<p5txt n="X63n1239">
<lb n="0224b01"/>
<lb n="0224b02"/>
<lb n="0224b03"/>
<lb n="0224b04"/>
<lb n="0224b05"/>
<head>No. 1239-A
<lb n="0224b06"/> 注溈山警策序</head>
<lb n="0224b07"/>
<lb n="0224b08"/>
<byline>左朝奉大夫新廣南東路轉運判官張銖撰</byline>
<lb n="0224b09"/>
<p id="pX63p0224b0901">自六祖而下有五派。溈仰居其一。惜乎其後不得其
<lb n="0224b10"/>傳。然其法則傳萬世而無弊。不以人為存亡。溈山之
<lb n="0224b11"/>警䇿是。以夫警䇿之行於世尚矣。學者每患其辭雖
<lb n="0224b12"/>顯而其義則難窮。字有舛錯而久未能辨。不有宗師
<lb n="0224b13"/>大匠安能發揚其義而校正其舛錯乎。大洪淨巖禪
<lb n="0224b14"/>師禪學冠世。每因暇日游戲筆硯。<anchor xml:id="begd1e94"/>己<anchor xml:id="endd1e94"/>未安居因學者
<lb n="0224b15"/>請益。遂為之註解。其義坦然明白。字之舛錯者又從
<lb n="0224b16"/>而校正之。晚學後進有所矜式。俾溈山二百年湮沒
<lb n="0224b17"/>之迹一旦光輝著見。因以傳無窮而施罔極。固不韙
<lb n="0224b18"/>歟。門人史德賢欲鏤板以廣其傳。余嘉其志輙為之
<lb n="0224b19"/>序而冠于篇首。紹興九年十二月旦日謹序。</p>
<lb n="0224b20"/>
<lb n="0224b21"/>
<lb n="0224b22"/>
<lb n="0224b23"/>
<lb n="0224b24"/>
<lb n="0224c01"/>
<docNumber>No. 1239</docNumber>
<lb n="0224c02"/>溈山警策註<lb n="0224c03"/>
<lb n="0224c04"/>
<p id="pX63p0224c0401">溈山警策</p>
<lb n="0224c05"/>
<p id="pX63p0224c0501" rend="margin-left:1em">大洪嗣祖沙門　守遂　註</p>
<lb n="0224c06"/>
<p id="pX63p0224c0601">溈山大圓禪師</p>
<lb n="0224c07"/>
<p id="pX63p0224c0701" rend="margin-left:1em">師諱靈祐。初參百丈大智禪師。侍立夜深。丈云撥
<lb n="0224c08"/>爐中火看。師撥云爐中無火。丈自起深撥乃得一
<lb n="0224c09"/>星火。夾起云。你道無。者箇是什麼。師因此悟入。丈
<lb n="0224c10"/>令司馬頭陀選得溈山堪建道場。因謂眾曰。若有
<lb n="0224c11"/>人道得一轉語便去住溈山。乃指淨瓶問云。若喚
<lb n="0224c12"/>作淨瓶則觸。若不喚作淨瓶則背。時華林為首座。
<lb n="0224c13"/>云不可喚作木𣔻。丈不肯。時師為典座。丈乃問師。
<lb n="0224c14"/>師踢倒淨瓶。丈云首座輸却山子了也。師居溈山。
<lb n="0224c15"/>建溈仰一宗。道傳天下。乃作警䇿。警其未悟。䇿其
<lb n="0224c16"/>未進者也。</p>
<lb n="0224c17"/>
<p id="pX63p0224c1701">夫業繫受身。未免形累。</p>
<lb n="0224c18"/>
<p id="pX63p0224c1801" rend="margin-left:1em">身為苦本。故先標之。令悟妄本。方可進道。此業繫
<lb n="0224c19"/>兩字從最初一念不覺心動。謂之業相。次為轉相。
<lb n="0224c20"/>後為現相。乃三細相也。由現相而生境界相。相續
<lb n="0224c21"/>相。執取相。計名字相。造業相。業繫苦相。為六麤相。
<lb n="0224c22"/>前五猶可對治。此末後苦相繫縛眾生不可對治。
<lb n="0224c23"/>此身既由三細六麤無明種習而成。豈免形質負
<lb n="0224c24"/>累。</p>
<lb n="0225a01"/>
<p id="pX63p0225a0101">稟父母之遺體。假眾緣而共成。</p>
<lb n="0225a02"/>
<p id="pX63p0225a0201" rend="margin-left:1em">由稟識妄想。故於父母赤白中受身。假乳哺洗濯
<lb n="0225a03"/>飲食衣服眾緣得存。佛云。觀身不淨。觀受是苦也。</p>
<lb n="0225a04"/>
<p id="pX63p0225a0401">雖乃四大扶持。常相違背。</p>
<lb n="0225a05"/>
<p id="pX63p0225a0501" rend="margin-left:1em">內四大地水火風。其性各異。</p>
<lb n="0225a06"/>
<p id="pX63p0225a0601">無常老病。不與人期。</p>
<lb n="0225a07"/>
<p id="pX63p0225a0701" rend="margin-left:1em">四大五蘊念念生滅。</p>
<lb n="0225a08"/>
<p id="pX63p0225a0801">朝存夕亡。剎那異世。</p>
<lb n="0225a09"/>
<p id="pX63p0225a0901" rend="margin-left:1em">剎那是極促之時分。</p>
<lb n="0225a10"/>
<p id="pX63p0225a1001">譬如春霜曉露。倐忽即無。</p>
<lb n="0225a11"/>
<p id="pX63p0225a1101" rend="margin-left:1em">無常之相須臾變滅。</p>
<lb n="0225a12"/>
<p id="pX63p0225a1201">岸樹井藤。豈能長久。</p>
<lb n="0225a13"/>
<p id="pX63p0225a1301" rend="margin-left:1em">危脆不久。亦復如是。</p>
<lb n="0225a14"/>
<p id="pX63p0225a1401">念念迅速。一剎那間。</p>
<lb n="0225a15"/>
<p id="pX63p0225a1501" rend="margin-left:1em">如四大力士同時各發一箭射於四方。又有一人
<lb n="0225a16"/>同時收得此四箭。時名一剎那。</p>
<lb n="0225a17"/>
<p id="pX63p0225a1701">轉息即是來生。何乃晏然空過。</p>
<lb n="0225a18"/>
<p id="pX63p0225a1801" rend="margin-left:1em">自章初至此過。敘在家出家妄身妄世。無常迅速
<lb n="0225a19"/>過患如此。警策令悟。不可空度光陰。自此以下唯
<lb n="0225a20"/>敘出家者因由。各令思察。</p>
<lb n="0225a21"/>
<p id="pX63p0225a2101">父母不供甘旨。六親固以弃離。</p>
<lb n="0225a22"/>
<p id="pX63p0225a2201" rend="margin-left:1em">親緣皆弃乃反常合道。</p>
<lb n="0225a23"/>
<p id="pX63p0225a2301">不能安國治<g ref="CB15131"/>。</p>
<lb n="0225a24"/>
<p id="pX63p0225a2401" rend="margin-left:1em">辭父母割親緣。又不能竭節奉公致君澤民。當為
<lb n="0225b01"/>何事。</p>
<lb n="0225b02"/>
<p id="pX63p0225b0201">家業頓捐繼嗣。</p>
<lb n="0225b03"/>
<p id="pX63p0225b0301" rend="margin-left:1em">絕嗣為不孝。出家弘道。真大孝也。</p>
<lb n="0225b04"/>
<p id="pX63p0225b0401">緬離鄉黨。剃髮稟師。</p>
<lb n="0225b05"/>
<p id="pX63p0225b0501" rend="margin-left:1em">頓捨世緣。斷其情愛。稟師剃髮。行古佛之大道。同
<lb n="0225b06"/>古佛之相儀。</p>
<lb n="0225b07"/>
<p id="pX63p0225b0701">內勤尅念之功。外弘不諍之德。</p>
<lb n="0225b08"/>
<p id="pX63p0225b0801" rend="margin-left:1em">履踐出家之功德。要須內外相符。</p>
<lb n="0225b09"/>
<p id="pX63p0225b0901">逈脫塵世。冀期出離。</p>
<lb n="0225b10"/>
<p id="pX63p0225b1001" rend="margin-left:1em">志存出離塵世。方合出家深旨。</p>
<lb n="0225b11"/>
<p id="pX63p0225b1101">何乃纔登戒品。便言我是比丘。</p>
<lb n="0225b12"/>
<p id="pX63p0225b1201" rend="margin-left:1em">自謂是比丘。則我相現前可驗。</p>
<lb n="0225b13"/>
<p id="pX63p0225b1301">檀越所須。喫用常住。</p>
<lb n="0225b14"/>
<p id="pX63p0225b1401" rend="margin-left:1em">不蠶而衣。不耕而食。</p>
<lb n="0225b15"/>
<p id="pX63p0225b1501">不解忖思來處。</p>
<lb n="0225b16"/>
<p id="pX63p0225b1601" rend="margin-left:1em">比丘受食當作五觀。想彼來處。計功多少。古德觀
<lb n="0225b17"/>一粒米經七十三遍功夫。忖<anchor xml:id="begd1e423"/>己<anchor xml:id="endd1e423"/>德行全缺應供。證
<lb n="0225b18"/>羅漢<anchor xml:id="begd1e431"/>已<anchor xml:id="endd1e431"/>方合全應供。餘皆名缺應供也。</p>
<lb n="0225b19"/>
<p id="pX63p0225b1901">謂言法爾合供。</p>
<lb n="0225b20"/>
<p id="pX63p0225b2001" rend="margin-left:1em">妄計情執。寧忖<anchor xml:id="begd1e448"/>己<anchor xml:id="endd1e448"/>非。</p>
<lb n="0225b21"/>
<p id="pX63p0225b2101">喫了聚頭喧喧。但說人間雜話。</p>
<lb n="0225b22"/>
<p id="pX63p0225b2201" rend="margin-left:1em">出家志求無為大道。不研佛語佛意。反徇世諦喧
<lb n="0225b23"/>譁。自何乃<anchor xml:id="begd1e466"/>已<anchor xml:id="endd1e466"/>下。忘本乖志也。</p>
<lb n="0225b24"/>
<p id="pX63p0225b2401">然則一期趂樂。不知樂是苦因。</p>
<lb n="0225c01"/>
<p id="pX63p0225c0101" rend="margin-left:1em">世諦之樂盡為苦本。虗受信施負債何疑。<g ref="CB00881"/>鐵負
<lb n="0225c02"/>鞍猶是輕輕之報。</p>
<lb n="0225c03"/>
<p id="pX63p0225c0301">曩劫徇塵。未甞返省。</p>
<lb n="0225c04"/>
<p id="pX63p0225c0401" rend="margin-left:1em">曠劫徇塵背覺。何嘗暫自回光。</p>
<lb n="0225c05"/>
<p id="pX63p0225c0501">時光淹沒。歲月蹉跎。受用殷繁。施利濃厚。</p>
<lb n="0225c06"/>
<p id="pX63p0225c0601" rend="margin-left:1em">世利所<anchor xml:id="begd1e516"/>惑<anchor xml:id="endd1e516"/>。未省回光。</p>
<lb n="0225c07"/>
<p id="pX63p0225c0701">動經年載。不擬弃離。</p>
<lb n="0225c08"/>
<p id="pX63p0225c0801" rend="margin-left:1em">戀著處所不知過患。</p>
<lb n="0225c09"/>
<p id="pX63p0225c0901">積聚滋多。保持幻質。</p>
<lb n="0225c10"/>
<p id="pX63p0225c1001" rend="margin-left:1em">唯保幻妄之質。違背清淨法身。</p>
<lb n="0225c11"/>
<p id="pX63p0225c1101">導師有勑戒勗比丘。進道嚴身三常不足。</p>
<lb n="0225c12"/>
<p id="pX63p0225c1201" rend="margin-left:1em">佛遺教經。一云當自摩頭以捨飾好著壞色衣。執
<lb n="0225c13"/>持應器以乞自活。二云受人飲食當如服藥。於好
<lb n="0225c14"/>於惡勿生增減。趣得支身以除飢渴。如蜂採花但
<lb n="0225c15"/>取其味不損色香。比丘亦爾。受人供養趣自除惱。
<lb n="0225c16"/>無得多求壞其善心。三云晝則勤心修習善法無
<lb n="0225c17"/>令失時。初夜後夜亦勿有廢。中夜誦經以自消息。
<lb n="0225c18"/>無以睡眠因緣令一生空過。謂衣食睡眠知是三
<lb n="0225c19"/>事不可恣情取足也。</p>
<lb n="0225c20"/>
<p id="pX63p0225c2001">人多於此。躭味不休。</p>
<lb n="0225c21"/>
<p id="pX63p0225c2101" rend="margin-left:1em">味謂味著。</p>
<lb n="0225c22"/>
<p id="pX63p0225c2201">日往月來。䬃然白首。</p>
<lb n="0225c23"/>
<p id="pX63p0225c2301" rend="margin-left:1em">古云。只知事逐眼前過。不覺老從頭上來。</p>
<lb n="0225c24"/>
<p id="pX63p0225c2401">後學未聞旨趣。</p>
<lb n="0226a01"/>
<p id="pX63p0226a0101" rend="margin-left:1em">出家旨趣。</p>
<lb n="0226a02"/>
<p id="pX63p0226a0201">應須博問先知。</p>
<lb n="0226a03"/>
<p id="pX63p0226a0301" rend="margin-left:1em">不可守愚自是。</p>
<lb n="0226a04"/>
<p id="pX63p0226a0401">將謂出家。貴求衣食。</p>
<lb n="0226a05"/>
<p id="pX63p0226a0501" rend="margin-left:1em">出家者為無為法。私情愚見反謂求衣食爾。</p>
<lb n="0226a06"/>
<p id="pX63p0226a0601">佛先制律。啟創發蒙。</p>
<lb n="0226a07"/>
<p id="pX63p0226a0701" rend="margin-left:1em">啟發蒙昧。</p>
<lb n="0226a08"/>
<p id="pX63p0226a0801">軌則威儀。</p>
<lb n="0226a09"/>
<p id="pX63p0226a0901" rend="margin-left:1em">有威可敬有儀可則。</p>
<lb n="0226a10"/>
<p id="pX63p0226a1001">淨如冰雪。</p>
<lb n="0226a11"/>
<p id="pX63p0226a1101" rend="margin-left:1em">不同外道雜戒皆不清淨。</p>
<lb n="0226a12"/>
<p id="pX63p0226a1201">止持作犯。束<anchor xml:id="begd1e668"/>斂<anchor xml:id="endd1e668"/>初心。</p>
<lb n="0226a13"/>
<p id="pX63p0226a1301" rend="margin-left:1em">攝律儀戒。止惡為持。作惡為犯。攝善法戒。止善為
<lb n="0226a14"/>犯。作善為持。</p>
<lb n="0226a15"/>
<p id="pX63p0226a1501">微細條章。革諸猥弊。</p>
<lb n="0226a16"/>
<p id="pX63p0226a1601" rend="margin-left:1em">五篇七聚。性戒遮戒。佛成道十二年後方乃制律。
<lb n="0226a17"/>阿難問佛因何十二年前不制戒。佛言。如世補衣。
<lb n="0226a18"/>衣若未破補則招謗。吾亦如是。因事立戒云。</p>
<lb n="0226a19"/>
<p id="pX63p0226a1901">毗尼法席曾未叨陪。了義上乘豈能甄別。</p>
<lb n="0226a20"/>
<p id="pX63p0226a2001" rend="margin-left:1em">毗尼。律學也。因戒生定。因定發慧。律學尚昧了義。
<lb n="0226a21"/>深旨安可通達耶。</p>
<lb n="0226a22"/>
<p id="pX63p0226a2201">可惜一生空過。後悔難追。</p>
<lb n="0226a23"/>
<p id="pX63p0226a2301" rend="margin-left:1em">少不努力。老無所成。悔之於後。復何益哉。</p>
<lb n="0226a24"/>
<p id="pX63p0226a2401">教理未甞措懷。玄道無因契悟。</p>
<lb n="0226b01"/>
<p id="pX63p0226b0101" rend="margin-left:1em">聖教理趣尚未留心。玄妙之道若為契悟。</p>
<lb n="0226b02"/>
<p id="pX63p0226b0201">及至年高臈長。空腹高心。不肯親附良朋。唯知倨傲。</p>
<lb n="0226b03"/>
<p id="pX63p0226b0301" rend="margin-left:1em">有年無德。護短飾非。無明習成。傲然自大。</p>
<lb n="0226b04"/>
<p id="pX63p0226b0401">未諳法律。戢<anchor xml:id="begd1e751"/>斂<anchor xml:id="endd1e751"/>全無。</p>
<lb n="0226b05"/>
<p id="pX63p0226b0501" rend="margin-left:1em">不親良朋焉知法律。三業四儀動乖律制。</p>
<lb n="0226b06"/>
<p id="pX63p0226b0601">或大語高聲。出言無度。</p>
<lb n="0226b07"/>
<p id="pX63p0226b0701" rend="margin-left:1em">戢<anchor xml:id="begd1e773"/>斂<anchor xml:id="endd1e773"/>全無。身業也。大語高聲。語業也。</p>
<lb n="0226b08"/>
<p id="pX63p0226b0801">不敬上中下座。婆羅門聚會無殊。</p>
<lb n="0226b09"/>
<p id="pX63p0226b0901" rend="margin-left:1em">不敬。意業也。準律有上中下次。佛制先受戒者為
<lb n="0226b10"/>先。後受戒者為後。外道則不然。自此<anchor xml:id="begd1e792"/>已<anchor xml:id="endd1e792"/>下展轉警
<lb n="0226b11"/>其過失。</p>
<lb n="0226b12"/>
<p id="pX63p0226b1201">椀鉢作聲。食畢先起。</p>
<lb n="0226b13"/>
<p id="pX63p0226b1301" rend="margin-left:1em">椀是唐言。鉢是梵語。具云鉢多羅。此方云應量器。
<lb n="0226b14"/>若作聲則餓鬼咽中火起。</p>
<lb n="0226b15"/>
<p id="pX63p0226b1501">去就乖角。僧體全無。</p>
<lb n="0226b16"/>
<p id="pX63p0226b1601" rend="margin-left:1em">僧。具足梵語云僧伽耶。此云眾和合。理事和合為
<lb n="0226b17"/>僧體。去就既不法。何僧體之有耶。</p>
<lb n="0226b18"/>
<p id="pX63p0226b1801">起坐忪
(音中)
諸動他心念。</p>
<lb n="0226b19"/>
<p id="pX63p0226b1901" rend="margin-left:1em">忪諸心神不寧之謂。出家惱他人。不名為沙門。</p>
<lb n="0226b20"/>
<p id="pX63p0226b2001">不存<g ref="CB15875"/>
<g ref="CB15875"/>軌則小小威儀。將何束<anchor xml:id="begd1e853"/>斂<anchor xml:id="endd1e853"/>後昆。新學無因
<lb n="0226b21"/>倣俲。</p>
<lb n="0226b22"/>
<p id="pX63p0226b2201" rend="margin-left:1em">若自不能修行正行。令他修者無有是處。</p>
<lb n="0226b23"/>
<p id="pX63p0226b2301">纔相覺察。便言我是山僧。</p>
<lb n="0226b24"/>
<p id="pX63p0226b2401" rend="margin-left:1em">人我貢高。欺壓後學。</p>
<lb n="0226c01"/>
<p id="pX63p0226c0101">未聞佛教行持。一向情存麤糙。</p>
<lb n="0226c02"/>
<p id="pX63p0226c0201" rend="margin-left:1em">行解無取。世諦純熟。</p>
<lb n="0226c03"/>
<p id="pX63p0226c0301">如斯之見。蓋為初心慵惰。饕餮因循。</p>
<lb n="0226c04"/>
<p id="pX63p0226c0401" rend="margin-left:1em">貪財曰饕。貪食曰餮。</p>
<lb n="0226c05"/>
<p id="pX63p0226c0501">荏苒人間。遂成疎野。</p>
<lb n="0226c06"/>
<p id="pX63p0226c0601" rend="margin-left:1em">荏苒塵俗豈識清閑。</p>
<lb n="0226c07"/>
<p id="pX63p0226c0701">不覺躘蹱老朽。觸事面牆。</p>
<lb n="0226c08"/>
<p id="pX63p0226c0801" rend="margin-left:1em">躘蹱。行不進貌。面牆。一無所知。</p>
<lb n="0226c09"/>
<p id="pX63p0226c0901">後學咨詢。無言接引。</p>
<lb n="0226c10"/>
<p id="pX63p0226c1001" rend="margin-left:1em">自己智慧不明。將何開發晚進。</p>
<lb n="0226c11"/>
<p id="pX63p0226c1101">縱有談說。不涉典章。</p>
<lb n="0226c12"/>
<p id="pX63p0226c1201" rend="margin-left:1em">孟浪臆說。取笑傍觀。</p>
<lb n="0226c13"/>
<p id="pX63p0226c1301">或被輕言。便責後生無禮。</p>
<lb n="0226c14"/>
<p id="pX63p0226c1401" rend="margin-left:1em">不省己非。更責他過。</p>
<lb n="0226c15"/>
<p id="pX63p0226c1501">瞋心忿起。言語該人。</p>
<lb n="0226c16"/>
<p id="pX63p0226c1601" rend="margin-left:1em">一念瞋心起。百萬障門開。三毒既縱於凡情。四實
<lb n="0226c17"/>寧思於佛語。</p>
<lb n="0226c18"/>
<p id="pX63p0226c1801">一朝臥疾在牀。眾苦縈纏逼迫。曉夕思忖。心裏恛惶。</p>
<lb n="0226c19"/>
<p id="pX63p0226c1901" rend="margin-left:1em">眾苦逼迫恛惶怖憂。</p>
<lb n="0226c20"/>
<p id="pX63p0226c2001">前路茫茫。未知何往。</p>
<lb n="0226c21"/>
<p id="pX63p0226c2101" rend="margin-left:1em">妄宰幻身。曷悟真歸。</p>
<lb n="0226c22"/>
<p id="pX63p0226c2201">從茲始知悔過。臨渴掘井奚為。</p>
<lb n="0226c23"/>
<p id="pX63p0226c2301" rend="margin-left:1em">縱然悔過知非。功行何由得辦。</p>
<lb n="0226c24"/>
<p id="pX63p0226c2401">自恨早不預修。年晚多諸過咎。</p>
<lb n="0227a01"/>
<p id="pX63p0227a0101" rend="margin-left:1em">過咎<anchor xml:id="begd1e1020"/>已<anchor xml:id="endd1e1020"/>彰。悔之何補。</p>
<lb n="0227a02"/>
<p id="pX63p0227a0201">臨行揮霍。</p>
<lb n="0227a03"/>
<p id="pX63p0227a0301" rend="margin-left:1em">苦無定力。甘伏死門。</p>
<lb n="0227a04"/>
<p id="pX63p0227a0401">怕怖慞惶。</p>
<lb n="0227a05"/>
<p id="pX63p0227a0501" rend="margin-left:1em">無善可恃。無德可怙。</p>
<lb n="0227a06"/>
<p id="pX63p0227a0601">縠穿<g ref="CB15179"/>飛。識心隨業。</p>
<lb n="0227a07"/>
<p id="pX63p0227a0701" rend="margin-left:1em">七賢女經云。<g ref="CB15179"/>來入瓶中。以縠覆其口。縠穿<g ref="CB15179"/>飛
<lb n="0227a08"/>去。識心隨業走。</p>
<lb n="0227a09"/>
<p id="pX63p0227a0901">如人負債。強者先牽。</p>
<lb n="0227a10"/>
<p id="pX63p0227a1001" rend="margin-left:1em">善惡業力。皆因妄識為主。力強者牽之。無自由分。</p>
<lb n="0227a11"/>
<p id="pX63p0227a1101">心緒多端。重處偏墜。</p>
<lb n="0227a12"/>
<p id="pX63p0227a1201" rend="margin-left:1em">六道四生。隨情想而受報。</p>
<lb n="0227a13"/>
<p id="pX63p0227a1301">無常殺鬼。念念不停。</p>
<lb n="0227a14"/>
<p id="pX63p0227a1401" rend="margin-left:1em">生時即有滅。不為愚者說。</p>
<lb n="0227a15"/>
<p id="pX63p0227a1501">命不可延。</p>
<lb n="0227a16"/>
<p id="pX63p0227a1601" rend="margin-left:1em">古云。無常若也黃昏至。更不留君到一更。</p>
<lb n="0227a17"/>
<p id="pX63p0227a1701">時不可待。</p>
<lb n="0227a18"/>
<p id="pX63p0227a1801" rend="margin-left:1em">勿謂今日不學有明日。今年不學有明年。嗚呼老
<lb n="0227a19"/>矣是誰之愆。</p>
<lb n="0227a20"/>
<p id="pX63p0227a2001">人天三有。應未免之。</p>
<lb n="0227a21"/>
<p id="pX63p0227a2101" rend="margin-left:1em">三界無安猶如火宅。</p>
<lb n="0227a22"/>
<p id="pX63p0227a2201">如是受身。非論劫數。</p>
<lb n="0227a23"/>
<p id="pX63p0227a2301" rend="margin-left:1em">如汲井輪互為高下。</p>
<lb n="0227a24"/>
<p id="pX63p0227a2401">感傷歎訝。哀哉切心。</p>
<lb n="0227b01"/>
<p id="pX63p0227b0101" rend="margin-left:1em">溈山悲傷未悟如此情切。</p>
<lb n="0227b02"/>
<p id="pX63p0227b0201">豈可緘言。<g ref="CB06171"/>相警䇿。</p>
<lb n="0227b03"/>
<p id="pX63p0227b0301" rend="margin-left:1em">眾生輪迴苦趣。懷寶迷<g ref="CB15131"/>。既為善知識。安可緘默
<lb n="0227b04"/>而不啟發耶。</p>
<lb n="0227b05"/>
<p id="pX63p0227b0501">所恨同生像季。去聖時遙。</p>
<lb n="0227b06"/>
<p id="pX63p0227b0601" rend="margin-left:1em">像法之季。乃佛滅後二千年間。是造警䇿時。今又
<lb n="0227b07"/>二百餘年。聖時愈遠矣。</p>
<lb n="0227b08"/>
<p id="pX63p0227b0801">佛法生疎。人多懈怠。</p>
<lb n="0227b09"/>
<p id="pX63p0227b0901" rend="margin-left:1em">根機皆劣。豈可比況佛正法之時。</p>
<lb n="0227b10"/>
<p id="pX63p0227b1001">略伸管見。以曉後來。</p>
<lb n="0227b11"/>
<p id="pX63p0227b1101" rend="margin-left:1em">溈山謙辭謂如管窺天之見。以曉喻後學爾。</p>
<lb n="0227b12"/>
<p id="pX63p0227b1201">若不蠲矜。誠難輪逭。</p>
<lb n="0227b13"/>
<p id="pX63p0227b1301" rend="margin-left:1em">若不蠲除矜伐前來過患。則實難逃逭於業報苦
<lb n="0227b14"/>輪也。永嘉云。蠲矜怠慢。不顧形骸。專秘至道者。可
<lb n="0227b15"/>謂契神方寸歟。自此下別敘決志出家之本意。參
<lb n="0227b16"/>訪知識親近師友發明大事因緣。暨履踐一代時
<lb n="0227b17"/>教佛語心宗。要須行解相應。續佛慧命之始末也。</p>
<lb n="0227b18"/>
<p id="pX63p0227b1801">夫出家者。發足超方。心形異俗。</p>
<lb n="0227b19"/>
<p id="pX63p0227b1901" rend="margin-left:1em">獨步大方。心超物哀。</p>
<lb n="0227b20"/>
<p id="pX63p0227b2001">紹隆聖種。震攝魔軍。</p>
<lb n="0227b21"/>
<p id="pX63p0227b2101" rend="margin-left:1em">志齊古佛。力降眾魔。</p>
<lb n="0227b22"/>
<p id="pX63p0227b2201">用報四恩。</p>
<lb n="0227b23"/>
<p id="pX63p0227b2301" rend="margin-left:1em">佛恩。國王恩。父母恩。施主恩。</p>
<lb n="0227b24"/>
<p id="pX63p0227b2401">拔濟三有。</p>
<lb n="0227c01"/>
<p id="pX63p0227c0101" rend="margin-left:1em">欲有。色有。無色有。乃三界眾生也。</p>
<lb n="0227c02"/>
<p id="pX63p0227c0201">若不如此。濫廁僧倫。</p>
<lb n="0227c03"/>
<p id="pX63p0227c0301" rend="margin-left:1em">反此則皆為混濫。非釋子也。</p>
<lb n="0227c04"/>
<p id="pX63p0227c0401">言行荒疎。虗霑信施。</p>
<lb n="0227c05"/>
<p id="pX63p0227c0501" rend="margin-left:1em">信施本為福田。荒疎則彼此無益。</p>
<lb n="0227c06"/>
<p id="pX63p0227c0601">昔年行處。寸步不移。</p>
<lb n="0227c07"/>
<p id="pX63p0227c0701" rend="margin-left:1em">古云。<anchor xml:id="begd1e1316"/>但<anchor xml:id="endd1e1316"/>改舊時行履處。莫改舊時人。</p>
<lb n="0227c08"/>
<p id="pX63p0227c0801">恍惚一生。將何憑恃。</p>
<lb n="0227c09"/>
<p id="pX63p0227c0901" rend="margin-left:1em">恍惚如夢未覺。何功行而可憑。</p>
<lb n="0227c10"/>
<p id="pX63p0227c1001">況乃堂堂僧相。容皃可觀。</p>
<lb n="0227c11"/>
<p id="pX63p0227c1101" rend="margin-left:1em">相皃可觀。非容易所致也。</p>
<lb n="0227c12"/>
<p id="pX63p0227c1201">皆是宿植善根。感斯異報。</p>
<lb n="0227c13"/>
<p id="pX63p0227c1301" rend="margin-left:1em">今生因是前生種。未來果是今世修。</p>
<lb n="0227c14"/>
<p id="pX63p0227c1401">便擬端然拱手。不貴寸陰。</p>
<lb n="0227c15"/>
<p id="pX63p0227c1501" rend="margin-left:1em">古人重寸陰輕尺璧。</p>
<lb n="0227c16"/>
<p id="pX63p0227c1601">事業不勤。功果無因克就。</p>
<lb n="0227c17"/>
<p id="pX63p0227c1701" rend="margin-left:1em">古佛經三無數劫。發四洪誓願。歷修萬行。福慧兩
<lb n="0227c18"/>嚴。纖瑕障盡。片善無遺。方證佛果。豈可具足凡夫
<lb n="0227c19"/>不勤戒定慧學而欲希求無上大果耶。</p>
<lb n="0227c20"/>
<p id="pX63p0227c2001">豈可一生空過。抑亦來業無裨。</p>
<lb n="0227c21"/>
<p id="pX63p0227c2101" rend="margin-left:1em">非惟自悞一生。亦乃來生靡託。</p>
<lb n="0227c22"/>
<p id="pX63p0227c2201">辭親決志披緇。意欲等超何所。</p>
<lb n="0227c23"/>
<p id="pX63p0227c2301" rend="margin-left:1em">出家本志。當為何事。</p>
<lb n="0227c24"/>
<p id="pX63p0227c2401">曉夕思忖。豈可遷延過時。</p>
<lb n="0228a01"/>
<p id="pX63p0228a0101" rend="margin-left:1em">退步反思。聞健進學。</p>
<lb n="0228a02"/>
<p id="pX63p0228a0201">心期佛法棟梁。用作後來龜鏡。</p>
<lb n="0228a03"/>
<p id="pX63p0228a0301" rend="margin-left:1em">勇志慕佛法之棟梁。乘範作後學之龜鏡。龜知未
<lb n="0228a04"/>來禍福。鏡驗現在妍𡟎。</p>
<lb n="0228a05"/>
<p id="pX63p0228a0501">常以如此。未能少分相應。</p>
<lb n="0228a06"/>
<p id="pX63p0228a0601" rend="margin-left:1em">雖有志願而行解未充。故云未也。</p>
<lb n="0228a07"/>
<p id="pX63p0228a0701">出言須涉於典章。</p>
<lb n="0228a08"/>
<p id="pX63p0228a0801" rend="margin-left:1em">言不干典。非君子所談。</p>
<lb n="0228a09"/>
<p id="pX63p0228a0901">談說乃傍於稽古。</p>
<lb n="0228a10"/>
<p id="pX63p0228a1001" rend="margin-left:1em">語是心苗。豈恣𦚾臆孟浪之說無稽之言乎。</p>
<lb n="0228a11"/>
<p id="pX63p0228a1101">形儀挺特。</p>
<lb n="0228a12"/>
<p id="pX63p0228a1201" rend="margin-left:1em">形端表正。</p>
<lb n="0228a13"/>
<p id="pX63p0228a1301">意氣高閑。</p>
<lb n="0228a14"/>
<p id="pX63p0228a1401" rend="margin-left:1em">川有珠則川媚。人蘊道則高閑。</p>
<lb n="0228a15"/>
<p id="pX63p0228a1501">遠行要假良朋。數數清於耳目。</p>
<lb n="0228a16"/>
<p id="pX63p0228a1601" rend="margin-left:1em">佛問阿難。善知識為幾梵行。阿難云半梵行。佛言。
<lb n="0228a17"/>不然。善知識者為全梵行。又古云。三人行必有我
<lb n="0228a18"/>師焉。擇其善者而從之。</p>
<lb n="0228a19"/>
<p id="pX63p0228a1901">住止必須擇伴。時時聞於未聞。</p>
<lb n="0228a20"/>
<p id="pX63p0228a2001" rend="margin-left:1em">開發未聞。警悟迷倒。皆道伴之力也。</p>
<lb n="0228a21"/>
<p id="pX63p0228a2101">故云生我者父母。成我者朋友。</p>
<lb n="0228a22"/>
<p id="pX63p0228a2201" rend="margin-left:1em">同門曰朋。同志曰友。父母能生色身。不能令出離
<lb n="0228a23"/>惡道。惟善知識成立法身。開真正知見。入聖超凡。
<lb n="0228a24"/>生成恩德豈可忽哉。</p>
<lb n="0228b01"/>
<p id="pX63p0228b0101">親附善者如霧露中行。雖不濕衣。時時有潤。</p>
<lb n="0228b02"/>
<p id="pX63p0228b0201" rend="margin-left:1em">善友道伴滋潤善根。其利叵量。</p>
<lb n="0228b03"/>
<p id="pX63p0228b0301">狎習惡者長惡知見。曉夕造惡。即目交報。</p>
<lb n="0228b04"/>
<p id="pX63p0228b0401" rend="margin-left:1em">狎近非友隨邪逐惡。冒犯王法。人所惡賤。</p>
<lb n="0228b05"/>
<p id="pX63p0228b0501">歿後沉淪。一失人身。萬劫不復。</p>
<lb n="0228b06"/>
<p id="pX63p0228b0601" rend="margin-left:1em">惡友薰習造作非理。生遭王法。死入阿鼻。</p>
<lb n="0228b07"/>
<p id="pX63p0228b0701">忠言逆耳。豈不銘心者哉。</p>
<lb n="0228b08"/>
<p id="pX63p0228b0801" rend="margin-left:1em">苦口忠言必須逆耳。聞當改過。銘刻於心。</p>
<lb n="0228b09"/>
<p id="pX63p0228b0901">便能澡心育德。晦迹韜名。</p>
<lb n="0228b10"/>
<p id="pX63p0228b1001" rend="margin-left:1em">澡其心而心淨。育其德而德充。隱晦其迹而和光
<lb n="0228b11"/>同塵。韜藏虗名而去華務實。</p>
<lb n="0228b12"/>
<p id="pX63p0228b1201">蘊素精神。喧囂止絕。</p>
<lb n="0228b13"/>
<p id="pX63p0228b1301" rend="margin-left:1em">養性憺怕。清閑絕慮。此下先敘參學。次敘窮教。</p>
<lb n="0228b14"/>
<p id="pX63p0228b1401">若欲參禪學道。頓超方便之門。</p>
<lb n="0228b15"/>
<p id="pX63p0228b1501" rend="margin-left:1em">正直捨方便。但說無上道。</p>
<lb n="0228b16"/>
<p id="pX63p0228b1601">心契玄津。</p>
<lb n="0228b17"/>
<p id="pX63p0228b1701" rend="margin-left:1em">心無緣異。</p>
<lb n="0228b18"/>
<p id="pX63p0228b1801">研幾精妙。</p>
<lb n="0228b19"/>
<p id="pX63p0228b1901" rend="margin-left:1em">研究諸法。窮徹精妙。</p>
<lb n="0228b20"/>
<p id="pX63p0228b2001">決擇深奧。</p>
<lb n="0228b21"/>
<p id="pX63p0228b2101" rend="margin-left:1em">探賾索隱。決擇幽微。</p>
<lb n="0228b22"/>
<p id="pX63p0228b2201">啟悟真源。</p>
<lb n="0228b23"/>
<p id="pX63p0228b2301" rend="margin-left:1em">開悟真諦之淵源。</p>
<lb n="0228b24"/>
<p id="pX63p0228b2401">愽問先知。</p>
<lb n="0228c01"/>
<p id="pX63p0228c0101" rend="margin-left:1em">不可居暗室而守愚迷。當愽學問而資定慧。</p>
<lb n="0228c02"/>
<p id="pX63p0228c0201">親近善友。</p>
<lb n="0228c03"/>
<p id="pX63p0228c0301" rend="margin-left:1em">善財南詢諸友。一生參學事畢。古云。明正為南。方
<lb n="0228c04"/>盡南矣。益我為友。人皆友焉。遇三毒而三德圓。入
<lb n="0228c05"/>一塵而一心靜。契文殊之妙智。宛是初心入普賢
<lb n="0228c06"/>之玄門。曾無別體。此可謂親近善友也。書云。於吾
<lb n="0228c07"/>善者吾亦善之。於吾惡者吾亦惡之。況釋子乎。</p>
<lb n="0228c08"/>
<p id="pX63p0228c0801">此宗難得其妙。切須子細用心。</p>
<lb n="0228c09"/>
<p id="pX63p0228c0901" rend="margin-left:1em">此心地法門若得之於心。則伊蘭作栴檀之樹。若
<lb n="0228c10"/>失之於旨。則甘露乃蒺䔧之園。豈容易麤心乎。</p>
<lb n="0228c11"/>
<p id="pX63p0228c1101">可中頓悟正因。便是出塵階漸。</p>
<lb n="0228c12"/>
<p id="pX63p0228c1201" rend="margin-left:1em">若頓悟正因兩字。則百川會海不辨源流。一念相
<lb n="0228c13"/>應前後際斷。照體獨立。物我皆如。超出塵勞。理則
<lb n="0228c14"/>頓悟乘悟併消。事非頓除因次第盡。</p>
<lb n="0228c15"/>
<p id="pX63p0228c1501">此則破三界二十五有。</p>
<lb n="0228c16"/>
<p id="pX63p0228c1601" rend="margin-left:1em">論云。四洲四惡趣。梵王六欲天。無想及淨居。四空
<lb n="0228c17"/>并四禪。為二十五有也。</p>
<lb n="0228c18"/>
<p id="pX63p0228c1801">內外諸法盡知不實。從心變起悉是假名。</p>
<lb n="0228c19"/>
<p id="pX63p0228c1901" rend="margin-left:1em">內心外境虗妄不實。皆妄識所變。若悟三界唯心
<lb n="0228c20"/>萬法唯識。寂照光中了不可得。</p>
<lb n="0228c21"/>
<p id="pX63p0228c2101">不用將心湊泊。</p>
<lb n="0228c22"/>
<p id="pX63p0228c2201" rend="margin-left:1em">將心用心豈非大錯。</p>
<lb n="0228c23"/>
<p id="pX63p0228c2301">但情不附物。物豈礙人。</p>
<lb n="0228c24"/>
<p id="pX63p0228c2401" rend="margin-left:1em">情偽不真。物本非物。</p>
<lb n="0229a01"/>
<p id="pX63p0229a0101">任他法性周流。莫斷莫續。</p>
<lb n="0229a02"/>
<p id="pX63p0229a0201" rend="margin-left:1em">不必斷妄而續真。法性周流而自適。</p>
<lb n="0229a03"/>
<p id="pX63p0229a0301">聞聲見色。蓋是尋常。</p>
<lb n="0229a04"/>
<p id="pX63p0229a0401" rend="margin-left:1em">只此見聞非見聞。無餘聲色可呈君。箇中若了全
<lb n="0229a05"/>無事。體用不妨分不分。</p>
<lb n="0229a06"/>
<p id="pX63p0229a0601">者邊那邊。應用不闕。</p>
<lb n="0229a07"/>
<p id="pX63p0229a0701" rend="margin-left:1em">空劫今時理事無隔。不動道場遍遊塵剎。</p>
<lb n="0229a08"/>
<p id="pX63p0229a0801">如斯行止。實不枉披法服。</p>
<lb n="0229a09"/>
<p id="pX63p0229a0901" rend="margin-left:1em">行解既正。表裏相應。</p>
<lb n="0229a10"/>
<p id="pX63p0229a1001">亦乃酬報四恩。拔濟三有。</p>
<lb n="0229a11"/>
<p id="pX63p0229a1101" rend="margin-left:1em">兼濟之道。自他獲益。</p>
<lb n="0229a12"/>
<p id="pX63p0229a1201">生生若能不退。佛階決定可期。</p>
<lb n="0229a13"/>
<p id="pX63p0229a1301" rend="margin-left:1em">履踐玄途。非止一生兩生。步步蹈佛階梯。更無退
<lb n="0229a14"/>轉。</p>
<lb n="0229a15"/>
<p id="pX63p0229a1501">往來三界之賓。出沒為他作則。</p>
<lb n="0229a16"/>
<p id="pX63p0229a1601" rend="margin-left:1em">佛為三界導師。經云。今此三界皆是我有。其中眾
<lb n="0229a17"/>生悉是吾子。既行古佛之道。為眾生作軌則。引令
<lb n="0229a18"/>出離。</p>
<lb n="0229a19"/>
<p id="pX63p0229a1901">此之一學最妙最玄。但辦肯心必不相賺。</p>
<lb n="0229a20"/>
<p id="pX63p0229a2001" rend="margin-left:1em">祖師西來直指人心見性成佛。超凡入聖決定不
<lb n="0229a21"/>悞。唯恐學者不肯留心。如存如亡或進或退。則不
<lb n="0229a22"/>可造入。自此<anchor xml:id="begd1e1863"/>已<anchor xml:id="endd1e1863"/>下。別就根機當窮教意。</p>
<lb n="0229a23"/>
<p id="pX63p0229a2301">若有中流之士未能頓超。且於教法留心溫尋貝葉。</p>
<lb n="0229a24"/>
<p id="pX63p0229a2401" rend="margin-left:1em">根機不等。別開方便之門。溫故知新。要須因指見
<lb n="0229b01"/>月。</p>
<lb n="0229b02"/>
<p id="pX63p0229b0201">精搜義理。傳唱敷揚。接引後來。報佛恩德。時光亦不
<lb n="0229b03"/>虗弃。必須以此扶持。</p>
<lb n="0229b04"/>
<p id="pX63p0229b0401" rend="margin-left:1em">傳教導迷須具教眼。故云必須以此扶持。</p>
<lb n="0229b05"/>
<p id="pX63p0229b0501">住止威儀。便是僧中法器。</p>
<lb n="0229b06"/>
<p id="pX63p0229b0601" rend="margin-left:1em">威儀肅靜行止可觀。內德既充方為法器。</p>
<lb n="0229b07"/>
<p id="pX63p0229b0701">豈不見倚松之葛上聳千尋。附託勝因方能廣益。</p>
<lb n="0229b08"/>
<p id="pX63p0229b0801" rend="margin-left:1em">前喻從法。古云。青蘿因緣直上寒松之頂。以內因
<lb n="0229b09"/>外緣互相成之。方趣無上之果。廣利群生。</p>
<lb n="0229b10"/>
<p id="pX63p0229b1001">懇修齋戒。莫謾虧踰。</p>
<lb n="0229b11"/>
<p id="pX63p0229b1101" rend="margin-left:1em">虧者缺也。踰者越也。</p>
<lb n="0229b12"/>
<p id="pX63p0229b1201">世世生生。殊妙因果。</p>
<lb n="0229b13"/>
<p id="pX63p0229b1301" rend="margin-left:1em">因果歷然。</p>
<lb n="0229b14"/>
<p id="pX63p0229b1401">不可等閑過日。兀兀度時。可惜光陰。不求升進。</p>
<lb n="0229b15"/>
<p id="pX63p0229b1501" rend="margin-left:1em">若善用其心。則得佛法分。</p>
<lb n="0229b16"/>
<p id="pX63p0229b1601">徒消十方信施。</p>
<lb n="0229b17"/>
<p id="pX63p0229b1701" rend="margin-left:1em">為資道業施將來。道業不成爭消得。</p>
<lb n="0229b18"/>
<p id="pX63p0229b1801">亦乃辜負四恩。</p>
<lb n="0229b19"/>
<p id="pX63p0229b1901" rend="margin-left:1em">自己沉淪反成辜負。</p>
<lb n="0229b20"/>
<p id="pX63p0229b2001">積累轉深。心塵易壅。</p>
<lb n="0229b21"/>
<p id="pX63p0229b2101" rend="margin-left:1em">過累積之日深日重。心塵污坌杜塞靈源。</p>
<lb n="0229b22"/>
<p id="pX63p0229b2201">髑途成滯。人所輕欺。</p>
<lb n="0229b23"/>
<p id="pX63p0229b2301" rend="margin-left:1em">根塵滯塞解行顛邪。背本逐末被人輕賤。</p>
<lb n="0229b24"/>
<p id="pX63p0229b2401">古云彼既丈夫我亦爾。不應自輕而退屈。</p>
<lb n="0229c01"/>
<p id="pX63p0229c0101" rend="margin-left:1em">教云。十方世界諸菩薩。念念趣求善逝果。彼既丈
<lb n="0229c02"/>夫我亦爾。不應自輕而退屈。</p>
<lb n="0229c03"/>
<p id="pX63p0229c0301">若不如此。徒在緇門。荏苒一生。殊無所益。</p>
<lb n="0229c04"/>
<p id="pX63p0229c0401" rend="margin-left:1em">不如上所說修行。則可知理也。</p>
<lb n="0229c05"/>
<p id="pX63p0229c0501">伏望興決烈之志。開特達之懷。舉措看他上流。莫擅
<lb n="0229c06"/>隨於庸鄙。</p>
<lb n="0229c07"/>
<p id="pX63p0229c0701" rend="margin-left:1em">見賢思齊。見不賢而內自省。</p>
<lb n="0229c08"/>
<p id="pX63p0229c0801">今生便須決斷。想料不由別人。</p>
<lb n="0229c09"/>
<p id="pX63p0229c0901" rend="margin-left:1em">好惡自看。無人替代。</p>
<lb n="0229c10"/>
<p id="pX63p0229c1001">息意忘緣。</p>
<lb n="0229c11"/>
<p id="pX63p0229c1101" rend="margin-left:1em">內息意外忘緣。</p>
<lb n="0229c12"/>
<p id="pX63p0229c1201">不與諸塵作對。</p>
<lb n="0229c13"/>
<p id="pX63p0229c1301" rend="margin-left:1em">內若不動。外無所為。</p>
<lb n="0229c14"/>
<p id="pX63p0229c1401">心空境寂。</p>
<lb n="0229c15"/>
<p id="pX63p0229c1501" rend="margin-left:1em">心本空。境本寂。</p>
<lb n="0229c16"/>
<p id="pX63p0229c1601">只為久滯不通。</p>
<lb n="0229c17"/>
<p id="pX63p0229c1701" rend="margin-left:1em">無始迷昧。背覺合塵。</p>
<lb n="0229c18"/>
<p id="pX63p0229c1801">熟覽斯文。時時警䇿。</p>
<lb n="0229c19"/>
<p id="pX63p0229c1901" rend="margin-left:1em">覺斯文。警斯意。</p>
<lb n="0229c20"/>
<p id="pX63p0229c2001">強作主宰。莫徇人情。</p>
<lb n="0229c21"/>
<p id="pX63p0229c2101" rend="margin-left:1em">人情濃。道情微。</p>
<lb n="0229c22"/>
<p id="pX63p0229c2201">業果所牽。誠難逃避。</p>
<lb n="0229c23"/>
<p id="pX63p0229c2301" rend="margin-left:1em">天作孽猶可逃。自作孽不可逭。</p>
<lb n="0229c24"/>
<p id="pX63p0229c2401">聲和響順。形直影端。</p>
<lb n="0230a01"/>
<p id="pX63p0230a0101" rend="margin-left:1em">因果酬答。譬之影響。</p>
<lb n="0230a02"/>
<p id="pX63p0230a0201">因根歷然。豈無憂懼。</p>
<lb n="0230a03"/>
<p id="pX63p0230a0301" rend="margin-left:1em">識法者懼。</p>
<lb n="0230a04"/>
<p id="pX63p0230a0401">故經云。</p>
<lb n="0230a05"/>
<p id="pX63p0230a0501" rend="margin-left:1em">說一切有部經。</p>
<lb n="0230a06"/>
<p id="pX63p0230a0601">假使百千劫。所作業不亡。因緣會遇時。果報還自受。</p>
<lb n="0230a07"/>
<p id="pX63p0230a0701" rend="margin-left:1em">因惑造業如影隨形。未證聖果業熟須受。</p>
<lb n="0230a08"/>
<p id="pX63p0230a0801">故知三界刑罰縈絆殺人。</p>
<lb n="0230a09"/>
<p id="pX63p0230a0901" rend="margin-left:1em">三界覊縻猶如牢獄。</p>
<lb n="0230a10"/>
<p id="pX63p0230a1001">弩力勤修。莫空過日。</p>
<lb n="0230a11"/>
<p id="pX63p0230a1101" rend="margin-left:1em">念念不迷方真修。莫空過。</p>
<lb n="0230a12"/>
<p id="pX63p0230a1201">深知過患。方乃相勸行持。</p>
<lb n="0230a13"/>
<p id="pX63p0230a1301" rend="margin-left:1em">自未得度先度人者。菩薩發心。自覺<anchor xml:id="begd1e2196"/>已<anchor xml:id="endd1e2196"/>圓復度他
<lb n="0230a14"/>者。如來應世。溈山自知三界眾生過患如此。更能
<lb n="0230a15"/>勸他行持。非地位之人安能如是。次證誓願。</p>
<lb n="0230a16"/>
<p id="pX63p0230a1601">願百劫千生處處同為法侶。</p>
<lb n="0230a17"/>
<p id="pX63p0230a1701" rend="margin-left:1em">信茲言。行茲行。皆佛法之伴侶也。</p>
<lb n="0230a18"/>
<p id="pX63p0230a1801">乃為銘曰。</p>
<lb n="0230a19"/>
<p id="pX63p0230a1901" rend="margin-left:1em">重頌前來警䇿之大略。</p>
<lb n="0230a20"/>
<p id="pX63p0230a2001">幻身夢宅。</p>
<lb n="0230a21"/>
<p id="pX63p0230a2101" rend="margin-left:1em">四大幻身。三界夢宅。</p>
<lb n="0230a22"/>
<p id="pX63p0230a2201">空中物色。</p>
<lb n="0230a23"/>
<p id="pX63p0230a2301" rend="margin-left:1em">不實如空花。</p>
<lb n="0230a24"/>
<p id="pX63p0230a2401">前際無窮。後際寧剋。</p>
<lb n="0230b01"/>
<p id="pX63p0230b0101" rend="margin-left:1em">妄法非三際可得。</p>
<lb n="0230b02"/>
<p id="pX63p0230b0201">出此沒彼。升沉疲極。</p>
<lb n="0230b03"/>
<p id="pX63p0230b0301" rend="margin-left:1em">生死出沒無有定所。升謂人天。沉則苦趣。</p>
<lb n="0230b04"/>
<p id="pX63p0230b0401">未免三輪。何時休息。</p>
<lb n="0230b05"/>
<p id="pX63p0230b0501" rend="margin-left:1em">三界如蟻循環。輪轉無<anchor xml:id="begd1e2283"/>已<anchor xml:id="endd1e2283"/>。</p>
<lb n="0230b06"/>
<p id="pX63p0230b0601">貪戀世間。陰
(五陰也)
緣
(十二因緣)
成質。</p>
<lb n="0230b07"/>
<p id="pX63p0230b0701" rend="margin-left:1em">世間有三種。智正覺世間。有情世間。器世間。此論
<lb n="0230b08"/>迷情貪戀有情。器世間非謂智正覺世間也。</p>
<lb n="0230b09"/>
<p id="pX63p0230b0901">從生至老。一無所得。</p>
<lb n="0230b10"/>
<p id="pX63p0230b1001" rend="margin-left:1em">妄法本空。</p>
<lb n="0230b11"/>
<p id="pX63p0230b1101">根本無明。因茲被惑。</p>
<lb n="0230b12"/>
<p id="pX63p0230b1201" rend="margin-left:1em">根本智受無明熏。真隨妄轉。妄認四大為身。六塵
<lb n="0230b13"/>緣影為心。我執法執。計著親疎。愛憎名字。造業受
<lb n="0230b14"/>報。皆無明所惑。</p>
<lb n="0230b15"/>
<p id="pX63p0230b1501">光陰可惜。剎那不測。</p>
<lb n="0230b16"/>
<p id="pX63p0230b1601" rend="margin-left:1em">剎那生滅。不可虗弃光陰。不進古佛之道。</p>
<lb n="0230b17"/>
<p id="pX63p0230b1701">今生空過。來世窒塞。</p>
<lb n="0230b18"/>
<p id="pX63p0230b1801" rend="margin-left:1em">非但空過一生。未來憑何通達。</p>
<lb n="0230b19"/>
<p id="pX63p0230b1901">從迷至迷。皆因六賊。</p>
<lb n="0230b20"/>
<p id="pX63p0230b2001" rend="margin-left:1em">六識之賊自劫家寶。若悟八識可為四智。前五識
<lb n="0230b21"/>為成所作智。第六識為妙觀察智。第七識為平等
<lb n="0230b22"/>性智。第八識為大圓鏡智。則六門皆智為前導。何
<lb n="0230b23"/>迷可得。</p>
<lb n="0230b24"/>
<p id="pX63p0230b2401">六道往還。三界匍匐。</p>
<lb n="0230c01"/>
<p id="pX63p0230c0101" rend="margin-left:1em">三界六道何由出離。</p>
<lb n="0230c02"/>
<p id="pX63p0230c0201">早訪明師。親近高德。</p>
<lb n="0230c03"/>
<p id="pX63p0230c0301" rend="margin-left:1em">訪求明眼師友。示真出離之要。</p>
<lb n="0230c04"/>
<p id="pX63p0230c0401">決擇身心。去其荊𣗥。</p>
<lb n="0230c05"/>
<p id="pX63p0230c0501" rend="margin-left:1em">明心達本。去其偽妄。</p>
<lb n="0230c06"/>
<p id="pX63p0230c0601">世自浮虗。眾緣豈逼。</p>
<lb n="0230c07"/>
<p id="pX63p0230c0701" rend="margin-left:1em">既知四大根塵三際無實。眾苦皆空。</p>
<lb n="0230c08"/>
<p id="pX63p0230c0801">研窮法理。以悟為則。</p>
<lb n="0230c09"/>
<p id="pX63p0230c0901" rend="margin-left:1em">窮究淵源。頓悟佛之知見。</p>
<lb n="0230c10"/>
<p id="pX63p0230c1001">心境俱捐。莫記莫憶。</p>
<lb n="0230c11"/>
<p id="pX63p0230c1101" rend="margin-left:1em">內心外境放之自然。體無去住。</p>
<lb n="0230c12"/>
<p id="pX63p0230c1201">六根怡然。行住寂默。</p>
<lb n="0230c13"/>
<p id="pX63p0230c1301" rend="margin-left:1em">法喜禪悅卷舒任運。四威儀中止觀齊運。</p>
<lb n="0230c14"/>
<p id="pX63p0230c1401">一心不生。萬法俱息。</p>
<lb n="0230c15"/>
<p id="pX63p0230c1501" rend="margin-left:1em">一念不生。諸緣頓息。末後一句始到牢關。把斷要
<lb n="0230c16"/>津。不通凡聖。誰是知音者。不須更憶龐居士。天上
<lb n="0230c17"/>人間只自知。</p>
<lb n="0230c18"/>
<lb n="0230c19"/>注溈山警䇿
(終)
<lb n="0230c20"/>
<lb n="0230c21"/>
<lb n="0230c22"/>
<lb n="0230c23"/>
<lb n="0230c24"/>
<lb n="0231a01"/>
<lb n="0231a02"/>
<head>No. 1239-B</head>
<lb n="0231a03"/>
<lb n="0231a04"/>
<p id="pX63p0231a0401">道無今古。人有悟迷。是故釋迦老人承願力。示現鹿
<lb n="0231a05"/>野苑至䟦提河三百餘會。言無言言。開示人天。令各
<lb n="0231a06"/>悟入佛之知見。惟四十二章經．遺教經者。是始終教
<lb n="0231a07"/>誡法寶也。後漢永平間。迦葉摩騰．竺法蘭持前一經
<lb n="0231a08"/>東來。焚驗有靈。立教與宗。梁大通間又得西天二十
<lb n="0231a09"/>八世祖達磨大師傳佛心印。前來直指。與經符契。是
<lb n="0231a10"/>我此土人有大乘根器。而有大幸也。可大師者立雪
<lb n="0231a11"/>斷臂求問妙道。言下有悟。執侍數載。三拜得髓。授受
<lb n="0231a12"/>衣盂。七傳而至百丈。百丈得黃蘗運公．溈山祐公大
<lb n="0231a13"/>振玄風。增輝佛日。溈山因見學者少有放逸。遂述法
<lb n="0231a14"/>語。警其未悟。䇿其未到。文簡語直。義愽意深。叢林中
<lb n="0231a15"/>以四十二章經．遺教經．溈山警䇿謂之佛祖三經。能
<lb n="0231a16"/>一覧而直前者。不歷多生便可成佛作祖。宣和間又
<lb n="0231a17"/>得遂禪師直注深義。初學易通妙矣哉。自此有志於
<lb n="0231a18"/>道者省力甚多。不懷香而見佛祖。不動步而登覺場。
<lb n="0231a19"/>今靜山慧大師抽衣資鋟梓于吳中休休庵。以廣其
<lb n="0231a20"/>傳。奇哉。以財鋟梓名財施。以教傳法名法。施財法二
<lb n="0231a21"/>施名大施。佛云。能行大施者。決證菩提。靜山將來種
<lb n="0231a22"/>智圓明。十號俱彰。因此勝緣也。覽斯經。者却宜淨心
<lb n="0231a23"/>如虗空。向未開卷以前著。眼掀飜窠臼。洞徹玄微。挽
<lb n="0231a24"/>回真風。大興末運。若也見義勇為。將來亦可成器。其
<lb n="0231b01"/>或循行數墨。辜負佛祖多矣。</p>
<lb n="0231b02"/>
<p id="pX63p0231b0201" rend="margin-left:1em">至元丙戌燈節絕　牧叟　德異　敘</p>
<lb n="0231b03"/>
<lb n="0231b04"/>
<lb n="0231b05"/>
<lb n="0231b06"/>
<lb n="0231b07"/>
<head>No. 1239-C</head>
<lb n="0231b08"/>
<lb n="0231b09"/>
<p id="pX63p0231b0901">釋志峯與志道覺溫施主金氏曰。大難者重刊佛祖
<lb n="0231b10"/>三經。來請予䟦其尾。予觀其書。四十二章也。遺教經
<lb n="0231b11"/>也。溈山警䇿也。立法創制纖毫未遺。成佛作祖正路
<lb n="0231b12"/>斯在。道上人法施何可量哉。學者目此書如嚴師在
<lb n="0231b13"/>上。撿身若不及。則可矣。如或不然。三經亦虗文矣。豈
<lb n="0231b14"/>不惜哉。</p>
<lb n="0231b15"/>
<p id="pX63p0231b1501" rend="margin-left:1em">青龍甲子十月　日　　推忠保節同德贊化功
<lb n="0231b16"/>臣三重大匡韓山府院君李　穡䟦</p>
<lb n="0231b17"/>
<lb n="0231b18"/>
<head>No. 1239-D</head>
<lb n="0231b19"/>
<lb n="0231b20"/>
<p id="pX63p0231b2001">前二經。佛所說也。後警䇿。溈山所說也。三經實學者
<lb n="0231b21"/>入道參學成佛作祖之蹊逕根本也。遂禪師注出。節
<lb n="0231b22"/>下生枝也。靜山不然。掃險枝葉復。繡梓以廣其傳。蓋
<lb n="0231b23"/>欲人人與佛祖駢肩接足同一受用。其心亦可尚矣。
<lb n="0231b24"/>學者儻能遵而行之。則佛祖即汝。汝即佛祖。忽若一
<lb n="0231c01"/>箇半箇纔出母胎便具超佛越祖作略。則此經皆為
<lb n="0231c02"/>剩語。</p>
<lb n="0231c03"/>
<p id="pX63p0231c0301" rend="margin-left:1em">時丙戌春中前覺根比丘　益大　拜書</p>
</p5txt>