樂云但立二名名二十年也。</p>
<p id="pX31p0068a1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌正
<lb n="0068a12"/>付與。</p>
<lb n="0068a13"/>
<p id="pX31p0068a1301">凡我所有舍宅人民悉以付之恣其所用。</p>
<lb n="0068a14"/>
<p id="pX31p0068a1401" rend="margin-left:1em">△二頌得付喜。</p>
<lb n="0068a15"/>
<p id="pX31p0068a1501">子念昔貧志意下劣今於父所大獲珍寶并及舍宅
<lb n="0068a16"/>一切財物甚大歡喜得未曾有。</p>
<lb n="0068a17"/>
<p id="pX31p0068a1701" rend="margin-left:1em">△二頌合譬四初頌合父子相失。</p>
<lb n="0068a18"/>
<p id="pX31p0068a1801">佛亦如是。</p>
<lb n="0068a19"/>
<p id="pX31p0068a1901" rend="margin-left:1em">妙樂云若單以佛亦如是一句合父子相失意仍
<lb n="0068a20"/>未顯次知我樂小一句合父子相見意亦未顯何
<lb n="0068a21"/>者上句借下句成知樂小故義當相失次下句借
<lb n="0068a22"/>上句成佛知樂小故得相見樂小由退大所以相
<lb n="0068a23"/>失退大由樂小所以相見故二句相成攝八句也。</p>
<lb n="0068a24"/>
<p id="pX31p0068a2401" rend="margin-left:1em">△二頌合父子相見。</p>
<lb n="0068b01"/>
<p id="pX31p0068b0101">知我樂小。</p>
<lb n="0068b02"/>
<p id="pX31p0068b0201" rend="margin-left:1em">義當便識。</p>
<p id="pX31p0068b0205" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合父命追誘二初頌合傍人追。</p>
<lb n="0068b03"/>
<p id="pX31p0068b0301">未曾說言汝等作佛。</p>
<lb n="0068b04"/>
<p id="pX31p0068b0401" rend="margin-left:1em">雖遣傍追無機故息是當未說汝等作佛。</p>
<p id="pX31p0068b0417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌。</p>
<lb n="0068b05"/>
<p id="pX31p0068b0501" rend="margin-left:1em">△二人誘。</p>
<lb n="0068b06"/>
<p id="pX31p0068b0601">而說我等得諸無漏成就小乘聲聞弟子。</p>
<lb n="0068b07"/>
<p id="pX31p0068b0701" rend="margin-left:1em">△四頌合領付家業二初頌合領家業二初長頌
<lb n="0068b08"/>命領知。</p>
<lb n="0068b09"/>
<p id="pX31p0068b0901">佛敕我等說最上道修習此者當得成佛。</p>
<lb n="0068b10"/>
<p id="pX31p0068b1001" rend="margin-left:1em">最上道即是空慧般若更無過其上也。</p>
<p id="pX31p0068b1016" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正頌
<lb n="0068b11"/>受無希取二初合正受命。</p>
<lb n="0068b12"/>
<p id="pX31p0068b1201">我承佛教為大菩薩以諸因緣種種譬喻若干言辭
<lb n="0068b13"/>說無上道諸佛子等從我聞法日夜思惟精勤修習
<lb n="0068b14"/>是時諸佛即授其記汝於來世當得作佛一切諸佛
<lb n="0068b15"/>祕藏之法但為菩薩演其實事而不為我說斯真要。</p>
<lb n="0068b16"/>
<p id="pX31p0068b1601" rend="margin-left:1em">佛子聞法得記者明轉教益他也爾時但謂轉教
<lb n="0068b17"/>教化菩薩不言為我也。</p>
<p id="pX31p0068b1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合無希取二初牒前
<lb n="0068b18"/>譬帖合。</p>
<lb n="0068b19"/>
<p id="pX31p0068b1901">如彼窮子得近其父雖知諸物心不希取。</p>
<lb n="0068b20"/>
<p id="pX31p0068b2001" rend="margin-left:1em">△二正合無希取三初正頌無希取之意。</p>
<lb n="0068b21"/>
<p id="pX31p0068b2101">我等雖說佛法寶藏自無志願亦復如是。</p>
<lb n="0068b22"/>
<p id="pX31p0068b2201" rend="margin-left:1em">△二具智斷故無希取三初標二初標斷德具故
<lb n="0068b23"/>無希取。</p>
<lb n="0068b24"/>
<p id="pX31p0068b2401">我等內滅自謂為足唯了此事更無餘事。</p>
<lb n="0068c01"/>
<p id="pX31p0068c0101" rend="margin-left:1em">內滅者內即惑體三界見思惑盡故云內滅故科
<lb n="0068c02"/>為標斷德也。</p>
<p id="pX31p0068c0206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二標智德具故無希取。</p>
<lb n="0068c03"/>
<p id="pX31p0068c0301">我等若聞淨佛國土教化眾生都無欣樂。</p>
<lb n="0068c04"/>
<p id="pX31p0068c0401" rend="margin-left:1em">既云若聞聞教屬智故科為標智德以小智具故
<lb n="0068c05"/>不欣大智此與上標斷德並舉無樂大之失顯執
<lb n="0068c06"/>小之過也。</p>
<p id="pX31p0068c0605" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋。</p>
<lb n="0068c07"/>
<p id="pX31p0068c0701">所以者何一切諸法皆悉空寂無生無滅無大無小
<lb n="0068c08"/>無漏無為如是思惟不生喜樂我等長夜於佛智慧
<lb n="0068c09"/>無貪無著無復志願而自於法謂是究竟我等長夜
<lb n="0068c10"/>修習空法得脫三界苦惱之患住最後身有餘涅槃
<lb n="0068c11"/>佛所教化得道不虗則為<anchor xml:id="begd1e19153"/>已<anchor xml:id="endd1e19153"/>得報佛之恩。</p>
<lb n="0068c12"/>
<p id="pX31p0068c1201" rend="margin-left:1em">初所以至喜樂釋斷次我等至究竟釋智次我等
<lb n="0068c13"/>至涅槃重釋斷次佛所至之恩重釋智故知初二
<lb n="0068c14"/>行明自住小斷次一行半明失大智次一行半重
<lb n="0068c15"/>釋小斷次一行釋失大智諸法空寂等者理性本
<lb n="0068c16"/>空常住平等清淨無作也最後身者阿羅漢也有
<lb n="0068c17"/>餘涅槃者子縛<anchor xml:id="begd1e19175"/>已<anchor xml:id="endd1e19175"/>盡果縛猶在也佛所教化等者
<lb n="0068c18"/>以得顯失以失大智故無志樂若有大智則失志
<lb n="0068c19"/>樂修之得道則為報佛恩也。</p>
<p id="pX31p0068c1912" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結。</p>
<lb n="0068c20"/>
<p id="pX31p0068c2001">我等雖為諸佛子等說菩薩法以求佛道永無願樂。</p>
<lb n="0068c21"/>
<p id="pX31p0068c2101" rend="margin-left:1em">結釋自無希取意也。</p>
<p id="pX31p0068c2109" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明佛見捨合無希取。</p>
<lb n="0068c22"/>
<p id="pX31p0068c2201">導師見捨觀我心故初不勸進說有實利。</p>
<lb n="0068c23"/>
<p id="pX31p0068c2301" rend="margin-left:1em">△二頌合付家業二初頌合正付業二初牒譬帖
<lb n="0068c24"/>合。</p>
<lb n="0069a01"/>
<p id="pX31p0069a0101">如富長者知子志劣以方便力柔伏其心然後乃付
<lb n="0069a02"/>一切財物。</p>
<lb n="0069a03"/>
<p id="pX31p0069a0301" rend="margin-left:1em">△二正頌付業。</p>
<lb n="0069a04"/>
<p id="pX31p0069a0401">佛亦如是現希有事知樂小者以方便力調伏其心
<lb n="0069a05"/>乃教大智。</p>
<lb n="0069a06"/>
<p id="pX31p0069a0601" rend="margin-left:1em">△二頌合得付喜。</p>
<lb n="0069a07"/>
<p id="pX31p0069a0701">我等今日得未曾有非先所望而今自得如彼窮子
<lb n="0069a08"/>得無量寶世尊我今得道得果於無漏法得清淨眼
<lb n="0069a09"/>我等長夜持佛淨戒始於今日得其果報法王法中
<lb n="0069a10"/>久修梵行今得無漏無上大果我等今者真是聲聞
<lb n="0069a11"/>以佛道聲令一切聞我等今者真阿羅漢於諸世間
<lb n="0069a12"/>天人魔梵普於其中應受供養。</p>
<lb n="0069a13"/>
<p id="pX31p0069a1301" rend="margin-left:1em">得道者得於實相道得果分得大乘習果此明開
<lb n="0069a14"/>佛知也於無漏法得清淨眼者此明開佛見見實
<lb n="0069a15"/>相理昔日見無漏不落凡夫今日見無漏不落二
<lb n="0069a16"/>乘昔日慧眼見空今日淨眼見中持戒得報者昔
<lb n="0069a17"/>日持戒梵行共顯無漏<g ref="CB01926"/>身滅智無人受此果報
<lb n="0069a18"/>者今日梵行能得無漏即了因取果義持戒即緣
<lb n="0069a19"/>因義清淨眼所見理即正因義我等真聲聞者即
<lb n="0069a20"/>大乘真位也十信以一音徧滿三千界似道未真
<lb n="0069a21"/>今入十住即是真也真阿羅漢有三義此中俱舉
<lb n="0069a22"/>應供一義堪為十法界福田方名應供又云無生
<lb n="0069a23"/>若不生變易方名無生又云殺賊斷通別見思盡
<lb n="0069a24"/>方名殺賊也。</p>
<p id="pX31p0069a2406" type="inline" rend="margin-left:1em">△二一十三行歎佛恩深。</p>
<lb n="0069b01"/>
<p id="pX31p0069b0101">世尊大恩以希有事憐愍教化利益我等無量億劫
<lb n="0069b02"/>誰能報者手足供給頭頂禮敬一切供養皆不能報
<lb n="0069b03"/>若以頂戴兩肩荷負於恒沙劫盡心恭敬又以美膳
<lb n="0069b04"/>無量寶衣及諸臥具種種湯藥牛頭旃檀及諸珍寶
<lb n="0069b05"/>以起塔廟寶衣布地如斯等事以用供養於恒沙劫
<lb n="0069b06"/>亦不能報諸佛希有無量無邊不可思議大神通力
<lb n="0069b07"/>無漏無為諸法之王能為下劣忍于斯事取相凡夫
<lb n="0069b08"/>隨宜為說諸佛於法得最自在知諸眾生種種欲樂
<lb n="0069b09"/>及其志力隨所堪任以無量喻而為說法隨諸眾生
<lb n="0069b10"/>宿世善根又知成熟未成熟者種種籌量分別知<anchor xml:id="begd1e19322"/>已<anchor xml:id="endd1e19322"/>
<lb n="0069b11"/>於一乘道隨宜說三。</p>
<lb n="0069b12"/>
<p id="pX31p0069b1201" rend="margin-left:1em">章安云世尊大恩者一佛始建慈悲發弘誓願拔
<lb n="0069b13"/>六道苦與四聖樂普十法界入四弘中此如來室
<lb n="0069b14"/>恩二如來行菩薩道教我大乘雖復中忘智願不
<lb n="0069b15"/>失葢如來室清涼溫煖大慈與樂恩二眾生退大
<lb n="0069b16"/>遭苦佛於中間伺其機宜如犢逐母修行六度以
<lb n="0069b17"/>利益之葢如來室遮寒障熱大悲拔苦恩四佛成
<lb n="0069b18"/>道<anchor xml:id="begd1e19353"/>已<anchor xml:id="endd1e19353"/>應受無為寂滅之樂而隱其神德用貧所樂
<lb n="0069b19"/>法於鹿苑中先以五戒十善令離諸欲葢是如來
<lb n="0069b20"/>衣遮貪欲熱惱恩五示老比丘像方便附近為說
<lb n="0069b21"/>三乘葢是如來衣除見寒愛熱恩六於方等彈訶
<lb n="0069b22"/>貶斥令耻小慕大葢是如來衣遮醜陋恩七於般
<lb n="0069b23"/>若命領家業金銀庫藏皆悉令知葢是如來衣與
<lb n="0069b24"/>我莊嚴恩八至法華會親族定父子無上寶聚不
<lb n="0069c01"/>求自得葢是如來座恩九十既坐座<anchor xml:id="begd1e19390"/>已<anchor xml:id="endd1e19390"/>身意泰然
<lb n="0069c02"/>快得安穩以佛道聲令一切聞一切天人普於其
<lb n="0069c03"/>中應受供養葢是如來座令我具足自行化他恩
<lb n="0069c04"/>世尊大恩兩肩荷負所不能報此之謂也。</p>
<lb n="0069c05"/>
<lb n="0069c06"/>法華經科註卷第二<lb n="0069c07"/>
<lb n="0069c08"/>
<lb n="0069c09"/>
<lb n="0069c10"/>玅法蓮華經科註卷第三<lb n="0069c11"/>
<lb n="0069c12"/>
<p id="pX31p0069c1201" rend="margin-left:1em">△三藥艸品二初題目。</p>
<lb n="0069c13"/>
<p id="pX31p0069c1301">玅法蓮華經藥艸喻品第五
(正法華稱藥艸品法華論號雲雨品)
</p>
<lb n="0069c14"/>
<p id="pX31p0069c1401" rend="margin-left:1em">此品文具山川雲雨獨標藥艸者何土地是能生
<lb n="0069c15"/>雲雨是能潤艸木是所生所潤所生所潤通皆有
<lb n="0069c16"/>用而藥艸用強有漏諸善悉能除惡而最無漏無
<lb n="0069c17"/>漏眾中四大弟子以窮子譬領火宅喻深會聖心
<lb n="0069c18"/>所以如來述其得解以喻其人故稱藥艸喻品
(世界)
<lb n="0069c19"/>夫藥艸叢育日久一蒙雲雨扶疏暐曄芽莖豐蔚
<lb n="0069c20"/>於外力用充潤於內譬諸無漏住最後身今得聞
<lb n="0069c21"/>經自乘佛乘兼以運人文云我等今者真是聲聞
<lb n="0069c22"/>以佛道聲令一切聞內外自他具勝力用故稱藥
<lb n="0069c23"/>艸喻品
(為人)
。</p>
<p id="pX31p0069c2306" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋文
(當品如來述成)
二初略述成二初雙
<lb n="0069c24"/>述善哉。</p>
<lb n="0070a01"/>
<p id="pX31p0070a0101">爾時世尊告摩訶迦葉及諸大弟子善哉善哉迦葉
<lb n="0070a02"/>善說如來真實功德誠如所言。</p>
<lb n="0070a03"/>
<p id="pX31p0070a0301" rend="margin-left:1em">兩稱善哉雙述意也一述兩處領實一述兩處領
<lb n="0070a04"/>權善說真實等者辭致曲巧故言善說皆是佛法
<lb n="0070a05"/>故言真實真實是述其領實功德是述其領權誠
<lb n="0070a06"/>如所言者印定之旨也玅樂云兩處者謂方便火
<lb n="0070a07"/>宅即法譬二周也。</p>
<p id="pX31p0070a0708" type="inline" rend="margin-left:1em">△二領所不及。</p>
<lb n="0070a08"/>
<p id="pX31p0070a0801">如來復有無量無邊阿僧祇功德汝等若於無量億
<lb n="0070a09"/>劫說不能盡。</p>
<lb n="0070a10"/>
<p id="pX31p0070a1001" rend="margin-left:1em">二乘齊教止領二乘得益不道人天
(退不及)
及藏通
<lb n="0070a11"/>別菩薩
(進不及)
得益是為領所不及也。</p>
<p id="pX31p0070a1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣述成
<lb n="0070a12"/>二初長行二偈頌初文又二初法說二初舉法王
<lb n="0070a13"/>不虗。</p>
<lb n="0070a14"/>
<p id="pX31p0070a1401">迦葉當知如來是諸法之王若有所說皆不虗也。</p>
<lb n="0070a15"/>
<p id="pX31p0070a1501" rend="margin-left:1em">佛法雖多不出權實權實之外更無別法而向言
<lb n="0070a16"/>無量者此意難信故舉法王發言誠諦以勸信也
<lb n="0070a17"/>又為大雲譬作本也。</p>
<p id="pX31p0070a1709" type="inline" rend="margin-left:1em">△二述開三顯一二初約教
<lb n="0070a18"/>明開權顯實二初約教述開權。</p>
<lb n="0070a19"/>
<p id="pX31p0070a1901">於一切法以智方便而演說之。</p>
<lb n="0070a20"/>
<p id="pX31p0070a2001" rend="margin-left:1em">一切法者謂七方便法也此法雖多以方便波羅
<lb n="0070a21"/>蜜隨其類音說之無不逗會為人天說戒善為二
<lb n="0070a22"/>乘說諦緣為三藏
(菩薩)
說事度為通教說無生為別
<lb n="0070a23"/>教說次第開如來藏是名述其領開三也。</p>
<p id="pX31p0070a2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約
<lb n="0070a24"/>教述顯實。</p>
<lb n="0070b01"/>
<p id="pX31p0070b0101">其所說法皆悉到於一切智地。</p>
<lb n="0070b02"/>
<p id="pX31p0070b0201" rend="margin-left:1em">地者實相究竟非二其性廣愽故名為切寂而常
<lb n="0070b03"/>照故名為智無住之本立一切法故名為地玅樂
<lb n="0070b04"/>云究竟等者此明諸權皆歸實相是故三教教智
<lb n="0070b05"/>未會不名為一智所依地能生諸智故名智地也。</p>
<lb n="0070b06"/>
<p id="pX31p0070b0601" rend="margin-left:1em">△二約智明開權顯實二初約智述開權。</p>
<lb n="0070b07"/>
<p id="pX31p0070b0701">如來觀知一切諸法之所歸趣亦知一切眾生深心
<lb n="0070b08"/>所行通達無礙。</p>
<lb n="0070b09"/>
<p id="pX31p0070b0901" rend="margin-left:1em">觀一切歸趣是權智能照權知所歸趣是能識藥
<lb n="0070b10"/>知深心所行是能知病俱是權法權法各有所趣
<lb n="0070b11"/>戒善等近趣人天若作遠緣低頭舉手遠趣佛果
<lb n="0070b12"/>念處道品等近趣涅槃若作福德莊嚴汝等所行
<lb n="0070b13"/>是菩薩道遠趣寶所乃至六度通別等法近遠歸
<lb n="0070b14"/>趣途轍不同可解深心所行有二種若深心著於
<lb n="0070b15"/>依正者起深重十惡障人天乘若著所執法者起
<lb n="0070b16"/>四倒三道六蔽四住五住障四聖乘當知深心病
<lb n="0070b17"/>相不同如來以權智照之通達無礙也。</p>
<p id="pX31p0070b1716" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約智
<lb n="0070b18"/>述顯實。</p>
<lb n="0070b19"/>
<p id="pX31p0070b1901">又於諸法究盡明了示諸眾生一切智慧。</p>
<lb n="0070b20"/>
<p id="pX31p0070b2001" rend="margin-left:1em">諸法明了者實智所照也一切權法無不入實故
<lb n="0070b21"/>言究盡佛眼所見實智所知故言明了若此智照
<lb n="0070b22"/>種別不同權智照也一智徧照一切藥一切病實
<lb n="0070b23"/>智照也又上權智文言通達無礙者是約權論實
<lb n="0070b24"/>今實智文言又於諸法者是約實論權二文互現
<lb n="0070c01"/>正明實是權實權是實權當知究竟非權非實非
<lb n="0070c02"/>差不差以智方便權有差別悉到智地則無差別
<lb n="0070c03"/>也。</p>
<p id="pX31p0070c0302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬說二初正明二初開譬二初有差別譬
<lb n="0070c04"/>譬述權教智六初土地譬。</p>
<lb n="0070c05"/>
<p id="pX31p0070c0501">迦葉譬如三千大千世界山川谿谷土地。</p>
<lb n="0070c06"/>
<p id="pX31p0070c0601" rend="margin-left:1em">大千世界譬眾生世間山川谿谷譬五陰世間世
<lb n="0070c07"/>界無別法為土地所成眾生無別法為五陰所成
<lb n="0070c08"/>土地既通譬識陰則山川谿谷譬餘四陰。</p>
<p id="pX31p0070c0817" type="inline" rend="margin-left:1em">○要解
<lb n="0070c09"/>云大千同為一地而有山川谿谷之高下譬一真
<lb n="0070c10"/>境而有三界諸趣之別也。</p>
<p id="pX31p0070c1011" type="inline" rend="margin-left:1em">△二卉木譬。</p>
<lb n="0070c11"/>
<p id="pX31p0070c1101">所生卉木叢林及諸藥艸種類若干名色各異。</p>
<lb n="0070c12"/>
<p id="pX31p0070c1201" rend="margin-left:1em">卉艸都名木樹總稱眾艸成叢眾樹成林治病力
<lb n="0070c13"/>用勝稱為藥如善法皆能治惡而無漏善治惑義
<lb n="0070c14"/>勝故譬藥艸樹林枝幹蔭廣用大喻二菩薩五乘
<lb n="0070c15"/>七善因果不一故言若干如是種類各有稱謂各
<lb n="0070c16"/>有體相即是名色故言各異。</p>
<p id="pX31p0070c1612" type="inline" rend="margin-left:1em">△三密雲譬。</p>
<lb n="0070c17"/>
<p id="pX31p0070c1701">密雲彌布徧覆三千大千世界。</p>
<lb n="0070c18"/>
<p id="pX31p0070c1801" rend="margin-left:1em">密雲者譬佛三密也雲有形色譬佛應世即身密
<lb n="0070c19"/>雲能覆蔭譬佛慈悲即意密下文雷聲遠震譬佛
<lb n="0070c20"/>說教即口密以慈悲熏應身說法徧十法界故言
<lb n="0070c21"/>彌布。</p>
<p id="pX31p0070c2103" type="inline" rend="margin-left:1em">△四注雨譬。</p>
<lb n="0070c22"/>
<p id="pX31p0070c2201">一時等澍。</p>
<lb n="0070c23"/>
<p id="pX31p0070c2301" rend="margin-left:1em">譬佛用口密八音四辯宣注法雨利潤眾生。</p>
<p id="pX31p0070c2318" type="inline" rend="margin-left:1em">△五
<lb n="0070c24"/>受潤譬。</p>
<lb n="0071a01"/>
<p id="pX31p0071a0101">其澤普洽卉木叢林及諸藥艸小根小莖小枝小葉
<lb n="0071a02"/>中根中莖中枝中葉大根大莖大枝大葉。</p>
<lb n="0071a03"/>
<p id="pX31p0071a0301" rend="margin-left:1em">法雨普潤七種眾生心地所有習因種子即生聞
<lb n="0071a04"/>慧名為普洽根莖枝葉者信為根戒為莖定為枝
<lb n="0071a05"/>慧為葉次第相資故譬此四也小根莖等即人天
<lb n="0071a06"/>信戒中根莖等即二乘信戒定慧大根莖等即菩
<lb n="0071a07"/>薩信戒定慧也。</p>
<p id="pX31p0071a0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△六增長譬。</p>
<lb n="0071a08"/>
<p id="pX31p0071a0801">諸樹大小隨上中下各有所受一雲所雨稱其種性
<lb n="0071a09"/>而得生長華果敷實。</p>
<lb n="0071a10"/>
<p id="pX31p0071a1001" rend="margin-left:1em">此明艸木隨分受潤七種眾生習報兩因善法既
<lb n="0071a11"/>蒙法雨習報兩果各得增長稱其種性者明施權
<lb n="0071a12"/>稱機小者不過分大者不減少即是七種習報兩
<lb n="0071a13"/>因也華果敷實者即是七種習報二果也。</p>
<p id="pX31p0071a1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二無
<lb n="0071a14"/>差別譬譬述實教智三初一地所生譬。</p>
<lb n="0071a15"/>
<p id="pX31p0071a1501">雖一地所生。</p>
<lb n="0071a16"/>
<p id="pX31p0071a1601" rend="margin-left:1em">道前心地所生終因道後智地。</p>
<p id="pX31p0071a1613" type="inline" rend="margin-left:1em">△二一雲所雨譬。</p>
<lb n="0071a17"/>
<p id="pX31p0071a1701">一雨所潤。</p>
<lb n="0071a18"/>
<p id="pX31p0071a1801" rend="margin-left:1em">一音所宣一乘法門開發五種善根終是一音平
<lb n="0071a19"/>等之教。</p>
<p id="pX31p0071a1904" type="inline" rend="margin-left:1em">△三三艸二木譬。</p>
<lb n="0071a20"/>
<p id="pX31p0071a2001">而諸艸木各有差別。</p>
<lb n="0071a21"/>
<p id="pX31p0071a2101" rend="margin-left:1em">三艸二木稟益不自覺知五種善根蒙佛法雨隨
<lb n="0071a22"/>分增長而不自知五種之因皆依一佛性亦不自
<lb n="0071a23"/>知五乘之教皆是大乘亦不自知同歸佛慧唯有
<lb n="0071a24"/>如來乃能知之。</p>
<p id="pX31p0071a2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬二初合差別譬二初正
<lb n="0071b01"/>合六初合密雲。</p>
<lb n="0071b02"/>
<p id="pX31p0071b0201">迦葉當知如來亦復如是出現於世如大雲起以大
<lb n="0071b03"/>音聲普徧世界天人阿修羅如彼大雲徧覆三千大
<lb n="0071b04"/>千國土。</p>
<lb n="0071b05"/>
<p id="pX31p0071b0501" rend="margin-left:1em">先舉佛身密合雲有形出現於世正合應身出世
<lb n="0071b06"/>如大雲起即舉譬帖合明如來大慈現身覆育一
<lb n="0071b07"/>切也以大音聲者即是舉佛口密合雲有聲也天
<lb n="0071b08"/>人阿修羅者別舉三善道稟口密之益即是三乘
<lb n="0071b09"/>根性別稟聲益也如彼大雲即是舉譬帖合雲有
<lb n="0071b10"/>聲也徧覆大千者通舉一切皆是佛子俱蒙口密
<lb n="0071b11"/>之益也。</p>
<p id="pX31p0071b1104" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合注雨二初標章門六初首唱十號。</p>
<lb n="0071b12"/>
<p id="pX31p0071b1201">於大眾中而唱是言我是如來應供正徧知明行足
<lb n="0071b13"/>善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0071b14"/>
<p id="pX31p0071b1401" rend="margin-left:1em">△二唱四弘誓。</p>
<lb n="0071b15"/>
<p id="pX31p0071b1501">未度者令度未解者令解未安者令安未涅槃者令
<lb n="0071b16"/>得涅槃。</p>
<lb n="0071b17"/>
<p id="pX31p0071b1701" rend="margin-left:1em">別行玄云弘誓本成慈悲慈悲既緣苦樂弘誓亦
<lb n="0071b18"/>約四諦若見苦諦逼迫楚毒緣此起誓故云未度
<lb n="0071b19"/>令度若見集諦顛倒流轉生死浩然而無涯畔甚
<lb n="0071b20"/>可哀傷約此起誓故云未解令解清淨之道眾生
<lb n="0071b21"/>不識行此道者能出生死至安樂地欲示眾生立
<lb n="0071b22"/>於此道故云未安令安滅煩惱處名為涅槃子果
<lb n="0071b23"/>縛斷獲二涅槃約此起誓故云未得令得。</p>
<p id="pX31p0071b2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△三唱
<lb n="0071b24"/>三達知。</p>
<lb n="0071c01"/>
<p id="pX31p0071c0101">今世後世如實知之。</p>
<lb n="0071c02"/>
<p id="pX31p0071c0201" rend="margin-left:1em">箋難云宿命達過去天眼達未來漏盡達現生此
<lb n="0071c03"/>即三達亦曰三明。</p>
<p id="pX31p0071c0308" type="inline" rend="margin-left:1em">△四一心三智。</p>
<lb n="0071c04"/>
<p id="pX31p0071c0401">我是一切知者。</p>
<lb n="0071c05"/>
<p id="pX31p0071c0501" rend="margin-left:1em">一切知者即具足三智也。</p>
<p id="pX31p0071c0511" type="inline" rend="margin-left:1em">△五唱具五眼。</p>
<lb n="0071c06"/>
<p id="pX31p0071c0601">一切見者。</p>
<lb n="0071c07"/>
<p id="pX31p0071c0701" rend="margin-left:1em">一切見者具足五眼也。</p>
<p id="pX31p0071c0710" type="inline" rend="margin-left:1em">△六三業智俱。</p>
<lb n="0071c08"/>
<p id="pX31p0071c0801">知道者開道者說道者。</p>
<lb n="0071c09"/>
<p id="pX31p0071c0901" rend="margin-left:1em">知道謂意不護開道謂身不護說道謂口不護如
<lb n="0071c10"/>來三業常與智俱則無有失故不須護名三不護。</p>
<lb n="0071c11"/>
<p id="pX31p0071c1101" rend="margin-left:1em">△二勸聽受。</p>
<lb n="0071c12"/>
<p id="pX31p0071c1201">汝等天人阿修羅眾皆應到此為聽法故。</p>
<lb n="0071c13"/>
<p id="pX31p0071c1301" rend="margin-left:1em">從多為論勸三善道宜應往聽法也。</p>
<p id="pX31p0071c1315" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合土地。</p>
<lb n="0071c14"/>
<p id="pX31p0071c1401">爾時無數千萬億種眾生來至佛所而聽法。</p>
<lb n="0071c15"/>
<p id="pX31p0071c1501" rend="margin-left:1em">攬果報而有眾生如依山川
(即是土地)
得有世界百千
<lb n="0071c16"/>萬億者即是十法界眾生也今正語七方便眾生
<lb n="0071c17"/>差別耳。</p>
<p id="pX31p0071c1704" type="inline" rend="margin-left:1em">△四合卉木。</p>
<lb n="0071c18"/>
<p id="pX31p0071c1801">如來于時觀是眾生諸根利鈍精進懈怠。</p>
<lb n="0071c19"/>
<p id="pX31p0071c1901" rend="margin-left:1em">上譬中有卉木差別大小不同今合中明根有利
<lb n="0071c20"/>鈍行有進退正是習因淺深與卉木義同非長出
<lb n="0071c21"/>于時者若論漸初即是鹿苑說三乘時若論中間
<lb n="0071c22"/>處處得論于時利鈍者若總判者三途因惡果苦
<lb n="0071c23"/>不能受道名為鈍七種方便聞教得益名為利若
<lb n="0071c24"/>別判者人天但受果報不肯受道名為鈍三乘根
<lb n="0072a01"/>性斷惑出界名為利又聲聞觀生滅名為鈍菩薩
<lb n="0072a02"/>觀不生滅名為利通別圓三教迭論利鈍可知精
<lb n="0072a03"/>進懈怠者三途放逸名為怠人天持戒善名為進
<lb n="0072a04"/>人天不厭苦為怠二乘怖畏無常為進二乘貪證
<lb n="0072a05"/>不求作佛為怠菩薩志求佛道為進。</p>
<p id="pX31p0072a0515" type="inline" rend="margin-left:1em">△五合受潤。</p>
<lb n="0072a06"/>
<p id="pX31p0072a0601">隨其所堪而為說法種種無量皆令歡喜快得善利。</p>
<lb n="0072a07"/>
<p id="pX31p0072a0701" rend="margin-left:1em">隨其所堪即是稱會機宜無增減之失歡喜得善
<lb n="0072a08"/>利即是各蒙法潤受益。</p>
<p id="pX31p0072a0810" type="inline" rend="margin-left:1em">△六合增長。</p>
<lb n="0072a09"/>
<p id="pX31p0072a0901">是諸眾生聞是法<anchor xml:id="begd1e20061"/>已<anchor xml:id="endd1e20061"/>現世安穩後生善處以道受樂
<lb n="0072a10"/>亦得聞法既聞法<anchor xml:id="begd1e20069"/>已<anchor xml:id="endd1e20069"/>離諸障礙於諸法中任力所能
<lb n="0072a11"/>漸得入道。</p>
<lb n="0072a12"/>
<p id="pX31p0072a1201" rend="margin-left:1em">現世安穩後生善處者即是報因感報果合華敷
<lb n="0072a13"/>增長亦得聞法乃至入道者即是習因牽習果合
<lb n="0072a14"/>佛如大雲普覆一切三途亦得沾潤增長如說般
<lb n="0072a15"/>若方等亦明地獄得益若火滅湯冷即是現世安
<lb n="0072a16"/>穩或生天上人中即是後生善處於天人中修道
<lb n="0072a17"/>即是以道受樂若人天聞法持戒福德扶身即是
<lb n="0072a18"/>現世安穩或天還生天人還生人或天人互生即
<lb n="0072a19"/>是後生善處生能悟解即是以道受樂二乘聞法
<lb n="0072a20"/>得有餘涅槃是現世安穩生方便土是後生善處
<lb n="0072a21"/>於彼聞經是以道受樂若生身菩薩聞盧舍那佛
<lb n="0072a22"/>說法得無生忍即是現世安穩生實報土是後生
<lb n="0072a23"/>善處以道受樂離諸障礙者即是現世安穩任力
<lb n="0072a24"/>入道即後世以道受樂也。</p>
<p id="pX31p0072a2411" type="inline" rend="margin-left:1em">△二帖合。</p>
<lb n="0072b01"/>
<p id="pX31p0072b0101">如彼大雲雨於一切卉木叢林及諸藥艸如其種性
<lb n="0072b02"/>具足蒙潤各得生長。</p>
<lb n="0072b03"/>
<p id="pX31p0072b0301" rend="margin-left:1em">大雲帖合第一形聲兩益雨於一切帖合第二六
<lb n="0072b04"/>章法門卉木叢林帖合第四受化眾生利鈍怠進
<lb n="0072b05"/>習因深淺如其種性具足蒙潤帖合第五受潤得
<lb n="0072b06"/>益各得生長帖合第六現世安穩增長。</p>
<p id="pX31p0072b0616" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合無
<lb n="0072b07"/>差別二初合一地一雨。</p>
<lb n="0072b08"/>
<p id="pX31p0072b0801">如來說法一相一味所謂解脫相離相滅相究竟至
<lb n="0072b09"/>於一切種智。</p>
<lb n="0072b10"/>
<p id="pX31p0072b1001" rend="margin-left:1em">一相者眾生之心同一真如相是一地也一味者
<lb n="0072b11"/>一乘之法同詮一理是一雨也昔於一實相方便
<lb n="0072b12"/>開為七相於一乘法分別說有七教佛知究竟終
<lb n="0072b13"/>歸一相一味也所謂下雙釋一相一味眾生心性
<lb n="0072b14"/>即是性德解脫遠離寂滅三種之相所謂解脫相
<lb n="0072b15"/>者無生死相離相者無涅槃相滅相者無相亦無
<lb n="0072b16"/>相唯有實相故名一相此一相中三相也如來一
<lb n="0072b17"/>音說此三相即是一味中三味此三相則以為境
<lb n="0072b18"/>界緣生中道之行終則得為一切智果故言究竟
<lb n="0072b19"/>至一切種智也又轉釋一相即無住本立一切法
<lb n="0072b20"/>無住無相即無差別立一切法即有差別差別如
<lb n="0072b21"/>卉木無差別如一地一味即是實教純一無雜例
<lb n="0072b22"/>一相可解。</p>
<p id="pX31p0072b2205" type="inline" rend="margin-left:1em">△二差別意合上艸木差別五初眾生
<lb n="0072b23"/>不知。</p>
<lb n="0072b24"/>
<p id="pX31p0072b2401">其有眾生聞如來法若持讀誦如說修行所得功德
<lb n="0072c01"/>不自覺知。</p>
<lb n="0072c02"/>
<p id="pX31p0072c0201" rend="margin-left:1em">其有眾生者舉不知之人法謂聞一音之法若持
<lb n="0072c03"/>說者正明不知持說不同修行亦異人天作戒善
<lb n="0072c04"/>之解三乘作諦緣度解解既不同即是差別所得
<lb n="0072c05"/>不知者明五人雖各稟教不知佛是一味無差別
<lb n="0072c06"/>教是不識實亦不知七種方便差別之教而各執
<lb n="0072c07"/>
<anchor xml:id="begd1e20204"/>已<anchor xml:id="endd1e20204"/>解為實是不知權故云不自覺知也。</p>
<p id="pX31p0072c0716" type="inline" rend="margin-left:1em">△二如來
<lb n="0072c08"/>能知四初約四法知。</p>
<lb n="0072c09"/>
<p id="pX31p0072c0901">所以者何唯有如來知此眾生種相體性。</p>
<lb n="0072c10"/>
<p id="pX31p0072c1001" rend="margin-left:1em">種者三道是三德種淨名云一切煩惱之儔為如
<lb n="0072c11"/>來種此明由煩惱道即有般若又云五無間皆生
<lb n="0072c12"/>解脫相此由不善即有善法解脫也一切眾生即
<lb n="0072c13"/>涅槃相不可復滅此即生死為法身也此就相對
<lb n="0072c14"/>論種若就類論種一切低頭舉手悉是解脫種一
<lb n="0072c15"/>切世智三乘解心即般若種夫有心者皆當作佛
<lb n="0072c16"/>即法身種諸種差別差即無差無差即差如來能
<lb n="0072c17"/>知相體性約十界十如中釋若論差別即十界相
<lb n="0072c18"/>若論無差即一佛界相差即無差無差即差如來
<lb n="0072c19"/>亦能知體性例然可解。</p>
<p id="pX31p0072c1910" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約三法知三初明三
<lb n="0072c20"/>慧境。</p>
<lb n="0072c21"/>
<p id="pX31p0072c2101">念何事思何事修何事。</p>
<lb n="0072c22"/>
<p id="pX31p0072c2201" rend="margin-left:1em">三法即是聞思修三慧也事是三慧之境即所聞
<lb n="0072c23"/>所思所修如向教下所詮種相體性之法也皆言
<lb n="0072c24"/>何者指所取境隨教則有思修不同。</p>
<p id="pX31p0072c2415" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明三慧
<lb n="0073a01"/>體。</p>
<lb n="0073a02"/>
<p id="pX31p0073a0201">云何念云何思云何修。</p>
<lb n="0073a03"/>
<p id="pX31p0073a0301" rend="margin-left:1em">云何念者念是記錄所聞之法正是念慧之體也。</p>
<lb n="0073a04"/>
<p id="pX31p0073a0401" rend="margin-left:1em">△三三慧因緣。</p>
<lb n="0073a05"/>
<p id="pX31p0073a0501">以何法念以何法思以何法修。</p>
<lb n="0073a06"/>
<p id="pX31p0073a0601" rend="margin-left:1em">此是三慧取境聞法是其因緣如此三乘三慧昔
<lb n="0073a07"/>謂境體因緣有異即是差別若入圓玅三慧即無
<lb n="0073a08"/>差別此差無差如來能知。</p>
<p id="pX31p0073a0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△三約二法知。</p>
<lb n="0073a09"/>
<p id="pX31p0073a0901">以何法得何法。</p>
<lb n="0073a10"/>
<p id="pX31p0073a1001" rend="margin-left:1em">以何法即是因得何法即是果五乘之因各得其
<lb n="0073a11"/>果即是差別眾生諸佛一如無二即無差別差無
<lb n="0073a12"/>差如來能知差即無差無差即差如來亦能知。</p>
<p id="pX31p0073a1219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0073a13"/>四約一法知。</p>
<lb n="0073a14"/>
<p id="pX31p0073a1401">眾生住於種種之地唯有如來如實見之明了無礙。</p>
<lb n="0073a15"/>
<p id="pX31p0073a1501" rend="margin-left:1em">七方便住七位故言種種之地此即差別如來用
<lb n="0073a16"/>如實佛眼見之如眾流入海失於本味則無差別
<lb n="0073a17"/>隨他意語以智方便而演說之則如來能知差別
<lb n="0073a18"/>其所說法皆悉到於一切智地則如來能知無差
<lb n="0073a19"/>別也。</p>
<p id="pX31p0073a1903" type="inline" rend="margin-left:1em">△三帖合不知。</p>
<lb n="0073a20"/>
<p id="pX31p0073a2001">如彼卉木叢林諸藥艸等而不自知上中下性。</p>
<lb n="0073a21"/>
<p id="pX31p0073a2101" rend="margin-left:1em">喻彼七方便人各不自知以其不知所以顯於如
<lb n="0073a22"/>來唯能知耳。</p>
<p id="pX31p0073a2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△四牒前釋能知。</p>
<lb n="0073a23"/>
<p id="pX31p0073a2301">如來知是一相一味之法所謂解脫相離相滅相究
<lb n="0073a24"/>竟涅槃常寂滅相終歸於空。</p>
<lb n="0073b01"/>
<p id="pX31p0073b0101" rend="margin-left:1em">一相一味如前<anchor xml:id="begd1e20367"/>已<anchor xml:id="endd1e20367"/>釋相味解脫離滅等為緣分別
<lb n="0073b02"/>即是一中無量究竟涅槃終歸於空即是無量中
<lb n="0073b03"/>一此是牒前重釋無差別也何者一相一味解脫
<lb n="0073b04"/>離滅若是二乘法體猶是差別言宣今作大乘究
<lb n="0073b05"/>竟涅槃終歸於空即通無差別究竟涅槃結上諸
<lb n="0073b06"/>句皆非二乘有餘無餘乃是究竟涅槃也常寂滅
<lb n="0073b07"/>相結上諸句非是小乘寂滅乃是常住寂滅上文
<lb n="0073b08"/>云諸法從來常自寂滅相即此義也終歸於空者
<lb n="0073b09"/>非是<g ref="CB01926"/>斷之空乃是中道第一義空也。</p>
<p id="pX31p0073b0916" type="inline" rend="margin-left:1em">△五釋其
<lb n="0073b10"/>眾疑。</p>
<lb n="0073b11"/>
<p id="pX31p0073b1101">佛知是<anchor xml:id="begd1e20401"/>已<anchor xml:id="endd1e20401"/>觀眾生心欲而將護之是故不即為說一
<lb n="0073b12"/>切種智。</p>
<lb n="0073b13"/>
<p id="pX31p0073b1301" rend="margin-left:1em">此釋物疑佛昔既知始末皆一何不鹿苑即為說
<lb n="0073b14"/>實釋云觀眾生心欲隨三悉檀而將護之恐其誹
<lb n="0073b15"/>謗故不即說也。</p>
<p id="pX31p0073b1507" type="inline" rend="margin-left:1em">△二復宗稱歎亦名結歎二初述
<lb n="0073b16"/>歎。</p>
<lb n="0073b17"/>
<p id="pX31p0073b1701">汝等迦葉甚為希有能知如來隨宜說法能信能受。</p>
<lb n="0073b18"/>
<p id="pX31p0073b1801" rend="margin-left:1em">復宗稱述欲釋疑也疑者聞佛無量功德謂四弟
<lb n="0073b19"/>子齊教領解何必是實故佛稱述雖未及佛地齊
<lb n="0073b20"/>教不虗也亦是引發下根令同得悟先歎希有者
<lb n="0073b21"/>凡夫有反復聞能得益菩薩是<anchor xml:id="begd1e20441"/>己<anchor xml:id="endd1e20441"/>事解不多奇無
<lb n="0073b22"/>為正位能捨證入實甚為希有能知隨喜說法者
<lb n="0073b23"/>述其能領開三次言能信能受者即述其領顯一。</p>
<lb n="0073b24"/>
<p id="pX31p0073b2401" rend="margin-left:1em">△二釋歎。</p>
<lb n="0073c01"/>
<p id="pX31p0073c0101">所以者何諸佛世尊隨宜說法難解難知。</p>
<lb n="0073c02"/>
<p id="pX31p0073c0201" rend="margin-left:1em">此明佛於一道說三深玄難解而汝能信受故歎
<lb n="0073c03"/>希有也。</p>
<p id="pX31p0073c0304" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌法說二初頌法王不虗。</p>
<lb n="0073c04"/>
<p id="pX31p0073c0401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0073c05"/>
<p id="pX31p0073c0501">破有法王出現世間。</p>
<lb n="0073c06"/>
<p id="pX31p0073c0601" rend="margin-left:1em">二十五王三昧破二十五有如來<anchor xml:id="begd1e20489"/>已<anchor xml:id="endd1e20489"/>破此有為法
<lb n="0073c07"/>中王故云破有法王即對治意也。</p>
<p id="pX31p0073c0714" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌開三顯
<lb n="0073c08"/>一二初頌二教二初頌權教。</p>
<lb n="0073c09"/>
<p id="pX31p0073c0901">隨眾生欲種種說法。</p>
<lb n="0073c10"/>
<p id="pX31p0073c1001" rend="margin-left:1em">隨其樂欲方便說三即世界意。</p>
<p id="pX31p0073c1013" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌實教。</p>
<lb n="0073c11"/>
<p id="pX31p0073c1101">如來尊重智慧深遠久默斯要不務速說。</p>
<lb n="0073c12"/>
<p id="pX31p0073c1201" rend="margin-left:1em">不輕所說故云尊重深鑑小機知其未堪是故四
<lb n="0073c13"/>十餘年默而不說今大機既發方為說也。</p>
<p id="pX31p0073c1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌
<lb n="0073c14"/>二智二初頌釋權智。</p>
<lb n="0073c15"/>
<p id="pX31p0073c1501">有智若聞則能信解無智疑悔則為永失。</p>
<lb n="0073c16"/>
<p id="pX31p0073c1601" rend="margin-left:1em">問既云有智若聞此必屬機云何屬佛權智答若
<lb n="0073c17"/>非有智人說云何能令有智人信故屬佛也是為
<lb n="0073c18"/>人意<anchor xml:id="begd1e20545"/>已<anchor xml:id="endd1e20545"/>上三悉檀是頌上以智方便而演說之。</p>
<p id="pX31p0073c1819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0073c19"/>二頌釋實智。</p>
<lb n="0073c20"/>
<p id="pX31p0073c2001">是故迦葉隨力為說以種種緣令得正見。</p>
<lb n="0073c21"/>
<p id="pX31p0073c2101" rend="margin-left:1em">此頌上到一切智地隨種種緣說種種教悉為令
<lb n="0073c22"/>得大乘正見自此之前皆名邪見即第一義悉檀
<lb n="0073c23"/>意也。</p>
<p id="pX31p0073c2303" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌開譬二初頌差別六初
<lb n="0073c24"/>頌密雲。</p>
<lb n="0074a01"/>
<p id="pX31p0074a0101">迦葉當知譬如大雲起於世間徧覆一切慧雲含潤
<lb n="0074a02"/>電光晃曜雷聲遠震令眾悅豫日光掩蔽地上清涼
<lb n="0074a03"/>靉靆垂布如可承攬。</p>
<lb n="0074a04"/>
<p id="pX31p0074a0401" rend="margin-left:1em">雲譬應身應身隨智慧行故云慧雲能具十二部
<lb n="0074a05"/>經之法故言含潤若應身不說法如須扇多多寶
<lb n="0074a06"/>者此雲不含潤也身放大光如電曜口震四辯如
<lb n="0074a07"/>雷聲聞法歡喜故言悅豫九十五種邪光不現故
<lb n="0074a08"/>言掩蔽除九十八種見思熱惱如地上清涼應身
<lb n="0074a09"/>降世似同三有有心往取實不可得故云如可承
<lb n="0074a10"/>攬。</p>
<p id="pX31p0074a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌注雨。</p>
<lb n="0074a11"/>
<p id="pX31p0074a1101">其雨普等四方俱下流澍無量率土充洽。</p>
<lb n="0074a12"/>
<p id="pX31p0074a1201" rend="margin-left:1em">八音四辯宣注法雨一時俱聞故曰四方俱下凡
<lb n="0074a13"/>有心者皆蒙利潤故言率土充洽此則成上又成
<lb n="0074a14"/>下山川譬也。</p>
<p id="pX31p0074a1406" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌土地。</p>
<lb n="0074a15"/>
<p id="pX31p0074a1501">山川險谷。</p>
<lb n="0074a16"/>
<p id="pX31p0074a1601" rend="margin-left:1em">頌上土地即是七方便眾生五陰今蒙法雨身口
<lb n="0074a17"/>柔輭如地得澤也。</p>
<p id="pX31p0074a1708" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌卉木。</p>
<lb n="0074a18"/>
<p id="pX31p0074a1801">幽邃所生卉木藥艸。</p>
<lb n="0074a19"/>
<p id="pX31p0074a1901" rend="margin-left:1em">幽邃所生者頌上眾生習因差別譬眾生久遠所
<lb n="0074a20"/>植習因隱在陰界入內故言幽邃今蒙法雨悉得
<lb n="0074a21"/>開發故言所生。</p>
<p id="pX31p0074a2107" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌受潤。</p>
<lb n="0074a22"/>
<p id="pX31p0074a2201">大小諸樹百穀苗稼甘蔗蒲萄雨之所潤無不豐足
<lb n="0074a23"/>乾地普洽藥木並茂其雲所出一味之水艸木叢林
<lb n="0074a24"/>隨分受潤。</p>
<lb n="0074b01"/>
<p id="pX31p0074b0101" rend="margin-left:1em">百穀語通取五穀譬五乘能生百善也甘蔗蒲桃
<lb n="0074b02"/>譬定慧乾地普洽譬未信者令信也餘譬如文。</p>
<p id="pX31p0074b0219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0074b03"/>六頌增長。</p>
<lb n="0074b04"/>
<p id="pX31p0074b0401">一切諸樹上中下等稱其大小各得生長根莖枝葉
<lb n="0074b05"/>華果光色一雨所及皆得鮮澤。</p>
<lb n="0074b06"/>
<p id="pX31p0074b0601" rend="margin-left:1em">△二頌無差二初正頌無差。</p>
<lb n="0074b07"/>
<p id="pX31p0074b0701">如其體相性分大小所潤是一。</p>
<lb n="0074b08"/>
<p id="pX31p0074b0801" rend="margin-left:1em">初二句頌所生所潤次一句頌能潤則是頌無差
<lb n="0074b09"/>別。</p>
<p id="pX31p0074b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌差別不知。</p>
<lb n="0074b10"/>
<p id="pX31p0074b1001">而各滋茂。</p>
<lb n="0074b11"/>
<p id="pX31p0074b1101" rend="margin-left:1em">△二頌合譬二初頌合差別六初頌合密雲二初
<lb n="0074b12"/>正合。</p>
<lb n="0074b13"/>
<p id="pX31p0074b1301">佛亦如是出現於世。</p>
<lb n="0074b14"/>
<p id="pX31p0074b1401" rend="margin-left:1em">△二帖合。</p>
<lb n="0074b15"/>
<p id="pX31p0074b1501">譬如大雲普覆一切。</p>
<lb n="0074b16"/>
<p id="pX31p0074b1601" rend="margin-left:1em">△二頌合注雨二初標章門二初頌十號。</p>
<lb n="0074b17"/>
<p id="pX31p0074b1701">既出於世為諸眾生分別演說諸法之實大聖世尊
<lb n="0074b18"/>於諸天人一切眾中而宣是言我為如來兩足之尊
<lb n="0074b19"/>出於世間猶如大雲。</p>
<lb n="0074b20"/>
<p id="pX31p0074b2001" rend="margin-left:1em">此頌十號文略義含出世即無上士及佛為說即
<lb n="0074b21"/>正徧知明行足世尊即第十號於天人中即調御
<lb n="0074b22"/>丈夫及天人師如來即第一號來善去善兼於善
<lb n="0074b23"/>逝出於世間即世間解。</p>
<p id="pX31p0074b2310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌四弘。</p>
<lb n="0074b24"/>
<p id="pX31p0074b2401">充潤一切枯槁眾生皆令離苦得安穩樂世間之樂
<lb n="0074c01"/>及涅槃樂。</p>
<lb n="0074c02"/>
<p id="pX31p0074c0201" rend="margin-left:1em">充潤一切即眾生誓願度皆令離苦皆令離於因
<lb n="0074c03"/>果之苦即煩惱誓願斷得安穩樂即法門誓願學
<lb n="0074c04"/>及涅槃樂即佛道誓願成五乘咸有世間樂皆令
<lb n="0074c05"/>得涅槃第一之樂也。</p>
<p id="pX31p0074c0509" type="inline" rend="margin-left:1em">△二勸聽受。</p>
<lb n="0074c06"/>
<p id="pX31p0074c0601">諸天人眾一心善聽皆應到此覲無上尊我為世尊
<lb n="0074c07"/>無能及者安穩眾生故現於世為大眾說甘露淨法
<lb n="0074c08"/>其法一味解脫涅槃以一玅音演暢斯義常為大乘
<lb n="0074c09"/>而作因緣。</p>
<lb n="0074c10"/>
<p id="pX31p0074c1001" rend="margin-left:1em">勸聽受中文二初二行先歎佛次為大下歎其說
<lb n="0074c11"/>能說人尊故所說法玅甘露是藥今聞玅法慧命
<lb n="0074c12"/>不夭故云甘露淨法七善無不皆歸一乘
(一味)
故勸
<lb n="0074c13"/>聽受。</p>
<p id="pX31p0074c1303" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌合山川。</p>
<lb n="0074c14"/>
<p id="pX31p0074c1401">我觀一切普皆平等無有彼此愛憎之心我無貪著
<lb n="0074c15"/>亦無限礙恒為一切平等說法。</p>
<lb n="0074c16"/>
<p id="pX31p0074c1601" rend="margin-left:1em">山川譬七種五陰眾生如雨注不擇谿谷佛平等
<lb n="0074c17"/>說故無彼此有機為此無機為彼植善為愛造惡
<lb n="0074c18"/>為憎不於佛機愛餘機者憎故無貪著限礙也。</p>
<lb n="0074c19"/>
<p id="pX31p0074c1901">如為一人眾多亦然常演說法曾無他事去來坐立
<lb n="0074c20"/>終不疲厭充足世間如雨普潤。</p>
<lb n="0074c21"/>
<p id="pX31p0074c2101" rend="margin-left:1em">佛事為自魔事為他應初為來應後為去入實為
<lb n="0074c22"/>坐出權為立佛觀眾生如此平等即是等雨山川
<lb n="0074c23"/>之意此頌上無數億眾生也。</p>
<p id="pX31p0074c2312" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌合卉木。</p>
<lb n="0074c24"/>
<p id="pX31p0074c2401">貴賤上下持戒毀戒威儀具足及不具足正見邪見
<lb n="0075a01"/>利根鈍根等雨法雨而無懈倦。</p>
<lb n="0075a02"/>
<p id="pX31p0075a0201" rend="margin-left:1em">貴賤約位持毀約行利鈍約習貴賤至利鈍亦須
<lb n="0075a03"/>具歷五乘七善展轉說之也。</p>
<p id="pX31p0075a0312" type="inline" rend="margin-left:1em">△五頌合受潤三初
<lb n="0075a04"/>總明受潤。</p>
<lb n="0075a05"/>
<p id="pX31p0075a0501">一切眾生聞我法者隨力所受住於諸地。</p>
<lb n="0075a06"/>
<p id="pX31p0075a0601" rend="margin-left:1em">△二別明受潤五初小艸人天。</p>
<lb n="0075a07"/>
<p id="pX31p0075a0701">或處人天轉輪聖王釋梵諸王是小藥艸。</p>
<lb n="0075a08"/>
<p id="pX31p0075a0801" rend="margin-left:1em">人天俱未斷惑合為小艸。</p>
<p id="pX31p0075a0811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二中艸二乘。</p>
<lb n="0075a09"/>
<p id="pX31p0075a0901">知無漏法能得涅槃起六神通及得三明獨處山林
<lb n="0075a10"/>常行禪定得緣覺證是中藥艸。</p>
<lb n="0075a11"/>
<p id="pX31p0075a1101" rend="margin-left:1em">二乘俱有智斷合為中艸六通三明釋見譬品。</p>
<p id="pX31p0075a1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0075a12"/>三上艸三藏菩薩。</p>
<lb n="0075a13"/>
<p id="pX31p0075a1301">求世尊處我當作佛行精進定是上藥艸。</p>
<lb n="0075a14"/>
<p id="pX31p0075a1401" rend="margin-left:1em">六度菩薩志求作佛化他勝二乘故獨為上艸。</p>
<p id="pX31p0075a1419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0075a15"/>四小樹通教菩薩。</p>
<lb n="0075a16"/>
<p id="pX31p0075a1601">又諸佛子專心佛道常行慈悲自知作佛決定無疑
<lb n="0075a17"/>是名小樹。</p>
<lb n="0075a18"/>
<p id="pX31p0075a1801" rend="margin-left:1em">通教菩薩<anchor xml:id="begd1e20936"/>已<anchor xml:id="endd1e20936"/>斷通惑誓扶餘習涉有化他望下為
<lb n="0075a19"/>優比上為劣故名小樹。</p>
<p id="pX31p0075a1910" type="inline" rend="margin-left:1em">△五大樹別教菩薩。</p>
<lb n="0075a20"/>
<p id="pX31p0075a2001">安住神通轉不退輪度無量億百千眾生如是菩薩
<lb n="0075a21"/>名為大樹。</p>
<lb n="0075a22"/>
<p id="pX31p0075a2201" rend="margin-left:1em">別教菩薩自行化他高廣為勝故名大樹玅樂云
<lb n="0075a23"/>大樹中既云轉不退輪別人初地能轉法輪是念
<lb n="0075a24"/>不退也藏通至果方轉法輪豈得名為如是菩薩
<lb n="0075b01"/>故知在別。</p>
<p id="pX31p0075b0105" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結所潤能潤二初帖釋所潤。</p>
<lb n="0075b02"/>
<p id="pX31p0075b0201">佛平等說如一味雨隨眾生性所受不同如彼艸木
<lb n="0075b03"/>所稟各異。</p>
<lb n="0075b04"/>
<p id="pX31p0075b0401" rend="margin-left:1em">△二明能潤。</p>
<lb n="0075b05"/>
<p id="pX31p0075b0501">佛以此喻方便開示種種言辭演說一法於佛智慧
<lb n="0075b06"/>如海一滴。</p>
<lb n="0075b07"/>
<p id="pX31p0075b0701" rend="margin-left:1em">能潤佛智多故如海如上所潤七種眾生為少如
<lb n="0075b08"/>海一滴也。</p>
<p id="pX31p0075b0805" type="inline" rend="margin-left:1em">△六頌合增長二初總頌增長二初正
<lb n="0075b09"/>頌增長。</p>
<lb n="0075b10"/>
<p id="pX31p0075b1001">我雨法雨充滿世間一味之法隨力修行。</p>
<lb n="0075b11"/>
<p id="pX31p0075b1101" rend="margin-left:1em">世間者十法界三十種世間也法本一味修之不
<lb n="0075b12"/>同故云隨力修行。</p>
<p id="pX31p0075b1208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉譬疊釋。</p>
<lb n="0075b13"/>
<p id="pX31p0075b1301">如彼叢林藥艸諸樹隨其大小漸增茂好。</p>
<lb n="0075b14"/>
<p id="pX31p0075b1401" rend="margin-left:1em">△二別頌增長四初明人天增長。</p>
<lb n="0075b15"/>
<p id="pX31p0075b1501">諸佛之法常以一味令諸世間普得具足漸次修行
<lb n="0075b16"/>皆得道果。</p>
<lb n="0075b17"/>
<p id="pX31p0075b1701" rend="margin-left:1em">普得具足是頌現世安穩漸次修行是頌後世以
<lb n="0075b18"/>道受樂。</p>
<p id="pX31p0075b1804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明二乘增長。</p>
<lb n="0075b19"/>
<p id="pX31p0075b1901">聲聞緣覺處於山林住最後身聞法得果是名藥艸
<lb n="0075b20"/>各得增長。</p>
<lb n="0075b21"/>
<p id="pX31p0075b2101" rend="margin-left:1em">住最後身有二解一云二乘此身若不值佛此身
<lb n="0075b22"/>未必無後由見佛故成最後身即是增長義二云
<lb n="0075b23"/>二乘得有餘涅槃住最後身蒙佛五味調熟乃至
<lb n="0075b24"/>法華聞大乘教得入一實方名增長義。</p>
<p id="pX31p0075b2416" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明通
<lb n="0075c01"/>教菩薩。</p>
<lb n="0075c02"/>
<p id="pX31p0075c0201">若諸菩薩智慧堅固了達三界求最上乘是名小樹
<lb n="0075c03"/>而得增長。</p>
<lb n="0075c04"/>
<p id="pX31p0075c0401" rend="margin-left:1em">堅固是體法之智了達三界是斷惑盡。</p>
<p id="pX31p0075c0416" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明別
<lb n="0075c05"/>教菩薩。</p>
<lb n="0075c06"/>
<p id="pX31p0075c0601">復有住禪得神通力聞諸法空心大歡喜放無數光
<lb n="0075c07"/>度諸眾生是名大樹而得增長。</p>
<lb n="0075c08"/>
<p id="pX31p0075c0801" rend="margin-left:1em">聞諸法空十住修空也放光度生十行修假也。</p>
<p id="pX31p0075c0819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0075c09"/>二頌合無差二初頌無差之差。</p>
<lb n="0075c10"/>
<p id="pX31p0075c1001">如是迦葉佛所說法譬如大雲以一味雨潤於人華
<lb n="0075c11"/>各得成實。</p>
<lb n="0075c12"/>
<p id="pX31p0075c1201" rend="margin-left:1em">大雲一味頌上無差別人華成實頌上差別也以
<lb n="0075c13"/>華喻人故云人華從因為喻耳。</p>
<p id="pX31p0075c1313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌差之無差。</p>
<lb n="0075c14"/>
<p id="pX31p0075c1401">迦葉當知以諸因緣種種譬喻開示佛道是我方便
<lb n="0075c15"/>諸佛亦然今為汝等說最實事諸聲聞眾皆非滅度
<lb n="0075c16"/>汝等所行是菩薩道漸漸修學悉當成佛。</p>
<lb n="0075c17"/>
<p id="pX31p0075c1701" rend="margin-left:1em">以諸因緣下即是明權權即差別合上所生也今
<lb n="0075c18"/>為汝等說最實事即是顯實實即無差別合上一
<lb n="0075c19"/>地也非滅度者未度變易生死也獨言二乘者為
<lb n="0075c20"/>其保證真空執小之心強也人天不計果為涅槃
<lb n="0075c21"/>菩薩不於中間取證故但言二乘耳汝等所行是
<lb n="0075c22"/>菩薩道者菩薩行道亦須斷通惑今二乘<anchor xml:id="begd1e21141"/>已<anchor xml:id="endd1e21141"/>斷此
<lb n="0075c23"/>惑盡即是菩薩道道即因也蓋言二乘智斷既是
<lb n="0075c24"/>菩薩之因二乘豈宜執此智斷為果故斥言是菩
<lb n="0076a01"/>薩道更令修習破無明惑方得成佛故云漸漸修
<lb n="0076a02"/>學悉當成佛。</p>
<p id="pX31p0076a0206" type="inline" rend="margin-left:1em">△玅樂云隋朝笈多所譯名添品法
<lb n="0076a03"/>華者自餘諸文全依玅本彼見正本偈後更有一
<lb n="0076a04"/>長行偈頌乃重譯之添此文後其所添者如長行
<lb n="0076a05"/>中先以日月譬用歎佛智又明五趣中有三乘等
<lb n="0076a06"/>因與前文<anchor xml:id="begd1e21167"/>已<anchor xml:id="endd1e21167"/>重故什公不譯。</p>
<lb n="0076a07"/>
<p id="pX31p0076a0701" rend="margin-left:1em">△四授記品授與決二初品目。</p>
<lb n="0076a08"/>
<p id="pX31p0076a0801">玅法蓮華經授記品第六
(正經云授聲聞決品)
</p>
<lb n="0076a09"/>
<p id="pX31p0076a0901" rend="margin-left:1em">梵和伽羅此云授記亦云受記受決受莂授是與
<lb n="0076a10"/>義受是得義記是記事決是決定莂是了莂四大
<lb n="0076a11"/>弟子聞法譬二周開三顯一具足領解如來述成
<lb n="0076a12"/>雖自知作佛而時事未審若蒙佛誠言授其當果
<lb n="0076a13"/>劫國決定近遠了莂則大歡喜今從佛授與得名
<lb n="0076a14"/>故言授記品然記有多種若通記如法師品初云
<lb n="0076a15"/>聞法華經一句一偈乃至一念隨喜者我皆與授

<lb n="0076a16"/>記當得阿耨菩提若別記如三周中法說後記舍
<lb n="0076a17"/>利弗譬說後記四大弟子周緣後記五百弟子等
<lb n="0076a18"/>若正因記如常不輕云我不敢輕於汝等汝等皆
<lb n="0076a19"/>當作佛若緣因記如法師品以華香等十種供養
<lb n="0076a20"/>當知此人是大菩薩成就阿耨菩提若了因記如
<lb n="0076a21"/>三周授三根人若正因記則廣若緣了記則狹或
<lb n="0076a22"/>遲記如聲聞或速記如龍女或佛記如此文或菩
<lb n="0076a23"/>薩記如不輕品雖無劫國之定亦得是記又懸記
<lb n="0076a24"/>如化城品為現在弟子則曰是諸人等應以是法
<lb n="0076b01"/>漸入佛道為未來弟子則曰而於彼土求佛智慧
<lb n="0076b02"/>等他經但記菩薩不記二乘但記善不記惡但記
<lb n="0076b03"/>男不記女但記人天不記畜今經皆記也原諸佛
<lb n="0076b04"/>本為大事因緣故出現於世意令眾生開示悟入
<lb n="0076b05"/>佛之知見今大事<anchor xml:id="begd1e21248"/>已<anchor xml:id="endd1e21248"/>彰佛<anchor xml:id="begd1e21254"/>已<anchor xml:id="endd1e21254"/>說竟眾生<anchor xml:id="begd1e21260"/>已<anchor xml:id="endd1e21260"/>入暢佛
<lb n="0076b06"/>本懷眾生願滿法應與記如父遇子豈不付財乎。</p>
<lb n="0076b07"/>
<p id="pX31p0076b0701" rend="margin-left:1em">△二經文二初正與中根授記二許與下根說緣
<lb n="0076b08"/>初文又二初授迦葉記二初長行六初行因。</p>
<lb n="0076b09"/>
<p id="pX31p0076b0901">爾時世尊說是偈<anchor xml:id="begd1e21280"/>已<anchor xml:id="endd1e21280"/>告諸大眾唱如是言我此弟子
<lb n="0076b10"/>摩訶迦葉於未來世當得奉覲三百萬億諸佛世尊
<lb n="0076b11"/>供養恭敬尊重讚歎廣宣諸佛無量大法。</p>
<lb n="0076b12"/>
<p id="pX31p0076b1201" rend="margin-left:1em">△二得果。</p>
<lb n="0076b13"/>
<p id="pX31p0076b1301">於最後身得成為佛名曰光明如來應供正徧知明
<lb n="0076b14"/>行足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0076b15"/>
<p id="pX31p0076b1501" rend="margin-left:1em">增治云最後身者遠即等覺後心方名最後近則
<lb n="0076b16"/>且據今記相似位後入初住時也。</p>
<p id="pX31p0076b1614" type="inline" rend="margin-left:1em">△三劫國。</p>
<lb n="0076b17"/>
<p id="pX31p0076b1701">國名光德劫名大莊嚴。</p>
<lb n="0076b18"/>
<p id="pX31p0076b1801" rend="margin-left:1em">△四壽命。</p>
<lb n="0076b19"/>
<p id="pX31p0076b1901">佛壽十二小劫。</p>
<lb n="0076b20"/>
<p id="pX31p0076b2001" rend="margin-left:1em">△五正像。</p>
<lb n="0076b21"/>
<p id="pX31p0076b2101">正法住世二十小劫像法亦住二十小劫。</p>
<lb n="0076b22"/>
<p id="pX31p0076b2201" rend="margin-left:1em">△六國淨。</p>
<lb n="0076b23"/>
<p id="pX31p0076b2301">國界嚴飾無諸穢惡瓦礫荊棘便利不淨其土平正
<lb n="0076b24"/>無有高下坑坎堆阜瑠璃為地寶樹行列黃金為繩
<lb n="0076c01"/>以界道側散諸寶華周徧清淨其國菩薩無量千億
<lb n="0076c02"/>諸聲聞眾亦復無數無有魔事雖有魔及魔民皆護
<lb n="0076c03"/>佛法。</p>
<lb n="0076c04"/>
<p id="pX31p0076c0401" rend="margin-left:1em">魔及魔民護佛法者寶積經云阿閦佛剎波旬魔
<lb n="0076c05"/>王不能障礙菩薩聲聞而皆信樂不動佛法咸自
<lb n="0076c06"/>悔責為魔波旬今迦葉成佛亦例彼佛國土也。</p>
<p id="pX31p0076c0619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0076c07"/>二偈頌六初頌行因。</p>
<lb n="0076c08"/>
<p id="pX31p0076c0801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0076c09"/>
<p id="pX31p0076c0901">告諸比丘我以佛眼見此迦葉於未來世過無數劫
<lb n="0076c10"/>當得作佛而於來世供養奉覲三百萬億諸佛世尊
<lb n="0076c11"/>為佛智慧淨修梵行供養最上二足尊<anchor xml:id="begd1e21394"/>已<anchor xml:id="endd1e21394"/>修習一切
<lb n="0076c12"/>無上之慧。</p>
<lb n="0076c13"/>
<p id="pX31p0076c1301" rend="margin-left:1em">△二頌得果。</p>
<lb n="0076c14"/>
<p id="pX31p0076c1401">於最後身得成為佛。</p>
<lb n="0076c15"/>
<p id="pX31p0076c1501" rend="margin-left:1em">△三頌國淨。</p>
<lb n="0076c16"/>
<p id="pX31p0076c1601">其土清淨瑠璃為地多諸寶樹行列道側金繩界道
<lb n="0076c17"/>見者歡喜常出好香散眾名華種種奇妙以為莊嚴
<lb n="0076c18"/>其地平正無有丘坑諸菩薩眾不可稱計其心調柔
<lb n="0076c19"/>逮大神通奉持諸佛大乘經典諸聲聞眾無漏後身
<lb n="0076c20"/>法王之子亦不可計乃以天眼不能數知。</p>
<lb n="0076c21"/>
<p id="pX31p0076c2101" rend="margin-left:1em">△四頌壽命。</p>
<lb n="0076c22"/>
<p id="pX31p0076c2201">其佛當壽十二小劫。</p>
<lb n="0076c23"/>
<p id="pX31p0076c2301" rend="margin-left:1em">△五頌正像。</p>
<lb n="0076c24"/>
<p id="pX31p0076c2401">正法住世二十小劫像法亦住二十小劫。</p>
<lb n="0077a01"/>
<p id="pX31p0077a0101" rend="margin-left:1em">△六總結成。</p>
<lb n="0077a02"/>
<p id="pX31p0077a0201">光明世其事如是。</p>
<lb n="0077a03"/>
<p id="pX31p0077a0301" rend="margin-left:1em">△二授三人記二初請記四初正請。</p>
<lb n="0077a04"/>
<p id="pX31p0077a0401">爾時大目犍連須菩提摩訶迦旃延等皆悉悚慄一
<lb n="0077a05"/>心合掌瞻仰尊顏目不暫捨即共同聲而說偈言。</p>
<lb n="0077a06"/>
<p id="pX31p0077a0601">大雄猛世尊諸釋之法王哀愍我等故而賜佛音聲。</p>
<lb n="0077a07"/>
<p id="pX31p0077a0701" rend="margin-left:1em">三人記中各有行因得果劫國壽命法住數量悉
<lb n="0077a08"/>如文。</p>
<p id="pX31p0077a0803" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開譬。</p>
<lb n="0077a09"/>
<p id="pX31p0077a0901">若知我深心見為授記者如以甘露灑除熱得清涼
<lb n="0077a10"/>如從饑國來忽遇大王膳心猶懷疑懼未敢即便食
<lb n="0077a11"/>若復得王教然後乃敢食。</p>
<lb n="0077a12"/>
<p id="pX31p0077a1201" rend="margin-left:1em">△三合譬。</p>
<lb n="0077a13"/>
<p id="pX31p0077a1301">我等亦如是每惟小乘過不知當云何得佛無上慧
<lb n="0077a14"/>雖聞佛音聲言我等作佛心尚懷憂懼如未敢便食
<lb n="0077a15"/>若蒙佛授記爾乃快安樂。</p>
<lb n="0077a16"/>
<p id="pX31p0077a1601" rend="margin-left:1em">△四結。</p>
<lb n="0077a17"/>
<p id="pX31p0077a1701">大雄猛世尊常欲安世間願賜我等記如饑須教食。</p>
<lb n="0077a18"/>
<p id="pX31p0077a1801" rend="margin-left:1em">△二與記三初與須菩提記二初長行五初行因。</p>
<lb n="0077a19"/>
<p id="pX31p0077a1901">爾時世尊知諸大弟子心之所念告諸比丘是須菩
<lb n="0077a20"/>提於當來世奉覲三百萬億那由他佛供養恭敬尊
<lb n="0077a21"/>重讚歎常修梵行具菩薩道。</p>
<lb n="0077a22"/>
<p id="pX31p0077a2201" rend="margin-left:1em">△二得果。</p>
<lb n="0077a23"/>
<p id="pX31p0077a2301">於最後身得成為佛號曰名相如來應供正徧知明
<lb n="0077a24"/>行足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0077b01"/>
<p id="pX31p0077b0101" rend="margin-left:1em">△三劫國。</p>
<lb n="0077b02"/>
<p id="pX31p0077b0201">劫名有寶國名寶生其土平正頗棃為地寶樹莊嚴
<lb n="0077b03"/>無諸丘坑砂礫荊棘便利之穢寶華覆地周徧清淨
<lb n="0077b04"/>其土人民皆處寶臺珍妙樓閣聲聞弟子無量無邊
<lb n="0077b05"/>算數譬喻所不能知諸菩薩眾無數千萬億那由他。</p>
<lb n="0077b06"/>
<p id="pX31p0077b0601" rend="margin-left:1em">△四壽命。</p>
<lb n="0077b07"/>
<p id="pX31p0077b0701">佛壽十二小劫。</p>
<lb n="0077b08"/>
<p id="pX31p0077b0801" rend="margin-left:1em">△五法住。</p>
<lb n="0077b09"/>
<p id="pX31p0077b0901">正法住世二十小劫像法亦住二十小劫其佛常處
<lb n="0077b10"/>虗空為眾說法度脫無量菩薩及聲聞眾。</p>
<lb n="0077b11"/>
<p id="pX31p0077b1101" rend="margin-left:1em">△二偈頌六初誡誠聽。</p>
<lb n="0077b12"/>
<p id="pX31p0077b1201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0077b13"/>
<p id="pX31p0077b1301">諸比丘眾今告汝等皆當一心聽我所說。</p>
<lb n="0077b14"/>
<p id="pX31p0077b1401" rend="margin-left:1em">△二頌行因。</p>
<lb n="0077b15"/>
<p id="pX31p0077b1501">我大弟子須菩提者當得作佛號曰名相當供無數
<lb n="0077b16"/>萬億諸佛隨佛所行漸具大道。</p>
<lb n="0077b17"/>
<p id="pX31p0077b1701" rend="margin-left:1em">△三頌得果。</p>
<lb n="0077b18"/>
<p id="pX31p0077b1801">最從身得三十二相端正姝妙猶如寶山。</p>
<lb n="0077b19"/>
<p id="pX31p0077b1901" rend="margin-left:1em">△四頌國淨。</p>
<lb n="0077b20"/>
<p id="pX31p0077b2001">其佛國土嚴淨第一眾生見者無不愛樂佛於其中
<lb n="0077b21"/>度無量眾其佛法中多諸菩薩皆悉利根轉不退輪
<lb n="0077b22"/>彼國常以菩薩莊嚴諸聲聞眾不可稱數皆得三明
<lb n="0077b23"/>具六神通住八解脫有大威德其佛說法現於無量
<lb n="0077b24"/>神通變化不可思議諸天人民數如恒沙皆共合掌
<lb n="0077c01"/>聽受佛語。</p>
<lb n="0077c02"/>
<p id="pX31p0077c0201" rend="margin-left:1em">八解脫即八背捨之果智度論云背是淨潔五欲
<lb n="0077c03"/>捨是著心故名背捨若發真無漏斷三界結業盡
<lb n="0077c04"/>即名解脫也言八背捨者一內有色相外觀色內
<lb n="0077c05"/>有色相者不壞內色
(內不淨色)
不滅內色相以是不淨
<lb n="0077c06"/>心觀外色
(白骨觀等)
此初背捨位在初禪能捨自地及
<lb n="0077c07"/>下地故名背捨二內無色相外觀色內無色相者
<lb n="0077c08"/>壞內色滅內色相也外觀色者不壞滅外色相所
<lb n="0077c09"/>以然者行者為入二禪內淨故壞滅內骨人欲界
<lb n="0077c10"/>結使難斷故猶觀外不淨相也三淨背捨身作證
<lb n="0077c11"/>行者除外不淨相但於定中鍊八色光明清淨皎
<lb n="0077c12"/>潔猶如妙寶之色故名淨以無著心而受三禪中
<lb n="0077c13"/>徧身樂故名身作證四虗空處背捨若滅根本四
<lb n="0077c14"/>禪色一心緣無邊虗空入定而不受著也五識處
<lb n="0077c15"/>背捨若捨虗空一心緣識入定而不受著也六無
<lb n="0077c16"/>所有處背捨若捨識一心緣無所有入定而不受
<lb n="0077c17"/>著也七非有想非無想背捨若捨無所有處一心
<lb n="0077c18"/>緣非有想非無想入定而不受著也八滅受想背
<lb n="0077c19"/>捨背滅受想諸心心數法是為滅受想背捨。</p>
<p id="pX31p0077c1918" type="inline" rend="margin-left:1em">△五
<lb n="0077c20"/>頌壽命。</p>
<lb n="0077c21"/>
<p id="pX31p0077c2101">其佛當壽十二小劫。</p>
<lb n="0077c22"/>
<p id="pX31p0077c2201" rend="margin-left:1em">△六頌法住。</p>
<lb n="0077c23"/>
<p id="pX31p0077c2301">正法住世二十小劫像法亦住二十小劫。</p>
<lb n="0077c24"/>
<p id="pX31p0077c2401" rend="margin-left:1em">△二與迦旃延記二初長行五初行因。</p>
<lb n="0078a01"/>
<p id="pX31p0078a0101">爾時世尊復告諸比丘眾我今語汝是大迦旃延於
<lb n="0078a02"/>當來世以諸供具供養奉事八千億佛恭敬尊重諸
<lb n="0078a03"/>佛滅後各起塔廟高千由旬縱廣正等五百由旬以
<lb n="0078a04"/>金銀瑠璃硨磲碼碯真珠玫瑰七寶合成眾華瓔珞
<lb n="0078a05"/>塗香抹香燒香繒葢幢幡供養塔廟過是<anchor xml:id="begd1e21767"/>已<anchor xml:id="endd1e21767"/>後當復
<lb n="0078a06"/>供養二萬億佛亦復如是供養是諸佛<anchor xml:id="begd1e21775"/>已<anchor xml:id="endd1e21775"/>具菩薩道。</p>
<lb n="0078a07"/>
<p id="pX31p0078a0701" rend="margin-left:1em">由旬此云限量大論云由旬三別大八十里中六
<lb n="0078a08"/>十里下十里也。</p>
<p id="pX31p0078a0807" type="inline" rend="margin-left:1em">△二得果。</p>
<lb n="0078a09"/>
<p id="pX31p0078a0901">當得作佛號曰閻浮那提金光如來應供正徧知明
<lb n="0078a10"/>行足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0078a11"/>
<p id="pX31p0078a1101" rend="margin-left:1em">閻浮樹名那提河名此樹在南洲無熱惱池北岸
<lb n="0078a12"/>樹側有河河水之下產紫磨金其金之光映蔽日
<lb n="0078a13"/>月為萬國之所重今佛之名恐取諸此矣。</p>
<p id="pX31p0078a1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△三國
<lb n="0078a14"/>淨。</p>
<lb n="0078a15"/>
<p id="pX31p0078a1501">其土平正玻瓈為地寶樹莊嚴黃金為繩以界道側
<lb n="0078a16"/>妙華覆地周徧清淨見者歡喜無四惡道地獄餓鬼
<lb n="0078a17"/>畜生阿修羅道多有天人諸聲聞眾及諸菩薩無量
<lb n="0078a18"/>萬億莊嚴其國。</p>
<lb n="0078a19"/>
<p id="pX31p0078a1901" rend="margin-left:1em">△四壽命。</p>
<lb n="0078a20"/>
<p id="pX31p0078a2001">佛壽十二小劫。</p>
<lb n="0078a21"/>
<p id="pX31p0078a2101" rend="margin-left:1em">△五法住。</p>
<lb n="0078a22"/>
<p id="pX31p0078a2201">正法住世二十小劫像法亦住二十小劫。</p>
<lb n="0078a23"/>
<p id="pX31p0078a2301" rend="margin-left:1em">△二偈頌四初頌誠聽。</p>
<lb n="0078a24"/>
<p id="pX31p0078a2401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0078b01"/>
<p id="pX31p0078b0101">諸比丘眾皆一心聽如我所說真實無異。</p>
<lb n="0078b02"/>
<p id="pX31p0078b0201" rend="margin-left:1em">△二頌行因。</p>
<lb n="0078b03"/>
<p id="pX31p0078b0301">是迦旃延當以種種妙好供具供養諸佛諸佛滅後
<lb n="0078b04"/>起七寶塔亦以華香供養舍利。</p>
<lb n="0078b05"/>
<p id="pX31p0078b0501" rend="margin-left:1em">△三頌得果。</p>
<lb n="0078b06"/>
<p id="pX31p0078b0601">其最後身得佛智慧成等正覺。</p>
<lb n="0078b07"/>
<p id="pX31p0078b0701" rend="margin-left:1em">△四頌國淨。</p>
<lb n="0078b08"/>
<p id="pX31p0078b0801">國土清淨度脫無量萬億眾生皆為十方之所供養
<lb n="0078b09"/>佛之光明無能勝者其佛號曰閻浮金光菩薩聲聞
<lb n="0078b10"/>斷一切有無量無數莊嚴其國。</p>
<lb n="0078b11"/>
<p id="pX31p0078b1101" rend="margin-left:1em">一切有即二十五有也。</p>
<p id="pX31p0078b1110" type="inline" rend="margin-left:1em">△三與目連記二初長行
<lb n="0078b12"/>五初行因。</p>
<lb n="0078b13"/>
<p id="pX31p0078b1301">爾時世尊復告大眾我今語汝是大目犍連當以種
<lb n="0078b14"/>種供具供養八千諸佛恭敬尊重諸佛滅後各起塔
<lb n="0078b15"/>廟高千由旬縱廣正等五百由旬以金銀瑠璃硨磲
<lb n="0078b16"/>碼碯真珠玫瑰七寶合成眾華瓔珞塗香抹香燒香
<lb n="0078b17"/>繒蓋幢幡以用供養過是<anchor xml:id="begd1e21930"/>已<anchor xml:id="endd1e21930"/>後當復供養二百萬億
<lb n="0078b18"/>諸佛亦復如是。</p>
<lb n="0078b19"/>
<p id="pX31p0078b1901" rend="margin-left:1em">△二得果。</p>
<lb n="0078b20"/>
<p id="pX31p0078b2001">當得成佛號曰多摩羅䟦旃檀香如來應供正徧知
<lb n="0078b21"/>明行足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世
<lb n="0078b22"/>尊。</p>
<lb n="0078b23"/>
<p id="pX31p0078b2301" rend="margin-left:1em">△三劫國。</p>
<lb n="0078b24"/>
<p id="pX31p0078b2401">劫名喜滿國名意樂其土平正玻瓈為地寶樹莊嚴
<lb n="0078c01"/>散真珠華周徧清淨見者歡喜多諸天人菩薩聲聞
<lb n="0078c02"/>其數無量。</p>
<lb n="0078c03"/>
<p id="pX31p0078c0301" rend="margin-left:1em">△四壽命。</p>
<lb n="0078c04"/>
<p id="pX31p0078c0401">佛壽二十四小劫。</p>
<lb n="0078c05"/>
<p id="pX31p0078c0501" rend="margin-left:1em">△五法住。</p>
<lb n="0078c06"/>
<p id="pX31p0078c0601">正法住世四十小劫像法亦住四十小劫。</p>
<lb n="0078c07"/>
<p id="pX31p0078c0701" rend="margin-left:1em">△二偈頌五初頌行因。</p>
<lb n="0078c08"/>
<p id="pX31p0078c0801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0078c09"/>
<p id="pX31p0078c0901">我此弟子大目犍連捨是身<anchor xml:id="begd1e22013"/>已<anchor xml:id="endd1e22013"/>得見八千二百萬億
<lb n="0078c10"/>諸佛世尊為佛道故供養恭敬於諸佛所常修梵行
<lb n="0078c11"/>於無量劫奉持佛法諸佛滅後起七寶塔長表金剎
<lb n="0078c12"/>華香伎樂而以供養諸佛塔廟。</p>
<lb n="0078c13"/>
<p id="pX31p0078c1301" rend="margin-left:1em">金剎者法苑云阿育王取金幡金華懸諸剎上故
<lb n="0078c14"/>曰金剎具云剎摩此云土田此乃通取國土名剎
<lb n="0078c15"/>又伽藍號梵剎者西域以柱表剎示所居處也。</p>
<p id="pX31p0078c1519" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0078c16"/>二頌得果及國名。</p>
<lb n="0078c17"/>
<p id="pX31p0078c1701">漸漸具足菩薩道<anchor xml:id="begd1e22043"/>已<anchor xml:id="endd1e22043"/>於意樂國而得作佛號多摩羅
<lb n="0078c18"/>旃檀之香。</p>
<lb n="0078c19"/>
<p id="pX31p0078c1901" rend="margin-left:1em">△三頌壽命。</p>
<lb n="0078c20"/>
<p id="pX31p0078c2001">其佛壽命二十四劫。</p>
<lb n="0078c21"/>
<p id="pX31p0078c2101" rend="margin-left:1em">△四頌國淨。</p>
<lb n="0078c22"/>
<p id="pX31p0078c2201">常為天人演說佛道聲聞無量如恒河沙三明六通
<lb n="0078c23"/>有大威德菩薩無數志固精進於佛智慧皆不退轉。</p>
<lb n="0078c24"/>
<p id="pX31p0078c2401" rend="margin-left:1em">△五頌法住。</p>
<lb n="0079a01"/>
<p id="pX31p0079a0101">佛滅度後正法當住四十小劫像法亦爾。</p>
<lb n="0079a02"/>
<p id="pX31p0079a0201" rend="margin-left:1em">△二許與下根更說緣二初許與總記。</p>
<lb n="0079a03"/>
<p id="pX31p0079a0301">我諸弟子威德具足其數五百皆當授記於未來世
<lb n="0079a04"/>咸得成佛。</p>
<lb n="0079a05"/>
<p id="pX31p0079a0501" rend="margin-left:1em">△二更說宿緣。</p>
<lb n="0079a06"/>
<p id="pX31p0079a0601">我及汝等宿世因緣吾今當說汝等善聽。</p>
<lb n="0079a07"/>
<p id="pX31p0079a0701" rend="margin-left:1em">下根之人<anchor xml:id="begd1e22115"/>已<anchor xml:id="endd1e22115"/>聞法譬二周開三顯一復見上中二
<lb n="0079a08"/>根授記而猶疑不了深生愧恥今欲增進其道先
<lb n="0079a09"/>許總記更說宿緣也。</p>
<lb n="0079a10"/>
<p id="pX31p0079a1001" rend="margin-left:1em">△三三品為下根人因緣說二初化城品正說二
<lb n="0079a11"/>後兩品授記初文又二初品目。</p>
<lb n="0079a12"/>
<p id="pX31p0079a1201">玅法蓮華經化城喻品第七
(正經名往古品)
</p>
<lb n="0079a13"/>
<p id="pX31p0079a1301" rend="margin-left:1em">化者神力所為以神力故無而欻有名之為化防
<lb n="0079a14"/>非禦敵稱之為城若合法者二乘涅槃權智所為
<lb n="0079a15"/>以權智力無而說有用教為化防思禦見名為涅
<lb n="0079a16"/>槃穌息引入實未究竟而言滅度權假施設故言
<lb n="0079a17"/>化城喻如前說
(因緣)
三藏二乘於涅槃生安穩想生
<lb n="0079a18"/>滅度想通教二乘亦爾菩薩不然誓扶餘習入於
<lb n="0079a19"/>生死而不以空為證別教不道城如化用城防險
<lb n="0079a20"/>
(生死)
從城門徑過不道此為極圓教知無賊亦不須
<lb n="0079a21"/>城故言化城今是圓教意故題為化城喻品也
(約教)
<lb n="0079a22"/>本迹觀心不記問此品說因緣事下根得悟應名
<lb n="0079a23"/>宿世品答品初廣說因緣末則結譬化城若從前
<lb n="0079a24"/>應稱宿世今從末故言化城問化城是權寶所是
<lb n="0079b01"/>實何意棄實從權答由知城是化則知寶所是實
<lb n="0079b02"/>故標化則不失實。</p>
<p id="pX31p0079b0208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初先明知見久遠
<lb n="0079b03"/>二初長行三初明出所見事。</p>
<lb n="0079b04"/>
<p id="pX31p0079b0401">佛告諸比丘乃往過去無量無邊不可思議阿僧祇
<lb n="0079b05"/>劫爾時有佛名大通智勝如來應供正徧知明行足
<lb n="0079b06"/>善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊其國
<lb n="0079b07"/>名好城劫名大相諸比丘彼佛滅度<anchor xml:id="begd1e22204"/>已<anchor xml:id="endd1e22204"/>來甚大久遠。</p>
<lb n="0079b08"/>
<p id="pX31p0079b0801" rend="margin-left:1em">欲說宿世因緣故先舉過去佛以為結緣之所也。</p>
<lb n="0079b09"/>
<p id="pX31p0079b0901" rend="margin-left:1em">△二舉譬明久遠。</p>
<lb n="0079b10"/>
<p id="pX31p0079b1001">譬如三千大千世界所有地種假使有人磨以為墨
<lb n="0079b11"/>過於東方千國土乃下一點大如微塵又過千國土
<lb n="0079b12"/>復下一點如是展轉盡地種墨於汝等意云何是諸
<lb n="0079b13"/>國土若算師若算師弟子能得邊際知其數不不也
<lb n="0079b14"/>世尊諸比丘是人所經國土若點不點盡抹為塵一
<lb n="0079b15"/>塵一劫彼佛滅度<anchor xml:id="begd1e22236"/>已<anchor xml:id="endd1e22236"/>來復過是數無量無邊百千萬
<lb n="0079b16"/>億阿僧祇劫。</p>
<lb n="0079b17"/>
<p id="pX31p0079b1701" rend="margin-left:1em">地種者即地大種也俱舍界品頌曰大種謂四界
<lb n="0079b18"/>即地水火風三義釋大一體寬廣故謂四大種遍
<lb n="0079b19"/>所造色其體寬廣二增盛聚中形相大故謂大地
<lb n="0079b20"/>大山地增盛等三能起種種大事用故如地能持
<lb n="0079b21"/>世界等大則是種故名大種今之所謂即地大一
<lb n="0079b22"/>也。</p>
<p id="pX31p0079b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結見昔如今。</p>
<lb n="0079b23"/>
<p id="pX31p0079b2301">我以如來知見力故觀彼久遠猶如今日。</p>
<lb n="0079b24"/>
<p id="pX31p0079b2401" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初頌出所見事。</p>
<lb n="0079c01"/>
<p id="pX31p0079c0101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0079c02"/>
<p id="pX31p0079c0201">我念過去世無量無邊劫有佛兩足尊名大通智勝。</p>
<lb n="0079c03"/>
<p id="pX31p0079c0301" rend="margin-left:1em">△二頌舉譬明久。</p>
<lb n="0079c04"/>
<p id="pX31p0079c0401">如人以力磨三千大千土盡此諸地種皆悉以為墨
<lb n="0079c05"/>過於千國土乃下一塵點如是展轉點盡此諸塵墨
<lb n="0079c06"/>如是諸國土點與不點等復盡抹為塵一塵為一劫
<lb n="0079c07"/>此諸微塵數其劫復過是彼佛滅度來如是無量劫。</p>
<lb n="0079c08"/>
<p id="pX31p0079c0801" rend="margin-left:1em">△三頌見昔如今。</p>
<lb n="0079c09"/>
<p id="pX31p0079c0901">如來無礙智知彼佛滅度及聲聞菩薩如見今滅度
<lb n="0079c10"/>諸比丘當知佛智淨微妙無漏無所礙通達無量劫。</p>
<lb n="0079c11"/>
<p id="pX31p0079c1101" rend="margin-left:1em">無漏者於三諦法無漏失也。</p>
<p id="pX31p0079c1112" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正明宿世因二
<lb n="0079c12"/>初長行二偈頌初文又二初明結緣由二明正結
<lb n="0079c13"/>緣初文又二初遠由二近由初文又二初大通佛
<lb n="0079c14"/>成道二十方梵請初文又五初佛壽長遠。</p>
<lb n="0079c15"/>
<p id="pX31p0079c1501">佛告諸比丘大通智勝佛壽五百四十萬億那由他
<lb n="0079c16"/>劫。</p>
<lb n="0079c17"/>
<p id="pX31p0079c1701" rend="margin-left:1em">那由他是百萬億也。</p>
<p id="pX31p0079c1709" type="inline" rend="margin-left:1em">△二成道前事二初佛坐道
<lb n="0079c18"/>場所經時節。</p>
<lb n="0079c19"/>
<p id="pX31p0079c1901">其佛本坐道場破魔軍<anchor xml:id="begd1e22347"/>已<anchor xml:id="endd1e22347"/>垂得阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0079c20"/>提而諸佛法不現在前如是一小劫乃至十小劫結
<lb n="0079c21"/>跏趺坐身心不動而諸佛法猶不在前。</p>
<lb n="0079c22"/>
<p id="pX31p0079c2201" rend="margin-left:1em">成道前事諸佛道同為緣事異釋迦苦行六年艸
<lb n="0079c23"/>生鑽䯗至肘不覺諸天哭喚動地不聞移坐得道
<lb n="0079c24"/>彌勒即出家日得道大通十劫猶不現前者非根
<lb n="0080a01"/>有利鈍道有難易緣宜賖促應示短長耳。</p>
<p id="pX31p0080a0117" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸
<lb n="0080a02"/>天供養。</p>
<lb n="0080a03"/>
<p id="pX31p0080a0301">爾時忉利諸天先為彼佛於菩提樹下敷師子座高
<lb n="0080a04"/>一由旬佛於此坐當得阿耨多羅三藐三菩提適坐
<lb n="0080a05"/>此座時諸梵天王雨眾天華面百由旬香風時來吹
<lb n="0080a06"/>去萎華更雨新者如是不絕滿十小劫供養於佛乃
<lb n="0080a07"/>至滅度常雨此華四王諸天為供養佛常擊天鼓其
<lb n="0080a08"/>餘諸天作天伎樂滿十小劫至于滅度亦復如是。</p>
<lb n="0080a09"/>
<p id="pX31p0080a0901" rend="margin-left:1em">面百由旬者四面各百由旬也。</p>
<p id="pX31p0080a0913" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正明成道。</p>
<lb n="0080a10"/>
<p id="pX31p0080a1001">諸比丘大通智勝佛過十小劫諸佛之法乃現在前
<lb n="0080a11"/>成阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0080a12"/>
<p id="pX31p0080a1201" rend="margin-left:1em">△四眷屬供養。</p>
<lb n="0080a13"/>
<p id="pX31p0080a1301">其佛未出家時有十六子其第一者名曰智積諸子
<lb n="0080a14"/>各有種種珍異玩好之具聞父得成阿耨多羅三藐
<lb n="0080a15"/>三菩提皆捨所珍往詣佛所諸母涕泣而隨送之其
<lb n="0080a16"/>祖轉輪聖王與一百大臣及餘百千萬億人民皆共
<lb n="0080a17"/>圍繞隨至道場咸欲親近大通智勝如來供養恭敬
<lb n="0080a18"/>尊重讚歎到<anchor xml:id="begd1e22431"/>已<anchor xml:id="endd1e22431"/>頭面禮足繞佛畢<anchor xml:id="begd1e22437"/>已<anchor xml:id="endd1e22437"/>一心合掌瞻仰
<lb n="0080a19"/>世尊以偈頌曰。</p>
<lb n="0080a20"/>
<p id="pX31p0080a2001" rend="margin-left:1em">頭面禮足
(身業)
一心合掌
(意業)
以偈頌曰
(口業)
為之三業
<lb n="0080a21"/>供養。</p>
<lb n="0080a22"/>
<p id="pX31p0080a2201">大威德世尊為度眾生故於無量億歲爾乃得成佛
<lb n="0080a23"/>諸願<anchor xml:id="begd1e22468"/>已<anchor xml:id="endd1e22468"/>具足善哉吉無上世尊甚希有一坐十小劫
<lb n="0080a24"/>身體及手足靜然安不動其心常憺怕未曾有散亂
<lb n="0080b01"/>究竟永寂滅安住無漏法今者見世尊安穩成佛道
<lb n="0080b02"/>我等得善利稱慶大歡喜眾生常苦惱盲瞑無導師
<lb n="0080b03"/>不識苦盡道不知求解脫長夜增惡趣減損諸天眾
<lb n="0080b04"/>從冥入於冥永不聞佛名今佛得最上安穩無漏法
<lb n="0080b05"/>我等及天人為得最大利是故咸稽首歸命無上尊。</p>
<lb n="0080b06"/>
<p id="pX31p0080b0601" rend="margin-left:1em">智積成佛即今東方阿閦佛也盲瞑等者悲昔不
<lb n="0080b07"/>見佛不聞佛名義同盲瞑眾生闇昧輪迴不休死
<lb n="0080b08"/>此生彼即是從冥入冥也喜今得見佛得聞是故
<lb n="0080b09"/>稽首歸命耳。</p>
<p id="pX31p0080b0906" type="inline" rend="margin-left:1em">△五請轉法輪。</p>
<lb n="0080b10"/>
<p id="pX31p0080b1001">爾時十六王子偈讚佛<anchor xml:id="begd1e22510"/>已<anchor xml:id="endd1e22510"/>勸請世尊轉於法輪咸作
<lb n="0080b11"/>是言世尊說法多所安穩憐愍饒益諸天人民重說
<lb n="0080b12"/>偈言。</p>
<lb n="0080b13"/>
<p id="pX31p0080b1301">世雄無等倫百福自莊嚴得無上智慧願為世間說
<lb n="0080b14"/>度脫於我等及諸眾生類為分別顯示令得是智慧
<lb n="0080b15"/>若我等得佛眾生亦復然世尊知眾生深心之所念
<lb n="0080b16"/>亦知所行道又知智慧力欲樂及修福宿命所行業
<lb n="0080b17"/>世尊悉知<anchor xml:id="begd1e22532"/>已<anchor xml:id="endd1e22532"/>當轉無上輪。</p>
<lb n="0080b18"/>
<p id="pX31p0080b1801" rend="margin-left:1em">既云無上輪即十六子請轉滿字教如今佛說華
<lb n="0080b19"/>嚴也。</p>
<p id="pX31p0080b1903" type="inline" rend="margin-left:1em">△二十方現瑞二初威光照動。</p>
<lb n="0080b20"/>
<p id="pX31p0080b2001">佛告諸比丘大通智勝佛得阿耨多羅三藐三菩提
<lb n="0080b21"/>時十方各五百萬億諸佛世界六種震動其國中間
<lb n="0080b22"/>幽冥之處日月威光所不能照而皆大明其中眾生
<lb n="0080b23"/>各得相見咸作是言此中云何忽生眾生又其國界
<lb n="0080b24"/>諸天宮殿乃至梵宮六種震動大光普照徧滿世界
<lb n="0080c01"/>勝諸天光。</p>
<lb n="0080c02"/>
<p id="pX31p0080c0201" rend="margin-left:1em">過去因果經云薩婆悉達處胎時三千國土朗然
<lb n="0080c03"/>大光日月所不照處而皆大明其中眾生各得相
<lb n="0080c04"/>見初成道時亦如是朝為色天中為欲天晡為鬼
<lb n="0080c05"/>神三時說法夜亦如是引今證昔其相即同觀解
<lb n="0080c06"/>忽生眾生者心性本淨陰入界覆之則闇若修觀
<lb n="0080c07"/>慧本性理顯震動前釋。</p>
<p id="pX31p0080c0710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二十方梵請二初九方
<lb n="0080c08"/>二上方初文又二初東方七初覩其瑞相。</p>
<lb n="0080c09"/>
<p id="pX31p0080c0901">爾時東方五百萬億諸國土中梵天宮殿光明照耀
<lb n="0080c10"/>倍於常明。</p>
<lb n="0080c11"/>
<p id="pX31p0080c1101" rend="margin-left:1em">△二各各驚駭。</p>
<lb n="0080c12"/>
<p id="pX31p0080c1201">諸梵天王各作是念今者宮殿光明昔所未有以何
<lb n="0080c13"/>因緣而現此相。</p>
<lb n="0080c14"/>
<p id="pX31p0080c1401" rend="margin-left:1em">△三遞相問決。</p>
<lb n="0080c15"/>
<p id="pX31p0080c1501">是時諸梵天王即各相詣共議此事時彼眾中有一
<lb n="0080c16"/>大梵天王名救一切為諸梵眾而說偈言。</p>
<lb n="0080c17"/>
<p id="pX31p0080c1701">我等諸宮殿光明昔未有此是何因緣宜各共求之
<lb n="0080c18"/>為大德天生為佛出世間而此大光明徧照於十方。</p>
<lb n="0080c19"/>
<p id="pX31p0080c1901" rend="margin-left:1em">△四尋光見佛。</p>
<lb n="0080c20"/>
<p id="pX31p0080c2001">爾時五百萬億國土諸梵天王與宮殿俱各以衣裓
<lb n="0080c21"/>盛諸天華共詣西方推尋是相見大通智勝如來處
<lb n="0080c22"/>于道場菩提樹下坐師子座諸天龍王乾闥婆緊那
<lb n="0080c23"/>羅摩睺羅伽人非人等恭敬圍繞及見十六王子請
<lb n="0080c24"/>佛轉法輪。</p>
<lb n="0081a01"/>
<p id="pX31p0081a0101" rend="margin-left:1em">△五三業供養。</p>
<lb n="0081a02"/>
<p id="pX31p0081a0201">即時諸梵天王頭面禮佛繞百千帀即以天華而散
<lb n="0081a03"/>佛上其所散華如須彌山并以供養佛菩提樹其菩
<lb n="0081a04"/>提樹高十由旬華供養<anchor xml:id="begd1e22671"/>已<anchor xml:id="endd1e22671"/>各以宮殿奉上彼佛而作
<lb n="0081a05"/>是言唯見哀愍饒益我等所獻宮殿願垂納處時諸
<lb n="0081a06"/>梵天王即於佛前一心同聲以偈頌曰。</p>
<lb n="0081a07"/>
<p id="pX31p0081a0701">世尊甚希有難可得值遇具無量功德能救護一切
<lb n="0081a08"/>天人之大師哀愍於世間十方諸眾生普皆蒙饒益
<lb n="0081a09"/>我等所從來五百萬億國捨深禪定樂為供養佛故
<lb n="0081a10"/>我等先世福宮殿甚嚴飾今以奉世尊唯願哀納受。</p>
<lb n="0081a11"/>
<p id="pX31p0081a1101" rend="margin-left:1em">三業供養<anchor xml:id="begd1e22697"/>已<anchor xml:id="endd1e22697"/>見次上禮佛身業一心意業偈讚口
<lb n="0081a12"/>業既運身口意有其中下文準知。</p>
<p id="pX31p0081a1214" type="inline" rend="margin-left:1em">△六請佛說法。</p>
<lb n="0081a13"/>
<p id="pX31p0081a1301">爾時諸梵天王偈讚佛<anchor xml:id="begd1e22712"/>已<anchor xml:id="endd1e22712"/>各作是言唯願世尊轉於
<lb n="0081a14"/>法輪度脫眾生開涅槃道時諸梵天王一心同聲而
<lb n="0081a15"/>說偈言。</p>
<lb n="0081a16"/>
<p id="pX31p0081a1601">世雄兩足尊唯願演說法以大慈悲力度苦惱眾生。</p>
<lb n="0081a17"/>
<p id="pX31p0081a1701" rend="margin-left:1em">兩足尊者具足定慧二嚴也既云度苦惱即是請
<lb n="0081a18"/>轉半字教如今佛於鹿苑中說三藏教度五濁八
<lb n="0081a19"/>苦眾生也。</p>
<p id="pX31p0081a1905" type="inline" rend="margin-left:1em">△七佛默然許。</p>
<lb n="0081a20"/>
<p id="pX31p0081a2001">爾時大通智勝如來默然許之。</p>
<lb n="0081a21"/>
<p id="pX31p0081a2101" rend="margin-left:1em">△二東南方七初覩其瑞相。</p>
<lb n="0081a22"/>
<p id="pX31p0081a2201">又諸比丘東南方五百萬億國土諸大梵王各自見
<lb n="0081a23"/>宮殿光明照耀。</p>
<lb n="0081a24"/>
<p id="pX31p0081a2401" rend="margin-left:1em">△二各各驚駭。</p>
<lb n="0081b01"/>
<p id="pX31p0081b0101">昔所未有歡喜踊躍生希有心。</p>
<lb n="0081b02"/>
<p id="pX31p0081b0201" rend="margin-left:1em">△三遞相問決。</p>
<lb n="0081b03"/>
<p id="pX31p0081b0301">即各相詣共議此事時彼眾中有一大梵天王名曰
<lb n="0081b04"/>大悲為諸梵眾而說偈言。</p>
<lb n="0081b05"/>
<p id="pX31p0081b0501">是事何因緣而現如此相我等諸宮殿光相昔未有
<lb n="0081b06"/>為大德天生為佛出世間未曾見此相當共一心求
<lb n="0081b07"/>過千萬億土尋光共推之多是佛出世度脫苦眾生。</p>
<lb n="0081b08"/>
<p id="pX31p0081b0801" rend="margin-left:1em">△四尋光見佛。</p>
<lb n="0081b09"/>
<p id="pX31p0081b0901">爾時五百萬億諸梵天王與宮殿俱各以衣裓盛諸
<lb n="0081b10"/>天華共詣西北方推尋是相見大通智勝如來處于
<lb n="0081b11"/>道場菩提樹下坐師子座諸天龍王乾闥婆緊那羅
<lb n="0081b12"/>摩睺羅伽人非人等恭敬圍繞及見十六王子請佛
<lb n="0081b13"/>轉法輪。</p>
<lb n="0081b14"/>
<p id="pX31p0081b1401" rend="margin-left:1em">△五三業供養。</p>
<lb n="0081b15"/>
<p id="pX31p0081b1501">時諸梵天王頭面禮佛繞百千帀即以天華而散佛
<lb n="0081b16"/>上所散之華如須彌山并以供養佛菩提樹華供養
<lb n="0081b17"/>
<anchor xml:id="begd1e22830"/>已<anchor xml:id="endd1e22830"/>各以宮殿奉上彼佛而作是言唯見哀愍饒益我
<lb n="0081b18"/>等所獻宮殿願垂納受爾時諸梵天王即於佛前一
<lb n="0081b19"/>心同聲以偈頌曰。</p>
<lb n="0081b20"/>
<p id="pX31p0081b2001">聖主天中天迦陵頻伽聲哀愍眾生者我等今敬禮
<lb n="0081b21"/>世尊甚希有久遠乃一現一百八十劫空過無有佛
<lb n="0081b22"/>三惡道充滿諸天眾減少今佛出於世為眾生作眼
<lb n="0081b23"/>世間所歸趣救護於一切為眾生之父哀愍饒益者
<lb n="0081b24"/>我等宿福慶今得值世尊。</p>
<lb n="0081c01"/>
<p id="pX31p0081c0101" rend="margin-left:1em">迦陵頻伽此云妙聲鳥大論云如迦陵頻伽鳥在
<lb n="0081c02"/>㲉中未出發聲微妙勝於餘鳥正法念經云山名
<lb n="0081c03"/>曠野其中多有迦陵頻伽出妙音聲如此美音若
<lb n="0081c04"/>天若人緊那羅等無能及者唯除如來音聲故云
<lb n="0081c05"/>迦陵頻伽聲也眾生盲瞑失正見不知出要佛為
<lb n="0081c06"/>指示引之令出故云為眾生作眼也。</p>
<p id="pX31p0081c0615" type="inline" rend="margin-left:1em">△六請佛說
<lb n="0081c07"/>法。</p>
<lb n="0081c08"/>
<p id="pX31p0081c0801">爾時諸梵天王偈讚佛<anchor xml:id="begd1e22879"/>已<anchor xml:id="endd1e22879"/>各作是言唯願世尊哀愍
<lb n="0081c09"/>一切轉於法輪度脫眾生時諸梵天王一心同聲而
<lb n="0081c10"/>說偈言。</p>
<lb n="0081c11"/>
<p id="pX31p0081c1101">大聖轉法輪顯示諸法相度苦惱眾生令得大歡喜
<lb n="0081c12"/>眾生聞此法得道若生天諸惡道減少忍善者增益。</p>
<lb n="0081c13"/>
<p id="pX31p0081c1301" rend="margin-left:1em">既云顯示法相度苦眾生即與上東方請轉半字
<lb n="0081c14"/>同。</p>
<p id="pX31p0081c1402" type="inline" rend="margin-left:1em">△七佛默然許。</p>
<lb n="0081c15"/>
<p id="pX31p0081c1501">爾時大通智勝如來默然許之。</p>
<lb n="0081c16"/>
<p id="pX31p0081c1601" rend="margin-left:1em">△三南方七初覩其瑞相。</p>
<lb n="0081c17"/>
<p id="pX31p0081c1701">又諸比丘南方五百萬億國土諸大梵王各自見宮
<lb n="0081c18"/>殿光明照耀。</p>
<lb n="0081c19"/>
<p id="pX31p0081c1901" rend="margin-left:1em">△二各各驚駭。</p>
<lb n="0081c20"/>
<p id="pX31p0081c2001">昔所未有歡喜踊躍生希有心。</p>
<lb n="0081c21"/>
<p id="pX31p0081c2101" rend="margin-left:1em">△三遞相問決。</p>
<lb n="0081c22"/>
<p id="pX31p0081c2201">即各相詣共議此事以何因緣我等宮殿有此光曜
<lb n="0081c23"/>而彼眾中有一大梵天王名曰玅法為諸梵眾而說
<lb n="0081c24"/>偈言。</p>
<lb n="0082a01"/>
<p id="pX31p0082a0101">我等諸宮殿光明甚威耀此非無因緣是相宜求之
<lb n="0082a02"/>過於百千劫未曾見是相為大德天生為佛出世間。</p>
<lb n="0082a03"/>
<p id="pX31p0082a0301" rend="margin-left:1em">△四尋光見佛。</p>
<lb n="0082a04"/>
<p id="pX31p0082a0401">爾時五百萬億諸梵天王與宮殿俱各以衣裓盛諸
<lb n="0082a05"/>天華共詣北方推尋是相見大通智勝如來處于道
<lb n="0082a06"/>場菩提樹下坐師子座諸天龍王乾闥婆緊那羅摩
<lb n="0082a07"/>睺羅伽人非人等恭敬圍繞及見十六王子請佛轉
<lb n="0082a08"/>法輪。</p>
<lb n="0082a09"/>
<p id="pX31p0082a0901" rend="margin-left:1em">△五三業供養。</p>
<lb n="0082a10"/>
<p id="pX31p0082a1001">時諸梵天王頭面禮佛繞百千帀即以天華而散佛
<lb n="0082a11"/>上所散之華如須彌山并以供養佛菩提樹華供養
<lb n="0082a12"/>
<anchor xml:id="begd1e22994"/>已<anchor xml:id="endd1e22994"/>各以宮殿奉上彼佛而作是言唯見哀愍饒益我
<lb n="0082a13"/>等所獻宮殿願埀納處爾時諸梵天王即於佛前一
<lb n="0082a14"/>心同聲以偈頌曰。</p>
<lb n="0082a15"/>
<p id="pX31p0082a1501">世尊甚難見破諸煩惱者過百三十劫今乃得一見
<lb n="0082a16"/>諸飢渴眾生以法雨充滿昔所未曾覩無量智慧者
<lb n="0082a17"/>如優曇婆羅今日乃值遇我等諸宮殿蒙光故嚴飾
<lb n="0082a18"/>世尊大慈悲唯願埀納受。</p>
<lb n="0082a19"/>
<p id="pX31p0082a1901" rend="margin-left:1em">△六請佛說法。</p>
<lb n="0082a20"/>
<p id="pX31p0082a2001">爾時諸梵天王偈讚佛<anchor xml:id="begd1e23032"/>已<anchor xml:id="endd1e23032"/>各作是言唯願世尊轉於
<lb n="0082a21"/>法輪令一切世間諸天魔梵沙門婆羅門皆獲安穩
<lb n="0082a22"/>而得度脫時諸梵天王一心同聲以偈頌曰。</p>
<lb n="0082a23"/>
<p id="pX31p0082a2301">唯願天人尊轉無上法輪擊于大法鼓而吹大法螺
<lb n="0082a24"/>普雨大法雨度無量眾生我等咸歸請當演深遠音。</p>
<lb n="0082b01"/>
<p id="pX31p0082b0101" rend="margin-left:1em">既云轉無上輪即諸梵請轉對半明滿如今佛說
<lb n="0082b02"/>方等也。</p>
<p id="pX31p0082b0204" type="inline" rend="margin-left:1em">△七默許。</p>
<lb n="0082b03"/>
<p id="pX31p0082b0301">爾時大通智勝如來默然許之。</p>
<lb n="0082b04"/>
<p id="pX31p0082b0401" rend="margin-left:1em">△四總明六方。</p>
<lb n="0082b05"/>
<p id="pX31p0082b0501">西南方乃至下方亦復如是。</p>
<lb n="0082b06"/>
<p id="pX31p0082b0601" rend="margin-left:1em">此西南方并西方西北方北方東北方下方總六
<lb n="0082b07"/>方既云亦復如是則與上南方請轉對半明滿是
<lb n="0082b08"/>同也。</p>
<p id="pX31p0082b0803" type="inline" rend="margin-left:1em">△二上方六初覩其瑞相。</p>
<lb n="0082b09"/>
<p id="pX31p0082b0901">爾時上方五百萬億國土諸大梵王皆悉自覩所止
<lb n="0082b10"/>宮殿光明威曜。</p>
<lb n="0082b11"/>
<p id="pX31p0082b1101" rend="margin-left:1em">△二各各驚駭。</p>
<lb n="0082b12"/>
<p id="pX31p0082b1201">昔所未有歡喜踊躍生希有心。</p>
<lb n="0082b13"/>
<p id="pX31p0082b1301" rend="margin-left:1em">△三遞相問決。</p>
<lb n="0082b14"/>
<p id="pX31p0082b1401">即各相詣共議此事以何因緣我等宮殿有斯光明
<lb n="0082b15"/>而彼眾中有一大梵天王名曰尸棄為諸梵眾而說
<lb n="0082b16"/>偈言。</p>
<lb n="0082b17"/>
<p id="pX31p0082b1701">今以何因緣我等諸宮殿威德光明曜嚴飾未曾有
<lb n="0082b18"/>如是之妙相昔所未聞見為大德天生為佛出世間。</p>
<lb n="0082b19"/>
<p id="pX31p0082b1901" rend="margin-left:1em">△四尋光見佛。</p>
<lb n="0082b20"/>
<p id="pX31p0082b2001">爾時五百萬億諸梵天王與宮殿俱各以衣裓盛諸
<lb n="0082b21"/>天華共詣下方推尋是相見大通智勝如來處于道
<lb n="0082b22"/>場菩提樹下坐師子座諸天龍王乾闥婆緊那羅摩
<lb n="0082b23"/>睺羅伽人非人等恭敬圍繞及見十六王子請佛轉
<lb n="0082b24"/>法輪。</p>
<lb n="0082c01"/>
<p id="pX31p0082c0101" rend="margin-left:1em">△五三業供養。</p>
<lb n="0082c02"/>
<p id="pX31p0082c0201">時諸梵天王頭面禮佛繞百千帀即以天華而散佛
<lb n="0082c03"/>上所散之華如須彌山并以供養佛菩提樹華供養
<lb n="0082c04"/>
<anchor xml:id="begd1e23168"/>已<anchor xml:id="endd1e23168"/>各以宮殿奉上彼佛而作是言唯見哀愍饒益我
<lb n="0082c05"/>等所獻宮殿願埀納處時諸梵天王即於佛前一心
<lb n="0082c06"/>同聲以偈頌曰。</p>
<lb n="0082c07"/>
<p id="pX31p0082c0701">善哉見諸佛救世之聖尊能於三界獄勉出諸眾生
<lb n="0082c08"/>普智天人尊愍哀羣萌類能開甘露門廣度於一切
<lb n="0082c09"/>於昔無量劫空過無有佛世尊未出時十方常暗瞑
<lb n="0082c10"/>三惡道增長阿修羅亦盛諸天眾轉減死多墮惡道
<lb n="0082c11"/>不從佛聞法常行不善事色力及智慧斯等皆減少
<lb n="0082c12"/>罪業因緣故失樂及樂想住於邪見法不識善儀則
<lb n="0082c13"/>不蒙佛所化常墮於惡道佛為世間眼久遠時乃出
<lb n="0082c14"/>哀愍諸眾生故現於世間超出成正覺我等甚欣慶
<lb n="0082c15"/>及餘一切眾喜歎未曾有我等諸宮殿蒙光故嚴飾
<lb n="0082c16"/>今以奉世尊唯垂哀納受願以此功德普及於一切
<lb n="0082c17"/>我等與眾生皆共成佛道。</p>
<lb n="0082c18"/>
<p id="pX31p0082c1801" rend="margin-left:1em">△六請佛說法。</p>
<lb n="0082c19"/>
<p id="pX31p0082c1901">爾時五百萬億諸梵天王偈讚佛<anchor xml:id="begd1e23218"/>已<anchor xml:id="endd1e23218"/>各白佛言唯願
<lb n="0082c20"/>世尊轉於法輪多所安穩多所度脫時諸梵天王而
<lb n="0082c21"/>說偈言。</p>
<lb n="0082c22"/>
<p id="pX31p0082c2201">世尊轉法輪擊甘露法鼓度苦惱眾生開示涅槃道
<lb n="0082c23"/>唯願受我請以大微妙音哀愍而敷演無量劫習法。</p>
<lb n="0082c24"/>
<p id="pX31p0082c2401" rend="margin-left:1em">既云擊甘露法鼓復云度苦惱眾生即諸梵請轉
<lb n="0083a01"/>帶半明滿如今佛說般若也。</p>
<p id="pX31p0083a0112" type="inline" rend="margin-left:1em">△二近由二初先轉
<lb n="0083a02"/>半字法輪三初受請。</p>
<lb n="0083a03"/>
<p id="pX31p0083a0301">爾時大通智勝如來受十方諸梵天王及十六王子
<lb n="0083a04"/>請。</p>
<lb n="0083a05"/>
<p id="pX31p0083a0501" rend="margin-left:1em">此結緣近由也由佛受請說法故十六王子後得
<lb n="0083a06"/>覆講正作結緣。</p>
<p id="pX31p0083a0607" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正轉。</p>
<lb n="0083a07"/>
<p id="pX31p0083a0701">即時三轉十二行法輪。</p>
<lb n="0083a08"/>
<p id="pX31p0083a0801" rend="margin-left:1em">三轉者謂示勸證也示轉者謂此是苦乃至此是
<lb n="0083a09"/>道勸轉者謂苦應知集應斷滅應證道應修證轉
<lb n="0083a10"/>者謂苦我<anchor xml:id="begd1e23279"/>已<anchor xml:id="endd1e23279"/>知不復更知乃至道我<anchor xml:id="begd1e23285"/>已<anchor xml:id="endd1e23285"/>修不復更
<lb n="0083a11"/>修示謂示其相狀勸謂勸其令修證謂引<anchor xml:id="begd1e23294"/>己<anchor xml:id="endd1e23294"/>證彼
<lb n="0083a12"/>聲聞根鈍為其三轉緣覺次之為其再轉菩薩根
<lb n="0083a13"/>利為其一轉此且一往說耳通方例皆三轉諸佛
<lb n="0083a14"/>語法法至於三為眾生有三根故大論及婆沙悉
<lb n="0083a15"/>作此說十二行者一約教謂四諦各有示勸證即
<lb n="0083a16"/>十二教法輪也二約行謂四諦三轉皆生眼智明
<lb n="0083a17"/>覺即十二行法輪也或通三人或約一人今就見
<lb n="0083a18"/>諦道三人利根聞示轉其次聞勸轉其次聞證轉
<lb n="0083a19"/>各生眼智明覺三人合舉故言十二行也教行相
<lb n="0083a20"/>循共能摧惑名之為輪也。</p>
<lb n="0083a21"/>
<p id="pX31p0083a2101">若沙門婆羅門若天魔梵及餘世間所不能轉。</p>
<lb n="0083a22"/>
<p id="pX31p0083a2201" rend="margin-left:1em">所不能轉者沙門不聞尚不知名何況能轉支佛
<lb n="0083a23"/>雖悟口不能說婆羅門雖聞其名不解其理魔王
<lb n="0083a24"/>梵王亦爾夫轉者轉此法度入佗心令彼得悟破
<lb n="0083b01"/>六十二見乃名轉法輪為無此義魔梵等所以不
<lb n="0083b02"/>能轉也。</p>
<lb n="0083b03"/>
<p id="pX31p0083b0301">謂是苦是苦集是苦滅是苦滅道。</p>
<lb n="0083b04"/>
<p id="pX31p0083b0401" rend="margin-left:1em">此為聲聞人先轉生滅四諦法輪也謂是苦者苦
<lb n="0083b05"/>以逼惱為義一切有為心行為無常累三界六道
<lb n="0083b06"/>生死是其苦也集以招集為義即見思惑惑與業
<lb n="0083b07"/>俱能招生死故名為集集為因苦為果果必有因
<lb n="0083b08"/>故云是苦集此世間因果也滅以滅無為義惑業
<lb n="0083b09"/>既盡則無生死之累故云是苦滅也滅諦之體是
<lb n="0083b10"/>二涅槃若子縛<anchor xml:id="begd1e23363"/>已<anchor xml:id="endd1e23363"/>盡名有餘涅槃若<g ref="CB01926"/>身滅智名
<lb n="0083b11"/>無餘涅槃道以能通為義正道及助道是二相扶
<lb n="0083b12"/>能通至涅槃故名為道道能滅苦故云是苦滅道
<lb n="0083b13"/>略則戒定慧廣則三十七道品道為因滅為果此
<lb n="0083b14"/>出世因果也。</p>
<lb n="0083b15"/>
<p id="pX31p0083b1501">及廣說十二因緣法無明緣行行緣識識緣名色名
<lb n="0083b16"/>色緣六入六入緣觸觸緣受受緣愛愛緣取取緣有
<lb n="0083b17"/>有緣生生緣老死憂悲苦惱。</p>
<lb n="0083b18"/>
<p id="pX31p0083b1801" rend="margin-left:1em">此為支佛轉十二因緣法輪也展轉感果為因互
<lb n="0083b19"/>相由藉為緣無明者過去一切煩惱皆是無明體
<lb n="0083b20"/>即是癡迷暗為性無所明了故曰無明即是惑也
<lb n="0083b21"/>行者於過去世造作諸業名之為行由惑造業故
<lb n="0083b22"/>云無明緣行此二屬過去因識者有了別義名之
<lb n="0083b23"/>為識以業成故牽生三界意識妄念投託母胎故
<lb n="0083b24"/>云行緣識既託母胎即有緣息識三事七日一轉
<lb n="0083c01"/>而成心色名是心色是質故云識緣名色六入者
<lb n="0083c02"/>六根成此胎中以根有入塵之義名之為入既有
<lb n="0083c03"/>心色即成就六根故云名色緣六入觸者出胎<anchor xml:id="begd1e23415"/>已<anchor xml:id="endd1e23415"/>
<lb n="0083c04"/>後至三四歲由根對塵而未能了知是名為觸故
<lb n="0083c05"/>云六入緣觸受者領納名受從五六歲至十二三
<lb n="0083c06"/>因六塵觸六根即領納前境好惡等事雖能了別
<lb n="0083c07"/>然未能起貪愛之心故云觸緣受此五屬現在果
<lb n="0083c08"/>愛者從十四五歲至十八九貪於種種勝妙資具
<lb n="0083c09"/>及色欲等境然猶未能廣徧追求由領納故即起
<lb n="0083c10"/>貪愛故云受緣愛取者從二十歲後凡見一切境
<lb n="0083c11"/>皆生取著心由愛生著故云愛緣取此之愛取又
<lb n="0083c12"/>為未來生死之因屬煩惱與過去無明同有者既
<lb n="0083c13"/>著諸境起善惡業積集牽引當生三有故云取緣
<lb n="0083c14"/>有亦為未來生死之因屬業與過去行同生者謂
<lb n="0083c15"/>六道中受生也從有還受後世之生故云有緣生
<lb n="0083c16"/>老死者受生之身熟壞名老死故云生緣老死此
<lb n="0083c17"/>二屬未來果也文末而云憂悲苦惱者如妙玄云
<lb n="0083c18"/>老死必憂悲也。</p>
<lb n="0083c19"/>
<p id="pX31p0083c1901">無明滅則行滅行滅則識滅識滅則名色滅名色滅
<lb n="0083c20"/>則六入滅六入滅則觸滅觸滅則受滅受滅則愛滅
<lb n="0083c21"/>愛滅則取滅取滅則有滅有滅則生滅生滅則老死
<lb n="0083c22"/>憂悲苦惱滅。</p>
<lb n="0083c23"/>
<p id="pX31p0083c2301" rend="margin-left:1em">十二因緣還是別相細觀四諦耳約苦集即有無
<lb n="0083c24"/>明乃至老死約道滅即有無明滅乃至老死滅也
<lb n="0084a01"/>逆順觀察並由無明為本故無明滅則行滅乃至
<lb n="0084a02"/>生滅則老死滅也。</p>
<p id="pX31p0084a0208" type="inline" rend="margin-left:1em">△三聞法得道。</p>
<lb n="0084a03"/>
<p id="pX31p0084a0301">佛於天人大眾之中說是法時六百萬億那由佗人
<lb n="0084a04"/>以不受一切法故而於諸漏心得解脫皆得深妙禪
<lb n="0084a05"/>定三明六通具八解脫第二第三第四說法時千萬
<lb n="0084a06"/>億恒河沙那由佗等眾生亦以不受一切法故而於
<lb n="0084a07"/>諸漏心得解脫從是<anchor xml:id="begd1e23496"/>已<anchor xml:id="endd1e23496"/>後諸聲聞眾無量無邊不可
<lb n="0084a08"/>稱數。</p>
<lb n="0084a09"/>
<p id="pX31p0084a0901" rend="margin-left:1em">不受一切法者不受諸見悟初果也得解脫者脫
<lb n="0084a10"/>子果兩縛得無學也深妙定者即俱解脫人具足
<lb n="0084a11"/>觀練熏修事定名深妙耳三明等如前釋初說四
<lb n="0084a12"/>諦十二因緣時六百萬億那由佗人得道第二三
<lb n="0084a13"/>四說法時得悟之人轉多於前故不可稱數。</p>
<p id="pX31p0084a1318" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0084a14"/>轉滿字法輪七初王子出家。</p>
<lb n="0084a15"/>
<p id="pX31p0084a1501">爾時十六王子皆以童子出家而為沙彌諸根通利
<lb n="0084a16"/>智慧明了<anchor xml:id="begd1e23529"/>已<anchor xml:id="endd1e23529"/>曾供養百千萬億諸佛淨修梵行求阿
<lb n="0084a17"/>耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0084a18"/>
<p id="pX31p0084a1801" rend="margin-left:1em">諸根者六根也六根清淨故言通利又六根互用
<lb n="0084a19"/>故言通入佛境界故言利智慧明了者開示悟入
<lb n="0084a20"/>也。</p>
<p id="pX31p0084a2002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二請修學法。</p>
<lb n="0084a21"/>
<p id="pX31p0084a2101">俱白佛言世尊是諸無量千萬億大德聲聞皆<anchor xml:id="begd1e23554"/>已<anchor xml:id="endd1e23554"/>成
<lb n="0084a22"/>就世尊亦當為我等說阿耨多羅三藐三菩提法我
<lb n="0084a23"/>等聞<anchor xml:id="begd1e23564"/>已<anchor xml:id="endd1e23564"/>皆共修學世尊我等志願如來知見深心所
<lb n="0084a24"/>念佛自證知。</p>
<lb n="0084b01"/>
<p id="pX31p0084b0101" rend="margin-left:1em">十六子再請廢半明滿如今佛說法華也彼佛初
<lb n="0084b02"/>說圓頓諸子大乘功德悉皆具足復愍諸方便未
<lb n="0084b03"/>為究竟故重請佛開權顯實也聲聞皆<anchor xml:id="begd1e23583"/>已<anchor xml:id="endd1e23583"/>成就者
<lb n="0084b04"/>明其障除大乘機動是故為請我等志願如來知
<lb n="0084b05"/>見者此法華經但明佛之知見唯志於此即正請
<lb n="0084b06"/>滿字廢半之文明顯為若此也。</p>
<p id="pX31p0084b0613" type="inline" rend="margin-left:1em">△三所將出家。</p>
<lb n="0084b07"/>
<p id="pX31p0084b0701">爾時轉輪聖王所將眾中八萬億人見十六王子出
<lb n="0084b08"/>家亦求出家王即聽許。</p>
<lb n="0084b09"/>
<p id="pX31p0084b0901" rend="margin-left:1em">△四受請說法。</p>
<lb n="0084b10"/>
<p id="pX31p0084b1001">爾時彼佛受沙彌請過二萬劫<anchor xml:id="begd1e23616"/>已<anchor xml:id="endd1e23616"/>乃於四眾之中說
<lb n="0084b11"/>是大乘經名妙法蓮華教菩薩法佛所護念說是經
<lb n="0084b12"/>
<anchor xml:id="begd1e23625"/>已<anchor xml:id="endd1e23625"/>十六沙彌為阿耨多羅三藐三菩提故皆共受持
<lb n="0084b13"/>諷誦通利。</p>
<lb n="0084b14"/>
<p id="pX31p0084b1401" rend="margin-left:1em">過二萬劫者上既為三乘說諦緣等教後受諸子
<lb n="0084b15"/>請又說法華故知不容中間默然無說二萬劫中
<lb n="0084b16"/>必說方等般若故下偈文云說六波羅蜜及諸神
<lb n="0084b17"/>通事般若是行神通是事如今諸方等經多明不
<lb n="0084b18"/>思議諸神通事故知是彼佛說方等也又偈云分
<lb n="0084b19"/>別真實法即是大品明實相般若意故知是彼佛
<lb n="0084b20"/>說般若也。</p>
<p id="pX31p0084b2005" type="inline" rend="margin-left:1em">△五眾解不解。</p>
<lb n="0084b21"/>
<p id="pX31p0084b2101">說是經時十六菩薩沙彌皆悉信受聲聞眾中亦有
<lb n="0084b22"/>信解其餘眾生千萬億種皆生疑惑。</p>
<lb n="0084b23"/>
<p id="pX31p0084b2301" rend="margin-left:1em">十六沙彌及二乘即信解眾其餘千萬皆生疑惑
<lb n="0084b24"/>是不解眾此不解眾即於十六子聽覆講結法華
<lb n="0084c01"/>之緣者也。</p>
<p id="pX31p0084c0105" type="inline" rend="margin-left:1em">△六說經時節。</p>
<lb n="0084c02"/>
<p id="pX31p0084c0201">佛說是經於八千劫未曾休廢。</p>
<lb n="0084c03"/>
<p id="pX31p0084c0301" rend="margin-left:1em">△七說<anchor xml:id="begd1e23684"/>已<anchor xml:id="endd1e23684"/>入定。</p>
<lb n="0084c04"/>
<p id="pX31p0084c0401">說此經<anchor xml:id="begd1e23696"/>已<anchor xml:id="endd1e23696"/>即入靜室住於禪定八萬四千劫。</p>
<lb n="0084c05"/>
<p id="pX31p0084c0501" rend="margin-left:1em">彼佛說法華後入定正是結緣之近由由佛入定
<lb n="0084c06"/>不出千萬億種諸疑惑者無所諮問故十六沙彌
<lb n="0084c07"/>為其覆講說法華經也。</p>
<p id="pX31p0084c0710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正結緣二初法說結
<lb n="0084c08"/>緣二譬說結緣初文又三初明昔共結緣四初知
<lb n="0084c09"/>佛入定。</p>
<lb n="0084c10"/>
<p id="pX31p0084c1001">是時十六菩薩沙彌知佛入室寂然禪定。</p>
<lb n="0084c11"/>
<p id="pX31p0084c1101" rend="margin-left:1em">△二王子覆講。</p>
<lb n="0084c12"/>
<p id="pX31p0084c1201">各升法座亦於八萬四千劫為四部眾廣說分別妙
<lb n="0084c13"/>法華經。</p>
<lb n="0084c14"/>
<p id="pX31p0084c1401" rend="margin-left:1em">由佛入定所以得說佛知一化將畢不復熟此一
<lb n="0084c15"/>段之人故令王子共其結緣又知此等必由王子
<lb n="0084c16"/>究竟得度所以入定久而不出也。</p>
<p id="pX31p0084c1614" type="inline" rend="margin-left:1em">△三眾得利益。</p>
<lb n="0084c17"/>
<p id="pX31p0084c1701">一一皆度六百萬億那由他恒河沙等眾生示教利
<lb n="0084c18"/>喜令發阿耨多羅三藐三菩提心。</p>
<lb n="0084c19"/>
<p id="pX31p0084c1901" rend="margin-left:1em">皆發菩提心故云度若初發心時誓願當作佛<anchor xml:id="begd1e23758"/>已<anchor xml:id="endd1e23758"/>
<lb n="0084c20"/>過於世間即是度七方便彼岸義也那由他眾生
<lb n="0084c21"/>即上不解之眾也示教利喜者指示為示教詔為
<lb n="0084c22"/>教令彼得益為利使彼心喜為喜。</p>
<p id="pX31p0084c2214" type="inline" rend="margin-left:1em">△四定起稱歎
<lb n="0084c23"/>二初稱歎菩薩。</p>
<lb n="0084c24"/>
<p id="pX31p0084c2401">大通智勝佛過八萬四千劫<anchor xml:id="begd1e23780"/>已<anchor xml:id="endd1e23780"/>從三昧起往詣法座
<lb n="0085a01"/>安詳而坐普告大眾是十六菩薩沙彌甚為希有諸
<lb n="0085a02"/>根通利智慧明了<anchor xml:id="begd1e23792"/>已<anchor xml:id="endd1e23792"/>曾供養無量千萬億數諸佛於
<lb n="0085a03"/>諸佛所常修梵行受持佛智開示眾生令入其中。</p>
<lb n="0085a04"/>
<p id="pX31p0085a0401" rend="margin-left:1em">佛從定起歎菩薩者以為勸進其徒而<anchor xml:id="begd1e23806"/>已<anchor xml:id="endd1e23806"/>安詳者
<lb n="0085a05"/>謂宴安詳雅也甚為希有此即正歎菩薩耳。</p>
<p id="pX31p0085a0518" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0085a06"/>勸物親近二初勸親近。</p>
<lb n="0085a07"/>
<p id="pX31p0085a0701">汝等皆當數數親近而供養之。</p>
<lb n="0085a08"/>
<p id="pX31p0085a0801" rend="margin-left:1em">即是勸於菩薩所化。</p>
<p id="pX31p0085a0809" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋勸意。</p>
<lb n="0085a09"/>
<p id="pX31p0085a0901">所以者何若聲聞辟支佛及諸菩薩能信是十六菩
<lb n="0085a10"/>薩所說經法受持不毀者是人皆當得阿耨多羅三
<lb n="0085a11"/>藐三菩提如來之慧。</p>
<lb n="0085a12"/>
<p id="pX31p0085a1201" rend="margin-left:1em">△二明中間值遇。</p>
<lb n="0085a13"/>
<p id="pX31p0085a1301">佛告諸比丘是十六菩薩常樂說是妙法蓮華經一
<lb n="0085a14"/>一菩薩所化六百萬億那由他恒河沙等眾生世世
<lb n="0085a15"/>所生與菩薩俱從其聞法悉皆信解以此因緣得值
<lb n="0085a16"/>四萬億諸佛世尊于今不盡。</p>
<lb n="0085a17"/>
<p id="pX31p0085a1701" rend="margin-left:1em">此明結緣<anchor xml:id="begd1e23861"/>已<anchor xml:id="endd1e23861"/>後中間常相逢值逢值三種一若相
<lb n="0085a18"/>逢遇常受大乘此輩中間皆<anchor xml:id="begd1e23869"/>已<anchor xml:id="endd1e23869"/>成就不至於今二
<lb n="0085a19"/>若相逢遇遇其退大仍接以小此輩中間猶故未
<lb n="0085a20"/>盡今得還聞大乘之教三但論遇小不論遇大則
<lb n="0085a21"/>中間未度于今亦不盡今方始受大乃至滅後得
<lb n="0085a22"/>道者是也問如上塵數多許時節今始得羅漢如
<lb n="0085a23"/>此則無生法忍何易可階答大聖善巧依四悉檀
<lb n="0085a24"/>作如是說或為厭佛道長遠者說短於佛道生輕
<lb n="0085b01"/>易想者說長此對治悉檀也或為發生宿善作長
<lb n="0085b02"/>短說此為人悉檀也或隨世間所欲作長短說此
<lb n="0085b03"/>世界悉檀也或為聞說長短即得入理此第一義
<lb n="0085b04"/>悉檀也當知言如許劫方今得羅漢者此是權行
<lb n="0085b05"/>四悉檀引諸實行令入道耳。</p>
<p id="pX31p0085b0512" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明今還說法華
<lb n="0085b06"/>經二初結會古今二初結師古今。</p>
<lb n="0085b07"/>
<p id="pX31p0085b0701">諸比丘我今語汝彼佛弟子十六沙彌今皆得阿耨
<lb n="0085b08"/>多羅三藐三菩提於十方國土現在說法有無量百
<lb n="0085b09"/>千萬億菩薩聲聞以為眷屬其二沙彌東方作佛一
<lb n="0085b10"/>名阿閦在歡喜國二名須彌頂東南方二佛一名師
<lb n="0085b11"/>子音二名師子相南方二佛一名虗空住二名常滅
<lb n="0085b12"/>西南方二佛一名帝相二名梵相西方二佛一名阿
<lb n="0085b13"/>彌陀二名度一切世間苦惱西北方二佛一名多摩
<lb n="0085b14"/>羅䟦旃檀香神通二名須彌相北方二佛一名雲自
<lb n="0085b15"/>在二名雲自在王東北方佛名壞一切世間怖畏第
<lb n="0085b16"/>十六我釋迦牟尼佛於娑婆國土成阿耨多羅三藐
<lb n="0085b17"/>三菩提。</p>
<lb n="0085b18"/>
<p id="pX31p0085b1801" rend="margin-left:1em">阿閦淨名經云有國名妙喜佛號無動疏云阿之
<lb n="0085b19"/>言無閦之言動阿彌陀清淨平等覺經翻無量清
<lb n="0085b20"/>淨無量壽經翻無量壽釋迦翻能仁是姓牟尼翻
<lb n="0085b21"/>寂默是字能仁則慈悲利物寂默則智慧冥理以
<lb n="0085b22"/>利物故不住涅槃以冥理故不住生死餘佛名未
<lb n="0085b23"/>見所出不敢妄解娑婆亦曰索訶此云堪忍乃三
<lb n="0085b24"/>千大千世界為一佛化境也悲華經云何名娑婆
<lb n="0085c01"/>是諸眾生忍受三毒及諸煩惱能忍斯惡故名忍
<lb n="0085c02"/>土也。</p>
<p id="pX31p0085c0203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二會徒古今二初會現在徒四初不退住
<lb n="0085c03"/>大。</p>
<lb n="0085c04"/>
<p id="pX31p0085c0401">諸比丘我等為沙彌時各各教化無量百千萬億恒
<lb n="0085c05"/>河沙等眾生從我聞法為阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0085c06"/>
<p id="pX31p0085c0601" rend="margin-left:1em">此言下大種之後中間不退住無上道。</p>
<p id="pX31p0085c0616" type="inline" rend="margin-left:1em">△二退住
<lb n="0085c07"/>聲聞。</p>
<lb n="0085c08"/>
<p id="pX31p0085c0801">此諸眾生于今有住聲聞地者我常教化阿耨多羅
<lb n="0085c09"/>三藐三菩提是諸人等應以是法漸入佛道。</p>
<lb n="0085c10"/>
<p id="pX31p0085c1001" rend="margin-left:1em">此言下種之後中間退大向小住聲聞位佛以大
<lb n="0085c11"/>乘教化于今漸入佛道。</p>
<p id="pX31p0085c1110" type="inline" rend="margin-left:1em">△三釋退住意。</p>
<lb n="0085c12"/>
<p id="pX31p0085c1201">所以者何如來智慧難信難解。</p>
<lb n="0085c13"/>
<p id="pX31p0085c1301" rend="margin-left:1em">此釋退住之意雖下大種蓋緣佛之智慧難以信
<lb n="0085c14"/>解所以退大向小。</p>
<p id="pX31p0085c1408" type="inline" rend="margin-left:1em">△四正結古今。</p>
<lb n="0085c15"/>
<p id="pX31p0085c1501">爾時所化無量恒河沙等眾生者汝等諸比丘。</p>
<lb n="0085c16"/>
<p id="pX31p0085c1601" rend="margin-left:1em">爾時者指大通佛所為其下種時也。</p>
<p id="pX31p0085c1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△二會未來
<lb n="0085c17"/>徒二初正會。</p>
<lb n="0085c18"/>
<p id="pX31p0085c1801">及我滅度後未來世中聲聞弟子是也。</p>
<lb n="0085c19"/>
<p id="pX31p0085c1901" rend="margin-left:1em">△二釋疑。</p>
<lb n="0085c20"/>
<p id="pX31p0085c2001">我滅度後復有弟子不聞是經不知不覺菩薩所行
<lb n="0085c21"/>自於所得功德生滅度想當入涅槃我於餘國作佛
<lb n="0085c22"/>更有異名是人雖生滅度之想入於涅槃而於彼土
<lb n="0085c23"/>求佛智慧得聞是經唯以佛乘而得滅度更無餘乘
<lb n="0085c24"/>除諸如來方便說法。</p>
<lb n="0086a01"/>
<p id="pX31p0086a0101" rend="margin-left:1em">疑者云現在者得聞佛說法華得入一道可是結
<lb n="0086a02"/>緣之流若未來者不聞法華而入滅度此等豈能
<lb n="0086a03"/>捨小得入一乘釋云雖滅度之我於餘國作佛終
<lb n="0086a04"/>當得聞是經餘國者三乘通教有餘國也除諸如
<lb n="0086a05"/>來方便說者斷疑也三乘是方便說其實無三也。</p>
<lb n="0086a06"/>
<p id="pX31p0086a0601" rend="margin-left:1em">△二明說法華三初時眾清淨。</p>
<lb n="0086a07"/>
<p id="pX31p0086a0701">諸比丘若如來自知涅槃時到眾又清淨信解堅固
<lb n="0086a08"/>了達空法深入禪定。</p>
<lb n="0086a09"/>
<p id="pX31p0086a0901" rend="margin-left:1em">涅槃時到者諸佛出世化道將畢之時即說法華
<lb n="0086a10"/>如迦葉佛日月燈明佛等出於淨土說法華竟即
<lb n="0086a11"/>入涅槃釋迦出於穢土說法華竟仍唱當滅更說
<lb n="0086a12"/>涅槃眾又清淨者既得三藏教益免於五濁八苦
<lb n="0086a13"/>之難也信解堅固者於方等教心相體信也了達
<lb n="0086a14"/>空法者聞般若說法於空法中心得了達即是轉
<lb n="0086a15"/>教意也。</p>
<p id="pX31p0086a1504" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正說法華。</p>
<lb n="0086a16"/>
<p id="pX31p0086a1601">便集諸菩薩及聲聞眾為說是經世間無有二乘而
<lb n="0086a17"/>得滅度唯一佛乘得滅度耳。</p>
<lb n="0086a18"/>
<p id="pX31p0086a1801" rend="margin-left:1em">集諸菩薩是聚會親族及聲聞眾是命其子上釋
<lb n="0086a19"/>親族法身大士為影響眾以此文驗之其義明也
<lb n="0086a20"/>世間無有二乘等者準理世無一人合永入滅會
<lb n="0086a21"/>必歸大。</p>
<p id="pX31p0086a2104" type="inline" rend="margin-left:1em">△三釋前開三意。</p>
<lb n="0086a22"/>
<p id="pX31p0086a2201">比丘當知如來方便深入眾生之性知其志樂小法
<lb n="0086a23"/>深著五欲為是等故說於涅槃是人若聞則便信受。</p>
<lb n="0086a24"/>
<p id="pX31p0086a2401" rend="margin-left:1em">此承上文意若世無二乘得滅度者如來何故施
<lb n="0086b01"/>三釋云比丘當知如來以方便權智深知眾生有
<lb n="0086b02"/>小性欲著於五塵弊於五濁故先說三乘涅槃令
<lb n="0086b03"/>破弊免難後說一也。</p>
<p id="pX31p0086b0309" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬說結緣二初開譬二
<lb n="0086b04"/>合譬初文又二初導師譬五初五百由旬譬。</p>
<lb n="0086b05"/>
<p id="pX31p0086b0501">譬如五百由旬。</p>
<lb n="0086b06"/>
<p id="pX31p0086b0601" rend="margin-left:1em">五百由旬譬上未度眾樂著諸有輪迴處所即擬
<lb n="0086b07"/>火宅中其家廣大三界無安方便品安穩對不安
<lb n="0086b08"/>穩處之意也約土言之三界同居士為三百方便
<lb n="0086b09"/>有餘土為四百實報土為五百下文合譬云知諸
<lb n="0086b10"/>生死生死即是處所明矣約惑言之見惑為一百
<lb n="0086b11"/>五下分惑為二百五上分惑為三百塵沙惑為四
<lb n="0086b12"/>百無明惑為五百下文合譬云煩惱惡道險難義
<lb n="0086b13"/>相扶也約觀言之入空觀能過三百入假觀能過
<lb n="0086b14"/>四百入中觀能過五百下文合譬云善知險道通
<lb n="0086b15"/>塞之相即雙知因果二種五百義相扶也由旬如
<lb n="0086b16"/>前釋。</p>
<p id="pX31p0086b1603" type="inline" rend="margin-left:1em">△二險難惡道。</p>
<lb n="0086b17"/>
<p id="pX31p0086b1701">險難惡道曠絕無人怖畏之處。</p>
<lb n="0086b18"/>
<p id="pX31p0086b1801" rend="margin-left:1em">險難惡道譬上未度之眾煩惱垢重即擬火宅中
<lb n="0086b19"/>火起方便品安穩對不安穩之法也分段變易二
<lb n="0086b20"/>種生死此即果險難也見思塵沙無明此即因險
<lb n="0086b21"/>難也由此因果故言惡道也無人者道有二種一
<lb n="0086b22"/>曠絕有人可依二曠絕無人可依有人可依者譬
<lb n="0086b23"/>生死中有涅槃煩惱中有菩提雖復曠絕則有人
<lb n="0086b24"/>可依此通指衍門三教也若生死煩惱無涅槃菩
<lb n="0086c01"/>提如藥中無病病中無藥此則曠絕無人可依多
<lb n="0086c02"/>是三藏二乘據理通於通教二乘也。</p>
<p id="pX31p0086c0215" type="inline" rend="margin-left:1em">△三若有多
<lb n="0086c03"/>眾譬。</p>
<lb n="0086c04"/>
<p id="pX31p0086c0401">若有多眾。</p>
<lb n="0086c05"/>
<p id="pX31p0086c0501" rend="margin-left:1em">譬上王子所化百千萬億種皆生疑惑不解之眾
<lb n="0086c06"/>生也即擬火宅中三十子五百人方便品中知眾
<lb n="0086c07"/>生性欲意。</p>
<p id="pX31p0086c0705" type="inline" rend="margin-left:1em">△四欲至寶處譬。</p>
<lb n="0086c08"/>
<p id="pX31p0086c0801">欲過此道至珍寶處。</p>
<lb n="0086c09"/>
<p id="pX31p0086c0901" rend="margin-left:1em">二乘斷見思出三界故言欲過此道更斷塵沙無
<lb n="0086c10"/>明求至無上種覺故言至珍寶處。</p>
<p id="pX31p0086c1014" type="inline" rend="margin-left:1em">△五有一導師譬。</p>
<lb n="0086c11"/>
<p id="pX31p0086c1101">有一導師聰慧明達善知險道通塞之相。</p>
<lb n="0086c12"/>
<p id="pX31p0086c1201" rend="margin-left:1em">有一導師者即第十六王子也眼耳清淨曰聰意
<lb n="0086c13"/>根清淨曰達總而言之即六根清淨也慧即一心
<lb n="0086c14"/>三智明即具足五眼又三明為明十力為達。</p>
<p id="pX31p0086c1418" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0086c15"/>將導譬三初所將人眾譬。</p>
<lb n="0086c16"/>
<p id="pX31p0086c1601">將導眾人欲過此難。</p>
<lb n="0086c17"/>
<p id="pX31p0086c1701" rend="margin-left:1em">譬本結緣未得度者本緣不失而為導師所將。</p>
<p id="pX31p0086c1719" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0086c18"/>二中路懈退譬二初退大三初中路懈退。</p>
<lb n="0086c19"/>
<p id="pX31p0086c1901">所將人眾中路懈退。</p>
<lb n="0086c20"/>
<p id="pX31p0086c2001" rend="margin-left:1em">所將人眾者正譬中間相值退大取小之人也中
<lb n="0086c21"/>路者非是半途名中路但以發心為始至佛為終
<lb n="0086c22"/>此兩楹之間而起退大之意故名中路也。</p>
<p id="pX31p0086c2217" type="inline" rend="margin-left:1em">△二白
<lb n="0086c23"/>導師言。</p>
<lb n="0086c24"/>
<p id="pX31p0086c2401">白導師言我等疲極而復怖畏。</p>
<lb n="0087a01"/>
<p id="pX31p0087a0101" rend="margin-left:1em">言導師者自有通途慈悲導師如文云有一導師
<lb n="0087a02"/>將導眾人者是也自有結緣導師如文云所將人
<lb n="0087a03"/>眾白導師言是也自有權智導師如文云導師多
<lb n="0087a04"/>諸方便者是也自有實智導師如文云導師知此
<lb n="0087a05"/>人眾是也今言白導師者正白結緣之導師也以
<lb n="0087a06"/>其退大則大滅接小則小生一生一滅感於法身
<lb n="0087a07"/>呼此為白王子知其退大即是聞其所白善根微
<lb n="0087a08"/>弱無明所翳故言疲極憚生死名為怖畏。</p>
<p id="pX31p0087a0817" type="inline" rend="margin-left:1em">△三不
<lb n="0087a09"/>能復進。</p>
<lb n="0087a10"/>
<p id="pX31p0087a1001">不能復進前路猶遠今欲退還。</p>
<lb n="0087a11"/>
<p id="pX31p0087a1101" rend="margin-left:1em">不能復進前路猶遠者見思塵沙無明難可卒斷
<lb n="0087a12"/>也用小乘接之不令頓還本處亦有進義。</p>
<p id="pX31p0087a1217" type="inline" rend="margin-left:1em">△二接
<lb n="0087a13"/>小四初多方便。</p>
<lb n="0087a14"/>
<p id="pX31p0087a1401">導師多諸方便。</p>
<lb n="0087a15"/>
<p id="pX31p0087a1501" rend="margin-left:1em">此譬擬宜即以小接也。</p>
<p id="pX31p0087a1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△二傷失寶。</p>
<lb n="0087a16"/>
<p id="pX31p0087a1601">而作是念此等可愍云何捨大珍寶而欲退還。</p>
<lb n="0087a17"/>
<p id="pX31p0087a1701" rend="margin-left:1em">傷其失寶譬知有小無大也。</p>
<p id="pX31p0087a1712" type="inline" rend="margin-left:1em">△三化作城二初作
<lb n="0087a18"/>化。</p>
<lb n="0087a19"/>
<p id="pX31p0087a1901">作是念<anchor xml:id="begd1e24379"/>已<anchor xml:id="endd1e24379"/>以方便力於險道中過三百由旬化作一
<lb n="0087a20"/>城。</p>
<lb n="0087a21"/>
<p id="pX31p0087a2101" rend="margin-left:1em">此正用方便之教教化二乘斷見思惑出三界苦
<lb n="0087a22"/>故云過三百由旬令其權證真空涅槃故云化作
<lb n="0087a23"/>一城。</p>
<p id="pX31p0087a2303" type="inline" rend="margin-left:1em">△二說化。</p>
<lb n="0087a24"/>
<p id="pX31p0087a2401">告眾人言汝等勿怖莫得退還今此大城可於中止
<lb n="0087b01"/>隨意所作若入是城快得安穩若能前至寶所亦可
<lb n="0087b02"/>得去。</p>
<lb n="0087b03"/>
<p id="pX31p0087b0301" rend="margin-left:1em">此譬擬上勸示證三轉也汝等勿怖莫得退還是
<lb n="0087b04"/>勸轉勸令進入城也今此大城等是示轉示城可
<lb n="0087b05"/>住也若入是城快得安穩是證轉證城安穩也前
<lb n="0087b06"/>至寶所亦可得去者三藏教中未論前進義在衍
<lb n="0087b07"/>門約共菩薩寶所有二義若用究竟則以極果為
<lb n="0087b08"/>寶所故上文云唯佛與佛乃能究盡諸法實相若
<lb n="0087b09"/>分入即以初發心住為寶所故上文云無上寶聚
<lb n="0087b10"/>不求自得又云得佛法分佛子所應得者皆<anchor xml:id="begd1e24429"/>已<anchor xml:id="endd1e24429"/>得
<lb n="0087b11"/>之。</p>
<p id="pX31p0087b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△四入城譬。</p>
<lb n="0087b12"/>
<p id="pX31p0087b1201">是時疲極之眾心大歡喜歎未曾有我等今者免斯
<lb n="0087b13"/>惡道快得安穩於是眾人前入化城生<anchor xml:id="begd1e24447"/>已<anchor xml:id="endd1e24447"/>度想生安
<lb n="0087b14"/>穩想。</p>
<lb n="0087b15"/>
<p id="pX31p0087b1501" rend="margin-left:1em">大歡喜即聞慧未曾有即煖位免惡道即頂位快
<lb n="0087b16"/>安穩即忍位前入城即見諦位<anchor xml:id="begd1e24462"/>已<anchor xml:id="endd1e24462"/>度想即無學位
<lb n="0087b17"/>此與火宅適子願故勇銳推排出宅同也生<anchor xml:id="begd1e24470"/>已<anchor xml:id="endd1e24470"/>度
<lb n="0087b18"/>想如得盡智安穩想如得無生智又具智德如<anchor xml:id="begd1e24479"/>已<anchor xml:id="endd1e24479"/>
<lb n="0087b19"/>度證斷德如安穩也。</p>
<p id="pX31p0087b1909" type="inline" rend="margin-left:1em">△三引至寶所二初知息<anchor xml:id="begd1e24489"/>已<anchor xml:id="endd1e24489"/>。</p>
<lb n="0087b20"/>
<p id="pX31p0087b2001">爾時導師知此人眾既得止息無復疲倦。</p>
<lb n="0087b21"/>
<p id="pX31p0087b2101" rend="margin-left:1em">既得止息無復疲倦者譬上涅槃時到眾又清淨
<lb n="0087b22"/>而得免難大機當發也。</p>
<p id="pX31p0087b2210" type="inline" rend="margin-left:1em">△二向寶所。</p>
<lb n="0087b23"/>
<p id="pX31p0087b2301">即滅化城語眾人言汝等去來寶處在近向者大城
<lb n="0087b24"/>我所化作為止息耳。</p>
<lb n="0087c01"/>
<p id="pX31p0087c0101" rend="margin-left:1em">即滅化城引向寶所譬上正說法華示真實相寶
<lb n="0087c02"/>處在近尚者大城我所化作即舉廢權譬以帖顯
<lb n="0087c03"/>實譬也上云是諸人等應以是法漸入佛慧所以
<lb n="0087c04"/>者何如來智慧難信難解擬方便中云我令脫苦
<lb n="0087c05"/>縛逮得涅槃者佛以方便力示以三乘教也問凡
<lb n="0087c06"/>五處開三顯一為有何異答通論無異別論有差
<lb n="0087c07"/>方便品約教開三顯一文云如來但以一佛乘故
<lb n="0087c08"/>為眾生說法無二亦無三也火宅約行開三顯一
<lb n="0087c09"/>車是運義運則譬行文云各乘大車遊於四方嬉
<lb n="0087c10"/>戲快樂也信解品中約人開三顯一結會傭作之
<lb n="0087c11"/>人即是長者之兒文云我等昔來真是佛子也藥
<lb n="0087c12"/>艸喻中約差別無差別明權實不的去取但明眾
<lb n="0087c13"/>生不知佛令其知若七種差別即知權同依一理
<lb n="0087c14"/>無差別即知實差別無差別無差別而差別令知
<lb n="0087c15"/>此意耳終不說言無一有一此約自行權實二知
<lb n="0087c16"/>隨自意語故佛能知眾生不知亦具通前通後知
<lb n="0087c17"/>不知明權實也今化城正約理開三顯一寶所化

<lb n="0087c18"/>城皆是大小兩理破除二乘化理顯於寶所化實
<lb n="0087c19"/>一理也下去五百領解舉繫珠為喻亦是約理也。</p>
<lb n="0087c20"/>
<p id="pX31p0087c2001" rend="margin-left:1em">△二合譬二初正合二初合導師譬五初正合上
<lb n="0087c21"/>導師。</p>
<lb n="0087c22"/>
<p id="pX31p0087c2201">諸比丘如來亦復如是。</p>
<lb n="0087c23"/>
<p id="pX31p0087c2301" rend="margin-left:1em">△二合多諸人眾。</p>
<lb n="0087c24"/>
<p id="pX31p0087c2401">今為汝等作大導師。</p>
<lb n="0088a01"/>
<p id="pX31p0088a0101" rend="margin-left:1em">此以能將顯於所將。</p>
<p id="pX31p0088a0109" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合險難惡道。</p>
<lb n="0088a02"/>
<p id="pX31p0088a0201">知諸生死煩惱惡道險難。</p>
<lb n="0088a03"/>
<p id="pX31p0088a0301" rend="margin-left:1em">△四合五百由旬。</p>
<lb n="0088a04"/>
<p id="pX31p0088a0401">長遠。</p>
<lb n="0088a05"/>
<p id="pX31p0088a0501" rend="margin-left:1em">△五合聰慧明達亦合至珍寶處。</p>
<lb n="0088a06"/>
<p id="pX31p0088a0601">應去應度。</p>
<lb n="0088a07"/>
<p id="pX31p0088a0701" rend="margin-left:1em">合上聰慧明達善知險道通塞之相亦是合上欲
<lb n="0088a08"/>過險道至珍寶處。</p>
<p id="pX31p0088a0808" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合將導譬三初合所將人
<lb n="0088a09"/>眾。</p>
<lb n="0088a10"/>
<p id="pX31p0088a1001">若眾生。</p>
<lb n="0088a11"/>
<p id="pX31p0088a1101" rend="margin-left:1em">△二合退大接小二初合退大三初合中路懈退。</p>
<lb n="0088a12"/>
<p id="pX31p0088a1201">但聞一佛乘者。</p>
<lb n="0088a13"/>
<p id="pX31p0088a1301" rend="margin-left:1em">合上中路懈退無大機意也。</p>
<p id="pX31p0088a1312" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合白導師言。</p>
<lb n="0088a14"/>
<p id="pX31p0088a1401">則不欲見佛不欲親近。</p>
<lb n="0088a15"/>
<p id="pX31p0088a1501" rend="margin-left:1em">合上白導師不受勸誡也。</p>
<p id="pX31p0088a1511" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合不能前進。</p>
<lb n="0088a16"/>
<p id="pX31p0088a1601">便作是念佛道長遠久受勤苦乃可得成。</p>
<lb n="0088a17"/>
<p id="pX31p0088a1701" rend="margin-left:1em">合上不能前進息化意也。</p>
<p id="pX31p0088a1711" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合接小三初合導
<lb n="0088a18"/>師方便。</p>
<lb n="0088a19"/>
<p id="pX31p0088a1901">佛知是心。</p>
<lb n="0088a20"/>
<p id="pX31p0088a2001" rend="margin-left:1em">合上中間退大復以小接之意譬本有四合但有
<lb n="0088a21"/>三今正合上導師多方便擬宜之意。</p>
<p id="pX31p0088a2115" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合此等
<lb n="0088a22"/>可愍。</p>
<lb n="0088a23"/>
<p id="pX31p0088a2301">怯弱下劣以方便力。</p>
<lb n="0088a24"/>
<p id="pX31p0088a2401" rend="margin-left:1em">合上此等可愍知有小機也。</p>
<p id="pX31p0088a2412" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合現作化城。</p>
<lb n="0088b01"/>
<p id="pX31p0088b0101">而於中道為止息故說二涅槃。</p>
<lb n="0088b02"/>
<p id="pX31p0088b0201" rend="margin-left:1em">合上現作化城譬也而於中道說二涅槃者三界
<lb n="0088b03"/>惑盡塵沙無明未破於此兩楹判有餘無餘涅槃
<lb n="0088b04"/>亦是聲聞緣覺涅槃又分段<anchor xml:id="begd1e24737"/>已<anchor xml:id="endd1e24737"/>盡變易未除二死
<lb n="0088b05"/>之間判為有餘無餘故言中道。</p>
<p id="pX31p0088b0513" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合將至寶所
<lb n="0088b06"/>二初合知息<anchor xml:id="begd1e24749"/>已<anchor xml:id="endd1e24749"/>。</p>
<lb n="0088b07"/>
<p id="pX31p0088b0701">若眾生住於二地。</p>
<lb n="0088b08"/>
<p id="pX31p0088b0801" rend="margin-left:1em">△二合向寶所。</p>
<lb n="0088b09"/>
<p id="pX31p0088b0901">如來爾時即便為說汝等所作未辦汝所住地近於
<lb n="0088b10"/>佛慧當觀察籌量所得涅槃非真實也但是如來方
<lb n="0088b11"/>便之力於一佛乘分別說三。</p>
<lb n="0088b12"/>
<p id="pX31p0088b1201" rend="margin-left:1em">△二舉譬帖合二初牒接退譬來合施三。</p>
<lb n="0088b13"/>
<p id="pX31p0088b1301">如彼導師為止息故化作大城。</p>
<lb n="0088b14"/>
<p id="pX31p0088b1401" rend="margin-left:1em">△二牒滅化譬來合顯一。</p>
<lb n="0088b15"/>
<p id="pX31p0088b1501">既知息<anchor xml:id="begd1e24795"/>已<anchor xml:id="endd1e24795"/>而告之言寶處在近此城非實我化作耳。</p>
<lb n="0088b16"/>
<p id="pX31p0088b1601" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌結緣由二頌正結緣初文又二
<lb n="0088b17"/>初頌遠由二初頌大通成道三初頌成道前事。</p>
<lb n="0088b18"/>
<p id="pX31p0088b1801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0088b19"/>
<p id="pX31p0088b1901">大通智勝佛十劫坐道場佛法不現前不得成佛道
<lb n="0088b20"/>諸天神龍王阿修羅眾等常雨於天華以供養彼佛
<lb n="0088b21"/>諸天擊天鼓并作眾伎樂香風吹萎華更雨新好者。</p>
<lb n="0088b22"/>
<p id="pX31p0088b2201" rend="margin-left:1em">△二頌正成道。</p>
<lb n="0088b23"/>
<p id="pX31p0088b2301">過十小劫<anchor xml:id="begd1e24832"/>已<anchor xml:id="endd1e24832"/>乃得成佛道諸天及世人心皆懷踊躍。</p>
<lb n="0088b24"/>
<p id="pX31p0088b2401" rend="margin-left:1em">△三請法兼供養。</p>
<lb n="0088c01"/>
<p id="pX31p0088c0101">彼佛十六子皆與其眷屬千萬億圍繞俱行至佛所
<lb n="0088c02"/>頭面禮佛足而請轉法輪聖師子法雨充我及一切。</p>
<lb n="0088c03"/>
<p id="pX31p0088c0301" rend="margin-left:1em">頌上請轉法輪兼頌成道<anchor xml:id="begd1e24858"/>已<anchor xml:id="endd1e24858"/>眷屬申供養。</p>
<p id="pX31p0088c0317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌
<lb n="0088c04"/>十方請二初頌威光動曜。</p>
<lb n="0088c05"/>
<p id="pX31p0088c0501">世尊甚難值久遠時一現為覺悟群生震動於一切。</p>
<lb n="0088c06"/>
<p id="pX31p0088c0601" rend="margin-left:1em">△二頌尋光而來二初別頌東方。</p>
<lb n="0088c07"/>
<p id="pX31p0088c0701">東方諸世界五百萬億國梵宮殿光曜昔所未曾有
<lb n="0088c08"/>諸梵見此相尋來至佛所散華以供養并奉上宮殿
<lb n="0088c09"/>請佛轉法輪以偈而讚歎佛知時未至受請默然坐。</p>
<lb n="0088c10"/>
<p id="pX31p0088c1001" rend="margin-left:1em">△二總頌九方。</p>
<lb n="0088c11"/>
<p id="pX31p0088c1101">三方及四維上下亦復爾散華奉宮殿請佛轉法輪
<lb n="0088c12"/>世尊甚難值願以大慈悲廣開甘露門轉無上法輪。</p>
<lb n="0088c13"/>
<p id="pX31p0088c1301" rend="margin-left:1em">△二頌近由二初頌轉小乘法輪三初頌佛受請。</p>
<lb n="0088c14"/>
<p id="pX31p0088c1401">無量慧世尊受彼眾人請。</p>
<lb n="0088c15"/>
<p id="pX31p0088c1501" rend="margin-left:1em">△二正頌轉法輪。</p>
<lb n="0088c16"/>
<p id="pX31p0088c1601">為宣種種法四諦十二緣無明至老死皆從生緣有
<lb n="0088c17"/>如是眾過患汝等應當知。</p>
<lb n="0088c18"/>
<p id="pX31p0088c1801" rend="margin-left:1em">△三時眾聞法得道。</p>
<lb n="0088c19"/>
<p id="pX31p0088c1901">宣暢是法時六百萬億姟得盡諸苦際皆成阿羅漢
<lb n="0088c20"/>第二說法時千萬恒沙眾於諸法不受亦得阿羅漢
<lb n="0088c21"/>從是後得道其數無有量萬億劫算數不能得其邊。</p>
<lb n="0088c22"/>
<p id="pX31p0088c2201" rend="margin-left:1em">十萬為億十億為兆百億為京千億為秭萬億為
<lb n="0088c23"/>姟諸法不受者謂能伏斷見思也。</p>
<p id="pX31p0088c2314" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌轉大乘
<lb n="0088c24"/>法輪五初頌王子出家。</p>
<lb n="0089a01"/>
<p id="pX31p0089a0101">時十六王子出家作沙彌。</p>
<lb n="0089a02"/>
<p id="pX31p0089a0201" rend="margin-left:1em">△二頌請轉大乘。</p>
<lb n="0089a03"/>
<p id="pX31p0089a0301">皆共請彼佛演說大乘法我等及營從皆當成佛道
<lb n="0089a04"/>願得如世尊慧眼第一淨。</p>
<lb n="0089a05"/>
<p id="pX31p0089a0501" rend="margin-left:1em">△三頌方等般若。</p>
<lb n="0089a06"/>
<p id="pX31p0089a0601">佛知童子心宿世之所行以無量因緣種種諸譬喻
<lb n="0089a07"/>說六波羅蜜及諸神通事分別真實法菩薩所行道。</p>
<lb n="0089a08"/>
<p id="pX31p0089a0801" rend="margin-left:1em">六波羅蜜釋見序品。</p>
<p id="pX31p0089a0809" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌說法華經。</p>
<lb n="0089a09"/>
<p id="pX31p0089a0901">說是法華經如恒沙偈。</p>
<lb n="0089a10"/>
<p id="pX31p0089a1001" rend="margin-left:1em">△五頌說<anchor xml:id="begd1e25003"/>已<anchor xml:id="endd1e25003"/>入定。</p>
<lb n="0089a11"/>
<p id="pX31p0089a1101">彼佛說經<anchor xml:id="begd1e25014"/>已<anchor xml:id="endd1e25014"/>靜室入禪定一心一處坐八萬四千劫。</p>
<lb n="0089a12"/>
<p id="pX31p0089a1201" rend="margin-left:1em">△二正頌結緣二初頌法說三初頌昔結緣三初
<lb n="0089a13"/>頌佛入定。</p>
<lb n="0089a14"/>
<p id="pX31p0089a1401">是諸沙彌等知佛禪未出。</p>
<lb n="0089a15"/>
<p id="pX31p0089a1501" rend="margin-left:1em">△二頌正覆講。</p>
<lb n="0089a16"/>
<p id="pX31p0089a1601">為無量億眾說佛無上慧各各坐法座說是大乘經
<lb n="0089a17"/>於佛宴寂後宣揚助法化。</p>
<lb n="0089a18"/>
<p id="pX31p0089a1801" rend="margin-left:1em">△三頌聞法益。</p>
<lb n="0089a19"/>
<p id="pX31p0089a1901">一一沙彌等所度諸眾生有六百萬億恒河沙等眾。</p>
<lb n="0089a20"/>
<p id="pX31p0089a2001" rend="margin-left:1em">△二頌中間相值。</p>
<lb n="0089a21"/>
<p id="pX31p0089a2101">彼佛滅度後是諸聞法者在在諸佛土常與師俱生。</p>
<lb n="0089a22"/>
<p id="pX31p0089a2201" rend="margin-left:1em">△三頌今還說法華二初結會師弟。</p>
<lb n="0089a23"/>
<p id="pX31p0089a2301">是十六沙彌具足行佛道今現在十方各得成正覺。</p>
<lb n="0089a24"/>
<p id="pX31p0089a2401">爾時聞法者各在諸佛所其有住聲聞漸教以佛道
<lb n="0089b01"/>我在十六數曾亦為汝說是故以方便引汝趣佛慧。</p>
<lb n="0089b02"/>
<p id="pX31p0089b0201" rend="margin-left:1em">△二頌還說法華二初頌時眾清淨。</p>
<lb n="0089b03"/>
<p id="pX31p0089b0301">以是本因緣。</p>
<lb n="0089b04"/>
<p id="pX31p0089b0401" rend="margin-left:1em">以本昔因緣所以今日時眾免難機發也。</p>
<p id="pX31p0089b0417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌
<lb n="0089b05"/>為說是經。</p>
<lb n="0089b06"/>
<p id="pX31p0089b0601">今說法華經令汝入佛道慎勿懷驚懼。</p>
<lb n="0089b07"/>
<p id="pX31p0089b0701" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌開譬二頌合譬初文又二初
<lb n="0089b08"/>頌導師譬五初頌險難惡道。</p>
<lb n="0089b09"/>
<p id="pX31p0089b0901">譬如險惡道逈絕多毒獸又復無水艸人所怖畏處。</p>
<lb n="0089b10"/>
<p id="pX31p0089b1001" rend="margin-left:1em">毒獸譬惑無水艸者喻不修習菩提之道水澄渟
<lb n="0089b11"/>表定艸差別表慧。</p>
<p id="pX31p0089b1108" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌多諸人眾。</p>
<lb n="0089b12"/>
<p id="pX31p0089b1201">無數千萬眾欲過此險道。</p>
<lb n="0089b13"/>
<p id="pX31p0089b1301" rend="margin-left:1em">第四欲至寶所譬在此欲過此險道句中。</p>
<p id="pX31p0089b1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌
<lb n="0089b14"/>五百由旬。</p>
<lb n="0089b15"/>
<p id="pX31p0089b1501">其路甚曠遠經五百由旬。</p>
<lb n="0089b16"/>
<p id="pX31p0089b1601" rend="margin-left:1em">△四頌有一導師。</p>
<lb n="0089b17"/>
<p id="pX31p0089b1701">時有一導師。</p>
<lb n="0089b18"/>
<p id="pX31p0089b1801" rend="margin-left:1em">△五頌聰慧明達。</p>
<lb n="0089b19"/>
<p id="pX31p0089b1901">強識有智慧明了心決定在險濟眾難。</p>
<lb n="0089b20"/>
<p id="pX31p0089b2001" rend="margin-left:1em">△二頌將導譬三初正頌將導。</p>
<lb n="0089b21"/>
<p id="pX31p0089b2101">眾人。</p>
<lb n="0089b22"/>
<p id="pX31p0089b2201" rend="margin-left:1em">△二懈怠作化二初正頌懈怠。</p>
<lb n="0089b23"/>
<p id="pX31p0089b2301">皆疲倦而白導師言我等今頓乏於此欲退還。</p>
<lb n="0089b24"/>
<p id="pX31p0089b2401" rend="margin-left:1em">△二頌作化接退四初傷失大。</p>
<lb n="0089c01"/>
<p id="pX31p0089c0101">導師作是念此輩甚可愍如何欲退還而失大珍寶。</p>
<lb n="0089c02"/>
<p id="pX31p0089c0201" rend="margin-left:1em">△二頌作念。</p>
<lb n="0089c03"/>
<p id="pX31p0089c0301">尋時思方便當設神通力。</p>
<lb n="0089c04"/>
<p id="pX31p0089c0401" rend="margin-left:1em">△三頌作化二初頌作化。</p>
<lb n="0089c05"/>
<p id="pX31p0089c0501">化作大城郭莊嚴諸舍宅周帀有園林渠流及浴池
<lb n="0089c06"/>重門高樓閣男女皆充滿。</p>
<lb n="0089c07"/>
<p id="pX31p0089c0701" rend="margin-left:1em">諸舍宅者諸空觀境也園林者二乘總持無漏法
<lb n="0089c08"/>林也九次第定為渠流八解脫為浴池重門是三
<lb n="0089c09"/>空門又是重空三昧盡無生智為樓閣高出也男
<lb n="0089c10"/>女是定慧也觀心解者智體周備如城隍善法圓
<lb n="0089c11"/>足如郭之圍繞畢竟空為舍宅真善能成自行如
<lb n="0089c12"/>男幹家事慈悲外化如女之外適。</p>
<p id="pX31p0089c1214" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌說化。</p>
<lb n="0089c13"/>
<p id="pX31p0089c1301">即作是化<anchor xml:id="begd1e25255"/>已<anchor xml:id="endd1e25255"/>慰眾言勿懼汝等入此城各可隨所樂。</p>
<lb n="0089c14"/>
<p id="pX31p0089c1401" rend="margin-left:1em">△四頌入城。</p>
<lb n="0089c15"/>
<p id="pX31p0089c1501">諸人既入城心皆大歡喜皆生安穩想自謂<anchor xml:id="begd1e25272"/>已<anchor xml:id="endd1e25272"/>得度。</p>
<lb n="0089c16"/>
<p id="pX31p0089c1601" rend="margin-left:1em">△三頌滅化向寶所二。</p>
<p id="pX31p0089c1610" type="inline" rend="margin-left:1em">△初頌知息<anchor xml:id="begd1e25285"/>已<anchor xml:id="endd1e25285"/>。</p>
<lb n="0089c17"/>
<p id="pX31p0089c1701">導師知息<anchor xml:id="begd1e25296"/>已<anchor xml:id="endd1e25296"/>。</p>
<lb n="0089c18"/>
<p id="pX31p0089c1801" rend="margin-left:1em">△二頌滅化引至寶處。</p>
<lb n="0089c19"/>
<p id="pX31p0089c1901">集眾而告言汝等當前進此是化城耳我見汝疲極
<lb n="0089c20"/>中路欲退還故以方便力權化作此城汝今勤精進
<lb n="0089c21"/>當共至寶所。</p>
<lb n="0089c22"/>
<p id="pX31p0089c2201" rend="margin-left:1em">△二頌合譬二初正合二初合五百由旬。</p>
<lb n="0089c23"/>
<p id="pX31p0089c2301">我亦復如是為一切導師。</p>
<lb n="0089c24"/>
<p id="pX31p0089c2401" rend="margin-left:1em">△二合將導譬二初合懈退二初合中路退。</p>
<lb n="0090a01"/>
<p id="pX31p0090a0101">見諸求道者中路而懈廢不能度生死煩惱諸險道。</p>
<lb n="0090a02"/>
<p id="pX31p0090a0201" rend="margin-left:1em">△二合接退作化。</p>
<lb n="0090a03"/>
<p id="pX31p0090a0301">故以方便力為息說涅槃言汝等苦滅所作皆<anchor xml:id="begd1e25350"/>已<anchor xml:id="endd1e25350"/>辦。</p>
<lb n="0090a04"/>
<p id="pX31p0090a0401" rend="margin-left:1em">△二合滅化至寶處二初合知息<anchor xml:id="begd1e25362"/>已<anchor xml:id="endd1e25362"/>。</p>
<lb n="0090a05"/>
<p id="pX31p0090a0501">既知到涅槃皆得阿羅漢。</p>
<lb n="0090a06"/>
<p id="pX31p0090a0601" rend="margin-left:1em">△二合滅化引向寶處。</p>
<lb n="0090a07"/>
<p id="pX31p0090a0701">爾乃集大眾為說真實法諸佛方便力分別說三乘
<lb n="0090a08"/>唯有一佛乘息處故說二今為汝說實汝所得非滅
<lb n="0090a09"/>為佛一切智當發大精進汝證一切智十力等佛法
<lb n="0090a10"/>具三十二相乃是真實滅。</p>
<lb n="0090a11"/>
<p id="pX31p0090a1101" rend="margin-left:1em">此偈文即有三德祕密藏義汝證一切智即是般
<lb n="0090a12"/>若具三十二相即是法身乃是真實滅即是解脫
<lb n="0090a13"/>三法不縱不橫即是見佛性也。</p>
<p id="pX31p0090a1313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌舉譬帖合。</p>
<lb n="0090a14"/>
<p id="pX31p0090a1401">諸佛之導師為息說涅槃既知是息<anchor xml:id="begd1e25406"/>已<anchor xml:id="endd1e25406"/>引入於佛慧。</p>
<lb n="0090a15"/>
<lb n="0090a16"/>法華經科註卷第三<lb n="0090a17"/>
<lb n="0090a18"/>
<lb n="0090a19"/>
<lb n="0090a20"/>玅法蓮華經科註卷第四<lb n="0090a21"/>
<lb n="0090a22"/>
<p id="pX31p0090a2201" rend="margin-left:1em">△二後兩品授記二初五百弟子受記品授千二
<lb n="0090a23"/>百記二授學無學人記品授二千人記初文又二
<lb n="0090a24"/>初品目。</p>
<lb n="0090b01"/>
<p id="pX31p0090b0101">玅法蓮華經五百弟子受記品第八</p>
<lb n="0090b02"/>
<p id="pX31p0090b0201" rend="margin-left:1em">此品具記千二百聲聞品題但標五百者葢五百
<lb n="0090b03"/>得記名同五百口陳領解故以標品耳。</p>
<p id="pX31p0090b0316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文
<lb n="0090b04"/>二初授滿願記二授千二百記初文又二初敘默
<lb n="0090b05"/>領解二如來述記初文又二初敘得解歡喜二初
<lb n="0090b06"/>敘得解之由四初聞法譬二周開顯。</p>
<lb n="0090b07"/>
<p id="pX31p0090b0701">爾時富樓那彌多羅尼子從佛聞是智慧方便隨宜
<lb n="0090b08"/>說法。</p>
<lb n="0090b09"/>
<p id="pX31p0090b0901" rend="margin-left:1em">聞是智慧即領方便火宅中兩處顯實方便隨宜
<lb n="0090b10"/>說法即領兩處開權也。</p>
<p id="pX31p0090b1010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二聞授五大弟子記。</p>
<lb n="0090b11"/>
<p id="pX31p0090b1101">又聞授諸大弟子阿耨多羅三藐三菩提記。</p>
<lb n="0090b12"/>
<p id="pX31p0090b1201" rend="margin-left:1em">諸大弟子指身子及四大弟子領開權授菩提記
<lb n="0090b13"/>即領顯實也。</p>
<p id="pX31p0090b1306" type="inline" rend="margin-left:1em">△三聞宿世因緣之事。</p>
<lb n="0090b14"/>
<p id="pX31p0090b1401">復聞宿世因緣之事。</p>
<lb n="0090b15"/>
<p id="pX31p0090b1501" rend="margin-left:1em">聞化城品宿世因緣即領顯實也。</p>
<p id="pX31p0090b1514" type="inline" rend="margin-left:1em">△四聞佛力觀
<lb n="0090b16"/>久若今。</p>
<lb n="0090b17"/>
<p id="pX31p0090b1701">復聞諸佛有大自在神通之力。</p>
<lb n="0090b18"/>
<p id="pX31p0090b1801" rend="margin-left:1em">如來三達無礙觀彼久遠猶若今日即是大自在
<lb n="0090b19"/>神通之力斥異二乘止齊八萬即領開權也。</p>
<p id="pX31p0090b1918" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0090b20"/>敘得解歡喜二初明內解歡喜。</p>
<lb n="0090b21"/>
<p id="pX31p0090b2101">得未曾有心淨踊躍。</p>
<lb n="0090b22"/>
<p id="pX31p0090b2201" rend="margin-left:1em">由昔未聞開權顯實而今得聞故言得未曾有除
<lb n="0090b23"/>保證涅槃之愛斷破塵沙無明別惑故言心淨開
<lb n="0090b24"/>佛知見是故踊躍。</p>
<p id="pX31p0090b2408" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明外形恭敬。</p>
<lb n="0090c01"/>
<p id="pX31p0090c0101">即從座起到於佛前頭面禮足却住一面瞻仰尊顏
<lb n="0090c02"/>目不暫捨。</p>
<lb n="0090c03"/>
<p id="pX31p0090c0301" rend="margin-left:1em">得解由佛故起恭敬也。</p>
<p id="pX31p0090c0310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二敘默念領解二初正
<lb n="0090c04"/>明默念領解。</p>
<lb n="0090c05"/>
<p id="pX31p0090c0501">而作是念世尊甚奇特所為希有隨順世間若干種
<lb n="0090c06"/>性以方便知見而為說法拔出眾生處處貪著我等
<lb n="0090c07"/>於佛功德言不能宣。</p>
<lb n="0090c08"/>
<p id="pX31p0090c0801" rend="margin-left:1em">上二周身子等得悟皆發言領解此何默念葢身
<lb n="0090c09"/>子等為下根未悟事須彰言勸動今下根<anchor xml:id="begd1e25580"/>已<anchor xml:id="endd1e25580"/>悟無
<lb n="0090c10"/>所勸動故默念不言世尊甚奇特所為希有者即
<lb n="0090c11"/>是領實智隨順七種方便根性而為說法即是領
<lb n="0090c12"/>權智乃領方便品中開權顯實也拔出眾生處處
<lb n="0090c13"/>貪著乃領火宅中開權顯實也我等於佛功德言
<lb n="0090c14"/>不能宣乃領藥艸喻中如來有無量功德迦葉等
<lb n="0090c15"/>四大弟子說不能盡即是領所不及今富樓那意
<lb n="0090c16"/>謂四大弟子聞火宅譬具領如來五時施化及法
<lb n="0090c17"/>身地鑑機等事如來猶斥其領所不及我今聞此
<lb n="0090c18"/>雖欲領會豈能逾於四大弟子當知所領之外不
<lb n="0090c19"/>及處多是故亦云言不能宣既云言不能宣亦是
<lb n="0090c20"/>念所不及也。</p>
<p id="pX31p0090c2006" type="inline" rend="margin-left:1em">△二默求發迹請記。</p>
<lb n="0090c21"/>
<p id="pX31p0090c2101">唯佛世尊能知我等深心本願。</p>
<lb n="0090c22"/>
<p id="pX31p0090c2201" rend="margin-left:1em">我等者通念請發諸人迹也深心是本今現作是
<lb n="0090c23"/>迹本願者大慈誓願也大慈下化故我為誓上求
<lb n="0090c24"/>作佛故我有願請上求即是求記請說下化即求
<lb n="0091a01"/>發迹又從深心故明其三世助佛宣化從本願故
<lb n="0091a02"/>即與授記。</p>
<p id="pX31p0091a0205" type="inline" rend="margin-left:1em">△二如來述記二初長行二偈頌初文
<lb n="0091a03"/>又二初述本迹三初就釋迦世行因發迹三初舉
<lb n="0091a04"/>示其人。</p>
<lb n="0091a05"/>
<p id="pX31p0091a0501">爾時佛告諸比丘汝等見是富樓那彌多羅尼子不。</p>
<lb n="0091a06"/>
<p id="pX31p0091a0601" rend="margin-left:1em">汝等見否有二意一見其迹為小否二見其本功
<lb n="0091a07"/>德否眾人但見迹為聲聞而不能知本是菩薩故
<lb n="0091a08"/>云見否。</p>
<p id="pX31p0091a0804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二總標本迹二初標其迹。</p>
<lb n="0091a09"/>
<p id="pX31p0091a0901">我常稱其於說法人中最為第一。</p>
<lb n="0091a10"/>
<p id="pX31p0091a1001" rend="margin-left:1em">標其迹為說法人中最為第一若非法身妙本無
<lb n="0091a11"/>以垂於第一勝迹昔來但言於迹中說法第一今
<lb n="0091a12"/>則不爾於無上法久得第一此舉迹以顯本也。</p>
<p id="pX31p0091a1219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0091a13"/>二標其本。</p>
<lb n="0091a14"/>
<p id="pX31p0091a1401">亦常歎其種種功德。</p>
<lb n="0091a15"/>
<p id="pX31p0091a1501" rend="margin-left:1em">標其本地福慧萬行法門故云種種本地既有種
<lb n="0091a16"/>種法門迹中何但為二乘耶此舉本以明迹也。</p>
<p id="pX31p0091a1619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0091a17"/>三別釋本迹二初迹中助宣半滿之法。</p>
<lb n="0091a18"/>
<p id="pX31p0091a1801">精勤護持助宣我法能於四眾示教利喜具足解釋
<lb n="0091a19"/>佛之正法而大饒益同梵行者。</p>
<lb n="0091a20"/>
<p id="pX31p0091a2001" rend="margin-left:1em">助宣我法者即是迹中助宣半滿之法也在鹿苑
<lb n="0091a21"/>迹為下根聲聞即是護持助宣三藏半字之法迹
<lb n="0091a22"/>在方等示受彈呵即是護持助宣對半明滿之法
<lb n="0091a23"/>迹領般若即是護持助宣帶半明滿之法迹在法
<lb n="0091a24"/>華得悟即是護持助宣廢半明滿之法上文云我
<lb n="0091b01"/>常稱歎種種功德者即此意也本具權實功德而
<lb n="0091b02"/>迹於五味助佛調熟實行眾生豈非精勤助宣之
<lb n="0091b03"/>意也能於四眾示教利喜者分別半字教也具足
<lb n="0091b04"/>解釋者助宣般若滿字教也而大饒益者助佛饒
<lb n="0091b05"/>益半滿之眾生也同梵行者是迹中所化半滿之
<lb n="0091b06"/>弟子也。</p>
<p id="pX31p0091b0604" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別述本地功德莫測。</p>
<lb n="0091b07"/>
<p id="pX31p0091b0701">自捨如來無能盡其言論之辨。</p>
<lb n="0091b08"/>
<p id="pX31p0091b0801" rend="margin-left:1em">降佛<anchor xml:id="begd1e25787"/>已<anchor xml:id="endd1e25787"/>還七方便人不能知其本地之辨。</p>
<p id="pX31p0091b0817" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約
<lb n="0091b09"/>過去世顯其本行。</p>
<lb n="0091b10"/>
<p id="pX31p0091b1001">汝等勿謂富樓那但能護持助宣我法亦於過去九
<lb n="0091b11"/>十億諸佛所護持助宣佛之正法於彼說法人中亦
<lb n="0091b12"/>最第一又於諸佛所說空法明了通達得四無礙智
<lb n="0091b13"/>常能審諦清淨說法無有疑惑具足菩薩神通之力
<lb n="0091b14"/>隨其壽命常修梵行彼佛世人咸皆謂之實是聲聞
<lb n="0091b15"/>而富樓那以斯方便饒益無量百千眾生又化無量
<lb n="0091b16"/>阿僧祇人令立阿耨多羅三藐三菩提為淨佛土故
<lb n="0091b17"/>常作佛事教化眾生。</p>
<lb n="0091b18"/>
<p id="pX31p0091b1801" rend="margin-left:1em">言富樓那非直止於我所助宣半滿之法而於久
<lb n="0091b19"/>遠佛所亦後助宣半滿之法取今日助宣為發迹
<lb n="0091b20"/>取過去助宣為顯本顯本有二一遠本二近本遠
<lb n="0091b21"/>本冥邈為信良難故今但舉九十億近本言之有
<lb n="0091b22"/>宿命智能知近本故舉近以證遠令其生信護持
<lb n="0091b23"/>助宣即擬助宣半字之法佛之正法即擬助宣對
<lb n="0091b24"/>半明滿之法明六波羅蜜互相收攝旋轉無礙又
<lb n="0091c01"/>於空法明了通達即擬助宣帶半明滿之法四無
<lb n="0091c02"/>礙智即四無礙辨以智在說故一義無礙智知諸
<lb n="0091c03"/>法義了了無滯二法無礙智為知一切義故智慧
<lb n="0091c04"/>通達諸法無滯三辭無礙智所謂一切眾生殊方
<lb n="0091c05"/>異語男女語能令各各得解辯說無礙一切聞者
<lb n="0091c06"/>悉解其言說四樂說無礙智菩薩於一字中能說
<lb n="0091c07"/>一切字一語中能說一切語一法中能說一切法
<lb n="0091c08"/>於所說法皆是真實皆隨可度者而有所益所謂
<lb n="0091c09"/>十二部經八萬四千法藏隨一切眾生根性所樂
<lb n="0091c10"/>聞法而為說之聞者無厭由具神通之力故能隨
<lb n="0091c11"/>佛壽命修清淨行於彼佛世既未發迹人皆謂之
<lb n="0091c12"/>實是聲聞不言是大菩薩也化無量眾生令立三
<lb n="0091c13"/>菩提者即是助宣廢半明滿之法如是助宣佛法
<lb n="0091c14"/>者葢與物結淨土緣耳若不與物結緣則菩薩成
<lb n="0091c15"/>佛時土穢無機可化也。</p>
<p id="pX31p0091c1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△三約三世佛所修因行。</p>
<lb n="0091c16"/>
<p id="pX31p0091c1601">諸比丘富樓那亦於七佛說法人中而得第一今於
<lb n="0091c17"/>我所說法人中亦為第一於賢劫中當來諸佛說法
<lb n="0091c18"/>人中亦復第一而皆護持助宣佛法亦於未來護持
<lb n="0091c19"/>助宣無量無邊諸佛之法教化饒益無量眾生令立
<lb n="0091c20"/>阿耨多羅三藐三菩提為淨佛土故常勤精進教化
<lb n="0091c21"/>眾生。</p>
<lb n="0091c22"/>
<p id="pX31p0091c2201" rend="margin-left:1em">此亦例前助宣半滿之法利益大小機也七佛者
<lb n="0091c23"/>若依諸文所出一毗婆尸佛二尸棄佛三毗舍浮
<lb n="0091c24"/>佛四俱留孫佛五拘那含牟尼佛六迦葉佛七釋
<lb n="0092a01"/>迦牟尼佛此則以莊嚴劫千佛中後之三佛賢劫
<lb n="0092a02"/>千佛中初之四佛為七佛也若據今經釋迦自云
<lb n="0092a03"/>今於我所說法人中亦為第一則是以七佛為過
<lb n="0092a04"/>去釋迦為現在彌勒等佛為當來應指莊嚴劫中
<lb n="0092a05"/>後之四佛賢劫中初之三佛為過去七佛而諸文
<lb n="0092a06"/>中或以釋迦共前六佛為過去七佛者意恐劫章
<lb n="0092a07"/>經在釋迦滅後結集亦以釋迦為過去佛耳。</p>
<p id="pX31p0092a0718" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0092a08"/>與授記七初明因圓。</p>
<lb n="0092a09"/>
<p id="pX31p0092a0901">漸漸具足菩薩之道。</p>
<lb n="0092a10"/>
<p id="pX31p0092a1001" rend="margin-left:1em">△二明果滿。</p>
<lb n="0092a11"/>
<p id="pX31p0092a1101">過無量阿僧祇劫當於此土得阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0092a12"/>提號曰法明如來應供正徧知明行足善逝世間解
<lb n="0092a13"/>無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0092a14"/>
<p id="pX31p0092a1401" rend="margin-left:1em">△三明國淨五初明國大嚴淨。</p>
<lb n="0092a15"/>
<p id="pX31p0092a1501">其佛以恒河沙等三千大千世界為一佛土七寶為
<lb n="0092a16"/>地地平如掌無有山陵谿澗溝壑七寶臺觀充滿其
<lb n="0092a17"/>中諸天宮殿近處虗空人天交接兩得相見。</p>
<lb n="0092a18"/>
<p id="pX31p0092a1801" rend="margin-left:1em">地平如掌者經直云如掌不言手掌手掌不平則
<lb n="0092a19"/>非所引海底有石名掌此石無有一微塵許不平
<lb n="0092a20"/>當是類如海掌耳又賢劫經正明如佛手掌非引
<lb n="0092a21"/>同人掌也。</p>
<p id="pX31p0092a2105" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明純是善道。</p>
<lb n="0092a22"/>
<p id="pX31p0092a2201">無諸惡道亦無女人一切眾生皆以化生無有婬欲。</p>
<lb n="0092a23"/>
<p id="pX31p0092a2301" rend="margin-left:1em">無諸惡道者於中亦有差別不同若無女人必無
<lb n="0092a24"/>惡道或有女人亦無惡道者如阿閦佛國雖有女
<lb n="0092b01"/>人而無女事無量壽佛國二種俱無。</p>
<p id="pX31p0092b0115" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明福慧
<lb n="0092b02"/>具足。</p>
<lb n="0092b03"/>
<p id="pX31p0092b0301">得大神通身出光明飛行自在志念堅固精進智慧
<lb n="0092b04"/>普皆金色三十二相而自莊嚴其國眾生常以二食
<lb n="0092b05"/>一者法喜食二者禪悅食。</p>
<lb n="0092b06"/>
<p id="pX31p0092b0601" rend="margin-left:1em">月藏經第九明法食喜食禪食經文總言法喜禪
<lb n="0092b07"/>悅別分應有三種差別。</p>
<p id="pX31p0092b0710" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明弟子眾多。</p>
<lb n="0092b08"/>
<p id="pX31p0092b0801">有無量阿僧祇千萬億那由他諸菩薩眾得大神通
<lb n="0092b09"/>四無礙智善能教化眾生之類其聲聞眾算數校計
<lb n="0092b10"/>所不能知皆得具足六通三明及八解脫。</p>
<lb n="0092b11"/>
<p id="pX31p0092b1101" rend="margin-left:1em">△五結功德成就。</p>
<lb n="0092b12"/>
<p id="pX31p0092b1201">其佛國土有如是等無量功德莊嚴成就。</p>
<lb n="0092b13"/>
<p id="pX31p0092b1301" rend="margin-left:1em">月藏經第五明十善各十功德一不殺得十功德
<lb n="0092b14"/>者一於一切眾生得無所畏二於眾生得大慈心
<lb n="0092b15"/>三斷惡習業四無病五長命六非人所護七無惡
<lb n="0092b16"/>夢八無怨九不畏惡道十命終生善道後作佛時
<lb n="0092b17"/>國無害杖之具國人長壽乃至第十不邪見得十
<lb n="0092b18"/>功德一心性柔善乃至第十死生善道作佛時國
<lb n="0092b19"/>人正信是為無量功德莊嚴也。</p>
<p id="pX31p0092b1913" type="inline" rend="margin-left:1em">△四劫國名。</p>
<lb n="0092b20"/>
<p id="pX31p0092b2001">劫名寶明國名善淨。</p>
<lb n="0092b21"/>
<p id="pX31p0092b2101" rend="margin-left:1em">△五佛壽量。</p>
<lb n="0092b22"/>
<p id="pX31p0092b2201">其佛壽命無量阿僧祇劫。</p>
<lb n="0092b23"/>
<p id="pX31p0092b2301" rend="margin-left:1em">△六法住久。</p>
<lb n="0092b24"/>
<p id="pX31p0092b2401">法住甚久。</p>
<lb n="0092c01"/>
<p id="pX31p0092c0101" rend="margin-left:1em">△七供舍利。</p>
<lb n="0092c02"/>
<p id="pX31p0092c0201">佛滅度後起七寶塔徧滿其國。</p>
<lb n="0092c03"/>
<p id="pX31p0092c0301" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌發迹二初總發諸聲聞迹五初
<lb n="0092c04"/>明難思之法。</p>
<lb n="0092c05"/>
<p id="pX31p0092c0501">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0092c06"/>
<p id="pX31p0092c0601">諸比丘諦聽佛子所行道善學方便故不可得思議。</p>
<lb n="0092c07"/>
<p id="pX31p0092c0701" rend="margin-left:1em">此標弟子為行難思<anchor xml:id="begd1e26126"/>已<anchor xml:id="endd1e26126"/>得垂迹之法。</p>
<p id="pX31p0092c0715" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明垂迹
<lb n="0092c08"/>之由。</p>
<lb n="0092c09"/>
<p id="pX31p0092c0901">知眾樂小法而畏於大智是故諸菩薩作聲聞緣覺。</p>
<lb n="0092c10"/>
<p id="pX31p0092c1001" rend="margin-left:1em">△三明垂迹利益。</p>
<lb n="0092c11"/>
<p id="pX31p0092c1101">以無數方便化諸眾生類自說是聲聞去佛道甚遠
<lb n="0092c12"/>度脫無量眾皆悉得成就雖少欲懈怠漸當令作佛。</p>
<lb n="0092c13"/>
<p id="pX31p0092c1301" rend="margin-left:1em">少欲者示求小乘懈怠者示退大乘以權行引實
<lb n="0092c14"/>行化諸眾生漸令作佛也。</p>
<p id="pX31p0092c1411" type="inline" rend="margin-left:1em">△四明內祕外現。</p>
<lb n="0092c15"/>
<p id="pX31p0092c1501">內祕菩薩行外現是聲聞少欲厭生死實自淨佛土
<lb n="0092c16"/>示眾有三毒又現邪見相我弟子如是方便度眾生。</p>
<lb n="0092c17"/>
<p id="pX31p0092c1701" rend="margin-left:1em">非但示為聲聞亦示作外道及三毒凡夫如身子
<lb n="0092c18"/>示瞋難陀示貪調達示癡皆其類也。</p>
<p id="pX31p0092c1815" type="inline" rend="margin-left:1em">△五明指略
<lb n="0092c19"/>抑廣。</p>
<lb n="0092c20"/>
<p id="pX31p0092c2001">若我具足說種種現化事眾生聞是者心則懷疑惑。</p>
<lb n="0092c21"/>
<p id="pX31p0092c2101" rend="margin-left:1em">△二別發滿願迹本二初頌顯過去本。</p>
<lb n="0092c22"/>
<p id="pX31p0092c2201">今此富樓那於昔千億佛勤修所行道宣護諸佛法
<lb n="0092c23"/>為求無上慧而於諸佛所現居弟子上多聞有智慧
<lb n="0092c24"/>所說無所畏能令眾歡喜未曾有疲倦而以助佛事
<lb n="0093a01"/>
<anchor xml:id="begd1e26213"/>已<anchor xml:id="endd1e26213"/>度大神通具四無礙智知諸根利鈍常說清淨法
<lb n="0093a02"/>演暢如是義教諸千億眾令住大乘法而自淨佛土。</p>
<lb n="0093a03"/>
<p id="pX31p0093a0301" rend="margin-left:1em">△二頌三世行因。</p>
<lb n="0093a04"/>
<p id="pX31p0093a0401">未來亦供養無量無數佛護助宣正法亦自淨佛土
<lb n="0093a05"/>常以諸方便說法無所畏度不可許眾成就一切智。</p>
<lb n="0093a06"/>
<p id="pX31p0093a0601" rend="margin-left:1em">△二頌授記四初頌因圓。</p>
<lb n="0093a07"/>
<p id="pX31p0093a0701">供養諸如來護持法寶藏。</p>
<lb n="0093a08"/>
<p id="pX31p0093a0801" rend="margin-left:1em">△二頌果滿。</p>
<lb n="0093a09"/>
<p id="pX31p0093a0901">其後得成佛號名曰法明。</p>
<lb n="0093a10"/>
<p id="pX31p0093a1001" rend="margin-left:1em">△三劫國名。</p>
<lb n="0093a11"/>
<p id="pX31p0093a1101">其國名善淨七寶所合成劫名為寶明。</p>
<lb n="0093a12"/>
<p id="pX31p0093a1201" rend="margin-left:1em">△四頌國淨。</p>
<lb n="0093a13"/>
<p id="pX31p0093a1301">菩薩眾甚多其數無量億皆度大神通威德力具足
<lb n="0093a14"/>充滿其國土聲聞亦無數三明八解脫得四無礙智
<lb n="0093a15"/>以是等為僧其國諸眾生婬欲皆<anchor xml:id="begd1e26279"/>已<anchor xml:id="endd1e26279"/>斷純一變化生
<lb n="0093a16"/>具相莊嚴身法喜禪悅食更無餘食想無有諸女人
<lb n="0093a17"/>亦無諸惡道富樓那比丘功德悉成滿當得斯淨土
<lb n="0093a18"/>賢聖眾甚多如是無量事我今但略說。</p>
<lb n="0093a19"/>
<p id="pX31p0093a1901" rend="margin-left:1em">△二授千二百記三初念請。</p>
<lb n="0093a20"/>
<p id="pX31p0093a2001">爾時千二百阿羅漢心自在者作是念我等歡喜得
<lb n="0093a21"/>未曾有若世尊各見授記如餘大弟子者不亦快乎。</p>
<lb n="0093a22"/>
<p id="pX31p0093a2201" rend="margin-left:1em">千二百人皆<anchor xml:id="begd1e26310"/>已<anchor xml:id="endd1e26310"/>得小乘果不為見思所惱故心自
<lb n="0093a23"/>在既聞三周說法又見記富樓那是故歡喜念欲
<lb n="0093a24"/>請記。</p>
<p id="pX31p0093a2403" type="inline" rend="margin-left:1em">△二與記二初長行三初總記千二百。</p>
<lb n="0093b01"/>
<p id="pX31p0093b0101">佛知此等心之所念告摩訶迦葉是千二百阿羅漢
<lb n="0093b02"/>我今當現前次第與授阿耨多羅三藐三菩提記。</p>
<lb n="0093b03"/>
<p id="pX31p0093b0301" rend="margin-left:1em">△二別授憍陳如。</p>
<lb n="0093b04"/>
<p id="pX31p0093b0401">於此眾中我大弟子憍陳如比丘當供養六萬二千
<lb n="0093b05"/>億佛然後得成為佛號曰普明如來應供正徧知明
<lb n="0093b06"/>行足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0093b07"/>
<p id="pX31p0093b0701" rend="margin-left:1em">陳如最初悟道居于座首故別與記。</p>
<p id="pX31p0093b0715" type="inline" rend="margin-left:1em">△三別授五
<lb n="0093b08"/>百人。</p>
<lb n="0093b09"/>
<p id="pX31p0093b0901">其五百阿羅漢優樓頻螺迦葉伽耶迦葉那提迦葉
<lb n="0093b10"/>迦留陀夷優陀夷阿<g ref="CB00145"/>樓䭾離婆多劫賓那薄拘羅
<lb n="0093b11"/>周陀莎伽陀等皆當得阿耨多羅三藐三菩提盡同
<lb n="0093b12"/>一號名曰普明。</p>
<lb n="0093b13"/>
<p id="pX31p0093b1301" rend="margin-left:1em">迦留陀夷此云黑光亦云麤黑顏色黑而光故周
<lb n="0093b14"/>陀或云周利此云大路邊生佛本行經云其母隨
<lb n="0093b15"/>夫往他國久而有孕垂產思歸行至中路即誕其
<lb n="0093b16"/>子如是二度凡生二子乃以大小別之大即周陀
<lb n="0093b17"/>小即莎伽陀亦云般陀伽亦云槃特此云小路邊
<lb n="0093b18"/>生問佛許千二百次第與記今何但記五百不見
<lb n="0093b19"/>千二百得記答此五百即千二百數頌中末後迦
<lb n="0093b20"/>葉汝<anchor xml:id="begd1e26393"/>已<anchor xml:id="endd1e26393"/>知等一行半總授七百故是千二百也。</p>
<p id="pX31p0093b2019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0093b21"/>二偈頌二初記陳如及與五百。</p>
<lb n="0093b22"/>
<p id="pX31p0093b2201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0093b23"/>
<p id="pX31p0093b2301">憍陳如比丘當見無量佛過阿僧祇劫乃成等正覺
<lb n="0093b24"/>常放大光明具足諸神通名聞徧十方一切之所敬
<lb n="0093c01"/>常說無上道故號為普明其國土清淨菩薩皆勇猛
<lb n="0093c02"/>咸升妙樓閣遊諸十方國以無上供具奉獻於諸佛
<lb n="0093c03"/>作是供養<anchor xml:id="begd1e26425"/>已<anchor xml:id="endd1e26425"/>心懷大歡喜須臾還本國有如是神力
<lb n="0093c04"/>佛壽六萬劫正法住倍壽像法復倍是法滅天人憂
<lb n="0093c05"/>其五百比丘次第當作佛同號曰普明轉次而授記
<lb n="0093c06"/>我滅度之後某甲當作佛其所化世間亦如我今日
<lb n="0093c07"/>國土之嚴淨及諸神通力菩薩聲聞眾正法及像法
<lb n="0093c08"/>壽命劫多少皆如上所說。</p>
<lb n="0093c09"/>
<p id="pX31p0093c0901" rend="margin-left:1em">△二總授一切聲聞記。</p>
<lb n="0093c10"/>
<p id="pX31p0093c1001">迦葉汝<anchor xml:id="begd1e26452"/>已<anchor xml:id="endd1e26452"/>知五百自在者餘諸聲聞眾亦當復如是
<lb n="0093c11"/>其不在此會汝當為宣說。</p>
<lb n="0093c12"/>
<p id="pX31p0093c1201" rend="margin-left:1em">上二句結前五百<anchor xml:id="begd1e26466"/>已<anchor xml:id="endd1e26466"/>得記者次二句即頌七百故
<lb n="0093c13"/>云餘諸聲聞眾亦當復如是又次二句為不在此
<lb n="0093c14"/>會者令迦葉代為宣說故云其不在此會汝當為
<lb n="0093c15"/>宣說後持品中云我先總說一切聲聞皆<anchor xml:id="begd1e26478"/>已<anchor xml:id="endd1e26478"/>授記
<lb n="0093c16"/>正指今一行半偈非是止授七百聲聞也。</p>
<p id="pX31p0093c1617" type="inline" rend="margin-left:1em">△三領
<lb n="0093c17"/>解二初長行二初經家敘喜二初慶今得解故歡
<lb n="0093c18"/>喜二初明內心慶喜。</p>
<lb n="0093c19"/>
<p id="pX31p0093c1901">爾時五百阿羅漢於佛前得受記<anchor xml:id="begd1e26498"/>已<anchor xml:id="endd1e26498"/>歡喜踊躍。</p>
<lb n="0093c20"/>
<p id="pX31p0093c2001" rend="margin-left:1em">△二明外形恭敬。</p>
<lb n="0093c21"/>
<p id="pX31p0093c2101">即從座起到於佛前頭面禮足。</p>
<lb n="0093c22"/>
<p id="pX31p0093c2201" rend="margin-left:1em">△二愧昔不解故自責。</p>
<lb n="0093c23"/>
<p id="pX31p0093c2301">悔過自責。</p>
<lb n="0093c24"/>
<p id="pX31p0093c2401" rend="margin-left:1em">△二自陳領解二初法說二初悔得少為足。</p>
<lb n="0094a01"/>
<p id="pX31p0094a0101">世尊我等常作是念自謂<anchor xml:id="begd1e26538"/>已<anchor xml:id="endd1e26538"/>得究竟滅度。</p>
<lb n="0094a02"/>
<p id="pX31p0094a0201" rend="margin-left:1em">此是悔責昔迷得小為足不知求大。</p>
<p id="pX31p0094a0215" type="inline" rend="margin-left:1em">△二責根鈍
<lb n="0094a03"/>難知。</p>
<lb n="0094a04"/>
<p id="pX31p0094a0401">今乃知之。</p>
<lb n="0094a05"/>
<p id="pX31p0094a0501" rend="margin-left:1em">此責根鈍始悟不早知之今知小非究竟大為真
<lb n="0094a06"/>實也。</p>
<p id="pX31p0094a0603" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬說二初略譬二初略舉譬況。</p>
<lb n="0094a07"/>
<p id="pX31p0094a0701">如無智者。</p>
<lb n="0094a08"/>
<p id="pX31p0094a0801" rend="margin-left:1em">△二釋無智意。</p>
<lb n="0094a09"/>
<p id="pX31p0094a0901">所以者何我等應得如來智慧而便自以小智為足。</p>
<lb n="0094a10"/>
<p id="pX31p0094a1001" rend="margin-left:1em">△二正譬二初開譬二初貧人醉酒譬二初親友
<lb n="0094a11"/>繫珠譬。</p>
<lb n="0094a12"/>
<p id="pX31p0094a1201">世尊譬如有人至親友家醉酒而臥是時親友官事
<lb n="0094a13"/>當行以無價寶珠繫其衣裏與之而去。</p>
<lb n="0094a14"/>
<p id="pX31p0094a1401" rend="margin-left:1em">繫珠譬領上王子結緣也譬如有人者即二乘之
<lb n="0094a15"/>機也親友者昔日第十六王子也家即大乘教為
<lb n="0094a16"/>家也醉酒而臥者當時大機暫發無明暫伏以得
<lb n="0094a17"/>聞經內心微解如至親友家以無明重故還復迷
<lb n="0094a18"/>失如醉酒而臥醉有二義一重醉都不覺知二輕
<lb n="0094a19"/>醉微覺尋忘亦名不覺雖有二義終成繫珠如毒
<lb n="0094a20"/>鼓耳官事當行者明王子餘處機興逗緣往應故
<lb n="0094a21"/>云當行弘法化他此非私務故云官事無價寶珠
<lb n="0094a22"/>者一乘實相真如智寶也繫其衣裏者慚愧忍辱
<lb n="0094a23"/>能遮醜恚及防外惡即是外衣信樂之心內裹善
<lb n="0094a24"/>根即是內衣于時聞法微信樂欲即了因智願種
<lb n="0094b01"/>子也。</p>
<p id="pX31p0094b0103" type="inline" rend="margin-left:1em">△二醉臥不覺譬。</p>
<lb n="0094b02"/>
<p id="pX31p0094b0201">其人醉臥都不覺知。</p>
<lb n="0094b03"/>
<p id="pX31p0094b0301" rend="margin-left:1em">此領中間懈退不受大法也醉臥不覺知者無明
<lb n="0094b04"/>心重尋復不憶也。</p>
<p id="pX31p0094b0408" type="inline" rend="margin-left:1em">△三起<anchor xml:id="begd1e26645"/>已<anchor xml:id="endd1e26645"/>遊行譬。</p>
<lb n="0094b05"/>
<p id="pX31p0094b0501">起<anchor xml:id="begd1e26657"/>已<anchor xml:id="endd1e26657"/>遊行到於他國為衣食故勤力求索甚大艱難
<lb n="0094b06"/>若少有所得便以為足。</p>
<lb n="0094b07"/>
<p id="pX31p0094b0701" rend="margin-left:1em">此領上中間接之以小受三乘化也善根欲發厭
<lb n="0094b08"/>苦求樂故云起<anchor xml:id="begd1e26672"/>已<anchor xml:id="endd1e26672"/>遊行無明覆解不知向本求大
<lb n="0094b09"/>乘衣食故言向他國求於小乘衣食若魔佛相望
<lb n="0094b10"/>生死魔界為他國佛法大小皆為本國就大小相
<lb n="0094b11"/>望小乘未免生死猶是他國大乘永免生死乃為
<lb n="0094b12"/>本國究竟還源也明背大乘國往小乘土不知從
<lb n="0094b13"/>珠取給而傭作自資獲一日價得少為足。</p>
<p id="pX31p0094b1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二親
<lb n="0094b14"/>友覺悟譬三初呵責。</p>
<lb n="0094b15"/>
<p id="pX31p0094b1501">於後親友會遇見之而作是言咄哉丈夫何為衣食
<lb n="0094b16"/>乃至如是。</p>
<lb n="0094b17"/>
<p id="pX31p0094b1701" rend="margin-left:1em">呵責譬上動執生疑。</p>
<p id="pX31p0094b1709" type="inline" rend="margin-left:1em">△二示珠。</p>
<lb n="0094b18"/>
<p id="pX31p0094b1801">我昔欲令汝得安樂五欲自恣於某年日月以無價
<lb n="0094b19"/>寶珠繫汝衣裏今故現在而汝不知勤苦憂惱以求
<lb n="0094b20"/>自活甚為癡也。</p>
<lb n="0094b21"/>
<p id="pX31p0094b2101" rend="margin-left:1em">此示珠指今故現在下偈所謂示以所繫珠合譬
<lb n="0094b22"/>即今授記事是也某日月者指大通佛所也。</p>
<p id="pX31p0094b2218" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0094b23"/>勸貿。</p>
<lb n="0094b24"/>
<p id="pX31p0094b2401">汝今可以此寶貿易所須常可如意無所乏短。</p>
<lb n="0094c01"/>
<p id="pX31p0094c0101" rend="margin-left:1em">此勸貿者譬得記作佛也。</p>
<p id="pX31p0094c0111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬二初合貧人
<lb n="0094c02"/>醉酒譬三初合親友繫珠譬。</p>
<lb n="0094c03"/>
<p id="pX31p0094c0301">佛亦如是為菩薩時教化我等令發一切智心。</p>
<lb n="0094c04"/>
<p id="pX31p0094c0401" rend="margin-left:1em">△二合醉不覺知譬。</p>
<lb n="0094c05"/>
<p id="pX31p0094c0501">而尋廢忘不知不覺。</p>
<lb n="0094c06"/>
<p id="pX31p0094c0601" rend="margin-left:1em">△三合起<anchor xml:id="begd1e26766"/>已<anchor xml:id="endd1e26766"/>遊行譬。</p>
<lb n="0094c07"/>
<p id="pX31p0094c0701">既得阿羅漢道自謂滅度資生艱難得少為足。</p>
<lb n="0094c08"/>
<p id="pX31p0094c0801" rend="margin-left:1em">△二合親友覺悟譬三初合呵責。</p>
<lb n="0094c09"/>
<p id="pX31p0094c0901">一切智願猶在不失今者世尊覺悟我等作如是言
<lb n="0094c10"/>諸比丘汝等所得非究竟滅。</p>
<lb n="0094c11"/>
<p id="pX31p0094c1101" rend="margin-left:1em">△二合示珠。</p>
<lb n="0094c12"/>
<p id="pX31p0094c1201">我久令汝等種佛善根以方便故示涅槃相而汝謂
<lb n="0094c13"/>為實得滅度。</p>
<lb n="0094c14"/>
<p id="pX31p0094c1401" rend="margin-left:1em">△三合勸貿。</p>
<lb n="0094c15"/>
<p id="pX31p0094c1501">世尊我今乃知實是菩薩得受阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0094c16"/>提記以是因緣甚大歡喜得未曾有。</p>
<lb n="0094c17"/>
<p id="pX31p0094c1701" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌內心得解二初頌慶喜。</p>
<lb n="0094c18"/>
<p id="pX31p0094c1801">爾時阿若憍陳如等欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0094c19"/>
<p id="pX31p0094c1901">我等聞無上安穩授記聲歡喜未曾有禮無量智佛。</p>
<lb n="0094c20"/>
<p id="pX31p0094c2001" rend="margin-left:1em">△二頌悔責。</p>
<lb n="0094c21"/>
<p id="pX31p0094c2101">今於世尊前自悔諸過咎。</p>
<lb n="0094c22"/>
<p id="pX31p0094c2201" rend="margin-left:1em">△二頌自陳領解二初頌法說。</p>
<lb n="0094c23"/>
<p id="pX31p0094c2301">於無量佛寶得少涅槃分。</p>
<lb n="0094c24"/>
<p id="pX31p0094c2401" rend="margin-left:1em">頌上得少為足。</p>
<p id="pX31p0094c2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌略譬說二初
<lb n="0095a01"/>頌略舉譬況。</p>
<lb n="0095a02"/>
<p id="pX31p0095a0201">如無智愚人。</p>
<lb n="0095a03"/>
<p id="pX31p0095a0301" rend="margin-left:1em">△二頌釋無智意。</p>
<lb n="0095a04"/>
<p id="pX31p0095a0401">便自以為足。</p>
<lb n="0095a05"/>
<p id="pX31p0095a0501" rend="margin-left:1em">△二頌正舉譬二初頌開譬二初頌捨寶不知。</p>
<lb n="0095a06"/>
<p id="pX31p0095a0601">譬如貧窮人往至親友家其家甚大富具設諸餚膳
<lb n="0095a07"/>以無價寶珠繫著內衣裏默與而捨去時臥不覺知
<lb n="0095a08"/>是人既<anchor xml:id="begd1e26891"/>已<anchor xml:id="endd1e26891"/>起遊行詣他國求衣食自濟資生甚艱難
<lb n="0095a09"/>得少便為足更不願好者不覺內衣裏有無價寶珠。</p>
<lb n="0095a10"/>
<p id="pX31p0095a1001" rend="margin-left:1em">餚饍譬大通佛所先聞方便
(三教助道)
繫珠譬王子覆
<lb n="0095a11"/>講後結大緣也。</p>
<p id="pX31p0095a1107" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌親友覺悟。</p>
<lb n="0095a12"/>
<p id="pX31p0095a1201">與珠之親友後見此貧人苦切責之<anchor xml:id="begd1e26919"/>已<anchor xml:id="endd1e26919"/>示以所繫珠
<lb n="0095a13"/>貧人見此珠其心大歡喜富有諸財物五欲而自恣。</p>
<lb n="0095a14"/>
<p id="pX31p0095a1401" rend="margin-left:1em">△二頌合譬。</p>
<lb n="0095a15"/>
<p id="pX31p0095a1501">我等亦如是世尊於長夜常愍見教化令種無上願
<lb n="0095a16"/>我等無智故不覺亦不知得少涅槃分自足不求餘
<lb n="0095a17"/>今佛覺悟我言非實滅度得佛無上慧爾乃為真滅
<lb n="0095a18"/>我今從佛聞授記莊嚴事及轉次受決身心徧歡喜。</p>
<lb n="0095a19"/>
<p id="pX31p0095a1901" rend="margin-left:1em">初一行頌上合譬貧人醉酒中初繫珠譬我等無
<lb n="0095a20"/>智下二句頌上合譬中第二醉不覺知得少涅槃
<lb n="0095a21"/>下二句頌上合譬中第三起<anchor xml:id="begd1e26955"/>已<anchor xml:id="endd1e26955"/>遊行今佛覺悟下
<lb n="0095a22"/>二句頌上合譬親友覺悟中初呵責得佛無上下
<lb n="0095a23"/>二句頌上合譬中示珠我今從佛下一行頌上合
<lb n="0095a24"/>譬中勸貿得記作佛是故歡喜也。</p>
<lb n="0095b01"/>
<p id="pX31p0095b0101" rend="margin-left:1em">△二授學無學人記品授二千人記二初品目。</p>
<lb n="0095b02"/>
<p id="pX31p0095b0201">玅法蓮華經授學無學人記品第九
(正經云授阿難羅云決品)
</p>
<lb n="0095b03"/>
<p id="pX31p0095b0301" rend="margin-left:1em">研真斷惑慕求勝見名之為學即三果四向真無
<lb n="0095b04"/>漏慧也真窮惑盡勝見<anchor xml:id="begd1e26989"/>已<anchor xml:id="endd1e26989"/>極無所復學名為無學
<lb n="0095b05"/>即阿羅漢果約教者折法研真名學惑盡真窮名
<lb n="0095b06"/>無學三藏意也體法研真名學無真無惑名無學
<lb n="0095b07"/>通意也自淺之深名學通別惑盡權實理窮名無
<lb n="0095b08"/>學別意也研如來藏有學無學法性實相非學非
<lb n="0095b09"/>無學而學而無學圓意也是二千人或是學或是
<lb n="0095b10"/>無學同是一流一時受記同一名號故別為一品
<lb n="0095b11"/>本迹者阿難迹為學人羅睺羅迹為無學而本地
<lb n="0095b12"/>不可思議以例餘二千人亦應各有本迹此品是
<lb n="0095b13"/>授記中第二段也。</p>
<p id="pX31p0095b1308" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初請記二初二人
<lb n="0095b14"/>請二初默念得記。</p>
<lb n="0095b15"/>
<p id="pX31p0095b1501">爾時阿難羅睺羅而作是念我等每自思惟設得授
<lb n="0095b16"/>記不亦快乎。</p>
<lb n="0095b17"/>
<p id="pX31p0095b1701" rend="margin-left:1em">△二發言請記二初引例。</p>
<lb n="0095b18"/>
<p id="pX31p0095b1801">即從座起到於佛前頭面禮足俱白佛言世尊我等
<lb n="0095b19"/>於此亦應有分唯有如來我等所歸。</p>
<lb n="0095b20"/>
<p id="pX31p0095b2001" rend="margin-left:1em">△二引望。</p>
<lb n="0095b21"/>
<p id="pX31p0095b2101">又我等為一切世間天人阿修羅所見知識阿難常
<lb n="0095b22"/>為侍者護持法藏羅睺羅是佛之子若佛見授阿耨
<lb n="0095b23"/>多羅三藐三菩提記者我願既滿眾望亦足。</p>
<lb n="0095b24"/>
<p id="pX31p0095b2401" rend="margin-left:1em">二人於佛最親時眾所望羅雲是佛子俗中親重
<lb n="0095c01"/>阿難持佛法藏道中親勝勝重兩人不蒙別記則
<lb n="0095c02"/>眾望不足也問若重若勝應同上流又如列眾二
<lb n="0095c03"/>人在多知識中獲記何意居下答總與千二百記
<lb n="0095c04"/>二人<anchor xml:id="begd1e27084"/>已<anchor xml:id="endd1e27084"/>同上流今更索別記又阿難是學人羅云
<lb n="0095c05"/>弟子位故入學無學章耳。</p>
<p id="pX31p0095c0511" type="inline" rend="margin-left:1em">△二二千請。</p>
<lb n="0095c06"/>
<p id="pX31p0095c0601">爾時學無學聲聞弟子二千人皆從座起偏袒右肩
<lb n="0095c07"/>到於佛前一心合掌瞻仰世尊如阿難羅睺羅所願
<lb n="0095c08"/>住立一面。</p>
<lb n="0095c09"/>
<p id="pX31p0095c0901" rend="margin-left:1em">二千請記但有默念引例二意同於二人故言如
<lb n="0095c10"/>阿難等願耳不發言請者非如二人親重親勝故
<lb n="0095c11"/>也。</p>
<p id="pX31p0095c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△二授記二初記二人二授二千初文又二初
<lb n="0095c12"/>記阿難五初長行明修因得果。</p>
<lb n="0095c13"/>
<p id="pX31p0095c1301">爾時佛告阿難汝於來世當得作佛號山海慧自在
<lb n="0095c14"/>通王如來應供正徧知明行足善逝世間解無上士
<lb n="0095c15"/>調御丈夫天人師佛世尊當供養六十二億諸佛護
<lb n="0095c16"/>持法藏然後得阿耨多羅三藐三菩提教化二十千
<lb n="0095c17"/>萬億恒河沙諸菩薩等令成阿耨多羅三藐三菩提
<lb n="0095c18"/>國名常立勝幡其土清淨瑠璃為地劫名妙音徧滿
<lb n="0095c19"/>其佛壽命無量千萬億阿僧祇劫若人於千萬億無
<lb n="0095c20"/>量阿僧祇劫中算數校計不能得知正法住世倍於
<lb n="0095c21"/>壽命像法住世復倍正法阿難是山海慧自在通王
<lb n="0095c22"/>佛為十方無量千萬億恒河沙等諸佛如來所共讚
<lb n="0095c23"/>歎稱其功德。</p>
<lb n="0095c24"/>
<p id="pX31p0095c2401" rend="margin-left:1em">阿難為今佛侍者護持法藏於六十二億佛所亦
<lb n="0096a01"/>護法藏如今不異爾後方得菩提此自行修因得
<lb n="0096a02"/>果也教化二十千萬億菩薩等即果後化他令他
<lb n="0096a03"/>修因得果也。</p>
<p id="pX31p0096a0306" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌明修因得果。</p>
<lb n="0096a04"/>
<p id="pX31p0096a0401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0096a05"/>
<p id="pX31p0096a0501">我今僧中說阿難持法者當供養諸佛然後成正覺
<lb n="0096a06"/>號曰山海慧自在通王佛其國土清淨名常立勝幡
<lb n="0096a07"/>教化諸菩薩其數如恒沙佛有大威德名聞滿十方
<lb n="0096a08"/>壽命無有量以愍眾生故正法倍壽命像法復倍是
<lb n="0096a09"/>如恒河沙等無數諸眾生於此佛法中種佛道因緣。</p>
<lb n="0096a10"/>
<p id="pX31p0096a1001" rend="margin-left:1em">△三八千菩薩等生疑。</p>
<lb n="0096a11"/>
<p id="pX31p0096a1101">爾時會中新發意菩薩八千人咸作是念我等尚不
<lb n="0096a12"/>聞諸大菩薩得如是記有何因緣而諸聲聞得如是
<lb n="0096a13"/>決。</p>
<lb n="0096a14"/>
<p id="pX31p0096a1401" rend="margin-left:1em">八千菩薩疑者通疑聲聞今日發心即蒙佛記國
<lb n="0096a15"/>淨若此何故昔於方等記諸菩薩無量劫行乃得
<lb n="0096a16"/>佛說。</p>
<p id="pX31p0096a1603" type="inline" rend="margin-left:1em">△四如來為發迹釋疑。</p>
<lb n="0096a17"/>
<p id="pX31p0096a1701">爾時世尊知諸菩薩心之所念而告之曰諸善男子
<lb n="0096a18"/>我與阿難等於空王佛所同時發阿耨多羅三藐三
<lb n="0096a19"/>菩提心阿難常樂多聞我常勤精進是故我<anchor xml:id="begd1e27224"/>已<anchor xml:id="endd1e27224"/>得成
<lb n="0096a20"/>阿耨多羅三藐三菩提而阿難護持我法亦護將來
<lb n="0096a21"/>諸佛法藏教化成就諸菩薩眾其本願如是故獲斯記。</p>
<lb n="0096a22"/>
<p id="pX31p0096a2201" rend="margin-left:1em">佛因眾疑即為發迹釋疑阿難昔日與我同發大
<lb n="0096a23"/>心即是同學由我精進前超得佛由我多聞猶故
<lb n="0096a24"/>持經迹為侍者本地如此今授妙記何足可疑。</p>
<p id="pX31p0096a2419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0096b01"/>五明阿難顯本述歎二初長行。</p>
<lb n="0096b02"/>
<p id="pX31p0096b0201">阿難面於佛前自聞授記及國土莊嚴所願具足心
<lb n="0096b03"/>大歡喜得未曾有即時憶念過去無量千萬億諸佛
<lb n="0096b04"/>法藏通達無礙如今所聞亦識本願爾時阿難而說
<lb n="0096b05"/>偈言。</p>
<lb n="0096b06"/>
<p id="pX31p0096b0601" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0096b07"/>
<p id="pX31p0096b0701">世尊甚希有令我念過去無量諸佛法如今日所聞
<lb n="0096b08"/>我今無復疑安住於佛道方便為侍者護持諸佛法。</p>
<lb n="0096b09"/>
<p id="pX31p0096b0901" rend="margin-left:1em">△二記羅云二初長行。</p>
<lb n="0096b10"/>
<p id="pX31p0096b1001">爾時佛告羅睺羅汝於來世當得作佛號蹈七寶華
<lb n="0096b11"/>如來應供正徧知明行足善逝世間解無上士調御
<lb n="0096b12"/>丈夫天人師佛世尊當供養十世界微塵等數諸佛
<lb n="0096b13"/>如來常為諸佛而作長子猶如今也是蹈七寶華佛
<lb n="0096b14"/>國土莊嚴壽命劫數所化弟子正法像法亦如山海
<lb n="0096b15"/>慧自在通王如來無異亦為此佛而作長子過是<anchor xml:id="begd1e27305"/>已<anchor xml:id="endd1e27305"/>
<lb n="0096b16"/>後當得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0096b17"/>
<p id="pX31p0096b1701" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0096b18"/>
<p id="pX31p0096b1801">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0096b19"/>
<p id="pX31p0096b1901">我為太子時羅睺為長子我今成佛道受法為法子
<lb n="0096b20"/>於未來世中見無量億佛皆為其長子一心求佛道
<lb n="0096b21"/>羅睺羅密行唯我能知之現為我長子以示諸眾生
<lb n="0096b22"/>無量億千萬功德不可數安住於佛法以求無上道。</p>
<lb n="0096b23"/>
<p id="pX31p0096b2301" rend="margin-left:1em">本是菩薩迹為小乘以迹覆本名為密行。</p>
<p id="pX31p0096b2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二授
<lb n="0096b24"/>二千三初長行。</p>
<lb n="0096c01"/>
<p id="pX31p0096c0101">爾時世尊見學無學二千人其意柔輭寂然清淨一
<lb n="0096c02"/>心觀佛佛告阿難汝見是學無學二千人不唯然<anchor xml:id="begd1e27363"/>已<anchor xml:id="endd1e27363"/>
<lb n="0096c03"/>見阿難是諸人等當供養五十世界微塵數諸佛如
<lb n="0096c04"/>來恭敬尊重護持法藏末後同時於十方國各得成
<lb n="0096c05"/>佛皆同一號名曰寶相如來應供正徧知明行足善
<lb n="0096c06"/>逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊壽命一
<lb n="0096c07"/>劫國土莊嚴聲聞菩薩正法像法皆悉同等。</p>
<lb n="0096c08"/>
<p id="pX31p0096c0801" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0096c09"/>
<p id="pX31p0096c0901">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0096c10"/>
<p id="pX31p0096c1001">是二千聲聞今於我前住悉皆與授記未來當成佛
<lb n="0096c11"/>所供養諸佛如上說塵數護持其法藏後當成正覺
<lb n="0096c12"/>各於十方國悉同一名號俱時坐道場以證無上慧
<lb n="0096c13"/>皆名為寶相國土及弟子正法與像法悉等無有異
<lb n="0096c14"/>咸以諸神通度十方眾生名聞普周徧漸入於涅槃。</p>
<lb n="0096c15"/>
<p id="pX31p0096c1501" rend="margin-left:1em">△三喜記。</p>
<lb n="0096c16"/>
<p id="pX31p0096c1601">爾時學無學二千人聞佛授記歡喜踊躍而說偈言
<lb n="0096c17"/>世尊慧燈明我聞授記音心歡喜充滿如甘露見灌。</p>
<lb n="0096c18"/>
<p id="pX31p0096c1801" rend="margin-left:1em">中道種智之慧照徹三諦源底復能破諸眾生煩
<lb n="0096c19"/>惱惑暗故云慧燈明也。</p>
<lb n="0096c20"/>
<p id="pX31p0096c2001" rend="margin-left:1em">△三五品迹門流通四初法師寶塔兩品明弘經
<lb n="0096c21"/>功深福重流通未聞益大二提婆達多品引往弘
<lb n="0096c22"/>經彼我得益以證功德深重三持品明忍力成者
<lb n="0096c23"/>此土弘經新得記者他土弘經四安樂行品為外
<lb n="0096c24"/>凡力弱者說依之弘法不慮危害初文又二初法
<lb n="0097a01"/>師品二寶塔品初文又二初品目。</p>
<lb n="0097a02"/>
<p id="pX31p0097a0201">玅法蓮華經法師品第十</p>
<lb n="0097a03"/>
<p id="pX31p0097a0301" rend="margin-left:1em">此品明五種法師一受持二讀三誦四解說五書
<lb n="0097a04"/>寫大論明六種法師一信力故受二念力故持三
<lb n="0097a05"/>看文為讀四不忘為誦五宣傳為說六聖人經書
<lb n="0097a06"/>難解須解釋今經合受持為一合解說為一開讀
<lb n="0097a07"/>誦為二足書寫為五若別論則四是自行解說一
<lb n="0097a08"/>種是化他若通論則自軌五法名自行法師教他
<lb n="0097a09"/>五法名化他法師何以言之法者軌則也師者訓
<lb n="0097a10"/>匠也法雖可軌體不自弘通之在人五種通經皆
<lb n="0097a11"/>得稱師舉法成其自行皆以妙法為師師於妙法
<lb n="0097a12"/>自行成就故名法師又五種人能以妙法訓匠於
<lb n="0097a13"/>他故舉法目師名為法師若自軌法若法匠他俱
<lb n="0097a14"/>得稱法師品也。</p>
<p id="pX31p0097a1407" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初歎五種法師持法
<lb n="0097a15"/>人二歎所持法及示通經力初文又二初稟道弟
<lb n="0097a16"/>子功深福重二初佛世弟子二初揀出其人類。</p>
<lb n="0097a17"/>
<p id="pX31p0097a1701">爾時世尊因藥王菩薩告八萬大士藥王汝見是大
<lb n="0097a18"/>眾中無量諸天龍王夜叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊
<lb n="0097a19"/>那羅摩睺羅伽人與非人及比丘比丘尼優婆塞優
<lb n="0097a20"/>婆夷求聲聞者求辟支佛者求佛道者。</p>
<lb n="0097a21"/>
<p id="pX31p0097a2101" rend="margin-left:1em">初因藥王告八萬者因者憑寄也欲以妙法憑寄
<lb n="0097a22"/>藥王使其領受告語八萬皆流通也汝見是大眾
<lb n="0097a23"/>等者的示持經得福之人也。</p>
<p id="pX31p0097a2312" type="inline" rend="margin-left:1em">△二揀出得記緣。</p>
<lb n="0097a24"/>
<p id="pX31p0097a2401">如是等類咸於佛前聞妙法華經一偈一句乃至一
<lb n="0097b01"/>念隨喜者我皆與授記當得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0097b02"/>
<p id="pX31p0097b0201" rend="margin-left:1em">若於佛前當機妙悟者是多聞深解五百及二千
<lb n="0097b03"/>是也此等皆<anchor xml:id="begd1e27527"/>已<anchor xml:id="endd1e27527"/>現前與總別記竟今所揀者乃是
<lb n="0097b04"/>八部四眾三乘之類故言如來等類咸於佛前者
<lb n="0097b05"/>明其時節值佛在座也一句一偈者聞法極少也
<lb n="0097b06"/>乃至一念者時節最促也隨喜者自未有行但隨
<lb n="0097b07"/>喜其法及隨喜其人也皆與記當得菩提者明其
<lb n="0097b08"/>聞極少時極促隨喜之功遂得佛果何況具足得
<lb n="0097b09"/>聞盡形受持五種流通三業供養聞少解淺者尚
<lb n="0097b10"/>記況復多深以少況多普廣若此下周既爾中上
<lb n="0097b11"/>亦然可以意知不俟更說。</p>
<p id="pX31p0097b1111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二滅後弟子二初出
<lb n="0097b12"/>弟子類。</p>
<lb n="0097b13"/>
<p id="pX31p0097b1301">佛告藥王又如來滅度之後若有人聞妙法華經乃
<lb n="0097b14"/>至一偈一句一念隨喜者。</p>
<lb n="0097b15"/>
<p id="pX31p0097b1501" rend="margin-left:1em">△二亦與授記。</p>
<lb n="0097b16"/>
<p id="pX31p0097b1601">我亦與授阿耨多羅三藐三菩提記。</p>
<lb n="0097b17"/>
<p id="pX31p0097b1701" rend="margin-left:1em">聞極少法亦與授記功報如前解也。</p>
<p id="pX31p0097b1715" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明授道
<lb n="0097b18"/>師門功深福重二初長行二偈頌初文又二初別
<lb n="0097b19"/>二初明現世二初明下品師二初明師相。</p>
<lb n="0097b20"/>
<p id="pX31p0097b2001">若復有人受持讀誦解說書寫妙法華經乃至一偈
<lb n="0097b21"/>於此經卷敬視如佛種種供養華香瓔珞末香塗香
<lb n="0097b22"/>燒香繒葢幢幡衣服伎樂乃至合掌恭敬。</p>
<lb n="0097b23"/>
<p id="pX31p0097b2301" rend="margin-left:1em">上明稟道弟子此下明授道師門今明現在下品
<lb n="0097b24"/>師相即是五種法師十種供養也。</p>
<p id="pX31p0097b2414" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明功報。</p>
<lb n="0097c01"/>
<p id="pX31p0097c0101">藥王當知是諸人等<anchor xml:id="begd1e27614"/>已<anchor xml:id="endd1e27614"/>曾供養十萬億佛於諸佛所
<lb n="0097c02"/>成就大願愍眾生故生此人間藥王若有人問何等
<lb n="0097c03"/>眾生於未來世當得作佛應示是諸人等於未來世
<lb n="0097c04"/>必得作佛何以故若善男子善女人於法華經乃至
<lb n="0097c05"/>一句受持讀誦解說書寫種種供養經卷華香瓔珞
<lb n="0097c06"/>末香塗香燒香繒葢幢幡衣服伎樂合掌恭敬是人
<lb n="0097c07"/>一切世間所應瞻奉應以如來供養而供養之當知
<lb n="0097c08"/>此人是大菩薩成就阿耨多羅三藐三菩提哀愍眾
<lb n="0097c09"/>生願生此間廣演分別妙法華經。</p>
<lb n="0097c10"/>
<p id="pX31p0097c1001" rend="margin-left:1em">曾供養者明先世因深也愍眾生故生此人間明
<lb n="0097c11"/>現世功大也若有人問下明未來報重也何以故
<lb n="0097c12"/>下釋出報重之相也。</p>
<p id="pX31p0097c1209" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明上品師二初況出上
<lb n="0097c13"/>品相。</p>
<lb n="0097c14"/>
<p id="pX31p0097c1401">何況盡能受持種種供養者。</p>
<lb n="0097c15"/>
<p id="pX31p0097c1501" rend="margin-left:1em">△二明上品功報。</p>
<lb n="0097c16"/>
<p id="pX31p0097c1601">藥王當知是人自捨清淨業報於我滅度後愍生眾
<lb n="0097c17"/>故生於惡世廣演此經。</p>
<lb n="0097c18"/>
<p id="pX31p0097c1801" rend="margin-left:1em">是人自捨清淨報者大悲願牽捨於清淨之土而
<lb n="0097c19"/>生濁惡世中仍是業生未有通應願兼於業故生
<lb n="0097c20"/>也如妙玄眷屬妙中明業生願生眷屬是也。</p>
<p id="pX31p0097c2018" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0097c21"/>明來世二初明下品師二初明師相。</p>
<lb n="0097c22"/>
<p id="pX31p0097c2201">若是善男子善女人我滅度後能竊為一人說法華
<lb n="0097c23"/>經乃至一句。</p>
<lb n="0097c24"/>
<p id="pX31p0097c2401" rend="margin-left:1em">竊為一人說一句者雖得一句之解既不廣聞多
<lb n="0098a01"/>學異義不可眾中而說一切問難有所不通便令
<lb n="0098a02"/>正理不得宣弘若欲申此一句正言且當竊說耳
<lb n="0098a03"/>如釋論明有慧無聞譬如小雨無雷。</p>
<p id="pX31p0098a0315" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明功報。</p>
<lb n="0098a04"/>
<p id="pX31p0098a0401">當知是人則如來使如來所遣行如來事。</p>
<lb n="0098a05"/>
<p id="pX31p0098a0501" rend="margin-left:1em">經是如智所說說於如理今日行人秉此如教宣
<lb n="0098a06"/>於如理即是如來使也行如來事者如來以如智
<lb n="0098a07"/>照如理為事今日行人依如教行如理即是行如
<lb n="0098a08"/>來事也
(約自行釋)
又如來以一如智一如理化眾生為
<lb n="0098a09"/>事今日行人能有大悲以此經中真如之理為眾
<lb n="0098a10"/>生說令得利益亦名行如來事也
(約化他釋)
。</p>
<p id="pX31p0098a1018" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明上
<lb n="0098a11"/>品師。</p>
<lb n="0098a12"/>
<p id="pX31p0098a1201">何況於大眾中廣為人說。</p>
<lb n="0098a13"/>
<p id="pX31p0098a1301" rend="margin-left:1em">略不格量上品功報者以前下品望今上品此意
<lb n="0098a14"/>可知也。</p>
<p id="pX31p0098a1404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二總二初明逆者得罪。</p>
<lb n="0098a15"/>
<p id="pX31p0098a1501">藥王若有惡人以不善心於一劫中現於佛前常毀
<lb n="0098a16"/>罵佛其罪尚輕若人以一惡言毀訾在家出家讀誦
<lb n="0098a17"/>法華經者其罪甚重。</p>
<lb n="0098a18"/>
<p id="pX31p0098a1801" rend="margin-left:1em">此中罪福不論福田濃瘠但約初後心明其輕重
<lb n="0098a19"/>初心學人讀誦經者既具煩惱若加毀訾障礙則
<lb n="0098a20"/>能令其所學事廢故獲罪多佛既惑盡冤親平等
<lb n="0098a21"/>惡不干偪豈能障礙故言罪輕供養亦爾此人有
<lb n="0098a22"/>待若得供養所修事成故施之福勝佛則無待眾
<lb n="0098a23"/>事滿足雖復供獻於佛無益故言報劣。</p>
<p id="pX31p0098a2316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明順
<lb n="0098a24"/>者得福。</p>
<lb n="0098b01"/>
<p id="pX31p0098b0101">藥王其有讀誦法華經者當知是人以佛莊嚴而自
<lb n="0098b02"/>莊嚴。</p>
<lb n="0098b03"/>
<p id="pX31p0098b0301" rend="margin-left:1em">佛以定慧莊嚴而說此經若人讀誦此經者則是
<lb n="0098b04"/>能修佛之定慧故云以佛莊嚴而自莊嚴也。</p>
<lb n="0098b05"/>
<p id="pX31p0098b0501">則為如來肩所荷擔。</p>
<lb n="0098b06"/>
<p id="pX31p0098b0601" rend="margin-left:1em">在背為荷在肩為擔若人讀誦是經則能得佛非
<lb n="0098b07"/>權非實法身之體即是為如來背之所荷亦能得
<lb n="0098b08"/>佛能權能實二智之用則是為如來兩肩所擔。</p>
<lb n="0098b09"/>
<p id="pX31p0098b0901">其所至方應隨向禮一心合掌恭敬供養尊重讚嘆
<lb n="0098b10"/>華香瓔珞末香塗香燒香繒蓋幢幡衣服肴饌作諸
<lb n="0098b11"/>伎樂人中上供而供養之應持天寶而以散之天上
<lb n="0098b12"/>寶聚應以奉獻所以者何是人歡喜說法須臾聞之
<lb n="0098b13"/>即得究竟阿耨多羅三藐三菩提故。</p>
<lb n="0098b14"/>
<p id="pX31p0098b1401" rend="margin-left:1em">隨所向方應向禮者上明以法為師今明堪為物
<lb n="0098b15"/>師此人有所趣向悉與實相相應皆可敬順順即
<lb n="0098b16"/>是向敬即是禮敬而順之及興供養等所以者
<lb n="0098b17"/>何下釋上應供之意也。</p>
<p id="pX31p0098b1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初勸自行利
<lb n="0098b18"/>他。</p>
<lb n="0098b19"/>
<p id="pX31p0098b1901">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0098b20"/>
<p id="pX31p0098b2001">若欲住佛道成就自然智常當勤供養受持法華者
<lb n="0098b21"/>其有欲疾得一切種智慧當受持是經并供養持者。</p>
<lb n="0098b22"/>
<p id="pX31p0098b2201" rend="margin-left:1em">△二頌師門別總二初頌別二初頌現世二初頌
<lb n="0098b23"/>下品師二初明師相。</p>
<lb n="0098b24"/>
<p id="pX31p0098b2401">若有能受持妙法華經者。</p>
<lb n="0098c01"/>
<p id="pX31p0098c0101" rend="margin-left:1em">△二明功德。</p>
<lb n="0098c02"/>
<p id="pX31p0098c0201">當知佛所使愍念諸眾生。</p>
<lb n="0098c03"/>
<p id="pX31p0098c0301" rend="margin-left:1em">△二頌上品師二初明師相。</p>
<lb n="0098c04"/>
<p id="pX31p0098c0401">諸有能受持妙法華經者。</p>
<lb n="0098c05"/>
<p id="pX31p0098c0501" rend="margin-left:1em">△二明功報。</p>
<lb n="0098c06"/>
<p id="pX31p0098c0601">捨於清淨土愍眾故生此當知如是人自在所欲生
<lb n="0098c07"/>能於此惡世廣說無上法應以天華香及天寶衣服
<lb n="0098c08"/>天上妙寶聚供養說法者。</p>
<lb n="0098c09"/>
<p id="pX31p0098c0901" rend="margin-left:1em">△二頌來世二初超頌上品師二初頌師相。</p>
<lb n="0098c10"/>
<p id="pX31p0098c1001">吾滅後惡世能持是經者。</p>
<lb n="0098c11"/>
<p id="pX31p0098c1101" rend="margin-left:1em">△二頌功報。</p>
<lb n="0098c12"/>
<p id="pX31p0098c1201">當合掌禮敬如供養世尊上饌眾甘美及種種衣服
<lb n="0098c13"/>供養是佛子冀得須臾聞。</p>
<lb n="0098c14"/>
<p id="pX31p0098c1401" rend="margin-left:1em">長行中本缺功報今偈則有。</p>
<p id="pX31p0098c1412" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追頌下品師二
<lb n="0098c15"/>初頌出人。</p>
<lb n="0098c16"/>
<p id="pX31p0098c1601">若能於後世受持是經者。</p>
<lb n="0098c17"/>
<p id="pX31p0098c1701" rend="margin-left:1em">△二頌功報。</p>
<lb n="0098c18"/>
<p id="pX31p0098c1801">我遣在人中行於如來事。</p>
<lb n="0098c19"/>
<p id="pX31p0098c1901" rend="margin-left:1em">△二頌總二初頌逆者得罪。</p>
<lb n="0098c20"/>
<p id="pX31p0098c2001">若於一劫中當懷不善心作色而罵佛獲无量重罪
<lb n="0098c21"/>其有讀誦持是法華經者須臾加惡言其罪復過彼。</p>
<lb n="0098c22"/>
<p id="pX31p0098c2201" rend="margin-left:1em">△二頌順者得福。</p>
<lb n="0098c23"/>
<p id="pX31p0098c2301">有人求佛道而於一劫中合掌在我前以無數偈讚
<lb n="0098c24"/>由是讚佛故得無量功德嘆美持經者其福復過彼
<lb n="0099a01"/>於八十億劫以最妙色聲及與香味觸供養持經者
<lb n="0099a02"/>如是供養<anchor xml:id="begd1e27983"/>已<anchor xml:id="endd1e27983"/>若得須臾聞則應自欣慶我今獲大利。</p>
<lb n="0099a03"/>
<p id="pX31p0099a0301" rend="margin-left:1em">△三頌歎經尊妙。</p>
<lb n="0099a04"/>
<p id="pX31p0099a0401">藥王今告汝我所說諸經而於此經中法華最第一。</p>
<lb n="0099a05"/>
<p id="pX31p0099a0501" rend="margin-left:1em">△二長行偈頌歎美所持法示弘經方軌二初長
<lb n="0099a06"/>行二偈頌初文又二初歎經法五初約法歎。</p>
<lb n="0099a07"/>
<p id="pX31p0099a0701">爾時佛復告藥王菩薩摩訶薩我所說經典無量千
<lb n="0099a08"/>萬億<anchor xml:id="begd1e28014"/>已<anchor xml:id="endd1e28014"/>說今說當說而於其中此法華經最為難信
<lb n="0099a09"/>難解。</p>
<lb n="0099a10"/>
<p id="pX31p0099a1001" rend="margin-left:1em">
<anchor xml:id="begd1e28026"/>已<anchor xml:id="endd1e28026"/>今當說此經為最此約法歎也<anchor xml:id="begd1e28032"/>已<anchor xml:id="endd1e28032"/>者大品<anchor xml:id="begd1e28038"/>已<anchor xml:id="endd1e28038"/>上
<lb n="0099a11"/>漸頓諸說也今者同一座席謂無量義經也當者
<lb n="0099a12"/>謂涅槃也大品等漸頓諸說皆帶方便取信為易
<lb n="0099a13"/>無量義一生無量無量未還一是亦易信今法華
<lb n="0099a14"/>論法則一切差別融通歸一論人則師弟本迹俱
<lb n="0099a15"/>皆久遠人法悉與昔異故難信解當鋒難事法華
<lb n="0099a16"/>
<anchor xml:id="begd1e28058"/>已<anchor xml:id="endd1e28058"/>說涅槃在後則可信也。</p>
<lb n="0099a17"/>
<p id="pX31p0099a1701">藥王此經是諸佛秘要之藏不可分布妄授與人。</p>
<lb n="0099a18"/>
<p id="pX31p0099a1801" rend="margin-left:1em">秘要之藏者隱而不說為秘總一切法為要真如
<lb n="0099a19"/>實相包蘊為藏不可分布者法妙難信深智可授
<lb n="0099a20"/>無智不信謗乃獲罪故不可妄說也。</p>
<lb n="0099a21"/>
<p id="pX31p0099a2101">諸佛世尊之所守護從昔<anchor xml:id="begd1e28084"/>已<anchor xml:id="endd1e28084"/>來未曾顯說。</p>
<lb n="0099a22"/>
<p id="pX31p0099a2201" rend="margin-left:1em">從昔<anchor xml:id="begd1e28095"/>已<anchor xml:id="endd1e28095"/>來未曾顯說者於三藏中不說二乘作佛
<lb n="0099a23"/>亦不明師弟本迹方等般若雖說實相之藏亦未
<lb n="0099a24"/>說五乘作佛亦未發迹顯本頓漸諸經皆未融會
<lb n="0099b01"/>故名為祕此法華經具說昔所秘法即是開秘密
<lb n="0099b02"/>藏亦即是秘密藏如是秘藏從昔守護今方顯說
<lb n="0099b03"/>也。</p>
<lb n="0099b04"/>
<p id="pX31p0099b0401">而此經者如來現在猶多怨嫉況滅度後。</p>
<lb n="0099b05"/>
<p id="pX31p0099b0501" rend="margin-left:1em">如來在世猶多怨嫉者四十餘年不得即說今雖
<lb n="0099b06"/>欲說而五千尋即退座佛世尚爾何況未來理在
<lb n="0099b07"/>難化也。</p>
<p id="pX31p0099b0704" type="inline" rend="margin-left:1em">△二約人歎。</p>
<lb n="0099b08"/>
<p id="pX31p0099b0801">藥王當知如來滅後其能書持讀誦供養為他人說
<lb n="0099b09"/>者如來則為以衣覆之又為他方現在諸佛之所護
<lb n="0099b10"/>念是人有大信力及志願力諸善根力當知是人與
<lb n="0099b11"/>如來共宿則為如來手摩其頭。</p>
<lb n="0099b12"/>
<p id="pX31p0099b1201" rend="margin-left:1em">此約人歎也此法在人則人尊貴如來衣覆者言
<lb n="0099b13"/>若能持說此經即是修學大忍是為如來衣覆即
<lb n="0099b14"/>上文云如來莊嚴也佛護念者實相為佛實智為
<lb n="0099b15"/>子尊崇實相發生實智即為諸佛所護念也四信
<lb n="0099b16"/>為信力
(三寶及戒)
四弘為願力大智為善根力信則信
<lb n="0099b17"/>理理即法身志願是立行行即解脫善根根固難
<lb n="0099b18"/>動此即般若當知三力即是三德秘密之藏初心
<lb n="0099b19"/>栖此與佛不殊故名與如來共宿也手摩頭者此
<lb n="0099b20"/>人以願力善力自行權實以為機感機感名頭如
<lb n="0099b21"/>來以化他權實二智名手開發前人自行權實之
<lb n="0099b22"/>頭感應道交故言摩頭摩頭即授記也。</p>
<p id="pX31p0099b2216" type="inline" rend="margin-left:1em">△三約處
<lb n="0099b23"/>歎。</p>
<lb n="0099b24"/>
<p id="pX31p0099b2401">藥王在在處處若說若讀若誦若書若經卷所住處
<lb n="0099c01"/>皆應起七寶塔極令高廣嚴飾不須復安舍利所以
<lb n="0099c02"/>者何此中<anchor xml:id="begd1e28190"/>已<anchor xml:id="endd1e28190"/>有如來全身此塔應以一切華香瓔珞
<lb n="0099c03"/>繒蓋幢幡伎樂歌頌供養恭敬尊重讚嘆若有人得
<lb n="0099c04"/>見此塔禮拜供養當知是等皆近阿耨多羅三藐三
<lb n="0099c05"/>菩提。</p>
<lb n="0099c06"/>
<p id="pX31p0099c0601" rend="margin-left:1em">此約處歎也此法在處即處貴夫佛生處得道轉
<lb n="0099c07"/>法輪入涅槃等處法王所遊皆應起塔此經是法
<lb n="0099c08"/>身生處得道之場法輪正體大涅槃窟此經所在
<lb n="0099c09"/>須塔供養不須復安舍利者釋論云碎骨是生身
<lb n="0099c10"/>舍利經卷是法身舍利此經是法身舍利不須更
<lb n="0099c11"/>安生身舍利生法二身各有全碎皆可解
(云云)
。</p>
<p id="pX31p0099c1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0099c12"/>四約因歎。</p>
<lb n="0099c13"/>
<p id="pX31p0099c1301">藥王多有人在家出家行菩薩道若不能得見聞讀
<lb n="0099c14"/>誦書持供養是法華經者當知是人未善行菩薩道
<lb n="0099c15"/>若有得聞是經典者乃能善行菩薩之道。</p>
<lb n="0099c16"/>
<p id="pX31p0099c1601" rend="margin-left:1em">此約因歎也若未善行菩薩道者稟前三教未能
<lb n="0099c17"/>巧度若聞是經即入圓教名為巧度巧度為善行
<lb n="0099c18"/>也。</p>
<p id="pX31p0099c1802" type="inline" rend="margin-left:1em">△五約果嘆五初明近。</p>
<lb n="0099c19"/>
<p id="pX31p0099c1901">其有眾生求佛道者若見若聞是法華經聞<anchor xml:id="begd1e28252"/>已<anchor xml:id="endd1e28252"/>信解
<lb n="0099c20"/>受持者當知是人得近阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0099c21"/>
<p id="pX31p0099c2101" rend="margin-left:1em">當知必得近三菩提果者安樂行中名為近處此
<lb n="0099c22"/>菩提果者佛眼佛智知見處為體則有二種一者
<lb n="0099c23"/>初心菩提即初住二者後心菩提即妙覺今言近
<lb n="0099c24"/>者正近初住菩提也。</p>
<p id="pX31p0099c2409" type="inline" rend="margin-left:1em">△二開譬。</p>
<lb n="0100a01"/>
<p id="pX31p0100a0101">藥王譬如有人渴乏須水於彼高原穿鑿求之猶見
<lb n="0100a02"/>乾土知水尚遠施功不<anchor xml:id="begd1e28283"/>已<anchor xml:id="endd1e28283"/>轉見濕土遂漸至泥其心
<lb n="0100a03"/>決定知水必近。</p>
<lb n="0100a04"/>
<p id="pX31p0100a0401" rend="margin-left:1em">此有二釋一約觀門二約教門觀門者眾生之心
<lb n="0100a05"/>具諸煩惱名高原修習觀智名穿掘方證理味如
<lb n="0100a06"/>得清水若依通觀乾慧地如乾土性地為濕土泥
<lb n="0100a07"/>知水必近見諦為得清水若依別觀初從假入空
<lb n="0100a08"/>但見空不見不空斷四住惑如鑿乾土去水尚遠
<lb n="0100a09"/>次從空出假先知非假今知非空因茲二觀得入
<lb n="0100a10"/>中道能伏無明轉見濕土去水則近初地為得清
<lb n="0100a11"/>水也若依圓觀中道非空非假而照空假如漸至
<lb n="0100a12"/>濕泥四住<anchor xml:id="begd1e28313"/>已<anchor xml:id="endd1e28313"/>盡無明<anchor xml:id="begd1e28319"/>已<anchor xml:id="endd1e28319"/>伏<anchor xml:id="begd1e28325"/>已<anchor xml:id="endd1e28325"/>得中道相似圓解故
<lb n="0100a13"/>言如泥若入初住發真中解即破無明如泥澄清
<lb n="0100a14"/>得見中道如見清水次約教門者土譬經教水喻
<lb n="0100a15"/>中道教詮中道如土含水三藏教未詮中道猶如
<lb n="0100a16"/>乾土方等般若帶於方便說中道義如見濕土法
<lb n="0100a17"/>華教正直顯露說無上道如見泥因法華教生聞
<lb n="0100a18"/>思修即悟中道如獲清水。</p>
<p id="pX31p0100a1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合譬。</p>
<lb n="0100a19"/>
<p id="pX31p0100a1901">菩薩亦復如是若未聞未解未能修習是法華經當
<lb n="0100a20"/>知是人去阿耨多羅三藐三菩提尚遠若得聞解思
<lb n="0100a21"/>惟修習必知得近阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0100a22"/>
<p id="pX31p0100a2201" rend="margin-left:1em">於法華中獲聞思修即是圓觀三慧方能近果非
<lb n="0100a23"/>三藏方等般若教中聞思修也。</p>
<p id="pX31p0100a2313" type="inline" rend="margin-left:1em">△四釋近。</p>
<lb n="0100a24"/>
<p id="pX31p0100a2401">所以者何一切菩薩阿耨多羅三藐三菩提皆屬此
<lb n="0100b01"/>經此經開方便門示真實相是法華經藏深固幽遠
<lb n="0100b02"/>無人能到今佛教化成就菩薩而為開示。</p>
<lb n="0100b03"/>
<p id="pX31p0100b0301" rend="margin-left:1em">此釋得近之意一切菩薩者明諸教中權因也三
<lb n="0100b04"/>菩提者明一切菩薩所得權果也此權因權果皆
<lb n="0100b05"/>攝屬此經如乾濕等土悉依於水故言攝屬也開
<lb n="0100b06"/>方便門者在昔為實施權不知權是方便故方便
<lb n="0100b07"/>門閉今皆開之即是實相故方便門開昔說一切
<lb n="0100b08"/>世間治生產業何曾是於方便今皆開之即是實
<lb n="0100b09"/>相不相違背昔說小乘方便及小乘果小乘果尚
<lb n="0100b10"/>非實相門況小乘方便而當是門今皆開之即是
<lb n="0100b11"/>實相汝等所行是菩薩道決了聲聞法是諸經之
<lb n="0100b12"/>王咸令眾生開示悟入佛之知見一色一香無非
<lb n="0100b13"/>佛法若不開者則深固幽遠無人能到而今開之
<lb n="0100b14"/>即得見水無乾土也。</p>
<p id="pX31p0100b1409" type="inline" rend="margin-left:1em">△五揀非。</p>
<lb n="0100b15"/>
<p id="pX31p0100b1501">藥王若有菩薩聞是法華經驚疑怖畏當如是為新
<lb n="0100b16"/>發意菩薩若聲聞人聞是經驚疑怖畏當知是為增
<lb n="0100b17"/>上慢者。</p>
<lb n="0100b18"/>
<p id="pX31p0100b1801" rend="margin-left:1em">若菩薩聲聞聞此說而驚疑者悉是乾土尚非濕
<lb n="0100b19"/>土況見水耶。</p>
<p id="pX31p0100b1906" type="inline" rend="margin-left:1em">△二示方軌二初示方法三初標
<lb n="0100b20"/>章。</p>
<lb n="0100b21"/>
<p id="pX31p0100b2101">藥王若有善男子善女人如來滅後欲為四眾說是
<lb n="0100b22"/>法華經者云何應說是善男子善女人入如來室著
<lb n="0100b23"/>如來衣坐如來座爾乃應為四眾廣說斯經。</p>
<lb n="0100b24"/>
<p id="pX31p0100b2401" rend="margin-left:1em">室衣座三名為三軌末世弘經必藉此三自軌軌
<lb n="0100c01"/>他方獲大利修無緣慈是入如來室修寂滅忍是
<lb n="0100c02"/>著如來衣修於中空是坐如來座也。</p>
<p id="pX31p0100c0215" type="inline" rend="margin-left:1em">△二解釋。</p>
<lb n="0100c03"/>
<p id="pX31p0100c0301">如來室者一切眾生中大慈悲心是如來衣者柔和
<lb n="0100c04"/>忍辱心是如來座者一切法空是。</p>
<lb n="0100c05"/>
<p id="pX31p0100c0501" rend="margin-left:1em">△三勸修。</p>
<lb n="0100c06"/>
<p id="pX31p0100c0601">安住是中然後以不懈怠心為諸菩薩及四眾廣說
<lb n="0100c07"/>是法華經。</p>
<lb n="0100c08"/>
<p id="pX31p0100c0801" rend="margin-left:1em">五種法師用此三法自軌故云安住是中用此化
<lb n="0100c09"/>他故云然後以不懈怠心等此勸修也修如來室
<lb n="0100c10"/>是大慈悲若就同體即法身也若被眾生即是解
<lb n="0100c11"/>脫能令眾生會於同體即是般若修如來衣者若
<lb n="0100c12"/>就所覆即法身也若就能覆嚴身即寂滅忍是般
<lb n="0100c13"/>若也若就和光利物即解脫也修如來座者若就
<lb n="0100c14"/>能坐即般若也若就所坐即法身也身座冥稱即
<lb n="0100c15"/>解脫也。</p>
<p id="pX31p0100c1504" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明利益五初遣化人。</p>
<lb n="0100c16"/>
<p id="pX31p0100c1601">藥王我於餘國遣化人為其集聽法眾。</p>
<lb n="0100c17"/>
<p id="pX31p0100c1701" rend="margin-left:1em">正經曰若復處他方世界化作化人及與眷屬比
<lb n="0100c18"/>丘比丘尼清信士清信女頒宣此法設使有聞而
<lb n="0100c19"/>不樂者吾起令樂必使愛憘。</p>
<p id="pX31p0100c1912" type="inline" rend="margin-left:1em">○斯文意謂我度他
<lb n="0100c20"/>方化作遣於化人及與眷屬為令宣說斯經化眾
<lb n="0100c21"/>示信順而勾引彼聽法眾即是佛力變化宣揚大
<lb n="0100c22"/>事也。</p>
<p id="pX31p0100c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二隨遣化四眾。</p>
<lb n="0100c23"/>
<p id="pX31p0100c2301">亦遣化比丘比丘尼優婆塞優婆夷聽其說法是諸
<lb n="0100c24"/>化人聞法信受隨順不逆。</p>
<lb n="0101a01"/>
<p id="pX31p0101a0101" rend="margin-left:1em">△三遣八部。</p>
<lb n="0101a02"/>
<p id="pX31p0101a0201">若說法者在空閒處我時廣遣天龍鬼神乾闥婆阿
<lb n="0101a03"/>修羅等聽其說法。</p>
<lb n="0101a04"/>
<p id="pX31p0101a0401" rend="margin-left:1em">△四見佛身。</p>
<lb n="0101a05"/>
<p id="pX31p0101a0501">我雖在異國時時令說法者得見我身。</p>
<lb n="0101a06"/>
<p id="pX31p0101a0601" rend="margin-left:1em">△五與總持。</p>
<lb n="0101a07"/>
<p id="pX31p0101a0701">若於此經忘失句逗我還為說今得具足。</p>
<lb n="0101a08"/>
<p id="pX31p0101a0801" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初總勸。</p>
<lb n="0101a09"/>
<p id="pX31p0101a0901">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0101a10"/>
<p id="pX31p0101a1001">欲捨諸懈怠應當聽此經是經難得聞信受者亦難。</p>
<lb n="0101a11"/>
<p id="pX31p0101a1101" rend="margin-left:1em">△二正頌二初頌歎經法二初頌開譬。</p>
<lb n="0101a12"/>
<p id="pX31p0101a1201">如人渴須水穿鑿於高原猶見乾燥土知去水尚遠
<lb n="0101a13"/>漸見濕土泥決定知近水。</p>
<lb n="0101a14"/>
<p id="pX31p0101a1401" rend="margin-left:1em">△二頌合譬。</p>
<lb n="0101a15"/>
<p id="pX31p0101a1501">藥王汝當知如是諸人等不聞法華經去佛智甚遠
<lb n="0101a16"/>若聞是深經決了聲聞法是諸經之王聞<anchor xml:id="begd1e28600"/>已<anchor xml:id="endd1e28600"/>諦思惟
<lb n="0101a17"/>當知此人等近於佛智慧。</p>
<lb n="0101a18"/>
<p id="pX31p0101a1801" rend="margin-left:1em">△二頌示方軌二初頌方軌三初頌標章。</p>
<lb n="0101a19"/>
<p id="pX31p0101a1901">若人說此經應入如來室著於如來衣而坐如來座
<lb n="0101a20"/>處眾無所畏廣為分別說。</p>
<lb n="0101a21"/>
<p id="pX31p0101a2101" rend="margin-left:1em">△二頌解釋。</p>
<lb n="0101a22"/>
<p id="pX31p0101a2201">大慈悲為室柔和忍辱衣諸法空為座處此為說法。</p>
<lb n="0101a23"/>
<p id="pX31p0101a2301" rend="margin-left:1em">△三頌勸修。</p>
<lb n="0101a24"/>
<p id="pX31p0101a2401">若說此經時有人惡口罵加刀杖瓦石念佛故應忍。</p>
<lb n="0101b01"/>
<p id="pX31p0101b0101" rend="margin-left:1em">△二頌利益六初明五益意。</p>
<lb n="0101b02"/>
<p id="pX31p0101b0201">我千萬億土現淨堅固身於無量億劫為眾生說法。</p>
<lb n="0101b03"/>
<p id="pX31p0101b0301" rend="margin-left:1em">此總明如來以五事利益之意也正由應身徧滿
<lb n="0101b04"/>十方能為五事守護行人五事者如前第一遣化
<lb n="0101b05"/>人乃至第五與總持是也。</p>
<p id="pX31p0101b0511" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌遣四眾。</p>
<lb n="0101b06"/>
<p id="pX31p0101b0601">若我滅度後能說此經者我遣化四眾比丘比丘尼
<lb n="0101b07"/>及清信士女供養於法師。</p>
<lb n="0101b08"/>
<p id="pX31p0101b0801" rend="margin-left:1em">△三頌遣化人。</p>
<lb n="0101b09"/>
<p id="pX31p0101b0901">引導諸眾生集之令聽法若人欲加惡刀杖及瓦石
<lb n="0101b10"/>則遣變化人為之作衛護。</p>
<lb n="0101b11"/>
<p id="pX31p0101b1101" rend="margin-left:1em">△四頌與總持。</p>
<lb n="0101b12"/>
<p id="pX31p0101b1201">若說法之人獨在空閑處寂寞無人聲讀誦此經典
<lb n="0101b13"/>我爾時為現清淨光明身若忘失章句為說令通利。</p>
<lb n="0101b14"/>
<p id="pX31p0101b1401" rend="margin-left:1em">△五頌見佛身。</p>
<lb n="0101b15"/>
<p id="pX31p0101b1501">若人具是德或為四眾說空處讀誦經皆得見我身。</p>
<lb n="0101b16"/>
<p id="pX31p0101b1601" rend="margin-left:1em">△六頌遣八部。</p>
<lb n="0101b17"/>
<p id="pX31p0101b1701">若人在空閑我遣天龍王夜叉鬼神等為作聽法眾
<lb n="0101b18"/>是人樂說法分別無罣礙諸佛護念故能令大眾喜。</p>
<lb n="0101b19"/>
<p id="pX31p0101b1901" rend="margin-left:1em">△三結勸。</p>
<lb n="0101b20"/>
<p id="pX31p0101b2001">若親近法師速得菩薩道隨順是師學得見恒沙佛。</p>
<lb n="0101b21"/>
<p id="pX31p0101b2101" rend="margin-left:1em">△二寶塔品二初品目。</p>
<lb n="0101b22"/>
<p id="pX31p0101b2201">玅法蓮華經見寶塔品第十一</p>
<lb n="0101b23"/>
<p id="pX31p0101b2301" rend="margin-left:1em">塔具云塔婆或云偷婆或云窣堵波此云大聚亦
<lb n="0101b24"/>云方墳亦翻靈廟或曰有舍利名塔無舍利名支
<lb n="0101c01"/>提支提又名脂帝浮圖新云制底此翻聚相謂疊
<lb n="0101c02"/>石等高以為相也舍利復論全碎者如釋迦碎身
<lb n="0101c03"/>為八斛四斗阿育王後造八萬四千寶塔以供養
<lb n="0101c04"/>之遍布閻浮提勝地今多寶佛全身舍利不散故
<lb n="0101c05"/>唯一塔又阿育王經四處起塔謂佛降生處得道
<lb n="0101c06"/>處轉法輪處入涅槃處今法華實相諸佛三身皆
<lb n="0101c07"/>從此生諸佛於此而坐道場諸佛於此而轉法輪
<lb n="0101c08"/>諸佛於此而般涅槃祗此法華即是三世佛之四
<lb n="0101c09"/>塔先佛<anchor xml:id="begd1e28773"/>已<anchor xml:id="endd1e28773"/>居今佛並坐當佛亦然此塔出來明顯
<lb n="0101c10"/>此事四眾皆覩故言見寶塔品
(世界)
觀心釋者依經
<lb n="0101c11"/>修觀與法身相應境智必會如塔來證經境智既
<lb n="0101c12"/>會則大報圓滿如釋迦與多寶同坐一座大報圓
<lb n="0101c13"/>故則隨機出應如分身皆集由多寶出故三佛得
<lb n="0101c14"/>顯由持經故即具三身普賢觀云佛三種身從方
<lb n="0101c15"/>等生即此義也。</p>
<p id="pX31p0101c1507" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初長行二偈頌初文
<lb n="0101c16"/>又三初明多寶湧現六初塔現之相。</p>
<lb n="0101c17"/>
<p id="pX31p0101c1701">爾時佛前有七寶塔高五百由旬縱廣二百五十由
<lb n="0101c18"/>旬從地涌出住在空中種種寶物而莊校之。</p>
<lb n="0101c19"/>
<p id="pX31p0101c1901" rend="margin-left:1em">七寶為塔者性德七覺支七聖財為塔
(四教各論七覺七財
<lb n="0101c20"/>今唯在圓既是佛塔又證實經故也)
塔者實相之境法身所依之處也
<lb n="0101c21"/>高五百由旬者是二萬里葢用竪表因中萬行果
<lb n="0101c22"/>中萬德以因望果即高義也縱廣二百五十由旬
<lb n="0101c23"/>者即是一萬里橫表萬善莊嚴當位具足即是廣
<lb n="0101c24"/>義也地者無明心地空者第一義空也以無所破
<lb n="0102a01"/>破無明地以無所住住第一義空故言從地涌出
<lb n="0102a02"/>住在空中此亦證前起後七方便人藏理未開無
<lb n="0102a03"/>明所隱如塔在地今聞三周開三顯實開佛知見
<lb n="0102a04"/>顯出法身如塔湧空此即證前修得法身久<anchor xml:id="begd1e28843"/>已<anchor xml:id="endd1e28843"/>明
<lb n="0102a05"/>著如塔在空無能開者表本地久成眾所不識若
<lb n="0102a06"/>發迹顯本了達無疑此則起後若塔從地出表法
<lb n="0102a07"/>身顯與餘經亦同亦異菩薩顯法身則同二乘顯
<lb n="0102a08"/>法身則異若塔在空開門見佛表發迹顯本與餘
<lb n="0102a09"/>經永異若塔來證前事<anchor xml:id="begd1e28864"/>已<anchor xml:id="endd1e28864"/>彰灼葢不須疑塔來起
<lb n="0102a10"/>後密有其意眾所未知種種寶物者眾多定慧而
<lb n="0102a11"/>莊校
(定慧無多對暗散說又定慧徧攝故亦云多)
。</p>
<lb n="0102a12"/>
<p id="pX31p0102a1201">五千欄楯龕室千萬無數幢幡以為嚴飾垂寶瓔珞
<lb n="0102a13"/>寶鈴萬億而懸其上四面皆出多摩羅䟦栴檀之香
<lb n="0102a14"/>充徧世界其諸幡葢以金銀瑠璃硨磲瑪瑙真珠玫
<lb n="0102a15"/>瑰七寶合成高至四天王宮。</p>
<lb n="0102a16"/>
<p id="pX31p0102a1601" rend="margin-left:1em">欄楯是總持龕室千萬者無量慈悲之室亦是無
<lb n="0102a17"/>量空舍幢幡是神通勝相垂寶瓔珞者四十地戒定
<lb n="0102a18"/>慧陀羅尼德上嚴法身下被眾生也
(垂寶等者從因至果德皆
<lb n="0102a19"/>藉因中萬行由莊嚴故即能下化如嚴復垂)
寶鈴萬億即八音四辯四
<lb n="0102a20"/>面出香者四諦道風吹四德香也高至四天王宮
<lb n="0102a21"/>者窮四諦理也。</p>
<p id="pX31p0102a2107" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸天供養。</p>
<lb n="0102a22"/>
<p id="pX31p0102a2201">三十三天雨天曼陀羅華供養寶塔餘諸天龍夜叉
<lb n="0102a23"/>乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人等
<lb n="0102a24"/>千萬億眾以一切華香瓔珞幡葢伎樂供養寶塔恭
<lb n="0102b01"/>敬尊重讚歎。</p>
<lb n="0102b02"/>
<p id="pX31p0102b0201" rend="margin-left:1em">諸天供養事解可知更復約理釋之住行向三十
<lb n="0102b03"/>心為三十十地為一等覺為一妙覺為一合為三
<lb n="0102b04"/>十三同依一實相境如三十三天同居須彌頂也
<lb n="0102b05"/>雨天曼陀羅者必雨四華表初心具四十二地功
<lb n="0102b06"/>德後心亦爾皆以四十地所有因華歸向法身如
<lb n="0102b07"/>三十三天雨華供養寶塔也餘諸天龍等供養寶
<lb n="0102b08"/>塔即是內凡外凡等亦依實相向果行因也。</p>
<p id="pX31p0102b0818" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0102b09"/>多寶稱歎。</p>
<lb n="0102b10"/>
<p id="pX31p0102b1001">爾時寶塔中出大音聲歎言善哉善哉釋迦牟尼世
<lb n="0102b11"/>尊能以平等大慧教菩薩法佛所護念妙法華經為
<lb n="0102b12"/>大眾說如是如是釋迦牟尼世尊如所說者皆是真
<lb n="0102b13"/>實。</p>
<lb n="0102b14"/>
<p id="pX31p0102b1401" rend="margin-left:1em">此多寶稱歎釋迦正是證前開權顯實不虗也平
<lb n="0102b15"/>等大慧即是諸佛智慧也平等有二一法平等即
<lb n="0102b16"/>大慧所觀中道理也二眾生平等謂一切眾生皆
<lb n="0102b17"/>用因理以至於果同得佛慧也若所觀理與眾生
<lb n="0102b18"/>異不名大慧大者如前高廣義約觀心者空觀竪
<lb n="0102b19"/>等假觀橫等中觀橫竪平等平等雙照即是平等
<lb n="0102b20"/>大慧也如是如是者一如法相是歎佛所說稱於
<lb n="0102b21"/>實故二如根性是歎佛至第五時方說法華不差
<lb n="0102b22"/>機故皆是真實者如法相說故言真實也。</p>
<p id="pX31p0102b2217" type="inline" rend="margin-left:1em">△四時
<lb n="0102b23"/>眾驚疑二初得法喜。</p>
<lb n="0102b24"/>
<p id="pX31p0102b2401">爾時四眾見大寶塔住在空中又聞塔中所出音聲
<lb n="0102c01"/>皆得法喜。</p>
<lb n="0102c02"/>
<p id="pX31p0102c0201" rend="margin-left:1em">△二眾疑怪。</p>
<lb n="0102c03"/>
<p id="pX31p0102c0301">怪未曾有從座而起恭敬合掌却住一面。</p>
<lb n="0102c04"/>
<p id="pX31p0102c0401" rend="margin-left:1em">△五大樂說問三初問何因有此實塔。</p>
<lb n="0102c05"/>
<p id="pX31p0102c0501">爾時有菩薩摩訶薩名大樂說知一切世間天人阿
<lb n="0102c06"/>修羅等心之所疑而白佛言世尊以何因緣有此寶
<lb n="0102c07"/>塔。</p>
<lb n="0102c08"/>
<p id="pX31p0102c0801" rend="margin-left:1em">△二問何故塔從地出。</p>
<lb n="0102c09"/>
<p id="pX31p0102c0901">從地涌出。</p>
<lb n="0102c10"/>
<p id="pX31p0102c1001" rend="margin-left:1em">△三問何故發是音聲。</p>
<lb n="0102c11"/>
<p id="pX31p0102c1101">又於其中發是音聲。</p>
<lb n="0102c12"/>
<p id="pX31p0102c1201" rend="margin-left:1em">△六如來答釋三初答第二問。</p>
<lb n="0102c13"/>
<p id="pX31p0102c1301">爾時佛告大樂說菩薩此寶塔中有如來全身乃往
<lb n="0102c14"/>過去東方無量千萬億阿僧祇世界國名寶淨彼中
<lb n="0102c15"/>有佛號曰多寶其佛本行菩薩道時作大誓願若我
<lb n="0102c16"/>成佛滅度之後於十方國土有說法華經處我之塔
<lb n="0102c17"/>廟為聽是經故涌現其前為作證明讚言善哉善哉。</p>
<lb n="0102c18"/>
<p id="pX31p0102c1801" rend="margin-left:1em">上問何故從地涌出佛今答云此佛有願為證法
<lb n="0102c19"/>華故從地涌出也。</p>
<p id="pX31p0102c1908" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追答第一問。</p>
<lb n="0102c20"/>
<p id="pX31p0102c2001">彼佛成道<anchor xml:id="begd1e29096"/>已<anchor xml:id="endd1e29096"/>臨滅度時於天人大眾中告諸比丘我
<lb n="0102c21"/>滅度後欲供養我全身者應起一大塔。</p>
<lb n="0102c22"/>
<p id="pX31p0102c2201" rend="margin-left:1em">上問以何因緣有此寶塔今答云由彼臨滅有命
<lb n="0102c23"/>令造此塔也。</p>
<p id="pX31p0102c2306" type="inline" rend="margin-left:1em">△三答第三問。</p>
<lb n="0102c24"/>
<p id="pX31p0102c2401">其佛以神通願力十方世界在在處處若有說法華
<lb n="0103a01"/>經者彼之寶塔皆涌出其前全身在於塔中讚言善
<lb n="0103a02"/>哉善哉大樂說今多寶如來塔聞說法華經故從地
<lb n="0103a03"/>涌出讚言善哉善哉。</p>
<lb n="0103a04"/>
<p id="pX31p0103a0401" rend="margin-left:1em">上問何故發是音聲佛今答云彼佛為作證明故
<lb n="0103a05"/>發是音聲也釋論明多寶佛不得說法而取滅度
<lb n="0103a06"/>何謂不說當是多寶亦得開三但不得至法華顯
<lb n="0103a07"/>實故釋論云不說法耳以是義故雖復滅度在在
<lb n="0103a08"/>處處凡有說法華經便隨喜作證也。</p>
<p id="pX31p0103a0815" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明分身
<lb n="0103a09"/>遠集七初請見多寶。</p>
<lb n="0103a10"/>
<p id="pX31p0103a1001">是時大樂說菩薩以如來神力故白佛言世尊我等
<lb n="0103a11"/>願欲見此佛身。</p>
<lb n="0103a12"/>
<p id="pX31p0103a1201" rend="margin-left:1em">承佛神力者欲開塔須集分身佛佛集即付囑付
<lb n="0103a13"/>囑即召下方下方弟子涌出即應開近顯遠此是
<lb n="0103a14"/>大事之由豈非佛神力令問也。</p>
<p id="pX31p0103a1413" type="inline" rend="margin-left:1em">△二應集分身。</p>
<lb n="0103a15"/>
<p id="pX31p0103a1501">佛告大樂說菩薩摩訶薩是多寶佛有深重願若我
<lb n="0103a16"/>寶塔為聽法華經故出於諸佛前時其有欲以我身
<lb n="0103a17"/>示四眾者彼佛分身諸佛在於十方世界說法盡還
<lb n="0103a18"/>集一處然後我身乃出現耳大樂說我分身諸佛在
<lb n="0103a19"/>於十方世界說法者今應當集。</p>
<lb n="0103a20"/>
<p id="pX31p0103a2001" rend="margin-left:1em">△三樂說請集。</p>
<lb n="0103a21"/>
<p id="pX31p0103a2101">大樂說白佛言世尊我等亦願欲見世尊分身諸佛
<lb n="0103a22"/>禮拜供養。</p>
<lb n="0103a23"/>
<p id="pX31p0103a2301" rend="margin-left:1em">△四放光遠召。</p>
<lb n="0103a24"/>
<p id="pX31p0103a2401">爾時佛放白毫一光即見東方五百萬億那由佗恒
<lb n="0103b01"/>河沙等國土諸佛彼諸國土皆以玻瓈為地寶樹寶
<lb n="0103b02"/>衣以為莊嚴無數千萬億菩薩充滿其中徧張寶幔
<lb n="0103b03"/>寶網羅上彼國諸佛以大妙音而說諸法及見無量
<lb n="0103b04"/>千萬億菩薩徧滿諸國為眾說法南西北方四維上
<lb n="0103b05"/>下白毫相光所照之處亦復如是。</p>
<lb n="0103b06"/>
<p id="pX31p0103b0601" rend="margin-left:1em">△五諸佛同來。</p>
<lb n="0103b07"/>
<p id="pX31p0103b0701">爾時十方諸佛各告眾菩薩言善男子我今應往娑
<lb n="0103b08"/>婆世界釋迦牟尼佛所并供養多寶如來寶塔。</p>
<lb n="0103b09"/>
<p id="pX31p0103b0901" rend="margin-left:1em">△六嚴淨國界三初變娑婆。</p>
<lb n="0103b10"/>
<p id="pX31p0103b1001">時娑婆世界即變清淨瑠璃為地寶樹莊嚴黃金為
<lb n="0103b11"/>繩以界八道無諸聚落村營城邑大海江河山川林
<lb n="0103b12"/>藪燒大寶香曼陀羅華徧布其地以寶網幔羅覆其
<lb n="0103b13"/>上懸諸寶鈴唯留此會眾移諸天人置於他土是時
<lb n="0103b14"/>諸佛各將一大菩薩以為侍者至娑婆世界各到寶
<lb n="0103b15"/>樹下一一寶樹高五百由旬枝葉華果次第莊嚴諸
<lb n="0103b16"/>寶樹下皆有師子之座高五由旬亦以大寶而校飾
<lb n="0103b17"/>之爾時諸佛各於此座結跏趺坐如是展轉徧滿三
<lb n="0103b18"/>千大千世界而於釋迦牟尼佛一方所分之身猶故
<lb n="0103b19"/>未盡。</p>
<lb n="0103b20"/>
<p id="pX31p0103b2001" rend="margin-left:1em">此以八背捨三昧之力能變娑婆之穢土而成清
<lb n="0103b21"/>淨之土表淨除見思惑也八背捨釋見化城喻品
<lb n="0103b22"/>中。</p>
<p id="pX31p0103b2202" type="inline" rend="margin-left:1em">△二變八方。</p>
<lb n="0103b23"/>
<p id="pX31p0103b2301">時釋迦牟尼佛欲容受所分身諸佛故八方各更變
<lb n="0103b24"/>二百萬億那由佗國皆令清淨無有地獄餓鬼畜生
<lb n="0103c01"/>及阿修羅又移諸天人置於他土所化之國亦以瑠
<lb n="0103c02"/>璃為地寶樹莊嚴樹高五百由旬枝葉華果次第嚴
<lb n="0103c03"/>飾樹下皆有寶師子座高五由旬種種諸寶以為莊
<lb n="0103c04"/>校亦無大海江河及目真鄰陀山摩訶目真鄰陀山
<lb n="0103c05"/>鐵圍山大鐵圍山須彌山等諸山王通為一佛國土
<lb n="0103c06"/>寶地平正寶交露幔徧覆其上懸諸幡葢燒大寶香
<lb n="0103c07"/>諸天寶華徧布其地。</p>
<lb n="0103c08"/>
<p id="pX31p0103c0801" rend="margin-left:1em">此以八勝處三昧轉變自在之力第二變二百萬
<lb n="0103c09"/>億那由他國皆令清淨表淨除塵沙惑也八勝處
<lb n="0103c10"/>者一內有色相外觀色少觀道未增故須觀少二
<lb n="0103c11"/>內有色相外觀色多觀心既調觀多無妨故言多
<lb n="0103c12"/>三內無色相外觀色少四內無色相外觀色多準
<lb n="0103c13"/>上可解五青勝處若觀青色轉變自在少能多多
<lb n="0103c14"/>能少勝於背捨所見名青勝處六黃勝處七赤勝
<lb n="0103c15"/>處八白勝處俱類青勝處中分別今用四色為勝
<lb n="0103c16"/>處依大智論也若瓔珞經則以四大為四勝處。</p>
<p id="pX31p0103c1619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0103c17"/>三重更變。</p>
<lb n="0103c18"/>
<p id="pX31p0103c1801">釋迦牟尼佛為諸佛當來坐故復於八方各更變二
<lb n="0103c19"/>百萬億那由佗國皆令清淨無有地獄餓鬼畜生及
<lb n="0103c20"/>阿修羅又移諸天人置於他土所化之國亦以瑠璃
<lb n="0103c21"/>為地寶樹莊嚴樹高五百由旬枝葉華果次第莊嚴
<lb n="0103c22"/>樹下皆有寶師子座高五由旬亦以大寶而校飾之
<lb n="0103c23"/>亦無大海江河及目真鄰陀山摩訶目真鄰陀山鐵
<lb n="0103c24"/>圍山大鐵圍山須彌山等諸山王通為一佛國土寶
<lb n="0104a01"/>地平正寶交露幔徧覆其上懸諸幡葢燒大寶香諸
<lb n="0104a02"/>天寶華徧布其地爾時東方釋迦牟尼所分之身百
<lb n="0104a03"/>千萬億那由佗恒河沙等國土中諸佛各各說法來
<lb n="0104a04"/>集於此如是次第十方諸佛皆悉來集坐於八方爾
<lb n="0104a05"/>時一一方四百萬億那由佗國土諸佛如來徧滿其
<lb n="0104a06"/>中。</p>
<lb n="0104a07"/>
<p id="pX31p0104a0701" rend="margin-left:1em">此以十一切處三昧於境無閡所觀普徧之力第
<lb n="0104a08"/>三變二百萬億那由佗國皆令清淨表淨除無明
<lb n="0104a09"/>惑也十一切處者一青一切處還取前背捨勝處
<lb n="0104a10"/>中少青色使徧一切處皆青也二黃一切處三赤
<lb n="0104a11"/>一切處四白一切處五地一切處還取前背捨勝
<lb n="0104a12"/>處中少地色使一切處皆地也六水一切處七火
<lb n="0104a13"/>一切處八風一切處九空一切處還入前空背捨
<lb n="0104a14"/>定使一切處皆空也十識一切處還入前識處背
<lb n="0104a15"/>捨使一切處皆有識也。</p>
<p id="pX31p0104a1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△七與欲開塔五初諸佛
<lb n="0104a16"/>問訊說欲。</p>
<lb n="0104a17"/>
<p id="pX31p0104a1701">是時諸佛各在寶樹下坐師子座皆遣侍者問訊釋
<lb n="0104a18"/>迦牟尼佛各齎寶華滿掬而告之言善男子汝往詣
<lb n="0104a19"/>耆闍崛山釋迦牟尼佛所如我辭曰少病少惱氣力
<lb n="0104a20"/>安樂及菩薩聲聞眾悉安穩不以此寶華散佛供養
<lb n="0104a21"/>而作是言彼某甲佛與欲開此寶塔諸佛遣使亦復
<lb n="0104a22"/>如是。</p>
<lb n="0104a23"/>
<p id="pX31p0104a2301" rend="margin-left:1em">諸佛同與欲開塔如僧中作法與欲意也大集經
<lb n="0104a24"/>明若干佛與欲華嚴經亦說十方若干佛同說華
<lb n="0104b01"/>嚴大品經亦云千佛同說般若皆不云是釋迦分
<lb n="0104b02"/>身準今經者應是分身彼大集等猶帶方便故時
<lb n="0104b03"/>中不顯說是分身耳今經非但數多亦復直說是
<lb n="0104b04"/>我分身咸來與欲開塔也。</p>
<p id="pX31p0104b0411" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋迦指開塔戶。</p>
<lb n="0104b05"/>
<p id="pX31p0104b0501">爾時釋迦牟尼佛見所分身佛悉<anchor xml:id="begd1e29453"/>已<anchor xml:id="endd1e29453"/>來集各各坐於
<lb n="0104b06"/>師子之座皆聞諸佛與欲同開寶塔即從座起住虗
<lb n="0104b07"/>空中一切四眾起立合掌一心觀佛於是釋迦牟尼
<lb n="0104b08"/>佛以右指開七寶塔戶出大音聲如却關鑰開大城
<lb n="0104b09"/>門。</p>
<lb n="0104b10"/>
<p id="pX31p0104b1001" rend="margin-left:1em">開塔表開權見佛表顯實亦是證前復將開後也
<lb n="0104b11"/>如却關鑰者即猶除也關是橫木持其門者鑰即
<lb n="0104b12"/>鏁也表執迹之障除顯本之機動也。</p>
<p id="pX31p0104b1215" type="inline" rend="margin-left:1em">△三四眾皆
<lb n="0104b13"/>同見聞。</p>
<lb n="0104b14"/>
<p id="pX31p0104b1401">即時一切眾會皆見多寶如來於寶塔中坐師子座
<lb n="0104b15"/>全身不散如入禪定又聞其言善哉善哉釋迦牟尼
<lb n="0104b16"/>佛快說是法華經我為聽是經故而來至此爾時四
<lb n="0104b17"/>眾等見過去無量千萬億劫滅度佛說如是言歎未
<lb n="0104b18"/>曾有以天寶華聚散多寶佛及釋迦牟尼佛上。</p>
<lb n="0104b19"/>
<p id="pX31p0104b1901" rend="margin-left:1em">△四二佛分座而坐。</p>
<lb n="0104b20"/>
<p id="pX31p0104b2001">爾時多寶佛於寶塔中分半座與釋迦牟尼佛而作
<lb n="0104b21"/>是言釋迦牟尼佛可就此座即時釋迦牟尼佛入其
<lb n="0104b22"/>塔中坐其半座結跏趺坐。</p>
<lb n="0104b23"/>
<p id="pX31p0104b2301" rend="margin-left:1em">古佛塔現示滅而不滅釋迦入塔示生而不生不
<lb n="0104b24"/>生不滅故竝坐表之又多寶久滅今出證經生不
<lb n="0104c01"/>生也往昔滅度猶現全身滅非滅也既非生滅常
<lb n="0104c02"/>住不移可表法身釋迦入塔二身相稱如智稱境
<lb n="0104c03"/>故可表報分身表應文理自成如境智相冥故能
<lb n="0104c04"/>起應可表應身。</p>
<p id="pX31p0104c0407" type="inline" rend="margin-left:1em">△五四眾念請加被。</p>
<lb n="0104c05"/>
<p id="pX31p0104c0501">爾時大眾見二如來在七寶塔中師子座上結跏趺
<lb n="0104c06"/>坐各作是念佛坐高遠惟願如來以神通力令我等
<lb n="0104c07"/>輩俱處虗空即時釋迦牟尼佛以神通力接諸大眾
<lb n="0104c08"/>皆在虗空。</p>
<lb n="0104c09"/>
<p id="pX31p0104c0901" rend="margin-left:1em">△三明釋迦唱募三初明大聲唱募。</p>
<lb n="0104c10"/>
<p id="pX31p0104c1001">以大音聲普告四眾誰能於此娑婆國土廣說妙法
<lb n="0104c11"/>華經今正是時。</p>
<lb n="0104c12"/>
<p id="pX31p0104c1201" rend="margin-left:1em">△二明付囑時至。</p>
<lb n="0104c13"/>
<p id="pX31p0104c1301">如來不久當入涅槃。</p>
<lb n="0104c14"/>
<p id="pX31p0104c1401" rend="margin-left:1em">△三明付囑有在。</p>
<lb n="0104c15"/>
<p id="pX31p0104c1501">佛欲以此妙法華經付囑有在。</p>
<lb n="0104c16"/>
<p id="pX31p0104c1601" rend="margin-left:1em">有在者若佛在世隨機利物自說正法無待他人
<lb n="0104c17"/>今佛化緣既盡欲令此法利益無窮故須付囑流
<lb n="0104c18"/>通也付囑有在者此有二意一近令有在付八萬
<lb n="0104c19"/>二萬舊住菩薩此土弘宣二遠令有在付本弟子
<lb n="0104c20"/>下方千界微塵數菩薩令觸處流通。</p>
<p id="pX31p0104c2015" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌三
<lb n="0104c21"/>初頌多寶滅度。</p>
<lb n="0104c22"/>
<p id="pX31p0104c2201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0104c23"/>
<p id="pX31p0104c2301">聖主世尊雖久滅度在寶塔中尚為法來諸人云何
<lb n="0104c24"/>不勤為法此佛滅度無央數劫處處聽法以難遇故
<lb n="0105a01"/>彼佛本願我滅度後在在所往常為聽法。</p>
<lb n="0105a02"/>
<p id="pX31p0105a0201" rend="margin-left:1em">△二頌分身遠集。</p>
<lb n="0105a03"/>
<p id="pX31p0105a0301">又我分身無量諸佛如恒沙等來欲聽法及見滅度
<lb n="0105a04"/>多寶如來各捨妙土及弟子眾天人龍神諸供養事
<lb n="0105a05"/>令法久住故來至此為坐諸佛以神通力移無量眾
<lb n="0105a06"/>令國清淨諸佛各各詣寶樹下如清淨池蓮華莊嚴
<lb n="0105a07"/>其寶樹下諸師子座佛坐其上光明嚴飾如夜闇中
<lb n="0105a08"/>然大炬火身出妙香徧十方國眾生蒙熏喜不自勝
<lb n="0105a09"/>譬如大風吹小樹枝以是方便令法久住。</p>
<lb n="0105a10"/>
<p id="pX31p0105a1001" rend="margin-left:1em">此八行半頌分身佛集上文有七今文甚略仍不
<lb n="0105a11"/>次第初三行頌第二應集義兼大樂說欲見及以
<lb n="0105a12"/>請集次一行頌土淨次四行半頌諸佛同來。</p>
<p id="pX31p0105a1218" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0105a13"/>頌釋迦付囑二初舉三佛以勸流通三初募覔其
<lb n="0105a14"/>人。</p>
<lb n="0105a15"/>
<p id="pX31p0105a1501">告諸大眾我滅度後誰能護持讀說斯經今於佛前
<lb n="0105a16"/>自說誓言。</p>
<lb n="0105a17"/>
<p id="pX31p0105a1701" rend="margin-left:1em">自制其心名之曰誓必須弘經約心不退。</p>
<p id="pX31p0105a1717" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉
<lb n="0105a18"/>勸流通。</p>
<lb n="0105a19"/>
<p id="pX31p0105a1901">其多寶佛雖久滅度以大誓願而師子吼多寶如來
<lb n="0105a20"/>及與我身所集化佛當知此意諸佛子等誰能護法
<lb n="0105a21"/>當發大願令得久住。</p>
<lb n="0105a22"/>
<p id="pX31p0105a2201" rend="margin-left:1em">△三釋勸之意。</p>
<lb n="0105a23"/>
<p id="pX31p0105a2301">其有能護此經法者則為供養我及多寶此多寶佛
<lb n="0105a24"/>處於寶塔常遊十方為是經故亦復供養諸來化佛
<lb n="0105b01"/>莊嚴光飾諸世界者若說此經則為見我多寶如來
<lb n="0105b02"/>及諸化佛。</p>
<lb n="0105b03"/>
<p id="pX31p0105b0301" rend="margin-left:1em">能持此經即是供養三佛及見三佛以釋勸意也。</p>
<lb n="0105b04"/>
<p id="pX31p0105b0401" rend="margin-left:1em">△二舉難持法勸流通三初正舉勸三初誡勸發
<lb n="0105b05"/>願。</p>
<lb n="0105b06"/>
<p id="pX31p0105b0601">諸善男子各諦思惟此為難事宜發大願。</p>
<lb n="0105b07"/>
<p id="pX31p0105b0701" rend="margin-left:1em">△二舉難持勸。</p>
<lb n="0105b08"/>
<p id="pX31p0105b0801">諸餘經典數如恒沙雖說此等未足為難若接須彌
<lb n="0105b09"/>擲置佗方無數佛土亦未為難若以足指動大千界
<lb n="0105b10"/>遠擲佗國亦未為難若立有頂為眾演說無量餘經
<lb n="0105b11"/>亦未為難若佛滅後於惡世中能說此經是則為難
<lb n="0105b12"/>假使有人手把虗空而以遊行亦未為難於我滅度
<lb n="0105b13"/>若自書持若使人書是則為難若以大地置足甲上
<lb n="0105b14"/>升於梵天亦未為難佛滅度後於惡世中暫讀此經
<lb n="0105b15"/>是則為難假使劫燒擔負乾艸入中不燒亦未為難
<lb n="0105b16"/>我滅度後若持此經為一人說是則為難若持八萬
<lb n="0105b17"/>四千法藏十二部經為人演說令諸聽者得六神通
<lb n="0105b18"/>雖能如是亦未為難於我滅度聽受此經問其義趣
<lb n="0105b19"/>是則為難若人說法令千萬億無量無數恒沙眾生
<lb n="0105b20"/>得阿羅漢具六神通雖有是益亦未為難於我滅後
<lb n="0105b21"/>若能奉持如斯經典是則為難。</p>
<lb n="0105b22"/>
<p id="pX31p0105b2201" rend="margin-left:1em">八萬四千及十二部皆通大小若通於小但令聽
<lb n="0105b23"/>者得小乘神通亦未為難若立有頂此約不得通
<lb n="0105b24"/>者為況故知圓經暫讀暫說誠為不易。</p>
<p id="pX31p0105b2416" type="inline" rend="margin-left:1em">△三釋難
<lb n="0105c01"/>持意。</p>
<lb n="0105c02"/>
<p id="pX31p0105c0201">我為佛道於無量土從始至今廣說諸經而於其中
<lb n="0105c03"/>此經第一若有能持則持佛身。</p>
<lb n="0105c04"/>
<p id="pX31p0105c0401" rend="margin-left:1em">若有能持則持佛身此意豈易則持佛身者經有
<lb n="0105c05"/>體宗用三衣座室三即三身故體室
(約同體故)
即法身
<lb n="0105c06"/>
(中理)
宗座即報身
(空智)
用衣
(約和光利物故)
即應身
(假)
也。</p>
<p id="pX31p0105c0623" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0105c07"/>釋勸意三初重募持經之人。</p>
<lb n="0105c08"/>
<p id="pX31p0105c0801">諸善男子於我滅後誰能受持讀誦此經今於佛前
<lb n="0105c09"/>自說誓言。</p>
<lb n="0105c10"/>
<p id="pX31p0105c1001" rend="margin-left:1em">△二能持難持佛喜。</p>
<lb n="0105c11"/>
<p id="pX31p0105c1101">此經難持若暫持者我則歡喜諸佛亦然如是之人
<lb n="0105c12"/>諸佛所歎。</p>
<lb n="0105c13"/>
<p id="pX31p0105c1301" rend="margin-left:1em">△三能持則成勝行。</p>
<lb n="0105c14"/>
<p id="pX31p0105c1401">是則勇猛是則精進是名持戒行頭陀者則為疾得
<lb n="0105c15"/>無上佛道能於來世讀持此經是真佛子住淳善地
<lb n="0105c16"/>佛滅度後能解其義是諸天人世間之眼於恐畏世
<lb n="0105c17"/>能須臾說一切天人皆應供養。</p>
<lb n="0105c18"/>
<p id="pX31p0105c1801" rend="margin-left:1em">恐畏世者梵云颰陀此云賢
(劫有千佛故)
梵云沙悖此
<lb n="0105c19"/>云恐畏
(而又具五濁八苦故)
劫之異名耳。</p>卷第四<lb n="0106a01"/>妙法蓮華經科註卷第五<lb n="0106a02"/>
<lb n="0106a03"/>
<p id="pX31p0106a0301" rend="margin-left:1em">△二提婆品引往弘經彼我得益以證功德深重
<lb n="0106a04"/>二初品目。</p>
<lb n="0106a05"/>
<p id="pX31p0106a0501">妙法蓮華經提婆達多品第十二
(正經曰梵士品)
</p>
<lb n="0106a06"/>
<p id="pX31p0106a0601" rend="margin-left:1em">提婆達多亦言提婆達兜亦言調婆達亦言調達
<lb n="0106a07"/>此云天熱以其應行三逆所以生時人天心熱因
<lb n="0106a08"/>此立名即因緣釋也問惡人出世何名感應答令
<lb n="0106a09"/>無量人不敢造惡亦具四悉見者喜<anchor xml:id="begd1e29906"/>己<anchor xml:id="endd1e29906"/>身不作即
<lb n="0106a10"/>世界不作善生即為人不作惡邊即對治無障果
<lb n="0106a11"/>事即第一義前三教逆只是逆今即逆而順是圓
<lb n="0106a12"/>教意本迹者本地清凉眾生煩惱故菩薩示熱同
<lb n="0106a13"/>其病行而度脫之大經云提婆達多必不破僧報
<lb n="0106a14"/>恩經云若有人言提婆達多實是惡人入阿鼻獄
<lb n="0106a15"/>者無有是處大雲經云提婆達多不可思議所修
<lb n="0106a16"/>行業同於如來。</p>
<p id="pX31p0106a1607" type="inline" rend="margin-left:1em">○鳩摩羅什譯此經竟命僧睿講
<lb n="0106a17"/>之睿開為九轍又有二十八品生起則元有二十
<lb n="0106a18"/>八品後因長安宮人請此品淹留在內江東所傳
<lb n="0106a19"/>止得二十七品梁有滿法師講經一百遍於長沙
<lb n="0106a20"/>郡燒身仍以此品安持品之前然以彼自私安未
<lb n="0106a21"/>聞天下陳有南嶽大師次此品在寶塔之後晚以
<lb n="0106a22"/>正法華勘之甚相應今四瀆混和見長安舊本故
<lb n="0106a23"/>知二師安次深得經意。</p>
<p id="pX31p0106a2310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初明昔日達
<lb n="0106a24"/>多通經釋迦成道二明今日文殊通經龍女成佛
<lb n="0106b01"/>初文又三初昔師弟持經相二結會古今三斷疑
<lb n="0106b02"/>勸信初文又二初長行二偈頌初文又四初求法
<lb n="0106b03"/>時節。</p>
<lb n="0106b04"/>
<p id="pX31p0106b0401">爾時佛告諸菩薩及天人四眾吾於過去無量劫中
<lb n="0106b05"/>求法華經無有懈倦。</p>
<lb n="0106b06"/>
<p id="pX31p0106b0601" rend="margin-left:1em">△二正明求法二初明發願。</p>
<lb n="0106b07"/>
<p id="pX31p0106b0701">於多劫中常作國王發願求於無上菩提心不退轉。</p>
<lb n="0106b08"/>
<p id="pX31p0106b0801" rend="margin-left:1em">△二明修行二初明欲滿檀那勤行布施。</p>
<lb n="0106b09"/>
<p id="pX31p0106b0901">為欲滿足六波羅蜜勤行布施心無恡惜象馬七珍
<lb n="0106b10"/>國土妻子奴婢僕從頭目髓腦身肉手足不惜軀命。</p>
<lb n="0106b11"/>
<p id="pX31p0106b1101" rend="margin-left:1em">為欲滿足六波羅蜜者然菩薩之道願行相扶既
<lb n="0106b12"/>發大願必須修行言六波羅蜜者即是菩薩正行
<lb n="0106b13"/>之本也故上文云為求菩薩者說應六波羅蜜勤
<lb n="0106b14"/>行布施即是檀那此翻布施者內有信心外有福
<lb n="0106b15"/>田中有財物三者和合而運捨心能破慳貪是名
<lb n="0106b16"/>為檀然施有二種一財二法財施謂飲食衣服田
<lb n="0106b17"/>宅六畜奴婢珍寶一切<anchor xml:id="begd1e30012"/>己<anchor xml:id="endd1e30012"/>所有資身之具及以妻
<lb n="0106b18"/>子乃至身命皆屬財施故云捨身猶屬財施隨有
<lb n="0106b19"/>須者悉能施與皆名檀也法施者若從諸佛及善
<lb n="0106b20"/>知識聞說世出世間善法若從經論中自以觀行
<lb n="0106b21"/>力而能諦了以清淨心為人演說皆名法施若菩
<lb n="0106b22"/>薩以質直心行此二種皆名檀也波羅蜜梵語然
<lb n="0106b23"/>諸經論所譯不同今略約三種一云事究竟二名
<lb n="0106b24"/>到彼岸三曰度無極謂菩薩修此六法能究竟成
<lb n="0106c01"/>就通別二種因果一切自行化他之事故云事究
<lb n="0106c02"/>竟也乘此六法能從二種生死此岸到二種涅槃
<lb n="0106c03"/>彼岸故名到彼岸又因此六法能度通別二種事
<lb n="0106c04"/>理諸法之曠遠故云度無極也菩薩於檀中能具
<lb n="0106c05"/>修五種心者是時布施名波羅蜜何等為五一知
<lb n="0106c06"/>施實相二起慈悲心三發願四迴向五具足方便
<lb n="0106c07"/>知施實相者謂能施所受中間財物三者皆空也
<lb n="0106c08"/>起慈悲心者須知布施三法俱空名實相施而常
<lb n="0106c09"/>運慈悲心欲因此施拔一切苦與一切樂也發願
<lb n="0106c10"/>者冀因此施得成無上佛果不求人天二乘果報
<lb n="0106c11"/>也迴向者於所施時迴此功德向薩婆若海普及
<lb n="0106c12"/>一切羣生也具足方便者能於布施一法旋轉通
<lb n="0106c13"/>達一切佛法徧修諸行也菩薩若能運此五心隨
<lb n="0106c14"/>有皆施因中說果亦名事究竟到彼岸而度無極。</p>
<lb n="0106c15"/>
<p id="pX31p0106c1501" rend="margin-left:1em">△二明為滿般若推求妙法。</p>
<lb n="0106c16"/>
<p id="pX31p0106c1601">時世人民壽命無量為於法故捐捨國位委政太子
<lb n="0106c17"/>擊鼓宣令四方求法誰能為我說大乘者吾當終身
<lb n="0106c18"/>供給走使。</p>
<lb n="0106c19"/>
<p id="pX31p0106c1901" rend="margin-left:1em">梵云般若此翻智慧謂照了一切諸法皆不可得
<lb n="0106c20"/>而能通達一切無礙也然智慧有三種一聲聞二
<lb n="0106c21"/>支佛三如來於聲聞中自有三種謂學及無學非
<lb n="0106c22"/>學非無學等乃至辟支佛智等如來智慧者菩薩
<lb n="0106c23"/>從初發心<anchor xml:id="begd1e30096"/>已<anchor xml:id="endd1e30096"/>來行六波羅蜜破魔軍眾及諸煩惱
<lb n="0106c24"/>得一切智以成佛道乃至入無餘涅槃隨本願力
<lb n="0107a01"/>從是中間所有智慧總相別相一切盡知是名佛
<lb n="0107a02"/>智若菩薩以質直清淨心修此三種智慧者是名
<lb n="0107a03"/>般若波羅蜜仍於其中具五種心一者了智慧實
<lb n="0107a04"/>相非境非智心無所得而能徧學三乘智慧及一
<lb n="0107a05"/>切世間智見等餘四準上檀中記也。</p>
<p id="pX31p0107a0515" type="inline" rend="margin-left:1em">△三求得法
<lb n="0107a06"/>師。</p>
<lb n="0107a07"/>
<p id="pX31p0107a0701">時有仙人來白王言我有大乘名玅法蓮華經若不
<lb n="0107a08"/>違我當為宣說。</p>
<lb n="0107a09"/>
<p id="pX31p0107a0901" rend="margin-left:1em">△四受法奉行。</p>
<lb n="0107a10"/>
<p id="pX31p0107a1001">王聞仙言歡喜踊躍即隨仙人供給所須採果汲水
<lb n="0107a11"/>拾薪設食乃至以身而為牀座身心無倦于時奉事
<lb n="0107a12"/>經於千歲為於法故精勤給侍令無所乏。</p>
<lb n="0107a13"/>
<p id="pX31p0107a1301" rend="margin-left:1em">上文既云時世人民壽命無量此則如來往昔因
<lb n="0107a14"/>中修菩薩行動經無量劫至若投身飼虎割肉濟
<lb n="0107a15"/>鷹身為橋梁肉充魚米四攝同事靡所不為作雪
<lb n="0107a16"/>山童子以半偈而棄捨全身為世國君求妙法執
<lb n="0107a17"/>勞千歲輕生重法報德詶恩自非均高下齊聖凡
<lb n="0107a18"/>一賢愚泯彼此其孰能至此故今道成覺滿彌歷
<lb n="0107a19"/>劫塵復露始因難行之行將欲規誘後進覩此異
<lb n="0107a20"/>迹拊臆捫心先聖尚爾我何人哉見賢思齊良有
<lb n="0107a21"/>故也。</p>
<p id="pX31p0107a2103" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌五初頌求法時節。</p>
<lb n="0107a22"/>
<p id="pX31p0107a2201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0107a23"/>
<p id="pX31p0107a2301">我念過去劫為求大法故。</p>
<lb n="0107a24"/>
<p id="pX31p0107a2401" rend="margin-left:1em">△二頌正明求法。</p>
<lb n="0107b01"/>
<p id="pX31p0107b0101">難作世國王不貪五欲樂椎鐘告四方誰有大法者
<lb n="0107b02"/>若為我解說身當為奴僕。</p>
<lb n="0107b03"/>
<p id="pX31p0107b0301" rend="margin-left:1em">△三頌得說法師。</p>
<lb n="0107b04"/>
<p id="pX31p0107b0401">時有阿私仙來白於大王我有微妙法世間所希有
<lb n="0107b05"/>若能修行者吾當為汝說。</p>
<lb n="0107b06"/>
<p id="pX31p0107b0601" rend="margin-left:1em">阿私此云無比又云端正即達多往世名。</p>
<p id="pX31p0107b0617" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌
<lb n="0107b07"/>受法奉行。</p>
<lb n="0107b08"/>
<p id="pX31p0107b0801">時王聞仙言心生大喜悅即便隨仙人供給於所須
<lb n="0107b09"/>採薪及果蓏隨時恭敬與情存妙法故身心無懈倦
<lb n="0107b10"/>普為諸眾生勤求於大法。</p>
<lb n="0107b11"/>
<p id="pX31p0107b1101" rend="margin-left:1em">木實曰果草實曰蓏。</p>
<p id="pX31p0107b1109" type="inline" rend="margin-left:1em">△五明結證勸信。</p>
<lb n="0107b12"/>
<p id="pX31p0107b1201">亦不為<anchor xml:id="begd1e30243"/>己<anchor xml:id="endd1e30243"/>身及以五欲樂故為大國王勤求獲此法
<lb n="0107b13"/>遂致得成佛今故為汝說。</p>
<lb n="0107b14"/>
<p id="pX31p0107b1401" rend="margin-left:1em">△二結會古今二初正結會古今。</p>
<lb n="0107b15"/>
<p id="pX31p0107b1501">佛告諸比丘爾時王者則我身是時仙人者今提婆
<lb n="0107b16"/>達多是。</p>
<lb n="0107b17"/>
<p id="pX31p0107b1701" rend="margin-left:1em">△二明師弟功滿二初明弟子因報<anchor xml:id="begd1e30268"/>已<anchor xml:id="endd1e30268"/>滿三初明
<lb n="0107b18"/>因滿。</p>
<lb n="0107b19"/>
<p id="pX31p0107b1901">由提婆達多善知識故令我具足六波羅蜜慈悲喜
<lb n="0107b20"/>捨。</p>
<lb n="0107b21"/>
<p id="pX31p0107b2101" rend="margin-left:1em">善知識有三一外護二同行三教授止觀云夫外
<lb n="0107b22"/>護者不揀黑白但能營理所須莫見過莫觸惱莫
<lb n="0107b23"/>帆舉而致損壞如母養兒如虎<g ref="CB03340"/>子調理得所舊
<lb n="0107b24"/>行道人乃能為耳是名外護善知識二同行者更
<lb n="0107c01"/>相䇿發不昏不散日有其新切磋琢磨同心齊志
<lb n="0107c02"/>如乘一船互相敬重如視世尊是名同行善知識
<lb n="0107c03"/>三教授者內外方便通塞妨障皆能決了善巧說
<lb n="0107c04"/>法示教利喜轉破人心是名教授善知識具足波
<lb n="0107c05"/>羅蜜者度義甚多如大論說捨依正名檀防止七
<lb n="0107c06"/>支名戒打罵不報名忍為事始終名精進四禪八
<lb n="0107c07"/>定名禪分地息諍名般若此就三藏明六度義又
<lb n="0107c08"/>引月藏經就第一義圓明六度其略云若行若坐
<lb n="0107c09"/>捨攀緣想是檀捨攀緣不息是尸於境界不生瘡
<lb n="0107c10"/>疣是羼不捨於離是精通於事心不放逸是禪於
<lb n="0107c11"/>諸法體性無生是般若等此舉初後大槩而<anchor xml:id="begd1e30328"/>已<anchor xml:id="endd1e30328"/>又
<lb n="0107c12"/>於法界次第略引餘之四度陳之使披閱者知其
<lb n="0107c13"/>大綱二尸波羅蜜此云好善謂好行善道不自放
<lb n="0107c14"/>逸者也或受戒行善或不受戒行善皆名尸羅也
<lb n="0107c15"/>略說有二種一者在家二者出家在家尸羅謂三
<lb n="0107c16"/>歸五戒八戒是也出家尸羅謂沙彌沙彌尼十戒
<lb n="0107c17"/>式叉摩那尼六法戒比丘比丘尼具足戒乃至三
<lb n="0107c18"/>千威儀八萬律行也至若菩薩十重四十八輕則
<lb n="0107c19"/>通在家出家此名共戒也若菩薩以質直清淨心
<lb n="0107c20"/>住此二種尸羅中兼能具五種心而修習之此尸
<lb n="0107c21"/>羅名波羅蜜五者一知尸羅實相雖罪不可得而
<lb n="0107c22"/>好行善道不自放逸三羼提波羅蜜此云忍辱謂
<lb n="0107c23"/>內心能忍外所忍境故以名焉忍有二種一生忍
<lb n="0107c24"/>二法忍於生忍中仍有二種一於恭敬供養中能
<lb n="0108a01"/>忍受心不生著不起憍逸二於瞋罵陵害中不生
<lb n="0108a02"/>嫌恨怨惱故總名生忍也法忍亦二種一者非心
<lb n="0108a03"/>法謂寒熱風雨饑渴交煎老病死等二者生法謂
<lb n="0108a04"/>瞋恚憂愁疑悔淫欲驕慢諸邪見等菩薩於此二
<lb n="0108a05"/>法安然不動是名法忍四者毗梨耶此云精進謂
<lb n="0108a06"/>勤修善法不自放逸故得名也亦有二種一身二
<lb n="0108a07"/>心身者勤修善法行道禮誦講說勸導開蒙革頑
<lb n="0108a08"/>名身精進心者勤運善念心心相次令不斷絕名
<lb n="0108a09"/>心精進復次勤修施戒善法名身精進勤修忍辱
<lb n="0108a10"/>禪定智慧名心精進五者禪波羅蜜此云思惟修
<lb n="0108a11"/>謂一切攝心繫念學諸三昧皆名思惟修亦有二
<lb n="0108a12"/>種一世間二出世間一世禪謂根本四禪四無量
<lb n="0108a13"/>心四無色定等此是凡夫所行禪也二出世禪仍
<lb n="0108a14"/>有兩種一出世禪二出世上上禪出世者謂六妙
<lb n="0108a15"/>門十六特勝通明九想八念十想八背捨八勝處
<lb n="0108a16"/>十一切處練禪十四變化願智頂禪無諍三昧王
<lb n="0108a17"/>三昧師子奮迅超越三昧乃至三明六通如是等
<lb n="0108a18"/>類皆名出世禪亦名二乘共禪二出世上上禪者
<lb n="0108a19"/>謂自性等九種大禪首楞嚴等百八三昧諸佛不
<lb n="0108a20"/>動等一百二十三昧皆名出世上上禪亦名不共
<lb n="0108a21"/>禪謂不與凡夫二乘共也慈悲喜捨者此四皆名
<lb n="0108a22"/>無量心者從境得名以所緣眾生無量故能緣之
<lb n="0108a23"/>心亦隨境無量故四皆受無量心名一慈者能與
<lb n="0108a24"/>他樂之心二悲者能拔他苦之心三喜者慶他得
<lb n="0108b01"/>樂生歡悅之心四捨者緣他無憎愛之心此等四
<lb n="0108b02"/>心無有瞋恨怨惱廣大無量遍滿十方名四無量
<lb n="0108b03"/>心亦曰四無量定此四各有生緣法緣無緣三種
<lb n="0108b04"/>不同三藏生緣二乘但為自調止可攝入定學菩
<lb n="0108b05"/>薩為度一切別修四無量心若至果成得名大慈
<lb n="0108b06"/>大悲大喜大捨通教法緣三乘同修而亦自他利
<lb n="0108b07"/>別別教次第修三圓教一心圓具迹四本一也。</p>
<p id="pX31p0108b0719" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0108b08"/>二明果圓。</p>
<lb n="0108b09"/>
<p id="pX31p0108b0901">三十二相八十種好紫磨金色十力四無所畏四攝
<lb n="0108b10"/>法十八不共神通道力成等正覺廣度眾生。</p>
<lb n="0108b11"/>
<p id="pX31p0108b1101" rend="margin-left:1em">三十二相八十種好十八不共十力四無所畏諸
<lb n="0108b12"/>經論乃廣說故今不煩舉四攝法者一布施攝菩
<lb n="0108b13"/>薩以無所捨心行於財法二種布施若為樂財眾
<lb n="0108b14"/>生即以財施而攝取之若為樂法眾生即以法施
<lb n="0108b15"/>而攝取之二愛語攝菩薩若以善輭之言隨順一
<lb n="0108b16"/>切眾生安慰開喻則一切眾生之所樂聞因是生
<lb n="0108b17"/>親愛心依附受道三利行攝菩薩隨起身口意行
<lb n="0108b18"/>能令一切眾生各沾利益四同事攝菩薩用法眼
<lb n="0108b19"/>明見眾生根緣隨有同欣之者即分形散影普和
<lb n="0108b20"/>其光同彼事業各使沾益此四通稱攝者眾生情
<lb n="0108b21"/>所愛者即是此之四法若用此四法同情接引則
<lb n="0108b22"/>眾生方乃依附然後導以大乘正道而度脫之故
<lb n="0108b23"/>云先以欲鈎牽後令入佛道正覺者離邪曰正背
<lb n="0108b24"/>妄曰覺。</p>
<p id="pX31p0108b2404" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結由益。</p>
<lb n="0108c01"/>
<p id="pX31p0108c0101">皆因提婆達多善知識故。</p>
<lb n="0108c02"/>
<p id="pX31p0108c0201" rend="margin-left:1em">△二明法師妙果當成三初明果成。</p>
<lb n="0108c03"/>
<p id="pX31p0108c0301">告諸四眾提婆達多却後過無量劫當得成佛號曰
<lb n="0108c04"/>天王如來應供正徧知明行足善逝世間解無上士
<lb n="0108c05"/>調御丈夫天人師佛世尊世界名天道。</p>
<lb n="0108c06"/>
<p id="pX31p0108c0601" rend="margin-left:1em">△二明化度。</p>
<lb n="0108c07"/>
<p id="pX31p0108c0701">時天王佛住世二十中劫廣為眾生說於妙法恒河
<lb n="0108c08"/>沙眾生得阿羅漢果無量眾生發緣覺心恒河沙眾
<lb n="0108c09"/>生發無上道心得無生忍至不退轉。</p>
<lb n="0108c10"/>
<p id="pX31p0108c1001" rend="margin-left:1em">△三滅後益。</p>
<lb n="0108c11"/>
<p id="pX31p0108c1101">時天王佛般涅槃後正法住世二十中劫全身舍利
<lb n="0108c12"/>起七寶塔高六十由旬縱廣四十由旬諸天人民悉
<lb n="0108c13"/>以雜華末香燒香塗香衣服瓔珞幢幡寶葢伎樂歌
<lb n="0108c14"/>頌禮拜供養七寶妙塔無量眾生得阿羅漢果無量
<lb n="0108c15"/>眾生悟辟支佛不可思議眾生發菩提心至不退轉。</p>
<lb n="0108c16"/>
<p id="pX31p0108c1601" rend="margin-left:1em">△三斷疑勸信。</p>
<lb n="0108c17"/>
<p id="pX31p0108c1701">佛告諸比丘未來世中若有善男子善女人聞妙法
<lb n="0108c18"/>華經提婆達多品淨心信敬不生疑惑者不墮地獄
<lb n="0108c19"/>餓鬼畜生生十方佛前所生之處常聞此經若生人
<lb n="0108c20"/>天中受勝妙樂若在佛前蓮華化生。</p>
<lb n="0108c21"/>
<p id="pX31p0108c2101" rend="margin-left:1em">蓮華化生者胎經云蓮華生者非胎卵濕化之化
<lb n="0108c22"/>生也非化而言化耳請觀音經云蓮華化生為父
<lb n="0108c23"/>母無量壽觀經云華臺久者為胎生實非胎也例
<lb n="0108c24"/>如蓮華生者亦稱濕卵而非濕卵非胎卵濕化之
<lb n="0109a01"/>化生者不同界內四生中之化生如諸天化生仍
<lb n="0109a02"/>在父膝等生況同四趣中耶今言化生者忽然而
<lb n="0109a03"/>有如藥王中云於淨德王家忽然化生亦稱濕卵
<lb n="0109a04"/>等者但以蓮華生濕未剖如濕如卵含在華內義
<lb n="0109a05"/>之如胎也。</p>
<p id="pX31p0109a0505" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明今日文殊通經龍女成佛二初
<lb n="0109a06"/>明文殊通經五初智積請退。</p>
<lb n="0109a07"/>
<p id="pX31p0109a0701">於時下方多寶世尊所從菩薩名曰智積白多寶佛
<lb n="0109a08"/>當還本土。</p>
<lb n="0109a09"/>
<p id="pX31p0109a0901" rend="margin-left:1em">智積謂多寶為證經故出勸物流通既訖是故請
<lb n="0109a10"/>還。</p>
<p id="pX31p0109a1002" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋尊止之。</p>
<lb n="0109a11"/>
<p id="pX31p0109a1101">釋迦牟尼佛告智積曰善男子且待須臾此有菩薩
<lb n="0109a12"/>名文殊師利可與相見論說妙法可還本土。</p>
<lb n="0109a13"/>
<p id="pX31p0109a1301" rend="margin-left:1em">釋尊止之者雖迹門事訖本門未彰故託在文殊
<lb n="0109a14"/>以留多寶佛之密意非菩薩所知。</p>
<p id="pX31p0109a1414" type="inline" rend="margin-left:1em">△三文殊尋來。</p>
<lb n="0109a15"/>
<p id="pX31p0109a1501">爾時文殊師利坐千葉蓮華大如車輪俱來菩薩亦
<lb n="0109a16"/>坐寶蓮華從於大海娑竭羅龍宮自然涌出住虗空
<lb n="0109a17"/>中詣靈鷲山從蓮華下至於佛所頭面敬禮二世尊
<lb n="0109a18"/>足修敬<anchor xml:id="begd1e30640"/>已<anchor xml:id="endd1e30640"/>畢往智積所共相慰問却坐一面。</p>
<lb n="0109a19"/>
<p id="pX31p0109a1901" rend="margin-left:1em">問文殊序中在座今云何自海而來今為答之豈
<lb n="0109a20"/>以凡情而度聖境不起此會於海化物義亦何辜
<lb n="0109a21"/>亦可在序一期益訖去時豈要白知來時大利方
<lb n="0109a22"/>生與眾自海而至或當彼有廣文具有出會之語
<lb n="0109a23"/>而傳至此者略耳問三千世界之外各四百萬億
<lb n="0109a24"/>無復大海文殊何故仍云從海涌出答事釋未爽
<lb n="0109b01"/>況不思議今以三義通之一者既移天人及變大
<lb n="0109b02"/>海若從所移處來應無遠弊二者海眾縱移而龍
<lb n="0109b03"/>宮不動龍謂不動而所居<anchor xml:id="begd1e30674"/>已<anchor xml:id="endd1e30674"/>變從變而不變處來
<lb n="0109b04"/>有何不可三者無緣者被移有緣者今來此不思
<lb n="0109b05"/>議山海宛然令眾不見但是變見非謂改體文殊
<lb n="0109b06"/>既不起而往其土亦即穢而淨故淨名云移置佗
<lb n="0109b07"/>土都不使人有往來想此中乃使有往來想而本
<lb n="0109b08"/>不移故知有其機者則土變眾移而尚來無其緣
<lb n="0109b09"/>者土復眾來而不至所以理雖無動化事成規故
<lb n="0109b10"/>使所見不同來往時異菩薩化儀尚爾豈佛設變
<lb n="0109b11"/>同凡。</p>
<p id="pX31p0109b1103" type="inline" rend="margin-left:1em">△四智積問化。</p>
<lb n="0109b12"/>
<p id="pX31p0109b1201">智積菩薩問文殊師利仁往龍宮所化眾生其數幾
<lb n="0109b13"/>何。</p>
<lb n="0109b14"/>
<p id="pX31p0109b1401" rend="margin-left:1em">△五文殊決答七初答利益甚眾。</p>
<lb n="0109b15"/>
<p id="pX31p0109b1501">文殊師利言其數無量不可稱計非口所宣非心所
<lb n="0109b16"/>測且待須臾自當證知。</p>
<lb n="0109b17"/>
<p id="pX31p0109b1701" rend="margin-left:1em">△二蒙益者集證。</p>
<lb n="0109b18"/>
<p id="pX31p0109b1801">所言未竟無數菩薩坐寶蓮華從海涌出詣靈鷲山
<lb n="0109b19"/>住在虗空。</p>
<lb n="0109b20"/>
<p id="pX31p0109b2001" rend="margin-left:1em">△三皆是文殊化。</p>
<lb n="0109b21"/>
<p id="pX31p0109b2101">此諸菩薩皆是文殊師利之所化度具菩薩行皆共
<lb n="0109b22"/>論說六波羅蜜。</p>
<lb n="0109b23"/>
<p id="pX31p0109b2301" rend="margin-left:1em">△四聲聞先稟小。</p>
<lb n="0109b24"/>
<p id="pX31p0109b2401">本聲聞人在虗空中說聲聞行。</p>
<lb n="0109c01"/>
<p id="pX31p0109c0101" rend="margin-left:1em">先稟權教住二乘道但說斷生死。</p>
<p id="pX31p0109c0114" type="inline" rend="margin-left:1em">△五今聞實住
<lb n="0109c02"/>大。</p>
<lb n="0109c03"/>
<p id="pX31p0109c0301">今皆修行大乘空義。</p>
<lb n="0109c04"/>
<p id="pX31p0109c0401" rend="margin-left:1em">今聞實教悉住大乘法也。</p>
<p id="pX31p0109c0411" type="inline" rend="margin-left:1em">△六文殊結利益。</p>
<lb n="0109c05"/>
<p id="pX31p0109c0501">文殊師利謂智積曰於海教化其事如是。</p>
<lb n="0109c06"/>
<p id="pX31p0109c0601" rend="margin-left:1em">△七智積偈讚歎。</p>
<lb n="0109c07"/>
<p id="pX31p0109c0701">爾時智積菩薩以偈讚曰。</p>
<lb n="0109c08"/>
<p id="pX31p0109c0801">大智德勇健化度無量眾今此諸大會及我皆<anchor xml:id="begd1e30803"/>已<anchor xml:id="endd1e30803"/>見
<lb n="0109c09"/>演暢實相義開闡一乘法廣導諸眾生令速成菩提。</p>
<lb n="0109c10"/>
<p id="pX31p0109c1001" rend="margin-left:1em">△二明龍女利益九初明文殊自敘。</p>
<lb n="0109c11"/>
<p id="pX31p0109c1101">文殊師利言我於海中唯常宣說妙法華經。</p>
<lb n="0109c12"/>
<p id="pX31p0109c1201" rend="margin-left:1em">△二明智積致問。</p>
<lb n="0109c13"/>
<p id="pX31p0109c1301">智積問文殊師利言此經甚深微妙諸經中寶世所
<lb n="0109c14"/>希有頗有眾生勤加精進修行此經速得佛不。</p>
<lb n="0109c15"/>
<p id="pX31p0109c1501" rend="margin-left:1em">△三明文殊實答。</p>
<lb n="0109c16"/>
<p id="pX31p0109c1601">文殊師利言有娑竭羅龍王女年始八歲智慧利根
<lb n="0109c17"/>善知眾生諸根行業得陀羅尼諸佛所說甚深秘藏
<lb n="0109c18"/>悉能受持深入禪定了達諸法於剎那頃發菩提心
<lb n="0109c19"/>得不退轉辯才無礙慈念眾生猶如赤子功德具足
<lb n="0109c20"/>心念口演微妙廣大慈悲仁讓志意和雅能至菩提。</p>
<lb n="0109c21"/>
<p id="pX31p0109c2101" rend="margin-left:1em">△四智積執別難。</p>
<lb n="0109c22"/>
<p id="pX31p0109c2201">智積菩薩言我見釋迦如來於無量劫難行苦行積
<lb n="0109c23"/>功累德求菩提道未曾止息觀三千大千世界乃至
<lb n="0109c24"/>無有如芥子許非是菩薩捨身命處為眾生故然後
<lb n="0110a01"/>乃得成菩提道不信此女於須臾頃便成正覺。</p>
<lb n="0110a02"/>
<p id="pX31p0110a0201" rend="margin-left:1em">無量劫行行是別教法智積難今龍女須臾成佛
<lb n="0110a03"/>乃是報別疑圓是故不信也。</p>
<p id="pX31p0110a0312" type="inline" rend="margin-left:1em">△五龍女以圓釋二
<lb n="0110a04"/>初經家敘。</p>
<lb n="0110a05"/>
<p id="pX31p0110a0501">言論未訖時龍王女忽現於前頭面禮敬却住一面
<lb n="0110a06"/>以偈讚曰。</p>
<lb n="0110a07"/>
<p id="pX31p0110a0701" rend="margin-left:1em">△二偈頌讚三初明持經得解。</p>
<lb n="0110a08"/>
<p id="pX31p0110a0801">深達罪福相徧照於十方。</p>
<lb n="0110a09"/>
<p id="pX31p0110a0901" rend="margin-left:1em">罪福相者約七方便迭論罪福今既開權無罪無
<lb n="0110a10"/>福唯一實相名為深達十方即十法界同以實慧
<lb n="0110a11"/>明之故言徧照。</p>
<p id="pX31p0110a1107" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明成就二身。</p>
<lb n="0110a12"/>
<p id="pX31p0110a1201">微妙淨法身具相三十二以八十種好用莊嚴法身
<lb n="0110a13"/>天人所戴仰龍神咸恭敬一切眾生類無不宗奉者。</p>
<lb n="0110a14"/>
<p id="pX31p0110a1401" rend="margin-left:1em">具三十二相者深得法身之理即備相好如大品
<lb n="0110a15"/>明欲得一切法當學般若如得如意珠也二乘但
<lb n="0110a16"/>得空空無相好也以彼大品般若平等大慧即今
<lb n="0110a17"/>經一實相理故引證焉。</p>
<p id="pX31p0110a1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明引佛為證。</p>
<lb n="0110a18"/>
<p id="pX31p0110a1801">又聞成菩提唯佛當證知我開大乘教度脫苦眾生。</p>
<lb n="0110a19"/>
<p id="pX31p0110a1901" rend="margin-left:1em">△六身子挾藏難二初總難信。</p>
<lb n="0110a20"/>
<p id="pX31p0110a2001">時舍利弗語龍女言汝謂不久得無上道是事難信
<lb n="0110a21"/>所以者何女身垢穢非是法器云何能得無上菩提
<lb n="0110a22"/>佛道懸曠經無量劫勤苦積行具修諸度然後乃成。</p>
<lb n="0110a23"/>
<p id="pX31p0110a2301" rend="margin-left:1em">△二出五礙。</p>
<lb n="0110a24"/>
<p id="pX31p0110a2401">又女人身猶有五障一者不得作梵天王二者帝釋
<lb n="0110b01"/>三者魔王四者轉輪聖王五者佛身云何速得成佛。</p>
<lb n="0110b02"/>
<p id="pX31p0110b0201" rend="margin-left:1em">五礙即五障女身由此致有留礙障難梵王即初
<lb n="0110b03"/>禪天主釋稱梵王道謂玉帝其實一人兩號各從
<lb n="0110b04"/>其教彼宗所譚止齊九天九天以外了無所聞葢
<lb n="0110b05"/>彼天有語言覺觀能施號令所以諸佛說法得梵
<lb n="0110b06"/>王前導天帝後隨帝釋即忉利天主住善見宮統
<lb n="0110b07"/>王三十三天者也魔王即無想天主或別有所化
<lb n="0110b08"/>徒黨為彼眾所君淨名云有力大魔皆地住菩薩
<lb n="0110b09"/>證不思議解脫法門示邪顯正匡持佛運輪王有
<lb n="0110b10"/>四不能盡舉且以金輪王王四天下為號耳佛身
<lb n="0110b11"/>則分果具該也。</p>
<p id="pX31p0110b1107" type="inline" rend="margin-left:1em">△七龍女以實釋二初獻珠表得
<lb n="0110b12"/>圓解。</p>
<lb n="0110b13"/>
<p id="pX31p0110b1301">爾時龍女有一寶珠價直三千大千世界持以上佛
<lb n="0110b14"/>佛即受之龍女謂智積菩薩尊者舍利弗言我獻寶
<lb n="0110b15"/>珠世尊納受是事疾不答言甚疾女言以汝神力觀
<lb n="0110b16"/>我成佛復速於此。</p>
<lb n="0110b17"/>
<p id="pX31p0110b1701" rend="margin-left:1em">圓珠表其修得圓因奉佛是將因剋果佛受疾者
<lb n="0110b18"/>表龍女獲果速也此即一念坐道場成佛不虗也。</p>
<lb n="0110b19"/>
<p id="pX31p0110b1901" rend="margin-left:1em">△二正示因圓果滿。</p>
<lb n="0110b20"/>
<p id="pX31p0110b2001">當時眾會皆見龍女忽然之間變成男子具菩薩行
<lb n="0110b21"/>即往南方無垢世界坐寶蓮華成等正覺三十二相
<lb n="0110b22"/>八十種好普為十方一切眾生演說妙法。</p>
<lb n="0110b23"/>
<p id="pX31p0110b2301" rend="margin-left:1em">胎經云魔梵釋女皆不捨身不受身悉於現身得
<lb n="0110b24"/>成佛故彼經偈曰法性如大海不說有是非凡夫
<lb n="0110c01"/>賢聖人平等無高下唯在心垢滅取證如反掌。</p>
<p id="pX31p0110c0119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0110c02"/>八時眾聞見得益二初正明見聞。</p>
<lb n="0110c03"/>
<p id="pX31p0110c0301">爾時娑婆世界菩薩聲聞天龍八部人與非人皆遙
<lb n="0110c04"/>見彼龍女成佛普為時會人天說法。</p>
<lb n="0110c05"/>
<p id="pX31p0110c0501" rend="margin-left:1em">△二人天歡喜。</p>
<lb n="0110c06"/>
<p id="pX31p0110c0601">心大歡喜悉遙敬禮無量眾生聞法解悟得不退轉
<lb n="0110c07"/>無量眾生得受道記無垢世界六變震動娑婆世界
<lb n="0110c08"/>三千眾生住不退地三千眾生發菩提心而得受記。</p>
<lb n="0110c09"/>
<p id="pX31p0110c0901" rend="margin-left:1em">無量眾生等彼土蒙益也娑婆世界等此土蒙益
<lb n="0110c10"/>也南方緣熟宜以八相成道此土緣薄祗以龍女
<lb n="0110c11"/>教化此是權巧之力得一身一切身普現色身三
<lb n="0110c12"/>昧。</p>
<p id="pX31p0110c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">△九智積身子默受。</p>
<lb n="0110c13"/>
<p id="pX31p0110c1301">智積菩薩及舍利弗一切眾會默然信受。</p>
<lb n="0110c14"/>
<p id="pX31p0110c1401" rend="margin-left:1em">聞見既資於目擊信敬即獲於除疑喜兼天人益
<lb n="0110c15"/>均彼此。</p>
<lb n="0110c16"/>
<p id="pX31p0110c1601" rend="margin-left:1em">△三持品明忍力成者此土弘經新得記者他土
<lb n="0110c17"/>弘經二初品目。</p>
<lb n="0110c18"/>
<p id="pX31p0110c1801">妙法蓮華經持品第十三
(正經名勸說品)
</p>
<lb n="0110c19"/>
<p id="pX31p0110c1901" rend="margin-left:1em">二萬菩薩奉命弘經故名持品重勸八十萬億那
<lb n="0110c20"/>由佗菩薩弘經故名勸持品問何故爾二萬是法
<lb n="0110c21"/>師品初別命之數故奉旨受持八十萬億那由佗
<lb n="0110c22"/>等前無別命止是通覔故今以佛眼視令其發誓
<lb n="0110c23"/>此土通經通經證驗深重佛意殷勤是故蒙勸而
<lb n="0110c24"/>弘故有二意也。</p>
<p id="pX31p0110c2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初明受持三初二萬
<lb n="0111a01"/>菩薩奉命此土弘經。</p>
<lb n="0111a02"/>
<p id="pX31p0111a0201">爾時藥王菩薩摩訶薩及大樂說菩薩摩訶薩與二
<lb n="0111a03"/>萬菩薩眷屬俱皆於佛前作是誓言惟願世尊不以
<lb n="0111a04"/>為慮我等於佛滅後當奉持讀誦說此經典後惡世
<lb n="0111a05"/>眾生善根轉少多增上慢貪利供養增不善根遠離
<lb n="0111a06"/>解脫雖難可教化我等當起大忍力讀誦此經持說
<lb n="0111a07"/>書寫種種供養不惜身命。</p>
<lb n="0111a08"/>
<p id="pX31p0111a0801" rend="margin-left:1em">眾生善少眾生濁也多增上慢見濁也貪利供養
<lb n="0111a09"/>煩惱濁也增不善根命濁也遠離解脫劫濁也若
<lb n="0111a10"/>非深位菩薩忍力成就安能於此五濁惡世弘通
<lb n="0111a11"/>此經耶。</p>
<p id="pX31p0111a1104" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸大聲聞發誓他國流通。</p>
<lb n="0111a12"/>
<p id="pX31p0111a1201">爾時眾中五百阿羅漢得受記者白佛言世尊我等
<lb n="0111a13"/>亦自誓願於異國土廣說此經復有學無學八千人
<lb n="0111a14"/>得受記者從座而起合掌向佛作是誓言世尊我等
<lb n="0111a15"/>亦當於佗國土廣說此經所以者何是娑婆國中人
<lb n="0111a16"/>多弊惡懷增上慢功德淺薄瞋濁諂曲心不實故。</p>
<lb n="0111a17"/>
<p id="pX31p0111a1701" rend="margin-left:1em">問此諸聲聞既得授記<anchor xml:id="begd1e31190"/>已<anchor xml:id="endd1e31190"/>登初住破無明惑得無
<lb n="0111a18"/>生忍成大菩薩何故不能於此惡世通經答為引
<lb n="0111a19"/>初心始行菩薩未能惡世苦行通經復欲發起如
<lb n="0111a20"/>來開於安樂行品也。</p>
<p id="pX31p0111a2009" type="inline" rend="margin-left:1em">△三諸比丘尼請菩提記四
<lb n="0111a21"/>初姨母請記二初請。</p>
<lb n="0111a22"/>
<p id="pX31p0111a2201">爾時佛姨母摩訶波闍波提比丘尼與學無學比丘
<lb n="0111a23"/>尼六千人俱從座而起一心合掌瞻仰尊顏目不暫
<lb n="0111a24"/>捨。</p>
<lb n="0111b01"/>
<p id="pX31p0111b0101" rend="margin-left:1em">姨母者本行集云釋種善覺生於八女時淨飯王
<lb n="0111b02"/>兄弟四人各納二女淨飯王妃即摩耶愛道摩耶
<lb n="0111b03"/>生菩薩<anchor xml:id="begd1e31227"/>已<anchor xml:id="endd1e31227"/>七日命終生忉利天愛道是姨故云姨
<lb n="0111b04"/>母。</p>
<p id="pX31p0111b0402" type="inline" rend="margin-left:1em">△二記。</p>
<lb n="0111b05"/>
<p id="pX31p0111b0501">於時世尊告憍曇彌何故憂色而視如來汝心將無
<lb n="0111b06"/>謂我不說汝名授阿耨多羅三藐三菩提記耶憍曇
<lb n="0111b07"/>彌我先總說一切聲聞皆<anchor xml:id="begd1e31246"/>已<anchor xml:id="endd1e31246"/>授記今汝欲知記者將
<lb n="0111b08"/>來之世當於六萬八千億諸佛法中為大法師及六
<lb n="0111b09"/>千學無學比丘尼俱為法師汝如是漸漸具菩薩道
<lb n="0111b10"/>當得作佛號一切眾生憙見如來應供正徧知明行
<lb n="0111b11"/>足善逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊憍
<lb n="0111b12"/>曇彌是一切眾生憙見佛及六千菩薩轉次授記得
<lb n="0111b13"/>阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0111b14"/>
<p id="pX31p0111b1401" rend="margin-left:1em">我先總說一切聲聞皆<anchor xml:id="begd1e31277"/>已<anchor xml:id="endd1e31277"/>授記者即指五百弟子
<lb n="0111b15"/>品偈云迦葉汝<anchor xml:id="begd1e31285"/>已<anchor xml:id="endd1e31285"/>知等一行半偈也。</p>
<p id="pX31p0111b1515" type="inline" rend="margin-left:1em">△二耶輸請
<lb n="0111b16"/>記二初請。</p>
<lb n="0111b17"/>
<p id="pX31p0111b1701">爾時羅睺羅母耶輸陀羅比丘尼作是念世尊於授
<lb n="0111b18"/>記中獨不說我名。</p>
<lb n="0111b19"/>
<p id="pX31p0111b1901" rend="margin-left:1em">△二記。</p>
<lb n="0111b20"/>
<p id="pX31p0111b2001">佛告耶輸陀羅汝於來世百千萬億諸佛法中修菩
<lb n="0111b21"/>薩行為大法師漸具佛道於善國中當得作佛號具
<lb n="0111b22"/>足千萬光相如來應供正徧知明行足善逝世間解
<lb n="0111b23"/>無上士調御丈夫天人師佛世尊佛壽無量阿僧祇
<lb n="0111b24"/>劫。</p>
<lb n="0111c01"/>
<p id="pX31p0111c0101" rend="margin-left:1em">△三諸尼領解。</p>
<lb n="0111c02"/>
<p id="pX31p0111c0201">爾時摩訶波闍波提比丘尼及耶輸陀羅比丘尼并
<lb n="0111c03"/>其眷屬皆大歡喜得未曾有即於佛前而說偈言。</p>
<lb n="0111c04"/>
<p id="pX31p0111c0401">世尊導師安穩天人我等聞記心安具足。</p>
<lb n="0111c05"/>
<p id="pX31p0111c0501" rend="margin-left:1em">△四諸尼發願。</p>
<lb n="0111c06"/>
<p id="pX31p0111c0601">諸比丘尼說是偈<anchor xml:id="begd1e31354"/>已<anchor xml:id="endd1e31354"/>白佛言世尊我等亦能於他方
<lb n="0111c07"/>國廣宣此經。</p>
<lb n="0111c08"/>
<p id="pX31p0111c0801" rend="margin-left:1em">△二明勸持二初長行五初明佛眼視。</p>
<lb n="0111c09"/>
<p id="pX31p0111c0901">爾時世尊視八十萬億那由佗諸菩薩摩訶薩。</p>
<lb n="0111c10"/>
<p id="pX31p0111c1001" rend="margin-left:1em">眼視默勸而不告言者上來雖不別命諸菩薩而
<lb n="0111c11"/>如來<anchor xml:id="begd1e31380"/>已<anchor xml:id="endd1e31380"/>舉持經功德深厚引證分明又多寶分身
<lb n="0111c12"/>遠來勸發此之殷勤事義<anchor xml:id="begd1e31388"/>已<anchor xml:id="endd1e31388"/>足有欲應命宜即發
<lb n="0111c13"/>誓無煩復言又將護聲聞佗方弘經之願故不稱
<lb n="0111c14"/>揚此土弘經之事也。</p>
<p id="pX31p0111c1409" type="inline" rend="margin-left:1em">△二菩薩請告。</p>
<lb n="0111c15"/>
<p id="pX31p0111c1501">是諸菩薩皆是阿惟越致轉不退法輪得諸陀羅尼
<lb n="0111c16"/>即從座起至於佛前一心合掌而作是念若世尊告
<lb n="0111c17"/>勅我等持說此經者當如佛教廣宣斯法。</p>
<lb n="0111c18"/>
<p id="pX31p0111c1801" rend="margin-left:1em">△三明佛默然。</p>
<lb n="0111c19"/>
<p id="pX31p0111c1901">復作是念佛今默然不見告勅我當云何。</p>
<lb n="0111c20"/>
<p id="pX31p0111c2001" rend="margin-left:1em">△四菩薩知意。</p>
<lb n="0111c21"/>
<p id="pX31p0111c2101">時諸菩薩敬順佛意并欲自滿本願。</p>
<lb n="0111c22"/>
<p id="pX31p0111c2201" rend="margin-left:1em">△五發誓通經。</p>
<lb n="0111c23"/>
<p id="pX31p0111c2301">便於佛前作師子吼而發誓言世尊我等於如來滅
<lb n="0111c24"/>後周旋往返十方世界能令眾生書寫此經受持讀
<lb n="0112a01"/>誦解說其義如法修行正憶念皆是佛之威力惟願
<lb n="0112a02"/>世尊在於他方遙見守護。</p>
<lb n="0112a03"/>
<p id="pX31p0112a0301" rend="margin-left:1em">△二偈頌四初披衣弘經三初總論時節以明著
<lb n="0112a04"/>衣。</p>
<lb n="0112a05"/>
<p id="pX31p0112a0501">即時諸菩薩俱同發聲而說偈言。</p>
<lb n="0112a06"/>
<p id="pX31p0112a0601">惟願不為慮於佛滅度後恐怖惡世中我等當廣說。</p>
<lb n="0112a07"/>
<p id="pX31p0112a0701" rend="margin-left:1em">△二別明所忍之境三初通明邪見之人。</p>
<lb n="0112a08"/>
<p id="pX31p0112a0801">有諸無智人惡口罵詈等及加刀杖者我等皆當忍。</p>
<lb n="0112a09"/>
<p id="pX31p0112a0901" rend="margin-left:1em">此下九行別明所忍之境今一行通明邪見之人
<lb n="0112a10"/>即俗眾也。</p>
<p id="pX31p0112a1005" type="inline" rend="margin-left:1em">△二道門增上慢者。</p>
<lb n="0112a11"/>
<p id="pX31p0112a1101">惡世中比丘邪智心諂曲未得謂為得我慢心充滿。</p>
<lb n="0112a12"/>
<p id="pX31p0112a1201" rend="margin-left:1em">△三僭聖增上慢者。</p>
<lb n="0112a13"/>
<p id="pX31p0112a1301">或有阿練若納衣在空閑自謂行真道輕賤人間者
<lb n="0112a14"/>貪著利養故與白衣說法為世所恭敬如六通羅漢
<lb n="0112a15"/>是人懷惡心常念世俗事假名阿練若好出我等過
<lb n="0112a16"/>而作如是言此諸比丘等為貪利養故說外道論義
<lb n="0112a17"/>自作此經典誑惑世間人為求名聞故分別於是經
<lb n="0112a18"/>常在大眾中欲毀我等故向國王大臣婆羅門居士
<lb n="0112a19"/>及餘比丘眾誹謗說我惡謂是邪見人說外道論義。</p>
<lb n="0112a20"/>
<p id="pX31p0112a2001" rend="margin-left:1em">阿練若或曰阿蘭若中含翻無事大論翻遠離處
<lb n="0112a21"/>薩婆多論翻閑靜處或翻無諍坐禪三昧經云無
<lb n="0112a22"/>諍者將護眾生不令起諍也寶雲經云阿蘭若者
<lb n="0112a23"/>不與世諍不近不遠便於乞食有樹陰多華果足
<lb n="0112a24"/>淨水無難事不險阻易登陟獨無侶誦所聞有王
<lb n="0112b01"/>大臣長者等來尋詣之作是言善來善來若至住
<lb n="0112b02"/>處應喚令坐勿獨自坐若不就鄙座應種種安慰
<lb n="0112b03"/>為其說法若不樂廣說應為略說等云云若不爾
<lb n="0112b04"/>者非蘭若行凡居蘭若為調煩惱自舉蔑他非無
<lb n="0112b05"/>諍行未知端拱意在何之輕倨師友傲慢王臣况
<lb n="0112b06"/>令無識者謂聖使有眼者寒心羅云之行永乖空
<lb n="0112b07"/>生之德安在但由心無內實專以身營外虗篤論
<lb n="0112b08"/>其道諸無所云審如賓頭盧知王七年失國及稠
<lb n="0112b09"/>禪師進否為王故起居適時安得一向假名阿練
<lb n="0112b10"/>若此舉其身業不善也好出我等過此舉其意業
<lb n="0112b11"/>不善也而作如是言等此舉其口業不善也。</p>
<p id="pX31p0112b1118" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0112b12"/>明總著衣之意。</p>
<lb n="0112b13"/>
<p id="pX31p0112b1301">我等敬佛故悉忍是諸惡為斯所輕言汝等皆是佛
<lb n="0112b14"/>如此輕慢言皆當忍受之。</p>
<lb n="0112b15"/>
<p id="pX31p0112b1501" rend="margin-left:1em">敬佛忍惡此與常不輕意同箋難云為斯所輕言
<lb n="0112b16"/>汝等皆是佛者罵法有二謂善惡也罵人為佛輕
<lb n="0112b17"/>之甚矣。</p>
<lb n="0112b18"/>
<p id="pX31p0112b1801">濁劫惡世中多有諸恐怖惡鬼入其身罵詈毀辱我
<lb n="0112b19"/>我等敬信佛當著忍辱鎧為說是經故忍此諸難事
<lb n="0112b20"/>我不愛身命但惜無上道我等於來世護持佛所囑
<lb n="0112b21"/>世尊自當知濁世惡比丘不知佛方便隨宜所說法
<lb n="0112b22"/>惡口而顰蹙數數見擯出遠離於塔寺如是等眾惡
<lb n="0112b23"/>念佛告敕故皆當忍是事。</p>
<lb n="0112b24"/>
<p id="pX31p0112b2401" rend="margin-left:1em">△二入室弘經。</p>
<lb n="0112c01"/>
<p id="pX31p0112c0101">諸聚落城邑其有求法者我皆到其所說佛所囑法。</p>
<lb n="0112c02"/>
<p id="pX31p0112c0201" rend="margin-left:1em">△三坐座弘經。</p>
<lb n="0112c03"/>
<p id="pX31p0112c0301">我是世尊使處眾無所畏我當善說法願佛安穩住。</p>
<lb n="0112c04"/>
<p id="pX31p0112c0401" rend="margin-left:1em">△四總結請知。</p>
<lb n="0112c05"/>
<p id="pX31p0112c0501">我於世尊前諸來十方佛發如是誓言佛自知我心。</p>
<lb n="0112c06"/>
<p id="pX31p0112c0601" rend="margin-left:1em">△四安樂行品為外凡力弱者說依之法弘不慮
<lb n="0112c07"/>危苦二初品目。</p>
<lb n="0112c08"/>
<p id="pX31p0112c0801">妙法蓮華經安樂行品第十四</p>
<lb n="0112c09"/>
<p id="pX31p0112c0901" rend="margin-left:1em">釋文三一依事二附文三法門依事者身無危險
<lb n="0112c10"/>故安心無憂惱故樂身心安樂則能進行也行即
<lb n="0112c11"/>涅槃道從因得名安樂即大涅槃從果得名因果
<lb n="0112c12"/>苦樂有四句有因果皆苦如常見外道行於苦行
<lb n="0112c13"/>還得苦報有因樂果苦如斷見外道恣情取樂後
<lb n="0112c14"/>得苦報有因苦果樂如折法三乘無常拙度加功
<lb n="0112c15"/>苦至方入涅槃若因果但樂今安樂行即是大品
<lb n="0112c16"/>如實巧度餘皆非安樂行獨此妙因妙果稱安樂
<lb n="0112c17"/>行也附文者著如來衣住忍辱地故法身安入如
<lb n="0112c18"/>來室而不卒暴故解脫心樂坐如來座觀諸法實
<lb n="0112c19"/>相故般若前導其行進矣總此三德為行之境大
<lb n="0112c20"/>論云菩薩從初發心常觀涅槃行道因時用此三
<lb n="0112c21"/>法導三業為行三業淨即淨六根六根淨發相似
<lb n="0112c22"/>解得入真因乃至即絕待名安樂行也法門者安
<lb n="0112c23"/>名不動樂名不受行名無行不動者不為生死涅
<lb n="0112c24"/>槃二邊所動即安住不動也不受者不受三昧廣
<lb n="0113a01"/>大之用凡聖五受皆所不受有受則有苦無受則
<lb n="0113a02"/>無苦無苦無樂乃名大樂行名無行者若有所受
<lb n="0113a03"/>則有所行不行凡夫行不行聖賢行故無行而行
<lb n="0113a04"/>中道也。</p>
<p id="pX31p0113a0404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初問二初歎深行菩薩能如
<lb n="0113a05"/>此弘經。</p>
<lb n="0113a06"/>
<p id="pX31p0113a0601">爾時文殊師利法王子菩薩摩訶薩白佛言世尊是
<lb n="0113a07"/>諸菩薩甚為難有敬順佛故發大誓願於後惡世護
<lb n="0113a08"/>持讀誦說是法華經。</p>
<lb n="0113a09"/>
<p id="pX31p0113a0901" rend="margin-left:1em">此歎前品深行菩薩於濁惡世能奉命弘經也。</p>
<p id="pX31p0113a0919" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0113a10"/>二問淺行菩薩云何說是經。</p>
<lb n="0113a11"/>
<p id="pX31p0113a1101">世尊菩薩摩訶薩於後惡世云何能說是經。</p>
<lb n="0113a12"/>
<p id="pX31p0113a1201" rend="margin-left:1em">此問淺行菩薩云何惡世弘經。</p>
<p id="pX31p0113a1213" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答三初總標
<lb n="0113a13"/>四行章門二解釋修行方法三總明行成之相今
<lb n="0113a14"/>初。</p>
<lb n="0113a15"/>
<p id="pX31p0113a1501">佛告文殊師利若菩薩摩訶薩於後惡世欲說是經
<lb n="0113a16"/>當安住四法。</p>
<lb n="0113a17"/>
<p id="pX31p0113a1701" rend="margin-left:1em">四法者總標身口意誓願四安樂行也。</p>
<p id="pX31p0113a1716" type="inline" rend="margin-left:1em">△二解釋
<lb n="0113a18"/>修行方法四初身安樂行二口安樂行三意安樂
<lb n="0113a19"/>行四誓安樂行初文又二初長行二偈頌初文又
<lb n="0113a20"/>二初標行近。</p>
<lb n="0113a21"/>
<p id="pX31p0113a2101">一者安住菩薩行處親近處能為眾生演說是經。</p>
<lb n="0113a22"/>
<p id="pX31p0113a2201" rend="margin-left:1em">行名進趣近名修習又行處是忍辱衣近處是法
<lb n="0113a23"/>空座忍辱必內懷至理歷緣耐事名之為行法空
<lb n="0113a24"/>必體達外緣棲息真境目之為近也。</p>
<p id="pX31p0113a2415" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋行近
<lb n="0113b01"/>二初釋行處。</p>
<lb n="0113b02"/>
<p id="pX31p0113b0201">文殊師利云何名菩薩摩訶薩行處若菩薩摩訶薩
<lb n="0113b03"/>住忍辱地柔和善順而不卒暴心亦不驚又復於法
<lb n="0113b04"/>無所行而觀諸法如實相亦不行不分別是名菩薩
<lb n="0113b05"/>摩訶薩行處。</p>
<lb n="0113b06"/>
<p id="pX31p0113b0601" rend="margin-left:1em">釋此為三初約一法謂一實諦次約二法謂生法
<lb n="0113b07"/>二忍三約三法謂不思議三諦也初一實諦者為
<lb n="0113b08"/>一切所歸為一切作本而徧無分別為一切所歸
<lb n="0113b09"/>故云住忍辱地諸法歸之故名為地眾行休息故
<lb n="0113b10"/>名忍辱此即行不行之行如來衣也為一切作本
<lb n="0113b11"/>故云柔和善順等眾行得理而成譬如萬物得地
<lb n="0113b12"/>而生若得理本在剛能柔在逆能順在暴能治在
<lb n="0113b13"/>驚能安無量功德從中道一實地生地無所生而
<lb n="0113b14"/>生功德此即不行行之行如來室也徧無分別故
<lb n="0113b15"/>云又復於法等謂了知行與不行性相無二見諸
<lb n="0113b16"/>法實名不分別亦無不分別相可得名為亦不行
<lb n="0113b17"/>不分別即是非行非不行之行如來座也無三行
<lb n="0113b18"/>而三行故名為行同一實諦故名為處次生法二
<lb n="0113b19"/>忍者即生法二空也此與二乘不同二乘生空但
<lb n="0113b20"/>破界內我執二乘法空但破界內邪因緣無因緣
<lb n="0113b21"/>法執今明圓教二空約十界假名即中道故無復
<lb n="0113b22"/>十界假名可得故名生空約十界實法即中道故
<lb n="0113b23"/>無復十界實法可得故名法空若更開者即為四
<lb n="0113b24"/>忍謂伏忍順忍無生忍寂滅忍也
(五忍六忍及四十二忍略)
又
<lb n="0113c01"/>復於法無所行而觀諸法如實相即無生忍亦不
<lb n="0113c02"/>行不分別即寂滅忍前二名生忍後二名法忍從
<lb n="0113c03"/>始至終以二空理忍諸法是著如來衣安住二空
<lb n="0113c04"/>理是坐如來座愍諸眾生是入如來室二空四忍
<lb n="0113c05"/>名為行理即是處故云是菩薩行處也三約不思
<lb n="0113c06"/>議三諦者住忍辱地總論三諦如有地可據方能
<lb n="0113c07"/>忍辱也柔和善順者善順真諦能忍界內界外虗
<lb n="0113c08"/>妄見愛寒熱等也而不卒暴心亦不驚者安於俗
<lb n="0113c09"/>諦忍眾根緣稱適機宜故不卒暴體忍違從故心
<lb n="0113c10"/>不驚也於法無所行等者即安中諦能忍二邊故
<lb n="0113c11"/>云無所行正住中道故云觀如實相亦不得中實
<lb n="0113c12"/>故云亦不行不分別此則據三諦之地名為處忍
<lb n="0113c13"/>五住之辱名為行行亦為三謂止行即行而不行
<lb n="0113c14"/>著如來衣觀行即非行非不行坐如來座慈悲行
<lb n="0113c15"/>即不行而行入如來室是謂約三法釋菩薩行處
<lb n="0113c16"/>明弘經方軌也。</p>
<p id="pX31p0113c1607" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋近處三初即遠而論近十
<lb n="0113c17"/>初遠其豪勢
(即是憍慢之緣)
。</p>
<lb n="0113c18"/>
<p id="pX31p0113c1801">云何名菩薩摩訶薩親近處菩薩摩訶薩不親近國
<lb n="0113c19"/>王王子大臣官長。</p>
<lb n="0113c20"/>
<p id="pX31p0113c2001" rend="margin-left:1em">此下釋近處明遠十惱亂乃即遠而論近也亦是
<lb n="0113c21"/>附戒門助觀也上直緣理住忍辱地今戒門廣出
<lb n="0113c22"/>眾辱之緣應修遠離不同凡夫刀杖自防亦非二
<lb n="0113c23"/>乘棄捨不觀但以正慧而遠離之即遠論近故云
<lb n="0113c24"/>親近處也。</p>
<p id="pX31p0113c2405" type="inline" rend="margin-left:1em">△二遠邪人法
(是邪見之緣)
。</p>
<lb n="0114a01"/>
<p id="pX31p0114a0101">不親近諸外道梵志尼犍子等及造世俗文筆讚詠
<lb n="0114a02"/>外書及路伽耶陀逆路伽耶陀者。</p>
<lb n="0114a03"/>
<p id="pX31p0114a0301" rend="margin-left:1em">此第二遠邪人法也人染邪法迷於正理正觀未
<lb n="0114a04"/>成切須防斷不稟內教故名外道梵志即婆羅門
<lb n="0114a05"/>此云淨行又翻淨裔其人種類自謂從梵天口生
<lb n="0114a06"/>在家事梵天名為梵志出家外道通名尼犍尼犍
<lb n="0114a07"/>此云離繫文筆者文謂歌詩之流筆謂銘賦之類
<lb n="0114a08"/>讚詠者顯德謂之類寄情謂之詠路伽耶此云惡
<lb n="0114a09"/>論亦云破論逆路者逆君父之論又路伽耶名善
<lb n="0114a10"/>論亦名師破弟子逆路伽耶名惡論亦名弟子破
<lb n="0114a11"/>師。</p>
<p id="pX31p0114a1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△三遠兇險戲
(是散亂緣)
。</p>
<lb n="0114a12"/>
<p id="pX31p0114a1201">亦不親近諸有兇戲相扠相撲及那羅等種種變現
<lb n="0114a13"/>之戲。</p>
<lb n="0114a14"/>
<p id="pX31p0114a1401" rend="margin-left:1em">此第三遠兇戲也相扠相撲即兇戲也那羅此云
<lb n="0114a15"/>力即是角力戲亦是設筋力戲也疏云那羅延者
<lb n="0114a16"/>上伎戲亦云綵畫其身作變異之相又云緣橦倒
<lb n="0114a17"/>擲之類。</p>
<p id="pX31p0114a1704" type="inline" rend="margin-left:1em">△四遠旃陀羅
(是惡業緣)
。</p>
<lb n="0114a18"/>
<p id="pX31p0114a1801">又不親近旃陀羅及畜猪羊雞狗畋獵漁捕諸惡律
<lb n="0114a19"/>儀如是人等或時來者則為說法無所希望。</p>
<lb n="0114a20"/>
<p id="pX31p0114a2001" rend="margin-left:1em">此第四遠旃陀羅也旃陀羅此云屠者又云嚴熾
<lb n="0114a21"/>謂以熾然惡業而自嚴飾也若親近之者令人無
<lb n="0114a22"/>慈畜養猪羊雞狗畋獵漁捕者此等皆有殺害之
<lb n="0114a23"/>心名惡律儀如是人來當為善巧說法迴其殺害
<lb n="0114a24"/>之心不可有於希望之意也。</p>
<p id="pX31p0114a2412" type="inline" rend="margin-left:1em">△五遠二乘眾
(是小涅槃緣)
。</p>
<lb n="0114b01"/>
<p id="pX31p0114b0101">又不親近求聲聞比丘比丘尼優婆塞優婆夷亦不
<lb n="0114b02"/>問訊若於房中若經行處若在講堂中不共住止或
<lb n="0114b03"/>時來者隨宜說法無所希求。</p>
<lb n="0114b04"/>
<p id="pX31p0114b0401" rend="margin-left:1em">此第五遠二乘眾也二乘之人沈滯空寂不能發
<lb n="0114b05"/>菩提心故須遠離也。</p>
<p id="pX31p0114b0509" type="inline" rend="margin-left:1em">△六遠欲想相。</p>
<lb n="0114b06"/>
<p id="pX31p0114b0601">文殊師利又菩薩摩訶薩不應於女人身取能生欲
<lb n="0114b07"/>想相而為說法亦不樂見若入佗家不與小女處女
<lb n="0114b08"/>寡女等共語。</p>
<lb n="0114b09"/>
<p id="pX31p0114b0901" rend="margin-left:1em">此第六遠欲想也欲想能殺害菩提心故或有染
<lb n="0114b10"/>其形容姿態語笑威儀折旋俯仰皆能生於欲想
<lb n="0114b11"/>須以九想觀治之處女者居處在家未嫁之女也
<lb n="0114b12"/>寡女即無夫者也。</p>
<p id="pX31p0114b1208" type="inline" rend="margin-left:1em">△七遠不男人
(無志操之緣)
。</p>
<lb n="0114b13"/>
<p id="pX31p0114b1301">亦復不近五種不男之人以為親厚。</p>
<lb n="0114b14"/>
<p id="pX31p0114b1401" rend="margin-left:1em">此第七遠不男也不男壞亂菩提志故五不男者
<lb n="0114b15"/>生劇妬變半也生謂從生以來便無男根劇謂以
<lb n="0114b16"/>刀去勢妬謂因見他婬方有妬心婬欲即起變謂
<lb n="0114b17"/>今生變作半謂半月能男半月不能男也。</p>
<p id="pX31p0114b1717" type="inline" rend="margin-left:1em">△八遠
<lb n="0114b18"/>其危害。</p>
<lb n="0114b19"/>
<p id="pX31p0114b1901">不獨入佗家若有因緣須獨入時<anchor xml:id="begd1e32079"/>但<anchor xml:id="endd1e32079"/>一心念佛。</p>
<lb n="0114b20"/>
<p id="pX31p0114b2001" rend="margin-left:1em">此第八遠危害也危害難處不合入故。</p>
<p id="pX31p0114b2016" type="inline" rend="margin-left:1em">△九遠譏
<lb n="0114b21"/>嫌事
(能生他愛緣)
。</p>
<lb n="0114b22"/>
<p id="pX31p0114b2201">若為女人說法不露齒笑不現胷臆乃至為法猶不
<lb n="0114b23"/>親厚況復餘事。</p>
<lb n="0114b24"/>
<p id="pX31p0114b2401" rend="margin-left:1em">此第九遠譏嫌也露齒笑現<g ref="CB05577"/>臆增佗不善之心
<lb n="0114c01"/>為女說法當避譏嫌尚不宜親厚況復餘之事乎。</p>
<lb n="0114c02"/>
<p id="pX31p0114c0201" rend="margin-left:1em">△十遠樂畜養
(能生自愛緣)
。</p>
<lb n="0114c03"/>
<p id="pX31p0114c0301">不樂畜年少弟子沙彌小兒亦不樂與同師。</p>
<lb n="0114c04"/>
<p id="pX31p0114c0401" rend="margin-left:1em">此第十遠畜養也蓋畜養小兒妨修正業故須遠
<lb n="0114c05"/>也自初遠豪勢至此遠畜養十種惱亂分為二邊
<lb n="0114c06"/>九是生死一是涅槃二俱遠離即寂滅之異名耳
<lb n="0114c07"/>如此十法諸教皆然但不近二乘與諸教小異蓋
<lb n="0114c08"/>今是圓教行者弘通大乘獨妙之經故須遠離聲
<lb n="0114c09"/>聞緣覺小乘之人也。</p>
<p id="pX31p0114c0909" type="inline" rend="margin-left:1em">△二即近論近處。</p>
<lb n="0114c10"/>
<p id="pX31p0114c1001">常好坐禪在於閑處修攝其心文殊師利是名初親
<lb n="0114c11"/>近處。</p>
<lb n="0114c12"/>
<p id="pX31p0114c1201" rend="margin-left:1em">今修攝其心乃即近而論近亦是附定門助觀也
<lb n="0114c13"/>前遠離十種惱亂即是修戒今常好坐禪即是修
<lb n="0114c14"/>定次文觀一切法空即是修慧今修定中有三意
<lb n="0114c15"/>謂定心定處定門也心謂能期之心期於破障顯
<lb n="0114c16"/>理即修攝其心也處謂五緣中閒居靜處即今在
<lb n="0114c17"/>於閒處也門謂修定要門乃五事中調心不沈不
<lb n="0114c18"/>浮即今常好坐禪也。</p>
<p id="pX31p0114c1809" type="inline" rend="margin-left:1em">△三非遠近論近三初總標
<lb n="0114c19"/>境智。</p>
<lb n="0114c20"/>
<p id="pX31p0114c2001">復次菩薩摩訶薩觀一切法空。</p>
<lb n="0114c21"/>
<p id="pX31p0114c2101" rend="margin-left:1em">此觀一切法空即非遠非近而論近亦是附慧門
<lb n="0114c22"/>助觀也初觀字標智即中道能觀之觀智也中間
<lb n="0114c23"/>一切法三字標境即十法界所觀之境也後空字
<lb n="0114c24"/>但是結成智境能觀之智所觀之境皆不可得即
<lb n="0115a01"/>境智皆空。</p>
<p id="pX31p0115a0105" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別釋境智。</p>
<lb n="0115a02"/>
<p id="pX31p0115a0201">如實相不顛倒不動不退不轉如虗空無所有性一
<lb n="0115a03"/>切語言道斷不生不出不起無名無相實無所有無
<lb n="0115a04"/>量無邊無礙無障。</p>
<lb n="0115a05"/>
<p id="pX31p0115a0501" rend="margin-left:1em">如實相三字別釋境也空假二邊對乎中道非一
<lb n="0115a06"/>異名如非七方便之權名實以實為相故言如實
<lb n="0115a07"/>相不顛等諸句別釋觀也不顛等者凡夫依正二
<lb n="0115a08"/>報之法本是無常反執為常本是苦反執為樂本
<lb n="0115a09"/>無我反執為我本不淨反執為淨此凡夫四倒也
<lb n="0115a10"/>二乘於常樂我淨四德反執為苦無常無我不淨
<lb n="0115a11"/>此二乘四倒也菩薩無此八倒故云不顛倒也不
<lb n="0115a12"/>動者不為分段變易二種生死所動也不退者契
<lb n="0115a13"/>寂滅理心心寂滅入薩婆若海也不轉者不如凡
<lb n="0115a14"/>夫流轉生死不如二乘轉凡成聖也如虗空者虗
<lb n="0115a15"/>空但有名字名字求不可得中道觀智亦但有名
<lb n="0115a16"/>字亦求不可得無所有性者了一切法無自他共
<lb n="0115a17"/>離四性之執此出性空之相也一切語言道斷者
<lb n="0115a18"/>即絕言思為相空之相也不生者所破之惑能破
<lb n="0115a19"/>之智悉皆稱理故不生也不出者如來所治全體
<lb n="0115a20"/>即是故無可出不起者以入理故方便理教一切
<lb n="0115a21"/>皆寂也此實相之理名不能名故性空相不能相
<lb n="0115a22"/>故相空故云無名無相此重牒前無所有等也無
<lb n="0115a23"/>所有者重歎中道觀智之體無二邊之有也無量
<lb n="0115a24"/>者非陰界入諸數法故無邊者非如偏小有分限
<lb n="0115b01"/>法故無礙者徧入諸法故無障者無能遮止故雖
<lb n="0115b02"/>復多句祇是能觀無相無作與境合耳亦只是對
<lb n="0115b03"/>一切法名一切空。</p>
<p id="pX31p0115b0308" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結成境智。</p>
<lb n="0115b04"/>
<p id="pX31p0115b0401">但以因緣有從顛倒生故說常樂觀如是法相是名
<lb n="0115b05"/>菩薩摩訶薩第二親近處。</p>
<lb n="0115b06"/>
<p id="pX31p0115b0601" rend="margin-left:1em">上直明中道觀慧非解非惑絕二邊之相今明雙
<lb n="0115b07"/>照二邊從惑因緣生生死從解因緣生涅槃又因
<lb n="0115b08"/>緣生有於涅槃從顛倒生者生於生死此則雙照
<lb n="0115b09"/>意顯也常樂觀如是法者即三諦等法也又但因
<lb n="0115b10"/>緣有從顛倒生者結不思議三諦境也故說者不
<lb n="0115b11"/>思議教也常樂觀者結不思議三觀也。</p>
<p id="pX31p0115b1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌
<lb n="0115b12"/>三初頌標章。</p>
<lb n="0115b13"/>
<p id="pX31p0115b1301">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0115b14"/>
<p id="pX31p0115b1401">若有菩薩於後惡世無怖畏心欲說是經。</p>
<lb n="0115b15"/>
<p id="pX31p0115b1501" rend="margin-left:1em">頌上欲說是經當安住四法由住忍地心不驚怖
<lb n="0115b16"/>故云無怖畏心。</p>
<p id="pX31p0115b1607" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌修行二初頌事遠近。</p>
<lb n="0115b17"/>
<p id="pX31p0115b1701">應入行處及親近處常離國王及國王子大臣官長
<lb n="0115b18"/>兇險戲者及旃陀羅外道梵志亦不親近增上慢人
<lb n="0115b19"/>貪著小乘三藏學者。</p>
<lb n="0115b20"/>
<p id="pX31p0115b2001" rend="margin-left:1em">自應入行處下十四行頌上離十惱事約遠論近
<lb n="0115b21"/>也。</p>
<lb n="0115b22"/>
<p id="pX31p0115b2201">破戒比丘名字羅漢及比丘尼好戲笑者深著五欲
<lb n="0115b23"/>求現滅度諸優婆夷皆勿親近。</p>
<lb n="0115b24"/>
<p id="pX31p0115b2401" rend="margin-left:1em">名字羅漢者謂假名阿羅漢非實證得也求現滅
<lb n="0115c01"/>度幾近小乘非大法器故弘大乘經者即不得親
<lb n="0115c02"/>近也。</p>
<lb n="0115c03"/>
<p id="pX31p0115c0301">若是人等以好心來到菩薩所為聞佛道菩薩則以
<lb n="0115c04"/>無所畏心不壞希望而為說法寡女處女及諸不男
<lb n="0115c05"/>皆勿親近以為親厚。</p>
<lb n="0115c06"/>
<p id="pX31p0115c0601" rend="margin-left:1em">不希望者如左溪尊者未甞為利說一句法未甞
<lb n="0115c07"/>因法受一毫財如是存心方可謂之無希望也。</p>
<lb n="0115c08"/>
<p id="pX31p0115c0801">亦莫親近屠兒魁膾畋獵漁捕為利殺害販肉自活
<lb n="0115c09"/>衒賣女色如是之人皆勿親近。</p>
<lb n="0115c10"/>
<p id="pX31p0115c1001" rend="margin-left:1em">屠殺也亦分割其肉曰屠膾細切肉也販者買賤
<lb n="0115c11"/>而賣貴也衒自媒也此等皆非清淨之行故宜遠
<lb n="0115c12"/>之。</p>
<lb n="0115c13"/>
<p id="pX31p0115c1301">兇險相撲種種嬉戲諸婬女等盡勿親近莫獨屏處
<lb n="0115c14"/>為女說法若說法時無得戲笑入里乞食將一比丘
<lb n="0115c15"/>若無比丘一心念佛是則名為行處近處以此二處
<lb n="0115c16"/>能安樂說。</p>
<lb n="0115c17"/>
<p id="pX31p0115c1701" rend="margin-left:1em">入里乞食者雜阿含經云有一羊往糞聚飽食還
<lb n="0115c18"/>羣貢高我得好食比丘亦如是得四事供養<anchor xml:id="begd1e32414"/>已<anchor xml:id="endd1e32414"/>起
<lb n="0115c19"/>染著想不知出要向諸比丘貢高毀蔑他人我得
<lb n="0115c20"/>彼不能得是為羊比丘乞食若師子王遇大獸即
<lb n="0115c21"/>噉不味不著得小獸即噉不鄙不薄比丘亦爾得
<lb n="0115c22"/>四事供養<anchor xml:id="begd1e32429"/>已<anchor xml:id="endd1e32429"/>不起染著想自知出要無增減心是
<lb n="0115c23"/>為師子王比丘乞食又比丘乞食未得食前應念
<lb n="0115c24"/>為修道故補飢瘡須行乞食既得食<anchor xml:id="begd1e32439"/>已<anchor xml:id="endd1e32439"/>為報施恩
<lb n="0116a01"/>念道不輟。</p>
<p id="pX31p0116a0105" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌非遠近。</p>
<lb n="0116a02"/>
<p id="pX31p0116a0201">又復不行上中下法有為無為實不實法亦不分別
<lb n="0116a03"/>是男是女不得諸法不知不見是則名為菩薩行處。</p>
<lb n="0116a04"/>
<p id="pX31p0116a0401" rend="margin-left:1em">上中下法者約教則以別教為上通教為中藏教
<lb n="0116a05"/>為下約人或指三乘或三教菩薩今約廢權說故
<lb n="0116a06"/>云不行等有為等者有為是世間法故不實無為
<lb n="0116a07"/>是出世間法故實亦不分別等者觀音義疏以男
<lb n="0116a08"/>女表對定慧慧表男定表女正引此二句以明定
<lb n="0116a09"/>慧之法性本絕言不可分別故下即云不得諸法
<lb n="0116a10"/>等。</p>
<lb n="0116a11"/>
<p id="pX31p0116a1101">一切諸法空無所有無有常住亦無起滅是名智者
<lb n="0116a12"/>所親近處顛倒分別諸法有無是實非實是生非生
<lb n="0116a13"/>在於閒處修攝其心安住不動如須彌山觀一切法
<lb n="0116a14"/>皆無所有猶如虗空無有堅固不生不出不動不退
<lb n="0116a15"/>常住一相是名近處。</p>
<lb n="0116a16"/>
<p id="pX31p0116a1601" rend="margin-left:1em">此頌上常好坐禪及觀一切法空等文可見也。</p>
<p id="pX31p0116a1619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0116a17"/>三頌行成三初標。</p>
<lb n="0116a18"/>
<p id="pX31p0116a1801">若有比丘於我滅後入是行處及親近處說斯經時
<lb n="0116a19"/>無有怯弱。</p>
<lb n="0116a20"/>
<p id="pX31p0116a2001" rend="margin-left:1em">此標行成事成則外儀無失理成則內心無滯故
<lb n="0116a21"/>說經時無怯弱也。</p>
<p id="pX31p0116a2108" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋。</p>
<lb n="0116a22"/>
<p id="pX31p0116a2201">菩薩有時入於靜室以正憶念隨義觀法從禪定起
<lb n="0116a23"/>為諸國王王子臣民婆羅門等開化演暢說斯經典
<lb n="0116a24"/>其心安隱無有怯弱。</p>
<lb n="0116b01"/>
<p id="pX31p0116b0101" rend="margin-left:1em">此釋安樂之因因入靜室修禪定故止於過惡得
<lb n="0116b02"/>人無我外則不損因正憶念修智慧故離諸取著
<lb n="0116b03"/>得法無我內無顛倒是則心不怯弱不怯弱名安
<lb n="0116b04"/>樂也。</p>
<p id="pX31p0116b0403" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結。</p>
<lb n="0116b05"/>
<p id="pX31p0116b0501">文殊師利是名菩薩安住初法能於後世說法華經。</p>
<lb n="0116b06"/>
<p id="pX31p0116b0601" rend="margin-left:1em">此頌長行總結初法即指身安樂行也。</p>
<p id="pX31p0116b0616" type="inline" rend="margin-left:1em">△二口安
<lb n="0116b07"/>樂行二初長行二初標章。</p>
<lb n="0116b08"/>
<p id="pX31p0116b0801">又文殊師利如來滅後於末法中欲說是經應住安
<lb n="0116b09"/>樂行。</p>
<lb n="0116b10"/>
<p id="pX31p0116b1001" rend="margin-left:1em">△二行法二初止行四初不說過。</p>
<lb n="0116b11"/>
<p id="pX31p0116b1101">若口宣說若讀經時不樂說人及經典過。</p>
<lb n="0116b12"/>
<p id="pX31p0116b1201" rend="margin-left:1em">此釋口安樂之行法有止行觀行今止行中初不
<lb n="0116b13"/>樂說能聽人及所聽經典過者法華<anchor xml:id="begd1e32583"/>已<anchor xml:id="endd1e32583"/>前七方便
<lb n="0116b14"/>之權法乃是佛為他機隨他意語名不了義人若
<lb n="0116b15"/>聽受容有樂偏小之過法是隨機之說則有何過
<lb n="0116b16"/>若言法有過則是惱亂其聽受之人非口安樂行
<lb n="0116b17"/>之相也。</p>
<p id="pX31p0116b1704" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不輕慢。</p>
<lb n="0116b18"/>
<p id="pX31p0116b1801">亦不輕慢諸餘法師。</p>
<lb n="0116b19"/>
<p id="pX31p0116b1901" rend="margin-left:1em">此言弘經者不可倚恃所弘法華之圓而輕蔑偏
<lb n="0116b20"/>權小教之法師也佛在世時尚以異方便及餘深
<lb n="0116b21"/>法用助圓實之正道後學順教豈可固違須順佛
<lb n="0116b22"/>意將護物機。</p>
<p id="pX31p0116b2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△三不歎毀。</p>
<lb n="0116b23"/>
<p id="pX31p0116b2301">不說他人好惡長短於聲聞人亦不稱名說其過惡
<lb n="0116b24"/>亦不稱名讚歎其美。</p>
<lb n="0116c01"/>
<p id="pX31p0116c0101" rend="margin-left:1em">初不說一切人次別舉聲聞不說他人長短者夫
<lb n="0116c02"/>人惡聞其失故不談人短好譽者必善毀故不稱
<lb n="0116c03"/>人長故日藏經云初中後夜減省睡眠精進坐禪
<lb n="0116c04"/>誦經修道背捨生死向涅槃路不稱他短不說<anchor xml:id="begd1e32639"/>己<anchor xml:id="endd1e32639"/>
<lb n="0116c05"/>長。</p>
<p id="pX31p0116c0502" type="inline" rend="margin-left:1em">△四不怨嫌。</p>
<lb n="0116c06"/>
<p id="pX31p0116c0601">又亦不生怨嫌之心。</p>
<lb n="0116c07"/>
<p id="pX31p0116c0701" rend="margin-left:1em">怨去聲損<anchor xml:id="begd1e32660"/>己<anchor xml:id="endd1e32660"/>則怨違情曰嫌若謂其所承之人及
<lb n="0116c08"/>所稟之法妨害我道即是怨心若謂其人法鄙劣
<lb n="0116c09"/>即是嫌心心機一動聲說即發杜說過之源故不
<lb n="0116c10"/>生怨嫌也安樂行者尚去順<anchor xml:id="begd1e32672"/>己<anchor xml:id="endd1e32672"/>之喜況構無怨之
<lb n="0116c11"/>恨。</p>
<p id="pX31p0116c1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△二觀行。</p>
<lb n="0116c12"/>
<p id="pX31p0116c1201">善修如是安樂心故諸有聽者不逆其意有所難問
<lb n="0116c13"/>不以小乘法答但以大乘而為解說令得一切種智。</p>
<lb n="0116c14"/>
<p id="pX31p0116c1401" rend="margin-left:1em">上既觀諸法空心<anchor xml:id="begd1e32695"/>已<anchor xml:id="endd1e32695"/>住於畢竟空理無所取著必
<lb n="0116c15"/>不執大而輕於小但隨順物情復不違於大乘法
<lb n="0116c16"/>相或有難問則不說小乘法答但以大乘答者有
<lb n="0116c17"/>二意若見其無大機而為說小但令得方便小益
<lb n="0116c18"/>若不見其無大機而為說小則妨其大緣是故但
<lb n="0116c19"/>為說大則無二者之咎。</p>
<p id="pX31p0116c1910" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初頌標章。</p>
<lb n="0116c20"/>
<p id="pX31p0116c2001">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0116c21"/>
<p id="pX31p0116c2101">菩薩常樂安穩說法於清淨地而施牀座以油塗身
<lb n="0116c22"/>澡浴塵穢著新淨衣內外俱淨。</p>
<lb n="0116c23"/>
<p id="pX31p0116c2301" rend="margin-left:1em">此二行頌上口安樂行中初標章也上總稱應住
<lb n="0116c24"/>今頌中別出行相行相有三初半行欲令現前人
<lb n="0117a01"/>得安隱道及果即入如來室義次半行即坐如來
<lb n="0117a02"/>座義後一行即著如來衣義以此三法導口業名
<lb n="0117a03"/>安樂行也。</p>
<p id="pX31p0117a0305" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌行法二初頌止行四初頌不輕
<lb n="0117a04"/>慢。</p>
<lb n="0117a05"/>
<p id="pX31p0117a0501">安處法座隨問為說。</p>
<lb n="0117a06"/>
<p id="pX31p0117a0601" rend="margin-left:1em">今半行頌不輕慢若輕慢者則不隨問為說也。</p>
<p id="pX31p0117a0619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0117a07"/>二不說長短。</p>
<lb n="0117a08"/>
<p id="pX31p0117a0801">若有比丘及比丘尼諸優婆塞及優婆夷國王王子
<lb n="0117a09"/>羣臣士民以微妙義和顏為說若有難問隨義而答。</p>
<lb n="0117a10"/>
<p id="pX31p0117a1001" rend="margin-left:1em">△三不說人過。</p>
<lb n="0117a11"/>
<p id="pX31p0117a1101">因緣譬喻敷演分別以是方便皆使發心漸漸增益
<lb n="0117a12"/>入於佛道。</p>
<lb n="0117a13"/>
<p id="pX31p0117a1301" rend="margin-left:1em">若說人過生人毒念今不說其過故使發心入佛
<lb n="0117a14"/>道佛道從喜生故也。</p>
<p id="pX31p0117a1409" type="inline" rend="margin-left:1em">△四頌無怨嫌。</p>
<lb n="0117a15"/>
<p id="pX31p0117a1501">除懶惰意及懈怠想離諸憂惱慈心說法。</p>
<lb n="0117a16"/>
<p id="pX31p0117a1601" rend="margin-left:1em">怨嫌心起則懈懶憂惱今以慈心說法頌無怨嫌
<lb n="0117a17"/>者精進無憂故也上長行皆約止善說頌中皆約
<lb n="0117a18"/>行善也。</p>
<p id="pX31p0117a1804" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌觀行。</p>
<lb n="0117a19"/>
<p id="pX31p0117a1901">晝夜常說無上道教以諸因緣無量譬喻開示眾生
<lb n="0117a20"/>咸令歡喜衣服臥具飲食醫藥而於其中無所希望
<lb n="0117a21"/>但一心念說法因緣願成佛道令眾亦爾是則大利
<lb n="0117a22"/>安樂供養。</p>
<lb n="0117a23"/>
<p id="pX31p0117a2301" rend="margin-left:1em">上長行中云但以大乘答今頌云說無上道上云
<lb n="0117a24"/>令得一切種智今頌云願成佛道令眾亦爾者令
<lb n="0117b01"/>佗亦成佛道也。</p>
<p id="pX31p0117b0107" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌行成四初頌標行成。</p>
<lb n="0117b02"/>
<p id="pX31p0117b0201">我滅度後若有比丘能演說斯妙法華經。</p>
<lb n="0117b03"/>
<p id="pX31p0117b0301" rend="margin-left:1em">此一行標口安樂行成也。</p>
<p id="pX31p0117b0311" type="inline" rend="margin-left:1em">△二無過難除。</p>
<lb n="0117b04"/>
<p id="pX31p0117b0401">心無嫉恚諸惱障礙亦無憂愁及罵詈者又無怖畏
<lb n="0117b05"/>加刀杖等亦無擯出安住忍故。</p>
<lb n="0117b06"/>
<p id="pX31p0117b0601" rend="margin-left:1em">此二行明內無過則外難不生如無臭物蠅則不
<lb n="0117b07"/>來。</p>
<p id="pX31p0117b0702" type="inline" rend="margin-left:1em">△三有善行成。</p>
<lb n="0117b08"/>
<p id="pX31p0117b0801">智者如是善修其心能住安樂如我上說。</p>
<lb n="0117b09"/>
<p id="pX31p0117b0901" rend="margin-left:1em">△四格量功德。</p>
<lb n="0117b10"/>
<p id="pX31p0117b1001">其人功德千萬億劫算數譬喻說不能盡。</p>
<lb n="0117b11"/>
<p id="pX31p0117b1101" rend="margin-left:1em">△三意安樂行二初長行三初標章。</p>
<lb n="0117b12"/>
<p id="pX31p0117b1201">又文殊師利菩薩摩訶薩於後末世法欲滅時受持
<lb n="0117b13"/>讀誦斯經典者。</p>
<lb n="0117b14"/>
<p id="pX31p0117b1401" rend="margin-left:1em">△二行法四初止行四初不嫉諂。</p>
<lb n="0117b15"/>
<p id="pX31p0117b1501">無懷嫉妬諂誑之心。</p>
<lb n="0117b16"/>
<p id="pX31p0117b1601" rend="margin-left:1em">夫二乘欲出生死故先除貪欲菩薩欲化佗故先
<lb n="0117b17"/>除瞋見嫉是瞋垢諂是見垢嫉妬違慈悲之心非
<lb n="0117b18"/>化他之法諂誑乖智慧之道非自行之法若智慧
<lb n="0117b19"/>被障將何上求佛道若慈悲有妨將何下化眾生
<lb n="0117b20"/>是故菩薩之人欲修意安樂行最須棄之。</p>
<p id="pX31p0117b2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不
<lb n="0117b21"/>輕罵。</p>
<lb n="0117b22"/>
<p id="pX31p0117b2201">亦勿輕罵學佛道者求其長短。</p>
<lb n="0117b23"/>
<p id="pX31p0117b2301" rend="margin-left:1em">亦勿輕罵等者此戒菩薩之人不應自倚圓行而
<lb n="0117b24"/>呵責別教行人學佛道者亦不自倚圓教之長求
<lb n="0117c01"/>其權教之短知機呵責不知勿罵若其責罵容有
<lb n="0117c02"/>退彼善根之義故云亦勿等也。</p>
<p id="pX31p0117c0213" type="inline" rend="margin-left:1em">△三不惱亂。</p>
<lb n="0117c03"/>
<p id="pX31p0117c0301">若比丘比丘尼優婆塞優婆夷求聲聞者求辟支佛
<lb n="0117c04"/>者求菩薩道者無得惱之令其疑悔語其人言汝等
<lb n="0117c05"/>去道甚遠終不能得一切種智所以者何汝是放逸
<lb n="0117c06"/>之人於道懈怠故。</p>
<lb n="0117c07"/>
<p id="pX31p0117c0701" rend="margin-left:1em">比丘等四眾皆有三乘之機故云求聲聞等此戒
<lb n="0117c08"/>不應以圓呵通教三乘者其本無大機強以圓呵
<lb n="0117c09"/>乖心成惱通既被呵圓復未解前疑後悔大小俱
<lb n="0117c10"/>失以去佛道迂迴名甚遠此惱別教行人今文雖
<lb n="0117c11"/>曰呵通以通教中復有別機故也若忩忩取證沈
<lb n="0117c12"/>空滯寂不能得一切種智此惱通教行人厭生死
<lb n="0117c13"/>懶化導名懈怠悲華經明小乘者為懈怠。</p>
<p id="pX31p0117c1317" type="inline" rend="margin-left:1em">△四不
<lb n="0117c14"/>諍競。</p>
<lb n="0117c15"/>
<p id="pX31p0117c1501">又亦不應戲論諸法有所諍競。</p>
<lb n="0117c16"/>
<p id="pX31p0117c1601" rend="margin-left:1em">△二觀行四初起大悲心違於嫉諂。</p>
<lb n="0117c17"/>
<p id="pX31p0117c1701">當於一切眾生起大悲想。</p>
<lb n="0117c18"/>
<p id="pX31p0117c1801" rend="margin-left:1em">此下四科明觀行也即約前四惡起於行善也。</p>
<p id="pX31p0117c1819" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0117c19"/>二起慈父心違於輕罵。</p>
<lb n="0117c20"/>
<p id="pX31p0117c2001">於諸如來起慈父想。</p>
<lb n="0117c21"/>
<p id="pX31p0117c2101" rend="margin-left:1em">凡求佛道即是學人敬學如佛不得輕罵。</p>
<p id="pX31p0117c2117" type="inline" rend="margin-left:1em">△三起
<lb n="0117c22"/>大師想違於惱亂。</p>
<lb n="0117c23"/>
<p id="pX31p0117c2301">於諸菩薩起大師想於十方諸大菩薩常應深心恭
<lb n="0117c24"/>敬禮拜。</p>
<lb n="0118a01"/>
<p id="pX31p0118a0101" rend="margin-left:1em">以理論之三乘皆是菩薩有化訓之德皆是眾生
<lb n="0118a02"/>之師應起師想勿言其短。</p>
<p id="pX31p0118a0211" type="inline" rend="margin-left:1em">△四平等說法違於諍
<lb n="0118a03"/>論。</p>
<lb n="0118a04"/>
<p id="pX31p0118a0401">於一切眾生平等說法以順法故不多不少乃至深
<lb n="0118a05"/>愛法者亦不為多說。</p>
<lb n="0118a06"/>
<p id="pX31p0118a0601" rend="margin-left:1em">平等破偏執之諍法本平等故云以順法也不多
<lb n="0118a07"/>不少者量其機器之利鈍也。</p>
<p id="pX31p0118a0712" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結成二初由止
<lb n="0118a08"/>惡惡不能加。</p>
<lb n="0118a09"/>
<p id="pX31p0118a0901">文殊師利是菩薩摩訶薩於後末世法欲滅時有成
<lb n="0118a10"/>就是第三安樂行者說是法時無能惱亂。</p>
<lb n="0118a11"/>
<p id="pX31p0118a1101" rend="margin-left:1em">△二由觀行勝人來集。</p>
<lb n="0118a12"/>
<p id="pX31p0118a1201">得好同學共讀誦是經亦得大眾而來聽受聽<anchor xml:id="begd1e33075"/>已<anchor xml:id="endd1e33075"/>能
<lb n="0118a13"/>持持<anchor xml:id="begd1e33083"/>已<anchor xml:id="endd1e33083"/>能誦誦<anchor xml:id="begd1e33089"/>已<anchor xml:id="endd1e33089"/>能說說<anchor xml:id="begd1e33095"/>已<anchor xml:id="endd1e33095"/>能書若使人書供養經
<lb n="0118a14"/>卷恭敬尊重讚歎。</p>
<lb n="0118a15"/>
<p id="pX31p0118a1501" rend="margin-left:1em">由觀行故勝人來集得好同學也。</p>
<p id="pX31p0118a1514" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初
<lb n="0118a16"/>頌行法二初頌止行四初頌不嫉諂。</p>
<lb n="0118a17"/>
<p id="pX31p0118a1701">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0118a18"/>
<p id="pX31p0118a1801">若欲說是經當捨嫉恚慢諂誑邪偽心常修質直行。</p>
<lb n="0118a19"/>
<p id="pX31p0118a1901" rend="margin-left:1em">△二頌不輕罵。</p>
<lb n="0118a20"/>
<p id="pX31p0118a2001">不輕蔑於人。</p>
<lb n="0118a21"/>
<p id="pX31p0118a2101" rend="margin-left:1em">△三頌不諍競。</p>
<lb n="0118a22"/>
<p id="pX31p0118a2201">亦不戲論法。</p>
<lb n="0118a23"/>
<p id="pX31p0118a2301" rend="margin-left:1em">△四頌不惱亂。</p>
<lb n="0118a24"/>
<p id="pX31p0118a2401">不令佗疑悔云汝不得佛。</p>
<lb n="0118b01"/>
<p id="pX31p0118b0101" rend="margin-left:1em">△二頌觀行四初頌於一切起大悲心。</p>
<lb n="0118b02"/>
<p id="pX31p0118b0201">是佛子說法常柔和能忍慈悲於一切不生懈怠心。</p>
<lb n="0118b03"/>
<p id="pX31p0118b0301" rend="margin-left:1em">△二頌於菩薩起大師想。</p>
<lb n="0118b04"/>
<p id="pX31p0118b0401">十方大菩薩愍眾故行道應生恭敬心是則我大師。</p>
<lb n="0118b05"/>
<p id="pX31p0118b0501" rend="margin-left:1em">△三頌於如來起慈父想。</p>
<lb n="0118b06"/>
<p id="pX31p0118b0601">於諸佛世尊生無上父想。</p>
<lb n="0118b07"/>
<p id="pX31p0118b0701" rend="margin-left:1em">△四頌平等說法息諍論。</p>
<lb n="0118b08"/>
<p id="pX31p0118b0801">破於憍慢心說法無障礙。</p>
<lb n="0118b09"/>
<p id="pX31p0118b0901" rend="margin-left:1em">△三頌行成。</p>
<lb n="0118b10"/>
<p id="pX31p0118b1001">第三法如是智者應守護一心安樂行無量眾所敬。</p>
<lb n="0118b11"/>
<p id="pX31p0118b1101" rend="margin-left:1em">△四誓願安樂行二初長行二初明行法三初標
<lb n="0118b12"/>章。</p>
<lb n="0118b13"/>
<p id="pX31p0118b1301">又文殊師利菩薩摩訶薩於後末世法欲滅時有持
<lb n="0118b14"/>是法華經者。</p>
<lb n="0118b15"/>
<p id="pX31p0118b1501" rend="margin-left:1em">以身口意與慈悲俱即誓願安樂行發願流通此
<lb n="0118b16"/>經故也。</p>
<p id="pX31p0118b1604" type="inline" rend="margin-left:1em">△二行法二初標誓願境二初慈誓境。</p>
<lb n="0118b17"/>
<p id="pX31p0118b1701">於在家出家人中生大慈心。</p>
<lb n="0118b18"/>
<p id="pX31p0118b1801" rend="margin-left:1em">通取曾發方便心而未出三界者名在家斷見思
<lb n="0118b19"/>惑盡出三界者名出家此攝得兩教二乘三教菩
<lb n="0118b20"/>薩此輩既皆具無明有苦可拔亦應是大悲境但
<lb n="0118b21"/>其皆曾發偏小之心與慈誓相應須與其圓道圓
<lb n="0118b22"/>果之樂故言生大慈心以慈能與樂故也。</p>
<p id="pX31p0118b2217" type="inline" rend="margin-left:1em">△二悲
<lb n="0118b23"/>誓境。</p>
<lb n="0118b24"/>
<p id="pX31p0118b2401">於非菩薩人中生大悲心。</p>
<lb n="0118c01"/>
<p id="pX31p0118c0101" rend="margin-left:1em">通取未曾發方便心者名非菩薩此攝得三界內
<lb n="0118c02"/>者既全不曾發小乘方便之心況復能發大乘真
<lb n="0118c03"/>實之心則知此等皆是界內流轉生死之徒亦須
<lb n="0118c04"/>與樂但其流轉無際正與悲誓相應宜拔其苦因
<lb n="0118c05"/>苦果故言生大悲心以悲能拔苦故也。</p>
<p id="pX31p0118c0516" type="inline" rend="margin-left:1em">△二起誓
<lb n="0118c06"/>願由二初起慈誓之由。</p>
<lb n="0118c07"/>
<p id="pX31p0118c0701">應作是念如是之人則為大失如來方便隨宜說法。</p>
<lb n="0118c08"/>
<p id="pX31p0118c0801" rend="margin-left:1em">此即起慈之由也如是之人指上曾發方便心者
<lb n="0118c09"/>由樂小故執佛方便以為真實不會圓道故言大
<lb n="0118c10"/>失大失是慈誓之由也。</p>
<p id="pX31p0118c1010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二起悲誓之由。</p>
<lb n="0118c11"/>
<p id="pX31p0118c1101">不聞不知不覺不問不信不解。</p>
<lb n="0118c12"/>
<p id="pX31p0118c1201" rend="margin-left:1em">指上未曾發偏圓心者由未發偏圓之心不聞偏
<lb n="0118c13"/>圓二道故以不聞偏道為無聞慧不知偏道為無
<lb n="0118c14"/>思慧不覺偏道為無修慧又無圓三慧何者不問
<lb n="0118c15"/>圓道故不聞不信圓道故不思不解圓道故不修
<lb n="0118c16"/>偏圓三慧權實皆無甚可憐愍即起悲之由也問
<lb n="0118c17"/>云何得知前三是權後三是實答準正發誓文但
<lb n="0118c18"/>牒後三而為是經故云其人雖不問不信不解是
<lb n="0118c19"/>經。</p>
<p id="pX31p0118c1902" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正立誓願。</p>
<lb n="0118c20"/>
<p id="pX31p0118c2001">其人雖不問不信不解是經我得阿耨多羅三藐三
<lb n="0118c21"/>菩提時隨在何地以神通力智慧力引之令得住是
<lb n="0118c22"/>法中。</p>
<lb n="0118c23"/>
<p id="pX31p0118c2301" rend="margin-left:1em">此正發誓願也彼人雖不問不信偏圓二道菩薩
<lb n="0118c24"/>不約偏道發誓但欲與其圓道三慧故言雖不問
<lb n="0119a01"/>不信不解此經我得三菩提引令得入也。</p>
<p id="pX31p0119a0117" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結
<lb n="0119a02"/>成三初總結無過失。</p>
<lb n="0119a03"/>
<p id="pX31p0119a0301">文殊師利是菩薩摩訶薩於如來滅後有成就此第
<lb n="0119a04"/>四法者說是法時無有過失。</p>
<lb n="0119a05"/>
<p id="pX31p0119a0501" rend="margin-left:1em">今總結無過失既無過失則是行成行云何成以
<lb n="0119a06"/>其立大誓願故即入如來室行成以其知四眾失
<lb n="0119a07"/>圓道故即坐如來座行成以其誓制其心不懈怠
<lb n="0119a08"/>故即著如來衣行成三行具立故言行成無過失
<lb n="0119a09"/>者慈悲成故無瞋垢失如來衣成故無懈怠失如
<lb n="0119a10"/>來座成故無諂曲失以由此第四誓願行成故無
<lb n="0119a11"/>諸失也。</p>
<p id="pX31p0119a1104" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別結慈悲成。</p>
<lb n="0119a12"/>
<p id="pX31p0119a1201">常為比丘比丘尼優婆塞優婆夷國王王子大臣人
<lb n="0119a13"/>民婆羅門居士等供養恭敬尊重讚歎虗空諸天為
<lb n="0119a14"/>聽法故亦常隨侍若在聚落城邑空閑林中有人來
<lb n="0119a15"/>欲難問者諸天晝夜常為法故而衛護之能令聽者
<lb n="0119a16"/>皆得歡喜。</p>
<lb n="0119a17"/>
<p id="pX31p0119a1701" rend="margin-left:1em">此別結慈悲行成也以慈成故攝得四眾人天供
<lb n="0119a18"/>養聽法誓願成故感佛神通諸天衛護如來座成
<lb n="0119a19"/>不著於法故聽者歡喜也。</p>
<p id="pX31p0119a1911" type="inline" rend="margin-left:1em">△三釋誓願行成。</p>
<lb n="0119a20"/>
<p id="pX31p0119a2001">所以者何此經是一切過去未來現在諸佛神力所
<lb n="0119a21"/>護故。</p>
<lb n="0119a22"/>
<p id="pX31p0119a2201" rend="margin-left:1em">此釋誓願行成三世諸佛尚皆守護況諸天耶。</p>
<p id="pX31p0119a2219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0119a23"/>二歎經妙二初法說二初昔未顯說。</p>
<lb n="0119a24"/>
<p id="pX31p0119a2401">文殊師利是法華經於無量國中乃至名字不可得
<lb n="0119b01"/>聞。</p>
<lb n="0119b02"/>
<p id="pX31p0119b0201" rend="margin-left:1em">此昔未曾顯說故昔不得也。</p>
<p id="pX31p0119b0212" type="inline" rend="margin-left:1em">△二今日乃得。</p>
<lb n="0119b03"/>
<p id="pX31p0119b0301">何況得見受持讀誦。</p>
<lb n="0119b04"/>
<p id="pX31p0119b0401" rend="margin-left:1em">△二譬說二初不與珠譬昔未曾顯說二初開譬
<lb n="0119b05"/>六初威伏諸國。</p>
<lb n="0119b06"/>
<p id="pX31p0119b0601">文殊師利譬如強力轉輪聖王欲以威勢降伏諸國。</p>
<lb n="0119b07"/>
<p id="pX31p0119b0701" rend="margin-left:1em">今以輪王譬如來化世降伏諸國譬降伏五陰十
<lb n="0119b08"/>二入十八界諸境。</p>
<p id="pX31p0119b0808" type="inline" rend="margin-left:1em">△二小王不順。</p>
<lb n="0119b09"/>
<p id="pX31p0119b0901">而諸小王不順其命。</p>
<lb n="0119b10"/>
<p id="pX31p0119b1001" rend="margin-left:1em">小王譬諸煩惱未得無漏智慧調伏名不順其命
<lb n="0119b11"/>也。</p>
<p id="pX31p0119b1102" type="inline" rend="margin-left:1em">△三起兵往伐。</p>
<lb n="0119b12"/>
<p id="pX31p0119b1201">時轉輪王起種種兵而往討伐。</p>
<lb n="0119b13"/>
<p id="pX31p0119b1301" rend="margin-left:1em">起種種兵譬七賢中所修方法為前軍須陀洹斯
<lb n="0119b14"/>陀含中所修方法為次軍阿那含阿羅漢中所修
<lb n="0119b15"/>方法為後軍所破者是三毒等分八萬四千之寇
<lb n="0119b16"/>盜能破者是八萬四千法門之官兵。</p>
<p id="pX31p0119b1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△四有功歡
<lb n="0119b17"/>喜。</p>
<lb n="0119b18"/>
<p id="pX31p0119b1801">王見兵眾戰有功者即大歡喜。</p>
<lb n="0119b19"/>
<p id="pX31p0119b1901" rend="margin-left:1em">△五隨功賞賜。</p>
<lb n="0119b20"/>
<p id="pX31p0119b2001">隨功賞賜或與田宅聚落城邑或與衣服嚴身之具
<lb n="0119b21"/>或與種種珍寶金銀琉璃硨磲碼碯珊瑚琥珀象馬
<lb n="0119b22"/>車乘奴婢人民。</p>
<lb n="0119b23"/>
<p id="pX31p0119b2301" rend="margin-left:1em">田即三昧宅即智慧聚落即初果二果邑即三果
<lb n="0119b24"/>城即四果涅槃衣服即慚忍善法嚴身之具即助
<lb n="0119c01"/>道善法也種種七寶即七覺支等象馬車乘即二
<lb n="0119c02"/>乘盡智無生智也奴婢即神通得有漏善法如入
<lb n="0119c03"/>民即七賢位也隨功賞賜者隨其精進功能故佛
<lb n="0119c04"/>輪王見小乘眾破見思賊有微功者賜事禪定無
<lb n="0119c05"/>漏田宅若見大士應破大惑獲大功勳即賜以髻
<lb n="0119c06"/>中明珠也。</p>
<p id="pX31p0119c0605" type="inline" rend="margin-left:1em">△六而不與珠。</p>
<lb n="0119c07"/>
<p id="pX31p0119c0701">唯髻中明珠不以與之所以者何獨王頂上有此一
<lb n="0119c08"/>珠若以與之王諸眷屬必大驚怪。</p>
<lb n="0119c09"/>
<p id="pX31p0119c0901" rend="margin-left:1em">髻喻權珠喻實言髻中明珠者實為權所隱也在
<lb n="0119c10"/>頂上者譬極果所宗有出分段生死之機為小功
<lb n="0119c11"/>勳有出變易生死之機為大功勳驚怪者未有大
<lb n="0119c12"/>功忽賜髻珠諸臣皆疑怪譬眾生大機未動忽說
<lb n="0119c13"/>此經二乘疑惑菩薩驚怪。</p>
<p id="pX31p0119c1311" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬六初合威伏
<lb n="0119c14"/>諸國。</p>
<lb n="0119c15"/>
<p id="pX31p0119c1501">文殊師利如來亦復如是以禪定智慧力得法國土
<lb n="0119c16"/>王於三界。</p>
<lb n="0119c17"/>
<p id="pX31p0119c1701" rend="margin-left:1em">此下六科合上譬也。</p>
<p id="pX31p0119c1709" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合小王不順。</p>
<lb n="0119c18"/>
<p id="pX31p0119c1801">而諸魔王不肯順伏。</p>
<lb n="0119c19"/>
<p id="pX31p0119c1901" rend="margin-left:1em">△三合起兵往伐。</p>
<lb n="0119c20"/>
<p id="pX31p0119c2001">如來賢聖諸將與之共戰。</p>
<lb n="0119c21"/>
<p id="pX31p0119c2101" rend="margin-left:1em">△四合有功歡喜。</p>
<lb n="0119c22"/>
<p id="pX31p0119c2201">其有功者心亦歡喜。</p>
<lb n="0119c23"/>
<p id="pX31p0119c2301" rend="margin-left:1em">△五合隨功賞賜。</p>
<lb n="0119c24"/>
<p id="pX31p0119c2401">於四眾中為說諸經令其心悅賜以禪定解脫無漏
<lb n="0120a01"/>根力諸法之財又復賜與涅槃之城言得滅度引導
<lb n="0120a02"/>其心令皆歡喜。</p>
<lb n="0120a03"/>
<p id="pX31p0120a0301" rend="margin-left:1em">根力者即三十七道品中五根五力也修此根力
<lb n="0120a04"/>即不漏落六道生死故名無漏根力也涅槃此云
<lb n="0120a05"/>滅度今即小乘真空涅槃也此真空涅槃能防見
<lb n="0120a06"/>思之非禦生死之敵故名涅槃城。</p>
<p id="pX31p0120a0614" type="inline" rend="margin-left:1em">△六合而不與
<lb n="0120a07"/>珠。</p>
<lb n="0120a08"/>
<p id="pX31p0120a0801">而不為說是法華經。</p>
<lb n="0120a09"/>
<p id="pX31p0120a0901" rend="margin-left:1em">△二與珠譬今得聞二初開譬二初有勳。</p>
<lb n="0120a10"/>
<p id="pX31p0120a1001">文殊師利如轉輪王見諸兵眾有大功者心甚歡喜。</p>
<lb n="0120a11"/>
<p id="pX31p0120a1101" rend="margin-left:1em">△二與珠。</p>
<lb n="0120a12"/>
<p id="pX31p0120a1201">以此難信之珠久在髻中不妄與人而今與之。</p>
<lb n="0120a13"/>
<p id="pX31p0120a1301" rend="margin-left:1em">珠在髻中者實為權所覆也解髻即開權與珠即
<lb n="0120a14"/>顯實用譬法華開權顯實也四十餘年祕而不譚
<lb n="0120a15"/>故云不妄與人。</p>
<p id="pX31p0120a1507" type="inline" rend="margin-left:1em">△二合譬二初合有勳。</p>
<lb n="0120a16"/>
<p id="pX31p0120a1601">如來亦復如是於三界中為大法王以法教化一切
<lb n="0120a17"/>眾生見賢聖軍與五陰魔煩惱魔死魔共戰有大功
<lb n="0120a18"/>勳滅三毒出三界破魔網爾時如來亦大歡喜。</p>
<lb n="0120a19"/>
<p id="pX31p0120a1901" rend="margin-left:1em">△二合與珠。</p>
<lb n="0120a20"/>
<p id="pX31p0120a2001">此法華經能令眾生至一切智一切世間多怨難信
<lb n="0120a21"/>先所未說而今說之文殊師利此法華經是諸如來
<lb n="0120a22"/>第一之說於諸說中最為甚深末後賜與如彼強力
<lb n="0120a23"/>之王久護明珠今乃與之文殊師利此法華經諸佛
<lb n="0120a24"/>如來祕密之藏於諸經中最在其上長夜守護不妄
<lb n="0120b01"/>宣說始於今日乃與汝等而敷演之。</p>
<lb n="0120b02"/>
<p id="pX31p0120b0201" rend="margin-left:1em">一切智者謂一切內法內名能知能解一切外法
<lb n="0120b03"/>外名亦能知能解但不能以一切道起一切種故
<lb n="0120b04"/>名一切智內法內名者謂理內所詮法相及能詮
<lb n="0120b05"/>名字外法外名者即理外所詮法相及能詮名字
<lb n="0120b06"/>空觀若成於此名相悉能體達多怨者如五千退
<lb n="0120b07"/>席等如云如來現在猶多怨嫉是也雖信者如中
<lb n="0120b08"/>下根譬喻因緣二周之後方能信解是也於諸說
<lb n="0120b09"/>中等者此經於<anchor xml:id="begd1e33730"/>已<anchor xml:id="endd1e33730"/>今當說最為第一故也明珠者
<lb n="0120b10"/>明譬中道智珠喻圓實之理能令至一切智智即
<lb n="0120b11"/>果名行始為因行終為果是行一第一之說是教
<lb n="0120b12"/>一祕密之藏是理一安置諸子祕密藏中我亦不
<lb n="0120b13"/>久自住其中即兼人一。</p>
<p id="pX31p0120b1310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌行法二
<lb n="0120b14"/>初超頌行成。</p>
<lb n="0120b15"/>
<p id="pX31p0120b1501">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0120b16"/>
<p id="pX31p0120b1601">常行忍辱哀愍一切乃能演說佛所讚經。</p>
<lb n="0120b17"/>
<p id="pX31p0120b1701" rend="margin-left:1em">上長行中總明行成今偈頌中別顯也常行忍辱
<lb n="0120b18"/>頌著忍辱衣行成哀愍一切頌入慈悲室行成乃
<lb n="0120b19"/>能演說頌坐法空座行成。</p>
<p id="pX31p0120b1911" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追頌行法三初頌
<lb n="0120b20"/>誓願境。</p>
<lb n="0120b21"/>
<p id="pX31p0120b2101">後末世時持此經者於家出家及非菩薩應生慈悲。</p>
<lb n="0120b22"/>
<p id="pX31p0120b2201" rend="margin-left:1em">△二頌誓願由。</p>
<lb n="0120b23"/>
<p id="pX31p0120b2301">斯等不聞不信是經則為大失。</p>
<lb n="0120b24"/>
<p id="pX31p0120b2401" rend="margin-left:1em">△三正立誓願。</p>
<lb n="0120c01"/>
<p id="pX31p0120c0101">我得佛道以諸方便為說此法令住其中。</p>
<lb n="0120c02"/>
<p id="pX31p0120c0201" rend="margin-left:1em">△二頌歎經二初頌開譬二初頌不與珠譬。</p>
<lb n="0120c03"/>
<p id="pX31p0120c0301">譬如強力轉輪之王兵戰有功賞賜諸物象馬車乘
<lb n="0120c04"/>嚴身之具及諸田宅聚落城邑或與衣服種種珍寶
<lb n="0120c05"/>奴婢財物歡喜賜與。</p>
<lb n="0120c06"/>
<p id="pX31p0120c0601" rend="margin-left:1em">△二頌與髻珠譬。</p>
<lb n="0120c07"/>
<p id="pX31p0120c0701">如有勇健能為難事王解髻中明珠賜之。</p>
<lb n="0120c08"/>
<p id="pX31p0120c0801" rend="margin-left:1em">△二頌合譬二初頌合不與珠。</p>
<lb n="0120c09"/>
<p id="pX31p0120c0901">如來亦爾為諸法王忍辱大力智慧寶藏以大慈悲
<lb n="0120c10"/>如法化世見一切人受諸苦惱欲求解脫與諸魔戰
<lb n="0120c11"/>為是眾生說種種法以大方便說此諸經。</p>
<lb n="0120c12"/>
<p id="pX31p0120c1201" rend="margin-left:1em">△二頌合與珠譬。</p>
<lb n="0120c13"/>
<p id="pX31p0120c1301">既知眾生得其力<anchor xml:id="begd1e33850"/>已<anchor xml:id="endd1e33850"/>末後乃為說是法華如王解髻
<lb n="0120c14"/>明珠與之此經為尊眾經中上我常守護不妄開示
<lb n="0120c15"/>今正是時為汝等說。</p>
<lb n="0120c16"/>
<p id="pX31p0120c1601" rend="margin-left:1em">△三總結行成之相三初結勸四行。</p>
<lb n="0120c17"/>
<p id="pX31p0120c1701">我滅度後求佛道者欲得安穩演說斯經應當親近
<lb n="0120c18"/>如是四法。</p>
<lb n="0120c19"/>
<p id="pX31p0120c1901" rend="margin-left:1em">此下二十三行是第三總結行成感徵之相以勸
<lb n="0120c20"/>修行今結勸身口意誓願四行也。</p>
<p id="pX31p0120c2014" type="inline" rend="margin-left:1em">△二三障清淨
<lb n="0120c21"/>三初報障轉轉現報。</p>
<lb n="0120c22"/>
<p id="pX31p0120c2201">讀是經者常無憂惱又無病痛顏色鮮白。</p>
<lb n="0120c23"/>
<p id="pX31p0120c2301" rend="margin-left:1em">滅現世憂惱即除苦受之報此轉現報之心也無
<lb n="0120c24"/>病痛顏色鮮白即轉現報之色也。</p>
<p id="pX31p0120c2414" type="inline" rend="margin-left:1em">△二業障轉轉
<lb n="0121a01"/>生報。</p>
<lb n="0121a02"/>
<p id="pX31p0121a0201">不生貧窮卑賤醜陋。</p>
<lb n="0121a03"/>
<p id="pX31p0121a0301" rend="margin-left:1em">此轉惡業也惡業之因應感惡果由持經力轉惡
<lb n="0121a04"/>因而得好果即轉生報也不生即無惡生業現在
<lb n="0121a05"/>持經不作貧窮之業來世不生卑賤也。</p>
<p id="pX31p0121a0516" type="inline" rend="margin-left:1em">△三煩惱
<lb n="0121a06"/>障轉轉後報二初別明三煩惱障轉三初別明貪
<lb n="0121a07"/>障轉。</p>
<lb n="0121a08"/>
<p id="pX31p0121a0801">眾生樂見如慕賢聖天諸童子以為給使。</p>
<lb n="0121a09"/>
<p id="pX31p0121a0901" rend="margin-left:1em">多貪欲者為人忽慢又障生梵天今貪欲障轉故
<lb n="0121a10"/>眾生樂見人不忽慢天童給使不障生梵天。</p>
<p id="pX31p0121a1018" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0121a11"/>別明瞋障轉。</p>
<lb n="0121a12"/>
<p id="pX31p0121a1201">刀杖不加毒不能害若人惡罵口則閉塞遊行無畏
<lb n="0121a13"/>如師子王。</p>
<lb n="0121a14"/>
<p id="pX31p0121a1401" rend="margin-left:1em">捨瞋則除內刀箭入陣則外刃不傷故云刀杖不
<lb n="0121a15"/>加。</p>
<p id="pX31p0121a1502" type="inline" rend="margin-left:1em">△三別明癡障轉。</p>
<lb n="0121a16"/>
<p id="pX31p0121a1601">智慧光明如日之照。</p>
<lb n="0121a17"/>
<p id="pX31p0121a1701" rend="margin-left:1em">△二總明一切障轉六初夢入十信二初正明慈
<lb n="0121a18"/>悲報。</p>
<lb n="0121a19"/>
<p id="pX31p0121a1901">若於夢中但見妙事見諸如來坐師子座諸比丘眾
<lb n="0121a20"/>圍繞說法又見龍神阿修羅等數如恒沙恭敬合掌。</p>
<lb n="0121a21"/>
<p id="pX31p0121a2101" rend="margin-left:1em">△二正見無癡報。</p>
<lb n="0121a22"/>
<p id="pX31p0121a2201">自見其身而為說法。</p>
<lb n="0121a23"/>
<p id="pX31p0121a2301" rend="margin-left:1em">從若於夢中至此總是夢入圓教十信位。</p>
<p id="pX31p0121a2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二夢
<lb n="0121a24"/>入十住。</p>
<lb n="0121b01"/>
<p id="pX31p0121b0101">又見諸佛身相金色放無量光照於一切以梵音聲
<lb n="0121b02"/>演說諸法佛為四眾說無上法見身處中合掌讚佛
<lb n="0121b03"/>聞法歡喜而為供養得陀羅尼證不退智佛知其心
<lb n="0121b04"/>深入佛道即為授記成最正覺汝善男子當於來世
<lb n="0121b05"/>得無量智佛之大道國土嚴淨廣大無比亦有四眾
<lb n="0121b06"/>合掌聽法。</p>
<lb n="0121b07"/>
<p id="pX31p0121b0701" rend="margin-left:1em">既云證不退智即為授記者當知得入初住無生
<lb n="0121b08"/>得記之位也。</p>
<p id="pX31p0121b0806" type="inline" rend="margin-left:1em">△三夢修十行。</p>
<lb n="0121b09"/>
<p id="pX31p0121b0901">又見自身在山林中修習善法。</p>
<lb n="0121b10"/>
<p id="pX31p0121b1001" rend="margin-left:1em">夢入十住之後既云又見自身在山林等知是十
<lb n="0121b11"/>行修習善法也修習云行者前非無行不別而別
<lb n="0121b12"/>至此最得行名故也。</p>
<p id="pX31p0121b1209" type="inline" rend="margin-left:1em">△四夢悟十向。</p>
<lb n="0121b13"/>
<p id="pX31p0121b1301">證諸實相。</p>
<lb n="0121b14"/>
<p id="pX31p0121b1401" rend="margin-left:1em">既云證諸實相知是十迴向正觀中道位也證諸
<lb n="0121b15"/>者諸言正表斷三十品無明也。</p>
<p id="pX31p0121b1513" type="inline" rend="margin-left:1em">△五夢入十地。</p>
<lb n="0121b16"/>
<p id="pX31p0121b1601">深入禪定見十方佛。</p>
<lb n="0121b17"/>
<p id="pX31p0121b1701" rend="margin-left:1em">深入禪定即第十地中無垢三昧入金剛定諸佛
<lb n="0121b18"/>皆現摩頂受職也。</p>
<p id="pX31p0121b1808" type="inline" rend="margin-left:1em">△六夢入妙覺。</p>
<lb n="0121b19"/>
<p id="pX31p0121b1901">諸佛身金色百福相莊嚴聞法為人說常有是好夢
<lb n="0121b20"/>又夢作國王捨宮殿眷屬及上妙五欲行詣於道場
<lb n="0121b21"/>在菩提樹下而處師子座求道過七日得諸佛之智
<lb n="0121b22"/>成無上道<anchor xml:id="begd1e34079"/>已<anchor xml:id="endd1e34079"/>起而轉法輪為四眾說法經千萬億劫。</p>
<lb n="0121b23"/>
<p id="pX31p0121b2301" rend="margin-left:1em">△三總結行成。</p>
<lb n="0121b24"/>
<p id="pX31p0121b2401">說無漏妙法度無量眾生後當入涅槃如煙盡燈滅
<lb n="0121c01"/>若後惡世中說是第一法是人得大利如上諸功德。</p>
<lb n="0121c02"/>
<p id="pX31p0121c0201" rend="margin-left:1em">△大段第二本門開近顯遠亦名開師門之近迹
<lb n="0121c03"/>顯佛地之遠本三初序段
(下至汝等自當因是得聞)
二正說段
<lb n="0121c04"/>
(爾時釋迦至分別功德品彌勒說十九行偈竟)
三流通段
(分別功德品爾時佛告彌勒菩
<lb n="0121c05"/>薩至經終)
初文又二初品目。</p>
<lb n="0121c06"/>
<p id="pX31p0121c0601">玅法蓮華經從地涌出品第十五
(正本品目同今)
</p>
<lb n="0121c07"/>
<p id="pX31p0121c0701" rend="margin-left:1em">師嚴道尊鞠躬祗奉如來一命四方奔踊故言從
<lb n="0121c08"/>地涌出
(世界)
三世化物惠利無疆一月萬影孰能思
<lb n="0121c09"/>量召過以示現弘經以益當故言從地涌出品
(為人)
<lb n="0121c10"/>虗空湛然無早無晚惑者執迹而闇其本召昔示
<lb n="0121c11"/>今破近執而顯遠事
(對治)
寂場少父久服種智還年
<lb n="0121c12"/>之藥故老而若少寂光老兒亦久稟常住不死之
<lb n="0121c13"/>方故少而若老示其藥力咸令得知故言從地涌
<lb n="0121c14"/>出品
(第一義悉)
文云是從何所來以何因緣集當知四
<lb n="0121c15"/>悉檀因緣故涌出也。</p>
<p id="pX31p0121c1509" type="inline" rend="margin-left:1em">○大段第二本門開近顯遠
<lb n="0121c16"/>亦名開師門之近迹顯佛地之遠本三初序段從
<lb n="0121c17"/>此下至汝等自當因是得聞二正說段從爾時釋
<lb n="0121c18"/>迦告彌勒下至分別功德品彌勒說十九行偈三
<lb n="0121c19"/>流通段從偈後下十一品半經文也。</p>
<p id="pX31p0121c1915" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二
<lb n="0121c20"/>初涌出二疑問初文又三初他方請弘。</p>
<lb n="0121c21"/>
<p id="pX31p0121c2101">爾時他方國土諸來菩薩摩訶薩過八恒河沙數於
<lb n="0121c22"/>大眾中起合掌作禮而白佛言世尊若聽我等於佛
<lb n="0121c23"/>滅後在此娑婆世界勤加精進護持讀誦書寫供養
<lb n="0121c24"/>是經典者當於此土而廣說之。</p>
<lb n="0122a01"/>
<p id="pX31p0122a0101" rend="margin-left:1em">他方菩薩既聞迹門流通弘經福大咸欲發願住
<lb n="0122a02"/>此弘宣是故請也。</p>
<p id="pX31p0122a0208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二如來不許。</p>
<lb n="0122a03"/>
<p id="pX31p0122a0301">爾時佛告諸菩薩摩訶薩眾止善男子不須汝等護
<lb n="0122a04"/>持此經所以者何我娑婆世界自有六萬恒河沙等
<lb n="0122a05"/>菩薩摩訶薩一一菩薩各有六萬恒河沙眷屬是諸
<lb n="0122a06"/>人等能於我滅後護持讀誦廣說此經。</p>
<lb n="0122a07"/>
<p id="pX31p0122a0701" rend="margin-left:1em">如來止之凡有三義一者他方菩薩各各自有<anchor xml:id="begd1e34225"/>己<anchor xml:id="endd1e34225"/>
<lb n="0122a08"/>任若住此土廢彼利益二者他方菩薩於此土結
<lb n="0122a09"/>緣事淺雖欲宣授必無巨益三者若復許之則不
<lb n="0122a10"/>得召下方菩薩下方菩薩若不來此近迹不得破
<lb n="0122a11"/>遠本不得顯為此三義故如來止之也召下方來
<lb n="0122a12"/>亦有三義一者是我弟子應弘我法二者以緣深
<lb n="0122a13"/>廣能徧此土益徧他方土益三者得開近顯遠也。</p>
<lb n="0122a14"/>
<p id="pX31p0122a1401" rend="margin-left:1em">△三下方涌出二初經家敘相五初涌出。</p>
<lb n="0122a15"/>
<p id="pX31p0122a1501">佛說是時娑婆世界三千大千國土地皆震裂而於
<lb n="0122a16"/>其中有無量千萬億菩薩摩訶薩同時涌出。</p>
<lb n="0122a17"/>
<p id="pX31p0122a1701" rend="margin-left:1em">地裂者地覆本眷屬如迹隱本今開迹顯本故裂
<lb n="0122a18"/>地以表之。</p>
<p id="pX31p0122a1805" type="inline" rend="margin-left:1em">△二身相。</p>
<lb n="0122a19"/>
<p id="pX31p0122a1901">是諸菩薩身皆金色三十二相無量光明。</p>
<lb n="0122a20"/>
<p id="pX31p0122a2001" rend="margin-left:1em">△三住處。</p>
<lb n="0122a21"/>
<p id="pX31p0122a2101">先盡在此娑婆世界之下此界虗空中住。</p>
<lb n="0122a22"/>
<p id="pX31p0122a2201" rend="margin-left:1em">住處者常寂光也常即常德寂即樂德光即淨我
<lb n="0122a23"/>二德此四德祕密之藏是其住處以不住法住秘
<lb n="0122a24"/>藏中下方者法性之淵底玄宗之極地故言下方
<lb n="0122b01"/>在下不屬此空中不屬彼非彼非此即中道也又
<lb n="0122b02"/>出此不在上亦不在此下不上不下住在空中亦
<lb n="0122b03"/>是中道。</p>
<p id="pX31p0122b0304" type="inline" rend="margin-left:1em">△四聞命。</p>
<lb n="0122b04"/>
<p id="pX31p0122b0401">是諸菩薩聞釋迦牟尼佛所說音聲從下發來。</p>
<lb n="0122b05"/>
<p id="pX31p0122b0501" rend="margin-left:1em">來之由者聞命故來
(世界)
弘法故來
(為人)
破執故來
(對治)
<lb n="0122b06"/>顯本故來
(第一義)
皆如上說。</p>
<p id="pX31p0122b0612" type="inline" rend="margin-left:1em">△五眷屬。</p>
<lb n="0122b07"/>
<p id="pX31p0122b0701">一一菩薩皆是大眾唱導之首各將六萬恒河沙眷
<lb n="0122b08"/>屬況將五萬四萬三萬二萬一萬恒河沙等眷屬者
<lb n="0122b09"/>況復乃至一恒河沙半恒河沙四分之一乃至千萬
<lb n="0122b10"/>億那由他分之一況復千萬億那由他眷屬況復億
<lb n="0122b11"/>萬眷屬況復千萬百萬乃至一萬況復一千一百乃
<lb n="0122b12"/>至一十況復將五四三二一弟子者況復單<anchor xml:id="begd1e34356"/>己<anchor xml:id="endd1e34356"/>樂遠
<lb n="0122b13"/>離行如是等比無量無邊算數譬喻所不能知。</p>
<lb n="0122b14"/>
<p id="pX31p0122b1401" rend="margin-left:1em">所將眷屬者若人情往望謂領六萬五萬恒沙者
<lb n="0122b15"/>為多領三二一者為少單<anchor xml:id="begd1e34371"/>己<anchor xml:id="endd1e34371"/>者隻獨若依文往尋
<lb n="0122b16"/>六萬五萬者為少單<anchor xml:id="begd1e34379"/>己<anchor xml:id="endd1e34379"/>者為多故下偈文云單<anchor xml:id="begd1e34385"/>己<anchor xml:id="endd1e34385"/>
<lb n="0122b17"/>獨處者其數轉過上若依法門者一一皆是導師
<lb n="0122b18"/>能引眾人至於寶所當知一<anchor xml:id="begd1e34396"/>己<anchor xml:id="endd1e34396"/>非獨六萬非多一
<lb n="0122b19"/>即一道清淨二即定慧三即戒定慧四即四諦五
<lb n="0122b20"/>即五眼六即六度一一度具十法界界界互具成
<lb n="0122b21"/>百法界界界十如即具千如如如十善即成萬善
<lb n="0122b22"/>一度具萬六度即六萬法門多不為多一不為少
<lb n="0122b23"/>非多非少而多而少也。</p>
<p id="pX31p0122b2310" type="inline" rend="margin-left:1em">△二大眾問訊五初三業
<lb n="0122b24"/>供養。</p>
<lb n="0122c01"/>
<p id="pX31p0122c0101">是諸菩薩從地出<anchor xml:id="begd1e34424"/>已<anchor xml:id="endd1e34424"/>各詣虗空七實玅塔多寶如來
<lb n="0122c02"/>釋迦牟尼佛所到<anchor xml:id="begd1e34434"/>已<anchor xml:id="endd1e34434"/>向二世尊頭面禮足及至諸寶
<lb n="0122c03"/>樹下師子座上佛所亦皆作禮右遶三匝合掌恭敬
<lb n="0122c04"/>以諸菩薩種種讚法而以讚歎住在一面欣樂瞻仰
<lb n="0122c05"/>於二世尊。</p>
<lb n="0122c06"/>
<p id="pX31p0122c0601" rend="margin-left:1em">樹下之座即分身諸佛所坐者也拜遶是身讚法
<lb n="0122c07"/>是口瞻仰是意也。</p>
<lb n="0122c08"/>
<p id="pX31p0122c0801">是諸菩薩摩訶薩從初涌出以諸菩薩種種讚法而
<lb n="0122c09"/>讚於佛如是時間經五十小劫是時釋迦牟尼佛默
<lb n="0122c10"/>然而坐及諸四眾亦皆默然五十小劫佛神力故令
<lb n="0122c11"/>諸大眾謂如半日。</p>
<lb n="0122c12"/>
<p id="pX31p0122c1201" rend="margin-left:1em">五十小劫謂如半日四眾徧見此乃隱長而現短
<lb n="0122c13"/>借
(猶與也)
其神力令狹而見廣俱是不可思議也五
<lb n="0122c14"/>十小劫與半日者此是時節不可思議如來所見
<lb n="0122c15"/>不以二相下方菩薩常面稱揚如來默然常受其
<lb n="0122c16"/>讚解者即短而長謂五十小劫惑者即長而短謂
<lb n="0122c17"/>如半日斯為本迹而作弄引如來未說則暗本而
<lb n="0122c18"/>執迹佛若開顯則悟近而達遠亦知不思議一也。</p>
<lb n="0122c19"/>
<p id="pX31p0122c1901">爾時四眾亦以佛神力故見諸菩薩徧滿無量百千
<lb n="0122c20"/>萬億國土虗空。</p>
<lb n="0122c21"/>
<p id="pX31p0122c2101" rend="margin-left:1em">四眾徧見菩薩者此是如來借其神力令即狹而
<lb n="0122c22"/>見廣亦是不思議也夫肉眼天眼所見不遠而今
<lb n="0122c23"/>所覩充滿虗空見雨猛知龍大見華盛知池深既
<lb n="0122c24"/>知菩薩應相既多必竝證得彌法界之真理也。</p>
<p id="pX31p0122c2419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0123a01"/>二陳問訊詞二初標四導師。</p>
<lb n="0123a02"/>
<p id="pX31p0123a0201">是菩薩眾中有四導師一名上行二名無邊行三名
<lb n="0123a03"/>淨行四名安立行是四菩薩於其眾中最為上首唱
<lb n="0123a04"/>導之師。</p>
<lb n="0123a05"/>
<p id="pX31p0123a0501" rend="margin-left:1em">但舉四人者欲擬開示悟入四十位耳如華嚴但
<lb n="0123a06"/>舉法慧功德林金剛幢金剛藏說四十位也。</p>
<p id="pX31p0123a0618" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0123a07"/>正陳問詞二初長行二初問如來安樂。</p>
<lb n="0123a08"/>
<p id="pX31p0123a0801">在大眾前各共合掌觀釋迦牟尼佛而問訊言世尊
<lb n="0123a09"/>少病少惱安樂行不。</p>
<lb n="0123a10"/>
<p id="pX31p0123a1001" rend="margin-left:1em">△二問眾生易度。</p>
<lb n="0123a11"/>
<p id="pX31p0123a1101">所應度者受教易不不令世尊生疲勞耶。</p>
<lb n="0123a12"/>
<p id="pX31p0123a1201" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌問如來安樂。</p>
<lb n="0123a13"/>
<p id="pX31p0123a1301">爾時四大菩薩而說偈言。</p>
<lb n="0123a14"/>
<p id="pX31p0123a1401">世尊安樂少病少惱教化眾生得無疲倦。</p>
<lb n="0123a15"/>
<p id="pX31p0123a1501" rend="margin-left:1em">世尊<anchor xml:id="begd1e34592"/>已<anchor xml:id="endd1e34592"/>離世間有漏五陰豈有病惱葢欲示同人
<lb n="0123a16"/>法順土常儀故須問云病惱耳。</p>
<p id="pX31p0123a1613" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌問眾生易
<lb n="0123a17"/>度。</p>
<lb n="0123a18"/>
<p id="pX31p0123a1801">又諸眾生受化易不不令世尊生疲勞耶。</p>
<lb n="0123a19"/>
<p id="pX31p0123a1901" rend="margin-left:1em">△三佛答安樂二初答安樂。</p>
<lb n="0123a20"/>
<p id="pX31p0123a2001">爾時世尊於諸菩薩大眾中而作是言如是如是諸。</p>
<lb n="0123a21"/>
<p id="pX31p0123a2101">善男子如來安樂少病少惱。</p>
<lb n="0123a22"/>
<p id="pX31p0123a2201" rend="margin-left:1em">△二答易度二初根利德厚。</p>
<lb n="0123a23"/>
<p id="pX31p0123a2301">諸眾生等易可化度無有疲勞所以者何是諸眾生
<lb n="0123a24"/>世世<anchor xml:id="begd1e34638"/>已<anchor xml:id="endd1e34638"/>來常受我化亦於過去諸佛恭敬尊重種諸
<lb n="0123b01"/>善根此諸眾生始見我身聞我所說即皆信受入如
<lb n="0123b02"/>來慧。</p>
<lb n="0123b03"/>
<p id="pX31p0123b0301" rend="margin-left:1em">根利德厚者世世<anchor xml:id="begd1e34655"/>已<anchor xml:id="endd1e34655"/>來常受大化始見我身即稟
<lb n="0123b04"/>華嚴入如來慧果熟易零此一類眾生則易度也。</p>
<lb n="0123b05"/>
<p id="pX31p0123b0501" rend="margin-left:1em">△二根鈍德薄。</p>
<lb n="0123b06"/>
<p id="pX31p0123b0601">除先修習學小乘者如是之人我今亦令得聞是經
<lb n="0123b07"/>入於佛慧。</p>
<lb n="0123b08"/>
<p id="pX31p0123b0801" rend="margin-left:1em">根鈍德薄者世世<anchor xml:id="begd1e34680"/>已<anchor xml:id="endd1e34680"/>來不受大化為此等人故須
<lb n="0123b09"/>開頓說漸三藏方等般若而調伏之亦令此人今
<lb n="0123b10"/>聞法華入於佛慧比前雖難於佛甚易根雖利鈍
<lb n="0123b11"/>所入是同略舉十意釋之第一始見今見
(初成道時名始
<lb n="0123b12"/>見法華座席久後真實名今見)
第二開合不開合
(日照高山即說於頓不開不合
<lb n="0123b13"/>為不入者開頓說漸三昧調伏令漸歸頓為開合也)
第三竪廣橫略橫竪俱
<lb n="0123b14"/>廣
(頓直竪入於法界故言竪廣不歷方便故言橫略今歷五味即是橫廣得入佛慧亦是竪廣)
<lb n="0123b15"/>第四本一迹多迹共本獨
(一臺故本一千華故迹多迹與眾經同故言共
<lb n="0123b16"/>本與眾經異故言獨)
第五加說不加說
(加四菩薩說四十位故曰加說自說開示
<lb n="0123b17"/>悟入不加於佗故曰不加)
第六變土不變土
(華王世界故言不變三變土田故言
<lb n="0123b18"/>變土)
第七多處不多處
(七處八會是為多處耆闍崛山遠處虛空故不多處)
第
<lb n="0123b19"/>八斥奪不斥奪
(滅化城改客作故言斥奪無如此事故不斥奪)
第九直顯
<lb n="0123b20"/>實開權顯實
(行大直道名直顯實決了聲聞法名開權顯實)
第十利根初
<lb n="0123b21"/>熟鈍根後熟
(利根初熟始入佛慧鈍根後熟今入佛慧)
緣宜不同略為
<lb n="0123b22"/>十異種智法界等無差別故今經云始見我身聞
<lb n="0123b23"/>我所說即皆信受入如來慧除先修習學小乘者
<lb n="0123b24"/>今聞此經入於佛慧明文在茲不須疑也。</p>
<p id="pX31p0123b2417" type="inline" rend="margin-left:1em">△四偈
<lb n="0123c01"/>頌隨喜。</p>
<lb n="0123c02"/>
<p id="pX31p0123c0201">爾時諸大菩薩而說偈言。</p>
<lb n="0123c03"/>
<p id="pX31p0123c0301">善哉善哉大雄世尊諸眾生等易可化度能問諸佛
<lb n="0123c04"/>甚深智慧聞<anchor xml:id="begd1e34787"/>已<anchor xml:id="endd1e34787"/>信行我等隨喜。</p>
<lb n="0123c05"/>
<p id="pX31p0123c0501" rend="margin-left:1em">能問者即是華嚴中四大士法華中身子三請俱
<lb n="0123c06"/>是能問也所問者即是問佛智慧也。</p>
<p id="pX31p0123c0615" type="inline" rend="margin-left:1em">△五如來述
<lb n="0123c07"/>歎。</p>
<lb n="0123c08"/>
<p id="pX31p0123c0801">於時世尊讚歎上首諸大菩薩善哉善哉善男子汝
<lb n="0123c09"/>等能於如來發隨喜心。</p>
<lb n="0123c10"/>
<p id="pX31p0123c1001" rend="margin-left:1em">如來述歎與上大異何者上文隨喜能問之人皆
<lb n="0123c11"/>是菩薩及所化之人聞<anchor xml:id="begd1e34822"/>已<anchor xml:id="endd1e34822"/>信行即是於菩薩等發
<lb n="0123c12"/>隨喜心也今如來述歎何故却云汝等能於如來
<lb n="0123c13"/>發隨喜心葢能問者皆是古佛汝能隨喜即是隨
<lb n="0123c14"/>喜如來是則菩薩隨喜其迹如來述歎其本此亦
<lb n="0123c15"/>密表壽量何者今歎菩薩尚是古佛密表今佛非
<lb n="0123c16"/>今成也既非今成必有遠本未得彰灼故是密表。</p>
<lb n="0123c17"/>
<p id="pX31p0123c1701" rend="margin-left:1em">△二疑問二初此土菩薩疑念二初長行疑念。</p>
<lb n="0123c18"/>
<p id="pX31p0123c1801">爾時彌勒菩薩及八千恒河沙諸菩薩眾皆作是念
<lb n="0123c19"/>我等從昔<anchor xml:id="begd1e34856"/>已<anchor xml:id="endd1e34856"/>來不見不聞如是大菩薩摩訶薩眾從
<lb n="0123c20"/>地涌出住世尊前合掌供養問訊如來時彌勒菩薩
<lb n="0123c21"/>摩訶薩知八千恒河沙諸菩薩等心之所念并欲自
<lb n="0123c22"/>決所疑。</p>
<lb n="0123c23"/>
<p id="pX31p0123c2301" rend="margin-left:1em">此下是第二疑問序彌勒及諸菩薩咸疑念者凡
<lb n="0123c24"/>有四意一者自寂場以後今座以前十方大士來
<lb n="0124a01"/>會不絕雖不可限我以補處智力悉見悉知何於
<lb n="0124a02"/>此眾不識一人又我遊化十方奉覲諸佛一切海
<lb n="0124a03"/>會咸所諳知就履歷處亦所不識若來若去推求
<lb n="0124a04"/>不識不識則無世界益故須疑問二者彼諸大士
<lb n="0124a05"/>是前進先達彌勒是後番末學後不知前例如文
<lb n="0124a06"/>殊不知入定女人境界女人不知棄諸葢菩薩境
<lb n="0124a07"/>界以不識故不知彼之內善自善不生無為人益
<lb n="0124a08"/>故須疑問三者彼等大士本達實相底應現十方
<lb n="0124a09"/>別頭教化所有真應皆非彌勒境界既不識彼利
<lb n="0124a10"/>物之道即不識病無對治益故須疑問四者佛託
<lb n="0124a11"/>弘經召諸大士大士奉師嚴命故來密開壽量非
<lb n="0124a12"/>時眾之所知既不識如來密旨則無第一義益故
<lb n="0124a13"/>須疑問也然彌勒迹居補處本亦應深何當如此
<lb n="0124a14"/>不識凡有二義若約實論則近成補處不知久本
<lb n="0124a15"/>若約權論則本高迹下為物騰疑也。</p>
<p id="pX31p0124a1515" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌正
<lb n="0124a16"/>問五初問何處來。</p>
<lb n="0124a17"/>
<p id="pX31p0124a1701">合掌向佛以偈問曰。</p>
<lb n="0124a18"/>
<p id="pX31p0124a1801">無量千萬億大眾諸菩薩昔所未曾見願兩足尊說
<lb n="0124a19"/>是從何所來。</p>
<lb n="0124a20"/>
<p id="pX31p0124a2001" rend="margin-left:1em">△二問何緣來。</p>
<lb n="0124a21"/>
<p id="pX31p0124a2101">以何因緣集巨身大神通智慧叵思議其志念堅固
<lb n="0124a22"/>有大忍辱力眾生所樂見為從何所來。</p>
<lb n="0124a23"/>
<p id="pX31p0124a2301" rend="margin-left:1em">△三敘其數量。</p>
<lb n="0124a24"/>
<p id="pX31p0124a2401">一一諸菩薩所將諸眷屬其數無有量如恒河沙等
<lb n="0124b01"/>或有大菩薩將六萬恒沙如是諸大眾一心求佛道
<lb n="0124b02"/>是諸大師等六萬恒河沙俱來供養佛及護持是經
<lb n="0124b03"/>將五萬恒沙其數過於是四萬及三萬二萬至一萬
<lb n="0124b04"/>一千一百等乃至一恒沙半及三四分億萬分之一
<lb n="0124b05"/>千萬那由他萬億諸弟子乃至於半億其數復過上
<lb n="0124b06"/>百萬至一萬一千及一百五十與一十乃至三二一
<lb n="0124b07"/>單<anchor xml:id="begd1e34971"/>己<anchor xml:id="endd1e34971"/>無眷屬樂於獨處者俱來至佛所其數轉過上
<lb n="0124b08"/>如是諸大眾若人行籌數過於恒沙劫猶不能盡知。</p>
<lb n="0124b09"/>
<p id="pX31p0124b0901" rend="margin-left:1em">△四問其師誰。</p>
<lb n="0124b10"/>
<p id="pX31p0124b1001">是諸大威德精進菩薩眾誰為其說法教化而成就
<lb n="0124b11"/>從誰初發心稱揚何佛法受持行誰經修習何佛道。</p>
<lb n="0124b12"/>
<p id="pX31p0124b1201" rend="margin-left:1em">△五彌勒結請五初結歎神力。</p>
<lb n="0124b13"/>
<p id="pX31p0124b1301">如是諸菩薩神通大智力。</p>
<lb n="0124b14"/>
<p id="pX31p0124b1401" rend="margin-left:1em">△二請答來處。</p>
<lb n="0124b15"/>
<p id="pX31p0124b1501">四方地振裂皆從中涌出世尊我昔來未曾見是事
<lb n="0124b16"/>願說其所從國土之名號我常遊諸國未曾見是眾。</p>
<lb n="0124b17"/>
<p id="pX31p0124b1701" rend="margin-left:1em">△三請答來緣。</p>
<lb n="0124b18"/>
<p id="pX31p0124b1801">我於此眾中乃不識一人忽然從地出願說其因緣。</p>
<lb n="0124b19"/>
<p id="pX31p0124b1901" rend="margin-left:1em">△四大會同請。</p>
<lb n="0124b20"/>
<p id="pX31p0124b2001">今此之大會無量百千億是諸<anchor xml:id="begd1e35039"/>菩<anchor xml:id="endd1e35039"/>薩等皆欲知此事
<lb n="0124b21"/>是諸菩薩眾本末之因緣。</p>
<lb n="0124b22"/>
<p id="pX31p0124b2201" rend="margin-left:1em">△五請答師主。</p>
<lb n="0124b23"/>
<p id="pX31p0124b2301">無量德世尊惟願決眾疑。</p>
<lb n="0124b24"/>
<p id="pX31p0124b2401" rend="margin-left:1em">△二佗土菩薩疑。</p>
<lb n="0124c01"/>
<p id="pX31p0124c0101">爾時釋迦牟尼佛分身諸佛從無量千萬億他方國
<lb n="0124c02"/>土來者在於八方諸寶樹下師子座上結跏趺坐其
<lb n="0124c03"/>佛侍者各各見是菩薩大眾於三千大千世界四方
<lb n="0124c04"/>從地涌出住於虗空各白其佛言世尊此諸無量無
<lb n="0124c05"/>邊阿僧祇菩薩大眾從何所來爾時諸佛各告侍者
<lb n="0124c06"/>諸善男子且待須臾有菩薩摩訶薩名曰彌勒釋迦
<lb n="0124c07"/>牟尼佛之所授記次後作佛<anchor xml:id="begd1e35085"/>已<anchor xml:id="endd1e35085"/>問斯事佛今答之汝
<lb n="0124c08"/>等自當因是得聞。</p>
<lb n="0124c09"/>
<p id="pX31p0124c0901" rend="margin-left:1em">其佛侍者即他方菩薩是分身眷屬橫在十方與
<lb n="0124c10"/>彌勒同疑俱不知如來本地成佛甚久於是各各
<lb n="0124c11"/>以疑陳於<anchor xml:id="begd1e35102"/>己<anchor xml:id="endd1e35102"/>佛佛皆抑待彌勒故云彌勒<anchor xml:id="begd1e35108"/>已<anchor xml:id="endd1e35108"/>問斯
<lb n="0124c12"/>事汝等自當因是得聞謂分身諸佛自謂答問之
<lb n="0124c13"/>益不在於我故不為答抑待釋迦答彌勒問故云
<lb n="0124c14"/>待彌勒耳何者彌勒所問事迹不輕釋尊一代未
<lb n="0124c15"/>曾顯說因茲答問廣顯長壽此一代玄祕在佛自
<lb n="0124c16"/>開汝自當聞我不應答。</p>
<p id="pX31p0124c1610" type="inline" rend="margin-left:1em">△二此半品下至分別功
<lb n="0124c17"/>德品彌勒說偈盡本門正說段二初誡許二正說
<lb n="0124c18"/>初文又二初長行二初誡二初述讚。</p>
<lb n="0124c19"/>
<p id="pX31p0124c1901">爾時釋迦牟尼佛告彌勒菩薩善哉善哉阿逸多乃
<lb n="0124c20"/>能問佛如是大事。</p>
<lb n="0124c21"/>
<p id="pX31p0124c2101" rend="margin-left:1em">△二正誡。</p>
<lb n="0124c22"/>
<p id="pX31p0124c2201">汝等當共一心被精進鎧發堅固意。</p>
<lb n="0124c23"/>
<p id="pX31p0124c2301" rend="margin-left:1em">一心誡勿亂被鎧誡勿怠堅固誡勿退也。</p>
<p id="pX31p0124c2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二許
<lb n="0124c24"/>二初標示果智慧。</p>
<lb n="0125a01"/>
<p id="pX31p0125a0101">如來今欲顯發宣示諸佛智慧。</p>
<lb n="0125a02"/>
<p id="pX31p0125a0201" rend="margin-left:1em">△二三世開化教。</p>
<lb n="0125a03"/>
<p id="pX31p0125a0301">諸佛自在神通之力諸佛師子奮迅之力諸佛威猛
<lb n="0125a04"/>大勢之力。</p>
<lb n="0125a05"/>
<p id="pX31p0125a0501" rend="margin-left:1em">科云開化教者宣示也自在神力者過去益物也
<lb n="0125a06"/>師子奮迅者十方分身所被之處現在益物也大
<lb n="0125a07"/>勢威猛者未來益物也章安私謂如來自在者我
<lb n="0125a08"/>德也神通者樂德也師子奮迅者奮迅除垢淨德
<lb n="0125a09"/>也大勢威猛未來益物常德也。</p>
<p id="pX31p0125a0913" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌
<lb n="0125a10"/>誡。</p>
<lb n="0125a11"/>
<p id="pX31p0125a1101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0125a12"/>
<p id="pX31p0125a1201">當精進一心我欲說此事勿得有疑悔。</p>
<lb n="0125a13"/>
<p id="pX31p0125a1301" rend="margin-left:1em">△二頌許二初頌智慧果。</p>
<lb n="0125a14"/>
<p id="pX31p0125a1401">佛智叵思議。</p>
<lb n="0125a15"/>
<p id="pX31p0125a1501" rend="margin-left:1em">△二頌三世化。</p>
<lb n="0125a16"/>
<p id="pX31p0125a1601">汝今出信力住於忍善中昔所未聞法今皆當得聞
<lb n="0125a17"/>我今安慰汝勿得懷疑懼佛無不實語智慧不可量
<lb n="0125a18"/>所得第一法甚深叵分別如是今當說汝等一心聽。</p>
<lb n="0125a19"/>
<p id="pX31p0125a1901" rend="margin-left:1em">科頌三世者前師子等以明三世文中亦無三世
<lb n="0125a20"/>之語但以義勢同三世耳今頌亦爾直以佛無不
<lb n="0125a21"/>實語等半行偈文而用通之語既不虗則知三世
<lb n="0125a22"/>益亦真實矣。</p>
<p id="pX31p0125a2206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正說二初一品半正開近顯遠
<lb n="0125a23"/>二分別功德品初記領初文又二初此品未略開
<lb n="0125a24"/>近顯遠動執生疑二壽量品廣開近顯遠斷疑生
<lb n="0125b01"/>信初文又二初略開近顯遠二初長行二初雙答
<lb n="0125b02"/>二初答師弟。</p>
<lb n="0125b03"/>
<p id="pX31p0125b0301">爾時世尊說此偈<anchor xml:id="begd1e35262"/>已<anchor xml:id="endd1e35262"/>告彌勒菩薩我今於此大眾宣
<lb n="0125b04"/>告汝等阿逸多是諸大菩薩摩訶薩無量無數阿僧
<lb n="0125b05"/>祇從地涌出汝等昔所未見者我於是娑婆世界得
<lb n="0125b06"/>阿耨多羅三藐三菩提<anchor xml:id="begd1e35274"/>已<anchor xml:id="endd1e35274"/>教化示導是諸菩薩調伏
<lb n="0125b07"/>其心令發道意。</p>
<lb n="0125b08"/>
<p id="pX31p0125b0801" rend="margin-left:1em">△二答處所。</p>
<lb n="0125b09"/>
<p id="pX31p0125b0901">此諸菩薩皆於是娑婆世界之下此界虗空中住。</p>
<lb n="0125b10"/>
<p id="pX31p0125b1001" rend="margin-left:1em">下方空中住者釋論明有底散三昧
(底者下也散者空也此但
<lb n="0125b11"/>消名若出體狀下釋者是)
應作四說有者三有也底者非想非
<lb n="0125b12"/>非想也
(是有漏底)
以深勝故為底
(藏教)
又有者名相也底
<lb n="0125b13"/>者空也
(是真諦底)
以空寂故為底
(通教)
又有者二邊俗也
<lb n="0125b14"/>底者邊際智滿
(是俗諦底)
故為底
(別教)
今經以下方空為
<lb n="0125b15"/>底不是上界不是下界表中道為底
(圓教)
於四釋中
<lb n="0125b16"/>但云有底不云散者底即散故。</p>
<p id="pX31p0125b1613" type="inline" rend="margin-left:1em">△二雙釋二初釋
<lb n="0125b17"/>師弟二初雙修智斷。</p>
<lb n="0125b18"/>
<p id="pX31p0125b1801">於諸經典讀誦通利思惟分別正憶念。</p>
<lb n="0125b19"/>
<p id="pX31p0125b1901" rend="margin-left:1em">師知弟子修智斷二德於經分別是修智正憶念
<lb n="0125b20"/>是修斷。</p>
<p id="pX31p0125b2004" type="inline" rend="margin-left:1em">△二雙證智斷。</p>
<lb n="0125b21"/>
<p id="pX31p0125b2101">阿逸多是諸善男子等不樂在眾多有所說常樂靜
<lb n="0125b22"/>處勤行精進未曾休息。</p>
<lb n="0125b23"/>
<p id="pX31p0125b2301" rend="margin-left:1em">不樂在眾是證斷德勤行精進是證智德。</p>
<p id="pX31p0125b2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋
<lb n="0125b24"/>處所。</p>
<lb n="0125c01"/>
<p id="pX31p0125c0101">亦不依止人天而住常樂深智無有障礙亦常樂於
<lb n="0125c02"/>諸佛之法一心精進求無上慧。</p>
<lb n="0125c03"/>
<p id="pX31p0125c0301" rend="margin-left:1em">不依止人天而住是釋處也人天是二邊不住者
<lb n="0125c04"/>不著也深智無礙者依不思議智也樂於佛法者
<lb n="0125c05"/>樂不思議境也境智甚深微即非淺行菩薩也。</p>
<p id="pX31p0125c0519" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0125c06"/>二偈頌二初頌雙答二初答師弟。</p>
<lb n="0125c07"/>
<p id="pX31p0125c0701">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0125c08"/>
<p id="pX31p0125c0801">阿逸汝當知是諸大菩薩從無數劫來修習佛智慧
<lb n="0125c09"/>悉是我所化令發大道心此等是我子依止是世界
<lb n="0125c10"/>常行頭陀事志樂於靜處捨大眾憒閙不樂多所說
<lb n="0125c11"/>如是諸子等學習我道法晝夜常精進為求佛道故。</p>
<lb n="0125c12"/>
<p id="pX31p0125c1201" rend="margin-left:1em">△二答處所二初正答處所。</p>
<lb n="0125c13"/>
<p id="pX31p0125c1301">在娑婆世界下方空中住。</p>
<lb n="0125c14"/>
<p id="pX31p0125c1401" rend="margin-left:1em">△二歎菩薩德。</p>
<lb n="0125c15"/>
<p id="pX31p0125c1501">志念力堅固常勤求智慧說種種玅法其心無所畏。</p>
<lb n="0125c16"/>
<p id="pX31p0125c1601" rend="margin-left:1em">△二頌雙釋二初釋師弟。</p>
<lb n="0125c17"/>
<p id="pX31p0125c1701">我於伽耶城菩提樹下坐得成最正覺轉無上法輪
<lb n="0125c18"/>爾乃教化之令初發道心今皆住不退悉當得成佛
<lb n="0125c19"/>我今說實語汝等一心信。</p>
<lb n="0125c20"/>
<p id="pX31p0125c2001" rend="margin-left:1em">△二釋處所。</p>
<lb n="0125c21"/>
<p id="pX31p0125c2101">我從久遠來教化是等眾。</p>
<lb n="0125c22"/>
<p id="pX31p0125c2201" rend="margin-left:1em">△二因疑更請二初長行二初疑
(動執生疑)
。</p>
<lb n="0125c23"/>
<p id="pX31p0125c2301">爾時彌勒菩薩摩訶薩及無數諸菩薩等心生疑惑
<lb n="0125c24"/>怪未曾有而作是念云何世尊於少時間教化如是
<lb n="0126a01"/>無量無邊阿僧祇諸大菩薩令住阿耨多羅三藐三
<lb n="0126a02"/>菩提。</p>
<lb n="0126a03"/>
<p id="pX31p0126a0301" rend="margin-left:1em">彌勒等既聞上菩提樹下乃教化之今皆住不退
<lb n="0126a04"/>又聞我從久遠來教化是等眾由聞此二說動執
<lb n="0126a05"/>生疑。</p>
<p id="pX31p0126a0503" type="inline" rend="margin-left:1em">△二請二
(騰疑致請)
初法說三初執近疑遠。</p>
<lb n="0126a06"/>
<p id="pX31p0126a0601">即白佛言世尊如來為太子時出於釋宮去伽耶城
<lb n="0126a07"/>不遠坐於道場得成阿耨多羅三藐三菩提從是<anchor xml:id="begd1e35503"/>已<anchor xml:id="endd1e35503"/>
<lb n="0126a08"/>來始過四十餘年世尊云何於此少時大作佛事以
<lb n="0126a09"/>佛勢力以佛功德教化如是無量大菩薩眾當成阿
<lb n="0126a10"/>耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0126a11"/>
<p id="pX31p0126a1101" rend="margin-left:1em">此疑成道近所化甚多執近而疑遠也伽耶此云
<lb n="0126a12"/>山城去菩提道場約二十里故曰不遠。</p>
<p id="pX31p0126a1216" type="inline" rend="margin-left:1em">△二執遠
<lb n="0126a13"/>疑近。</p>
<lb n="0126a14"/>
<p id="pX31p0126a1401">世尊此大菩薩眾假使有人於千萬億劫數不能盡
<lb n="0126a15"/>不得其邊斯等久遠<anchor xml:id="begd1e35534"/>已<anchor xml:id="endd1e35534"/>來於無量無邊諸佛所植諸
<lb n="0126a16"/>善根成就菩薩道常修梵行。</p>
<lb n="0126a17"/>
<p id="pX31p0126a1701" rend="margin-left:1em">△三難信結請。</p>
<lb n="0126a18"/>
<p id="pX31p0126a1801">世尊如此之事世所難信。</p>
<lb n="0126a19"/>
<p id="pX31p0126a1901" rend="margin-left:1em">△二譬說二初開譬三初譬成道近意。</p>
<lb n="0126a20"/>
<p id="pX31p0126a2001">譬如有人色美髮黑年二十五。</p>
<lb n="0126a21"/>
<p id="pX31p0126a2101" rend="margin-left:1em">△二譬所化多意。</p>
<lb n="0126a22"/>
<p id="pX31p0126a2201">指百歲人言是我子其百歲人亦指年少言是我父
<lb n="0126a23"/>生育我等。</p>
<lb n="0126a24"/>
<p id="pX31p0126a2401" rend="margin-left:1em">△三總結譬難信。</p>
<lb n="0126b01"/>
<p id="pX31p0126b0101">是事難信。</p>
<lb n="0126b02"/>
<p id="pX31p0126b0201" rend="margin-left:1em">△二合譬三初合近譬。</p>
<lb n="0126b03"/>
<p id="pX31p0126b0301">佛亦如是得道<anchor xml:id="begd1e35598"/>已<anchor xml:id="endd1e35598"/>來其實未久。</p>
<lb n="0126b04"/>
<p id="pX31p0126b0401" rend="margin-left:1em">△二合遠譬。</p>
<lb n="0126b05"/>
<p id="pX31p0126b0501">而此大眾諸菩薩等<anchor xml:id="begd1e35615"/>已<anchor xml:id="endd1e35615"/>於無量千萬億劫為佛道故
<lb n="0126b06"/>勤行精進善入出住無量百千萬億三昧得大神通
<lb n="0126b07"/>久修梵行善能次第習諸善法巧於問答人中之寶
<lb n="0126b08"/>一切世間甚為希有。</p>
<lb n="0126b09"/>
<p id="pX31p0126b0901" rend="margin-left:1em">此菩薩久種善根非止伽耶發心善入出住者九
<lb n="0126b10"/>次第定是善入師子奮迅三昧是善出超越三昧
<lb n="0126b11"/>是善住
(藏通)
從初地至十地名善入十地入重玄門
<lb n="0126b12"/>再修凡夫事名善出玅覺徧滿名善住
(別教)
畢法性
<lb n="0126b13"/>三昧名善入首楞嚴三昧名善出王三昧名善住
<lb n="0126b14"/>
(圓教)
次第習諸善法者據因為善習就果為善入善
<lb n="0126b15"/>答難問者具福慧二種莊嚴也七方便之尊故云
<lb n="0126b16"/>人中寶也。</p>
<p id="pX31p0126b1605" type="inline" rend="margin-left:1em">△三合請答三初舉佛語。</p>
<lb n="0126b17"/>
<p id="pX31p0126b1701">今日世尊方云得佛道時初令發心教化示導令向
<lb n="0126b18"/>阿耨多羅三藐三菩提世尊得佛未久乃能作此大
<lb n="0126b19"/>功德事。</p>
<lb n="0126b20"/>
<p id="pX31p0126b2001" rend="margin-left:1em">△二明請意二初為現在。</p>
<lb n="0126b21"/>
<p id="pX31p0126b2101">我等雖復信佛隨宜所說佛所出言未曾虗妄佛所
<lb n="0126b22"/>知者皆悉通達。</p>
<lb n="0126b23"/>
<p id="pX31p0126b2301" rend="margin-left:1em">彌勒自謂現在見聞我雖未達信而<anchor xml:id="begd1e35688"/>已<anchor xml:id="endd1e35688"/>矣。</p>
<p id="pX31p0126b2317" type="inline" rend="margin-left:1em">△二為
<lb n="0126b24"/>未來。</p>
<lb n="0126c01"/>
<p id="pX31p0126c0101">然諸新發意菩薩於佛滅後若聞是語或不信受而
<lb n="0126c02"/>起破法罪業因緣。</p>
<lb n="0126c03"/>
<p id="pX31p0126c0301" rend="margin-left:1em">今所請者正為未來淺行新發意者喜生誹謗謗
<lb n="0126c04"/>則墮於惡道不退者雖能信而不謗不能增道若
<lb n="0126c05"/>為分別而說令謗者則生信信者則增道。</p>
<p id="pX31p0126c0517" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正
<lb n="0126c06"/>請答二初除我等疑。</p>
<lb n="0126c07"/>
<p id="pX31p0126c0701">唯然世尊願為解說除我等疑。</p>
<lb n="0126c08"/>
<p id="pX31p0126c0801" rend="margin-left:1em">△二除未來疑。</p>
<lb n="0126c09"/>
<p id="pX31p0126c0901">及未來世諸善男子聞此事<anchor xml:id="begd1e35737"/>已<anchor xml:id="endd1e35737"/>亦不生疑。</p>
<lb n="0126c10"/>
<p id="pX31p0126c1001" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌法說三初頌執近。</p>
<lb n="0126c11"/>
<p id="pX31p0126c1101">爾時彌勒菩薩欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0126c12"/>
<p id="pX31p0126c1201">佛昔從釋種出家近伽耶坐於菩提樹爾來尚未久。</p>
<lb n="0126c13"/>
<p id="pX31p0126c1301" rend="margin-left:1em">△二頌疑遠。</p>
<lb n="0126c14"/>
<p id="pX31p0126c1401">此諸佛子等其數不可量久<anchor xml:id="begd1e35768"/>已<anchor xml:id="endd1e35768"/>行佛道住於神通力
<lb n="0126c15"/>善學菩薩道不染世間法如蓮華在水從地而涌出
<lb n="0126c16"/>皆起恭敬心住於世尊前是事難思議。</p>
<lb n="0126c17"/>
<p id="pX31p0126c1701" rend="margin-left:1em">△三頌結請。</p>
<lb n="0126c18"/>
<p id="pX31p0126c1801">云何而可信佛得道甚近所成就甚多願為除眾疑
<lb n="0126c19"/>如實分別說。</p>
<lb n="0126c20"/>
<p id="pX31p0126c2001" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌開譬。</p>
<lb n="0126c21"/>
<p id="pX31p0126c2101">譬如少壯人年始二十五示人百歲子髮白而面皺
<lb n="0126c22"/>是等我所生子亦說是父父少而子老舉世所不信。</p>
<lb n="0126c23"/>
<p id="pX31p0126c2301" rend="margin-left:1em">△二頌合譬三初頌合近。</p>
<lb n="0126c24"/>
<p id="pX31p0126c2401">世尊亦如是得道來甚近。</p>
<lb n="0127a01"/>
<p id="pX31p0127a0101" rend="margin-left:1em">△二頌合遠。</p>
<lb n="0127a02"/>
<p id="pX31p0127a0201">是諸菩薩等志固無怯弱從無量劫來而行菩薩道
<lb n="0127a03"/>巧於難問答其心無所畏忍辱心決定端正有威德
<lb n="0127a04"/>十方佛所讚善能分別說不樂在人眾常好在禪定
<lb n="0127a05"/>為求佛道故於下空中住。</p>
<lb n="0127a06"/>
<p id="pX31p0127a0601" rend="margin-left:1em">△三頌合請
(請於佛答)
。</p>
<lb n="0127a07"/>
<p id="pX31p0127a0701">我等從佛聞於此事無疑願佛為未來演說令開解
<lb n="0127a08"/>若有於此經生疑不信者即當墮惡道願今為解說
<lb n="0127a09"/>是無量菩薩云何於少時教化令發心而住不退地。</p>
<lb n="0127a10"/>
<lb n="0127a11"/>法華經科註卷第五<lb n="0127a12"/>
<lb n="0127a13"/>
<lb n="0127a14"/>
<lb n="0127a15"/>妙法蓮華經科註卷第六<lb n="0127a16"/>
<lb n="0127a17"/>
<p id="pX31p0127a1701" rend="margin-left:1em">△二壽量品廣開近顯遠斷疑生信二初品目。</p>
<lb n="0127a18"/>
<p id="pX31p0127a1801">妙法蓮華經如來壽量品第十六
(正經云如來現壽品)
</p>
<lb n="0127a19"/>
<p id="pX31p0127a1901" rend="margin-left:1em">如來者十方三世諸佛二佛三佛本佛迹佛通號
<lb n="0127a20"/>也壽量者詮量佛之功德也今正詮量本地三佛
<lb n="0127a21"/>功德故言如來壽量品如來之義甚多且明二三
<lb n="0127a22"/>如來成論云乘如實道來成正覺故名如來乘是
<lb n="0127a23"/>法如如智實是法如如境境智和合則有因果照
<lb n="0127a24"/>境未窮名為因盡源為果因圓果滿即是乘如實
<lb n="0127b01"/>道來成正覺此真身也以如實智乘如實道來生
<lb n="0127b02"/>三有示成正覺此應身也即真應二身之義三如
<lb n="0127b03"/>來者大論云如法相解如法相說故名如來如者
<lb n="0127b04"/>法如如境非因非果有佛無佛性相常然徧一切
<lb n="0127b05"/>處而無有異為如不動而至為來此法身如來法
<lb n="0127b06"/>如如智乘如如真實之道來成正覺智稱如理從
<lb n="0127b07"/>理為如從智為來即報身如來也故論云如法相
<lb n="0127b08"/>解故名如來以如如境智合故即能處處示成正
<lb n="0127b09"/>覺如水銀和真金能塗諸色像功德和法身處處
<lb n="0127b10"/>應現往八相成道轉法輪即應身如來也故論云
<lb n="0127b11"/>如法相說故名如來然法身如來名毗盧遮那此
<lb n="0127b12"/>翻徧一切處報身如來名盧舍那此翻淨滿應身
<lb n="0127b13"/>如來名釋迦文翻度沃蕉是三身若單取則不可
<lb n="0127b14"/>大經云法身亦非般若亦非解脫亦非三法具足
<lb n="0127b15"/>稱祕密藏名大涅槃不可一異縱橫並別圓覽三
<lb n="0127b16"/>法稱假名如來也問此品無三佛名那作此釋答
<lb n="0127b17"/>雖不標名而具其義文云非如非異不如三界見
<lb n="0127b18"/>於三界此非偏如顯此圓如即法身如來義也又
<lb n="0127b19"/>云如來如實知見三界之相即是如如智稱如如
<lb n="0127b20"/>境此報身如來義也又云或示<anchor xml:id="begd1e35949"/>己<anchor xml:id="endd1e35949"/>身<anchor xml:id="begd1e35955"/>己<anchor xml:id="endd1e35955"/>事或示他
<lb n="0127b21"/>身他事即應身如來義也若但性德三如來者是
<lb n="0127b22"/>橫但修德三如來是縱先法後報次應亦是縱今
<lb n="0127b23"/>經圓說三如來是不縱不橫三如來也論云示現
<lb n="0127b24"/>三種菩提一應化菩提二報佛菩提三法佛菩提
<lb n="0127c01"/>故經具其義論出其名不作上釋寧會經論耶壽
<lb n="0127c02"/>量者壽是受義真如不隔諸法故名受又境智相
<lb n="0127c03"/>應故名受又一期報得百年不斷故名受量者詮
<lb n="0127c04"/>量也詮量法如來以如理為命有佛無佛性相常
<lb n="0127c05"/>然不論相應與不相續亦無有量及無量文云非
<lb n="0127c06"/>如非異非實非虗是也詮量報如來以如如智契
<lb n="0127c07"/>如如境境發智為報智冥境為受境既無量無邊
<lb n="0127c08"/>常住不滅智亦如是函大蓋大經云我智力如是
<lb n="0127c09"/>慧光照無量壽命無數劫久修業所得是也詮量
<lb n="0127c10"/>應身同緣者緣長同長緣促同促文云數數現生
<lb n="0127c11"/>數數現滅云云自彼於我無為或復自說名字不
<lb n="0127c12"/>同年紀大小是也法身非量非無量報身金剛前
<lb n="0127c13"/>有量金剛後無量應身隨緣則有量應用不斷則
<lb n="0127c14"/>無量更作常等四句料簡先別次通別者非常非
<lb n="0127c15"/>無常即法身也常者報身亦非常非無常也亦常
<lb n="0127c16"/>亦無常應身也應用無盡為亦常數唱涅槃名亦
<lb n="0127c17"/>無常通途圓說者一一如來悉備四句法身四者
<lb n="0127c18"/>非常非無常者雙破凡聖八倒故常者如虗空常
<lb n="0127c19"/>故無常者無凡夫生滅倒故亦常亦無常者寂而
<lb n="0127c20"/>雙照故報身四者非常非無常境智冥故常者出
<lb n="0127c21"/>過二乘故無常者無生滅倒故亦常亦無常能雙
<lb n="0127c22"/>照故應身四者非常非無常者非報非生死故常
<lb n="0127c23"/>者常應同故無常者同無常故亦常亦無常者兩
<lb n="0127c24"/>存故此品通明詮量三身若從別意正在報身何
<lb n="0128a01"/>以故義便文會義便者報身智慧上冥下契三身
<lb n="0128a02"/>宛足故也文會者我成佛<anchor xml:id="begd1e36035"/>已<anchor xml:id="endd1e36035"/>來甚大久遠故能三
<lb n="0128a03"/>世利益眾生所成者即法身能成者即報身法報
<lb n="0128a04"/>合即應身益物故也以此推之正意是論報佛功
<lb n="0128a05"/>德也。</p>
<p id="pX31p0128a0503" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初誡信四初三誡。</p>
<lb n="0128a06"/>
<p id="pX31p0128a0601">爾時佛告諸菩薩及一切大眾諸善男子汝等當信
<lb n="0128a07"/>解如來誠諦之語復告大眾汝等當信解如來誠諦
<lb n="0128a08"/>之語又復告諸大眾汝等當信解如來誠諦之語。</p>
<lb n="0128a09"/>
<p id="pX31p0128a0901" rend="margin-left:1em">上迹門有三請一誡今文有四請四誡前後合有
<lb n="0128a10"/>五誡七請奇特大事殷勤鄭重也誠是忠誠諦是
<lb n="0128a11"/>審實不欺於物言則詣真昔為七方便人凡有所
<lb n="0128a12"/>說皆是隨他意語非告誠實今法華純圓開顯之
<lb n="0128a13"/>教即是隨自意語示之以要故言誠諦。</p>
<p id="pX31p0128a1316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二三請。</p>
<lb n="0128a14"/>
<p id="pX31p0128a1401">是時菩薩大眾彌勒為首合掌白佛言世尊惟願說
<lb n="0128a15"/>之我等當信受佛語如是三白<anchor xml:id="begd1e36083"/>已<anchor xml:id="endd1e36083"/>。</p>
<lb n="0128a16"/>
<p id="pX31p0128a1601" rend="margin-left:1em">△三重請。</p>
<lb n="0128a17"/>
<p id="pX31p0128a1701">復言惟願說之我等當信受佛語。</p>
<lb n="0128a18"/>
<p id="pX31p0128a1801" rend="margin-left:1em">△四重誡。</p>
<lb n="0128a19"/>
<p id="pX31p0128a1901">爾時世尊知諸菩薩三請不止而告之言汝等諦聽。</p>
<lb n="0128a20"/>
<p id="pX31p0128a2001" rend="margin-left:1em">△二正答二初長行二偈頌初文又二初法說二
<lb n="0128a21"/>譬說初文又二初三世益物二總結不虗初文又
<lb n="0128a22"/>二初過去益物二初出執近情三初出所迷法。</p>
<lb n="0128a23"/>
<p id="pX31p0128a2301">如來秘密神通之力。</p>
<lb n="0128a24"/>
<p id="pX31p0128a2401" rend="margin-left:1em">△二出能迷眾。</p>
<lb n="0128b01"/>
<p id="pX31p0128b0101">一切世間天人及阿修羅。</p>
<lb n="0128b02"/>
<p id="pX31p0128b0201" rend="margin-left:1em">△三出迷遠謂。</p>
<lb n="0128b03"/>
<p id="pX31p0128b0301">皆謂今釋迦牟尼佛出釋氏宮去伽耶城不遠坐於
<lb n="0128b04"/>道場得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0128b05"/>
<p id="pX31p0128b0501" rend="margin-left:1em">前二科文於此併釋祕密者一身即三身名為祕
<lb n="0128b06"/>三身即一身名為密又昔所不說名為祕唯佛自
<lb n="0128b07"/>知名為密神通之力者三身之用也神是天然不
<lb n="0128b08"/>動之理即法性身也通是無壅不思議慧即報身
<lb n="0128b09"/>也力是幹用自在即應身也佛於三世等有三身
<lb n="0128b10"/>於諸教中祕之不傳故一切世間天人修羅皆謂
<lb n="0128b11"/>今佛始於道樹得此三身故執近以疑遠此本門
<lb n="0128b12"/>法說中不復言及二乘但對菩薩菩薩攝在天人
<lb n="0128b13"/>修羅三善道內餘三惡趣罪重根鈍少智不知。</p>
<p id="pX31p0128b1319" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0128b14"/>二破近顯遠二初法譬顯遠二初法說顯遠。</p>
<lb n="0128b15"/>
<p id="pX31p0128b1501">然善男子我實成佛<anchor xml:id="begd1e36183"/>已<anchor xml:id="endd1e36183"/>來無量無邊百千萬億那由
<lb n="0128b16"/>他劫。</p>
<lb n="0128b17"/>
<p id="pX31p0128b1701" rend="margin-left:1em">此下明破執遣迷以顯久遠之本上文誠諦之誡
<lb n="0128b18"/>即是此也今正明顯遠如來既說成佛甚大久遠
<lb n="0128b19"/>則謂伽耶近成之執即破破近顯遠略有十意如
<lb n="0128b20"/>法華玄義第九具出此文正用破近顯遠廢近顯
<lb n="0128b21"/>遠二意破近謂之執情廢今日之近教也。</p>
<p id="pX31p0128b2117" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉
<lb n="0128b22"/>譬格量三初舉譬問。</p>
<lb n="0128b23"/>
<p id="pX31p0128b2301">譬如五百千萬億那由他阿僧祇三千大千世界假
<lb n="0128b24"/>使有人抹為微塵過於東方五百千萬億那由他阿
<lb n="0128c01"/>僧祇國乃下一塵如是東行盡是微塵諸善男子於
<lb n="0128c02"/>意云何是諸世界可得思惟校計知其數不。</p>
<lb n="0128c03"/>
<p id="pX31p0128c0301" rend="margin-left:1em">△二答不知。</p>
<lb n="0128c04"/>
<p id="pX31p0128c0401">彌勒菩薩等俱白佛言世尊是諸世界無量無邊非
<lb n="0128c05"/>算數所知亦非心力所及一切聲聞辟支佛以無漏
<lb n="0128c06"/>知不能思惟知其限數我等住阿惟越致地於是事
<lb n="0128c07"/>中亦所不達世尊如是諸世界無量無邊。</p>
<lb n="0128c08"/>
<p id="pX31p0128c0801" rend="margin-left:1em">△三合顯遠。</p>
<lb n="0128c09"/>
<p id="pX31p0128c0901">爾時佛告大菩薩眾諸善男子今當分明宣語汝等
<lb n="0128c10"/>是諸世界若著微塵及不著者盡以為塵一塵一劫
<lb n="0128c11"/>我成佛<anchor xml:id="begd1e36253"/>已<anchor xml:id="endd1e36253"/>來復過於此百千萬億那由他阿僧祇劫。</p>
<lb n="0128c12"/>
<p id="pX31p0128c1201" rend="margin-left:1em">△二益物所宜三初益物之處。</p>
<lb n="0128c13"/>
<p id="pX31p0128c1301">自從是來我常在此娑婆世界說法教化亦於餘處
<lb n="0128c14"/>百千萬億那由他阿僧祇國導利眾生。</p>
<lb n="0128c15"/>
<p id="pX31p0128c1501" rend="margin-left:1em">此過去益物所宜須顯處者上引譬中既言成佛
<lb n="0128c16"/>甚久未審久居何處故云常在此土及餘他國而
<lb n="0128c17"/>作佛事。</p>
<p id="pX31p0128c1704" type="inline" rend="margin-left:1em">△二拂迹上疑。</p>
<lb n="0128c18"/>
<p id="pX31p0128c1801">諸善男子於是中間我說然燈佛等又復言其入於
<lb n="0128c19"/>涅槃如是皆以方便分別。</p>
<lb n="0128c20"/>
<p id="pX31p0128c2001" rend="margin-left:1em">昔見諸教所說處處行因不同即是疑因又見處
<lb n="0128c21"/>處得記不同即是疑果如此行因得記之說皆不
<lb n="0128c22"/>知是果後方便故生於疑也今拂除此疑故指然
<lb n="0128c23"/>燈佛時行因即拂因疑又指然燈佛時得記及入
<lb n="0128c24"/>涅槃即拂果疑如此因果非復一條皆成方便非
<lb n="0129a01"/>實說也故名拂疑又復言其者即是中間施化之
<lb n="0129a02"/>其耳葢佛昔於然燈佛世為菩薩之時自入涅槃
<lb n="0129a03"/>不得云是然燈涅槃也。</p>
<p id="pX31p0129a0310" type="inline" rend="margin-left:1em">△三正明益宜二初感應。</p>
<lb n="0129a04"/>
<p id="pX31p0129a0401">諸善男子若有眾生來至我所我以佛眼觀其信等
<lb n="0129a05"/>諸根利鈍隨所應度。</p>
<lb n="0129a06"/>
<p id="pX31p0129a0601" rend="margin-left:1em">至我所者即是過去眾生漸頓兩機冥扣法身也
<lb n="0129a07"/>佛眼觀者即是久<anchor xml:id="begd1e36332"/>已<anchor xml:id="endd1e36332"/>成佛用佛眼鑑照無有遺差
<lb n="0129a08"/>將欲起於勝劣兩應而利益之善機凡有二力一
<lb n="0129a09"/>感人天華報二感佛道果報若以法眼觀知眾生
<lb n="0129a10"/>萬善緣其重輕各得華報不能究竟知其終得種
<lb n="0129a11"/>智果報若以佛眼圓照眾生萬善即能知其始因
<lb n="0129a12"/>末果此經一向明佛眼觀知眾生萬善究竟得佛
<lb n="0129a13"/>一大事出世之正意也信等諸根者即信進念定
<lb n="0129a14"/>慧五根也慧根即了因餘根即緣因此二善根各
<lb n="0129a15"/>有利鈍通攝頓漸機緣頓機利鈍即是圓別二教
<lb n="0129a16"/>之人漸機利鈍即是藏通二教之人又小乘根名
<lb n="0129a17"/>鈍大乘根名利又小乘根名利人天根名鈍十法
<lb n="0129a18"/>界眾生所有善根利鈍皆用為機不用惡法惡法
<lb n="0129a19"/>非緣了二因故也如來悉照十界善機隨所應度
<lb n="0129a20"/>而現形聲饒益也。</p>
<p id="pX31p0129a2008" type="inline" rend="margin-left:1em">△二施化二初形聲兩益二初
<lb n="0129a21"/>形益二初非生現生。</p>
<lb n="0129a22"/>
<p id="pX31p0129a2201">處處自說名字不同年紀大小。</p>
<lb n="0129a23"/>
<p id="pX31p0129a2301" rend="margin-left:1em">處處者豎論即過去之處處行因國土也橫論即
<lb n="0129a24"/>昔日十方國土也名字不同者形即現矣則有名
<lb n="0129b01"/>字因名召體機有大小形有勝劣劣是劣應即三
<lb n="0129b02"/>十二相之身被藏通二教之機勝是勝應即八萬
<lb n="0129b03"/>四千相好之身被別圓二教之機此約示現佛法
<lb n="0129b04"/>界身名字不同若現九法界身名字不同無量無
<lb n="0129b05"/>邊可以意得年紀大小者此明壽命長短大即勝
<lb n="0129b06"/>應小即劣應劣應現壽有量勝應現壽無量此皆
<lb n="0129b07"/>隨所應度為其現身及命長短耳。</p>
<p id="pX31p0129b0714" type="inline" rend="margin-left:1em">△二非滅現滅。</p>
<lb n="0129b08"/>
<p id="pX31p0129b0801">亦復現言當入涅槃。</p>
<lb n="0129b09"/>
<p id="pX31p0129b0901" rend="margin-left:1em">應以滅度而得度者即現滅度令其戀仰而得解
<lb n="0129b10"/>脫也此義現下譬說中。</p>
<p id="pX31p0129b1010" type="inline" rend="margin-left:1em">△二聲益。</p>
<lb n="0129b11"/>
<p id="pX31p0129b1101">又以種種方便說微玅法。</p>
<lb n="0129b12"/>
<p id="pX31p0129b1201" rend="margin-left:1em">小身短壽即是說於漸教故言種種方便大身長
<lb n="0129b13"/>壽即是說於頓教故言說微妙法。</p>
<p id="pX31p0129b1314" type="inline" rend="margin-left:1em">△二得益歡喜。</p>
<lb n="0129b14"/>
<p id="pX31p0129b1401">能令眾生發歡喜心。</p>
<lb n="0129b15"/>
<p id="pX31p0129b1501" rend="margin-left:1em">雖初用漸終令入大故言能令歡喜仍此歡喜即
<lb n="0129b16"/>是施化得益佛依四悉檀施形聲兩益眾生獲於
<lb n="0129b17"/>四利稱機則喜乖機則惱今既稱機得益故歡喜
<lb n="0129b18"/>也。</p>
<p id="pX31p0129b1802" type="inline" rend="margin-left:1em">△二現在益物三初明機感。</p>
<lb n="0129b19"/>
<p id="pX31p0129b1901">諸善男子如來見諸眾生樂於小法德薄垢重者。</p>
<lb n="0129b20"/>
<p id="pX31p0129b2001" rend="margin-left:1em">如來見者即佛眼照也諸眾生樂小法者即所見
<lb n="0129b21"/>之機也南岳師云樂小者非小乘人也乃是樂近
<lb n="0129b22"/>說者為小耳今當通說之所謂貪愛二十五有即
<lb n="0129b23"/>人天之機貪著涅槃求自解脫即二乘之機樂於
<lb n="0129b24"/>漸次迂迴佛道即三教菩薩之機此等眾機來至
<lb n="0129c01"/>我所皆名樂小法也德薄者緣了二善功用微劣
<lb n="0129c02"/>也垢重者見思二惑未除也此約迹門名樂小法
<lb n="0129c03"/>若約本門說者樂聞出釋氏宮近成之小不欲樂
<lb n="0129c04"/>聞長遠久成之大故言樂小此等小心非始今日
<lb n="0129c05"/>若先樂大佛即不說始成說始成者皆為樂小法
<lb n="0129c06"/>者耳。</p>
<p id="pX31p0129c0603" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明應化二初非生現生二初正明二初
<lb n="0129c07"/>現生。</p>
<lb n="0129c08"/>
<p id="pX31p0129c0801">為是人說我少出家得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0129c09"/>
<p id="pX31p0129c0901" rend="margin-left:1em">此文科云現生者迹現於生也前明利鈍兩機來
<lb n="0129c10"/>感法身今即現勝劣兩應劣應應鈍根勝應應利
<lb n="0129c11"/>根此兩應竝有生法二身生劣應生身生者以正
<lb n="0129c12"/>慧託胎出生行七步乃至六年苦行<anchor xml:id="begd1e36511"/>已<anchor xml:id="endd1e36511"/>還是也劣
<lb n="0129c13"/>應法身生者即三十四心斷結習盡所得五分法
<lb n="0129c14"/>身是也勝應生身生者如華嚴等經說與諸菩薩
<lb n="0129c15"/>處摩耶胎常說大乘之法出生十方各行七步是
<lb n="0129c16"/>也勝應法身生者於寂滅道場金剛後心斷無明
<lb n="0129c17"/>惑盡得玅覺相應慧窮照法性萬德種智圓明普
<lb n="0129c18"/>備是也出家者劣應出分段生死家勝應出分段
<lb n="0129c19"/>變易二種生死家也得菩提者劣應得有作四諦
<lb n="0129c20"/>所發無漏盡無生智名為菩提勝應即照三諦一
<lb n="0129c21"/>實之道一切種智為菩提也。</p>
<p id="pX31p0129c2112" type="inline" rend="margin-left:1em">△二非生。</p>
<lb n="0129c22"/>
<p id="pX31p0129c2201">然我實成佛<anchor xml:id="begd1e36544"/>已<anchor xml:id="endd1e36544"/>來久遠若斯但以方便教化眾生令
<lb n="0129c23"/>入佛道作如是說。</p>
<lb n="0129c24"/>
<p id="pX31p0129c2401" rend="margin-left:1em">然我實成下正明本實不生但天人修羅見此二
<lb n="0130a01"/>種生法二身謂言始生此則不然然我久<anchor xml:id="begd1e36561"/>已<anchor xml:id="endd1e36561"/>得此
<lb n="0130a02"/>生法二身今日之生非實生也故云久遠若斯若
<lb n="0130a03"/>斯者如上譬之長久也但以方便下明既非實生
<lb n="0130a04"/>何故現生但為利益樂小法人德薄垢重者使得
<lb n="0130a05"/>佛道故言但以方便教化眾生等非生而現生故
<lb n="0130a06"/>云作如是說。</p>
<p id="pX31p0130a0606" type="inline" rend="margin-left:1em">△二利益二初形聲益。</p>
<lb n="0130a07"/>
<p id="pX31p0130a0701">諸善男子如來所演經典皆為度脫眾生或說<anchor xml:id="begd1e36585"/>己<anchor xml:id="endd1e36585"/>身
<lb n="0130a08"/>或說他身或示<anchor xml:id="begd1e36593"/>己<anchor xml:id="endd1e36593"/>身或示他身或示<anchor xml:id="begd1e36599"/>己<anchor xml:id="endd1e36599"/>事或示他事。</p>
<lb n="0130a09"/>
<p id="pX31p0130a0901" rend="margin-left:1em">此明現生形聲益物也說即是聲教示即是形規
<lb n="0130a10"/>形聲不出自他若說法身是說<anchor xml:id="begd1e36612"/>己<anchor xml:id="endd1e36612"/>身若說應身是
<lb n="0130a11"/>說他身言值然燈佛即是說<anchor xml:id="begd1e36620"/>己<anchor xml:id="endd1e36620"/>身然燈佛是我師
<lb n="0130a12"/>即是說他身隨自意語是說<anchor xml:id="begd1e36629"/>己<anchor xml:id="endd1e36629"/>身隨他意語是說
<lb n="0130a13"/>他身示現正報是示<anchor xml:id="begd1e36637"/>己<anchor xml:id="endd1e36637"/>事示現依報是示他事。</p>
<p id="pX31p0130a1319" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0130a14"/>二明不虗二初標不虗。</p>
<lb n="0130a15"/>
<p id="pX31p0130a1501">諸所言說皆實不虗。</p>
<lb n="0130a16"/>
<p id="pX31p0130a1601" rend="margin-left:1em">言說不虗雖徧據聲益聲必兼形故須雙釋言不
<lb n="0130a17"/>虗者漸頓二機稟此勝劣二應形聲之益不虗也
<lb n="0130a18"/>若約迹本二門論虗實者有二若對漸眾生者昔
<lb n="0130a19"/>方便行未得實道之益即是因虗執於近迹未得
<lb n="0130a20"/>本地真實之益即是果虗今聞迹門之說同入實
<lb n="0130a21"/>相即得因中實益聞本門之說即除執近之情得
<lb n="0130a22"/>於長遠果地之實益今得二實對昔二虗故言皆
<lb n="0130a23"/>實不虗。</p>
<p id="pX31p0130a2304" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋不虗二初照理不虗形益。</p>
<lb n="0130a24"/>
<p id="pX31p0130a2401">所以者何如來如實知見三界之相。</p>
<lb n="0130b01"/>
<p id="pX31p0130b0101" rend="margin-left:1em">此下總釋益物不虗今先釋形益不虗此中六句
<lb n="0130b02"/>顯於應身不離法身法身無形亦無起滅眾生有
<lb n="0130b03"/>起滅之機感於法身如來願力應同起滅起滅之
<lb n="0130b04"/>見出自眾生故約三界以明諸句言如實知見者
<lb n="0130b05"/>即是實智如理而照三界之實實則無三界之因
<lb n="0130b06"/>相也。</p>
<lb n="0130b07"/>
<p id="pX31p0130b0701">無有生死。</p>
<lb n="0130b08"/>
<p id="pX31p0130b0801" rend="margin-left:1em">無有分段變易二種生死之苦果也。</p>
<lb n="0130b09"/>
<p id="pX31p0130b0901">若退若出。</p>
<lb n="0130b10"/>
<p id="pX31p0130b1001" rend="margin-left:1em">有五住集名退有二死果名出結上無二死家之
<lb n="0130b11"/>因果也。</p>
<lb n="0130b12"/>
<p id="pX31p0130b1201">亦無在世及滅度者。</p>
<lb n="0130b13"/>
<p id="pX31p0130b1301" rend="margin-left:1em">亦無在生死之世及入涅槃之滅此二俱滅故云
<lb n="0130b14"/>亦無等。</p>
<lb n="0130b15"/>
<p id="pX31p0130b1501">非實非虗。</p>
<lb n="0130b16"/>
<p id="pX31p0130b1601" rend="margin-left:1em">非於滅度之實非於生死之虗也。</p>
<lb n="0130b17"/>
<p id="pX31p0130b1701">非如非異。</p>
<lb n="0130b18"/>
<p id="pX31p0130b1801" rend="margin-left:1em">非於世間之隔異非於出世之真如如上四句是
<lb n="0130b19"/>明中道。</p>
<lb n="0130b20"/>
<p id="pX31p0130b2001">不如三界見於三界。</p>
<lb n="0130b21"/>
<p id="pX31p0130b2101" rend="margin-left:1em">不如二種三界眾生所見三界之相。</p>
<lb n="0130b22"/>
<p id="pX31p0130b2201">如斯之事如來明見無有錯謬。</p>
<lb n="0130b23"/>
<p id="pX31p0130b2301" rend="margin-left:1em">唯佛內具實智之用故如實窮照三界之實亦是
<lb n="0130b24"/>隨自意語亦是或說<anchor xml:id="begd1e36823"/>己<anchor xml:id="endd1e36823"/>身之事故大品云第一義
<lb n="0130c01"/>中無所分別也如來實智雖無分別不妨以權智
<lb n="0130c02"/>如量知見三界之相即同三界眾生之見雖無二
<lb n="0130c03"/>死而隨他意示二死身說有二死雖無退無出而
<lb n="0130c04"/>隨他意說有退出雖亦無在世及滅度者而隨他
<lb n="0130c05"/>意示生世間示入涅槃說有在世有得滅者雖無
<lb n="0130c06"/>實而說涅槃之實雖無虗而說三界之虗雖無三
<lb n="0130c07"/>世之異而說有異雖無真諦如而說有如同於三
<lb n="0130c08"/>界見於三界皆是隨他意語名為說他身事示他
<lb n="0130c09"/>身事如來二智明審二諦所以形聲兩益皆實不
<lb n="0130c10"/>虗也。</p>
<p id="pX31p0130c1003" type="inline" rend="margin-left:1em">△二稱機不虗二初機感。</p>
<lb n="0130c11"/>
<p id="pX31p0130c1101">以諸眾生有種種性種種欲種種行種種憶想分別故。</p>
<lb n="0130c12"/>
<p id="pX31p0130c1201" rend="margin-left:1em">以諸眾生根機利鈍漸頓不同性欲行智種種差
<lb n="0130c13"/>別欲令增諸善根故說<anchor xml:id="begd1e36875"/>己<anchor xml:id="endd1e36875"/>他之教不虗因緣譬喻
<lb n="0130c14"/>也性者漸頓根性各有種種故須用為人悉檀生
<lb n="0130c15"/>諸善根善根猶是性欲者漸頓二機若種種欲樂
<lb n="0130c16"/>不同此須用世界悉檀隨其樂欲皆令歡喜行者
<lb n="0130c17"/>隨其樂欲而修諸行此須用為人悉檀生其宿善
<lb n="0130c18"/>若行中好多愛著致有妨障此須用對治悉檀破
<lb n="0130c19"/>其現惡憶想是智慧即相似解漸頓二機居內外
<lb n="0130c20"/>凡位有諸善根故欲樂欲樂故修行修行故得相
<lb n="0130c21"/>似解此須用第一義悉檀隨其所得憶想之解更
<lb n="0130c22"/>為說法令得入理乃至初地欲樂修行二地之時
<lb n="0130c23"/>亦憶想二地之境即是念想若發生二地真解即
<lb n="0130c24"/>是念想觀除言語法滅乃至玅覺果佛方得究竟
<lb n="0131a01"/>離於憶想獲常寂照耳。</p>
<p id="pX31p0131a0110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二施化。</p>
<lb n="0131a02"/>
<p id="pX31p0131a0201">欲令生諸善根以若干因緣譬喻言辭種種說法所
<lb n="0131a03"/>作佛事未曾暫廢。</p>
<lb n="0131a04"/>
<p id="pX31p0131a0401" rend="margin-left:1em">此正對機施<anchor xml:id="begd1e36925"/>己<anchor xml:id="endd1e36925"/>他形聲益欲令漸頓之機生種種
<lb n="0131a05"/>善根故現若干<anchor xml:id="begd1e36933"/>己<anchor xml:id="endd1e36933"/>他身事若干<anchor xml:id="begd1e36939"/>己<anchor xml:id="endd1e36939"/>他聲教若干因
<lb n="0131a06"/>緣譬喻也若對漸機以三藏四門若干因緣譬喻
<lb n="0131a07"/>於一一門中復有若干通教四門亦如是若對頓
<lb n="0131a08"/>機如別圓亦各四門若干種種如淨名三十二菩
<lb n="0131a09"/>薩各說入不二法門華嚴中種種行類相貌皆為
<lb n="0131a10"/>別圓根機施若干譬喻言辭說法也所作佛事未
<lb n="0131a11"/>曾暫廢者總結不虗也如上若干<anchor xml:id="begd1e36961"/>己<anchor xml:id="endd1e36961"/>他形聲皆令
<lb n="0131a12"/>眾生入佛知見不為人天三乘小事故云佛事若
<lb n="0131a13"/>一人獨得滅度餘人不得者所作佛事即為有廢
<lb n="0131a14"/>廢即眾生不得實益豈得云皆實不虗今七方便
<lb n="0131a15"/>咸人一實所以得云皆實不虗佛事無廢。</p>
<p id="pX31p0131a1517" type="inline" rend="margin-left:1em">△二非
<lb n="0131a16"/>滅現滅二初正明二初明本實不滅二初明果位
<lb n="0131a17"/>常。</p>
<lb n="0131a18"/>
<p id="pX31p0131a1801">如是我成佛<anchor xml:id="begd1e36991"/>已<anchor xml:id="endd1e36991"/>來甚大久遠壽命無量阿僧祇劫常
<lb n="0131a19"/>住不滅。</p>
<lb n="0131a20"/>
<p id="pX31p0131a2001" rend="margin-left:1em">成佛是果甚大久遠等是常常故不滅既其不滅
<lb n="0131a21"/>益至未來故寄此四字明未來大勢威猛常住益
<lb n="0131a22"/>物也。</p>
<p id="pX31p0131a2203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二舉因況果。</p>
<lb n="0131a23"/>
<p id="pX31p0131a2301">諸善男子我本行菩薩道所成壽命今猶未盡復倍
<lb n="0131a24"/>上數。</p>
<lb n="0131b01"/>
<p id="pX31p0131b0101" rend="margin-left:1em">此舉因況果以明常住也葢佛修圓因登初住時
<lb n="0131b02"/>
<anchor xml:id="begd1e37028"/>已<anchor xml:id="endd1e37028"/>得常壽常壽叵盡<anchor xml:id="begd1e37034"/>已<anchor xml:id="endd1e37034"/>倍上無量阿僧祇劫之數
<lb n="0131b03"/>況果壽耶譬如太子時祿<anchor xml:id="begd1e37042"/>已<anchor xml:id="endd1e37042"/>不可盡況登尊極祿
<lb n="0131b04"/>用寧可盡乎。</p>
<p id="pX31p0131b0406" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明迹中唱滅。</p>
<lb n="0131b05"/>
<p id="pX31p0131b0501">然今非實滅度而便唱言當取滅度。</p>
<lb n="0131b06"/>
<p id="pX31p0131b0601" rend="margin-left:1em">迹中三身竝有非滅唱滅之義現在眾生見佛聞
<lb n="0131b07"/>法或始見我身聞我所說即皆信受入如來慧或
<lb n="0131b08"/>先修習學小乘者我今亦令得聞是經入於佛慧
<lb n="0131b09"/>既入佛慧即知如來常住不滅不為此人而唱滅
<lb n="0131b10"/>也其有悠悠結緣之眾乃至五千退席之流移置
<lb n="0131b11"/>他方之類現在未得種熟脫者此等眾生緣在未
<lb n="0131b12"/>來故以唱滅方便而教化之當知三身竝有非滅
<lb n="0131b13"/>唱滅之義法身非滅唱滅者如淨名云法本不生
<lb n="0131b14"/>今則不滅即是法身非滅又云是寂滅義即是法
<lb n="0131b15"/>身唱滅何者若<anchor xml:id="begd1e37091"/>已<anchor xml:id="endd1e37091"/>了達不唱寂滅為未了者唱滅
<lb n="0131b16"/>耳又若言照寂即是唱滅若言寂照即是唱生夫
<lb n="0131b17"/>法身者雖非生非滅而亦有生滅若迷心執著即
<lb n="0131b18"/>煩惱生而智慧滅若解心無染即智慧生而煩惱
<lb n="0131b19"/>滅滅惑生解此是無常滅若解生惑滅即是寂滅
<lb n="0131b20"/>此之生滅悉約法性而辨若無迷解二緣則不唱
<lb n="0131b21"/>有此生滅也報身非滅唱滅者誰有智慧誰有煩
<lb n="0131b22"/>惱而言智慧能破煩惱此即明闇不相除是報身
<lb n="0131b23"/>不滅義眾生未了聞此便謂即佛而生憍恣不復
<lb n="0131b24"/>修道故復唱言道能滅惑有煩惱時則無智慧有
<lb n="0131c01"/>智慧時則無煩惱豈非智慧能滅煩惱耶應身非
<lb n="0131c02"/>滅唱滅者應是法報之用體既無滅用豈有窮即
<lb n="0131c03"/>是應身不滅但為眾生若常見佛則生憍恣故唱
<lb n="0131c04"/>我於今夜當取滅度也又法身當體不生不滅報
<lb n="0131c05"/>身了達無能生滅應身相續不生不滅是故三身
<lb n="0131c06"/>竝皆非滅今為方便教化眾生應身唱滅事同二
<lb n="0131c07"/>身皆唱滅也。</p>
<p id="pX31p0131c0706" type="inline" rend="margin-left:1em">△二利益二初不滅眾生有損二初
<lb n="0131c08"/>不滅有損。</p>
<lb n="0131c09"/>
<p id="pX31p0131c0901">如來以是方便教化眾生所以者何若佛久住於世
<lb n="0131c10"/>薄德之人不種善根貧窮下賤貪著五欲入於憶想
<lb n="0131c11"/>妄見網中。</p>
<lb n="0131c12"/>
<p id="pX31p0131c1201" rend="margin-left:1em">此科云不滅有損者如前樂小法人見佛常在不
<lb n="0131c13"/>種善根貧窮下賤不生真中二善故無益不斷見
<lb n="0131c14"/>思無明二惡則有損五欲即思惑憶想即見惑由
<lb n="0131c15"/>此眾生垢重故須唱滅不唱滅則二惡生而不滅
<lb n="0131c16"/>二善損而不生也。</p>
<p id="pX31p0131c1608" type="inline" rend="margin-left:1em">△二廣釋不滅。</p>
<lb n="0131c17"/>
<p id="pX31p0131c1701">若見如來常在不滅便起憍恣而懷厭怠不能生難
<lb n="0131c18"/>遭之想恭敬之心。</p>
<lb n="0131c19"/>
<p id="pX31p0131c1901" rend="margin-left:1em">若見佛常在世便起憍怠故有損不能生恭敬故
<lb n="0131c20"/>無益憍恣即增見惑厭怠即生思惑不生難遭想
<lb n="0131c21"/>即不能生見諦解故不能斷見不恭敬即不能生
<lb n="0131c22"/>思惟道故不能斷思為是義故宜應現滅也又若
<lb n="0131c23"/>聞三佛不滅悉有憍恣義聞法身不滅者便謂眾
<lb n="0131c24"/>生如彌勒如一如無二如由是生於憍心上慢謂
<lb n="0132a01"/>一切煩惱本自不生今云無滅何須修道即便恣
<lb n="0132a02"/>情放逸為是唱言法身是寂滅義聞報身不滅者
<lb n="0132a03"/>便謂一切眾生即菩提相菩提相即煩惱相明暗
<lb n="0132a04"/>不相除顯出佛菩提由是便起慢恣不復修善懈
<lb n="0132a05"/>怠放逸為是唱言報身智慧能滅煩惱無明力大
<lb n="0132a06"/>佛菩提智之所能滅應身非滅現滅易解眾生由
<lb n="0132a07"/>聞此唱滅便於三佛生難遭想恭起敬心也。</p>
<p id="pX31p0132a0718" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0132a08"/>唱滅於物有益二初歎佛難值。</p>
<lb n="0132a09"/>
<p id="pX31p0132a0901">是故如來以方便說比丘當知諸佛出世難可值遇。</p>
<lb n="0132a10"/>
<p id="pX31p0132a1001" rend="margin-left:1em">△二釋難值意。</p>
<lb n="0132a11"/>
<p id="pX31p0132a1101">所以者何諸薄德人過無量百千萬億劫或有見佛
<lb n="0132a12"/>或不見者以此事故我作是言諸比丘如來難可得
<lb n="0132a13"/>見斯眾生等聞如是語必當生於難遭之想心懷戀
<lb n="0132a14"/>慕渴仰於佛便種善根是故如來雖不實滅而言滅
<lb n="0132a15"/>度。</p>
<lb n="0132a16"/>
<p id="pX31p0132a1601" rend="margin-left:1em">若見三佛其人多善少惡不為斯人唱滅是人見
<lb n="0132a17"/>佛常在靈山也或不見佛其人障重善輕為說三
<lb n="0132a18"/>佛難會眾生聞之便作是念三佛雖復非生非滅
<lb n="0132a19"/>必須生善滅惑乃得證見此事不易故云難遭也
<lb n="0132a20"/>心懷戀慕等者此明現滅無損滅於見思名無損
<lb n="0132a21"/>種善根名有益也。</p>
<p id="pX31p0132a2108" type="inline" rend="margin-left:1em">△二總結不虗三初明先近後
<lb n="0132a22"/>遠。</p>
<lb n="0132a23"/>
<p id="pX31p0132a2301">又善男子諸佛如來法皆如是。</p>
<lb n="0132a24"/>
<p id="pX31p0132a2401" rend="margin-left:1em">△二明為化眾生。</p>
<lb n="0132b01"/>
<p id="pX31p0132b0101">為度眾生。</p>
<lb n="0132b02"/>
<p id="pX31p0132b0201" rend="margin-left:1em">△三明皆非虗妄。</p>
<lb n="0132b03"/>
<p id="pX31p0132b0301">皆實不虗。</p>
<lb n="0132b04"/>
<p id="pX31p0132b0401" rend="margin-left:1em">△二譬說二初開譬二合譬初文又二初良醫治
<lb n="0132b05"/>子譬譬上三世應化所宜二治子實益譬初文又
<lb n="0132b06"/>三初醫師遠行譬譬過去益物二初譬應化二初
<lb n="0132b07"/>超譬應化。</p>
<lb n="0132b08"/>
<p id="pX31p0132b0801">譬如良醫智慧聰達明鍊方藥善治眾病。</p>
<lb n="0132b09"/>
<p id="pX31p0132b0901" rend="margin-left:1em">此超譬上我以佛眼觀有能應之智也良醫者良
<lb n="0132b10"/>善也喻佛內有三達五眼即是八術妙得藥性外
<lb n="0132b11"/>識一切眾生起病之根源也智慧者權實二智深
<lb n="0132b12"/>知二諦也聰達者五眼鑑機頓漸不差也十二部
<lb n="0132b13"/>教文理甚深如明鍊方藥依四悉檀徧知頓漸眾
<lb n="0132b14"/>生煩惱之病如善治眾病也醫有十種一者治病
<lb n="0132b15"/>病增無損或時致死譬空見外道恣意行惡教人
<lb n="0132b16"/>起邪見斷善根法身既亡慧命亦死二者治病不
<lb n="0132b17"/>增不損譬有見苦行外道投巖赴火苦行行善不
<lb n="0132b18"/>得禪定不能斷諸結使即是不損亦不能斷善即
<lb n="0132b19"/>是不增也三者治病損而無增但世醫所治差<anchor xml:id="begd1e37331"/>已<anchor xml:id="endd1e37331"/>
<lb n="0132b20"/>還復發即是修世禪斷結使之外道也四者治病
<lb n="0132b21"/>能令差<anchor xml:id="begd1e37341"/>已<anchor xml:id="endd1e37341"/>不復發而所治不徧即二乘人止治一
<lb n="0132b22"/>兩種有緣者不能徧治一切也五者雖能兼徧而
<lb n="0132b23"/>無巧術用治苦痛釋論呼為拙度即是藏教六度
<lb n="0132b24"/>菩薩慈悲廣治也六者治病玅術治無痛惱而不
<lb n="0132c01"/>能治必死之人譬通教菩薩用體法空但治有反
<lb n="0132c02"/>復凡夫不治焦種二乘也七者雖治難愈之病而
<lb n="0132c03"/>不能一時治一切病即是別教地前菩薩也八者
<lb n="0132c04"/>能一時治一切病而不能令平復如本即是圓教
<lb n="0132c05"/>初心十信也九者能徧治一切亦能令其平復如
<lb n="0132c06"/>本而不能令過本即是圓教初住乃至金剛心也
<lb n="0132c07"/>十者一時治一切病即能令其平復又使過本即
<lb n="0132c08"/>是如來前三種是舊醫後七竝客醫前之三種亦
<lb n="0132c09"/>稱醫者佛未出時一切外道皆自謂出家各自領
<lb n="0132c10"/>眾故也涅槃經中唯以如來對彼外道稱為新醫
<lb n="0132c11"/>又佛未出世之先輪王以十善治世亦稱舊醫先
<lb n="0132c12"/>舊為主後來稱客故名客醫無量義經云醫王大
<lb n="0132c13"/>醫王者第八九醫通得名王唯第十醫獨名大王。</p>
<lb n="0132c14"/>
<p id="pX31p0132c1401" rend="margin-left:1em">△二追譬機感。</p>
<lb n="0132c15"/>
<p id="pX31p0132c1501">其人多諸子息若十二十乃至百數。</p>
<lb n="0132c16"/>
<p id="pX31p0132c1601" rend="margin-left:1em">其人喻佛也多諸子息等者若十是聲聞二十是
<lb n="0132c17"/>支佛百數是菩薩且置二乘別明菩薩之子百子
<lb n="0132c18"/>之義此約十信一信起時即具餘九還有百信名
<lb n="0132c19"/>百子也。</p>
<p id="pX31p0132c1904" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬現滅。</p>
<lb n="0132c20"/>
<p id="pX31p0132c2001">以有事緣遠至餘國。</p>
<lb n="0132c21"/>
<p id="pX31p0132c2101" rend="margin-left:1em">此譬過去應化中現滅也所謂亦復現言當入涅
<lb n="0132c22"/>槃也。</p>
<p id="pX31p0132c2203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二還<anchor xml:id="begd1e37432"/>已<anchor xml:id="endd1e37432"/>復去譬譬現在應化二初譬機感。</p>
<lb n="0132c23"/>
<p id="pX31p0132c2301">諸子於後飲他毒藥藥發悶亂宛轉於地。</p>
<lb n="0132c24"/>
<p id="pX31p0132c2401" rend="margin-left:1em">見諸德薄垢重眾生於佛滅後樂著三界邪師之
<lb n="0133a01"/>法故云飲佗毒藥不知出世之要道故云悶亂輪
<lb n="0133a02"/>轉諸趣墮在三界故云踠轉於地望出世法故且
<lb n="0133a03"/>云地也。</p>
<p id="pX31p0133a0304" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬應化二初非生現生二初譬形聲
<lb n="0133a04"/>二益二初譬形益。</p>
<lb n="0133a05"/>
<p id="pX31p0133a0501">是時其父還來歸家諸子飲毒或失本心或不失者
<lb n="0133a06"/>遙見其父皆大歡喜拜跪問訊善安隱歸我等愚癡
<lb n="0133a07"/>誤服毒藥願見救療更賜壽命。</p>
<lb n="0133a08"/>
<p id="pX31p0133a0801" rend="margin-left:1em">父歸家者譬佛復應生此土也信受邪師之法名
<lb n="0133a09"/>為飲毒失心者貪著三界五欲失先所種三乘善
<lb n="0133a10"/>根不成大小機感佛為是人故非滅唱滅也不失
<lb n="0133a11"/>心者有雖著五欲而不失三乘善根有大小機感
<lb n="0133a12"/>佛為是人故非生現生也遙見者明佛出世時眾
<lb n="0133a13"/>生亦見佛色身但為見思障五分不得親奉法身
<lb n="0133a14"/>故云遙也見聞佛出皆有喜敬之事故云皆大歡
<lb n="0133a15"/>喜等經文梵王請等例是求救之辭也。</p>
<p id="pX31p0133a1516" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬聲
<lb n="0133a16"/>益二初譬佛受請轉二諦法輪。</p>
<lb n="0133a17"/>
<p id="pX31p0133a1701">父見子等苦惱如是依諸經方求好藥艸色香美味
<lb n="0133a18"/>皆悉具足擣篩和合與子令服。</p>
<lb n="0133a19"/>
<p id="pX31p0133a1901" rend="margin-left:1em">科云轉二諦法輪應云三諦二諦名通三諦則別
<lb n="0133a20"/>今捨別從通即頓中二諦也諸經方者即十二部
<lb n="0133a21"/>教也藥艸即教中所詮八萬法門也從佛出十二
<lb n="0133a22"/>部經此出頓藥艸也從佛出九部修多羅此出漸
<lb n="0133a23"/>藥艸也色者譬戒戒防身口事相彰顯故如色香
<lb n="0133a24"/>者譬定功德玅香熏一切也味者譬慧能得理味
<lb n="0133b01"/>也此戒定慧即八正道修八正道能見佛性又色
<lb n="0133b02"/>是般若照了法性之色分明無礙也香是解脫斷
<lb n="0133b03"/>德離臭也味是法身理味也三法不縱不橫名秘
<lb n="0133b04"/>密藏依教修行得入此藏也漸頓通皆具戒定慧
<lb n="0133b05"/>今文從別且屬圓頓若漸教說三乘空三昧力如
<lb n="0133b06"/>擣無相三昧如篩無作三昧如合一一三昧具戒
<lb n="0133b07"/>定慧又空觀如擣假觀如篩中觀如合此三觀各
<lb n="0133b08"/>不離戒定慧將此法與漸頓眾生修行故名令服
<lb n="0133b09"/>也。</p>
<p id="pX31p0133b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二譬佛將此誡勸兩門化二初勸門。</p>
<lb n="0133b10"/>
<p id="pX31p0133b1001">而作是言此大良藥色香美味皆悉具足汝等可服。</p>
<lb n="0133b11"/>
<p id="pX31p0133b1101" rend="margin-left:1em">△二誡門。</p>
<lb n="0133b12"/>
<p id="pX31p0133b1201">速除苦惱無復眾患。</p>
<lb n="0133b13"/>
<p id="pX31p0133b1301" rend="margin-left:1em">△二譬利益不虗。</p>
<lb n="0133b14"/>
<p id="pX31p0133b1401">其諸子中不失心者見此良藥色香俱好即便服之
<lb n="0133b15"/>病盡除愈。</p>
<lb n="0133b16"/>
<p id="pX31p0133b1601" rend="margin-left:1em">△二非滅現滅二初不久應死譬二初唱死之由
<lb n="0133b17"/>譬。</p>
<lb n="0133b18"/>
<p id="pX31p0133b1801">餘失心者見其父來雖亦歡喜問訊求索治病然與
<lb n="0133b19"/>其藥而不肯服所以者何毒氣深入失本心故於此
<lb n="0133b20"/>好色香藥而謂不美父作是念此子可愍為毒所中
<lb n="0133b21"/>心皆顛倒雖見我喜求索救療如是好藥而不肯服。</p>
<lb n="0133b22"/>
<p id="pX31p0133b2201" rend="margin-left:1em">此譬現滅之由正由眾生薄德見佛常在但增憍
<lb n="0133b23"/>恣而不修行即是不肯服藥也。</p>
<p id="pX31p0133b2313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正唱應死譬
<lb n="0133b24"/>二初擬去住譬。</p>
<lb n="0133c01"/>
<p id="pX31p0133c0101">我今當設方便令服此藥。</p>
<lb n="0133c02"/>
<p id="pX31p0133c0201" rend="margin-left:1em">譬上住世有損現滅有益當設方便當即擬也。</p>
<p id="pX31p0133c0219" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0133c03"/>二唱應死譬。</p>
<lb n="0133c04"/>
<p id="pX31p0133c0401">即作是言汝等當知我今衰老死時<anchor xml:id="begd1e37623"/>已<anchor xml:id="endd1e37623"/>至是好良藥
<lb n="0133c05"/>今留在此汝可取服勿憂不差作是教<anchor xml:id="begd1e37631"/>已<anchor xml:id="endd1e37631"/>復至他國
<lb n="0133c06"/>遣使還告汝父<anchor xml:id="begd1e37639"/>已<anchor xml:id="endd1e37639"/>死。</p>
<lb n="0133c07"/>
<p id="pX31p0133c0701" rend="margin-left:1em">正譬現滅化期將竟故云衰老死時<anchor xml:id="begd1e37650"/>已<anchor xml:id="endd1e37650"/>至者當入
<lb n="0133c08"/>涅槃也佛雖滅度留經教在世故云是好良藥今
<lb n="0133c09"/>留在此復至佗國者即是此方現滅他方現生也
<lb n="0133c10"/>上文云願在他方遙見守護即其義也遣使等者
<lb n="0133c11"/>四依菩薩語眾生云佛<anchor xml:id="begd1e37665"/>已<anchor xml:id="endd1e37665"/>滅度但留此法我今宣
<lb n="0133c12"/>弘汝當受行也後時眾生若無四依傳述經法豈
<lb n="0133c13"/>能自知佛<anchor xml:id="begd1e37675"/>已<anchor xml:id="endd1e37675"/>滅度故用四依是使人也。</p>
<p id="pX31p0133c1316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二諸子
<lb n="0133c14"/>醒悟譬二初現滅利益。</p>
<lb n="0133c15"/>
<p id="pX31p0133c1501">是時諸子聞父背喪心大憂惱而作是念若父在者
<lb n="0133c16"/>慈愍我等能見救護今者捨我遠喪他國。</p>
<lb n="0133c17"/>
<p id="pX31p0133c1701" rend="margin-left:1em">△二未來機感。</p>
<lb n="0133c18"/>
<p id="pX31p0133c1801">自惟孤露無復恃怙常懷悲感心遂醒悟乃知此藥
<lb n="0133c19"/>色香味美即取服之毒病皆愈。</p>
<lb n="0133c20"/>
<p id="pX31p0133c2001" rend="margin-left:1em">良由如來滅後眾生醒悟服藥修行以作因緣能
<lb n="0133c21"/>感未來應化如遺教經云其未度者皆悉<anchor xml:id="begd1e37712"/>已<anchor xml:id="endd1e37712"/>作得
<lb n="0133c22"/>度因緣亦有現得感見非獨釋迦如普賢觀經云
<lb n="0133c23"/>精進苦到得見釋迦分身多寶東方善德等及七
<lb n="0133c24"/>佛世尊。</p>
<p id="pX31p0133c2404" type="inline" rend="margin-left:1em">△三尋後來歸譬譬未來應化。</p>
<lb n="0134a01"/>
<p id="pX31p0134a0101">其父聞子悉<anchor xml:id="begd1e37733"/>已<anchor xml:id="endd1e37733"/>得差尋便來歸咸使見之。</p>
<lb n="0134a02"/>
<p id="pX31p0134a0201" rend="margin-left:1em">父聞子差即成能感之機得差之言不全惑斷但
<lb n="0134a03"/>有三乘機及堪會者不論斷與不斷皆名得差咸
<lb n="0134a04"/>使見之是起未來之應方將形聲兩益也。</p>
<p id="pX31p0134a0417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二治
<lb n="0134a05"/>子實益譬譬上三世益物不虗。</p>
<lb n="0134a06"/>
<p id="pX31p0134a0601">諸善男子於意云何頗有人能說此良醫虗妄罪不
<lb n="0134a07"/>不也世尊。</p>
<lb n="0134a08"/>
<p id="pX31p0134a0801" rend="margin-left:1em">△二合譬三初合過去益物。</p>
<lb n="0134a09"/>
<p id="pX31p0134a0901">佛言我亦如是成佛<anchor xml:id="begd1e37774"/>已<anchor xml:id="endd1e37774"/>來無量無邊百千萬億那由
<lb n="0134a10"/>他阿僧祇劫為眾生故。</p>
<lb n="0134a11"/>
<p id="pX31p0134a1101" rend="margin-left:1em">△二合現在益物。</p>
<lb n="0134a12"/>
<p id="pX31p0134a1201">以方便力言當滅度。</p>
<lb n="0134a13"/>
<p id="pX31p0134a1301" rend="margin-left:1em">△三合益物不虗。</p>
<lb n="0134a14"/>
<p id="pX31p0134a1401">亦無有能如法說我虗妄過者。</p>
<lb n="0134a15"/>
<p id="pX31p0134a1501" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌法說二頌譬說初文又二初頌
<lb n="0134a16"/>三世益物三初頌過去三初頌成道<anchor xml:id="begd1e37815"/>已<anchor xml:id="endd1e37815"/>久。</p>
<lb n="0134a17"/>
<p id="pX31p0134a1701">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0134a18"/>
<p id="pX31p0134a1801">自我得佛來所經諸劫數無量百千萬億載阿僧祇
<lb n="0134a19"/>常說法教化無數億眾生令入於佛道爾來無量劫。</p>
<lb n="0134a20"/>
<p id="pX31p0134a2001" rend="margin-left:1em">△二頌中間益物。</p>
<p id="pX31p0134a2008" type="inline" rend="margin-left:1em">三頌常住此處。</p>
<lb n="0134a21"/>
<p id="pX31p0134a2101">為度眾生故方便現涅槃而實不滅度常住此說法
<lb n="0134a22"/>我常住於此以諸神通力令顛例眾生雖近而不見。</p>
<lb n="0134a23"/>
<p id="pX31p0134a2301" rend="margin-left:1em">△二頌現在二初頌非生現生。</p>
<lb n="0134a24"/>
<p id="pX31p0134a2401">眾見我滅度廣供養舍利咸皆懷戀慕而生渴仰心
<lb n="0134b01"/>眾生既信伏質直意柔輭一心欲見佛不自惜身命
<lb n="0134b02"/>時我及眾僧俱出靈鷲山。</p>
<lb n="0134b03"/>
<p id="pX31p0134b0301" rend="margin-left:1em">△二頌非滅現滅。</p>
<lb n="0134b04"/>
<p id="pX31p0134b0401">我時語眾生常在此不滅以方便力故現有滅不滅
<lb n="0134b05"/>餘國有眾生恭敬信樂者我復於彼中為說無上法
<lb n="0134b06"/>汝等不聞此但謂我滅度。</p>
<lb n="0134b07"/>
<p id="pX31p0134b0701" rend="margin-left:1em">△三頌未來四初頌未來機感。</p>
<lb n="0134b08"/>
<p id="pX31p0134b0801">我見諸眾生沒在於苦惱故不為現身令其生渴仰
<lb n="0134b09"/>因其心戀慕乃出為說法。</p>
<lb n="0134b10"/>
<p id="pX31p0134b1001" rend="margin-left:1em">上長行以未來益物但寄常住不滅四字今偈頌
<lb n="0134b11"/>則廣文為四。</p>
<p id="pX31p0134b1106" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌常住不滅。</p>
<lb n="0134b12"/>
<p id="pX31p0134b1201">神通力如是於阿僧祇劫常在靈鷲山及餘諸住處
<lb n="0134b13"/>眾生見劫盡大火所燒時我此土安隱天人常充滿
<lb n="0134b14"/>園林諸堂閣種種寶莊嚴寶樹多華果眾生所遊樂
<lb n="0134b15"/>諸天擊天鼓常作眾伎樂雨曼陀羅華散佛及大眾。</p>
<lb n="0134b16"/>
<p id="pX31p0134b1601" rend="margin-left:1em">常在靈鷲山此謂實報土也及餘諸住處者謂方
<lb n="0134b17"/>便有餘土即上餘國義也天人充滿者住行向三
<lb n="0134b18"/>十心是人十地是天擊天鼓者表佛無問自說也
<lb n="0134b19"/>雨曼陀羅華者表說賢聖位次也。</p>
<p id="pX31p0134b1914" type="inline" rend="margin-left:1em">△三明不見因
<lb n="0134b20"/>緣。</p>
<lb n="0134b21"/>
<p id="pX31p0134b2101">我淨土不毀而眾見燒盡憂怖諸苦惱如是悉充滿
<lb n="0134b22"/>是諸罪眾生以惡業因緣過阿僧祇劫不聞三寶名。</p>
<lb n="0134b23"/>
<p id="pX31p0134b2301" rend="margin-left:1em">△四明得見因緣。</p>
<lb n="0134b24"/>
<p id="pX31p0134b2401">諸有修功德柔和質直者則皆見我身在此而說法
<lb n="0134c01"/>或時為此眾說佛壽無量久乃見佛者為說佛難值
<lb n="0134c02"/>我智力如是慧光照無量壽命無數劫久修業所得。</p>
<lb n="0134c03"/>
<p id="pX31p0134c0301" rend="margin-left:1em">△二頌皆實不虗。</p>
<lb n="0134c04"/>
<p id="pX31p0134c0401">汝等有智者勿於此生疑當斷令永盡佛語實不虗。</p>
<lb n="0134c05"/>
<p id="pX31p0134c0501" rend="margin-left:1em">△二頌譬說二初頌開譬三初頌過去。</p>
<lb n="0134c06"/>
<p id="pX31p0134c0601">如醫善方便。</p>
<lb n="0134c07"/>
<p id="pX31p0134c0701" rend="margin-left:1em">方便實通三世今且讓為治狂子為現在故為過
<lb n="0134c08"/>去也。</p>
<p id="pX31p0134c0803" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌現在。</p>
<lb n="0134c09"/>
<p id="pX31p0134c0901">為治狂子故實在而言死。</p>
<lb n="0134c10"/>
<p id="pX31p0134c1001" rend="margin-left:1em">△三頌不虗。</p>
<lb n="0134c11"/>
<p id="pX31p0134c1101">無能說虗妄。</p>
<lb n="0134c12"/>
<p id="pX31p0134c1201" rend="margin-left:1em">△二頌合譬三初頌合過去。</p>
<lb n="0134c13"/>
<p id="pX31p0134c1301">我亦為世父救諸苦患者。</p>
<lb n="0134c14"/>
<p id="pX31p0134c1401" rend="margin-left:1em">△二頌合現在。</p>
<lb n="0134c15"/>
<p id="pX31p0134c1501">為凡夫顛倒實在而言滅以常見我故而生憍恣心
<lb n="0134c16"/>放逸著五欲墮於惡道中我常知眾生行道不行道
<lb n="0134c17"/>隨所應可度為說種種法。</p>
<lb n="0134c18"/>
<p id="pX31p0134c1801" rend="margin-left:1em">△三頌合不虗。</p>
<lb n="0134c19"/>
<p id="pX31p0134c1901">每自作是意以何令眾生得入無上慧速成就佛身。</p>
<lb n="0134c20"/>
<p id="pX31p0134c2001" rend="margin-left:1em">開三顯一開近顯遠欲令眾生速得佛道此事必
<lb n="0134c21"/>得不虗也。</p>
<lb n="0134c22"/>
<p id="pX31p0134c2201" rend="margin-left:1em">△二分別功德品初記領二初品目。</p>
<lb n="0134c23"/>
<p id="pX31p0134c2301">妙法蓮華經分別功德品第十七
(正經曰例福事品)
</p>
<lb n="0134c24"/>
<p id="pX31p0134c2401" rend="margin-left:1em">佛說壽量時地涌過去弟子靈山現在弟子得種
<lb n="0135a01"/>種益故言功德淺深不同故言分別品也此文是
<lb n="0135a02"/>本門第二授記段若據聞經功德但屬餘殘今準
<lb n="0135a03"/>當得菩提之言復同授記法華論分此文有法力
<lb n="0135a04"/>修行力法力者由法而成故名為力有五一者證
<lb n="0135a05"/>謂六百八十萬億得無生忍乃至一生得菩提二
<lb n="0135a06"/>者信謂八世界微塵數菩薩發菩提心三者供養
<lb n="0135a07"/>謂說是菩薩得大法利時於虗空中雨天華等此
<lb n="0135a08"/>三如今品四者聞法如隨喜品五者讀誦持說讀
<lb n="0135a09"/>誦如法師功德品持者追指法師安樂行勸持三
<lb n="0135a10"/>品說者如神力囑累二品修行力者苦行力如藥
<lb n="0135a11"/>王品教化如妙音品護難如觀音陀羅尼二品示
<lb n="0135a12"/>功德如妙莊王嚴品護法如普賢品。</p>
<p id="pX31p0135a1215" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二
<lb n="0135a13"/>初總授法身記三初經家總序。</p>
<lb n="0135a14"/>
<p id="pX31p0135a1401">爾時大會聞佛說壽命劫數長遠如是無量無邊阿
<lb n="0135a15"/>僧祇眾生得大饒益。</p>
<lb n="0135a16"/>
<p id="pX31p0135a1601" rend="margin-left:1em">△二如來分別。</p>
<lb n="0135a17"/>
<p id="pX31p0135a1701">於時世尊告彌勒菩薩摩訶薩阿逸多我說是如來
<lb n="0135a18"/>壽命長遠時六百八十萬億那由他恒河沙眾生得
<lb n="0135a19"/>無生法忍。</p>
<lb n="0135a20"/>
<p id="pX31p0135a2001" rend="margin-left:1em">入十住位。</p>
<lb n="0135a21"/>
<p id="pX31p0135a2101">復有千倍菩薩摩訶薩得聞持陀羅尼門。</p>
<lb n="0135a22"/>
<p id="pX31p0135a2201" rend="margin-left:1em">入十行位。</p>
<lb n="0135a23"/>
<p id="pX31p0135a2301">復有一世界微塵數菩薩摩訶薩得樂說無礙辯才。</p>
<lb n="0135a24"/>
<p id="pX31p0135a2401" rend="margin-left:1em">入十向位。</p>
<lb n="0135b01"/>
<p id="pX31p0135b0101">復有一世界微塵數菩薩摩訶薩得百千萬億無量
<lb n="0135b02"/>旋陀羅尼。</p>
<lb n="0135b03"/>
<p id="pX31p0135b0301" rend="margin-left:1em">入初地也。</p>
<lb n="0135b04"/>
<p id="pX31p0135b0401">復有三千大千世界微塵數菩薩摩訶薩能轉不退
<lb n="0135b05"/>法輪。</p>
<lb n="0135b06"/>
<p id="pX31p0135b0601" rend="margin-left:1em">入第二地。</p>
<lb n="0135b07"/>
<p id="pX31p0135b0701">復有二千中國土微塵數菩薩摩訶薩能轉清淨法
<lb n="0135b08"/>輪。</p>
<lb n="0135b09"/>
<p id="pX31p0135b0901" rend="margin-left:1em">入第三地。</p>
<lb n="0135b10"/>
<p id="pX31p0135b1001">復有小千國土微塵數菩薩摩訶薩八生當得阿耨
<lb n="0135b11"/>多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0135b12"/>
<p id="pX31p0135b1201" rend="margin-left:1em">入第四地也七生入五地六生入六地五生入七
<lb n="0135b13"/>地。</p>
<lb n="0135b14"/>
<p id="pX31p0135b1401">復有四四天下微塵數菩薩摩訶薩四生當得阿耨
<lb n="0135b15"/>多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0135b16"/>
<p id="pX31p0135b1601" rend="margin-left:1em">入第八地。</p>
<lb n="0135b17"/>
<p id="pX31p0135b1701">復有三四天下微塵數菩薩摩訶薩三生當得阿耨
<lb n="0135b18"/>多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0135b19"/>
<p id="pX31p0135b1901" rend="margin-left:1em">入第九地。</p>
<lb n="0135b20"/>
<p id="pX31p0135b2001">復有二四天下微塵數菩薩摩訶薩二生當得阿耨
<lb n="0135b21"/>多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0135b22"/>
<p id="pX31p0135b2201" rend="margin-left:1em">入第十地。</p>
<lb n="0135b23"/>
<p id="pX31p0135b2301">復有一四天下微塵數菩薩摩訶薩一生當得阿耨
<lb n="0135b24"/>多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0135c01"/>
<p id="pX31p0135c0101" rend="margin-left:1em">入等覺金剛心。</p>
<lb n="0135c02"/>
<p id="pX31p0135c0201">復有八世界微塵數眾生皆發阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0135c03"/>提心。</p>
<lb n="0135c04"/>
<p id="pX31p0135c0401" rend="margin-left:1em">如來分別者佛語圓妙不可用權位釋經故上文
<lb n="0135c05"/>開示悟入佛之知見今本門增道損生皆約圓位
<lb n="0135c06"/>解釋下八世界發心者六根清淨人初入十信位
<lb n="0135c07"/>也故仁王經云十善菩薩發大心長別三界苦輪
<lb n="0135c08"/>海即此義也若論位位增道損生皆約智德論增
<lb n="0135c09"/>斷德論損增即法身生損即無明滅也例如大經
<lb n="0135c10"/>月喻從初一至十五日光色漸增從十六至三十
<lb n="0135c11"/>日光色漸減約一月而論增減約法身而論智斷
<lb n="0135c12"/>耳。</p>
<p id="pX31p0135c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">△三時眾供養。</p>
<lb n="0135c13"/>
<p id="pX31p0135c1301">佛說是諸菩薩摩訶薩得大法利時於虗空中雨曼
<lb n="0135c14"/>陀羅華摩訶曼陀羅華以散無量百千萬億寶樹下
<lb n="0135c15"/>師子座上諸佛并散七寶塔中師子座上釋迦牟尼
<lb n="0135c16"/>佛及久滅度多寶如來亦散一切諸大菩薩及四部
<lb n="0135c17"/>眾又雨細末栴檀沉水香等於虗空中天鼓自鳴妙
<lb n="0135c18"/>聲深遠又雨千種天衣垂諸瓔珞真珠瓔珞摩尼珠
<lb n="0135c19"/>瓔珞如意珠瓔珞徧於九方眾寶香鑪燒無價香自
<lb n="0135c20"/>然周至供養大會一一佛上有諸菩薩執持幡葢次
<lb n="0135c21"/>第而上至於梵天是諸菩薩以妙音聲歌無量頌讚
<lb n="0135c22"/>歎諸佛。</p>
<lb n="0135c23"/>
<p id="pX31p0135c2301" rend="margin-left:1em">時眾聞深遠法得大饒益欲報佛恩而設供養亦
<lb n="0135c24"/>是寄事以表領解上迹門開權顯實菩薩亦悟而
<lb n="0136a01"/>大事未畢所以不陳供養而表領解今本門開近
<lb n="0136a02"/>顯遠既竟彌勒總申領解故以供養表之諸菩薩
<lb n="0136a03"/>執持旛葢次第而上至於梵天者旛者轉義葢者
<lb n="0136a04"/>覆義地者始義梵者淨義智斷番番轉慈悲番番
<lb n="0136a05"/>覆高下深淺不失次第際於梵天表諸菩薩增道
<lb n="0136a06"/>損生鄰於妙覺極於極淨。</p>
<p id="pX31p0136a0611" type="inline" rend="margin-left:1em">△二彌勒申領解三初
<lb n="0136a07"/>頌時眾領解。</p>
<lb n="0136a08"/>
<p id="pX31p0136a0801">爾時彌勒菩薩從座而起偏袒右肩合掌向佛而說
<lb n="0136a09"/>偈言。</p>
<lb n="0136a10"/>
<p id="pX31p0136a1001">佛說希有法昔所未曾聞世尊有大力壽命不可量
<lb n="0136a11"/>無數諸佛子聞世尊分別說得法利者歡喜充徧身。</p>
<lb n="0136a12"/>
<p id="pX31p0136a1201" rend="margin-left:1em">△二頌如來分別。</p>
<lb n="0136a13"/>
<p id="pX31p0136a1301">或住不退地或得陀羅尼或無礙樂說萬億旋總持
<lb n="0136a14"/>或有大千界微塵數菩薩各各皆能轉不退之法輪
<lb n="0136a15"/>復有中千界微塵數菩薩各各皆能轉清淨之法輪
<lb n="0136a16"/>復有小千界微塵數菩薩餘各八生在當得成佛道
<lb n="0136a17"/>復有四三二如此四天下微塵諸菩薩隨數生成佛
<lb n="0136a18"/>或一四天下微塵數菩薩餘有一生在當成一切智
<lb n="0136a19"/>如是等眾生聞佛壽長遠得無量無漏清淨之果報
<lb n="0136a20"/>復有八世界微塵數眾生聞佛說壽命皆發無上心
<lb n="0136a21"/>世尊說無量不可思議法多有所饒益如虗空無邊。</p>
<lb n="0136a22"/>
<p id="pX31p0136a2201" rend="margin-left:1em">得無量無漏清淨之果報者揀異二乘有量故言
<lb n="0136a23"/>無量妙因所感故言清淨無障礙土故言果報揀
<lb n="0136a24"/>異二乘無報也。</p>
<p id="pX31p0136a2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△三頌時眾供養。</p>
<lb n="0136b01"/>
<p id="pX31p0136b0101">雨天曼陀羅摩訶曼陀羅釋梵如恒沙無數佛土來
<lb n="0136b02"/>雨栴檀沉水繽紛而亂墜如鳥飛空下供散於諸佛
<lb n="0136b03"/>天鼓虗空中自然出妙聲天衣千萬種旋轉而來下
<lb n="0136b04"/>眾寶妙香鑪燒無價之香自然悉周徧供養諸世尊
<lb n="0136b05"/>其大菩薩眾執七寶旛葢高妙萬億種次第至梵天
<lb n="0136b06"/>一一諸佛前寶幢懸勝旛亦以千萬偈歌詠諸如來
<lb n="0136b07"/>如是種種事昔所未曾有聞佛壽無量一切皆歡喜
<lb n="0136b08"/>佛名聞十方廣饒益眾生一切具善根以助無上心。</p>
<lb n="0136b09"/>
<p id="pX31p0136b0901" rend="margin-left:1em">△三流通段二初下三品半明弘經功深勸流通
<lb n="0136b10"/>二從神力品下八品明付囑流通初文又三初此
<lb n="0136b11"/>下至隨喜品終明初品因功德勸流通二法師功
<lb n="0136b12"/>德品明初品果功德勸流通三常不輕品引信毀
<lb n="0136b13"/>罪福者證勸流通初文又二初現在四信二滅後
<lb n="0136b14"/>五品初文又四初一念信解二略解言趣三廣為
<lb n="0136b15"/>他說四深信觀成初文又二初長行三初舉示其
<lb n="0136b16"/>人。</p>
<lb n="0136b17"/>
<p id="pX31p0136b1701">爾時佛告彌勒菩薩摩訶薩阿逸多其有眾生聞佛
<lb n="0136b18"/>壽命長遠如是乃至能生一念信解。</p>
<lb n="0136b19"/>
<p id="pX31p0136b1901" rend="margin-left:1em">此去至當知是為深信解相明現在四信言一念
<lb n="0136b20"/>信解者謂隨所聞處豁爾開明隨語而入無有罣
<lb n="0136b21"/>礙信一切法皆是佛法又信佛法不隔一切法不
<lb n="0136b22"/>得佛法不得一切法而見一切法亦見佛法即一
<lb n="0136b23"/>而三即三而一亦是行於非道通達佛道行於佛
<lb n="0136b24"/>道通達一切道不得佛道一切道而通達佛道一
<lb n="0136c01"/>切道無所有而有而有無所有非所有非無所有
<lb n="0136c02"/>如門前路通達一切東西南北無有壅礙眼耳鼻
<lb n="0136c03"/>舌身意凡有所對悉亦如是無礙曰信明了曰解
<lb n="0136c04"/>是為一念信解心也如是信解名鐵輪位又一說
<lb n="0136c05"/>未是具足鐵輪乃是十信之初心其人未得六根
<lb n="0136c06"/>清淨故非鐵輪正位也。</p>
<p id="pX31p0136c0610" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明其功德二初總論
<lb n="0136c07"/>無量。</p>
<lb n="0136c08"/>
<p id="pX31p0136c0801">所得功德無有限量。</p>
<lb n="0136c09"/>
<p id="pX31p0136c0901" rend="margin-left:1em">△二格量多少二初舉五度為格量本。</p>
<lb n="0136c10"/>
<p id="pX31p0136c1001">若有善男子善女人為阿耨多羅三藐三菩提故於
<lb n="0136c11"/>八十萬億那由佗劫行五波羅蜜檀波羅蜜尸羅波
<lb n="0136c12"/>羅蜜羼提波羅蜜毗棃耶波羅蜜禪波羅蜜除般若
<lb n="0136c13"/>波羅蜜。</p>
<lb n="0136c14"/>
<p id="pX31p0136c1401" rend="margin-left:1em">般若即是今校量五度之正慧故言除般若也。</p>
<p id="pX31p0136c1419" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0136c15"/>二正格量多少不及。</p>
<lb n="0136c16"/>
<p id="pX31p0136c1601">以是功德比前功德百分千分百千萬億分不及其
<lb n="0136c17"/>一乃至算數譬喻所不能知。</p>
<lb n="0136c18"/>
<p id="pX31p0136c1801" rend="margin-left:1em">△三位行不退。</p>
<lb n="0136c19"/>
<p id="pX31p0136c1901">若善男子善女人有如是功德於阿耨多羅三藐三
<lb n="0136c20"/>菩提退者無有是處。</p>
<lb n="0136c21"/>
<p id="pX31p0136c2101" rend="margin-left:1em">圓教十信初心聞壽量功德自外而資圓順信解
<lb n="0136c22"/>自內而熏所以不退科位行不退者文判四信得
<lb n="0136c23"/>為十信故初信至七信為位不退八信<anchor xml:id="begd1e38565"/>已<anchor xml:id="endd1e38565"/>去為行
<lb n="0136c24"/>不退大品明有菩薩退有不退有魔無魔圓教初
<lb n="0137a01"/>心魔不得便況不退位。</p>
<p id="pX31p0137a0110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌三初格量多少。</p>
<lb n="0137a02"/>
<p id="pX31p0137a0201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0137a03"/>
<p id="pX31p0137a0301">苦人求佛慧於八十萬億那由他劫數行五波羅蜜
<lb n="0137a04"/>於是諸劫中布施供養佛及緣覺弟子并諸菩薩眾
<lb n="0137a05"/>珍異之飲食上服與臥具栴檀立精舍以園林莊嚴
<lb n="0137a06"/>如是等布施種種皆微妙盡此諸劫數以迴向佛道
<lb n="0137a07"/>若復持禁戒清淨無缺漏求於無上道諸佛之所歎
<lb n="0137a08"/>若復行忍辱住於調柔地設眾惡來加其心不傾動
<lb n="0137a09"/>諸有得法者懷於增上慢為斯所輕惱如是亦能忍
<lb n="0137a10"/>若復勤精進志念常堅固於無量億劫一心不懈息
<lb n="0137a11"/>又於無數劫住於空閒地若坐若經行除睡常攝心
<lb n="0137a12"/>以是因緣故能生諸禪定八十億萬劫安住心不亂
<lb n="0137a13"/>持此一心福願求無上道我得一切智盡諸禪定際
<lb n="0137a14"/>是人於百千萬億劫數中行此諸功德如上之所說。</p>
<lb n="0137a15"/>
<p id="pX31p0137a1501" rend="margin-left:1em">△二追頌人相。</p>
<lb n="0137a16"/>
<p id="pX31p0137a1601">有善男女等聞我說壽命乃至一念信其福過於彼
<lb n="0137a17"/>若人悉無有一切諸疑悔深心須臾信其福為如此。</p>
<lb n="0137a18"/>
<p id="pX31p0137a1801" rend="margin-left:1em">△三行位不退。</p>
<lb n="0137a19"/>
<p id="pX31p0137a1901">其有諸菩薩無量劫行道聞我說壽命是則能信受
<lb n="0137a20"/>如是諸人等頂受此經典願我於未來長壽度眾生
<lb n="0137a21"/>如今日世尊諸釋中之王道場師子吼說法無所畏
<lb n="0137a22"/>我等未來世一切所尊敬坐於道場時說壽亦如是
<lb n="0137a23"/>若有深心者清淨而質直多聞能總持隨義解佛語
<lb n="0137a24"/>如是之人等於此無有疑。</p>
<lb n="0137b01"/>
<p id="pX31p0137b0101" rend="margin-left:1em">無量劫行道者久修諸度也願我於未來等者起
<lb n="0137b02"/>慈悲願也既聞長壽願當同之今始聞此經一念
<lb n="0137b03"/>信解功等久行亦乃過之說壽亦如是者謂說常
<lb n="0137b04"/>壽若得常壽盡未來世必當過此何但如是今如
<lb n="0137b05"/>來壽從實成說故且爾許耳深心等者深謂窮理
<lb n="0137b06"/>不二直謂始終一揆於此無有疑者此於本地圓
<lb n="0137b07"/>門仍具五法方乃斷疑。</p>
<p id="pX31p0137b0710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二略解言趣二初標人
<lb n="0137b08"/>相。</p>
<lb n="0137b09"/>
<p id="pX31p0137b0901">又阿逸多若有聞佛壽命長遠解其言趣。</p>
<lb n="0137b10"/>
<p id="pX31p0137b1001" rend="margin-left:1em">△二正格量。</p>
<lb n="0137b11"/>
<p id="pX31p0137b1101">是人所得功德無有限量能起如來無上之慧。</p>
<lb n="0137b12"/>
<p id="pX31p0137b1201" rend="margin-left:1em">此是第二信略解言趣前但信解未能敷說說涉
<lb n="0137b13"/>名數須善方言今此具足故言解其言趣即是為
<lb n="0137b14"/>他說以說力故能起自他無上之慧也。</p>
<p id="pX31p0137b1416" type="inline" rend="margin-left:1em">△三廣為
<lb n="0137b15"/>他說二初標人相。</p>
<lb n="0137b16"/>
<p id="pX31p0137b1601">何況廣聞是經若教人聞若自持若教人持若自書
<lb n="0137b17"/>若教人書若以華香瓔珞幢幡繒葢香油酥燈供養
<lb n="0137b18"/>經卷。</p>
<lb n="0137b19"/>
<p id="pX31p0137b1901" rend="margin-left:1em">△二正格量。</p>
<lb n="0137b20"/>
<p id="pX31p0137b2001">是人功德無量無邊能生一切種智。</p>
<lb n="0137b21"/>
<p id="pX31p0137b2101" rend="margin-left:1em">此是第三信廣為他說謂廣聞廣解廣為他說廣
<lb n="0137b22"/>修供養供養外資令內智疾入能生一切種智也。</p>
<lb n="0137b23"/>
<p id="pX31p0137b2301" rend="margin-left:1em">△四深信觀成。</p>
<lb n="0137b24"/>
<p id="pX31p0137b2401">阿逸多若善男子善女人聞我說壽命長遠深心信
<lb n="0137c01"/>解則為見佛常在耆闍崛山共大菩薩諸聲聞眾圍
<lb n="0137c02"/>遶說法又見此娑婆世界其地琉璃坦然平正閻浮
<lb n="0137c03"/>檀金以界八道寶樹行列諸臺樓觀皆悉寶成其菩
<lb n="0137c04"/>薩眾咸處其中若有能如是觀者當知是為深信解
<lb n="0137c05"/>相。</p>
<lb n="0137c06"/>
<p id="pX31p0137c0601" rend="margin-left:1em">此是第四信深信觀成謂具上三信加修觀行入
<lb n="0137c07"/>禪用慧想成相起能見有餘實報兩土相貌見佛
<lb n="0137c08"/>共比丘僧常在耆山者方便有餘土相也又見娑
<lb n="0137c09"/>婆純諸菩薩者實報土相也初二信是聞慧位廣
<lb n="0137c10"/>聞廣說是思慧位觀行想成是修慧位自淺之深
<lb n="0137c11"/>成六根清淨十信位也。</p>
<p id="pX31p0137c1110" type="inline" rend="margin-left:1em">△二滅後五品二初列五
<lb n="0137c12"/>品格量四品功德二隨喜品格量初品功德初文
<lb n="0137c13"/>又二初長行五初直起隨喜之心。</p>
<lb n="0137c14"/>
<p id="pX31p0137c1401">又復如來滅後若聞是經而不毀訾起隨喜心當知
<lb n="0137c15"/>
<anchor xml:id="begd1e38777"/>已<anchor xml:id="endd1e38777"/>為深信解相。</p>
<lb n="0137c16"/>
<p id="pX31p0137c1601" rend="margin-left:1em">科五品者一直起隨喜心二加自受持讀誦三加
<lb n="0137c17"/>勸他受持讀誦四加兼行六度五加正行六度此
<lb n="0137c18"/>五人者通論皆自行化他故下隨喜品云五十人
<lb n="0137c19"/>展轉相教也既皆有自行故通稱弟子皆有化他
<lb n="0137c20"/>故通稱法師也若別論者前二人但自行後三人
<lb n="0137c21"/>俱化他若作法師名之在三不在五自行既通所
<lb n="0137c22"/>以皆稱弟子也今文是初隨喜品但標人相而<anchor xml:id="begd1e38802"/>已<anchor xml:id="endd1e38802"/>
<lb n="0137c23"/>至下隨喜功德品方校量功德問何故爾答後四
<lb n="0137c24"/>品於此粗格量初品於彼廣格量廣格量<anchor xml:id="begd1e38812"/>已<anchor xml:id="endd1e38812"/>況出
<lb n="0138a01"/>勝者意謂初品功德尚爾況後之四品耶佛不煩
<lb n="0138a02"/>文巧說若此。</p>
<p id="pX31p0138a0206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二加自受持讀誦二初標人相。</p>
<lb n="0138a03"/>
<p id="pX31p0138a0301">何況讀誦受持之者。</p>
<lb n="0138a04"/>
<p id="pX31p0138a0401" rend="margin-left:1em">以初品但直隨喜況出能受持讀誦者是為第二
<lb n="0138a05"/>讀誦品。</p>
<p id="pX31p0138a0504" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正格量。</p>
<lb n="0138a06"/>
<p id="pX31p0138a0601">斯人則為頂戴如來阿逸多是善男子善女人不須
<lb n="0138a07"/>為我復起塔寺及作僧坊以四事供養眾僧所以者
<lb n="0138a08"/>何是善男子善女人受持讀誦是經典者為<anchor xml:id="begd1e38850"/>已<anchor xml:id="endd1e38850"/>起塔
<lb n="0138a09"/>造立僧坊供養眾僧則為以佛舍利起七寶塔高廣
<lb n="0138a10"/>漸小至于梵天懸諸幡葢及眾寶鈴華香瓔珞末香
<lb n="0138a11"/>塗香燒香眾鼓伎樂簫笛箜篌種種舞戲以妙音聲
<lb n="0138a12"/>歌唄讚頌則為於無量千萬億劫作是供養<anchor xml:id="begd1e38867"/>已<anchor xml:id="endd1e38867"/>。</p>
<lb n="0138a13"/>
<p id="pX31p0138a1301" rend="margin-left:1em">此格量第二品功德也慮恐初心之人世緣紛動
<lb n="0138a14"/>妨修正業但專誦持此經則為頂戴如來乃至供
<lb n="0138a15"/>養眾僧何者葢此經是如來法身若專讀誦則為
<lb n="0138a16"/>頂戴經文是能詮如塔能盛故不須起事塔實相
<lb n="0138a17"/>是所詮即法身舍利故不須安生身舍利經文能
<lb n="0138a18"/>容第一義僧故不須供養相從僧也。</p>
<p id="pX31p0138a1815" type="inline" rend="margin-left:1em">△三勸他受
<lb n="0138a19"/>持讀誦二初標人相。</p>
<lb n="0138a20"/>
<p id="pX31p0138a2001">阿逸多若我滅後聞是經典有能受持若自書若教
<lb n="0138a21"/>人書。</p>
<lb n="0138a22"/>
<p id="pX31p0138a2201" rend="margin-left:1em">上但自誦持今復能教他是為第三品。</p>
<p id="pX31p0138a2216" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正格
<lb n="0138a23"/>量。</p>
<lb n="0138a24"/>
<p id="pX31p0138a2401">則為起立僧坊以赤旃檀作諸殿堂三十有二高八
<lb n="0138b01"/>多羅樹高廣嚴好百千比丘於其中止園林浴池經
<lb n="0138b02"/>行禪窟衣服飲食牀褥湯藥一切樂具充滿其中如
<lb n="0138b03"/>是僧坊堂閣若干百千萬億其數無量以此現前供
<lb n="0138b04"/>養於我及比丘僧是故我說如來滅後若有受持讀
<lb n="0138b05"/>誦為他人說若自書若教人書供養經卷不須復起
<lb n="0138b06"/>塔寺及造僧坊供養眾僧。</p>
<lb n="0138b07"/>
<p id="pX31p0138b0701" rend="margin-left:1em">△四加其兼行六度二初標人相。</p>
<lb n="0138b08"/>
<p id="pX31p0138b0801">況復有人能持是經兼行布施持戒忍辱精進一心
<lb n="0138b09"/>智慧。</p>
<lb n="0138b10"/>
<p id="pX31p0138b1001" rend="margin-left:1em">初品至此理觀若熟涉外不妨內事資於道如油
<lb n="0138b11"/>多火猛順流揚帆又加功力其勢轉疾。</p>
<p id="pX31p0138b1116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正格
<lb n="0138b12"/>量。</p>
<lb n="0138b13"/>
<p id="pX31p0138b1301">其德最勝無量無邊譬如虗空東西南北四維上下
<lb n="0138b14"/>無量無邊是人功德亦復如是無量無邊疾至一切
<lb n="0138b15"/>種智。</p>
<lb n="0138b16"/>
<p id="pX31p0138b1601" rend="margin-left:1em">△五加其正行六度二初標人相。</p>
<lb n="0138b17"/>
<p id="pX31p0138b1701">若人讀誦受持是經為他人說若自書若教人書復
<lb n="0138b18"/>能起塔及造僧坊供養讚歎聲聞眾僧亦以百千萬
<lb n="0138b19"/>億讚歎之法讚歎菩薩功德又為他人種種因緣隨
<lb n="0138b20"/>義解說此法華經復能清淨持戒與柔和者而共同
<lb n="0138b21"/>止忍辱無瞋志念堅固常貴坐禪得諸深定精進勇
<lb n="0138b22"/>猛攝諸善法利根智慧善答問難。</p>
<lb n="0138b23"/>
<p id="pX31p0138b2301" rend="margin-left:1em">約位結五品者前三品是聞慧位兼行六度是思
<lb n="0138b24"/>慧位正行六度是修慧位都是十信前耳或云初
<lb n="0138c01"/>隨喜品是入信心分一品為兩心五品即十信心
<lb n="0138c02"/>即是鐵輪六根清淨位。</p>
<p id="pX31p0138c0210" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正格量。</p>
<lb n="0138c03"/>
<p id="pX31p0138c0301">阿逸多若我滅後諸善男子善女人受持讀誦是經
<lb n="0138c04"/>典者復有如是諸善功德當知是人<anchor xml:id="begd1e39012"/>已<anchor xml:id="endd1e39012"/>趣道場近阿
<lb n="0138c05"/>耨多羅三藐三菩提坐道樹下阿逸多是善男子善
<lb n="0138c06"/>女人若坐若立若經行處此中便應起塔一切天人
<lb n="0138c07"/>皆應供養如佛之塔。</p>
<lb n="0138c08"/>
<p id="pX31p0138c0801" rend="margin-left:1em">△二偈頌四初頌第二品。</p>
<lb n="0138c09"/>
<p id="pX31p0138c0901">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0138c10"/>
<p id="pX31p0138c1001">若我滅度後能奉持此經斯人福無量如上之所說
<lb n="0138c11"/>是則為具足一切諸供養以舍利起塔七寶而莊嚴
<lb n="0138c12"/>表剎甚高廣漸小至梵天寶鈴千萬億風動出妙音
<lb n="0138c13"/>又於無量劫而供養此塔華香諸瓔珞天衣眾伎樂
<lb n="0138c14"/>然香油酥燈周帀常照明惡世法末時能持是經者
<lb n="0138c15"/>則為<anchor xml:id="begd1e39052"/>已<anchor xml:id="endd1e39052"/>如上具足諸供養。</p>
<lb n="0138c16"/>
<p id="pX31p0138c1601" rend="margin-left:1em">△二頌第三品。</p>
<lb n="0138c17"/>
<p id="pX31p0138c1701">若能持此經則如佛現在以牛頭旃檀起僧坊供養
<lb n="0138c18"/>堂有三十二高八多羅樹上饌妙衣服牀臥皆具足
<lb n="0138c19"/>百千眾住處園林諸浴池經行及禪窟種種皆嚴好。</p>
<lb n="0138c20"/>
<p id="pX31p0138c2001" rend="margin-left:1em">△三頌第四品。</p>
<lb n="0138c21"/>
<p id="pX31p0138c2101">若有信解心受持讀誦書若復教人書及供養經卷
<lb n="0138c22"/>散華香抹香以須曼薝蔔阿提目多伽熏油常然之
<lb n="0138c23"/>如是供養者得無量功德如虗空無邊其福亦如是
<lb n="0138c24"/>況復持此經兼布施持戒忍辱樂禪定不瞋不惡口。</p>
<lb n="0139a01"/>
<p id="pX31p0139a0101" rend="margin-left:1em">△四頌第五品。</p>
<lb n="0139a02"/>
<p id="pX31p0139a0201">恭敬於塔廟謙下諸比丘遠離自高心常思惟智慧
<lb n="0139a03"/>有問難不瞋隨順為解說若能行是行功德不可量
<lb n="0139a04"/>若見此法師成就如是德應以天華散天衣覆其身
<lb n="0139a05"/>頭面接足禮生心如佛想又應作是念不久詣道樹
<lb n="0139a06"/>得無漏無為廣利諸人天其所住止處經行若坐臥
<lb n="0139a07"/>乃至說一偈是中應起塔莊嚴令妙好種種以供養。</p>
<lb n="0139a08"/>
<p id="pX31p0139a0801">佛子住此地則是佛受用常在於其中經行及坐臥。</p>
<lb n="0139a09"/>
<p id="pX31p0139a0901" rend="margin-left:1em">生心如佛想者此第五品初依之人即號如來故
<lb n="0139a10"/>也不久詣道樹者此第五品人其位<anchor xml:id="begd1e39127"/>已<anchor xml:id="endd1e39127"/>在十信鐵
<lb n="0139a11"/>輪不久得入初住銅輪能八相作佛也此第五品
<lb n="0139a12"/>與第四信齊同是修慧位若論入位同六根清淨
<lb n="0139a13"/>位也而有現未佛世滅後之異耳。</p>
<lb n="0139a14"/>
<p id="pX31p0139a1401" rend="margin-left:1em">△二隨喜品格量初品功德二初品目。</p>
<lb n="0139a15"/>
<p id="pX31p0139a1501">玅法蓮華經隨喜功德品第十八
(正經曰勸助品)
</p>
<lb n="0139a16"/>
<p id="pX31p0139a1601" rend="margin-left:1em">隨隨順事理無二無別喜是慶<anchor xml:id="begd1e39157"/>己<anchor xml:id="endd1e39157"/>慶人聞深奧法
<lb n="0139a17"/>順理有實功德順事有權功德慶<anchor xml:id="begd1e39165"/>己<anchor xml:id="endd1e39165"/>有智慧慶人
<lb n="0139a18"/>有慈悲權實智斷合而說之故言隨喜功德品又
<lb n="0139a19"/>順理者聞佛本地深遠信順不逆而無一毫疑滯
<lb n="0139a20"/>順事者聞佛三世益物橫竪該亘徧一切處亦無
<lb n="0139a21"/>一毫疑滯即廣事而達深理即深理而達廣事不
<lb n="0139a22"/>二而二不別而別雖二雖別無二無別如此信解
<lb n="0139a23"/>名之為隨如來出世四十餘年不顯真實於七方
<lb n="0139a24"/>便不語誠諦今經開顯慶我及人以凡夫心等佛
<lb n="0139b01"/>所知用所生眼同如來見如此知見究竟法界更
<lb n="0139b02"/>無過上是名為喜佛今說此我得聞此故名隨喜
<lb n="0139b03"/>功德品第五十人是五品位中初隨喜品之初心
<lb n="0139b04"/>但有一念理解但有一念慶<anchor xml:id="begd1e39203"/>己<anchor xml:id="endd1e39203"/>慶他未有事行恩
<lb n="0139b05"/>不及人所獲功德如來巧喻功葢無學況復最初
<lb n="0139b06"/>於會中聞者況復二三四五品者如來說此深妙
<lb n="0139b07"/>功德令人景慕上法師品及持品分別功德品中
<lb n="0139b08"/>四信五品稱美持經功德時眾不測初心功德之
<lb n="0139b09"/>大咸謂<anchor xml:id="begd1e39222"/>已<anchor xml:id="endd1e39222"/>入真因之位乃致斯德於初心之初起
<lb n="0139b10"/>輕弱想忽聞好堅處地芽<anchor xml:id="begd1e39230"/>已<anchor xml:id="endd1e39230"/>百圍頻伽在㲉聲勝
<lb n="0139b11"/>眾鳥故今示彼行淺功深以顯經力希有奇特輕
<lb n="0139b12"/>疑釋然外道得五通者能移山竭海而不伏見愛
<lb n="0139b13"/>不及煗法人二乘無學子果俱脫猶被涅槃縛不
<lb n="0139b14"/>知其因果俱權通教人修因雖巧發心不識五百
<lb n="0139b15"/>由旬得果止除四住別人雖勝二乘修因則偏其
<lb n="0139b16"/>門又拙非佛所讚皆不及初隨喜人。</p>
<p id="pX31p0139b1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二
<lb n="0139b17"/>初問。</p>
<lb n="0139b18"/>
<p id="pX31p0139b1801">爾時彌勒菩薩摩訶薩白佛言世尊若有善男子善
<lb n="0139b19"/>女人聞是法華經隨喜者得幾所福而說偈言。</p>
<lb n="0139b20"/>
<p id="pX31p0139b2001">世尊滅度後其有聞是經若能隨喜者為得幾所福。</p>
<lb n="0139b21"/>
<p id="pX31p0139b2101" rend="margin-left:1em">△二答二初長行二偈頌初文又二初答內心隨
<lb n="0139b22"/>喜人五初展轉教。</p>
<lb n="0139b23"/>
<p id="pX31p0139b2301">爾時佛告彌勒菩薩摩訶薩阿逸多如來滅後若比
<lb n="0139b24"/>丘比丘尼優婆塞優婆夷及餘智者若長若幼聞是
<lb n="0139c01"/>經隨喜<anchor xml:id="begd1e39288"/>已<anchor xml:id="endd1e39288"/>從法會出至於餘處若在僧坊若空閑地
<lb n="0139c02"/>若城邑巷陌聚落田里如其所聞為父母宗親善友
<lb n="0139c03"/>知識隨力演說是諸人等聞<anchor xml:id="begd1e39299"/>已<anchor xml:id="endd1e39299"/>隨喜復行轉教餘人
<lb n="0139c04"/>聞<anchor xml:id="begd1e39307"/>已<anchor xml:id="endd1e39307"/>亦隨喜轉教如是展轉至第五十。</p>
<lb n="0139c05"/>
<p id="pX31p0139c0501" rend="margin-left:1em">南北二家解五十人不會經旨今解為二一橫約
<lb n="0139c06"/>諸教者如三藏有四門一一門有比丘等四眾更
<lb n="0139c07"/>開沙彌沙彌尼合六人四門則二十四人更約信
<lb n="0139c08"/>行法行則四十八人最初最後合五十人通別二
<lb n="0139c09"/>教四門亦如是二直就圓門數者數法有小七大
<lb n="0139c10"/>七大七有七七四十九皆是師弟展轉相教皆具
<lb n="0139c11"/>自行化他之德唯最後一人但是自解無教他德
<lb n="0139c12"/>故格下以顯上耳。</p>
<p id="pX31p0139c1208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二格量本。</p>
<lb n="0139c13"/>
<p id="pX31p0139c1301">阿逸多其第五十善男子善女人隨喜功德我今說
<lb n="0139c14"/>之汝當善聽若四百萬億阿僧祇世界六趣四生眾
<lb n="0139c15"/>生卵生胎生濕生化生若有形無形有想無想非有
<lb n="0139c16"/>想非無想無足二足四足多足如是等在眾生數者
<lb n="0139c17"/>有人求福隨其所欲娛樂之具皆給與之一一眾生
<lb n="0139c18"/>與滿閻浮提金銀瑠璃硨磲碼碯珊瑚琥珀諸妙珍
<lb n="0139c19"/>寶及象馬車乘七寶所成宮殿樓閣等是大施主如
<lb n="0139c20"/>是布施滿八十年<anchor xml:id="begd1e39359"/>已<anchor xml:id="endd1e39359"/>而作是念我<anchor xml:id="begd1e39365"/>已<anchor xml:id="endd1e39365"/>施眾生娛樂之
<lb n="0139c21"/>具隨意所欲然此眾生皆<anchor xml:id="begd1e39374"/>已<anchor xml:id="endd1e39374"/>衰老年過八十髮白面
<lb n="0139c22"/>皺將死不久我當以佛法而訓導之即集此眾生宣
<lb n="0139c23"/>布法化示教利喜一時皆得須陀洹道斯陀含道阿
<lb n="0139c24"/>那含道阿羅漢道盡諸有漏於深禪定皆得自在具
<lb n="0140a01"/>八解脫。</p>
<lb n="0140a02"/>
<p id="pX31p0140a0201" rend="margin-left:1em">△三舉意問。</p>
<lb n="0140a03"/>
<p id="pX31p0140a0301">於汝意云何是大施主所得功德寧為多不。</p>
<lb n="0140a04"/>
<p id="pX31p0140a0401" rend="margin-left:1em">△四誠實答。</p>
<lb n="0140a05"/>
<p id="pX31p0140a0501">彌勒白佛言世尊是人功德甚多無量無邊若是施
<lb n="0140a06"/>主但施眾生一切樂具功德無量何況令得阿羅漢
<lb n="0140a07"/>果。</p>
<lb n="0140a08"/>
<p id="pX31p0140a0801" rend="margin-left:1em">△五正格量。</p>
<lb n="0140a09"/>
<p id="pX31p0140a0901">佛告彌勒我今分別語汝是人以一切樂具施於四
<lb n="0140a10"/>百萬億阿僧祇世界六趣眾生又令得阿羅漢果所
<lb n="0140a11"/>得功德不如是第五十人聞法華經一偈隨喜功德
<lb n="0140a12"/>百分千分百千萬億分不及其一乃至算數譬喻所
<lb n="0140a13"/>不能知阿逸多如是第五十人展轉聞法華經隨喜
<lb n="0140a14"/>功德尚無量無邊阿僧祇何況最初於會中聞而隨
<lb n="0140a15"/>喜者其福復勝無量無邊阿僧祇不可得比。</p>
<lb n="0140a16"/>
<p id="pX31p0140a1601" rend="margin-left:1em">格量中先與世樂拔果苦後與涅槃拔生死苦此
<lb n="0140a17"/>是略舉梵福而為挍量若更廣說滿閻浮提人福
<lb n="0140a18"/>不及西瞿耶尼一人福滿西瞿耶尼人福不及東
<lb n="0140a19"/>弗婆提一人福滿三天下人福不及北<g ref="CB15106"/>單越一
<lb n="0140a20"/>人福滿四天下人福不及一四天王四天王不及
<lb n="0140a21"/>一帝釋乃至第六天不及一梵天福滿梵天福不
<lb n="0140a22"/>及藏教三乘聖福藏不及通通不及別別不及圓
<lb n="0140a23"/>人聞法華經初隨喜品福何以故彼前三故是三
<lb n="0140a24"/>乘法非佛法故是權非實故是偏非圓故雖住後
<lb n="0140b01"/>果不及我初心其義如是。</p>
<p id="pX31p0140b0111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二直明外聽法人四
<lb n="0140b02"/>初自往聽。</p>
<lb n="0140b03"/>
<p id="pX31p0140b0301">又阿逸多若人為是經故往詣僧坊若坐若立須臾
<lb n="0140b04"/>聽受緣是功德轉身所生得好上妙象馬車乘珍寶
<lb n="0140b05"/>輦輿及乘天宮。</p>
<lb n="0140b06"/>
<p id="pX31p0140b0601" rend="margin-left:1em">△二分座坐。</p>
<lb n="0140b07"/>
<p id="pX31p0140b0701">若復有人於講法處坐更有人來勸令坐聽若分座
<lb n="0140b08"/>令坐是人功德轉身得帝釋坐處若梵天王坐處若
<lb n="0140b09"/>轉輪王所坐之處。</p>
<lb n="0140b10"/>
<p id="pX31p0140b1001" rend="margin-left:1em">△三勸他聽。</p>
<lb n="0140b11"/>
<p id="pX31p0140b1101">阿逸多若復有人語餘人言有經名法華可共往聽
<lb n="0140b12"/>即受其教乃至須臾間聞是人功德轉身得與陀羅
<lb n="0140b13"/>尼菩薩共生一處利根智慧百千萬世終不瘖啞口
<lb n="0140b14"/>氣不臭舌常無病口亦無病齒不垢黑不黃不疎亦
<lb n="0140b15"/>不缺落不差不曲脣不下垂亦不褰縮不麤澀不瘡
<lb n="0140b16"/>胗亦不缺壞亦不咼斜不厚不大亦不黧黑無諸可
<lb n="0140b17"/>惡鼻不匾𠥶亦不曲戾面色不黑亦不狹長亦不窟
<lb n="0140b18"/>曲無有一切不可喜相唇舌牙齒悉皆嚴好鼻修高
<lb n="0140b19"/>直面貌圓滿眉高而長額廣平正人相具足世世所
<lb n="0140b20"/>生見佛聞法信受教誨。</p>
<lb n="0140b21"/>
<p id="pX31p0140b2101" rend="margin-left:1em">章安云此文亦有六根功德利根智慧是意功德
<lb n="0140b22"/>不瘖啞是舌功德鼻修高直是鼻功德見佛是眼
<lb n="0140b23"/>功德聞法是耳功德餘是身功德前是相似位功
<lb n="0140b24"/>德今是相似位前功德耳。</p>
<p id="pX31p0140b2411" type="inline" rend="margin-left:1em">△四具聽修。</p>
<lb n="0140c01"/>
<p id="pX31p0140c0101">阿逸多汝且觀是勸於一人令往聽法功德如此何
<lb n="0140c02"/>況一心聽說讀誦而於大眾為人分別如說修行。</p>
<lb n="0140c03"/>
<p id="pX31p0140c0301" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌內隨喜人三初頌五十人。</p>
<lb n="0140c04"/>
<p id="pX31p0140c0401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0140c05"/>
<p id="pX31p0140c0501">若人於法會得聞是經典乃至於一偈隨喜為他說
<lb n="0140c06"/>如是展轉教至於第五十。</p>
<lb n="0140c07"/>
<p id="pX31p0140c0701" rend="margin-left:1em">△二頌格量本。</p>
<lb n="0140c08"/>
<p id="pX31p0140c0801">最後人獲福今當分別之如有大施主供給無量眾
<lb n="0140c09"/>具滿八十歲隨意之所欲見彼衰老相髮白而面皺
<lb n="0140c10"/>齒疎形枯竭念其死不久我今應當教令得於道果
<lb n="0140c11"/>即為方便說涅槃真實法世皆不牢固如水沫泡燄
<lb n="0140c12"/>汝等咸應當疾生厭離心諸人聞是法皆得阿羅漢
<lb n="0140c13"/>具足六神通三明八解脫。</p>
<lb n="0140c14"/>
<p id="pX31p0140c1401" rend="margin-left:1em">△三正頌格量。</p>
<lb n="0140c15"/>
<p id="pX31p0140c1501">最後第五十聞一偈隨喜是人福勝彼不可為譬喻
<lb n="0140c16"/>如是展轉聞其福尚無量何況於法會初聞隨喜者。</p>
<lb n="0140c17"/>
<p id="pX31p0140c1701" rend="margin-left:1em">△二頌外聽法人四初超頌勸聽。</p>
<lb n="0140c18"/>
<p id="pX31p0140c1801">若有勸一人將引聽法華言此經深妙千萬劫難遇
<lb n="0140c19"/>即受教往聽乃至須臾聞斯人之福報今當分別說
<lb n="0140c20"/>世世無口患齒不疎黃黑脣不厚褰缺無有可惡相
<lb n="0140c21"/>舌不乾黑短鼻高脩且直額廣而平正面目悉端嚴
<lb n="0140c22"/>為人所喜見口氣無臭穢優盋華之香常從其口出。</p>
<lb n="0140c23"/>
<p id="pX31p0140c2301" rend="margin-left:1em">△二追頌自往。</p>
<lb n="0140c24"/>
<p id="pX31p0140c2401">若故詣僧坊欲聽法華經須<g ref="CB04456"/>聞歡喜今當說其福
<lb n="0141a01"/>後生天人中得妙象馬車珍寶之輦輿及乘天宮殿。</p>
<lb n="0141a02"/>
<p id="pX31p0141a0201" rend="margin-left:1em">△三頌分座坐。</p>
<lb n="0141a03"/>
<p id="pX31p0141a0301">若於講法處勸人坐聽經是福因緣得釋梵轉輪座。</p>
<lb n="0141a04"/>
<p id="pX31p0141a0401" rend="margin-left:1em">△四正頌聽修。</p>
<lb n="0141a05"/>
<p id="pX31p0141a0501">何況一心聽解說其義趣如說而修行其福不可限。</p>
<lb n="0141a06"/>
<p id="pX31p0141a0601" rend="margin-left:1em">△三法師功德品明初品果功德勸流通二初品
<lb n="0141a07"/>目。</p>
<lb n="0141a08"/>
<p id="pX31p0141a0801">玅法蓮華經法師功德品第十九
(正經云歎法師品)
</p>
<lb n="0141a09"/>
<p id="pX31p0141a0901" rend="margin-left:1em">法師義如法師品中說功德者前品隨喜功德謂
<lb n="0141a10"/>五品中初品之初功德在相似位前也今品法師
<lb n="0141a11"/>功德謂五品之上六根清淨之功德即十信相似
<lb n="0141a12"/>位也以此功德內外莊嚴五根清淨名外莊嚴意
<lb n="0141a13"/>根清淨名內莊嚴又從地獄<anchor xml:id="begd1e39694"/>已<anchor xml:id="endd1e39694"/>上至佛一切色像
<lb n="0141a14"/>悉於身中現者名內莊嚴從地獄至佛一切色像
<lb n="0141a15"/>以普現三昧而外化者名外莊嚴身根既爾餘五
<lb n="0141a16"/>根亦然讀誦獲六根清淨既爾受持解說書寫亦
<lb n="0141a17"/>然五品中初品六根清淨既爾後之四品加然相
<lb n="0141a18"/>似六根清淨既爾分真倍然
(世界)
行者聞說此功德
<lb n="0141a19"/>利喜不自勝勤求無厭信進倍增
(為人)
明識大乘有
<lb n="0141a20"/>大勢力決無疑網
(對治)
似解之初初過二乘之極極
<lb n="0141a21"/>百千萬倍指始顯終懸解究竟第一義諦不可思
<lb n="0141a22"/>議
(第一義)
此品所明備斯四意是法師之功德故言
<lb n="0141a23"/>法師功德品也。</p>
<p id="pX31p0141a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初總列六根功德盈
<lb n="0141a24"/>縮。</p>
<lb n="0141b01"/>
<p id="pX31p0141b0101">爾時佛告常精進菩薩摩訶薩若善男子善女人受
<lb n="0141b02"/>持是法華經若讀若誦若解說若書寫是人當得八
<lb n="0141b03"/>百眼功德千二百耳功德八百鼻功德千二百舌功
<lb n="0141b04"/>德八百身功德千二百意功德以是功德莊嚴六根
<lb n="0141b05"/>皆令清淨。</p>
<lb n="0141b06"/>
<p id="pX31p0141b0601" rend="margin-left:1em">大品云色淨故般若淨般若淨故色淨色淨故五
<lb n="0141b07"/>根淨般若淨故意根淨正法華整足具六千功德
<lb n="0141b08"/>論云凡人以經力故得勝根用雖未入初地以父
<lb n="0141b09"/>母所生肉眼見大千內外也大經云如來一根則
<lb n="0141b10"/>能見色聞聲齅香別味覺觸知法今經六根清淨
<lb n="0141b11"/>與大品同以是功德莊嚴六根與正法華仝鼻見
<lb n="0141b12"/>色聞聲覺知與涅槃仝肉眼有天眼慧法佛眼等
<lb n="0141b13"/>用與論仝若明六千功德數者按三業安樂行即
<lb n="0141b14"/>有十善一善有十即百善百善中一一有十如即
<lb n="0141b15"/>千善就自行化他為二千約如來室如來衣如來
<lb n="0141b16"/>座即成六千五種法師悉具六根清淨一一根皆
<lb n="0141b17"/>有一千功德也復次一心中具十法界一一界皆
<lb n="0141b18"/>有十如即成一百一根通取六塵即有六百約定
<lb n="0141b19"/>慧二莊嚴即成一千二百根根悉具定慧莊嚴等
<lb n="0141b20"/>有千二百也若論六根清淨清淨則不言功德若
<lb n="0141b21"/>多若少若言莊嚴能盈能縮復能平等平等莊嚴
<lb n="0141b22"/>者根根六千若言千二百顯其能盈若言八百顯
<lb n="0141b23"/>其能縮若言清淨無盈無縮無等六根互用根自
<lb n="0141b24"/>在故不可思議故若偏判者則失旨也。</p>
<p id="pX31p0141b2416" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別作
<lb n="0141c01"/>六章當分解釋六初眼根二初長行。</p>
<lb n="0141c02"/>
<p id="pX31p0141c0201">是善男子善女人父母所生清淨肉眼見於三千大
<lb n="0141c03"/>千世界內外所有山林河海下至阿鼻地獄上至有
<lb n="0141c04"/>頂亦見其中一切眾生及業因緣果報生處悉見悉
<lb n="0141c05"/>知。</p>
<lb n="0141c06"/>
<p id="pX31p0141c0601" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0141c07"/>
<p id="pX31p0141c0701">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0141c08"/>
<p id="pX31p0141c0801">若於大眾中以無所畏心說是法華經汝聽其功德
<lb n="0141c09"/>是人得八百功德殊勝眼以是莊嚴故其目甚清淨
<lb n="0141c10"/>父母所生眼悉見三千界內外彌樓山須彌及鐵圍
<lb n="0141c11"/>并諸餘山林大海江河水下至阿鼻獄上至有頂處
<lb n="0141c12"/>其中諸眾生一切皆悉見雖未得天眼肉眼力如是。</p>
<lb n="0141c13"/>
<p id="pX31p0141c1301" rend="margin-left:1em">父母所生名肉眼而能見大千世界內外則是所
<lb n="0141c14"/>見過於天眼梵王報得天眼在<anchor xml:id="begd1e39848"/>己<anchor xml:id="endd1e39848"/>界徧見大千大
<lb n="0141c15"/>千外有風輪與眼作障不能見外若在他界則不
<lb n="0141c16"/>徧見大千非自所統故小羅漢見小千大羅漢見
<lb n="0141c17"/>大千辟支佛見百佛世界不以風輪為礙亦無<anchor xml:id="begd1e39864"/>己<anchor xml:id="endd1e39864"/>
<lb n="0141c18"/>他界隔今經論眼能見大千內外應是天眼猶名
<lb n="0141c19"/>肉眼者圓教相似位中因經之力有勝眼用既未
<lb n="0141c20"/>發真不得稱天眼雖稱肉眼具五眼用見大千內
<lb n="0141c21"/>外天眼用見一切眾生及業因緣法眼用其目甚
<lb n="0141c22"/>清淨慧眼用一時悉見大千內外見業見淨又圓
<lb n="0141c23"/>伏障中道無明之惑佛眼用大經云雖有肉眼名
<lb n="0141c24"/>為佛眼佛眼故名清淨具五眼故故言莊嚴能盈
<lb n="0142a01"/>能縮名勝根用名根自在豈可祗作八百千二百
<lb n="0142a02"/>解耶。</p>
<p id="pX31p0142a0203" type="inline" rend="margin-left:1em">△二耳根二初長行。</p>
<lb n="0142a03"/>
<p id="pX31p0142a0301">復次常精進若善男子善女人受持此經若讀若誦
<lb n="0142a04"/>若解說若書寫得千二百耳功德以是清淨耳聞三
<lb n="0142a05"/>千大千世界下至阿鼻地獄上至有頂其中內外種
<lb n="0142a06"/>語種言音聲象聲馬聲牛聲車聲啼哭聲愁嘆聲螺
<lb n="0142a07"/>聲鼓聲鐘聲鈴聲笑聲語聲男聲女聲童子聲童女
<lb n="0142a08"/>聲法聲非法聲苦聲樂聲凡夫聲聖人聲喜聲不喜
<lb n="0142a09"/>聲天聲龍聲夜叉聲乾闥婆聲阿修羅聲迦樓羅聲
<lb n="0142a10"/>緊那羅聲摩睺羅伽聲火聲水聲風聲地獄聲畜生
<lb n="0142a11"/>聲餓鬼聲比丘聲比丘尼聲聲聞聲辟支佛聲菩薩
<lb n="0142a12"/>聲佛聲以要言之三千大千世界中一切內外所有
<lb n="0142a13"/>諸聲雖未得天耳以父母所生清淨常耳皆悉聞知
<lb n="0142a14"/>如是分別種種音聲而不壞耳根。</p>
<lb n="0142a15"/>
<p id="pX31p0142a1501" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0142a16"/>
<p id="pX31p0142a1601">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0142a17"/>
<p id="pX31p0142a1701">父母所生耳清淨無濁穢以此常耳聞三千世界聲
<lb n="0142a18"/>象馬車牛聲鐘鈴螺鼓聲琴瑟箜篌聲簫笛之音聲
<lb n="0142a19"/>清淨好歌聲聽之而不著無數種人聲聞悉能解了
<lb n="0142a20"/>又聞諸天聲微妙之歌音及聞男女聲童子童女聲
<lb n="0142a21"/>山川險谷中迦陵頻伽聲命命等諸鳥悉聞其音聲
<lb n="0142a22"/>地獄眾苦痛種種楚毒聲餓鬼饑渴逼求索飲食聲
<lb n="0142a23"/>諸阿修羅等居在大海邊自共言語時出於大音聲
<lb n="0142a24"/>如是說法者安住於此間遙聞是眾聲而不壞耳根
<lb n="0142b01"/>十方世界中禽獸鳴相呼其說法之人於此悉聞之
<lb n="0142b02"/>其諸梵天上光音及徧淨乃至有頂天言語之音聲
<lb n="0142b03"/>法師住於此悉皆得聞之一切比丘眾及諸比丘尼
<lb n="0142b04"/>若讀誦經典若為他人說法師住於此悉皆得聞之
<lb n="0142b05"/>復有諸菩薩讀誦於經法若為他人說撰集解其義
<lb n="0142b06"/>如是諸音聲悉皆得聞之諸佛大聖尊教化眾生者
<lb n="0142b07"/>於諸大會中演說微妙法持此法華者悉皆得聞之
<lb n="0142b08"/>三千大千界內外諸音聲下至阿鼻獄上至有頂天
<lb n="0142b09"/>皆聞其音聲而不壞耳根其耳聰利故悉能分別知
<lb n="0142b10"/>持是法華者雖未得天耳但用所生耳功德<anchor xml:id="begd1e39980"/>已<anchor xml:id="endd1e39980"/>如是。</p>
<lb n="0142b11"/>
<p id="pX31p0142b1101" rend="margin-left:1em">耳根亦具五耳之用故能徧聞大千內外十法界
<lb n="0142b12"/>音聲也聞六道聲即肉天二耳聞二乘聲即慧耳
<lb n="0142b13"/>聞菩薩聲即法耳聞佛聲即佛耳又父母所生即
<lb n="0142b14"/>肉耳能聞內外即天耳聽之不著即慧耳悉能分
<lb n="0142b15"/>別即法耳一時互聞即佛耳以耳例眼眼亦如是
<lb n="0142b16"/>見人天是肉天二眼見二乘是慧眼見菩薩是法
<lb n="0142b17"/>眼見佛是佛眼也。</p>
<p id="pX31p0142b1708" type="inline" rend="margin-left:1em">△三鼻根二初長行。</p>
<lb n="0142b18"/>
<p id="pX31p0142b1801">復次常精進若善男子善女人受持是經若讀若誦
<lb n="0142b19"/>若解說若書寫成就八百鼻功德以是清淨鼻根聞
<lb n="0142b20"/>於三千大千世界上下內外種種諸香須曼那華香
<lb n="0142b21"/>闍提華香末利華香薝蔔華香波羅羅華香赤蓮華
<lb n="0142b22"/>香青蓮華香白蓮華香華樹香果樹香栴檀香沈水
<lb n="0142b23"/>香多摩羅䟦香多伽羅香及千萬種和香若末若丸
<lb n="0142b24"/>若塗香持是經者於此間住悉能分別又復別知眾
<lb n="0142c01"/>生之香象香馬香牛羊等香男香女香童子香童女
<lb n="0142c02"/>香及艸木叢林香若近若遠所有諸香悉皆得聞分
<lb n="0142c03"/>別不錯持是經者雖住於此亦聞天上諸天之香波
<lb n="0142c04"/>利質多羅拘<g ref="CB16014"/>陀羅樹香及曼陀羅華香摩訶曼陀
<lb n="0142c05"/>羅華香曼殊沙華香摩訶曼殊沙華香栴檀沈水種
<lb n="0142c06"/>種末香諸雜華香如是等天香和合所出之香無不
<lb n="0142c07"/>聞知又聞諸天身香釋提桓因在勝殿上五欲娛樂
<lb n="0142c08"/>嬉戲時香若在妙法堂上為忉利諸天說法時香若
<lb n="0142c09"/>於諸園遊戲時香及餘天等男女身香皆悉遙聞如
<lb n="0142c10"/>是展轉乃至梵世上至有頂諸天身香亦皆聞之并
<lb n="0142c11"/>聞諸天所燒之香及聲聞香辟支佛香菩薩香諸佛
<lb n="0142c12"/>身香亦皆遙聞知其所在雖聞此香然於鼻根不壞
<lb n="0142c13"/>不錯若欲分別為他人說憶念不謬。</p>
<lb n="0142c14"/>
<p id="pX31p0142c1401" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0142c15"/>
<p id="pX31p0142c1501">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0142c16"/>
<p id="pX31p0142c1601">是人鼻清淨於此世界中若香若臭物種種悉聞知
<lb n="0142c17"/>須曼那闍提多摩羅栴檀沈水及桂香種種華果香
<lb n="0142c18"/>及知眾生香男子女人香說法者遠住聞香知所在
<lb n="0142c19"/>大勢轉輪王小轉輪及子群臣諸宮人聞香知所在
<lb n="0142c20"/>身所著珍寶及地中寶藏轉輪王寶女聞香知所在
<lb n="0142c21"/>諸人嚴身具衣服及瓔珞種種所塗香聞香知其身
<lb n="0142c22"/>諸天若行坐遊戲及神變持是法華者聞香悉能知
<lb n="0142c23"/>諸樹華果實及酥油香氣持經者住此悉知其所在
<lb n="0142c24"/>諸山深險處旃檀樹華敷眾生在中者聞香悉能知
<lb n="0143a01"/>鐵圍山大海地中諸眾生持經者聞香悉知其所在
<lb n="0143a02"/>阿修羅男女及其諸眷屬鬪諍遊戲時聞香皆能知
<lb n="0143a03"/>曠野險隘處師子象虎狼野牛水牛等聞香知所在
<lb n="0143a04"/>若有懷姙者未辨其男女無根及非人聞香悉能知
<lb n="0143a05"/>以聞香力故知其初懷姙成就不成就安樂產福子
<lb n="0143a06"/>以聞香力故知男女所念染欲癡恚心亦知修善者
<lb n="0143a07"/>地中眾伏藏金銀諸珍寶銅器之所盛聞香悉能知
<lb n="0143a08"/>種種諸瓔珞無能識其價聞香知貴賤出處及所在
<lb n="0143a09"/>天上諸華等曼陀曼殊沙波利質多樹聞香悉能知
<lb n="0143a10"/>天上諸宮殿上中下差別眾寶華莊嚴聞香悉能知
<lb n="0143a11"/>天園林勝殿諸觀妙法堂在中而娛樂聞香悉能知
<lb n="0143a12"/>諸天若聽法或受五欲時來往行坐臥聞香悉能知
<lb n="0143a13"/>天女所著衣好華香莊嚴周旋遊戲時聞香悉能知
<lb n="0143a14"/>如是展轉上乃至於梵世入禪出禪者聞香悉能知
<lb n="0143a15"/>光音徧淨天乃至于有頂初生及退沒聞香悉能知
<lb n="0143a16"/>諸比丘眾等於法常精進若坐若經行及讀誦經典
<lb n="0143a17"/>或在林樹下專精而坐禪持經者聞香悉知其所在
<lb n="0143a18"/>菩薩志堅固坐禪若讀誦或為人說法聞香悉能知
<lb n="0143a19"/>在在方世尊一切所恭敬愍眾而說法聞香悉能知
<lb n="0143a20"/>眾生在佛前聞經皆歡喜如法而修行聞香悉能知
<lb n="0143a21"/>雖未得菩薩無漏法生鼻而是持經者先得此鼻相。</p>
<lb n="0143a22"/>
<p id="pX31p0143a2201" rend="margin-left:1em">鼻根亦具五鼻之用父母所生即肉鼻聞大千內
<lb n="0143a23"/>外諸香即天鼻不染不著即慧鼻分別不謬即法
<lb n="0143a24"/>鼻一時互用即佛鼻鼻根互用者鼻知好惡別貴
<lb n="0143b01"/>賤覩天宮莊嚴等則鼻有眼用讀經說法聞香能
<lb n="0143b02"/>知則鼻有耳用知諸華果實及蘇油香氣則鼻有
<lb n="0143b03"/>舌用入禪出禪禪有八觸五欲嬉戲亦是觸法聞
<lb n="0143b04"/>香能知則鼻有身用知染欲癡恚心亦知修善等
<lb n="0143b05"/>則鼻有意用鼻根自在勝用若茲例五根亦如是。</p>
<lb n="0143b06"/>
<p id="pX31p0143b0601" rend="margin-left:1em">△四舌根二初長行。</p>
<lb n="0143b07"/>
<p id="pX31p0143b0701">復次常精進若善男子善女人受持是經若讀若誦
<lb n="0143b08"/>若解說若書寫得千二百舌功德若好若醜若美不
<lb n="0143b09"/>美及諸苦澀物在其舌根皆變成上味如天甘露無
<lb n="0143b10"/>不美者若以舌根於大眾中有所演說出深妙聲能
<lb n="0143b11"/>入其心皆令歡喜快樂又諸天子天女釋梵諸天聞
<lb n="0143b12"/>是深玅音聲有所演說言論次第皆悉來聽及諸龍
<lb n="0143b13"/>龍女夜叉夜叉女乾闥婆乾闥婆女阿修羅阿修羅
<lb n="0143b14"/>女迦樓羅迦樓羅女緊那羅緊那羅女摩睺羅伽摩
<lb n="0143b15"/>睺羅伽女為聽法故皆來親近恭敬供養及比丘比
<lb n="0143b16"/>丘尼優婆塞優婆夷國王王子羣臣眷屬小轉輪王
<lb n="0143b17"/>大轉輪王七寶千子內外眷屬乘其宮殿俱來聽法
<lb n="0143b18"/>以是菩薩善說法故婆羅門居士國內人民盡其形
<lb n="0143b19"/>壽隨侍供養又諸聲聞辟支佛菩薩諸佛常樂見之
<lb n="0143b20"/>是人所在方面諸佛皆向其處說法悉能受持一切
<lb n="0143b21"/>佛法又能出於深妙法音。</p>
<lb n="0143b22"/>
<p id="pX31p0143b2201" rend="margin-left:1em">舌根亦具五舌之用能作六道語即肉天三舌能
<lb n="0143b23"/>作二乘語即慧舌能作菩薩語即法舌一時互用
<lb n="0143b24"/>即佛舌。</p>
<p id="pX31p0143b2404" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0143c01"/>
<p id="pX31p0143c0101">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0143c02"/>
<p id="pX31p0143c0201">是人舌根淨終不受惡味其有所食噉悉皆成甘露
<lb n="0143c03"/>以深淨妙聲於大眾說法以諸因緣喻引導眾生心
<lb n="0143c04"/>聞者皆歡喜設諸上供養諸天龍夜叉及阿修羅等
<lb n="0143c05"/>皆以恭敬心而共來聽法是說法之人若欲以妙音
<lb n="0143c06"/>徧滿三千界隨意即能至大小轉輪王及千子眷屬
<lb n="0143c07"/>合掌恭敬心常來聽受法諸天龍夜叉羅剎毗舍闍
<lb n="0143c08"/>亦以歡喜心常樂來供養梵天王魔王自在大自在
<lb n="0143c09"/>如是諸天眾常來至其所諸佛及弟子聞其說法音
<lb n="0143c10"/>常念而守護或時為現身。</p>
<lb n="0143c11"/>
<p id="pX31p0143c1101" rend="margin-left:1em">△五身根二初長行。</p>
<lb n="0143c12"/>
<p id="pX31p0143c1201">復次常精進若善男子善女人受持是經若讀若誦
<lb n="0143c13"/>若解說若書寫得八百身功德得清淨身如淨瑠璃
<lb n="0143c14"/>眾生喜見其身淨故三千大千世界眾生生時死時
<lb n="0143c15"/>上下好醜生善處惡處悉於中現及鐵圍山大鐵圍
<lb n="0143c16"/>山彌樓山摩訶彌樓山等諸山及其中眾生悉於中
<lb n="0143c17"/>現下至阿鼻地獄上至有頂所有及眾生悉於中現
<lb n="0143c18"/>若聲聞辟支佛菩薩諸佛說法皆於身中現其色像。</p>
<lb n="0143c19"/>
<p id="pX31p0143c1901" rend="margin-left:1em">身根具五身之用世界所有皆於身中現肉身用
<lb n="0143c20"/>也上至有頂於身中現天身用也二乘於身中現
<lb n="0143c21"/>慧身用也菩薩於身中現法身用也佛於身中現
<lb n="0143c22"/>佛身用也一時圓現一時互用一時無謬一時無
<lb n="0143c23"/>著。</p>
<p id="pX31p0143c2302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0143c24"/>
<p id="pX31p0143c2401">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0144a01"/>
<p id="pX31p0144a0101">若持法華者其身甚清淨如彼淨瑠璃眾生皆喜見
<lb n="0144a02"/>又如淨明鏡悉見諸色像菩薩於淨身皆見世所有
<lb n="0144a03"/>唯獨自明了餘人所不見三千世界中一切諸群萌
<lb n="0144a04"/>天人阿修羅地獄鬼畜生如是諸色像皆於身中現
<lb n="0144a05"/>諸天等宮殿乃至於有頂鐵圍及彌樓摩訶彌樓山
<lb n="0144a06"/>諸大海水等皆於身中現諸佛及聲聞佛子菩薩等
<lb n="0144a07"/>若獨若在眾說法悉皆現雖未得無漏法性之妙身
<lb n="0144a08"/>以清淨常體一切於中現。</p>
<lb n="0144a09"/>
<p id="pX31p0144a0901" rend="margin-left:1em">△六意根二初長行。</p>
<lb n="0144a10"/>
<p id="pX31p0144a1001">復次常精進若善男子善女人如來滅後受持是經
<lb n="0144a11"/>若讀若誦若解說若書寫得千二百意功德以是清
<lb n="0144a12"/>淨意根乃至聞一偈一句通達無量無邊之義解是
<lb n="0144a13"/>義<anchor xml:id="begd1e40342"/>已<anchor xml:id="endd1e40342"/>能演說一句一偈至於一月四月乃至一歲諸
<lb n="0144a14"/>所說法隨其義趣皆與實相不相違背若說俗間經
<lb n="0144a15"/>書治世語言資生業等皆順正法三千大千世界六
<lb n="0144a16"/>趣眾生心之所行心所動作心所戲論皆悉知之雖
<lb n="0144a17"/>未得無漏智慧而其意根清淨如此是人有所思惟
<lb n="0144a18"/>籌量言說皆是佛法無不真實亦是先佛經中所說。</p>
<lb n="0144a19"/>
<p id="pX31p0144a1901" rend="margin-left:1em">意根亦具五意之用世間治生產業皆順正法即
<lb n="0144a20"/>人意淨天心所行天所動作即天意淨四月即四
<lb n="0144a21"/>諦一歲是十二月即十二因緣與實相不相違背
<lb n="0144a22"/>即慧意淨一月即一乘即菩薩意淨有所等量皆
<lb n="0144a23"/>是先佛經中所說即佛意淨一時圓明一時圓互

<lb n="0144a24"/>一時無染一時無謬根用自在能盈能縮能等能
<lb n="0144b01"/>淨。</p>
<p id="pX31p0144b0102" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌。</p>
<lb n="0144b02"/>
<p id="pX31p0144b0201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0144b03"/>
<p id="pX31p0144b0301">是人意清淨明利無濁穢以此妙意根知上中下法
<lb n="0144b04"/>乃至聞一偈通達無量義次第如法說月四月至歲
<lb n="0144b05"/>是世界內外一切諸眾生若天龍及人夜叉鬼神等
<lb n="0144b06"/>其在六趣中所念若干種持法華之報一時皆悉知
<lb n="0144b07"/>十方無數佛百福莊嚴相為眾生說法悉聞能受持
<lb n="0144b08"/>思惟無量義說法亦無量終始不忘錯以持法華故
<lb n="0144b09"/>悉知諸法相隨義識次第達名字語言如所知演說
<lb n="0144b10"/>此人有所說皆是先佛法以演此法故於眾無所畏
<lb n="0144b11"/>持法華經者意根淨若斯雖未得無漏先有如是相
<lb n="0144b12"/>是人持是經安住希有地為一切眾生歡喜而愛敬
<lb n="0144b13"/>能以千萬種善巧之語言分別而說法持法華經
<lb n="0144b14"/>故。</p>
<lb n="0144b15"/>
<lb n="0144b16"/>法華經科註卷第六<lb n="0144b17"/>
<lb n="0144b18"/>
<lb n="0144b19"/>
<lb n="0144b20"/>妙法蓮華經科註卷第七<lb n="0144b21"/>
<lb n="0144b22"/>
<p id="pX31p0144b2201" rend="margin-left:1em">△三常不輕品引信毀罪福者勸流通二初品目。</p>
<lb n="0144b23"/>
<p id="pX31p0144b2301">妙法蓮華經常不輕菩薩品第二十
(正本名常被輕慢品)
</p>
<lb n="0144b24"/>
<p id="pX31p0144b2401" rend="margin-left:1em">順勸流通雖是未見逆化流通故佛引昔為證內
<lb n="0144c01"/>懷不輕之解外敬不輕之境由身口意合於解行
<lb n="0144c02"/>而起教化法華論云以眾生有佛性不敢輕之佛
<lb n="0144c03"/>性有五種正因佛性通亘本當緣了佛性種子本
<lb n="0144c04"/>有非適今也若果性果果性定當得之決不虗也
<lb n="0144c05"/>雖為罵辱徹見此理而不輕之今證佛果號釋迦
<lb n="0144c06"/>文本迹難思逆順安測故以目品。</p>
<p id="pX31p0144c0614" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文二初
<lb n="0144c07"/>長行二偈頌初文又三初雙指前品罪福二初指
<lb n="0144c08"/>罪。</p>
<lb n="0144c09"/>
<p id="pX31p0144c0901">爾時佛告得大勢菩薩摩訶薩汝今當知若比丘比
<lb n="0144c10"/>丘尼優婆塞優婆夷持法華經者若有惡口罵詈誹
<lb n="0144c11"/>謗獲大罪報如前所說。</p>
<lb n="0144c12"/>
<p id="pX31p0144c1201" rend="margin-left:1em">△二指福。</p>
<lb n="0144c13"/>
<p id="pX31p0144c1301">其所得功德如向所說眼耳鼻舌身意清淨。</p>
<lb n="0144c14"/>
<p id="pX31p0144c1401" rend="margin-left:1em">△二雙開今品信毀二初明事本七初時節。</p>
<lb n="0144c15"/>
<p id="pX31p0144c1501">得大勢乃往古昔過無量無邊不可思議阿僧祇劫。</p>
<lb n="0144c16"/>
<p id="pX31p0144c1601" rend="margin-left:1em">△二名號。</p>
<lb n="0144c17"/>
<p id="pX31p0144c1701">有佛名威音王如來應供正徧知明行足善逝世間
<lb n="0144c18"/>解無上士調御丈夫天人師佛世尊。</p>
<lb n="0144c19"/>
<p id="pX31p0144c1901" rend="margin-left:1em">△三劫國。</p>
<lb n="0144c20"/>
<p id="pX31p0144c2001">劫名離衰國名大成。</p>
<lb n="0144c21"/>
<p id="pX31p0144c2101" rend="margin-left:1em">△四說法。</p>
<lb n="0144c22"/>
<p id="pX31p0144c2201">其威音王佛於彼世中為天人阿脩羅說法為求聲
<lb n="0144c23"/>聞者說應四諦法度生老病死究竟涅槃為求辟支
<lb n="0144c24"/>佛者說應十二因緣法為諸菩薩因阿耨多羅三藐
<lb n="0145a01"/>三菩提說應六波羅蜜法究竟佛慧。</p>
<lb n="0145a02"/>
<p id="pX31p0145a0201" rend="margin-left:1em">△五壽命。</p>
<lb n="0145a03"/>
<p id="pX31p0145a0301">得大勢是威音王佛壽四十萬億那由他恒河沙劫。</p>
<lb n="0145a04"/>
<p id="pX31p0145a0401" rend="margin-left:1em">△六正像。</p>
<lb n="0145a05"/>
<p id="pX31p0145a0501">正法住世劫數如一閻浮提微塵像法住世劫數如
<lb n="0145a06"/>四天下微塵其佛饒益眾生<anchor xml:id="begd1e40575"/>已<anchor xml:id="endd1e40575"/>然後滅度。</p>
<lb n="0145a07"/>
<p id="pX31p0145a0701" rend="margin-left:1em">△七後佛。</p>
<lb n="0145a08"/>
<p id="pX31p0145a0801">正法像法滅盡之後於此國土復有佛出亦號威音
<lb n="0145a09"/>王如來應供正徧知明行足善逝世間解無上士調
<lb n="0145a10"/>御丈夫天人師佛世尊如是次第有二萬億佛皆同
<lb n="0145a11"/>一號。</p>
<lb n="0145a12"/>
<p id="pX31p0145a1201" rend="margin-left:1em">△二明本事三初總指時節。</p>
<lb n="0145a13"/>
<p id="pX31p0145a1301">最初威音王如來既<anchor xml:id="begd1e40610"/>已<anchor xml:id="endd1e40610"/>滅度正法滅後。</p>
<lb n="0145a14"/>
<p id="pX31p0145a1401" rend="margin-left:1em">△二雙標人名。</p>
<lb n="0145a15"/>
<p id="pX31p0145a1501">於像法中增上慢比丘有大勢力爾時有一菩薩比
<lb n="0145a16"/>丘名常不輕。</p>
<lb n="0145a17"/>
<p id="pX31p0145a1701" rend="margin-left:1em">△三雙明得失二初論信者得。</p>
<lb n="0145a18"/>
<p id="pX31p0145a1801">得大勢以何因緣名常不輕是比丘凡有所見若比
<lb n="0145a19"/>丘比丘尼優婆塞優婆夷皆悉禮拜讚歎而作是言
<lb n="0145a20"/>我深敬汝等不敢輕慢所以者何汝等皆行菩薩道
<lb n="0145a21"/>當得作佛而是比丘不專讀誦經典但行禮拜乃至
<lb n="0145a22"/>遠見四眾亦復故往禮拜讚歎而作是言我不敢輕
<lb n="0145a23"/>於汝等汝等皆當作佛故。</p>
<lb n="0145a24"/>
<p id="pX31p0145a2401" rend="margin-left:1em">就信者論得謂得正說之宏宗流通之妙益者也
<lb n="0145b01"/>名常不輕是人一凡有所見是理一皆悉禮拜是
<lb n="0145b02"/>行一而作是言是教一此是迹門開權顯實之四
<lb n="0145b03"/>一乃至遠見四眾是本理一故往禮拜是本行一
<lb n="0145b04"/>而作是言是本教一少人一其義可解此是本門
<lb n="0145b05"/>開近顯遠之四一也不專讀誦但行禮拜者是初
<lb n="0145b06"/>隨喜人之位也隨喜一切法悉有安樂性皆是一
<lb n="0145b07"/>實相隨喜一切人皆有三佛性讀誦經典是了因
<lb n="0145b08"/>性皆行菩薩道即緣因性不敢輕慢而復深敬即
<lb n="0145b09"/>正因性敬人敬法不起諍競即隨喜意深敬是如
<lb n="0145b10"/>來座也忍於打罵是著如來衣也以慈悲常行不
<lb n="0145b11"/>替即如來室也又深敬是意業不輕之說是口業
<lb n="0145b12"/>故往禮拜是身業此三與慈悲俱即誓願安樂行
<lb n="0145b13"/>也如此三四非流通妙益而何耶。</p>
<p id="pX31p0145b1314" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明毀者失。</p>
<lb n="0145b14"/>
<p id="pX31p0145b1401">四眾之中有生瞋恚心不淨者惡口罵詈言是無智
<lb n="0145b15"/>比丘從何所來自言我不輕汝而與我等授記當得
<lb n="0145b16"/>作佛我等不用如是虗妄授記如此經歷多年常被
<lb n="0145b17"/>罵詈不生瞋恚常作是言汝當作佛說是語時眾人
<lb n="0145b18"/>或以杖木瓦石而打擲之避走遠住猶高聲唱言我
<lb n="0145b19"/>不敢輕於汝等汝等皆當作佛以其常作是語故增
<lb n="0145b20"/>上慢比丘比丘尼優婆塞優婆夷號之為常不輕。</p>
<lb n="0145b21"/>
<p id="pX31p0145b2101" rend="margin-left:1em">心不淨者不受四一也詈言無智智知於理既言
<lb n="0145b22"/>無智不受理一也比丘即不受人一也從何所來
<lb n="0145b23"/>不受行一也虗妄授記不受教一也歷多年常被
<lb n="0145b24"/>罵詈結不受開權顯實迹中之四一也避走遠住
<lb n="0145c01"/>下不受開近顯遠本地之四一也常作是語故此
<lb n="0145c02"/>結深信不休也四眾為作不輕名者此結訾毀不
<lb n="0145c03"/>住也問釋迦出世踟蹰不說不輕一見造次而言
<lb n="0145c04"/>何也答本<anchor xml:id="begd1e40738"/>已<anchor xml:id="endd1e40738"/>有善釋迦以小而將護之本未有善
<lb n="0145c05"/>不輕以大而強毒之。</p>
<p id="pX31p0145c0509" type="inline" rend="margin-left:1em">△三雙勸後二逆順亦名雙
<lb n="0145c06"/>明信毀報二初明信者報二初明得果報。</p>
<lb n="0145c07"/>
<p id="pX31p0145c0701">是比丘臨欲終時於虗空中具聞威音王佛先所說
<lb n="0145c08"/>法華經二十千萬億偈悉能受持即得如上眼根清
<lb n="0145c09"/>淨耳鼻舌身意根清淨得是六根清淨<anchor xml:id="begd1e40761"/>已<anchor xml:id="endd1e40761"/>更增壽命
<lb n="0145c10"/>二百萬億那由他歲廣為人說是法華經於時增上
<lb n="0145c11"/>慢四眾比丘比丘尼優婆塞優婆夷輕賤是人為作
<lb n="0145c12"/>不輕名者見其得大神通力樂說辨力大善寂力聞
<lb n="0145c13"/>其所說皆信伏隨從是菩薩復化千萬億眾令住阿
<lb n="0145c14"/>耨多羅三藐三菩提命終之後得值二千億佛皆號
<lb n="0145c15"/>日月燈明於其法中說是法華經以是因緣復值二
<lb n="0145c16"/>千億佛同號雲自在燈王於此諸佛法中受持讀誦
<lb n="0145c17"/>為諸四眾說此經典故得是常眼清淨耳鼻舌身意
<lb n="0145c18"/>諸根清淨於四眾中說法心無所畏得大勢是常不
<lb n="0145c19"/>輕菩薩摩訶薩供養如是若干諸佛恭敬尊重讚歎
<lb n="0145c20"/>種諸善根於後復值千萬億佛亦於諸佛法中說是
<lb n="0145c21"/>經典功德成就當得作佛。</p>
<lb n="0145c22"/>
<p id="pX31p0145c2201" rend="margin-left:1em">現報得六根淨生報值燈明佛後報值雲自在燈
<lb n="0145c23"/>佛神通力身業淨說辯力口業淨善寂力意業淨。</p>
<lb n="0145c24"/>
<p id="pX31p0145c2401" rend="margin-left:1em">△二結會古今二初正結會。</p>
<lb n="0146a01"/>
<p id="pX31p0146a0101">得大勢於意云何爾時常不輕菩薩豈異人乎則我
<lb n="0146a02"/>身是。</p>
<lb n="0146a03"/>
<p id="pX31p0146a0301" rend="margin-left:1em">△二舉信勸順。</p>
<lb n="0146a04"/>
<p id="pX31p0146a0401">若我於宿世不受持讀誦此經為他人說者不能疾
<lb n="0146a05"/>得阿耨多羅三藐三菩提我於先佛所受持讀誦此
<lb n="0146a06"/>經為人說故疾得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0146a07"/>
<p id="pX31p0146a0701" rend="margin-left:1em">△二明毀者果報二初明得果。</p>
<lb n="0146a08"/>
<p id="pX31p0146a0801">得大勢彼時四眾比丘比丘尼優婆塞優婆夷以瞋
<lb n="0146a09"/>恚意輕賤我故二百億劫常不值佛不聞法不見僧
<lb n="0146a10"/>千劫於阿鼻地獄受大苦惱畢是罪<anchor xml:id="begd1e40843"/>已<anchor xml:id="endd1e40843"/>復遇常不輕
<lb n="0146a11"/>菩薩教化阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0146a12"/>
<p id="pX31p0146a1201" rend="margin-left:1em">此明毀者得善惡兩果謗故墮惡聞佛性名毒鼓
<lb n="0146a13"/>之力獲善果報此所謂謗亦成種也譬如人之倒
<lb n="0146a14"/>地還依地起矣然因謗毀尚獲妙果況復不生毀
<lb n="0146a15"/>謗而能讚歎隨喜者耶。</p>
<p id="pX31p0146a1510" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結古今二初正結會。</p>
<lb n="0146a16"/>
<p id="pX31p0146a1601">得大勢於汝意云何爾時四眾常輕是菩薩者豈異
<lb n="0146a17"/>人乎今此會中䟦陀婆羅等五百菩薩師子月等五
<lb n="0146a18"/>百比丘尼思佛等五百優婆塞皆於阿耨多羅三藐
<lb n="0146a19"/>三菩提不退轉者是。</p>
<lb n="0146a20"/>
<p id="pX31p0146a2001" rend="margin-left:1em">△二舉逆勸。</p>
<lb n="0146a21"/>
<p id="pX31p0146a2101">得大勢當知是法華經大饒益諸菩薩摩訶薩能令
<lb n="0146a22"/>至於阿耨多羅三藐三菩提是故諸菩薩摩訶薩於
<lb n="0146a23"/>如來滅後常應受持讀誦解說書寫是經。</p>
<lb n="0146a24"/>
<p id="pX31p0146a2401" rend="margin-left:1em">經有大力終感大果務當勤習五種之行。</p>
<p id="pX31p0146a2417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈
<lb n="0146b01"/>頌二初但頌信毀因果二初總頌本事。</p>
<lb n="0146b02"/>
<p id="pX31p0146b0201">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0146b03"/>
<p id="pX31p0146b0301">過去有佛號威音王神智無量將導一切天人龍神
<lb n="0146b04"/>所共供養。</p>
<lb n="0146b05"/>
<p id="pX31p0146b0501" rend="margin-left:1em">△二頌本事三初頌雙標二人。</p>
<lb n="0146b06"/>
<p id="pX31p0146b0601">是佛滅後法欲盡時有一菩薩名常不輕時諸四眾
<lb n="0146b07"/>計著於法。</p>
<lb n="0146b08"/>
<p id="pX31p0146b0801" rend="margin-left:1em">言著法者是法不可示若定謂是有即是著法定
<lb n="0146b09"/>謂非有非無亦名著法故佛藏云刀輪害閻浮提
<lb n="0146b10"/>人其失猶少以有所得心說大乘者其罪過彼也
<lb n="0146b11"/>大論云執有與無諍乃至執非有非無與有無諍
<lb n="0146b12"/>如牛皮龍繩俱不免患中論云諸佛說空法本為
<lb n="0146b13"/>化於有若有著空者諸佛所不化若定言諸法非
<lb n="0146b14"/>有非無者是名愚癡論若得四悉檀意自行化他
<lb n="0146b15"/>俱無著也。</p>
<p id="pX31p0146b1505" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌雙明得失三初頌得。</p>
<lb n="0146b16"/>
<p id="pX31p0146b1601">不輕菩薩往到其所而語之言我不輕汝汝等行道
<lb n="0146b17"/>皆當作佛。</p>
<lb n="0146b18"/>
<p id="pX31p0146b1801" rend="margin-left:1em">△二頌失。</p>
<lb n="0146b19"/>
<p id="pX31p0146b1901">諸人聞<anchor xml:id="begd1e40967"/>已<anchor xml:id="endd1e40967"/>輕毀罵詈。</p>
<lb n="0146b20"/>
<p id="pX31p0146b2001" rend="margin-left:1em">△三重明得。</p>
<lb n="0146b21"/>
<p id="pX31p0146b2101">不輕菩薩能忍受之。</p>
<lb n="0146b22"/>
<p id="pX31p0146b2201" rend="margin-left:1em">△三舉信毀果及結會古今二初果報。</p>
<lb n="0146b23"/>
<p id="pX31p0146b2301">其罪畢<anchor xml:id="begd1e40994"/>已<anchor xml:id="endd1e40994"/>臨命終時得聞此經六根清淨神通力故
<lb n="0146b24"/>增益壽命復為諸人廣說是經諸著法眾皆蒙菩薩
<lb n="0146c01"/>教化成就令住佛道不輕命終值無數佛說是經故
<lb n="0146c02"/>得無量福漸具功德疾成佛道。</p>
<lb n="0146c03"/>
<p id="pX31p0146c0301" rend="margin-left:1em">△二結會。</p>
<lb n="0146c04"/>
<p id="pX31p0146c0401">彼時不輕則我身是時四部眾著法之者聞不輕言
<lb n="0146c05"/>汝當作佛以是因緣值無數佛此會菩薩五百之眾
<lb n="0146c06"/>并及四部清信士女今於我前聽法者是我於前世
<lb n="0146c07"/>勸是諸人聽受斯經第一之法開示教人令住涅槃
<lb n="0146c08"/>世世受持如是經典。</p>
<lb n="0146c09"/>
<p id="pX31p0146c0901" rend="margin-left:1em">△二頌勸受持果報。</p>
<lb n="0146c10"/>
<p id="pX31p0146c1001">億億萬劫至不可議時乃得聞是法華經億億萬劫
<lb n="0146c11"/>至不可議諸佛世尊時說是經是故行者於佛滅後
<lb n="0146c12"/>聞如是經勿生疑惑應當一心廣說此經世世值佛
<lb n="0146c13"/>疾成佛道。</p>
<lb n="0146c14"/>
<p id="pX31p0146c1401" rend="margin-left:1em">所謂億生罕際浩劫難聞或能受持決定成佛金
<lb n="0146c15"/>口委喻可不信順而勉之哉此品葢是如來於過
<lb n="0146c16"/>去劫中值佛出世號威音王於彼佛所修菩薩行
<lb n="0146c17"/>號常不輕為諸四眾下強毒種而彼四眾根器眇
<lb n="0146c18"/>劣不堪大化遂以瓦石而打擲之坐乘罪咎沈墜
<lb n="0146c19"/>泥犁復於地獄起三念各相謂言我等今者何因
<lb n="0146c20"/>緣故而墜此處復各相謂以由前世愚無所知詈
<lb n="0146c21"/>及不輕復以杖木楚毒由茲罪惡所以沈淪既而
<lb n="0146c22"/>興善革惡永離三途即獲勝果譬槁木生春寒<g ref="CB01926"/>
<lb n="0146c23"/>再焰此經勝妙力用其若是也。</p>
<lb n="0146c24"/>
<p id="pX31p0146c2401" rend="margin-left:1em">大意云夫踊出開士仰尊顏而發願舊住賢哲覽
<lb n="0147a01"/>神力而增悅靈山法主覆長舌於梵世樹下諸佛
<lb n="0147a02"/>放毛光於法界謦欬之聲遍至十方彈指之響地
<lb n="0147a03"/>振六種是以十方之眾生見娑婆法會無邊之羣
<lb n="0147a04"/>生聞虗空妙聲人人加念佛而散諸寶物國國融
<lb n="0147a05"/>鐵圍而同一佛土
(云云)
。</p>
<lb n="0147a06"/>
<p id="pX31p0147a0601" rend="margin-left:1em">△二神力品下八品明囑累流通三初神力囑累
<lb n="0147a07"/>二品明付囑流通二藥王下五品約化他流通三
<lb n="0147a08"/>普賢一品約自行勸流通初文又二初神力品明
<lb n="0147a09"/>菩薩受命弘經二囑累品明如來付囑初文又二
<lb n="0147a10"/>初品目。</p>
<lb n="0147a11"/>
<p id="pX31p0147a1101">玅法蓮華經如來神力品第二十一</p>
<lb n="0147a12"/>
<p id="pX31p0147a1201" rend="margin-left:1em">如來如上<anchor xml:id="begd1e41119"/>已<anchor xml:id="endd1e41119"/>釋神力者神名不測力名斡用不測
<lb n="0147a13"/>則天然之體深幹用則轉變之力大此中為付囑
<lb n="0147a14"/>深法現十種大神力故名如來神力品也。</p>
<p id="pX31p0147a1417" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經
<lb n="0147a15"/>文二初長行二偈頌初文又二初菩薩受命二初
<lb n="0147a16"/>經家敘儀。</p>
<lb n="0147a17"/>
<p id="pX31p0147a1701">爾時千世界微塵等菩薩摩訶薩從地涌出者皆於
<lb n="0147a18"/>佛前一心合掌瞻仰尊顏。</p>
<lb n="0147a19"/>
<p id="pX31p0147a1901" rend="margin-left:1em">△二發誓弘經三初時節。</p>
<lb n="0147a20"/>
<p id="pX31p0147a2001">而白佛言世尊我等於佛滅後。</p>
<lb n="0147a21"/>
<p id="pX31p0147a2101" rend="margin-left:1em">△二處所。</p>
<lb n="0147a22"/>
<p id="pX31p0147a2201">世尊分身所在國土滅度之處。</p>
<lb n="0147a23"/>
<p id="pX31p0147a2301" rend="margin-left:1em">△三誓願。</p>
<lb n="0147a24"/>
<p id="pX31p0147a2401">當廣說此經所以者何我等亦自欲得是真淨大法
<lb n="0147b01"/>受持讀誦解說書寫而供養之。</p>
<lb n="0147b02"/>
<p id="pX31p0147b0201" rend="margin-left:1em">△二佛現神力二初所對之眾。</p>
<lb n="0147b03"/>
<p id="pX31p0147b0301">爾時世尊於文殊師利等無量百千萬億舊住娑婆
<lb n="0147b04"/>世界菩薩摩訶薩及諸比丘比丘尼優婆塞優婆夷
<lb n="0147b05"/>天龍夜叉乾闥婆阿脩羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽
<lb n="0147b06"/>人非人等一切眾前。</p>
<lb n="0147b07"/>
<p id="pX31p0147b0701" rend="margin-left:1em">△二正現神力十初吐舌相。</p>
<lb n="0147b08"/>
<p id="pX31p0147b0801">現大神力出廣長舌上至梵世。</p>
<lb n="0147b09"/>
<p id="pX31p0147b0901" rend="margin-left:1em">今經所演開三顯一內祕外現廢近顯遠明三世
<lb n="0147b10"/>益物誠諦不虗福德人舌至鼻端三藏佛至髮際
<lb n="0147b11"/>今至梵天者出過凡聖之外極於淨天之頂也。</p>
<p id="pX31p0147b1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0147b12"/>二通身放光。</p>
<lb n="0147b13"/>
<p id="pX31p0147b1301">一切毛孔放於無量無數色光皆悉徧照十方世界
<lb n="0147b14"/>眾寶樹下師子座上諸佛亦復如是出廣長舌放無
<lb n="0147b15"/>量光釋迦牟尼佛及寶樹下諸佛現神力時滿百千
<lb n="0147b16"/>歲。</p>
<lb n="0147b17"/>
<p id="pX31p0147b1701" rend="margin-left:1em">通身毛孔徧體放光周徧十方無處不明表智境
<lb n="0147b18"/>罄也上迹門白毫吐耀始在東方表七方便初見
<lb n="0147b19"/>一理今本門既竟放一切光照一切土能令初因
<lb n="0147b20"/>終于等覺究竟佛慧分身諸佛亦復如是。</p>
<p id="pX31p0147b2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△三謦
<lb n="0147b21"/>欬之聲。</p>
<lb n="0147b22"/>
<p id="pX31p0147b2201">然後還攝舌相一時謦欬。</p>
<lb n="0147b23"/>
<p id="pX31p0147b2301" rend="margin-left:1em">謦欬者將語之狀亦是通暢之相也四十餘年隱
<lb n="0147b24"/>祕真實今獲伸舒無有遺滯是我出世大事通暢
<lb n="0147c01"/>是故謦欬欲以此法付諸菩薩令於後世導利眾
<lb n="0147c02"/>生將語斯事是故謦欬又謦欬二義一謦欬其事
<lb n="0147c03"/>了二謦欬付他也。</p>
<p id="pX31p0147c0308" type="inline" rend="margin-left:1em">△四彈指之聲。</p>
<lb n="0147c04"/>
<p id="pX31p0147c0401">俱共彈指。</p>
<lb n="0147c05"/>
<p id="pX31p0147c0501" rend="margin-left:1em">彈指者即隨喜七方便人同入圓道隨喜圓道增
<lb n="0147c06"/>智損生隨喜諸菩薩持真淨大法隨喜後世獲無
<lb n="0147c07"/>上寶此一彈指竪徹三世橫亘十方者也。</p>
<p id="pX31p0147c0717" type="inline" rend="margin-left:1em">△五地
<lb n="0147c08"/>六種動。</p>
<lb n="0147c09"/>
<p id="pX31p0147c0901">是二音聲徧至十方諸佛世界地皆六種震動。</p>
<lb n="0147c10"/>
<p id="pX31p0147c1001" rend="margin-left:1em">地六種動者表初心至後心六番動無明惑也。</p>
<p id="pX31p0147c1019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0147c11"/>六普見大會。</p>
<lb n="0147c12"/>
<p id="pX31p0147c1201">其中眾生天龍夜叉乾闥婆阿脩羅迦樓羅緊那羅
<lb n="0147c13"/>摩睺羅伽人非人等以佛神力故皆見此娑婆世界
<lb n="0147c14"/>無量無邊百千萬億眾寶樹下師子座上諸佛及見
<lb n="0147c15"/>釋迦牟尼佛共多寶如來在寶塔中坐師子座又見
<lb n="0147c16"/>無量無邊百千萬億菩薩摩訶薩及諸四眾恭敬圍
<lb n="0147c17"/>繞釋迦牟尼佛既見是<anchor xml:id="begd1e41337"/>已<anchor xml:id="endd1e41337"/>皆大歡喜得未曾有。</p>
<lb n="0147c18"/>
<p id="pX31p0147c1801" rend="margin-left:1em">此表諸佛道同也而今而後亦復如是五千起去
<lb n="0147c19"/>三變被移既失本心不能現益宜以非滅現滅從
<lb n="0147c20"/>諸菩薩弘經得道入於佛慧如今會無異亦表未
<lb n="0147c21"/>來有機一也。</p>
<p id="pX31p0147c2106" type="inline" rend="margin-left:1em">△七空中唱聲。</p>
<lb n="0147c22"/>
<p id="pX31p0147c2201">即時諸天於虗空中高聲唱言過此無量無邊百千
<lb n="0147c23"/>萬億阿僧祇世界有國名娑婆是中有佛名釋迦牟
<lb n="0147c24"/>尼今為諸菩薩摩訶薩說大乘經名妙法蓮華教菩
<lb n="0148a01"/>薩法佛所護念汝等當深心隨喜亦當體拜供養釋
<lb n="0148a02"/>迦牟尼佛。</p>
<lb n="0148a03"/>
<p id="pX31p0148a0301" rend="margin-left:1em">此表未來有教一也。</p>
<p id="pX31p0148a0309" type="inline" rend="margin-left:1em">△八咸皆歸命。</p>
<lb n="0148a04"/>
<p id="pX31p0148a0401">彼諸眾生聞虗空中聲<anchor xml:id="begd1e41389"/>已<anchor xml:id="endd1e41389"/>合掌向娑婆世界作如是
<lb n="0148a05"/>言南無釋迦牟尼佛南無釋迦牟尼佛。</p>
<lb n="0148a06"/>
<p id="pX31p0148a0601" rend="margin-left:1em">表未來有人一。</p>
<p id="pX31p0148a0607" type="inline" rend="margin-left:1em">△九遙散諸物。</p>
<lb n="0148a07"/>
<p id="pX31p0148a0701">以種種華香瓔珞幡葢及諸嚴身之具珍寶妙物皆
<lb n="0148a08"/>共遙散娑婆世界所散諸物從十方來譬如雲集變
<lb n="0148a09"/>成寶帳徧覆此間諸佛之上。</p>
<lb n="0148a10"/>
<p id="pX31p0148a1001" rend="margin-left:1em">此表未來有行一也。</p>
<p id="pX31p0148a1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△十同一佛土。</p>
<lb n="0148a11"/>
<p id="pX31p0148a1101">于時十方世界通達無礙如一佛土。</p>
<lb n="0148a12"/>
<p id="pX31p0148a1201" rend="margin-left:1em">此表理一也問何以知十相表現在四一復表將
<lb n="0148a13"/>來四一答下文云若我以是神力於無量劫為囑
<lb n="0148a14"/>累故說此經功德猶不能盡表現表將其義明矣。</p>
<lb n="0148a15"/>
<p id="pX31p0148a1501" rend="margin-left:1em">△三結要勸持四初稱歎付囑。</p>
<lb n="0148a16"/>
<p id="pX31p0148a1601">爾時佛告上行等菩薩大眾諸佛神力如是無量無
<lb n="0148a17"/>邊不可思議若我以是神力於無量無邊百千萬億
<lb n="0148a18"/>阿僧祇劫為囑累故說此經功德猶不能盡。</p>
<lb n="0148a19"/>
<p id="pX31p0148a1901" rend="margin-left:1em">△二結要付囑。</p>
<lb n="0148a20"/>
<p id="pX31p0148a2001">以要言之如來一切所有之法。</p>
<lb n="0148a21"/>
<p id="pX31p0148a2101" rend="margin-left:1em">一切皆佛法也此結一切皆妙名也。</p>
<lb n="0148a22"/>
<p id="pX31p0148a2201">如來一切自在神力。</p>
<lb n="0148a23"/>
<p id="pX31p0148a2301" rend="margin-left:1em">通達無礙具八自在此結妙用也。</p>
<lb n="0148a24"/>
<p id="pX31p0148a2401">如來一切祕要之藏。</p>
<lb n="0148b01"/>
<p id="pX31p0148b0101" rend="margin-left:1em">徧一切處皆是實相此結妙體也。</p>
<lb n="0148b02"/>
<p id="pX31p0148b0201">如來一切甚深之事。</p>
<lb n="0148b03"/>
<p id="pX31p0148b0301" rend="margin-left:1em">是一乘因果此結妙宗也。</p>
<lb n="0148b04"/>
<p id="pX31p0148b0401">皆於此經宣示顯說。</p>
<lb n="0148b05"/>
<p id="pX31p0148b0501" rend="margin-left:1em">總結一經唯四而<anchor xml:id="begd1e41514"/>已<anchor xml:id="endd1e41514"/>撮其樞柄而授與之。</p>
<p id="pX31p0148b0517" type="inline" rend="margin-left:1em">△三勸
<lb n="0148b06"/>㢡付囑。</p>
<lb n="0148b07"/>
<p id="pX31p0148b0701">是故汝等於如來滅後應當一心受持讀誦解說書
<lb n="0148b08"/>寫如說修行所在國土若有受持讀誦解說書寫如
<lb n="0148b09"/>說修行若經卷所住之處若於園中若於林中若於
<lb n="0148b10"/>樹下若於僧坊若白衣舍若在殿堂若山谷曠野是
<lb n="0148b11"/>中皆應起塔供養。</p>
<lb n="0148b12"/>
<p id="pX31p0148b1201" rend="margin-left:1em">勉諭四眾在處流通隨所在處皆當起塔者以此
<lb n="0148b13"/>經即是如來真身舍利。</p>
<p id="pX31p0148b1310" type="inline" rend="margin-left:1em">△四釋付囑意。</p>
<lb n="0148b14"/>
<p id="pX31p0148b1401">所以者何當知是處即是道場。</p>
<lb n="0148b15"/>
<p id="pX31p0148b1501" rend="margin-left:1em">釋甚深之事也。</p>
<lb n="0148b16"/>
<p id="pX31p0148b1601">諸佛於此得阿耨多羅三藐三菩提。</p>
<lb n="0148b17"/>
<p id="pX31p0148b1701" rend="margin-left:1em">此是法身即釋祕要之藏也。</p>
<lb n="0148b18"/>
<p id="pX31p0148b1801">諸佛於此轉於法輪。</p>
<lb n="0148b19"/>
<p id="pX31p0148b1901" rend="margin-left:1em">此即般若釋一切法也。</p>
<lb n="0148b20"/>
<p id="pX31p0148b2001">諸佛於此而般涅槃。</p>
<lb n="0148b21"/>
<p id="pX31p0148b2101" rend="margin-left:1em">此即解脫釋自在神力也。</p>
<p id="pX31p0148b2111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二偈頌二初頌十神
<lb n="0148b22"/>力。</p>
<lb n="0148b23"/>
<p id="pX31p0148b2301">爾時世尊欲重宣此義而說偈言。</p>
<lb n="0148b24"/>
<p id="pX31p0148b2401">諸佛救世者住於大神通為悅眾生故現無量神力
<lb n="0148c01"/>舌相至梵天身放無數光為求佛道者現此希有事
<lb n="0148c02"/>諸佛謦欬聲及彈指之聲周聞十方國地皆六種動
<lb n="0148c03"/>以佛滅度後能持是經故諸佛皆歡喜現無量神力。</p>
<lb n="0148c04"/>
<p id="pX31p0148c0401" rend="margin-left:1em">△二頌結要囑累三初總頌四法。</p>
<lb n="0148c05"/>
<p id="pX31p0148c0501">囑累是經故讚美受持者於無量劫中猶故不能盡
<lb n="0148c06"/>是人之功德無邊無有窮如十方虗空不可得邊際。</p>
<lb n="0148c07"/>
<p id="pX31p0148c0701" rend="margin-left:1em">△二別頌四法四初頌一切之法。</p>
<lb n="0148c08"/>
<p id="pX31p0148c0801">能持是經者則為<anchor xml:id="begd1e41636"/>己<anchor xml:id="endd1e41636"/>見我亦見多寶佛及諸分身者
<lb n="0148c09"/>又見我今日教化諸菩薩。</p>
<lb n="0148c10"/>
<p id="pX31p0148c1001" rend="margin-left:1em">△二頌自在神力。</p>
<lb n="0148c11"/>
<p id="pX31p0148c1101">能持是經者令我及分身滅度多寶佛一切皆歡喜
<lb n="0148c12"/>十方現在佛并過去未來亦見亦供養亦令得歡喜。</p>
<lb n="0148c13"/>
<p id="pX31p0148c1301" rend="margin-left:1em">△三頌祕要之藏。</p>
<lb n="0148c14"/>
<p id="pX31p0148c1401">諸佛坐道場所得祕要法能持是經者不久亦當得。</p>
<lb n="0148c15"/>
<p id="pX31p0148c1501" rend="margin-left:1em">△四頌甚深之事。</p>
<lb n="0148c16"/>
<p id="pX31p0148c1601">能持是經者於諸法之義名字及言辭樂說無窮盡
<lb n="0148c17"/>如風於空中一切無鄣礙於如來滅後知佛所說經
<lb n="0148c18"/>因緣及次第隨義如實說如日月光明能除諸幽冥
<lb n="0148c19"/>斯人行世間能滅眾生闇教無量菩薩畢竟住一乘。</p>
<lb n="0148c20"/>
<p id="pX31p0148c2001" rend="margin-left:1em">△三總頌結意。</p>
<lb n="0148c21"/>
<p id="pX31p0148c2101">是故有智者聞此功德利於我滅度後應受持斯經
<lb n="0148c22"/>是人於佛道決定無有礙。</p>
<lb n="0148c23"/>
<p id="pX31p0148c2301" rend="margin-left:1em">△二囑累品明如來摩頂付囑二初品目。</p>
<lb n="0148c24"/>
<p id="pX31p0148c2401">玅法蓮華經囑累品第二十二</p>
<lb n="0149a01"/>
<p id="pX31p0149a0101" rend="margin-left:1em">囑是佛所付囑累是煩爾宣傳此從佛旨得名囑
<lb n="0149a02"/>是頂受所囑累是甘而弗勞此從菩薩敬順得名
<lb n="0149a03"/>囑是如來金口所囑累是菩薩丹心頂荷此從授
<lb n="0149a04"/>受合論故言囑累又如來躬從座起摩頂授之大
<lb n="0149a05"/>眾如世尊勅當奉行殷勤授受故言囑累品也。</p>
<p id="pX31p0149a0519" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0149a06"/>二經文二初正明付囑三初如來付囑三初正付。</p>
<lb n="0149a07"/>
<p id="pX31p0149a0701">爾時釋迦牟尼佛從法座起現大神力以右手摩無
<lb n="0149a08"/>量菩薩摩訶薩頂而作是言我於無量百千萬億阿
<lb n="0149a09"/>僧祇劫修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法今以
<lb n="0149a10"/>付囑汝等汝等應當一心流布此法廣令增益如是
<lb n="0149a11"/>三摩諸菩薩摩訶薩頂而作是言我於無量百千萬
<lb n="0149a12"/>億阿僧祇劫修習是難得阿耨多羅三藐三菩提法
<lb n="0149a13"/>今以付囑汝等汝等當受持讀誦廣宣此法令一切
<lb n="0149a14"/>眾生普得聞知。</p>
<lb n="0149a15"/>
<p id="pX31p0149a1501" rend="margin-left:1em">佛以權智善巧之手摩三千三百那由他國土畟
<lb n="0149a16"/>塞虗空諸菩薩實智之頂如來授道化他故名權
<lb n="0149a17"/>智手菩薩自行受道故名實智頂申手摩頂即身
<lb n="0149a18"/>付囑權智臨實智即意付囑而作是言即口付囑
<lb n="0149a19"/>也文有四悉檀意我於無量劫修難得法此從前
<lb n="0149a20"/>佛受學今以付爾爾當授彼三世繼嗣即世界悉
<lb n="0149a21"/>檀一心流布即為人廣令增益即對治也益者即
<lb n="0149a22"/>第一義也。</p>
<p id="pX31p0149a2205" type="inline" rend="margin-left:1em">△二釋付。</p>
<lb n="0149a23"/>
<p id="pX31p0149a2301">所以者何如來有大慈悲無諸慳悋亦無所畏能與
<lb n="0149a24"/>眾生佛之智慧如來智慧自然智慧如來是一切眾
<lb n="0149b01"/>生之大施主汝等亦應隨學如來之法勿生慳悋。</p>
<lb n="0149b02"/>
<p id="pX31p0149b0201" rend="margin-left:1em">大慈悲如來室無諸慳悋即如來衣無所畏即如
<lb n="0149b03"/>來座佛智即一切智如來智即道種智自然智即
<lb n="0149b04"/>一切種智於如來室中能施眾生三種智慧乃至
<lb n="0149b05"/>座中亦復如是如是施主故無慳悋故無所畏故
<lb n="0149b06"/>汝等當學如來此法是名釋出佛意而付囑之。</p>
<p id="pX31p0149b0619" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0149b07"/>三誡付。</p>
<lb n="0149b08"/>
<p id="pX31p0149b0801">於未來世若有善男子善女人信如來智慧者當為
<lb n="0149b09"/>演說此法華經使得聞知為令其人得佛慧故若有
<lb n="0149b10"/>眾生不信受者當於如來餘深法中示教利喜汝等
<lb n="0149b11"/>若能如是則為<anchor xml:id="begd1e41823"/>已<anchor xml:id="endd1e41823"/>報諸佛之恩。</p>
<lb n="0149b12"/>
<p id="pX31p0149b1201" rend="margin-left:1em">若根深智利直說佛慧若不堪者於餘深法中示
<lb n="0149b13"/>教利喜佛慧是深而非餘六方便是餘而非深別
<lb n="0149b14"/>教次第是餘亦是深汝能以餘深之法助申佛慧
<lb n="0149b15"/>即善巧報佛恩是名誡付囑也。</p>
<p id="pX31p0149b1513" type="inline" rend="margin-left:1em">△二菩薩領受。</p>
<lb n="0149b16"/>
<p id="pX31p0149b1601">時諸菩薩摩訶薩聞佛作是說<anchor xml:id="begd1e41847"/>已<anchor xml:id="endd1e41847"/>皆大歡喜徧滿其
<lb n="0149b17"/>身益加恭敬曲躬低頭合掌向佛俱發聲言如世尊
<lb n="0149b18"/>勅當具奉行唯然世尊願不有慮諸菩薩摩訶薩眾
<lb n="0149b19"/>如是三反俱發聲言如世尊勅當具奉行唯然世尊
<lb n="0149b20"/>願不有慮。</p>
<lb n="0149b21"/>
<p id="pX31p0149b2101" rend="margin-left:1em">皆大歡喜是意領受曲躬低頭是身領受俱發聲
<lb n="0149b22"/>言是口領受如世尊勅領受如來是大施主入如
<lb n="0149b23"/>來室意當具奉行領受無諸慳吝著如來衣意願
<lb n="0149b24"/>不有慮領受無所畏坐如來座意。</p>
<p id="pX31p0149b2414" type="inline" rend="margin-left:1em">△三事畢唱散。</p>
<lb n="0149c01"/>
<p id="pX31p0149c0101">爾時釋迦牟尼佛令十方來諸分身佛各還本土而
<lb n="0149c02"/>作是言諸佛各隨所安多寶佛塔還可如故。</p>
<lb n="0149c03"/>
<p id="pX31p0149c0301" rend="margin-left:1em">多寶為證經故來今迹本二門<anchor xml:id="begd1e41899"/>已<anchor xml:id="endd1e41899"/>訖故須敬遣復
<lb n="0149c04"/>閉如故分身為開塔故集開塔事了故令分身各
<lb n="0149c05"/>還本土塔不可重開故分身去而不現塔猶聽法
<lb n="0149c06"/>故閉而猶在問塔若聽法亦應不閉答證正<anchor xml:id="begd1e41912"/>已<anchor xml:id="endd1e41912"/>故
<lb n="0149c07"/>閉聽流通故在。</p>
<p id="pX31p0149c0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二時眾歡喜。</p>
<lb n="0149c08"/>
<p id="pX31p0149c0801">說是語時十方無量分身諸佛坐寶樹下師子座上
<lb n="0149c09"/>者及多寶佛并上行等無邊阿僧祇菩薩大眾舍利
<lb n="0149c10"/>弗等聲聞四眾及一切世間天人阿脩羅等聞佛所
<lb n="0149c11"/>說皆大歡喜。</p>
<lb n="0149c12"/>
<p id="pX31p0149c1201" rend="margin-left:1em">諸佛為化他事遂故喜菩薩為自行得法故喜又
<lb n="0149c13"/>能說之人清淨故喜佛是也又聞清淨法故喜妙
<lb n="0149c14"/>經是也又聞法獲證故喜現在未來得益者是也
<lb n="0149c15"/>三事具足故大歡喜也。</p>
<lb n="0149c16"/>
<p id="pX31p0149c1601" rend="margin-left:1em">○二藥王下五品約化他勸流通四初藥王菩薩
<lb n="0149c17"/>品明勗化他之師唯願大法大得弘宣大願眾生
<lb n="0149c18"/>獲大饒益所以竭其神力盡其形命殷殷虔虔志
<lb n="0149c19"/>猶未<anchor xml:id="begd1e41955"/>已<anchor xml:id="endd1e41955"/>庶令弟子宗法如師我傳爾明爾復傳明
<lb n="0149c20"/>明明無<anchor xml:id="begd1e41964"/>己<anchor xml:id="endd1e41964"/>師之志也故知此品勗弘法之師也。</p>
<p id="pX31p0149c2019" type="inline" rend="margin-left:1em">○
<lb n="0149c21"/>次妙音觀音兩品明他方大士奉命弘經普現色
<lb n="0149c22"/>身形無定準不可以牛羊眼看不可以凡愚識度
<lb n="0149c23"/>於所聞處勿生輕想輕想則法不染心故知二品
<lb n="0149c24"/>勗受法弟子也。</p>
<p id="pX31p0149c2407" type="inline" rend="margin-left:1em">○三陀羅尼品明惡世弘經喜多
<lb n="0150a01"/>惱難以呪護之使道流通也。</p>
<p id="pX31p0150a0112" type="inline" rend="margin-left:1em">○四妙莊嚴王品明
<lb n="0150a02"/>人護前品說呪護今品說人護人護尚爾呪護彌
<lb n="0150a03"/>良普勸流通也。</p>
<lb n="0150a04"/>
<p id="pX31p0150a0401" rend="margin-left:1em">△今品二初品目。</p>
<lb n="0150a05"/>
<p id="pX31p0150a0501">玅法蓮華藥王菩薩本事品第二十三</p>
<lb n="0150a06"/>
<p id="pX31p0150a0601" rend="margin-left:1em">觀經曰昔名星光從尊者日藏聞說佛慧以雪山
<lb n="0150a07"/>上藥供養眾僧願我未來能治眾生身心兩病舉
<lb n="0150a08"/>世歡喜號曰藥王此文明一切眾生喜見頓捨一
<lb n="0150a09"/>身復燒兩臂輕生重法命殞道存舉昔事以顯今
<lb n="0150a10"/>故目之為本事品也。</p>
<p id="pX31p0150a1009" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文四初菩薩請問二
<lb n="0150a11"/>如來決答三利益四多寶稱善初文又三初通問
<lb n="0150a12"/>遊化。</p>
<lb n="0150a13"/>
<p id="pX31p0150a1301">爾時宿王華菩薩白佛言世尊藥王菩薩云何遊於
<lb n="0150a14"/>娑婆世界。</p>
<lb n="0150a15"/>
<p id="pX31p0150a1501" rend="margin-left:1em">△二別問苦行。</p>
<lb n="0150a16"/>
<p id="pX31p0150a1601">世尊是藥王菩薩有若干百千萬億那由他難行苦
<lb n="0150a17"/>行。</p>
<lb n="0150a18"/>
<p id="pX31p0150a1801" rend="margin-left:1em">△三請佛答釋。</p>
<lb n="0150a19"/>
<p id="pX31p0150a1901">善哉世尊願少解說諸天龍神夜叉乾闥婆阿脩羅
<lb n="0150a20"/>迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人等又他國土諸來
<lb n="0150a21"/>菩薩及此聲聞眾聞皆歡喜。</p>
<lb n="0150a22"/>
<p id="pX31p0150a2201" rend="margin-left:1em">△二如來決答二初答苦行二歎經初文又二初
<lb n="0150a23"/>明事本三初時節久遠。</p>
<lb n="0150a24"/>
<p id="pX31p0150a2401">爾時佛告宿王華菩薩乃往過去無量恒河沙劫。</p>
<lb n="0150b01"/>
<p id="pX31p0150b0101" rend="margin-left:1em">△二有佛聲聞等。</p>
<lb n="0150b02"/>
<p id="pX31p0150b0201">有佛號日月淨明德如來應供正徧知明行足善逝
<lb n="0150b03"/>世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊其佛有八
<lb n="0150b04"/>十億大菩薩摩訶薩七十二恒河沙大聲聞眾佛壽
<lb n="0150b05"/>四萬二千劫菩薩壽命亦等。</p>
<lb n="0150b06"/>
<p id="pX31p0150b0601" rend="margin-left:1em">△三明國土莊嚴。</p>
<lb n="0150b07"/>
<p id="pX31p0150b0701">彼國無有女人地獄餓鬼畜生阿脩羅等及以諸難
<lb n="0150b08"/>地平如掌瑠璃所成寶樹莊嚴寶帳覆上垂寶華幡
<lb n="0150b09"/>寶瓶香鑪周徧國界七寶為臺一樹一臺其樹去臺
<lb n="0150b10"/>盡一箭道此諸寶樹皆有菩薩聲聞而坐其下諸寶
<lb n="0150b11"/>臺上各有百億諸天作天伎樂歌歎於佛以為供養。</p>
<lb n="0150b12"/>
<p id="pX31p0150b1201" rend="margin-left:1em">△二明本事三初佛說法。</p>
<lb n="0150b13"/>
<p id="pX31p0150b1301">爾時彼佛為一切眾生憙見菩薩及眾菩薩諸聲聞
<lb n="0150b14"/>眾說法華經。</p>
<lb n="0150b15"/>
<p id="pX31p0150b1501" rend="margin-left:1em">佛普為一切而獨為憙見一人者以其是對揚須
<lb n="0150b16"/>付囑流通如今身子寄一而言諸耳。</p>
<p id="pX31p0150b1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△二修供養
<lb n="0150b17"/>二初現在二初修行得法。</p>
<lb n="0150b18"/>
<p id="pX31p0150b1801">是一切眾生憙見菩薩樂習苦行於日月淨明德佛
<lb n="0150b19"/>法中精進經行一心求佛滿萬二千歲<anchor xml:id="begd1e42158"/>已<anchor xml:id="endd1e42158"/>得現一切
<lb n="0150b20"/>色身三昧。</p>
<lb n="0150b21"/>
<p id="pX31p0150b2101" rend="margin-left:1em">得現一切色身三昧者即普現色身三昧也此有
<lb n="0150b22"/>三義一者內現如今經說身根清淨十法界依正
<lb n="0150b23"/>於身中現如淨明鏡現諸色像二者外現如妙音
<lb n="0150b24"/>觀音隨機示現十界色身三者內外現如大集經
<lb n="0150c01"/>觀於<anchor xml:id="begd1e42182"/>己<anchor xml:id="endd1e42182"/>身眾生身諸佛身悉於<anchor xml:id="begd1e42188"/>己<anchor xml:id="endd1e42188"/>身中現又見<anchor xml:id="begd1e42194"/>己<anchor xml:id="endd1e42194"/>
<lb n="0150c02"/>身眾生身現佛身中至若眾生身亦復如是故名
<lb n="0150c03"/>普現耳。</p>
<p id="pX31p0150c0304" type="inline" rend="margin-left:1em">△二作念報恩二初以三昧力。</p>
<lb n="0150c04"/>
<p id="pX31p0150c0401">得此三昧<anchor xml:id="begd1e42212"/>已<anchor xml:id="endd1e42212"/>心大歡喜即作念言我得現一切色身
<lb n="0150c05"/>三昧皆是得聞法華經力我今當供養日月淨明德
<lb n="0150c06"/>佛及法華經即時入是三昧於虗空中雨曼陀羅華
<lb n="0150c07"/>摩訶曼陀羅華細抹堅黑栴檀滿虗空中如雲而下
<lb n="0150c08"/>又雨海此岸栴檀之香此香六銖價直娑婆世界以
<lb n="0150c09"/>供養佛。</p>
<lb n="0150c10"/>
<p id="pX31p0150c1001" rend="margin-left:1em">△二正報身力三初自燒身。</p>
<lb n="0150c11"/>
<p id="pX31p0150c1101">作是供養<anchor xml:id="begd1e42243"/>已<anchor xml:id="endd1e42243"/>從三昧起而自念言我雖以神力供養
<lb n="0150c12"/>於佛不如以身供養即服諸香栴檀薰陸兜樓婆畢
<lb n="0150c13"/>力迦沈水膠香又飲瞻蔔諸華香油滿千二百歲<anchor xml:id="begd1e42253"/>已<anchor xml:id="endd1e42253"/>
<lb n="0150c14"/>香油塗身於日月淨明德佛前以天寶衣而自纏身
<lb n="0150c15"/>
<anchor xml:id="begd1e42263"/>已<anchor xml:id="endd1e42263"/>灌諸香油以神通力願而自燃身光明徧照八十
<lb n="0150c16"/>億恒河沙世界。</p>
<lb n="0150c17"/>
<p id="pX31p0150c1701" rend="margin-left:1em">△二佛稱歎。</p>
<lb n="0150c18"/>
<p id="pX31p0150c1801">其中諸佛同時讚言善哉善哉善男子是真精進是
<lb n="0150c19"/>名真法供養如來若以華香瓔珞燒香抹香塗香天
<lb n="0150c20"/>繒幡葢及海此岸旃檀之香如是等種種諸物供養
<lb n="0150c21"/>所不能及假使國城妻子布施亦所不及善男子是
<lb n="0150c22"/>名第一之施於諸施中最尊最上以法供養諸如來
<lb n="0150c23"/>故作是語<anchor xml:id="begd1e42297"/>已<anchor xml:id="endd1e42297"/>而各默然。</p>
<lb n="0150c24"/>
<p id="pX31p0150c2401" rend="margin-left:1em">真法供養者當是內運智觀觀煩惱因果皆用空
<lb n="0151a01"/>慧蕩之故言真法又觀若身若火能供所供皆是
<lb n="0151a02"/>實相誰燒誰燃能所皆不可得故名真法也。</p>
<p id="pX31p0151a0218" type="inline" rend="margin-left:1em">○天
<lb n="0151a03"/>台智者大禪師諱智顗荊州華容人姓陳氏母徐
<lb n="0151a04"/>氏娠師之日夢五色雲紆懷生之日祥光燭室七
<lb n="0151a05"/>歲至果願寺聞僧誦普門品隨誦之自憶七卷之
<lb n="0151a06"/>文了無差誤十八親沒至果願寺為僧二十進受
<lb n="0151a07"/>具足依曠律師通於律藏聞光州大蘇山慧思禪
<lb n="0151a08"/>師遙飡風德涉險而去思初見笑曰昔共靈山聽
<lb n="0151a09"/>法華經宿緣所追今復來矣即示普賢道場行法
<lb n="0151a10"/>華三昧經二七日行道誦經至此品諸佛同讚藥
<lb n="0151a11"/>王言是真精進是名真法供養豁然大悟照了法
<lb n="0151a12"/>華將證白師師曰非爾弗證非我莫識所證者法
<lb n="0151a13"/>華三昧前方便旋陀羅尼縱文字法師千萬眾莫
<lb n="0151a14"/>能窮汝之辯也。</p>
<p id="pX31p0151a1407" type="inline" rend="margin-left:1em">△三時節久。</p>
<lb n="0151a15"/>
<p id="pX31p0151a1501">其身火燃千二百歲過是<anchor xml:id="begd1e42351"/>已<anchor xml:id="endd1e42351"/>後其身乃盡。</p>
<lb n="0151a16"/>
<p id="pX31p0151a1601" rend="margin-left:1em">△二未來五初化生王家。</p>
<lb n="0151a17"/>
<p id="pX31p0151a1701">一切眾生憙見菩薩作如是法供養<anchor xml:id="begd1e42370"/>已<anchor xml:id="endd1e42370"/>命終之後復
<lb n="0151a18"/>生日月淨明德佛國中於淨德王家結跏趺坐忽然
<lb n="0151a19"/>化生。</p>
<lb n="0151a20"/>
<p id="pX31p0151a2001" rend="margin-left:1em">△二自說本事。</p>
<lb n="0151a21"/>
<p id="pX31p0151a2101">即為其父而說偈言。</p>
<lb n="0151a22"/>
<p id="pX31p0151a2201">大王今當知我經行彼處即時得一切現諸身三昧
<lb n="0151a23"/>勤行大精進捨所愛之身。</p>
<lb n="0151a24"/>
<p id="pX31p0151a2401">說是偈<anchor xml:id="begd1e42400"/>已<anchor xml:id="endd1e42400"/>而白父言日月淨明德佛今故現在我先
<lb n="0151b01"/>供養佛<anchor xml:id="begd1e42410"/>已<anchor xml:id="endd1e42410"/>得解一切眾生語言陀羅尼復聞是法華
<lb n="0151b02"/>經八百千萬億那由他甄迦羅頻婆羅阿閦婆等偈
<lb n="0151b03"/>大王我今當還供養此佛。</p>
<lb n="0151b04"/>
<p id="pX31p0151b0401" rend="margin-left:1em">△三往到佛所。</p>
<lb n="0151b05"/>
<p id="pX31p0151b0501">白<anchor xml:id="begd1e42434"/>已<anchor xml:id="endd1e42434"/>即坐七寶之臺上升虗空高七多羅樹往到佛
<lb n="0151b06"/>所頭面禮足合十指爪以偈讚佛。</p>
<lb n="0151b07"/>
<p id="pX31p0151b0701">容顏甚奇妙光明照十方我適曾供養今復還親近。</p>
<lb n="0151b08"/>
<p id="pX31p0151b0801">爾時一切眾生憙見菩薩說是偈<anchor xml:id="begd1e42454"/>已<anchor xml:id="endd1e42454"/>而白佛言世尊
<lb n="0151b09"/>世尊猶故在世。</p>
<lb n="0151b10"/>
<p id="pX31p0151b1001" rend="margin-left:1em">△四如來付囑。</p>
<lb n="0151b11"/>
<p id="pX31p0151b1101">爾時日月淨明德佛告一切眾生憙見菩薩善男子
<lb n="0151b12"/>我涅槃時到滅盡時至汝可安施床座我於今夜當
<lb n="0151b13"/>般涅槃又勅一切眾生憙見菩薩善男子我以佛法
<lb n="0151b14"/>囑累於汝及諸菩薩大弟子并阿耨多羅三藐三菩
<lb n="0151b15"/>提法亦以三千大千七寶世界諸寶樹寶臺及給侍
<lb n="0151b16"/>諸天悉付於汝我滅度後所有舍利亦付囑汝當令
<lb n="0151b17"/>流布廣設供養應起若干千塔如是日月淨明德佛
<lb n="0151b18"/>勅一切眾生憙見菩薩<anchor xml:id="begd1e42497"/>已<anchor xml:id="endd1e42497"/>於夜後分入於涅槃。</p>
<lb n="0151b19"/>
<p id="pX31p0151b1901" rend="margin-left:1em">△五奉命任持五初起塔。</p>
<lb n="0151b20"/>
<p id="pX31p0151b2001">爾時一切眾生憙見菩薩見佛滅度悲感懊惱戀慕
<lb n="0151b21"/>於佛即以海此岸栴檀為𧂐供養佛身而以燒之火
<lb n="0151b22"/>滅<anchor xml:id="begd1e42522"/>已<anchor xml:id="endd1e42522"/>後收取舍利作八萬四千寶瓶以起八萬四千
<lb n="0151b23"/>塔高三世界表剎莊嚴垂諸幡葢懸眾寶鈴。</p>
<lb n="0151b24"/>
<p id="pX31p0151b2401" rend="margin-left:1em">例如徧覆三千大千世界小千至初禪中千至二
<lb n="0151c01"/>禪大千至三禪云高三者即至第四禪。</p>
<p id="pX31p0151c0116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二燒臂。</p>
<lb n="0151c02"/>
<p id="pX31p0151c0201">爾時一切眾生憙見菩薩復自念言我雖作是供養
<lb n="0151c03"/>心猶未足我今當更供養舍利便語諸菩薩大弟子
<lb n="0151c04"/>及天龍夜叉等一切大眾汝等當一心念我今供養
<lb n="0151c05"/>日月淨明德佛舍利作是語<anchor xml:id="begd1e42559"/>已<anchor xml:id="endd1e42559"/>即於八萬四千塔前
<lb n="0151c06"/>燃百福莊嚴臂七萬二千歲而以供養。</p>
<lb n="0151c07"/>
<p id="pX31p0151c0701" rend="margin-left:1em">△三利益。</p>
<lb n="0151c08"/>
<p id="pX31p0151c0801">令無數求聲聞眾無量阿僧祇人發阿耨多羅三藐
<lb n="0151c09"/>三菩提心皆使得住現一切色身三昧。</p>
<lb n="0151c10"/>
<p id="pX31p0151c1001" rend="margin-left:1em">△四現報。</p>
<lb n="0151c11"/>
<p id="pX31p0151c1101">爾時諸菩薩天人阿脩羅等見其無臂憂惱悲哀而
<lb n="0151c12"/>作是言此一切眾生憙見菩薩是我等師教化我者
<lb n="0151c13"/>而今燒臂身不具足于時一切眾生憙見菩薩於大
<lb n="0151c14"/>眾中立此誓言我捨兩臂必當得佛金色之身若實
<lb n="0151c15"/>不虗令我兩臂還復如故作是誓<anchor xml:id="begd1e42606"/>已<anchor xml:id="endd1e42606"/>自然還復由斯
<lb n="0151c16"/>菩薩福德智慧淳厚所致當爾之時三千大千世界
<lb n="0151c17"/>六種震動天雨寶華一切天人得未曾有。</p>
<lb n="0151c18"/>
<p id="pX31p0151c1801" rend="margin-left:1em">△三總結會二初結會。</p>
<lb n="0151c19"/>
<p id="pX31p0151c1901">佛告宿王華菩薩於汝意云何一切眾生憙見菩薩
<lb n="0151c20"/>豈異人乎今藥王菩薩是也其所捨身布施如是無
<lb n="0151c21"/>量百千萬億那由他數。</p>
<lb n="0151c22"/>
<p id="pX31p0151c2201" rend="margin-left:1em">△二勸修。</p>
<lb n="0151c23"/>
<p id="pX31p0151c2301">宿王華若有發心欲得阿耨多羅三藐三菩提者能
<lb n="0151c24"/>燃手指乃至足一指供養佛塔勝以國城妻子及三
<lb n="0152a01"/>千大千國土山林河池諸珍寶物而供養者。</p>
<lb n="0152a02"/>
<p id="pX31p0152a0201" rend="margin-left:1em">能然一指勝捨外身外輕內重故功德有異妻子
<lb n="0152a03"/>者外身也國城等外財也。</p>
<p id="pX31p0152a0311" type="inline" rend="margin-left:1em">△二歎經妙三初歎能
<lb n="0152a04"/>持者。</p>
<lb n="0152a05"/>
<p id="pX31p0152a0501">若復有人以七寶滿三千大千世界供養於佛及大
<lb n="0152a06"/>菩薩辟支佛阿羅漢是人所得功德不如受持此法
<lb n="0152a07"/>華經乃至一四句偈其福最多。</p>
<lb n="0152a08"/>
<p id="pX31p0152a0801" rend="margin-left:1em">△二歎所持法二初歎法體。</p>
<lb n="0152a09"/>
<p id="pX31p0152a0901">宿王華譬如一切川流江河諸水之中海為第一此
<lb n="0152a10"/>法華經亦復如是於諸如來所說經中最為深大。</p>
<lb n="0152a11"/>
<p id="pX31p0152a1101" rend="margin-left:1em">此法華教譬醍醐海也說窮本地為深徧一切處
<lb n="0152a12"/>為大。</p>
<lb n="0152a13"/>
<p id="pX31p0152a1301">又如土山黑山小鐵圍山大鐵圍山及十寶山眾山
<lb n="0152a14"/>之中須彌山為第一此法華經亦復如是於諸經中
<lb n="0152a15"/>最為其上。</p>
<lb n="0152a16"/>
<p id="pX31p0152a1601" rend="margin-left:1em">十寶山名出華嚴及眾經土黑鐵圍故非是寶十
<lb n="0152a17"/>山雖寶或一或二神龍雜居須彌四寶所成純天
<lb n="0152a18"/>所住此法華經所說諦理常樂我淨如四寶所成
<lb n="0152a19"/>開示悟入者之所依也。</p>
<lb n="0152a20"/>
<p id="pX31p0152a2001">又如眾星之中月天子最為第一此法華經亦復如
<lb n="0152a21"/>是於千萬億種諸經法中最為照明。</p>
<lb n="0152a22"/>
<p id="pX31p0152a2201" rend="margin-left:1em">星月同是陰精同於夜現星無虧盈明不及月諸
<lb n="0152a23"/>經說權智不得自在此經明權智權即實實即權
<lb n="0152a24"/>盈虧相指不二而二如此權智勝餘教也。</p>
<lb n="0152b01"/>
<p id="pX31p0152b0101">又如日天子能除諸闇此經亦復如是能破一切不
<lb n="0152b02"/>善之闇。</p>
<lb n="0152b03"/>
<p id="pX31p0152b0301" rend="margin-left:1em">日是陽精獨能破暗諸經明實智破惑尚不及即
<lb n="0152b04"/>實而權那得並即權而實故知此經明實智最為
<lb n="0152b05"/>第一。</p>
<lb n="0152b06"/>
<p id="pX31p0152b0601">又如諸小王中轉輪聖王最為第一此經亦復如是
<lb n="0152b07"/>於眾經中最為其尊又如帝釋於三十三天中王此
<lb n="0152b08"/>經亦復如是諸經中王。</p>
<lb n="0152b09"/>
<p id="pX31p0152b0901" rend="margin-left:1em">輪王號令止在四域帝釋齊三十三天。</p>
<lb n="0152b10"/>
<p id="pX31p0152b1001">又如大梵天王一切眾生之父此經亦復如是一切
<lb n="0152b11"/>賢聖學無學及發菩薩心者之父。</p>
<lb n="0152b12"/>
<p id="pX31p0152b1201" rend="margin-left:1em">梵號令總上冠下譬餘經說三諦三昧各不相收
<lb n="0152b13"/>不得自在此經所說以實相入真決了聲聞法是
<lb n="0152b14"/>諸經之王實相入俗一切治生產業不相違背實
<lb n="0152b15"/>相入中諸法無非佛法文云一切學無學及發菩
<lb n="0152b16"/>薩心者之父是也。</p>
<lb n="0152b17"/>
<p id="pX31p0152b1701">又如一切凡夫人中須陀洹斯陀含阿那含阿羅漢
<lb n="0152b18"/>辟支佛為第一此經亦復如是一切如來所說若菩
<lb n="0152b19"/>薩所說若聲聞所說諸經法中最為第一。</p>
<lb n="0152b20"/>
<p id="pX31p0152b2001" rend="margin-left:1em">凡夫四果支佛第一者此明任運無功用也餘經
<lb n="0152b21"/>要因功用乃得入流如四果人因聞思修方得悟
<lb n="0152b22"/>入此經明無作四諦不雜方便自然流入薩婆若
<lb n="0152b23"/>海如大白牛肥壯多力行步平正其疾如風。</p>
<lb n="0152b24"/>
<p id="pX31p0152b2401">有能受持是經典者亦復如是於一切眾生中亦為
<lb n="0152c01"/>第一一切聲聞辟支佛中菩薩為第一此經亦復如
<lb n="0152c02"/>是於一切諸經法中最為第一如佛為諸法王此經
<lb n="0152c03"/>亦復如是諸經中王。</p>
<lb n="0152c04"/>
<p id="pX31p0152c0401" rend="margin-left:1em">二乘中菩薩第一者明因如來第一者明果也餘
<lb n="0152c05"/>經明果近在寂場此經明果遠指本地故最第一。</p>
<lb n="0152c06"/>
<p id="pX31p0152c0601" rend="margin-left:1em">△二歎法用三初歎拔苦用。</p>
<lb n="0152c07"/>
<p id="pX31p0152c0701">宿王華此經能救一切眾生者此經能令一切眾生
<lb n="0152c08"/>離諸苦惱。</p>
<lb n="0152c09"/>
<p id="pX31p0152c0901" rend="margin-left:1em">△二歎與樂用。</p>
<lb n="0152c10"/>
<p id="pX31p0152c1001">此經能大饒益一切眾生充滿其願如清涼池能滿
<lb n="0152c11"/>一切諸渴乏者如寒者得火如裸者得衣如商人得
<lb n="0152c12"/>主如子得母如渡得船如病得醫如暗得燈如貧得
<lb n="0152c13"/>寶如民得王如賈客得海如炬除暗。</p>
<lb n="0152c14"/>
<p id="pX31p0152c1401" rend="margin-left:1em">△三總結與拔。</p>
<lb n="0152c15"/>
<p id="pX31p0152c1501">此法華經亦復如是能令眾生離一切苦一切病痛
<lb n="0152c16"/>能解一切生死之縛。</p>
<lb n="0152c17"/>
<p id="pX31p0152c1701" rend="margin-left:1em">△三明持經福二初全聞經福。</p>
<lb n="0152c18"/>
<p id="pX31p0152c1801">若人得聞此法華經若自書若教人書所得功德以
<lb n="0152c19"/>佛智慧籌量多少不得其邊若書是經卷華香瓔珞
<lb n="0152c20"/>燒香抹香塗香幡葢衣服種種之燈蘇燈油燈諸香
<lb n="0152c21"/>油燈瞻蔔油燈須曼那油燈波羅羅油燈婆利師迦
<lb n="0152c22"/>油燈那婆摩利油燈供養所得功德亦復無量。</p>
<lb n="0152c23"/>
<p id="pX31p0152c2301" rend="margin-left:1em">△二聞品福二初格量。</p>
<lb n="0152c24"/>
<p id="pX31p0152c2401">宿王華若有人聞是藥王菩薩本事品者亦得無量
<lb n="0153a01"/>無邊功德若有女人聞是藥王菩薩本事品能受持
<lb n="0153a02"/>者盡是女身後不復受若如來滅後後五百歲中若
<lb n="0153a03"/>有女人聞是經典如說修行於此命終即往安樂世
<lb n="0153a04"/>界阿彌陀佛大菩薩眾圍繞住處生蓮華中寶座之
<lb n="0153a05"/>上不復為貪欲所惱亦復不為瞋恚愚癡所惱亦復
<lb n="0153a06"/>不為憍慢嫉妬諸垢所惱得菩薩神通無生法忍得
<lb n="0153a07"/>是忍<anchor xml:id="begd1e42913"/>已<anchor xml:id="endd1e42913"/>眼根清淨以是清淨眼根見七百萬二千億
<lb n="0153a08"/>那由他恒河沙等諸佛如來是時諸佛遙共讚言善
<lb n="0153a09"/>哉善哉善男子汝能於釋迦牟尼佛法中受持讀誦
<lb n="0153a10"/>思惟是經為他人說所得福德無量無邊火不能燒
<lb n="0153a11"/>水不能漂汝之功德千佛共說不能令盡汝今<anchor xml:id="begd1e42928"/>已<anchor xml:id="endd1e42928"/>能
<lb n="0153a12"/>破諸魔賊壞生死軍諸餘怨敵皆悉摧滅善男子百
<lb n="0153a13"/>千諸佛以神通力共守護汝於一切世間天人之中
<lb n="0153a14"/>無如汝者唯除如來其諸聲聞辟支佛乃至菩薩智
<lb n="0153a15"/>慧禪定無有與汝等者宿王華此菩薩成就如是功
<lb n="0153a16"/>德智慧之力若有人聞是藥王菩薩本事品能隨喜
<lb n="0153a17"/>讚善者是人現世口中常出青蓮華香身毛孔中常
<lb n="0153a18"/>出牛頭旃檀之香所得功德如上所說。</p>
<lb n="0153a19"/>
<p id="pX31p0153a1901" rend="margin-left:1em">口出香是現報餘是後報。</p>
<p id="pX31p0153a1911" type="inline" rend="margin-left:1em">△二囑累。</p>
<lb n="0153a20"/>
<p id="pX31p0153a2001">是故宿王華以此藥王菩薩本事品囑累於汝我滅
<lb n="0153a21"/>度後後五百歲中廣宣流布於閻浮提無令斷絕惡
<lb n="0153a22"/>魔魔民諸天龍夜叉鳩槃茶等得其便也宿王華汝
<lb n="0153a23"/>當以神通之力守護是經所以者何此經則為閻浮
<lb n="0153a24"/>提人病之良藥若人有病得聞是經病即消滅不老
<lb n="0153b01"/>不死宿王華汝若見有受持是經者應以青蓮華盛
<lb n="0153b02"/>滿抹香供散其上散<anchor xml:id="begd1e42977"/>已<anchor xml:id="endd1e42977"/>作是念言此人不久必當取
<lb n="0153b03"/>艸坐於道場破諸魔軍當吹法螺擊大法鼓度脫一
<lb n="0153b04"/>切眾生老病死海是故求佛道者見有受持是經典
<lb n="0153b05"/>人應當如是生恭敬心。</p>
<lb n="0153b06"/>
<p id="pX31p0153b0601" rend="margin-left:1em">不老不死者此須觀解不老是樂不死是常謂聞
<lb n="0153b07"/>此經得常樂之解坦然在懷無所畏忌又不老不
<lb n="0153b08"/>死就所證法身說耳非謂四大假合幻化妄業之
<lb n="0153b09"/>身。</p>
<p id="pX31p0153b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明得利益。</p>
<lb n="0153b10"/>
<p id="pX31p0153b1001">說是藥王菩薩本事品時八萬四千菩薩得解一切
<lb n="0153b11"/>眾生語言陀羅尼。</p>
<lb n="0153b12"/>
<p id="pX31p0153b1201" rend="margin-left:1em">此結聞品之益。</p>
<p id="pX31p0153b1207" type="inline" rend="margin-left:1em">△四多寶稱善。</p>
<lb n="0153b13"/>
<p id="pX31p0153b1301">多寶如來在寶塔中讚宿王華菩薩言善哉善哉宿
<lb n="0153b14"/>王華汝成就不可思議功德乃能問釋迦牟尼佛如
<lb n="0153b15"/>此之事利益無量一切眾生。</p>
<lb n="0153b16"/>
<p id="pX31p0153b1601" rend="margin-left:1em">△二妙音觀音兩品明他方大士奉命弘經弟子
<lb n="0153b17"/>二初妙音品二觀音品初文又二初品目。</p>
<lb n="0153b18"/>
<p id="pX31p0153b1801">玅法蓮華經玅音菩薩品第二十四</p>
<lb n="0153b19"/>
<p id="pX31p0153b1901" rend="margin-left:1em">文中自釋昔奉雲雷音王佛十萬種伎樂今遊化
<lb n="0153b20"/>他方音樂自隨昔奉八萬四千寶鉢今爾許道器
<lb n="0153b21"/>眷屬圍繞昔得一切眾生語言陀羅尼今以普現
<lb n="0153b22"/>色身及妙音聲徧吼十方弘宣此教故名妙音品
<lb n="0153b23"/>此品明菩薩以難思之力隨類通經物覩其迹莫
<lb n="0153b24"/>測其本但甘其味無擇其形當卑其地自壅其流
<lb n="0153c01"/>即是化他門中第二意也。</p>
<p id="pX31p0153c0111" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文六初放光東
<lb n="0153c02"/>召二奉命西來三十方弘經四二土得益五還本
<lb n="0153c03"/>國六聞品進道今初。</p>
<lb n="0153c04"/>
<p id="pX31p0153c0401">爾時釋迦牟尼佛放大人相肉髻光明及放眉間白
<lb n="0153c05"/>毫相光徧照東方百八萬億那由他恒河沙等諸佛
<lb n="0153c06"/>世界過是數<anchor xml:id="begd1e43084"/>已<anchor xml:id="endd1e43084"/>有世界名淨光莊嚴其國有佛號淨
<lb n="0153c07"/>華宿王智如來應供正徧知明行足善逝世間解無
<lb n="0153c08"/>上士調御丈夫天人師佛世尊為無量無邊菩薩大
<lb n="0153c09"/>眾恭敬圍繞而為說法釋迦牟尼佛白毫光明徧照
<lb n="0153c10"/>其國。</p>
<lb n="0153c11"/>
<p id="pX31p0153c1101" rend="margin-left:1em">大人相者大相海也徧體毛功德不及一好功德
<lb n="0153c12"/>眾好功德不及一相功德諸相從下向上展轉相
<lb n="0153c13"/>勝不及白毫功德白毫功德不及肉髻功德故名
<lb n="0153c14"/>大人相也此相業者從孝順師長起今放是光召
<lb n="0153c15"/>本弟子使弘中道之經利益大機者也白毫從一
<lb n="0153c16"/>道清淨起今放此光令弘此法也問佛一一相皆
<lb n="0153c17"/>法界海何故勝負答他經所明宜作此說耳問佛
<lb n="0153c18"/>有緣弟子滿十方何故召東說西不論八方耶答
<lb n="0153c19"/>此有所表淨名云日月何意行閻浮提欲以光明
<lb n="0153c20"/>除眾幽暗東是光始西是光終有始有終其唯聖
<lb n="0153c21"/>人乎未發心者令其發心未究竟者令其究竟一
<lb n="0153c22"/>菩薩既爾諸眾亦然一方既爾諸方亦然。</p>
<p id="pX31p0153c2217" type="inline" rend="margin-left:1em">△二奉
<lb n="0153c23"/>命西來二初發來緣二正發來初文又六初經家
<lb n="0153c24"/>敘三初敘福田。</p>
<lb n="0154a01"/>
<p id="pX31p0154a0101">爾時一切淨光莊嚴國中有一菩薩名曰妙音久<anchor xml:id="begd1e43148"/>已<anchor xml:id="endd1e43148"/>
<lb n="0154a02"/>植眾德本供養親近無量百千萬億諸佛。</p>
<lb n="0154a03"/>
<p id="pX31p0154a0301" rend="margin-left:1em">△二敘智慧。</p>
<lb n="0154a04"/>
<p id="pX31p0154a0401">而悉成就甚深智慧。</p>
<lb n="0154a05"/>
<p id="pX31p0154a0501" rend="margin-left:1em">即智慧莊嚴也。</p>
<p id="pX31p0154a0507" type="inline" rend="margin-left:1em">△三敘福德。</p>
<lb n="0154a06"/>
<p id="pX31p0154a0601">得妙幢相三昧法華三昧淨德三昧宿王戲三昧無
<lb n="0154a07"/>緣三昧智印三昧解一切眾生語言三昧集一切功
<lb n="0154a08"/>德三昧清淨三昧神通遊戲三昧慧炬三昧莊嚴王
<lb n="0154a09"/>三昧淨光明三昧淨藏三昧不共三昧日旋三昧得
<lb n="0154a10"/>如是等百千萬億恒河沙等諸大三昧。</p>
<lb n="0154a11"/>
<p id="pX31p0154a1101" rend="margin-left:1em">十六三昧即福德莊嚴皆是法華三昧異名隨義
<lb n="0154a12"/>說之耳。</p>
<p id="pX31p0154a1204" type="inline" rend="margin-left:1em">△二被光照。</p>
<lb n="0154a13"/>
<p id="pX31p0154a1301">釋迦牟尼佛光照其身。</p>
<lb n="0154a14"/>
<p id="pX31p0154a1401" rend="margin-left:1em">△三辭本佛。</p>
<lb n="0154a15"/>
<p id="pX31p0154a1501">即白淨華宿王智佛言世尊我當往詣娑婆世界禮
<lb n="0154a16"/>拜親近供養釋迦牟尼佛及見文殊師利法王子菩
<lb n="0154a17"/>薩藥王菩薩勇施菩薩宿王華菩薩上行意菩薩莊
<lb n="0154a18"/>嚴王菩薩藥上菩薩。</p>
<lb n="0154a19"/>
<p id="pX31p0154a1901" rend="margin-left:1em">△四誡至誠。</p>
<lb n="0154a20"/>
<p id="pX31p0154a2001">爾時淨華宿王智佛告妙音菩薩汝莫輕彼國生下
<lb n="0154a21"/>劣想善男子彼娑婆世界高下不平土石諸山穢惡
<lb n="0154a22"/>充滿佛身卑小諸菩薩眾其形亦小而汝身四萬二
<lb n="0154a23"/>千由旬我身六百八十萬由旬汝身第一端正百千
<lb n="0154a24"/>萬福光明殊妙是故汝往莫輕彼國若佛菩薩及國
<lb n="0154b01"/>土生下劣想。</p>
<lb n="0154b02"/>
<p id="pX31p0154b0201" rend="margin-left:1em">然法身大士固不肅而成所將眷屬或未達者故
<lb n="0154b03"/>寄彼而規此耳夫佛身與理相應不可見卑小而
<lb n="0154b04"/>忘其尊嚴此約如來座為誡也且師及弟子智斷
<lb n="0154b05"/>具足師既施權弟子亦隱其實此約如來衣為誡
<lb n="0154b06"/>也其依報國土皆正報所感如來以慈臨大千宜
<lb n="0154b07"/>須高須下勿覩依報而忽正報也此約如來室為
<lb n="0154b08"/>誡也此佛弘經亦敕三意彼尊誡約諸佛道同也。</p>
<lb n="0154b09"/>
<p id="pX31p0154b0901" rend="margin-left:1em">△五受佛旨。</p>
<lb n="0154b10"/>
<p id="pX31p0154b1001">妙音菩薩白其佛言世尊我今詣娑婆世界皆是如
<lb n="0154b11"/>來之力如來神通遊戲如來功德智慧莊嚴。</p>
<lb n="0154b12"/>
<p id="pX31p0154b1201" rend="margin-left:1em">如來力是座力神通力是室力莊嚴力是衣力此
<lb n="0154b13"/>受弘經之大旨利物之宗要故能不動此會而遊
<lb n="0154b14"/>化十方也。</p>
<p id="pX31p0154b1405" type="inline" rend="margin-left:1em">△六現來相六初遣蓮華。</p>
<lb n="0154b15"/>
<p id="pX31p0154b1501">於是妙音菩薩不起于座身不動搖而入三昧以三
<lb n="0154b16"/>昧力於耆闍崛山去法座不遠化作八萬四千眾寶
<lb n="0154b17"/>蓮華閻浮檀金為莖白銀為葉金剛為鬚甄叔迦寶
<lb n="0154b18"/>以為其臺。</p>
<lb n="0154b19"/>
<p id="pX31p0154b1901" rend="margin-left:1em">△二文殊問。</p>
<lb n="0154b20"/>
<p id="pX31p0154b2001">爾時文殊師利法王子見是蓮華而白佛言世尊是
<lb n="0154b21"/>何因緣先現此瑞有若干千萬蓮華閻浮檀金為莖
<lb n="0154b22"/>白銀為葉金剛為鬚甄叔迦寶以為其臺。</p>
<lb n="0154b23"/>
<p id="pX31p0154b2301" rend="margin-left:1em">△三釋迦答。</p>
<lb n="0154b24"/>
<p id="pX31p0154b2401">爾時釋迦牟尼佛告文殊師利是妙音菩薩摩訶薩
<lb n="0154c01"/>欲從淨華宿王智佛國與八萬四千菩薩圍繞而來
<lb n="0154c02"/>至此娑婆世界供養親近禮拜於我亦欲供養聽法
<lb n="0154c03"/>華經。</p>
<lb n="0154c04"/>
<p id="pX31p0154c0401" rend="margin-left:1em">△四請見相。</p>
<lb n="0154c05"/>
<p id="pX31p0154c0501">文殊師利白佛言世尊是菩薩種何善本修何功德
<lb n="0154c06"/>而能有是大神通力行何三昧願為我等說是三昧
<lb n="0154c07"/>名字我等亦欲勤修行之行此三昧乃能見是菩薩
<lb n="0154c08"/>色相大小威儀進止唯願世尊以神通力彼菩薩來
<lb n="0154c09"/>令我得見。</p>
<lb n="0154c10"/>
<p id="pX31p0154c1001" rend="margin-left:1em">問若文殊位下辭不應求見若文殊位高相來那
<lb n="0154c11"/>忽不識答雖同一位有始中終止此一事不知亦
<lb n="0154c12"/>無忝高位又眾中見瑞不了所以發起令知故設
<lb n="0154c13"/>問。</p>
<p id="pX31p0154c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">△五明推功。</p>
<lb n="0154c14"/>
<p id="pX31p0154c1401">爾時釋迦牟尼佛告文殊師利此久滅度多寶如來
<lb n="0154c15"/>當為汝等而現其相。</p>
<lb n="0154c16"/>
<p id="pX31p0154c1601" rend="margin-left:1em">△六命來。</p>
<lb n="0154c17"/>
<p id="pX31p0154c1701">時多寶佛告彼菩薩善男子來文殊師利法王子欲
<lb n="0154c18"/>見汝身。</p>
<lb n="0154c19"/>
<p id="pX31p0154c1901" rend="margin-left:1em">△二正發來六初眷屬經歷。</p>
<lb n="0154c20"/>
<p id="pX31p0154c2001">于時妙音菩薩於彼國沒與八萬四千菩薩俱共發
<lb n="0154c21"/>來所經諸國六種震動皆悉雨於七寶蓮華百千天
<lb n="0154c22"/>樂不鼓自鳴。</p>
<lb n="0154c23"/>
<p id="pX31p0154c2301" rend="margin-left:1em">△二敘相登臺。</p>
<lb n="0154c24"/>
<p id="pX31p0154c2401">是菩薩目如廣大青蓮華葉正使和合百千萬月其
<lb n="0155a01"/>面貌端正復過於此身真金色無量百千功德莊嚴
<lb n="0155a02"/>威德熾盛光明照曜諸相具足如那羅延堅固之身
<lb n="0155a03"/>入七寶臺上升虗空去地七多羅樹諸菩薩眾恭敬
<lb n="0155a04"/>圍繞而來詣此娑婆世界耆闍崛山。</p>
<lb n="0155a05"/>
<p id="pX31p0155a0501" rend="margin-left:1em">△三問訊傳旨。</p>
<lb n="0155a06"/>
<p id="pX31p0155a0601">到<anchor xml:id="begd1e43429"/>已<anchor xml:id="endd1e43429"/>下七寶臺以價直百千瓔珞持至釋迦牟尼佛
<lb n="0155a07"/>所頭面禮足奉上瓔珞而白佛言世尊淨華宿王智
<lb n="0155a08"/>佛問訊世尊少病少惱起居輕利安樂行不四大調
<lb n="0155a09"/>和不世事可忍不眾生易度不無多貪欲瞋恚愚癡
<lb n="0155a10"/>嫉妬慳慢不無不孝父母不敬沙門邪見不善心不
<lb n="0155a11"/>攝五情不世尊眾生能降伏諸魔怨不久滅度多寶
<lb n="0155a12"/>如來在七寶塔中來聽法不又問訊多寶如來安穩
<lb n="0155a13"/>少惱堪忍久住不。</p>
<lb n="0155a14"/>
<p id="pX31p0155a1401" rend="margin-left:1em">△四請見多寶。</p>
<lb n="0155a15"/>
<p id="pX31p0155a1501">世尊我今欲見多寶佛身唯願世尊示我令見。</p>
<lb n="0155a16"/>
<p id="pX31p0155a1601" rend="margin-left:1em">分身既散塔閉如故多寶居於塔內故願示之令
<lb n="0155a17"/>見。</p>
<p id="pX31p0155a1702" type="inline" rend="margin-left:1em">△五世尊為通。</p>
<lb n="0155a18"/>
<p id="pX31p0155a1801">爾時釋迦牟尼佛語多寶佛是妙音菩薩欲得相見。</p>
<lb n="0155a19"/>
<p id="pX31p0155a1901" rend="margin-left:1em">△六塔中稱善。</p>
<lb n="0155a20"/>
<p id="pX31p0155a2001">時多寶佛告妙音言善哉善哉汝能為供養釋迦牟
<lb n="0155a21"/>尼佛及聽法華經并見文殊師利等故來至此。</p>
<lb n="0155a22"/>
<p id="pX31p0155a2201" rend="margin-left:1em">△三十方弘經二初問答善根神力二初問二初
<lb n="0155a23"/>問種何善根。</p>
<lb n="0155a24"/>
<p id="pX31p0155a2401">爾時華德菩薩白佛言世尊是妙音菩薩種何善根。</p>
<lb n="0155b01"/>
<p id="pX31p0155b0101" rend="margin-left:1em">是問昔也。</p>
<p id="pX31p0155b0105" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問有是神力。</p>
<lb n="0155b02"/>
<p id="pX31p0155b0201">修何功德有是神力。</p>
<lb n="0155b03"/>
<p id="pX31p0155b0301" rend="margin-left:1em">是問今也。</p>
<p id="pX31p0155b0305" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答二初答種善根。</p>
<lb n="0155b04"/>
<p id="pX31p0155b0401">佛告華德菩薩過去有佛名雲雷音王多陀阿伽度
<lb n="0155b05"/>阿羅訶三藐三佛陀國名現一切世間劫名喜見妙
<lb n="0155b06"/>音菩薩於萬二千歲以十萬種伎樂供養雲雷音王
<lb n="0155b07"/>佛并奉上八萬四千七寶鉢以是因緣果報今生淨
<lb n="0155b08"/>華宿王智佛國有是神力華德於汝意云何爾時雲
<lb n="0155b09"/>雷音王佛所妙音菩薩伎樂供養奉上寶器者豈異
<lb n="0155b10"/>人乎今此妙音菩薩摩訶薩是華德是妙音菩薩<anchor xml:id="begd1e43544"/>已<anchor xml:id="endd1e43544"/>
<lb n="0155b11"/>曾供養親近無量諸佛久植德本又值恒河沙等百
<lb n="0155b12"/>千萬億那由他佛。</p>
<lb n="0155b13"/>
<p id="pX31p0155b1301" rend="margin-left:1em">△二答其神力。</p>
<lb n="0155b14"/>
<p id="pX31p0155b1401">華德汝但見妙音菩薩其身在此而是菩薩現種種
<lb n="0155b15"/>身處處為諸眾生說是經典或現梵王身或現帝釋
<lb n="0155b16"/>身或現自在天身或現大自在天身或現天大將軍
<lb n="0155b17"/>身或現毗沙門天王身或現轉輪聖王身或現諸小
<lb n="0155b18"/>王身或現長者身或現居士身或現宰官身或現婆
<lb n="0155b19"/>羅門身或現比丘比丘尼優婆塞優婆夷身或現長
<lb n="0155b20"/>者居士婦女身或現宰官婦女身或現婆羅門婦女
<lb n="0155b21"/>身或現童男童女身或現天龍夜叉乾闥婆阿脩羅
<lb n="0155b22"/>迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非人等身而說是經諸
<lb n="0155b23"/>有地獄餓鬼畜生及眾難處皆能救濟乃至於王後
<lb n="0155b24"/>宮變為女身而說是經華德是妙音菩薩能救護娑
<lb n="0155c01"/>婆世界諸眾生者是妙音菩薩如是種種變化現身
<lb n="0155c02"/>在此娑婆國土為諸眾生說是經典於神通變化智
<lb n="0155c03"/>慧無所損減是菩薩以若干智慧明照娑婆世界令
<lb n="0155c04"/>一切眾生各得所知於十方恒河沙世界中亦復如
<lb n="0155c05"/>是若應以聲聞形得度者現聲聞形而為說法應以
<lb n="0155c06"/>辟支佛形得度者現辟支佛形而為說法應以菩薩
<lb n="0155c07"/>形得度者現菩薩形而為說法應以佛形得度者即
<lb n="0155c08"/>現佛形而為說法如是種種隨所應度者而為現形
<lb n="0155c09"/>乃至應以滅度而得度者示現滅度華德妙音菩薩
<lb n="0155c10"/>摩訶薩成就大神通智慧之力其事如是。</p>
<lb n="0155c11"/>
<p id="pX31p0155c1101" rend="margin-left:1em">此答神力之問示三十四凡身四聖人身結成十
<lb n="0155c12"/>法界六道也。</p>
<p id="pX31p0155c1206" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問答今住何定二初問。</p>
<lb n="0155c13"/>
<p id="pX31p0155c1301">爾時華德菩薩白佛言世尊是妙音菩薩深種善根
<lb n="0155c14"/>世尊是菩薩住何三昧而能如是在所變現度脫眾
<lb n="0155c15"/>生。</p>
<lb n="0155c16"/>
<p id="pX31p0155c1601" rend="margin-left:1em">問今住何定而能如此自在利益也。</p>
<p id="pX31p0155c1615" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答。</p>
<lb n="0155c17"/>
<p id="pX31p0155c1701">佛告華德菩薩善男子其三昧名現一切色身妙音
<lb n="0155c18"/>菩薩住是三昧中能如是饒益無量眾生。</p>
<lb n="0155c19"/>
<p id="pX31p0155c1901" rend="margin-left:1em">佛答如文。</p>
<p id="pX31p0155c1905" type="inline" rend="margin-left:1em">△四二土得益。</p>
<lb n="0155c20"/>
<p id="pX31p0155c2001">說是妙音菩薩品時與妙音菩薩俱來者八萬四千
<lb n="0155c21"/>人皆得現一切色身三昧此娑婆世界無量菩薩亦
<lb n="0155c22"/>得是三昧及陀羅尼。</p>
<lb n="0155c23"/>
<p id="pX31p0155c2301" rend="margin-left:1em">△五還歸本國。</p>
<lb n="0155c24"/>
<p id="pX31p0155c2401">爾時妙音菩薩摩訶薩供養釋迦牟尼佛及多寶佛
<lb n="0156a01"/>塔<anchor xml:id="begd1e43675"/>已<anchor xml:id="endd1e43675"/>還歸本土所經諸國六種震動雨寶蓮華作百
<lb n="0156a02"/>千萬億種種伎樂既到本國與八萬四千菩薩圍繞
<lb n="0156a03"/>至淨華宿王智佛所白佛言世尊我到娑婆世界饒
<lb n="0156a04"/>益眾生見釋迦牟尼佛及見多寶佛塔禮拜供養又
<lb n="0156a05"/>見文殊師利法王子菩薩及見藥王菩薩得勤精進
<lb n="0156a06"/>力菩薩勇施菩薩等亦令是八萬四千菩薩得現一
<lb n="0156a07"/>切色身三昧。</p>
<lb n="0156a08"/>
<p id="pX31p0156a0801" rend="margin-left:1em">△六聞品進道。</p>
<lb n="0156a09"/>
<p id="pX31p0156a0901">說是妙音菩薩來往品時四萬二千天子得無生法
<lb n="0156a10"/>忍華德菩薩得法華三昧。</p>
<lb n="0156a11"/>
<lb n="0156a12"/>法華經科註卷第七<lb n="0156a13"/>
<lb n="0156a14"/>
<lb n="0156a15"/>
<lb n="0156a16"/>妙法蓮華經科註卷第八<lb n="0156a17"/>
<lb n="0156a18"/>
<p id="pX31p0156a1801" rend="margin-left:1em">△二觀世音普門品二初品目。</p>
<lb n="0156a19"/>
<p id="pX31p0156a1901">妙法蓮華經觀世音菩薩普門品第二十五</p>
<lb n="0156a20"/>
<p id="pX31p0156a2001" rend="margin-left:1em">依天台釋此品別有玄疏撮彼釋品有通有別通
<lb n="0156a21"/>則十雙也別有五隻十雙者一人法乃至第十智
<lb n="0156a22"/>斷此品以人法合題觀世音人也普門法也問答
<lb n="0156a23"/>有二番觀世音者以大悲拔苦依前問答百千苦
<lb n="0156a24"/>惱皆得解脫普門者大慈與樂依後問答應以得
<lb n="0156b01"/>度而為說法也五隻者一觀觀有多種謂折空體
<lb n="0156b02"/>空次第三觀圓融三觀等
(云云)
今簡前三唯圓觀
<lb n="0156b03"/>也二世世亦多種謂有為世無為世二邊世不思
<lb n="0156b04"/>議世今取不思議世三音音者機也機亦多種有
<lb n="0156b05"/>人天機二乘機菩薩機佛機今唯取佛機而設應
<lb n="0156b06"/>也四普普者周徧也諸法無量若不得普者則是
<lb n="0156b07"/>偏法也若得普者即圓法也約十法名普
(云云)
五
<lb n="0156b08"/>門者空門假門中門今正通實相雙照二諦故名
<lb n="0156b09"/>普能通故名門普門即圓通門也故此品題乃是
<lb n="0156b10"/>菩薩以圓融妙觀觀不思議世界佛機之音聲普
<lb n="0156b11"/>令入圓通之門也故名觀世音菩薩普門品也。</p>
<p id="pX31p0156b1119" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0156b12"/>二經文二初兩番問答二聞品得益初文又二初
<lb n="0156b13"/>長行二偈頌初文又二初一番問答二次番問答
<lb n="0156b14"/>初文又二初問二初經家敘。</p>
<lb n="0156b15"/>
<p id="pX31p0156b1501">爾時無盡意菩薩即從座起偏袒右肩合掌向佛而
<lb n="0156b16"/>作是言。</p>
<lb n="0156b17"/>
<p id="pX31p0156b1701" rend="margin-left:1em">無盡意者非盡非無盡為對小乘明盡也小乘明
<lb n="0156b18"/>盡者為對無生智滅色取空故也無盡義多虗空
<lb n="0156b19"/>不可盡一切法不可盡空假中俱不可極大品云
<lb n="0156b20"/>即色是空非色滅空空故無盡也。</p>
<p id="pX31p0156b2014" type="inline" rend="margin-left:1em">△二正興問。</p>
<lb n="0156b21"/>
<p id="pX31p0156b2101">世尊觀世音菩薩以何因緣名觀世音。</p>
<lb n="0156b22"/>
<p id="pX31p0156b2201" rend="margin-left:1em">有兩番問答今初問觀音人後問普門法此中即
<lb n="0156b23"/>初番問也大經云汝具二莊嚴故能問我具二莊
<lb n="0156b24"/>嚴故能答爾釋論云問有多種有不解故問有試
<lb n="0156c01"/>問有赴機問今即赴機問也以何因緣者其義甚
<lb n="0156c02"/>眾今略言境智則以眾生善惡兩機為因菩薩靈
<lb n="0156c03"/>智慈悲為緣以是因緣名觀世音。</p>
<p id="pX31p0156c0314" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答三初總
<lb n="0156c04"/>答機應四初標人數。</p>
<lb n="0156c05"/>
<p id="pX31p0156c0501">佛告無盡意菩薩善男子若有無量百千萬億眾生。</p>
<lb n="0156c06"/>
<p id="pX31p0156c0601" rend="margin-left:1em">十法界機其數無量百千萬億者葢通途就同業
<lb n="0156c07"/>者語也舉多種以明種種業遭苦者稱名一時有
<lb n="0156c08"/>機一時能應耳。</p>
<p id="pX31p0156c0807" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明遭苦。</p>
<lb n="0156c09"/>
<p id="pX31p0156c0901">受諸苦惱。</p>
<lb n="0156c10"/>
<p id="pX31p0156c1001" rend="margin-left:1em">百千業同故云諸苦惱也此由結業果多而因亦
<lb n="0156c11"/>多即總答文略而意廣。</p>
<p id="pX31p0156c1110" type="inline" rend="margin-left:1em">△三聞名稱號。</p>
<lb n="0156c12"/>
<p id="pX31p0156c1201">聞是觀世音菩薩一心稱名。</p>
<lb n="0156c13"/>
<p id="pX31p0156c1301" rend="margin-left:1em">此明生善善惡合為機若能通達而聞即是聞慧
<lb n="0156c14"/>心無住著即是思慧一心稱名即是修慧一心有
<lb n="0156c15"/>事有理念念相續及數息繫念一心不亂皆事一
<lb n="0156c16"/>心也若能達此心性自他共無因皆不可得無心
<lb n="0156c17"/>無念空慧相應此乃無一亦無心也知聲相皆空
<lb n="0156c18"/>呼響不實能稱所稱皆不可得是名無稱即理一
<lb n="0156c19"/>心也。</p>
<p id="pX31p0156c1903" type="inline" rend="margin-left:1em">△四得解脫。</p>
<lb n="0156c20"/>
<p id="pX31p0156c2001">觀世音菩薩即時觀其音聲皆得解脫。</p>
<lb n="0156c21"/>
<p id="pX31p0156c2101" rend="margin-left:1em">上受苦即稱名是機速也今稱即應是應機赴感
<lb n="0156c22"/>之速也故皆得解脫也。</p>
<p id="pX31p0156c2210" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別答三業三初口機
<lb n="0156c23"/>應二初明七難七初火難四初持名者。</p>
<lb n="0156c24"/>
<p id="pX31p0156c2401">若有持是觀世音菩薩名者。</p>
<lb n="0157a01"/>
<p id="pX31p0157a0101" rend="margin-left:1em">行人須憶持名字是謂持名也。</p>
<p id="pX31p0157a0113" type="inline" rend="margin-left:1em">△二遭苦。</p>
<lb n="0157a02"/>
<p id="pX31p0157a0201">設入大火。</p>
<lb n="0157a03"/>
<p id="pX31p0157a0301" rend="margin-left:1em">△三冥應。</p>
<lb n="0157a04"/>
<p id="pX31p0157a0401">火不能燒。</p>
<lb n="0157a05"/>
<p id="pX31p0157a0501" rend="margin-left:1em">△四結成。</p>
<lb n="0157a06"/>
<p id="pX31p0157a0601">由是菩薩威神力故。</p>
<lb n="0157a07"/>
<p id="pX31p0157a0701" rend="margin-left:1em">事跡晉人謝敷篤信大法平居寫華嚴經撰觀音
<lb n="0157a08"/>傳竺長舒晉元康中為延火所及一心稱名風回
<lb n="0157a09"/>火轉將鄰所居其火滅約觀解火有果報火業火
<lb n="0157a10"/>煩惱火若果報火至初禪天業火通三界煩惱火
<lb n="0157a11"/>通三乘人故果報火劫盡自初禪以降無能免者
<lb n="0157a12"/>業火者五戒十善為三毒火燒諸善根煩惱火者
<lb n="0157a13"/>若聲聞人厭惡生死見三界猶如火宅勤求方便
<lb n="0157a14"/>爭出火宅即得解脫支佛六度通別圓教變易土
<lb n="0157a15"/>行人修道為五住煩惱惑火所燒方便未成火難
<lb n="0157a16"/>恒逼稱名便得解脫菩薩法門無量不出別圓兩
<lb n="0157a17"/>觀本起慈悲故能徧應。</p>
<p id="pX31p0157a1710" type="inline" rend="margin-left:1em">△二水難。</p>
<lb n="0157a18"/>
<p id="pX31p0157a1801">若為大水所漂稱其名號即得淺處。</p>
<lb n="0157a19"/>
<p id="pX31p0157a1901" rend="margin-left:1em">事跡應驗傳云有海鹽人溺水稱菩薩名遇石得
<lb n="0157a20"/>免又劉澄赴廣州牧遇風波其母及兩尼稱菩薩
<lb n="0157a21"/>名得免難約觀解有果報水至二禪天下至地獄
<lb n="0157a22"/>皆不免難惡業水通三界漂壞善根煩惱水通三
<lb n="0157a23"/>乘人經云煩惱大河能漂香象愛欲水增長邪見
<lb n="0157a24"/>沒溺生死難登涅槃彼岸二乘截生死河前路遠
<lb n="0157b01"/>稱名發真見諦名淺處至無學彼岸也支佛六度
<lb n="0157b02"/>等次第皆然也。</p>
<p id="pX31p0157b0207" type="inline" rend="margin-left:1em">△三羅剎難。</p>
<lb n="0157b03"/>
<p id="pX31p0157b0301">若有百千萬億眾生為求金銀瑠璃硨磲碼碯珊瑚
<lb n="0157b04"/>琥珀真珠等寶入於大海假使黑風吹其船舫飄墮
<lb n="0157b05"/>羅剎鬼國其中若有乃至一人稱觀世音菩薩名者
<lb n="0157b06"/>是諸人等皆得解脫羅剎之難以是因緣名觀世音。</p>
<lb n="0157b07"/>
<p id="pX31p0157b0701" rend="margin-left:1em">阿含云風加以黑怖之甚也羅剎是食人鬼也約
<lb n="0157b08"/>觀釋不但世間風但黑業名風華嚴云嫌恨猛風
<lb n="0157b09"/>吹罪心火常熾然吹諸行商人墮于惡趣失人道
<lb n="0157b10"/>善寶及無漏法財復次始從地獄上至三禪皆有
<lb n="0157b11"/>果報風難地獄疾風猛浪餓鬼道中寒風裂骨畜
<lb n="0157b12"/>生傾巢覆卵修羅亦有風難至若劫盡風災起時
<lb n="0157b13"/>諸山搏擊上至三禪宮殿碎為微塵當此之時一
<lb n="0157b14"/>心稱念觀音爾時菩薩以王三昧力或以手鄣或
<lb n="0157b15"/>以口吸無量方便令得解脫又黑業惡風吹壞五
<lb n="0157b16"/>戒十善吹船舫墮三途四趣鬼國及愛見境中二
<lb n="0157b17"/>乘採聖財寶為煩惱風吹慈行船墮見愛境為見
<lb n="0157b18"/>愛羅利所害稱名得脫見愛二輪永免二十五有
<lb n="0157b19"/>黑業也支佛及六度行通別圓變易等入煩惱海
<lb n="0157b20"/>採一切智寶八倒暴風飄諸行船墮二邊鬼國用
<lb n="0157b21"/>正觀心體達諸法不生不滅入實際中即得解脫。</p>
<lb n="0157b22"/>
<p id="pX31p0157b2201" rend="margin-left:1em">○事跡應驗傳云外國百餘人自師子國汎海遇
<lb n="0157b23"/>惡風墮鬼國時羅剎欲食舉舶俱稱觀音名中有
<lb n="0157b24"/>一小乘沙門不信觀音不肯稱名鬼索此沙門沙
<lb n="0157c01"/>門狼狽學稱亦得解脫。</p>
<p id="pX31p0157c0110" type="inline" rend="margin-left:1em">△四王難。</p>
<lb n="0157c02"/>
<p id="pX31p0157c0201">若復有人臨當被害稱觀世音菩薩名者彼所執刀
<lb n="0157c03"/>杖尋段段壞而得解脫。</p>
<lb n="0157c04"/>
<p id="pX31p0157c0401" rend="margin-left:1em">約觀釋惡業亦能傷善身命六塵三毒皆名刀箭
<lb n="0157c05"/>破壞善心割斷戒皮定肉萬劫不復起怖畏心稱
<lb n="0157c06"/>觀世音即蒙救護三毒無傷清升受樂即菩薩力
<lb n="0157c07"/>也又聲聞厭患生死觀三界見思劇於刀箭支佛
<lb n="0157c08"/>及六度行通別圓變易等五住刀箭傷法身損慧
<lb n="0157c09"/>命若能稱名即蒙聖應免離通別刀杖二種生死。</p>
<lb n="0157c10"/>
<p id="pX31p0157c1001" rend="margin-left:1em">○事跡應驗傳云晉太元中彭城人遭賊被杻斯
<lb n="0157c11"/>人常供觀音金像帶在髻中刀下但聞金聲刀三
<lb n="0157c12"/>斫而頸無傷及解髻看像像有三痕因是獲放免
<lb n="0157c13"/>難。</p>
<p id="pX31p0157c1302" type="inline" rend="margin-left:1em">△五鬼難。</p>
<lb n="0157c14"/>
<p id="pX31p0157c1401">若三千大千國土滿中夜叉羅剎欲來惱人聞其稱
<lb n="0157c15"/>觀世音菩薩名者是諸惡鬼尚不能以惡眼視之況
<lb n="0157c16"/>復加害。</p>
<lb n="0157c17"/>
<p id="pX31p0157c1701" rend="margin-left:1em">滿中者鬼之心識相延故滿其中也聞其人稱名
<lb n="0157c18"/>不能加惡者若非畏威即是懷恩故也約觀釋以
<lb n="0157c19"/>果報論鬼難地獄亦有大力鬼惱於罪人畜生中
<lb n="0157c20"/>鬼𣊟畜生人中可知諸天既領鬼何容為惱阿含
<lb n="0157c21"/>云有大力鬼忽坐帝釋床帝釋起嗔鬼光明愈熾
<lb n="0157c22"/>帝釋發慈心鬼光明即滅尋便離去天主尚為惱
<lb n="0157c23"/>況四王修羅耶如是等處鬼難稱觀音名不能加
<lb n="0157c24"/>害也復次修因者自有惡業名為鬼阿含云淫鬼
<lb n="0158a01"/>入人心使人淫佚無度或使瞋癡等然三毒當體
<lb n="0158a02"/>是鬼且如淫破梵行瞋破慈悲戒貪鬼惱不盜戒
<lb n="0158a03"/>嗜鬼惱不飲戒乃至十善諸禪亦復如是皆為惡
<lb n="0158a04"/>業鬼毀損人天動不動業若能稱名即不加害復
<lb n="0158a05"/>次煩惱鬼者見心為男鬼愛心為女鬼見使歷三
<lb n="0158a06"/>界有八十八愛歷三界有九十八豈不徧滿來惱
<lb n="0158a07"/>二乘人乃至六度通別圓等行人也大經云唯願
<lb n="0158a08"/>世尊善良咒師當為我等除無明鬼又云愚癡羅
<lb n="0158a09"/>剎止住其中豈非煩惱鬼耶若稱名誦念觀智成
<lb n="0158a10"/>就能令見愛塵勞隨意所轉
(去聲)
不能為害也。</p>
<p id="pX31p0158a1019" type="inline" rend="margin-left:1em">△六
<lb n="0158a11"/>枷鏁難。</p>
<lb n="0158a12"/>
<p id="pX31p0158a1201">設復有人若有罪若無罪杻械枷鏁檢繫其身稱觀
<lb n="0158a13"/>世音菩薩名者皆悉斷壞即得解脫。</p>
<lb n="0158a14"/>
<p id="pX31p0158a1401" rend="margin-left:1em">事路應驗傳云葢護山陽人繫獄當死於三日三
<lb n="0158a15"/>夜稱名不歇即蒙觀音放光照燭鎻脫門開尋光
<lb n="0158a16"/>而行二十里其光乃息約觀釋地獄體是囹圄鬼
<lb n="0158a17"/>畜亦有籠繫修羅亦被五縛然北洲及天上自在
<lb n="0158a18"/>應無此難降斯以還無免幽厄若能稱名皆悉斷
<lb n="0158a19"/>壞也復次修因者惡業即是枷鏁耳然業雖有力
<lb n="0158a20"/>隨作不作若有造因果終不失故云不失法如劵
<lb n="0158a21"/>若人修習諸善被惡業遮如彼大山映覆於心使
<lb n="0158a22"/>善敗壞更增惡業即招果縛無由可解若欲脫者
<lb n="0158a23"/>應稱觀音令惡業壞故經云妻子為鏁械錢財為
<lb n="0158a24"/>牢獄王法為獄籍遮礙行人不得修道現在是報
<lb n="0158b01"/>縛望過去即業。</p>
<p id="pX31p0158b0107" type="inline" rend="margin-left:1em">△七怨賊難。</p>
<lb n="0158b02"/>
<p id="pX31p0158b0201">若三千大千國土滿中怨賊有一商主將諸商人齎
<lb n="0158b03"/>持重寶經過險路其中一人作是唱言諸善男子勿
<lb n="0158b04"/>得恐怖汝等應當一心稱觀世音菩薩名號是菩薩
<lb n="0158b05"/>能以無畏施於眾生汝等若稱名者於此怨賊當得
<lb n="0158b06"/>解脫眾商人聞俱發聲言南無觀世音菩薩稱其名
<lb n="0158b07"/>故即得解脫。</p>
<lb n="0158b08"/>
<p id="pX31p0158b0801" rend="margin-left:1em">滿中之言假設也怨賊是重難也賊本求財怨本
<lb n="0158b09"/>奪命今稱怨賊是財命兩圖也事跡應驗傳云釋
<lb n="0158b10"/>慧達晉隆安二年於北隴上荷鋤采藥時羌餓皆
<lb n="0158b11"/>捕人食之達為羌所得收閉在一柵中擇肥者先
<lb n="0158b12"/>食達於是極誠稱名誦經羌食餘人既盡唯達及
<lb n="0158b13"/>小兒存焉竟夜懇切猶冀感格向曉羌欲取忽見
<lb n="0158b14"/>一虎從草邊出咆哮諸羌迸散虎因齧柵作一穴
<lb n="0158b15"/>而去達將小兒走叛得免難約觀釋果報怨賊從
<lb n="0158b16"/>地獄至第六天皆有鬬諍如此怨會稱名得脫復
<lb n="0158b17"/>次修善之時惡覺既多是名為怨若能稱名惡退
<lb n="0158b18"/>善增暗滅明生復次一切煩惱是出世法怨賊商
<lb n="0158b19"/>主是三師羯磨受戒是商人無作戒是重寶五塵
<lb n="0158b20"/>是怨賊或可法師是商主徒眾是商人理教是重
<lb n="0158b21"/>寶二邊魔事是怨賊或可心王是商主心數是商
<lb n="0158b22"/>人正觀之智是重寶覺觀為怨賊或可般若是商
<lb n="0158b23"/>主五度萬行是商人法性實相是重寶六蔽是怨
<lb n="0158b24"/>賊以茲多意歷諸教悉成稱名即得解脫也。</p>
<p id="pX31p0158b2418" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0158c01"/>結。</p>
<lb n="0158c02"/>
<p id="pX31p0158c0201">無盡意觀世音菩薩摩訶薩威神之力巍巍如是。</p>
<lb n="0158c03"/>
<p id="pX31p0158c0301" rend="margin-left:1em">巍巍即是穹崇高出之詞以喻觀音之力出於二
<lb n="0158c04"/>土之外竪經者也。</p>
<p id="pX31p0158c0408" type="inline" rend="margin-left:1em">△二意機應二初明三毒。</p>
<lb n="0158c05"/>
<p id="pX31p0158c0501">若有眾生多於淫欲常念恭敬觀世音菩薩便得離
<lb n="0158c06"/>欲若多瞋恚常念恭敬觀世音菩薩便得離瞋若多
<lb n="0158c07"/>愚癡常念恭敬觀世音菩薩便得離癡。</p>
<lb n="0158c08"/>
<p id="pX31p0158c0801" rend="margin-left:1em">以三毒侵陵行人也多於者多尚得離少可知矣
<lb n="0158c09"/>大論云女人違戒垢謗法墮餘殃不擇禽獸不避
<lb n="0158c10"/>高墻破家滅國禍延其身大經云若習近貪欲是
<lb n="0158c11"/>報熟時此多欲相也瞋恚多者令人不喜見遺教
<lb n="0158c12"/>云劫功德賊無過瞋恚華嚴云一念瞋起鄣百法
<lb n="0158c13"/>明門愚癡多者邪畫諸見撥無因果毀謗大乘應
<lb n="0158c14"/>一心存想觀音即得免離常念即正念體達煩惱
<lb n="0158c15"/>性無所有住貪瞋際即實際亡能所了念性本淨
<lb n="0158c16"/>即定慧也。</p>
<p id="pX31p0158c1605" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結饒益。</p>
<lb n="0158c17"/>
<p id="pX31p0158c1701">無盡意觀世音菩薩有如是等大威神力多所饒益
<lb n="0158c18"/>是故眾生常應心念。</p>
<lb n="0158c19"/>
<p id="pX31p0158c1901" rend="margin-left:1em">△三身機應二初明二求二初求男三初立願。</p>
<lb n="0158c20"/>
<p id="pX31p0158c2001">若有女人設欲求男。</p>
<lb n="0158c21"/>
<p id="pX31p0158c2101" rend="margin-left:1em">人願莫重於嗣續故得男續莫大焉女人從夫必
<lb n="0158c22"/>求生男。</p>
<p id="pX31p0158c2204" type="inline" rend="margin-left:1em">△二修行。</p>
<lb n="0158c23"/>
<p id="pX31p0158c2301">禮拜供養觀世音菩薩。</p>
<lb n="0158c24"/>
<p id="pX31p0158c2401" rend="margin-left:1em">△三生男德。</p>
<lb n="0159a01"/>
<p id="pX31p0159a0101">便生福德智慧之男。</p>
<lb n="0159a02"/>
<p id="pX31p0159a0201" rend="margin-left:1em">福則勢位高外慧則名聞博達若愚癡不善又何
<lb n="0159a03"/>益。</p>
<p id="pX31p0159a0302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二求女二初立願。</p>
<lb n="0159a04"/>
<p id="pX31p0159a0401">設欲求女。</p>
<lb n="0159a05"/>
<p id="pX31p0159a0501" rend="margin-left:1em">△二德業。</p>
<lb n="0159a06"/>
<p id="pX31p0159a0601">便生端正有相之女宿植德本眾人愛敬。</p>
<lb n="0159a07"/>
<p id="pX31p0159a0701" rend="margin-left:1em">端正有相者即是有端正之相而無惡邪之相此
<lb n="0159a08"/>則婦人之德早著也故人愛而敬之由宿世植德
<lb n="0159a09"/>本故。</p>
<p id="pX31p0159a0903" type="inline" rend="margin-left:1em">△二結不虗。</p>
<lb n="0159a10"/>
<p id="pX31p0159a1001">無盡意觀世音菩薩有如是力若有眾生恭敬禮拜
<lb n="0159a11"/>觀世音菩薩福不唐捐。</p>
<lb n="0159a12"/>
<p id="pX31p0159a1201" rend="margin-left:1em">菩薩如是神力若敬禮者皆獲福不至於虗棄也。</p>
<lb n="0159a13"/>
<p id="pX31p0159a1301" rend="margin-left:1em">△三勸持名答三初勸持。</p>
<lb n="0159a14"/>
<p id="pX31p0159a1401">是故眾生皆應受持觀世音菩薩名號。</p>
<lb n="0159a15"/>
<p id="pX31p0159a1501" rend="margin-left:1em">△二格量。</p>
<lb n="0159a16"/>
<p id="pX31p0159a1601">無盡意若有人受持六十二億恒河沙菩薩名字復
<lb n="0159a17"/>盡形供養飲食衣服臥具醫藥於汝意云何是善男
<lb n="0159a18"/>子善女人功德多不無盡意言甚多世尊佛言若復
<lb n="0159a19"/>有人受持觀世音菩薩名號乃至一時禮拜供養是
<lb n="0159a20"/>二人福正等無異於百千萬億劫不可窮盡。</p>
<lb n="0159a21"/>
<p id="pX31p0159a2101" rend="margin-left:1em">持名號多福田多時節多四事供多以格持一名
<lb n="0159a22"/>號少一時禮拜少與種子福田皆少而二人福正
<lb n="0159a23"/>等以佛眼稱量不增不減。</p>
<p id="pX31p0159a2311" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結歎。</p>
<lb n="0159a24"/>
<p id="pX31p0159a2401">無盡意受持觀世音菩薩名號得如是無量無邊福
<lb n="0159b01"/>德之利。</p>
<lb n="0159b02"/>
<p id="pX31p0159b0201" rend="margin-left:1em">一時稱名福不可盡大品云一華散空乃至畢苦
<lb n="0159b03"/>其福不盡。</p>
<p id="pX31p0159b0305" type="inline" rend="margin-left:1em">△第二番問答二初問三初問身。</p>
<lb n="0159b04"/>
<p id="pX31p0159b0401">無盡意菩薩白佛言世尊觀世音菩薩云何遊此娑
<lb n="0159b05"/>婆世界。</p>
<lb n="0159b06"/>
<p id="pX31p0159b0601" rend="margin-left:1em">前<anchor xml:id="begd1e44514"/>已<anchor xml:id="endd1e44514"/>問菩薩緣何得名佛答謂眾生三業顯機為
<lb n="0159b07"/>境菩薩法身靈智冥然為應以慈悲境智因緣和
<lb n="0159b08"/>合名觀世音今問云何遊此世界佛答以普門示
<lb n="0159b09"/>現三業應彼眾生冥機等十義初問遊此世界即
<lb n="0159b10"/>是身業應。</p>
<p id="pX31p0159b1005" type="inline" rend="margin-left:1em">△二問口。</p>
<lb n="0159b11"/>
<p id="pX31p0159b1101">云何而為眾生說法。</p>
<lb n="0159b12"/>
<p id="pX31p0159b1201" rend="margin-left:1em">次問說法即口業應也。</p>
<p id="pX31p0159b1210" type="inline" rend="margin-left:1em">△三問意。</p>
<lb n="0159b13"/>
<p id="pX31p0159b1301">方便之力其事云何。</p>
<lb n="0159b14"/>
<p id="pX31p0159b1401" rend="margin-left:1em">三問方便即意業應也此聖人之三業無謀而化
<lb n="0159b15"/>應一切也亦名三不失謂三輪不思議也亦名三
<lb n="0159b16"/>不護此明觀音住不思議圓音法門實不作意籌
<lb n="0159b17"/>量如明鏡隨對而現一時普應故言三業不護也
<lb n="0159b18"/>三不失者眾生根機有深淺觀音雖不作意逗機
<lb n="0159b19"/>而事理冥會高下宛符故言不失也三輪不思議
<lb n="0159b20"/>化至如現為佛身即示佛之心口乃至現執金剛
<lb n="0159b21"/>神亦示執金剛神心口普現色身而於法身智慧
<lb n="0159b22"/>無所損減淨名云善能分別諸法相於第一義而
<lb n="0159b23"/>不動此不思議化也。</p>
<p id="pX31p0159b2309" type="inline" rend="margin-left:1em">△二答三初別答八初聖身
<lb n="0159b24"/>三初佛身。</p>
<lb n="0159c01"/>
<p id="pX31p0159c0101">佛告無盡意菩薩善男子若有國土眾生應以佛身
<lb n="0159c02"/>得度者觀世音菩薩即現佛身而為說法。</p>
<lb n="0159c03"/>
<p id="pX31p0159c0301" rend="margin-left:1em">應以者答方便之力也當知意地觀機見其所宣
<lb n="0159c04"/>宜示何身為說何法隨以化之此答意業也現身
<lb n="0159c05"/>答身業說法答口業例下皆同然別答中凡三十
<lb n="0159c06"/>三身十九說法束為十法界身而文中缺二界何
<lb n="0159c07"/>也或曰觀音即菩薩身何須更現又無地獄界者
<lb n="0159c08"/>別釋雖無總答中則有文云以種種形遊諸國土
<lb n="0159c09"/>何得言無又請觀音云或遊戲地獄釋論云菩薩
<lb n="0159c10"/>化地獄多現佛身以此推之則十法界身具矣問
<lb n="0159c11"/>現佛身者是應是化答無而倐有者名化應同終
<lb n="0159c12"/>始者名應若法身是真佛非應化說法人也。</p>
<p id="pX31p0159c1218" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0159c13"/>緣覺身。</p>
<lb n="0159c14"/>
<p id="pX31p0159c1401">應以辟支佛身得度者即現辟支佛身而為說法。</p>
<lb n="0159c15"/>
<p id="pX31p0159c1501" rend="margin-left:1em">此如文殊二萬億劫作支佛化眾生。</p>
<p id="pX31p0159c1515" type="inline" rend="margin-left:1em">△三聲聞身。</p>
<lb n="0159c16"/>
<p id="pX31p0159c1601">應以聲聞身得度者即現聲聞身而為說法。</p>
<lb n="0159c17"/>
<p id="pX31p0159c1701" rend="margin-left:1em">或藏通兩教或隨五味轉內祕外現莊嚴四枯四
<lb n="0159c18"/>榮引導眾生。</p>
<p id="pX31p0159c1806" type="inline" rend="margin-left:1em">△二天身六初梵王身。</p>
<lb n="0159c19"/>
<p id="pX31p0159c1901">應以梵王身得度者即現梵王身而為說法。</p>
<lb n="0159c20"/>
<p id="pX31p0159c2001" rend="margin-left:1em">即色界天主名尸棄瓔珞明四禪皆有王此梵王
<lb n="0159c21"/>應是初禪猶有覺觀語言得為千界之主也觀音
<lb n="0159c22"/>修白色三昧不取故不隨禪生不捨故應為梵王
<lb n="0159c23"/>現身以權引實。</p>
<p id="pX31p0159c2307" type="inline" rend="margin-left:1em">△二帝釋身。</p>
<lb n="0159c24"/>
<p id="pX31p0159c2401">應以帝釋身得度者即現帝釋身而為說法。</p>
<lb n="0160a01"/>
<p id="pX31p0160a0101" rend="margin-left:1em">地居天主也具云釋迦提桓因陀羅此云能天帝
<lb n="0160a02"/>謂能與諸天作主者也觀音修難伏三昧現身以
<lb n="0160a03"/>權引實。</p>
<p id="pX31p0160a0304" type="inline" rend="margin-left:1em">△三自在天身。</p>
<lb n="0160a04"/>
<p id="pX31p0160a0401">應以自在天身得度者即現自在天身而為說法。</p>
<lb n="0160a05"/>
<p id="pX31p0160a0501" rend="margin-left:1em">是欲界頂名他化自在天假他所作以成<anchor xml:id="begd1e44691"/>己<anchor xml:id="endd1e44691"/>樂魔
<lb n="0160a06"/>王也觀音住赤色三昧應為魔王令魔界即佛界。</p>
<lb n="0160a07"/>
<p id="pX31p0160a0701" rend="margin-left:1em">△四大自在天身。</p>
<lb n="0160a08"/>
<p id="pX31p0160a0801">應以大自在天身得度者即現大自在天身而為說
<lb n="0160a09"/>法。</p>
<lb n="0160a10"/>
<p id="pX31p0160a1001" rend="margin-left:1em">即色界頂摩醯首羅也樓炭稱阿迦尼吒天華嚴
<lb n="0160a11"/>云色究竟釋論云騎白牛而有八臂三目是諸天
<lb n="0160a12"/>之將。</p>
<p id="pX31p0160a1203" type="inline" rend="margin-left:1em">△五天大將軍身。</p>
<lb n="0160a13"/>
<p id="pX31p0160a1301">應以天大將軍身得度者即現天大將軍身而為說
<lb n="0160a14"/>法。</p>
<lb n="0160a15"/>
<p id="pX31p0160a1501" rend="margin-left:1em">光明中即以散脂為大將大經云八健是天中力
<lb n="0160a16"/>士也釋論云鳩摩伽此云童子擎雞持鐸捉赤幡。</p>
<lb n="0160a17"/>
<p id="pX31p0160a1701" rend="margin-left:1em">△六毗沙門身。</p>
<lb n="0160a18"/>
<p id="pX31p0160a1801">應以毗沙門身得度者即現毗沙門身而為說法。</p>
<lb n="0160a19"/>
<p id="pX31p0160a1901" rend="margin-left:1em">此云多聞居須彌北面即護世四天王之一。</p>
<p id="pX31p0160a1918" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0160a20"/>人身五初小王身。</p>
<lb n="0160a21"/>
<p id="pX31p0160a2101">應以小王身得度者即現小王身而為說法。</p>
<lb n="0160a22"/>
<p id="pX31p0160a2201" rend="margin-left:1em">或云天王為大人王為小或云國有小大或是王
<lb n="0160a23"/>子。</p>
<p id="pX31p0160a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">△二長者身。</p>
<lb n="0160a24"/>
<p id="pX31p0160a2401">應以長者身得度者即現長者身而為說法。</p>
<lb n="0160b01"/>
<p id="pX31p0160b0101" rend="margin-left:1em">長者有長人之德十譬喻品<anchor xml:id="begd1e44781"/>已<anchor xml:id="endd1e44781"/>列其文。</p>
<p id="pX31p0160b0116" type="inline" rend="margin-left:1em">△三居士
<lb n="0160b02"/>身。</p>
<lb n="0160b03"/>
<p id="pX31p0160b0301">應以居士身得度者即現居士身而為說法。</p>
<lb n="0160b04"/>
<p id="pX31p0160b0401" rend="margin-left:1em">謂多財居業者也或曰居道居山居財之士。</p>
<p id="pX31p0160b0418" type="inline" rend="margin-left:1em">△四
<lb n="0160b05"/>宰官身。</p>
<lb n="0160b06"/>
<p id="pX31p0160b0601">應以宰官身得度者即現宰官身而為說法。</p>
<lb n="0160b07"/>
<p id="pX31p0160b0701" rend="margin-left:1em">宰主也官管也以主宰管領為義有勳業輔相王
<lb n="0160b08"/>者是也又郡邑長官皆稱宰官。</p>
<p id="pX31p0160b0813" type="inline" rend="margin-left:1em">△五婆羅門身。</p>
<lb n="0160b09"/>
<p id="pX31p0160b0901">應以婆羅門身得度者即現婆羅門身而為說法。</p>
<lb n="0160b10"/>
<p id="pX31p0160b1001" rend="margin-left:1em">此名淨行劫初種族即西域四姓之一林野自閑
<lb n="0160b11"/>隱逸肥遁竺乾仙人通稱也。</p>
<p id="pX31p0160b1112" type="inline" rend="margin-left:1em">△四四眾身四。</p>
<lb n="0160b12"/>
<p id="pX31p0160b1201">應以比丘比丘尼優婆塞優婆夷身得度者即現比
<lb n="0160b13"/>丘比丘尼優婆塞優婆夷身而為說法。</p>
<lb n="0160b14"/>
<p id="pX31p0160b1401" rend="margin-left:1em">比丘之義序品列眾<anchor xml:id="begd1e44847"/>已<anchor xml:id="endd1e44847"/>釋比丘尼即出家女也優
<lb n="0160b15"/>婆塞即近事男優婆夷即近事女謂受歸戒堪任
<lb n="0160b16"/>親近奉事出家二眾故也或翻清信男女等。</p>
<p id="pX31p0160b1618" type="inline" rend="margin-left:1em">△五
<lb n="0160b17"/>婦女身四。</p>
<lb n="0160b18"/>
<p id="pX31p0160b1801">應以長者居士宰官婆羅門婦女身得度者即現婦
<lb n="0160b19"/>女身而為說法。</p>
<lb n="0160b20"/>
<p id="pX31p0160b2001" rend="margin-left:1em">如上妙音品云於王後宮變為女身說法是也。</p>
<p id="pX31p0160b2019" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0160b21"/>六童男女身二。</p>
<lb n="0160b22"/>
<p id="pX31p0160b2201">應以童男童女身得度者即現童男童女身而為說
<lb n="0160b23"/>法。</p>
<lb n="0160b24"/>
<p id="pX31p0160b2401" rend="margin-left:1em">應法師云七八歲<anchor xml:id="begd1e44890"/>已<anchor xml:id="endd1e44890"/>上俱可名童子。</p>
<p id="pX31p0160b2415" type="inline" rend="margin-left:1em">△七八部身
<lb n="0160c01"/>八。</p>
<lb n="0160c02"/>
<p id="pX31p0160c0201">應以天龍夜叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺
<lb n="0160c03"/>羅伽人非人等身得度者即皆現之而為說法。</p>
<lb n="0160c04"/>
<p id="pX31p0160c0401" rend="margin-left:1em">上<anchor xml:id="begd1e44917"/>已<anchor xml:id="endd1e44917"/>釋大威德天竟今更舉者或是星宿掌人間
<lb n="0160c05"/>者也龍者是鱗蟲之長有四種一者守天宮殿二
<lb n="0160c06"/>者興雷致雨三者地龍開決江河者也四者伏藏
<lb n="0160c07"/>龍守護輪王寶藏者也夜叉此云捷疾鬼居海島
<lb n="0160c08"/>空中天上三處傳傳相持不得食人佛初成道及
<lb n="0160c09"/>轉法輪傳唱上至梵天即此鬼也乾闥婆者此云
<lb n="0160c10"/>香陰
(去聲)
帝釋樂神也居須彌南面金剛窟中阿修
<lb n="0160c11"/>羅者或有千頭二千手或萬頭二萬手或三頭六
<lb n="0160c12"/>手此云無酒神昔持不飲戒男醜女端在眾相山
<lb n="0160c13"/>中住或云在海底風輪持水如雲彼居其下迦樓
<lb n="0160c14"/>羅此云金翅鳥王如上<anchor xml:id="begd1e44948"/>已<anchor xml:id="endd1e44948"/>釋緊那羅者天帝絲竹
<lb n="0160c15"/>樂神委如上釋摩睺羅伽者什法師云是地龍肇
<lb n="0160c16"/>法師云是腹行大蟒人非人非向之緊那羅乃總
<lb n="0160c17"/>結八部各有所將之眾耳。</p>
<p id="pX31p0160c1711" type="inline" rend="margin-left:1em">△八執金剛身。</p>
<lb n="0160c18"/>
<p id="pX31p0160c1801">應以執金剛神得度者即現執金剛神而為說法。</p>
<lb n="0160c19"/>
<p id="pX31p0160c1901" rend="margin-left:1em">此金剛非八部數但手執此寶而護法也或言在
<lb n="0160c20"/>欲色天上教化諸天即大權神也。</p>
<p id="pX31p0160c2014" type="inline" rend="margin-left:1em">△二總答。</p>
<lb n="0160c21"/>
<p id="pX31p0160c2101">無盡意是觀世音菩薩成就如是功德以種種形遊
<lb n="0160c22"/>諸國土度脫眾生。</p>
<lb n="0160c23"/>
<p id="pX31p0160c2301" rend="margin-left:1em">橫徧十方豎通三土隨機應化非止三十三身。</p>
<p id="pX31p0160c2319" type="inline" rend="margin-left:1em">△
<lb n="0160c24"/>三勸供養二初勸供。</p>
<lb n="0161a01"/>
<p id="pX31p0161a0101">是故汝等應當一心供養觀世音菩薩是觀世音菩
<lb n="0161a02"/>薩摩訶薩於怖畏急難之中能施無畏是故此娑婆
<lb n="0161a03"/>世界皆號之為施無畏者。</p>
<lb n="0161a04"/>
<p id="pX31p0161a0401" rend="margin-left:1em">佛答前問是前總後別後勸持名以眾生仰荷冥
<lb n="0161a05"/>益但可持名字而<anchor xml:id="begd1e45016"/>已<anchor xml:id="endd1e45016"/>佛答後問是前別後總後勸
<lb n="0161a06"/>供養以眾生仰荷顯益見色聞聲故勸供養也菩
<lb n="0161a07"/>薩能施與眾生無畏眾生於畏得脫為作此字也。</p>
<lb n="0161a08"/>
<p id="pX31p0161a0801" rend="margin-left:1em">△二受旨六初奉命。</p>
<lb n="0161a09"/>
<p id="pX31p0161a0901">無盡意菩薩白佛言世尊我今當供養觀世音菩薩
<lb n="0161a10"/>即解頸眾寶珠瓔珞價直百千兩金而以與之作是
<lb n="0161a11"/>言仁者受此法施珍寶瓔珞。</p>
<lb n="0161a12"/>
<p id="pX31p0161a1201" rend="margin-left:1em">瓔珞經云初住是銅瓔珞乃至等覺是摩尼珠瓔
<lb n="0161a13"/>珞無盡意其位高而言價直百千兩金者語略也
<lb n="0161a14"/>約觀釋頸表中道一實之理以眾無著法門莊嚴
<lb n="0161a15"/>也解者表常捨行以願行功德至菩提不住不著
<lb n="0161a16"/>不依倚故言解也大集云戒定慧陀羅尼以為瓔
<lb n="0161a17"/>珞莊嚴法身百千是十萬表一地萬功德為十地
<lb n="0161a18"/>也法施以財通法也。</p>
<p id="pX31p0161a1809" type="inline" rend="margin-left:1em">△二不受。</p>
<lb n="0161a19"/>
<p id="pX31p0161a1901">時觀世音菩薩不肯受之。</p>
<lb n="0161a20"/>
<p id="pX31p0161a2001" rend="margin-left:1em">不受三昧廣大之用故無所受也。</p>
<p id="pX31p0161a2014" type="inline" rend="margin-left:1em">△三重奉。</p>
<lb n="0161a21"/>
<p id="pX31p0161a2101">無盡意復白觀世音菩薩言仁者愍我等故受此瓔
<lb n="0161a22"/>珞。</p>
<lb n="0161a23"/>
<p id="pX31p0161a2301" rend="margin-left:1em">我為四眾故施仁愍四眾應受以無所受而受之
<lb n="0161a24"/>也。</p>
<p id="pX31p0161a2402" type="inline" rend="margin-left:1em">△四佛勸。</p>
<lb n="0161b01"/>
<p id="pX31p0161b0101">爾時佛告觀世音菩薩當愍此無盡意菩薩及四眾
<lb n="0161b02"/>天龍夜叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽
<lb n="0161b03"/>人非人等故受是瓔珞。</p>
<lb n="0161b04"/>
<p id="pX31p0161b0401" rend="margin-left:1em">佛意云菩薩為物故應受施也。</p>
<p id="pX31p0161b0413" type="inline" rend="margin-left:1em">△五即受。</p>
<lb n="0161b05"/>
<p id="pX31p0161b0501">即時觀世音菩薩愍諸四眾及於天龍人非人等受
<lb n="0161b06"/>其瓔珞分作二分一分奉釋迦牟尼佛一分奉多寶
<lb n="0161b07"/>佛塔。</p>
<lb n="0161b08"/>
<p id="pX31p0161b0801" rend="margin-left:1em">奉二分表事理二因也奉二佛表二因趣二果也
<lb n="0161b09"/>當知理圓即法佛事圓即報佛也。</p>
<p id="pX31p0161b0914" type="inline" rend="margin-left:1em">△六結。</p>
<lb n="0161b10"/>
<p id="pX31p0161b1001">無盡意觀世音菩薩有如是自在神力遊於娑婆世
<lb n="0161b11"/>界。</p>
<lb n="0161b12"/>
<p id="pX31p0161b1201" rend="margin-left:1em">△偈頌三初雙頌二問二初歎德。</p>
<lb n="0161b13"/>
<p id="pX31p0161b1301">爾時無盡意菩薩以偈問曰。</p>
<lb n="0161b14"/>
<p id="pX31p0161b1401" rend="margin-left:1em">此偈是闍那崛多譯智者出時此偈未行故無所
<lb n="0161b15"/>解荊溪輔行中引還著於本人之文故慈雲分節
<lb n="0161b16"/>其文對於長行兩種問答宛如符契今依彼科消
<lb n="0161b17"/>文。</p>
<lb n="0161b18"/>
<p id="pX31p0161b1801">世尊妙相具。</p>
<lb n="0161b19"/>
<p id="pX31p0161b1901" rend="margin-left:1em">歎佛相德也。</p>
<p id="pX31p0161b1906" type="inline" rend="margin-left:1em">△二雙問二初含上二問。</p>
<lb n="0161b20"/>
<p id="pX31p0161b2001">我今重問彼。</p>
<lb n="0161b21"/>
<p id="pX31p0161b2101" rend="margin-left:1em">長行先問得名因緣次問三業遊化之相今重頌
<lb n="0161b22"/>此一句含兩意也。</p>
<p id="pX31p0161b2208" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別頌初問。</p>
<lb n="0161b23"/>
<p id="pX31p0161b2301">佛子何因緣名為觀世音。</p>
<lb n="0161b24"/>
<p id="pX31p0161b2401" rend="margin-left:1em">△二雙頌二答二初經家敘。</p>
<lb n="0161c01"/>
<p id="pX31p0161c0101">具足妙相尊偈答無盡意。</p>
<lb n="0161c02"/>
<p id="pX31p0161c0201" rend="margin-left:1em">此經家緝綴之語也。</p>
<p id="pX31p0161c0209" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌佛答二初總頌行願。</p>
<lb n="0161c03"/>
<p id="pX31p0161c0301">汝聽觀音行善應諸方所弘誓深如海歷劫不思議
<lb n="0161c04"/>侍多千億佛發大清淨願。</p>
<lb n="0161c05"/>
<p id="pX31p0161c0501" rend="margin-left:1em">觀音行即一心三觀智行令眾生得解脫也諸方
<lb n="0161c06"/>所即微塵剎土也弘誓即四弘願行行經劫時長
<lb n="0161c07"/>值多佛發淨願。</p>
<p id="pX31p0161c0707" type="inline" rend="margin-left:1em">△二別頌二答二初頌總答觀音
<lb n="0161c08"/>得名二初頌總答。</p>
<lb n="0161c09"/>
<p id="pX31p0161c0901">我為汝略說聞名及見身心念不空過能滅諸有苦。</p>
<lb n="0161c10"/>
<p id="pX31p0161c1001" rend="margin-left:1em">說即口業見身即身業心念即意業淨三業故能
<lb n="0161c11"/>滅諸有之苦。</p>
<p id="pX31p0161c1106" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌別答二初頌七難十二初火難。</p>
<lb n="0161c12"/>
<p id="pX31p0161c1201">假使興害意推落大火坑念彼觀音力火坑變成池。</p>
<lb n="0161c13"/>
<p id="pX31p0161c1301" rend="margin-left:1em">△二水難。</p>
<lb n="0161c14"/>
<p id="pX31p0161c1401">或漂流巨海龍魚諸鬼難念彼觀音力波浪不能沒。</p>
<lb n="0161c15"/>
<p id="pX31p0161c1501" rend="margin-left:1em">△三加頌墮須彌難。</p>
<lb n="0161c16"/>
<p id="pX31p0161c1601">或在須彌峰為人所推墮念彼觀音力如日虗空住。</p>
<lb n="0161c17"/>
<p id="pX31p0161c1701" rend="margin-left:1em">△四加頌墮金剛難。</p>
<lb n="0161c18"/>
<p id="pX31p0161c1801">或被惡人逐墮落金剛山念彼觀音力不能損一毛。</p>
<lb n="0161c19"/>
<p id="pX31p0161c1901" rend="margin-left:1em">△五超頌賊難。</p>
<lb n="0161c20"/>
<p id="pX31p0161c2001">或值怨賊繞各執刀加害念彼觀音力咸即起慈心。</p>
<lb n="0161c21"/>
<p id="pX31p0161c2101" rend="margin-left:1em">△六追頌刀杖難。</p>
<lb n="0161c22"/>
<p id="pX31p0161c2201">或遭王難苦臨刑欲壽終念彼觀音力刀尋段段壞。</p>
<lb n="0161c23"/>
<p id="pX31p0161c2301" rend="margin-left:1em">△七追頌枷鏁難。</p>
<lb n="0161c24"/>
<p id="pX31p0161c2401">或囚禁枷鏁手足被杻械念彼觀音力釋然得解脫。</p>
<lb n="0162a01"/>
<p id="pX31p0162a0101" rend="margin-left:1em">△八追頌呪毒難。</p>
<lb n="0162a02"/>
<p id="pX31p0162a0201">呪詛諸毒藥所欲害身者念彼觀音力還著於本人。</p>
<lb n="0162a03"/>
<p id="pX31p0162a0301" rend="margin-left:1em">△九追頌羅剎難。</p>
<lb n="0162a04"/>
<p id="pX31p0162a0401">或遇惡羅剎毒龍諸鬼等念彼觀音力時悉不敢害。</p>
<lb n="0162a05"/>
<p id="pX31p0162a0501" rend="margin-left:1em">△十加頌惡獸難。</p>
<lb n="0162a06"/>
<p id="pX31p0162a0601">若惡獸圍繞利牙爪可怖念彼觀音力疾走無邊方。</p>
<lb n="0162a07"/>
<p id="pX31p0162a0701" rend="margin-left:1em">△十一加頌毒蛇難。</p>
<lb n="0162a08"/>
<p id="pX31p0162a0801">蚖蛇及蝮蝎氣毒煙火然念彼觀音力尋聲自迴去。</p>
<lb n="0162a09"/>
<p id="pX31p0162a0901" rend="margin-left:1em">△十二加頌雷難。</p>
<lb n="0162a10"/>
<p id="pX31p0162a1001">雲雷鼓掣電降雹澍大雨念彼觀音力應時得消散。</p>
<lb n="0162a11"/>
<p id="pX31p0162a1101" rend="margin-left:1em">△二頌三毒二求。</p>
<lb n="0162a12"/>
<p id="pX31p0162a1201">眾生被困厄無量苦逼身觀音妙智力能救世間苦。</p>
<lb n="0162a13"/>
<p id="pX31p0162a1301" rend="margin-left:1em">眾生多於界內貪瞋邪見及界外三毒外無報得
<lb n="0162a14"/>男女內乏定慧法財致招二種生死故云無量苦
<lb n="0162a15"/>逼身也若能正助為機即感真身之應救於二種
<lb n="0162a16"/>世間之苦也。</p>
<p id="pX31p0162a1606" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌次答普門示現二初正頌示
<lb n="0162a17"/>現二初超頌總答。</p>
<lb n="0162a18"/>
<p id="pX31p0162a1801">具足神通力廣修智方便十方諸國土無剎不現身。</p>
<lb n="0162a19"/>
<p id="pX31p0162a1901" rend="margin-left:1em">此頌種種形遊諸國土也。</p>
<p id="pX31p0162a1911" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追頌別答三初身
<lb n="0162a20"/>業普應。</p>
<lb n="0162a21"/>
<p id="pX31p0162a2101">種種諸惡趣地獄鬼畜生生老病死苦以漸悉令滅。</p>
<lb n="0162a22"/>
<p id="pX31p0162a2201" rend="margin-left:1em">種種惡趣通於九界望佛皆名惡舉惡趣併及之
<lb n="0162a23"/>令滅苦得道耳。</p>
<p id="pX31p0162a2307" type="inline" rend="margin-left:1em">△二意業普觀二初本觀慈悲。</p>
<lb n="0162a24"/>
<p id="pX31p0162a2401">真觀清淨觀廣大智慧觀悲觀及慈觀常願常瞻仰。</p>
<lb n="0162b01"/>
<p id="pX31p0162b0101" rend="margin-left:1em">此五觀字皆去呼具明三觀及慈悲二觀真者空
<lb n="0162b02"/>觀也清淨假觀也假從空得無見思染即清淨也
<lb n="0162b03"/>廣大智慧中觀也雙遮雙照絕待絕對平等大慧
<lb n="0162b04"/>也三觀皆慈悲是觀如四無量心四禪禪即是觀
<lb n="0162b05"/>觀音以無緣慈悲觀眾生名慈悲觀也用三觀以
<lb n="0162b06"/>拔苦名悲觀用三觀以與樂名慈觀須常修常仰
<lb n="0162b07"/>斯觀也。</p>
<p id="pX31p0162b0704" type="inline" rend="margin-left:1em">△二智光徧照。</p>
<lb n="0162b08"/>
<p id="pX31p0162b0801">無垢清淨光慧日破諸闇能伏災風火普明照世間。</p>
<lb n="0162b09"/>
<p id="pX31p0162b0901" rend="margin-left:1em">智光徧照果上益物也無垢淨光照窮正理察彼
<lb n="0162b10"/>本源若其不破三毒諸暗二死火風何能普益二
<lb n="0162b11"/>種世間之機耶。</p>
<p id="pX31p0162b1107" type="inline" rend="margin-left:1em">△三口業普說二初頌二輪為化
<lb n="0162b12"/>之本。</p>
<lb n="0162b13"/>
<p id="pX31p0162b1301">悲體戒雷震慈意妙大雲。</p>
<lb n="0162b14"/>
<p id="pX31p0162b1401" rend="margin-left:1em">法身為悲體先用戒德以警人如天震雷物無不
<lb n="0162b15"/>肅慈意大雲者以慈為雲無緣而被物無不覆如
<lb n="0162b16"/>彼大雲二輪既施如可授法而澍甘露即口轉說
<lb n="0162b17"/>法也。</p>
<p id="pX31p0162b1703" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌口輪說法。</p>
<lb n="0162b18"/>
<p id="pX31p0162b1801">澍甘露法雨滅除煩惱焰。</p>
<lb n="0162b19"/>
<p id="pX31p0162b1901" rend="margin-left:1em">甘露者天台云諸天不死之神藥所宣至理解必
<lb n="0162b20"/>無生無生即不死故澍法雨甘露羣生受苦三惑
<lb n="0162b21"/>焰消以茲三普為入道門故當別頌普門也。</p>
<p id="pX31p0162b2118" type="inline" rend="margin-left:1em">△二
<lb n="0162b22"/>加頌顯機。</p>
<lb n="0162b23"/>
<p id="pX31p0162b2301">諍訟經官處怖畏軍陣中念彼觀音力眾怨悉退散。</p>
<lb n="0162b24"/>
<p id="pX31p0162b2401" rend="margin-left:1em">昔沙門道<g ref="CB04742"/>為賊圍<g ref="CB04742"/>與弟子共稱名俄頃黑雲
<lb n="0162c01"/>中有金甲神於是賊走免害。</p>
<p id="pX31p0162c0112" type="inline" rend="margin-left:1em">△三雙頌二勸二初
<lb n="0162c02"/>勸受持二初明智境勸常念。</p>
<lb n="0162c03"/>
<p id="pX31p0162c0301">妙音觀世音梵音海潮音勝彼世間音是故須常念。</p>
<lb n="0162c04"/>
<p id="pX31p0162c0401" rend="margin-left:1em">眾生稱唱之音菩薩妙智觀故皆成妙境三智照
<lb n="0162c05"/>故音成三境雙遮空有即成妙音雙照空有即成
<lb n="0162c06"/>二世間音此二音中智境也梵音者是慈悲喜捨
<lb n="0162c07"/>四觀照之即成俗諦海潮音者稱俗照機若熟若
<lb n="0162c08"/>脫時節不差此二音假智境也勝彼世間音者畢
<lb n="0162c09"/>竟空智出九界情照眾生音超二世間此一音即
<lb n="0162c10"/>空智境也言雖次第觀在一心智外無音音外無
<lb n="0162c11"/>智境智冥一思慮頓忘是故須常念即勸持義也
<lb n="0162c12"/>此音聲雖是眾生口業所稱以彼聖人三智照我
<lb n="0162c13"/>三諦即是三身也故勸進行者念此三身言常念
<lb n="0162c14"/>即正念也。</p>
<p id="pX31p0162c1405" type="inline" rend="margin-left:1em">△二明感應勸勿疑。</p>
<lb n="0162c15"/>
<p id="pX31p0162c1501">念念勿生疑觀世音淨聖於苦惱死厄能為作依怙。</p>
<lb n="0162c16"/>
<p id="pX31p0162c1601" rend="margin-left:1em">此明感應難測以止疑也上文先舉境智次勸常
<lb n="0162c17"/>念今先勸勿疑次陳感應葢互顯念念相續之謂
<lb n="0162c18"/>也念彼觀音深妙智境也雖達常住未免遷流即
<lb n="0162c19"/>於遷流照常境智是念念不離觀音此如天台示
<lb n="0162c20"/>眾云實心契實境實緣次第生實實迭相注自然
<lb n="0162c21"/>入實理然實緣者剎那念也次第而起一一皆是
<lb n="0162c22"/>實觀之緣如是念唯恐生疑疑兕生則理境鄣縱
<lb n="0162c23"/>求之未應須信淨聖冥資功不虗棄如父母可依
<lb n="0162c24"/>怙念念受持必彰感應耳。</p>
<p id="pX31p0162c2411" type="inline" rend="margin-left:1em">△二頌勸供養。</p>
<lb n="0163a01"/>
<p id="pX31p0163a0101">具一切功德慈眼視眾生福聚海無量是故應頂禮。</p>
<lb n="0163a02"/>
<p id="pX31p0163a0201" rend="margin-left:1em">△二聞品功德二初持地歎功德。</p>
<lb n="0163a03"/>
<p id="pX31p0163a0301">爾時持地菩薩即從座起前白佛言世尊若有眾生
<lb n="0163a04"/>聞是觀世音菩薩品自在之業普門示現神通力者
<lb n="0163a05"/>當知是人功德不少。</p>
<lb n="0163a06"/>
<p id="pX31p0163a0601" rend="margin-left:1em">△二聞品獲益。</p>
<lb n="0163a07"/>
<p id="pX31p0163a0701">佛說是普門品時眾中八萬四千眾生皆發無等等
<lb n="0163a08"/>阿耨多羅三藐三菩提心。</p>
<lb n="0163a09"/>
<p id="pX31p0163a0901" rend="margin-left:1em">荊溪云以八教判方應今經也聞是觀世音者是
<lb n="0163a10"/>聞向來冥益一段問也普門品是聞顯益一段答
<lb n="0163a11"/>也自在業者若凡夫之業為愛所潤有漏因緣不
<lb n="0163a12"/>得自在觀音為調十法界示此三業慈悲力潤隨
<lb n="0163a13"/>感受生不為煩惱之所惑累故言自在業也聞者
<lb n="0163a14"/>能得觀行真似微妙功德故云不少也八萬四千
<lb n="0163a15"/>眾生發無等等心者約心中八萬四千塵勞門為
<lb n="0163a16"/>如來種發實相心等於八萬四千法門也無等等
<lb n="0163a17"/>者二乘雖出三界猶有上法非無等佛是極地以
<lb n="0163a18"/>發求佛心故無等等則等於佛也經云發心畢竟
<lb n="0163a19"/>二不別如是二心前心難今發初心等後心故言
<lb n="0163a20"/>無等等於後心名無等等即四悉檀意明發心也
<lb n="0163a21"/>當知發心有三一名字發即五品弟子二相似發
<lb n="0163a22"/>即六根清淨三分真發即初住以上名真發心者
<lb n="0163a23"/>也。</p>
<p id="pX31p0163a2302" type="inline" rend="margin-left:1em">○私謂此一品正文純是慈悲拔苦與樂至受
<lb n="0163a24"/>供養分奉釋迦多寶方顯在法華流通段一切菩
<lb n="0163b01"/>薩皆慈悲而觀音普門示現神通自在能以無畏
<lb n="0163b02"/>施眾生者稱名感應慈悲尤為顯著世人靡不先
<lb n="0163b03"/>讀此品而後讀法華全部故特分印廣行。</p>
<lb n="0163b04"/>
<p id="pX31p0163b0401" rend="margin-left:1em">△三陀羅尼品明惡世弘經呪護二初品目。</p>
<lb n="0163b05"/>
<p id="pX31p0163b0501">妙法蓮華經陀羅尼品第二十六
(正經曰總持品)
</p>
<lb n="0163b06"/>
<p id="pX31p0163b0601" rend="margin-left:1em">陀羅尼此翻總持總持惡不起善不失
(世界)
又翻能
<lb n="0163b07"/>遮能持能持善遮惡故也
(為人對治)
又遮二邊之惡持
<lb n="0163b08"/>中道之善
(第一義)
眾經開遮所用不同或專用治病
<lb n="0163b09"/>如那達居士或專護法如此文或專用滅罪如方
<lb n="0163b10"/>等陀羅尼或通用治病滅罪護經如請觀音消伏
<lb n="0163b11"/>毒害陀羅尼或大明呪無上明呪無等等明呪則
<lb n="0163b12"/>非治病非滅罪非護經若通方者亦應兼之若別
<lb n="0163b13"/>論者幸須依經勿乖教也。</p>
<p id="pX31p0163b1311" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文四初問持經
<lb n="0163b14"/>功德。</p>
<lb n="0163b15"/>
<p id="pX31p0163b1501">爾時藥王菩薩即從座起偏袒右肩合掌向佛而白
<lb n="0163b16"/>佛言世尊若善男子善女人有能受持法華經者若
<lb n="0163b17"/>讀誦通利若書寫經卷得幾所福。</p>
<lb n="0163b18"/>
<p id="pX31p0163b1801" rend="margin-left:1em">△二答功德甚多四初立格量本。</p>
<lb n="0163b19"/>
<p id="pX31p0163b1901">佛告藥王若有善男子善女人供養八百萬億那由
<lb n="0163b20"/>他恒河沙等諸佛。</p>
<lb n="0163b21"/>
<p id="pX31p0163b2101" rend="margin-left:1em">△二舉問多否。</p>
<lb n="0163b22"/>
<p id="pX31p0163b2201">於汝意云何其所得福寧為多不。</p>
<lb n="0163b23"/>
<p id="pX31p0163b2301" rend="margin-left:1em">△三實答甚多。</p>
<lb n="0163b24"/>
<p id="pX31p0163b2401">甚多世尊。</p>
<lb n="0163c01"/>
<p id="pX31p0163c0101" rend="margin-left:1em">△四格出功德。</p>
<lb n="0163c02"/>
<p id="pX31p0163c0201">佛言若善男子善女人能於是經乃至受持一四句
<lb n="0163c03"/>偈讀誦解義如說修行功德甚多。</p>
<lb n="0163c04"/>
<p id="pX31p0163c0401" rend="margin-left:1em">△三請以呪守護五初藥王四初請。</p>
<lb n="0163c05"/>
<p id="pX31p0163c0501">爾時藥王菩薩白佛言世尊我今當與說法者陀羅
<lb n="0163c06"/>尼呪以守護之。</p>
<lb n="0163c07"/>
<p id="pX31p0163c0701" rend="margin-left:1em">△二說。</p>
<lb n="0163c08"/>
<p id="pX31p0163c0801">即說呪曰。</p>
<lb n="0163c09"/>
<p id="pX31p0163c0901" type="dharani">安爾
(一)
曼爾
(二)
摩禰
(三)
摩摩禰
(四)
旨隷
(五)
遮棃弟
(六)
<lb n="0163c10"/>賖咩
(彌夜切)

(七)
賖履
(罔雉切)
多瑋
(八)
羶
(輸千切)
帝
(九)
目帝
(十)
目
<lb n="0163c11"/>多履
(十一)
娑履
(十二)
阿瑋娑履
(十三)
桑履
(十四)
娑履
(十五)
叉裔
(十六)
<lb n="0163c12"/>
(音曳)
阿叉裔
(十七)
阿耆膩
(十八)
羶帝
(十九)
賖履
(二十)
陀羅尼
(二十一)
<lb n="0163c13"/>阿盧伽婆娑
(蘇奈切)
簱蔗毗叉膩
(二十二)
禰毗剃
(二十三)
阿
<lb n="0163c14"/>便哆
(都餓切)
邏
(郎佐切)
禰履剃
(二十四)
阿亶
(多罕切)
哆波<g ref="CB00618"/>輸
<lb n="0163c15"/>地
(途賣切)

(二十五)
歐究<g ref="CB00618"/>
(二十六)
牟究<g ref="CB00618"/>
(二十七)
阿羅<g ref="CB00618"/>
(二十八)
波
<lb n="0163c16"/>羅<g ref="CB00618"/>
(二十九)
首迦差
(初几切)

(三十)
阿三磨三履
(三十一)
佛陀毗
<lb n="0163c17"/>吉利袠
(音姪)
帝
(三十二)
達磨波利差
(猜離切)
帝
(三十三)
僧伽涅
<lb n="0163c18"/>瞿沙禰
(三十四)
婆舍婆舍輸地
(三十五)
曼哆邏
(三十六)
曼哆
<lb n="0163c19"/>邏叉夜多
(三十七)
郵樓哆
(三十八)
郵樓多憍舍略
(力者來加二切)
<lb n="0163c20"/>
(三十九)
惡叉邏
(四十)
惡叉冶多冶
(四十一)
阿婆盧
(四十二)
阿摩
<lb n="0163c21"/>若
(荏蔗切)
那多夜
(四十三)
</p>
<lb n="0163c22"/>
<p id="pX31p0163c2201" rend="margin-left:1em">△三歎。</p>
<lb n="0163c23"/>
<p id="pX31p0163c2301">世尊是陀羅尼神呪六十二億恒河沙等諸佛所說
<lb n="0163c24"/>若有侵毀此法師者則為侵毀是諸佛<anchor xml:id="begd1e46066"/>已<anchor xml:id="endd1e46066"/>。</p>
<lb n="0164a01"/>
<p id="pX31p0164a0101" rend="margin-left:1em">△四印。</p>
<lb n="0164a02"/>
<p id="pX31p0164a0201">時釋迦牟尼佛讚藥王菩薩言善哉善哉藥王汝愍
<lb n="0164a03"/>念擁護此法師故說是陀羅尼於諸眾生多所饒
<lb n="0164a04"/>益。</p>
<lb n="0164a05"/>
<p id="pX31p0164a0501" rend="margin-left:1em">△二勇施三初請。</p>
<lb n="0164a06"/>
<p id="pX31p0164a0601">爾時勇施菩薩白佛言世尊我亦為擁護讀誦受持
<lb n="0164a07"/>法華經者說陀羅尼若此法師得是陀羅尼若夜叉
<lb n="0164a08"/>若羅剎若富單那若吉蔗若鳩槃荼若餓鬼等伺求
<lb n="0164a09"/>其短無能得便。</p>
<lb n="0164a10"/>
<p id="pX31p0164a1001" rend="margin-left:1em">富單那此云臭餓鬼主熱病鬼也吉蔗或名吉遮
<lb n="0164a11"/>此云所作即起尸鬼也若人若夜叉俱有此鬼鳩
<lb n="0164a12"/>槃荼亦俱槃荼此云甕形舊云冬瓜此鬼陰如冬
<lb n="0164a13"/>瓜行置肩上坐便踞之即是魘魅鬼也。</p>
<p id="pX31p0164a1316" type="inline" rend="margin-left:1em">△二說。</p>
<lb n="0164a14"/>
<p id="pX31p0164a1401">即於佛前而說呪曰。</p>
<lb n="0164a15"/>
<p id="pX31p0164a1501" type="dharani">痤
(誓螺切)
<g ref="CB00618"/>
(一)
摩訶痤<g ref="CB00618"/>
(二)
郁枳
(音紙)

(三)
目枳
(四)
阿<g ref="CB00618"/>
(五)
<lb n="0164a16"/>阿羅婆弟
(六)
涅<g ref="CB00618"/>弟
(七)
涅<g ref="CB00618"/>多婆弟
(八)
伊緻
(猪里切)
柅
<lb n="0164a17"/>
(女紙切)

(九)
韋緻柅
(十)
於緻柅
(十一)
涅<g ref="CB00618"/>墀柅
(十二)
涅犁墀婆底
<lb n="0164a18"/>
(十三)
</p>
<lb n="0164a19"/>
<p id="pX31p0164a1901" rend="margin-left:1em">△三歎。</p>
<lb n="0164a20"/>
<p id="pX31p0164a2001">世尊是陀羅尼神呪恒河沙等諸佛所說亦皆隨喜
<lb n="0164a21"/>若有侵毀此法師者則為侵毀是諸佛<anchor xml:id="begd1e46208"/>已<anchor xml:id="endd1e46208"/>。</p>
<lb n="0164a22"/>
<p id="pX31p0164a2201" rend="margin-left:1em">△三多聞三初請。</p>
<lb n="0164a23"/>
<p id="pX31p0164a2301">爾時毗沙門天王護世者白佛言世尊我亦為愍念
<lb n="0164a24"/>眾生擁護此法師故說是陀羅尼。</p>
<lb n="0164b01"/>
<p id="pX31p0164b0101" rend="margin-left:1em">大論云毗沙門此云多聞福德之名聞四方故居
<lb n="0164b02"/>半須彌北水精埵主夜叉羅剎。</p>
<p id="pX31p0164b0213" type="inline" rend="margin-left:1em">△二說。</p>
<lb n="0164b03"/>
<p id="pX31p0164b0301">即說呪曰。</p>
<lb n="0164b04"/>
<p id="pX31p0164b0401" type="dharani">阿棃
(一)
那棃
(二)
免那棃
(三)
阿那盧
(四)
那履
(五)
拘那履
<lb n="0164b05"/>
(六)
</p>
<lb n="0164b06"/>
<p id="pX31p0164b0601" rend="margin-left:1em">△三歎。</p>
<lb n="0164b07"/>
<p id="pX31p0164b0701">世尊以是神呪擁護法師我亦自當擁護持是經者
<lb n="0164b08"/>令百由旬內無諸衰患。</p>
<lb n="0164b09"/>
<p id="pX31p0164b0901" rend="margin-left:1em">△四持國三初請。</p>
<lb n="0164b10"/>
<p id="pX31p0164b1001">爾時持國天王在此會中與千萬億那由他乾闥婆
<lb n="0164b11"/>眾恭敬圍繞前詣佛所合掌白佛言世尊我亦以陀
<lb n="0164b12"/>羅尼神呪擁護持法華經者。</p>
<lb n="0164b13"/>
<p id="pX31p0164b1301" rend="margin-left:1em">梵語提頭賴吒亦云提多羅吒此云持國又翻安
<lb n="0164b14"/>民以能護持國土等故。</p>
<p id="pX31p0164b1410" type="inline" rend="margin-left:1em">△二說。</p>
<lb n="0164b15"/>
<p id="pX31p0164b1501">即說呪曰。</p>
<lb n="0164b16"/>
<p id="pX31p0164b1601" type="dharani">阿伽禰
(一)
伽禰
(二)
瞿利
(三)
乾
(音虔)
陀利
(四)
旃陀利
(五)
摩
<lb n="0164b17"/>蹬
(音鄧)
耆
(六)
常求利
(七)
浮樓莎柅
(八)
頞
(音暹)
底
(九)
</p>
<lb n="0164b18"/>
<p id="pX31p0164b1801" rend="margin-left:1em">△三歎。</p>
<lb n="0164b19"/>
<p id="pX31p0164b1901">世尊是陀羅尼神呪四十二億諸佛所說若有侵毀
<lb n="0164b20"/>此法師者則為侵毀是諸佛<anchor xml:id="begd1e46377"/>已<anchor xml:id="endd1e46377"/>。</p>
<lb n="0164b21"/>
<p id="pX31p0164b2101" rend="margin-left:1em">五十女五初列名。</p>
<lb n="0164b22"/>
<p id="pX31p0164b2201">爾時有羅剎女等一名藍婆二名毗藍婆三名曲齒
<lb n="0164b23"/>四名華齒五名黑齒六名多髮七名無厭足八名持
<lb n="0164b24"/>瓔珞九名皐帝十名奪一切眾生精氣是十羅剎女
<lb n="0164c01"/>與鬼子母并其子及眷屬俱詣佛所。</p>
<lb n="0164c02"/>
<p id="pX31p0164c0201" rend="margin-left:1em">△二請說。</p>
<lb n="0164c03"/>
<p id="pX31p0164c0301">同聲白佛言世尊我等亦欲擁護讀誦受持法華經
<lb n="0164c04"/>者除其衰患若有伺求法師短者令不得便即於佛
<lb n="0164c05"/>前而說呪曰。</p>
<lb n="0164c06"/>
<p id="pX31p0164c0601" type="dharani">伊提履
(一)
伊提泯
(二)
伊提履
(三)
阿提履
(四)
伊提履
(五)
<lb n="0164c07"/>泥履
(六)
泥履
(七)
泥履
(八)
泥履
(九)
泥覆
(十)
樓醯
(呼難切)

(十一)
<lb n="0164c08"/>樓醯
(十二)
樓醯
(十三)
樓醯
(十四)
多醯
(十五)
多醯
(十六)
多醯
(十七)
兜醯
<lb n="0164c09"/>
(十八)
免醯
(十九)
</p>
<lb n="0164c10"/>
<p id="pX31p0164c1001" rend="margin-left:1em">△三歎功。</p>
<lb n="0164c11"/>
<p id="pX31p0164c1101">寧上我頭上莫惱於法師若夜叉若羅剎若餓鬼若
<lb n="0164c12"/>富單那若吉蔗若毗陀羅若犍駄若烏摩勒伽若阿
<lb n="0164c13"/>䟦摩羅若夜叉吉蔗若人吉蔗若熱病若一日若二
<lb n="0164c14"/>日若三日若四日若至七日若常熱病若男形若女
<lb n="0164c15"/>形若童男形若童女形乃至夢中亦復莫惱即於佛
<lb n="0164c16"/>前而說偈言。</p>
<lb n="0164c17"/>
<p id="pX31p0164c1701">若不順我呪惱亂說法者頭破作七分如阿棃樹杖
<lb n="0164c18"/>如殺父母罪亦如壓油殃斗秤欺誑人調達破僧罪
<lb n="0164c19"/>犯此法師者當獲如是殃。</p>
<lb n="0164c20"/>
<p id="pX31p0164c2001" rend="margin-left:1em">△四誓護。</p>
<lb n="0164c21"/>
<p id="pX31p0164c2101">諸羅剎女說此偈<anchor xml:id="begd1e46537"/>已<anchor xml:id="endd1e46537"/>白佛言世尊我等亦當身自擁
<lb n="0164c22"/>護受持讀誦修行是經者令得安穩離諸衰患消眾
<lb n="0164c23"/>毒藥。</p>
<lb n="0164c24"/>
<p id="pX31p0164c2401" rend="margin-left:1em">△五印可。</p>
<lb n="0165a01"/>
<p id="pX31p0165a0101">佛告諸羅剎女善哉善哉汝等但能擁護受持法華
<lb n="0165a02"/>名者福不可量何況擁護具足受持供養經卷華香
<lb n="0165a03"/>瓔珞抹香塗香燒香幡葢伎樂然種種燈酥燈油燈
<lb n="0165a04"/>諸香油燈蘇摩那華油燈薝蔔華油燈婆師迦華油
<lb n="0165a05"/>燈優鉢羅華油燈如是等百千種供養者皐帝汝等
<lb n="0165a06"/>及眷屬應當擁護如是法師。</p>
<lb n="0165a07"/>
<p id="pX31p0165a0701" rend="margin-left:1em">△四聞品獲利益。</p>
<lb n="0165a08"/>
<p id="pX31p0165a0801">說是陀羅尼品時六萬八千人得無生法忍。</p>
<lb n="0165a09"/>
<p id="pX31p0165a0901" rend="margin-left:1em">△四妙莊嚴王本事品明以人護二初品目。</p>
<lb n="0165a10"/>
<p id="pX31p0165a1001">妙法蓮華經妙莊嚴王本事品第二十七
(正經曰往世淨復淨
<lb n="0165a11"/>王品)
</p>
<lb n="0165a12"/>
<p id="pX31p0165a1201" rend="margin-left:1em">此因緣出他經昔佛末法有四比丘於法華經極
<lb n="0165a13"/>生殷重雖卷舒祕教甘露未沾日夜翹誠晷刻無
<lb n="0165a14"/>忘歎云苟非其人乎地非其處乎世間紛愀靜散
<lb n="0165a15"/>相乖直爾求閑尚須厭棄況崇道乎於是結契山
<lb n="0165a16"/>林志欣佛慧幽居日積衣粮單罄有待多煩無時
<lb n="0165a17"/>不乏一䬸喀喀廢萬里之行十旬九飯屈雲霄之
<lb n="0165a18"/>志可得言哉其一人云吾等四窮尚不存身法當
<lb n="0165a19"/>安寄君三人者但以命奉道莫慮朝中我一人者
<lb n="0165a20"/>捨此身力誓給所須於是振錫門閭以求供繼自
<lb n="0165a21"/>春至冬周而復始如僕奉大家甘苦無喜慍三人
<lb n="0165a22"/>得展其誠功圓事辦一世之益當無量生其一人
<lb n="0165a23"/>者數涉人間屢逢聲色坏器未火難可護持偶逢
<lb n="0165a24"/>王出車馬駢闐旌旗噏赫生心動念愛彼光榮功
<lb n="0165b01"/>德熏修隨念受報人中天上常得為王福雖不貲
<lb n="0165b02"/>亦有限也三人得道會而議云我免籠樊功由此
<lb n="0165b03"/>王其耽果報增長有為從此死<anchor xml:id="begd1e46650"/>已<anchor xml:id="endd1e46650"/>不復為王方沈
<lb n="0165b04"/>火坑良難可救幸其未苦正可開化其一人云此
<lb n="0165b05"/>王著欲而復邪見若非愛鈎無由可拔一人可為
<lb n="0165b06"/>端正婦二作聰明兒兒婦之言必當從順如宜設
<lb n="0165b07"/>化果獲改邪昔時婦者今光照莊嚴相菩薩是即
<lb n="0165b08"/>妙音也昔二子者今藥王藥上二菩薩是昔時王
<lb n="0165b09"/>者今華德菩薩是所以白毫東召升紫臺而西引
<lb n="0165b10"/>神呪護經使流通而大益說四聖之前緣故名妙
<lb n="0165b11"/>莊嚴王本事品
(世界)
又妙莊嚴者妙法功德莊嚴諸
<lb n="0165b12"/>根也
(為人)
此王往日於妙法有緣道薰時熟諸相應
<lb n="0165b13"/>淨
(對治)
生雖未獲其理必臻靈瑞感通嘉名早立例
<lb n="0165b14"/>如善吉雖未無諍<anchor xml:id="begd1e46694"/>已<anchor xml:id="endd1e46694"/>號空生故下文云得清淨功
<lb n="0165b15"/>德莊嚴三昧以是義故名妙莊嚴王也
(第一義)
前品
<lb n="0165b16"/>說呪護今品說人護人護尚爾況護彌良普勸流
<lb n="0165b17"/>通也。</p>
<p id="pX31p0165b1703" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文六初總明事本。</p>
<lb n="0165b18"/>
<p id="pX31p0165b1801">爾時佛告諸大眾乃往古世過無量無邊不可思議
<lb n="0165b19"/>阿僧祇劫有佛名雲雷音宿王華智多陀阿伽度阿
<lb n="0165b20"/>羅訶三藐三佛陀國名光明莊嚴劫名喜見。</p>
<lb n="0165b21"/>
<p id="pX31p0165b2101" rend="margin-left:1em">△二雙標能所。</p>
<lb n="0165b22"/>
<p id="pX31p0165b2201">彼佛法中有王名妙莊嚴其王夫人名曰淨德有二
<lb n="0165b23"/>子一名淨藏二名淨眼是二子有大神力福德智慧
<lb n="0165b24"/>久修菩薩所行之道所謂檀波羅蜜尸羅波羅蜜羼
<lb n="0165c01"/>提波羅蜜毗離耶波羅蜜禪波羅蜜般若波羅蜜方
<lb n="0165c02"/>便波羅蜜慈悲喜捨乃至三十七品助道法皆悉明
<lb n="0165c03"/>了通達又得菩薩淨三昧日星宿三昧淨光三昧淨
<lb n="0165c04"/>色三昧淨照明三昧長莊嚴三昧大威德藏三昧於
<lb n="0165c05"/>此三昧亦悉通達。</p>
<lb n="0165c06"/>
<p id="pX31p0165c0601" rend="margin-left:1em">科為標能所者一人是所化三人是能化俱出其
<lb n="0165c07"/>名別顯二子福慧六度四等餘經指此為十波羅
<lb n="0165c08"/>蜜橫法門也三十七助道竪法門也餘經以三十
<lb n="0165c09"/>七道品為正道九想十想不淨觀等行行為助道
<lb n="0165c10"/>今經指十度為正道呼三十七品是助道也禪度
<lb n="0165c11"/>中具有三昧道品中唯四念處屬慧四正勤屬精
<lb n="0165c12"/>進餘五科內皆有定名定即三昧也更標七種三
<lb n="0165c13"/>昧者當知隨用立名其理不異耳。</p>
<p id="pX31p0165c1314" type="inline" rend="margin-left:1em">△三能化方便
<lb n="0165c14"/>三初時至。</p>
<lb n="0165c15"/>
<p id="pX31p0165c1501">爾時彼佛欲引導妙莊嚴王及愍念眾生故說是法
<lb n="0165c16"/>華經。</p>
<lb n="0165c17"/>
<p id="pX31p0165c1701" rend="margin-left:1em">彼佛出世常宣正法於王緣弱則非其時若說法
<lb n="0165c18"/>華則其時矣故云引導等也。</p>
<p id="pX31p0165c1812" type="inline" rend="margin-left:1em">△二論議四初二子
<lb n="0165c19"/>白母時至。</p>
<lb n="0165c20"/>
<p id="pX31p0165c2001">時淨藏淨眼二子到其母所合十指爪掌白言願母
<lb n="0165c21"/>往詣雲雷音宿王華智佛所我等亦當侍從親近供
<lb n="0165c22"/>養禮拜所以者何此佛於一切天人眾中說法華經
<lb n="0165c23"/>宜應聽受。</p>
<lb n="0165c24"/>
<p id="pX31p0165c2401" rend="margin-left:1em">先白母者父邪母正故先白母共設化方若據其
<lb n="0166a01"/>本母子元知今約化儀機熟應發鎚碪相扣物器
<lb n="0166a02"/>方成是故云白若附世情則母慈先白若就法釋
<lb n="0166a03"/>利佗之本慈復居先是故白母。</p>
<p id="pX31p0166a0313" type="inline" rend="margin-left:1em">△二母讓令其化
<lb n="0166a04"/>父。</p>
<lb n="0166a05"/>
<p id="pX31p0166a0501">母告子言汝父信受外道深著婆羅門法汝等應往
<lb n="0166a06"/>白父與共俱去。</p>
<lb n="0166a07"/>
<p id="pX31p0166a0701" rend="margin-left:1em">△三子怨生邪見家。</p>
<lb n="0166a08"/>
<p id="pX31p0166a0801">淨藏淨眼合十指爪掌白母我等是法王子而生此
<lb n="0166a09"/>邪見家。</p>
<lb n="0166a10"/>
<p id="pX31p0166a1001" rend="margin-left:1em">△四母責令憂念父。</p>
<lb n="0166a11"/>
<p id="pX31p0166a1101">母告子言汝等當憂念汝父為現神變若得見者心
<lb n="0166a12"/>必清淨或聽我等往至佛所。</p>
<lb n="0166a13"/>
<p id="pX31p0166a1301" rend="margin-left:1em">△三現化。</p>
<lb n="0166a14"/>
<p id="pX31p0166a1401">於是二子念其父故踴在虗空高七多羅樹現種種
<lb n="0166a15"/>神變於虗空中行住坐臥身上出水身下出火身下
<lb n="0166a16"/>出水身上出火或現大身滿虗空中而復現小小復
<lb n="0166a17"/>現大於空中滅忽然在地入地如水履水如地現如
<lb n="0166a18"/>此等種種神變令其父王心淨信解。</p>
<lb n="0166a19"/>
<p id="pX31p0166a1901" rend="margin-left:1em">現化應十八變一右脇出水二左脇出火三左出
<lb n="0166a20"/>水四右出火身上下各出水火為四并前為八九
<lb n="0166a21"/>履水如地十履地如水十一從空中沒而復在地
<lb n="0166a22"/>十二從地沒而復升空又於空中行住坐臥為四
<lb n="0166a23"/>兼上十二成十六現大身滿虗空成十七大復現
<lb n="0166a24"/>小成十八變也。</p>
<p id="pX31p0166a2407" type="inline" rend="margin-left:1em">△四所化得益十初信子伏師。</p>
<lb n="0166b01"/>
<p id="pX31p0166b0101">時父見子神力如是心大歡喜得未曾有合掌向子
<lb n="0166b02"/>言汝等師為是誰誰之弟子二子白言大王彼雲雷
<lb n="0166b03"/>音宿王華智佛今在七寶菩提樹下法座上坐於一
<lb n="0166b04"/>切世間天人眾中廣說法華經是我等師我是弟子
<lb n="0166b05"/>父語子言我今亦欲見汝等師可共俱往。</p>
<lb n="0166b06"/>
<p id="pX31p0166b0601" rend="margin-left:1em">△二父信白母。</p>
<lb n="0166b07"/>
<p id="pX31p0166b0701">於是二子從空中下到其母所合掌白母父王今<anchor xml:id="begd1e46932"/>已<anchor xml:id="endd1e46932"/>
<lb n="0166b08"/>信解堪任發阿耨多羅三藐三菩提心我等為父<anchor xml:id="begd1e46940"/>已<anchor xml:id="endd1e46940"/>
<lb n="0166b09"/>作佛事願母見聽於彼佛所出家修道。</p>
<lb n="0166b10"/>
<p id="pX31p0166b1001">爾時二子欲重宣其意以偈白母。</p>
<lb n="0166b11"/>
<p id="pX31p0166b1101">願母放我等出家作沙門諸佛甚難值我等隨佛學
<lb n="0166b12"/>如優曇鉢華值佛復難是脫諸難亦難願聽我出家
<lb n="0166b13"/>母即告言聽汝出家所以者何佛難值故。</p>
<lb n="0166b14"/>
<p id="pX31p0166b1401" rend="margin-left:1em">此父<anchor xml:id="begd1e46967"/>已<anchor xml:id="endd1e46967"/>信宮中八萬四千又熟白毋稱慶願放出
<lb n="0166b15"/>家母亦聽之矣。</p>
<p id="pX31p0166b1507" type="inline" rend="margin-left:1em">△三言佛難值。</p>
<lb n="0166b16"/>
<p id="pX31p0166b1601">於是二子白父母言善哉父母願時往詣雲雷音宿
<lb n="0166b17"/>王華智佛所親近供養所以者何佛難得值如優曇
<lb n="0166b18"/>鉢羅華又如一眼之龜值浮木孔而我等宿福深厚
<lb n="0166b19"/>生值佛法是故父母當聽我等令得出家所以者何
<lb n="0166b20"/>諸佛難值時亦難遇。</p>
<lb n="0166b21"/>
<p id="pX31p0166b2101" rend="margin-left:1em">此重催父母今正是時佛難遇故一眼龜者約事
<lb n="0166b22"/>是祗譬難值耳若作所表凡龜魚之眼兩向看之
<lb n="0166b23"/>既云一眼所見非正在生死海而又邪見何可值
<lb n="0166b24"/>於佛法浮木實諦之孔。</p>
<p id="pX31p0166b2410" type="inline" rend="margin-left:1em">△四化功<anchor xml:id="begd1e47005"/>已<anchor xml:id="endd1e47005"/>著。</p>
<lb n="0166c01"/>
<p id="pX31p0166c0101">彼時妙莊嚴王後宮八萬四千人皆悉堪任受持是
<lb n="0166c02"/>法華經淨眼菩薩於法華三昧久<anchor xml:id="begd1e47020"/>已<anchor xml:id="endd1e47020"/>通達淨藏菩薩
<lb n="0166c03"/>
<anchor xml:id="begd1e47027"/>已<anchor xml:id="endd1e47027"/>於無量百千萬億劫通達離諸惡趣三昧欲令一
<lb n="0166c04"/>切眾生離諸惡趣故其王夫人得諸佛集三昧能知
<lb n="0166c05"/>諸佛祕密之藏二子如是以方便力善化其父令心
<lb n="0166c06"/>信解好樂佛法。</p>
<lb n="0166c07"/>
<p id="pX31p0166c0701" rend="margin-left:1em">此化功<anchor xml:id="begd1e47046"/>已<anchor xml:id="endd1e47046"/>著佛歎功德也法華三昧者攝一切法
<lb n="0166c08"/>歸一實相如前說離惡趣者一往以三途為惡趣
<lb n="0166c09"/>具論二十五有皆乖真起妄悉是惡趣今皆離之
<lb n="0166c10"/>即二十五三昧破二十五有也佛集三昧者即三
<lb n="0166c11"/>德祕密之藏佛集其中唯佛行處非餘人也。</p>
<p id="pX31p0166c1118" type="inline" rend="margin-left:1em">△五
<lb n="0166c12"/>俱詣佛所。</p>
<lb n="0166c13"/>
<p id="pX31p0166c1301">於是妙莊嚴王與群臣眷屬俱淨德夫人與後宮<anchor xml:id="begd1e47069"/>采<anchor xml:id="endd1e47069"/>
<lb n="0166c14"/>女眷屬俱其王二子與四萬二千人俱一時共詣佛
<lb n="0166c15"/>所到<anchor xml:id="begd1e47079"/>已<anchor xml:id="endd1e47079"/>頭面禮足繞佛三帀却住一面爾時彼佛為
<lb n="0166c16"/>王說法示教利喜王大歡悅爾時妙莊嚴王及其夫
<lb n="0166c17"/>人解頸真珠瓔珞價直百千以散佛上於虗空中化
<lb n="0166c18"/>成四柱寶臺臺中有大寶牀敷百千萬天衣其上有
<lb n="0166c19"/>佛結跏趺坐放大光明爾時妙莊嚴王作是念佛身
<lb n="0166c20"/>希有端嚴殊特成就第一微妙之色。</p>
<lb n="0166c21"/>
<p id="pX31p0166c2101" rend="margin-left:1em">△六佛與受記。</p>
<lb n="0166c22"/>
<p id="pX31p0166c2201">時雲雷音宿王華智佛告四眾言汝等見是妙莊嚴
<lb n="0166c23"/>王於我前合掌立不此王於我法中作比丘精勤修
<lb n="0166c24"/>習助佛道法當得作佛號娑羅樹王國名大光劫名
<lb n="0167a01"/>大高王其娑羅樹王佛有無量菩薩眾及無量聲聞
<lb n="0167a02"/>其國平正功德如是。</p>
<lb n="0167a03"/>
<p id="pX31p0167a0301" rend="margin-left:1em">△七出家修行。</p>
<lb n="0167a04"/>
<p id="pX31p0167a0401">其王即時以國付弟與夫人二子并諸眷屬於佛法
<lb n="0167a05"/>中出家修道王出家<anchor xml:id="begd1e47137"/>已<anchor xml:id="endd1e47137"/>於八萬四千歲常勤精進修
<lb n="0167a06"/>行妙法華經過是<anchor xml:id="begd1e47145"/>已<anchor xml:id="endd1e47145"/>後得一切淨功德莊嚴三昧。</p>
<lb n="0167a07"/>
<p id="pX31p0167a0701" rend="margin-left:1em">△八稱歎二子。</p>
<lb n="0167a08"/>
<p id="pX31p0167a0801">即升虗空高七多羅樹而白佛言世尊此我二子<anchor xml:id="begd1e47163"/>已<anchor xml:id="endd1e47163"/>
<lb n="0167a09"/>作佛事以神通變化轉我邪心令得安住於佛法中
<lb n="0167a10"/>得見世尊此二子者是我善知識為欲發起宿世善
<lb n="0167a11"/>根饒益我故來生我家。</p>
<lb n="0167a12"/>
<p id="pX31p0167a1201" rend="margin-left:1em">△九佛述行高。</p>
<lb n="0167a13"/>
<p id="pX31p0167a1301">爾時雲雷音宿王華智佛告妙莊嚴王言如是如是
<lb n="0167a14"/>如汝所言若善男子善女人種善根故世世得善知
<lb n="0167a15"/>識其善知識能作佛事示教利喜令入阿耨多羅三
<lb n="0167a16"/>藐三菩提大王當知善知識者是大因緣所謂化導
<lb n="0167a17"/>令得見佛發阿耨多羅三藐三菩提心大王汝見此
<lb n="0167a18"/>二子不此二子<anchor xml:id="begd1e47197"/>已<anchor xml:id="endd1e47197"/>曾供養六十五百千萬億那由他
<lb n="0167a19"/>恒河沙諸佛親近恭敬於諸佛所受持法華經愍念
<lb n="0167a20"/>邪見眾生令住正見。</p>
<lb n="0167a21"/>
<p id="pX31p0167a2101" rend="margin-left:1em">佛讚善知識大有義能作佛事此則外護善知識
<lb n="0167a22"/>示教利喜此則教授善知識化導令見佛此則同
<lb n="0167a23"/>行善知識令入菩提此則實際實相善知識外護
<lb n="0167a24"/>教授同行此三種<anchor xml:id="begd1e47218"/>已<anchor xml:id="endd1e47218"/>見達多品。</p>
<p id="pX31p0167a2413" type="inline" rend="margin-left:1em">△十歎佛自誓。</p>
<lb n="0167b01"/>
<p id="pX31p0167b0101">妙莊嚴王即從虗空中下而白佛言世尊如來甚希
<lb n="0167b02"/>有以功德智慧故頂上肉髻光明顯照其眼長廣而
<lb n="0167b03"/>紺青色眉間毫相白如珂月齒白齊密常有光明唇
<lb n="0167b04"/>色赤好如頻婆果爾時妙莊嚴王讚歎佛如是等無
<lb n="0167b05"/>量百千萬億功德<anchor xml:id="begd1e47245"/>已<anchor xml:id="endd1e47245"/>於如來前一心合掌復白佛言
<lb n="0167b06"/>世尊未曾有也如來之法具足成就不可思議微妙
<lb n="0167b07"/>功德教戒所行安穩快善我從今日不復自隨心行
<lb n="0167b08"/>不生邪見憍慢瞋恚諸惡之心說是語<anchor xml:id="begd1e47257"/>已<anchor xml:id="endd1e47257"/>禮佛而出。</p>
<lb n="0167b09"/>
<p id="pX31p0167b0901" rend="margin-left:1em">△五結會古今二初結會。</p>
<lb n="0167b10"/>
<p id="pX31p0167b1001">佛告大眾於意云何妙莊嚴王豈異人乎今華德菩
<lb n="0167b11"/>薩是其淨德夫人今佛前光照莊嚴相菩薩是哀愍
<lb n="0167b12"/>妙莊嚴王及諸眷屬故於彼中生其二子者今藥王
<lb n="0167b13"/>菩薩藥上菩薩是。</p>
<lb n="0167b14"/>
<p id="pX31p0167b1401" rend="margin-left:1em">△二結歎。</p>
<lb n="0167b15"/>
<p id="pX31p0167b1501">是藥王藥上菩薩成就如此諸大功德<anchor xml:id="begd1e47290"/>已<anchor xml:id="endd1e47290"/>於無量百
<lb n="0167b16"/>千萬億諸佛所植眾德本成就不可思議諸善功德
<lb n="0167b17"/>若有人識是二菩薩名字者一切世間諸天人民亦
<lb n="0167b18"/>應禮拜。</p>
<lb n="0167b19"/>
<p id="pX31p0167b1901" rend="margin-left:1em">△六聞品悟道。</p>
<lb n="0167b20"/>
<p id="pX31p0167b2001">佛說是妙莊嚴王本事品時八萬四千人遠塵離垢
<lb n="0167b21"/>於諸法中得法眼淨。</p>
<lb n="0167b22"/>
<p id="pX31p0167b2201" rend="margin-left:1em">聞品益中法眼淨者有云初果也王及夫人與八
<lb n="0167b23"/>萬等皆持此經皆當作佛而聞品者豈得小果耶
<lb n="0167b24"/>名同義殊善須斟酌註者亦云所見清淨不云小
<lb n="0167c01"/>乘初果位也私謂雖云法眼名同體異定非初果
<lb n="0167c02"/>須判為六根清淨法眼位耳即七信<anchor xml:id="begd1e47330"/>已<anchor xml:id="endd1e47330"/>上也。</p>
<lb n="0167c03"/>
<p id="pX31p0167c0301" rend="margin-left:1em">△三普賢勸發品約自行勸流通二此品舉普賢
<lb n="0167c04"/>誓願力大以勸流通也初品目。</p>
<lb n="0167c05"/>
<p id="pX31p0167c0501">玅法蓮華經普賢菩薩勸發品第二十八
(正經曰樂普賢品)
</p>
<lb n="0167c06"/>
<p id="pX31p0167c0601" rend="margin-left:1em">大論及觀經皆名徧吉此經稱普賢皆漢語梵音
<lb n="0167c07"/>邲輸颰陀悲華經云我誓於穢惡世界行菩薩道
<lb n="0167c08"/>使得嚴淨我行要當勝諸菩薩寶藏佛言以是因
<lb n="0167c09"/>緣今改汝字名為普賢今論等覺之位居於眾伏
<lb n="0167c10"/>之頂伏道周徧故名為普斷道纔盡所較無幾隣
<lb n="0167c11"/>終際極故名為賢勸發者戀法之辭也遙在彼國
<lb n="0167c12"/>具聞此經始末既周欲令自行化他永永無<anchor xml:id="begd1e47378"/>已<anchor xml:id="endd1e47378"/>故
<lb n="0167c13"/>自東自西而來勸發具四悉檀意文云我為供養
<lb n="0167c14"/>法華經故自現其身若見我身甚大<anchor xml:id="begd1e47389"/>歡<anchor xml:id="endd1e47389"/>喜
(世界)
以見
<lb n="0167c15"/>我故轉復精進即得三昧及陀羅尼
(為人)
得此陀羅
<lb n="0167c16"/>尼故無有非人能破壞者亦復不為女人之所惑
<lb n="0167c17"/>亂
(對治)
三千世界微塵菩薩具普賢道
(第一義)
如此明
<lb n="0167c18"/>文即四悉檀而來勸發也。</p>
<p id="pX31p0167c1811" type="inline" rend="margin-left:1em">△二經文四初經家敘
<lb n="0167c19"/>三初上供。</p>
<lb n="0167c20"/>
<p id="pX31p0167c2001">爾時普賢菩薩以自在神通力威德名聞與大菩薩
<lb n="0167c21"/>無量無邊不可稱數從東方來所經諸國普皆震動
<lb n="0167c22"/>雨寶蓮華作無量百千萬億種種伎樂。</p>
<lb n="0167c23"/>
<p id="pX31p0167c2301" rend="margin-left:1em">自在者理一也神通者行一也威德者人一也名
<lb n="0167c24"/>聞者教一也又自在者常也神通者樂也威德者
<lb n="0168a01"/>我也名聞者淨也言說如此即一而四德無不備
<lb n="0168a02"/>自在義焉淨力故雨華樂力故奏伎神通力故動
<lb n="0168a03"/>地自在力故隨意而雨隨去隨雨隨動隨奏譬如
<lb n="0168a04"/>大龍飛行不息身邊雲雨流起無窮普賢及眷屬
<lb n="0168a05"/>以菩薩身用四德力來勸四一所經歷處自行上
<lb n="0168a06"/>供其事如此。</p>
<p id="pX31p0168a0606" type="inline" rend="margin-left:1em">△二下化。</p>
<lb n="0168a07"/>
<p id="pX31p0168a0701">又與無數諸天龍夜叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那
<lb n="0168a08"/>羅摩睺羅伽人非人等大眾圍繞各現威德神通之
<lb n="0168a09"/>力。</p>
<lb n="0168a10"/>
<p id="pX31p0168a1001" rend="margin-left:1em">所經歷處下化利益隨他所宜現八部像略用二
<lb n="0168a11"/>力隨所堪忍其事如此上文自在等四以表四德
<lb n="0168a12"/>今略無自在及以名聞但二兼二故也經文既云
<lb n="0168a13"/>與無數等各現二力者當知所隨皆法身也主伴
<lb n="0168a14"/>竝具四德故云各也。</p>
<p id="pX31p0168a1409" type="inline" rend="margin-left:1em">△三修敬。</p>
<lb n="0168a15"/>
<p id="pX31p0168a1501">到娑婆世界耆闍崛山中頭面禮釋迦牟尼佛右繞
<lb n="0168a16"/>七匝。</p>
<lb n="0168a17"/>
<p id="pX31p0168a1701" rend="margin-left:1em">△二明勸發二初請問勸發二初請問。</p>
<lb n="0168a18"/>
<p id="pX31p0168a1801">白佛言世尊我於寶威德上王佛國遙聞此娑婆世
<lb n="0168a19"/>界說法華經與無量無邊百千萬億諸菩薩眾共來
<lb n="0168a20"/>聽受惟願世尊當為說之若善男子善女人於如來
<lb n="0168a21"/>滅後云何能得是法華經。</p>
<lb n="0168a22"/>
<p id="pX31p0168a2201" rend="margin-left:1em">此請問勸發中有問有答者普賢既於彼國遙聞
<lb n="0168a23"/>經竟戀法無<anchor xml:id="begd1e47512"/>已<anchor xml:id="endd1e47512"/>遠來之志志在勸發共來聽受等
<lb n="0168a24"/>是更請正說勸發自行若善男子等是更請流通
<lb n="0168b01"/>勸發化他如來若許二途
(正宗流通)
再演光光無極是
<lb n="0168b02"/>故雙請也。</p>
<p id="pX31p0168b0205" type="inline" rend="margin-left:1em">△二佛答三初總。</p>
<lb n="0168b03"/>
<p id="pX31p0168b0301">佛告普賢菩薩若善男子善女人成就四法於如來
<lb n="0168b04"/>滅後當得是法華經。</p>
<lb n="0168b05"/>
<p id="pX31p0168b0501" rend="margin-left:1em">△二別。</p>
<lb n="0168b06"/>
<p id="pX31p0168b0601">一者為諸佛護念二者植眾德本三者入正定聚四
<lb n="0168b07"/>者發救一切眾生之心。</p>
<lb n="0168b08"/>
<p id="pX31p0168b0801" rend="margin-left:1em">普賢既雙請如來巧答略舉四以蔽諸何者四法
<lb n="0168b09"/>之要該括正通何者佛雖無偏若能遠惡從善反
<lb n="0168b10"/>迷還正開權知見顯佛知見者則稱可聖心諸佛
<lb n="0168b11"/>護念若佛知見開則般若照明是植眾德本亦是
<lb n="0168b12"/>入正定聚不亂不味不取不捨亦是發救眾生當
<lb n="0168b13"/>知此四與開權顯實名異體同無二無別又佛護
<lb n="0168b14"/>念者是開佛知見植眾德本是示佛知見發救眾
<lb n="0168b15"/>生是悟佛知見入正定聚是入佛知見迹門之要
<lb n="0168b16"/>此四收矣又迹則有本從本開示悟入故有迹中
<lb n="0168b17"/>開示悟入今開迹即顯本本迹無二無別以四法
<lb n="0168b18"/>答其請正於義明矣以四法答謂流通流通之方
<lb n="0168b19"/>唯三唯四唯三者發救眾生是入如來室入正定
<lb n="0168b20"/>聚佛所護念是著如來衣植眾德本是坐如來座
<lb n="0168b21"/>是弘宣之要即四而三唯四者發救眾生是誓願
<lb n="0168b22"/>安樂行入正定聚是意安樂行植眾德本是口安
<lb n="0168b23"/>樂行護念是身安樂行當知後四即前四也一答
<lb n="0168b24"/>詶其兩請舉四冠𦋐一經法華之重演
(正宗)
斯經之
<lb n="0168c01"/>再宣
(流通)
遠來之勸發其義如此。</p>
<p id="pX31p0168c0114" type="inline" rend="margin-left:1em">△三結。</p>
<lb n="0168c02"/>
<p id="pX31p0168c0201">善男子善女人如是成就四法於如來滅後必得是
<lb n="0168c03"/>經。</p>
<lb n="0168c04"/>
<p id="pX31p0168c0401" rend="margin-left:1em">於如來滅後必得是經舊云能行四法於未來世
<lb n="0168c05"/>當手得是經今謂不爾上文云諸法實相義<anchor xml:id="begd1e47635"/>已<anchor xml:id="endd1e47635"/>為
<lb n="0168c06"/>汝等說又云咸令眾生開示悟入佛之知見葢法
<lb n="0168c07"/>華之正體能行四法必得此解名解為經此結其
<lb n="0168c08"/>請正之問若能運此解行傳與他人他人得斯信
<lb n="0168c09"/>解成初依人能得真解成第二第三第四依人此
<lb n="0168c10"/>結其請流通之問此意不見浪作餘說耶。</p>
<p id="pX31p0168c1017" type="inline" rend="margin-left:1em">△二誓
<lb n="0168c11"/>願勸發二初護人六初攘其外難二初總攘其難。</p>
<lb n="0168c12"/>
<p id="pX31p0168c1201">爾時普賢菩薩白佛言世尊於後五百歲濁惡世中
<lb n="0168c13"/>其有受持是經典者我當守護除其哀患令得安隱
<lb n="0168c14"/>使無伺求得其便者。</p>
<lb n="0168c15"/>
<p id="pX31p0168c1501" rend="margin-left:1em">△二別攘其難。</p>
<lb n="0168c16"/>
<p id="pX31p0168c1601">若魔若魔子若魔女若魔民若為魔所著者若夜叉
<lb n="0168c17"/>若羅剎若鳩槃荼若毗舍遮若吉蔗若富單那若韋
<lb n="0168c18"/>陀羅等諸惱人者皆不得便。</p>
<lb n="0168c19"/>
<p id="pX31p0168c1901" rend="margin-left:1em">△二教其內法三初行立讀誦此經。</p>
<lb n="0168c20"/>
<p id="pX31p0168c2001">是人若行若立讀誦此經我爾時乘六牙白象王與
<lb n="0168c21"/>大菩薩眾俱詣其所而自現身供養守護安慰其心
<lb n="0168c22"/>亦為供養法華經故。</p>
<lb n="0168c23"/>
<p id="pX31p0168c2301" rend="margin-left:1em">△二坐則思惟其義。</p>
<lb n="0168c24"/>
<p id="pX31p0168c2401">是人若坐思惟此經爾時我復乘白象王現其人前
<lb n="0169a01"/>其人若於法華經有所忘失一句一偈我當教之與
<lb n="0169a02"/>共讀誦還令通利爾時受持讀誦法華經者得見我
<lb n="0169a03"/>身甚大歡喜轉復精進以見我故即得三昧及陀羅
<lb n="0169a04"/>尼名為旋陀羅尼百千萬億旋陀羅尼法音方便陀
<lb n="0169a05"/>羅尼得如是等陀羅尼。</p>
<lb n="0169a06"/>
<p id="pX31p0169a0601" rend="margin-left:1em">旋陀羅尼者旋假入空也百千旋者旋空出假也
<lb n="0169a07"/>方便者二為方便道得入中道第一義諦也。</p>
<p id="pX31p0169a0718" type="inline" rend="margin-left:1em">△三
<lb n="0169a08"/>三七一心精進。</p>
<lb n="0169a09"/>
<p id="pX31p0169a0901">世尊若後世後五百歲濁惡世中比丘比丘尼優婆
<lb n="0169a10"/>塞優婆夷求索者受持者讀誦者書寫者欲修習是
<lb n="0169a11"/>法華經於三七日中應一心精進滿三七日<anchor xml:id="begd1e47740"/>已<anchor xml:id="endd1e47740"/>我當
<lb n="0169a12"/>乘六牙白象與無量菩薩而自圍繞以一切眾生所
<lb n="0169a13"/>喜見身現其人前而為說法示教利喜亦復與其陀
<lb n="0169a14"/>羅尼呪得是陀羅尼故無有非人能破壞者亦不為
<lb n="0169a15"/>女人之所惑亂我身亦自常護是人惟願世尊聽我
<lb n="0169a16"/>說此陀羅尼呪即於佛前而說呪曰。</p>
<lb n="0169a17"/>
<p id="pX31p0169a1701" type="dharani">阿檀地
(途賣切)

(一)
檀陀婆地
(二)
檀陀婆帝
(三)
檀陀鳩舍
<lb n="0169a18"/>隷
(四)
檀陀修陀隷
(五)
修陀隷
(六)
修陀羅婆底
(七)
佛陀
<lb n="0169a19"/>波羶禰
(八)
薩婆陀羅尼阿婆多尼
(九)
薩婆婆沙阿婆
<lb n="0169a20"/>多尼
(十)
修阿婆多尼
(十一)
僧伽婆履叉尼
(十二)
僧伽涅伽
<lb n="0169a21"/>陀尼
(十三)
阿僧祇
(十四)
僧伽婆伽地
(十五)
帝𨽻阿惰僧伽兜
<lb n="0169a22"/>略
(盧遮切)
阿羅帝波羅帝
(十六)
薩婆僧伽三摩地伽蘭地
<lb n="0169a23"/>
(十七)
薩婆達磨修波利剎帝
(十八)
薩婆薩埵樓䭾憍舍略
<lb n="0169a24"/>阿<g ref="CB00145"/>伽地
(十九)
辛阿毗吉利地帝
(二十)
</p>
<lb n="0169b01"/>
<p id="pX31p0169b0101" rend="margin-left:1em">△三覆以神力。</p>
<lb n="0169b02"/>
<p id="pX31p0169b0201">世尊若有菩薩得聞是陀羅尼者當知普賢神通之
<lb n="0169b03"/>力若法華經行閻浮提有受持者應作此念皆是普
<lb n="0169b04"/>賢威神之力。</p>
<lb n="0169b05"/>
<p id="pX31p0169b0501" rend="margin-left:1em">△四示其勝因。</p>
<lb n="0169b06"/>
<p id="pX31p0169b0601">若有受持讀誦正憶念解其義趣如說修行當知是
<lb n="0169b07"/>人行普賢行於無量無邊諸佛所深種善根為諸如
<lb n="0169b08"/>來手摩其頭。</p>
<lb n="0169b09"/>
<p id="pX31p0169b0901" rend="margin-left:1em">若能為五種法師流通法華即是於三世佛所為
<lb n="0169b10"/>種為熟為脫此人同未來諸佛得脫故言同普賢
<lb n="0169b11"/>行此人<anchor xml:id="begd1e47897"/>已<anchor xml:id="endd1e47897"/>於先佛植善故言深種善根此人為現
<lb n="0169b12"/>佛所熟故言手摩其頭。</p>
<p id="pX31p0169b1210" type="inline" rend="margin-left:1em">△五示其近果。</p>
<lb n="0169b13"/>
<p id="pX31p0169b1301">若但書寫是人命終當生忉利天上是時八萬四千
<lb n="0169b14"/>天女作眾伎樂而來迎之其人即著七寶冠於<anchor xml:id="begd1e47915"/>采<anchor xml:id="endd1e47915"/>女
<lb n="0169b15"/>中娛樂快樂何況受持讀誦正憶念解其義趣如說
<lb n="0169b16"/>修行若有人受持讀誦解其義趣是人命終為千佛
<lb n="0169b17"/>授手令不恐怖不墮惡趣即往兜率天上彌勒菩薩
<lb n="0169b18"/>所彌勒菩薩有三十二相大菩薩眾所共圍繞有百
<lb n="0169b19"/>千萬億天女眷屬而於中生有如是等功德利益。</p>
<lb n="0169b20"/>
<p id="pX31p0169b2001" rend="margin-left:1em">但能書寫近在忉利具五法師次在兜率。</p>
<p id="pX31p0169b2017" type="inline" rend="margin-left:1em">△六總
<lb n="0169b21"/>結功德。</p>
<lb n="0169b22"/>
<p id="pX31p0169b2201">是故智者應當一心自書若使人書受持讀誦正憶
<lb n="0169b23"/>念如說修行。</p>
<lb n="0169b24"/>
<p id="pX31p0169b2401" rend="margin-left:1em">△二護法。</p>
<lb n="0169c01"/>
<p id="pX31p0169c0101">世尊我今以神通力故守護是經於如來滅後閻浮
<lb n="0169c02"/>提內廣令流布使不斷絕。</p>
<lb n="0169c03"/>
<p id="pX31p0169c0301" rend="margin-left:1em">△三明述發二初超述護法。</p>
<lb n="0169c04"/>
<p id="pX31p0169c0401">爾時釋迦牟尼佛讚言善哉善哉普賢汝能護助是
<lb n="0169c05"/>經令多所眾生安樂利益汝<anchor xml:id="begd1e47975"/>已<anchor xml:id="endd1e47975"/>成就不可思議功德
<lb n="0169c06"/>深大慈悲從久遠來發阿耨多羅三藐三菩提意而
<lb n="0169c07"/>能作是神通之願守護是經我當以神通力守護能
<lb n="0169c08"/>受持普賢菩薩名者。</p>
<lb n="0169c09"/>
<p id="pX31p0169c0901" rend="margin-left:1em">如來舉勝述成其劣增進行者勇銳弘宣今先述
<lb n="0169c10"/>護法云汝能如是外多利益內積慈悲又久劫<anchor xml:id="begd1e47995"/>已<anchor xml:id="endd1e47995"/>
<lb n="0169c11"/>來作如此護我亦以佛之神力守護是法況復汝
<lb n="0169c12"/>耶。</p>
<p id="pX31p0169c1202" type="inline" rend="margin-left:1em">△二追述護人五初述示身教法。</p>
<lb n="0169c13"/>
<p id="pX31p0169c1301">普賢若有受持讀誦正憶念修習書寫是法華經者
<lb n="0169c14"/>當知是人則見釋迦牟尼佛如從佛口聞此經典當
<lb n="0169c15"/>知是人供養釋迦牟尼佛當知是人佛讚善哉當知
<lb n="0169c16"/>是人為釋迦牟尼佛手摩其頭當知是人為釋迦牟
<lb n="0169c17"/>尼佛衣之所覆。</p>
<lb n="0169c18"/>
<p id="pX31p0169c1801" rend="margin-left:1em">當知是人見釋迦牟尼佛者述其示身教法也其
<lb n="0169c19"/>尚見我萬德果身況汝因中六牙白象其尚從佛
<lb n="0169c20"/>口具足聞經況汝所教忘失章句其尚為佛口讚
<lb n="0169c21"/>手摩佛衣所覆況汝因人陀羅尼覆耶。</p>
<p id="pX31p0169c2116" type="inline" rend="margin-left:1em">△二超述
<lb n="0169c22"/>舉勝因。</p>
<lb n="0169c23"/>
<p id="pX31p0169c2301">如是之人不復貪著世樂不好外道經書手筆亦復
<lb n="0169c24"/>不喜親近其人及諸惡者若屠兒若畜猪羊鷄狗若
<lb n="0170a01"/>獵師若衒賣女色是人心意質直有正憶念有福德
<lb n="0170a02"/>力是人不為三毒所惱亦不為嫉妬我慢邪慢增上
<lb n="0170a03"/>慢所惱是人少欲知足能修普賢之行。</p>
<lb n="0170a04"/>
<p id="pX31p0170a0401" rend="margin-left:1em">廣舉因中無諸過惡少欲知足修普賢行述勝因
<lb n="0170a05"/>也。</p>
<p id="pX31p0170a0502" type="inline" rend="margin-left:1em">△三超述示近果。</p>
<lb n="0170a06"/>
<p id="pX31p0170a0601">普賢若如來滅後後五百歲若有人見受持讀誦法
<lb n="0170a07"/>華經者應作是念此人不久當詣道場破諸魔眾得
<lb n="0170a08"/>阿耨多羅三藐三菩提轉法輪擊法鼓吹法螺雨法
<lb n="0170a09"/>雨當坐天人大眾中師子法座上普賢若於後世受
<lb n="0170a10"/>持讀誦是經典者是人不復貪著衣服臥具飲食資
<lb n="0170a11"/>生之物所願不虗亦於現世得其福報。</p>
<lb n="0170a12"/>
<p id="pX31p0170a1201" rend="margin-left:1em">其人當詣道場必成遠果況近果耶亦於現世得
<lb n="0170a13"/>其近果不但生天也。</p>
<p id="pX31p0170a1309" type="inline" rend="margin-left:1em">△四追述攘外難。</p>
<lb n="0170a14"/>
<p id="pX31p0170a1401">若有人輕毀之言汝狂人耳空作是行終無所獲如
<lb n="0170a15"/>是罪報當世世無眼若有供養讚歎之者當於今世
<lb n="0170a16"/>得現果報若復見受持是經者出其過惡若實若不
<lb n="0170a17"/>實此人現世得白癩病若輕笑之者當世世牙齒疎
<lb n="0170a18"/>缺醜脣平鼻手脚繚戾眼目角睞身體臭穢惡瘡膿
<lb n="0170a19"/>血水腹短氣諸惡重病。</p>
<lb n="0170a20"/>
<p id="pX31p0170a2001" rend="margin-left:1em">佛廣示毀者之罪令知過必改不相惱亂非但持
<lb n="0170a21"/>經者難滅亦乃欲毀者福生無毀無難彼此安樂
<lb n="0170a22"/>曠濟無偏慈之至也切惟上聖預彰鑑戒猶為燈
<lb n="0170a23"/>峨而施籠𦋐其仁育之何以加夫何群生業深遽
<lb n="0170a24"/>難剪拂見有留情此道者則百端求瑕戮力譏毀
<lb n="0170b01"/>而沮壞之此惟快利於一時必貽禍於浩劫矣悲
<lb n="0170b02"/>夫。</p>
<p id="pX31p0170b0202" type="inline" rend="margin-left:1em">△五述信者功德。</p>
<lb n="0170b03"/>
<p id="pX31p0170b0301">是故普賢若見受持是經典者當起遠迎當如敬佛。</p>
<lb n="0170b04"/>
<p id="pX31p0170b0401" rend="margin-left:1em">△四明發益二初聞品得道。</p>
<lb n="0170b05"/>
<p id="pX31p0170b0501">說是普賢勸發品時恒河沙等無量無邊菩薩得百
<lb n="0170b06"/>千萬億旋陀羅尼三千大千世界微塵等諸菩薩具
<lb n="0170b07"/>普賢道。</p>
<lb n="0170b08"/>
<p id="pX31p0170b0801" rend="margin-left:1em">百千萬億旋陀羅尼是初地位具普賢道是十地
<lb n="0170b09"/>位。</p>
<p id="pX31p0170b0902" type="inline" rend="margin-left:1em">△二聞經利益。</p>
<lb n="0170b10"/>
<p id="pX31p0170b1001">佛說是經時普賢等諸菩薩舍利弗等諸聲聞及諸
<lb n="0170b11"/>天龍人非人等一切大會皆大歡喜受持佛語作禮
<lb n="0170b12"/>而去。</p>
<lb n="0170b13"/>
<p id="pX31p0170b1301" rend="margin-left:1em">大眾歡喜是聞經得益也此中猶稱聲聞者乃是
<lb n="0170b14"/>結集經家存其本位耳又經家稱其是大乘聲聞
<lb n="0170b15"/>以佛道聲令一切聞斯義彌顯也。</p>
<lb n="0170b16"/>
<lb n="0170b17"/>法華經科註卷第八
(終)
</p5txt>