<p5txt n="X78n1554">
<lb n="0575a01"/>
<lb n="0575a02"/>
<lb n="0575a03"/>
<lb n="0575a04"/>
<head>希叟和尚正宗贊目錄</head>
<lb n="0575a05"/>
<lb n="0575a06"/>
<head>卷第一</head>
<lb n="0575a07"/>菩提達磨大師六祖大鑑禪師<lb n="0575a08"/>江西馬祖禪師南嶽石頭禪師<lb n="0575a09"/>南泉願禪師百丈大智禪師<lb n="0575a10"/>趙州真際禪師黃蘗斷際禪師<lb n="0575a11"/>睦州陳尊宿德山見性禪師<lb n="0575a12"/>巖頭奯禪師雪峯真覺禪師<lb n="0575a13"/>
<head>卷第二</head>
<lb n="0575a14"/>
<head>臨濟宗</head>
<lb n="0575a15"/>臨濟慧照禪師興化獎禪師<lb n="0575a16"/>南院顒禪師風穴沼禪師<lb n="0575a17"/>首山念禪師汾陽昭禪師<lb n="0575a18"/>葉縣省禪師浮山圓鑒禪師<lb n="0575a19"/>慈明圓禪師楊岐會禪師<lb n="0575a20"/>黃龍南禪師寶覺心禪師<lb n="0575a21"/>白雲端禪師保寧勇禪師<lb n="0575a22"/>真淨文禪師五祖演禪師<lb n="0575a23"/>圓悟勤禪師南堂靜禪師<lb n="0575a24"/>佛鑑懃禪師佛眼遠禪師<lb n="0575b01"/>大慧杲禪師虎丘隆禪師<lb n="0575b02"/>應庵華禪師卍菴顏禪師<lb n="0575b03"/>懶菴需禪師密菴傑禪師<lb n="0575b04"/>
<head>卷第三</head>
<lb n="0575b05"/>
<head>曹洞宗</head>
<lb n="0575b06"/>洞山悟本禪師曹山元證禪師<lb n="0575b07"/>雲居宏覺禪師同安丕禪師<lb n="0575b08"/>同安志禪師梁山觀禪師<lb n="0575b09"/>大陽玄禪師投子青禪師<lb n="0575b10"/>芙蓉楷禪師丹霞淳禪師<lb n="0575b11"/>真歇了禪師宏智覺禪師<lb n="0575b12"/>天童珏禪師自得暉禪師<lb n="0575b13"/>
<head>卷第四</head>
<lb n="0575b14"/>
<head>雲門宗</head>
<lb n="0575b15"/>雲門匡真禪師香林遠禪師<lb n="0575b16"/>洞山初禪師智門祚禪師<lb n="0575b17"/>雪竇明覺禪師洞山聦禪師<lb n="0575b18"/>雲居舜禪師大覺璉禪師<lb n="0575b19"/>天衣懷禪師圓照本禪師<lb n="0575b20"/>圓通秀禪師大通本禪師<lb n="0575b21"/>雪峯慧禪師月堂昌禪師<lb n="0575b22"/>
<head>溈仰宗</head>
<lb n="0575b23"/>溈山大圓禪師仰山智通禪師<lb n="0575b24"/>南塔湧禪師芭蕉清禪師<lb n="0575c01"/>芭蕉徹禪師<lb n="0575c02"/>
<head>法眼宗</head>
<lb n="0575c03"/>清涼法眼禪師天台韶國師<lb n="0575c04"/>永明智覺禪師<lb n="0575c05"/>
<lb n="0575c06"/>
<p id="pX78p0575c0601">目錄
(終)
</p>
<lb n="0575c07"/>
<lb n="0575c08"/>
<lb n="0575c09"/>
<lb n="0575c10"/>
<docNumber>No. 1554</docNumber>
<lb n="0575c11"/>五家正宗贊<lb n="0575c12"/>
<lb n="0575c13"/>
<head>五家正宗贊并序</head>
<lb n="0575c14"/>
<lb n="0575c15"/>
<p id="pX78p0575c1501" rend="margin-left:1em">游聖人之門者。難為言。此特閨門兒女子軟紅輕
<lb n="0575c16"/>襪踏地怕痛之論。又烏足為參學法。衲僧家。千聖
<lb n="0575c17"/>頂𩕳。瞥轉玄樞。翻鐵面皮。爺也不識。示一機如大
<lb n="0575c18"/>火聚。出一言如生鐵橛。無儞近傍處。無儞咬嚼處
<lb n="0575c19"/>針砭古今。活必死疾。又何聖可稱。何門可游。何言
<lb n="0575c20"/>可忌。</p>
<p id="pX78p0575c2003" type="inline" rend="margin-left:1em">終日言而盡道。言滿天下無口過。或褒或貶
<lb n="0575c21"/>或抑或揚。曲盡其奧。襃非勸節。貶非窮鄉。抑非廉
<lb n="0575c22"/>人。揚非舉善。息黥補劓。截<g ref="CB15112"/>續鳧。倒用橫施。著著
<lb n="0575c23"/>有出身之路。肯桎梏籠檻。分甘為淺丈夫哉。</p>
<p id="pX78p0575c2318" type="inline" rend="margin-left:1em">愚生
<lb n="0575c24"/>也魯。瘦藤挑月。破笠包雲。奔走江湖幾五十載。雖
<lb n="0576a01"/>透關眼未甚明。至理言未甚的。然於古人不恰好
<lb n="0576a02"/>處。略窺涯涘。試將五彩黼黻太虗。似不量其力也
<lb n="0576a03"/>前謂褒貶抑揚。當俟金錍刮膜。出語驚群者。重為
<lb n="0576a04"/>點發。雖然。翠巖眉毛。寧免拖地。</p>
<lb n="0576a05"/>
<p id="pX78p0576a0501" rend="margin-left:1em">寶祐甲寅西蜀比丘紹曇百拜書于靈鷲放山室。</p>
<lb n="0576a06"/>
<head>初祖菩提達磨大師</head>
<lb n="0576a07"/>
<p id="pX78p0576a0701">師。南印度香至王之子。姓剎帝利。本名菩提多羅。因
<lb n="0576a08"/>二十七祖般若多羅尊者行化至本國。其王施無價
<lb n="0576a09"/>寶珠。時王有三子。尊者欲試其所得。以所施珠問三
<lb n="0576a10"/>王子曰。此珠圓明。有能及此否。</p>
<p id="pX78p0576a1013" type="inline">師曰。此是世寶。未足
<lb n="0576a11"/>為上。於諸寶中。法寶為上。此是世光。未足為上。於諸
<lb n="0576a12"/>光中。智光為上。此是世明。未足為上。於諸明中。心明
<lb n="0576a13"/>為上。此珠光明。不能自照。要假智光。光辨於此。既辨
<lb n="0576a14"/>此<anchor xml:id="begd1e490"/>已<anchor xml:id="endd1e490"/>。即知是珠。既知是珠。即明其寶。若明其寶。寶不
<lb n="0576a15"/>自寶。若辨其珠。珠不自珠。珠不自珠者。要假智珠而
<lb n="0576a16"/>辨世珠。寶不自寶者。要假智寶以明法寶。然則。師有
<lb n="0576a17"/>其道。其寶即現。眾生有道。心寶亦然。</p>
<p id="pX78p0576a1715" type="inline">尊者歎其辯慧。
<lb n="0576a18"/>改號菩提達磨。及香至厭世之後。遂出家矣。師降六
<lb n="0576a19"/>宗。一曰有相．二曰無相．三曰定慧．四曰戒行．五曰無
<lb n="0576a20"/>得．六曰寂靜。</p>
<p id="pX78p0576a2006" type="inline">後值異見王輕毀三寶。有弟子宗勝潛
<lb n="0576a21"/>至王所。廣說法要。往返徵詰。師懸知宗勝義墮。遽告
<lb n="0576a22"/>波羅提曰。汝可速救。</p>
<p id="pX78p0576a2209" type="inline">羅提稟云。願假神力。言<anchor xml:id="begd1e519"/>已<anchor xml:id="endd1e519"/>。雲生
<lb n="0576a23"/>足下。至王前默然而住。</p>
<p id="pX78p0576a2310" type="inline">時王正問宗勝。忽見羅提乘
<lb n="0576a24"/>雲而至。愕然忘其問答。曰。乘空之者。是正是邪。</p>
<p id="pX78p0576a2419" type="inline">答曰。
<lb n="0576b01"/>我非邪正。而來正邪。王心若正。我無邪正。</p>
<p id="pX78p0576b0117" type="inline">王雖驚異。
<lb n="0576b02"/>而慢心方熾。即擯宗勝令出。羅提曰。王既有道。何擯
<lb n="0576b03"/>沙門。我雖無解。願王致問。</p>
<p id="pX78p0576b0311" type="inline">王怒而問曰。何者是佛。</p>
<p id="pX78p0576b0359" type="inline">答
<lb n="0576b04"/>曰。見性是佛。</p>
<p id="pX78p0576b0406" type="inline">王曰。師見性不。</p>
<p id="pX78p0576b0451" type="inline">答曰。我見佛性。</p>
<p id="pX78p0576b0496" type="inline">王曰。性
<lb n="0576b05"/>在何處。</p>
<p id="pX78p0576b0504" type="inline">答曰。性在作用。</p>
<p id="pX78p0576b0549" type="inline">王曰。是何作用。我今不見。</p>
<p id="pX78p0576b0598" type="inline">答
<lb n="0576b06"/>曰。今見作用。王自不見。</p>
<p id="pX78p0576b0610" type="inline">王曰。於我有不。</p>
<p id="pX78p0576b0655" type="inline">答曰。王若作
<lb n="0576b07"/>用。無有不是。王若不用。體亦難見。</p>
<p id="pX78p0576b0714" type="inline">王曰。若當用時。幾
<lb n="0576b08"/>處出現。</p>
<p id="pX78p0576b0804" type="inline">答曰。若出現時。當有其八。</p>
<p id="pX78p0576b0853" type="inline">王曰。其八出現。當
<lb n="0576b09"/>為我說。</p>
<p id="pX78p0576b0904" type="inline">羅提說偈曰。</p>
<p id="pX78p0576b0948" type="inline">在胎為身。處世為人。</p>
<p id="pX78p0576b0995" type="inline">在眼曰見。
<lb n="0576b10"/>在耳曰聞。</p>
<p id="pX78p0576b1005" type="inline">在鼻辨香。在口談論。</p>
<p id="pX78p0576b1052" type="inline">在手執捉。在足運奔
<lb n="0576b11"/>遍現俱該沙界。收攝在一微塵。</p>
<p id="pX78p0576b1113" type="inline">識者知是佛性。不識
<lb n="0576b12"/>喚作精魂。</p>
<p id="pX78p0576b1205" type="inline">王聞偈<anchor xml:id="begd1e603"/>已<anchor xml:id="endd1e603"/>。心即開悟。乃悔謝前非。咨詢法
<lb n="0576b13"/>要。</p>
<p id="pX78p0576b1302" type="inline">師一日曰。吾觀赤縣神州有大根器。遂踰海越漠。
<lb n="0576b14"/>為法求人。</p>
<p id="pX78p0576b1405" type="inline">初至。見梁武帝。帝問。如何是聖諦第一義
<lb n="0576b15"/>師曰。廓然無聖。</p>
<p id="pX78p0576b1507" type="inline">帝曰。對朕者誰。</p>
<p id="pX78p0576b1552" type="inline">師曰。不識。帝不契。</p>
<p id="pX78p0576b1598" type="inline">遂
<lb n="0576b16"/>折蘆渡江。至少林。面壁九年。得二祖於深雪中。曾謂
<lb n="0576b17"/>曰。外息諸緣。內心無喘。心如墻壁。可以入道。後傳衣。
<lb n="0576b18"/>付偈曰。</p>
<p id="pX78p0576b1804" type="inline">吾本來茲土。傳法救迷情。</p>
<p id="pX78p0576b1853" type="inline">一花開五葉。結果
<lb n="0576b19"/>自然成。</p>
<p id="pX78p0576b1904" type="inline">流支．光統數加藥害。至第六度遂不救。讖曰
<lb n="0576b20"/>江槎分玉浪。管炬開金鎻。</p>
<p id="pX78p0576b2011" type="inline">五口相共行。九十無彼我
<lb n="0576b21"/>師知緣盡。欲返天竺。令弟子各言其志。道副得皮。總
<lb n="0576b22"/>持得肉。道育得骨。二祖得髓。師入滅後。葬于熊耳。</p>
<p id="pX78p0576b2220" type="inline">後
<lb n="0576b23"/>宋雲使西域還。遇師於葱嶺。見師手携隻履而返。歸
<lb n="0576b24"/>奏帝。開壙。果見空棺隻履存焉。</p>
<lb n="0576c01"/>
<p id="pX78p0576c0101">贊曰。</p>
<lb n="0576c02"/>
<lg>
<l>隆準龍顏</l>
<l>碧瞳天相</l>
<lb n="0576c03"/>
<l>棄金輪為聖道出家</l>
<lb n="0576c04"/>
<l>辨寶珠與阿師相抗</l>
<lb n="0576c05"/>
<l>足生雲</l>
<l>驅弟子除異見之邪</l>
<lb n="0576c06"/>
<l>舌翻瀾</l>
<l>聽合國起六宗之謗</l>
<lb n="0576c07"/>
<l>神洲赤縣接大乘根</l>
<lb n="0576c08"/>
<l>東土西天示衲僧樣</l>
<lb n="0576c09"/>
<l>廓然無聖</l>
<l>逆龍鱗一葦橫江</l>
<lb n="0576c10"/>
<l>寂爾觀心</l>
<l>坐鬼窟九年摸象</l>
<lb n="0576c11"/>
<l>一花開五葉</l>
<l>放庭雪沒人腰</l>
<lb n="0576c12"/>
<l>毒藥作醍醐</l>
<l>笑江槎分玉浪</l>
<lb n="0576c13"/>
<l>如墻如壁</l>
<l>幾曾當教外別傳</l>
<lb n="0576c14"/>
<l>分髓分皮</l>
<l>正好喫手中痛棒</l>
</lg>
<lb n="0576c15"/>
<p id="pX78p0576c1501" rend="margin-left:1em">詐死忙携隻履歸。惜大唐國一時人。開眼被胡兒
<lb n="0576c16"/>欺誑。</p>
<lb n="0576c17"/>
<head>曹溪六祖大鑑禪師</head>
<lb n="0576c18"/>
<p id="pX78p0576c1801">師諱慧能。新州人。俗姓盧。家貧。樵釆以給。一日。負樵
<lb n="0576c19"/>至市。聞客誦金剛經。至應無所住而生其心處。悚然
<lb n="0576c20"/>問客曰。此何法也。得於何人。</p>
<p id="pX78p0576c2012" type="inline">客曰。此名金剛經。得於
<lb n="0576c21"/>黃梅忍大師。</p>
<p id="pX78p0576c2106" type="inline">師遂白其母。至黃梅。謁五祖。祖曰。汝自
<lb n="0576c22"/>何來。</p>
<p id="pX78p0576c2203" type="inline">曰。嶺南。</p>
<p id="pX78p0576c2245" type="inline">祖曰。欲須何事。</p>
<p id="pX78p0576c2290" type="inline">曰。惟求作佛。</p>
<p id="pX78p0576c22134" type="inline">祖曰。嶺南
<lb n="0576c23"/>人無佛性。若為作佛。</p>
<p id="pX78p0576c2309" type="inline">曰。人有南北。佛性豈然。</p>
<p id="pX78p0576c2357" type="inline">祖異之。
<lb n="0576c24"/>乃曰。著槽廠去。師禮而退。遂負石舂米。</p>
<p id="pX78p0576c2416" type="inline">後聞人舉北
<lb n="0577a01"/>秀頌曰。</p>
<p id="pX78p0577a0104" type="inline">身似菩提樹。心如明鏡臺。時時勤拂拭。莫使
<lb n="0577a02"/>惹塵埃。</p>
<p id="pX78p0577a0204" type="inline">師即倩人書偈其傍。曰。</p>
<p id="pX78p0577a0252" type="inline">菩提本無樹。明鏡亦
<lb n="0577a03"/>非臺。本來無一物。何處惹塵埃。</p>
<p id="pX78p0577a0313" type="inline">祖因付衣鉢。潛至大
<lb n="0577a04"/>庾嶺。明上座逐之。師以衣置於石上。曰。此衣表信。可
<lb n="0577a05"/>力爭耶。</p>
<p id="pX78p0577a0504" type="inline">明曰。我來求法。非為衣也。</p>
<p id="pX78p0577a0553" type="inline">師曰。不思善。不思
<lb n="0577a06"/>惡。正恁麼時。如何是明上座父母未生以前本來面
<lb n="0577a07"/>目。明大悟。</p>
<p id="pX78p0577a0705" type="inline">師於儀鳳元年丙子正月八日屆南海。遇
<lb n="0577a08"/>印宗法師於法性寺講經。聞二僧辨風幡。一云風動。
<lb n="0577a09"/>一云幡動。爭之不<anchor xml:id="begd1e825"/>已<anchor xml:id="endd1e825"/>。師曰。可容俗流輙預高論否。直
<lb n="0577a10"/>以風幡非動。動自心耳。印宗聞之。遂與披剃。</p>
<p id="pX78p0577a1018" type="inline">韶州刺
<lb n="0577a11"/>史韋據請於大梵寺轉法輪。并受無相心地戒。門人
<lb n="0577a12"/>紀錄。目為壇經。</p>
<p id="pX78p0577a1207" type="inline">南嶽讓和尚因嵩山安和尚啟發之。
<lb n="0577a13"/>乃直詣參師。師問曰。什麼處來。</p>
<p id="pX78p0577a1313" type="inline">岳曰。嵩山來。</p>
<p id="pX78p0577a1357" type="inline">師曰。什
<lb n="0577a14"/>麼物恁麼來。</p>
<p id="pX78p0577a1406" type="inline">曰。說似一物即不中。</p>
<p id="pX78p0577a1453" type="inline">師曰。還假修證否
<lb n="0577a15"/>曰。修證即不無。污染即不得。</p>
<p id="pX78p0577a1512" type="inline">師曰。即此不污染。諸佛
<lb n="0577a16"/>之所護念。汝既如是。吾亦如是。</p>
<p id="pX78p0577a1613" type="inline">青原和尚參師。問曰。
<lb n="0577a17"/>當何所務即不落階級。</p>
<p id="pX78p0577a1710" type="inline">師曰。汝曾作什麼來。</p>
<p id="pX78p0577a1757" type="inline">原曰。聖
<lb n="0577a18"/>諦亦不為。</p>
<p id="pX78p0577a1805" type="inline">師曰。落何階級。</p>
<p id="pX78p0577a1850" type="inline">原曰。聖諦尚不為。何階級
<lb n="0577a19"/>之有。師深肯之。</p>
<p id="pX78p0577a1907" type="inline">師將順寂。欲往新州。眾曰。師從此去。
<lb n="0577a20"/>早晚却回。</p>
<p id="pX78p0577a2005" type="inline">師曰。葉落歸根。來時無口。又說偈曰。</p>
<p id="pX78p0577a2058" type="inline">心地
<lb n="0577a21"/>含諸種。普雨悉皆生。</p>
<p id="pX78p0577a2109" type="inline">頓悟花情<anchor xml:id="begd1e893"/>已<anchor xml:id="endd1e893"/>。菩提果自成。</p>
<lb n="0577a22"/>
<p id="pX78p0577a2201">贊曰。</p>
<lb n="0577a23"/>
<lg>
<l>震旦心宗</l>
<l>嶺南蠻種</l>
<lb n="0577a24"/>
<l>一字不識書</l>
<l>採薪勤母奉</l>
<lb n="0577b01"/>
<l>黃梅碓頭和糠搗出</l>
<l>石墜覺腰輕</l>
<lb n="0577b02"/>
<l>新州市上平地攧翻</l>
<l>擔折知柴重</l>
<lb n="0577b03"/>
<l>鱷魚眼睛光轆轆</l>
<l>嗔明上座為衣鉢爭</l>
<lb n="0577b04"/>
<l>毒虵口氣冷氷氷</l>
<l>斥印宗僧非風幡動</l>
<lb n="0577b05"/>
<l>污染即不得</l>
<l>蕩南岳家財一物無</l>
<lb n="0577b06"/>
<l>聖諦尚不為</l>
<l>鼓青原波浪千尋湧</l>
<lb n="0577b07"/>
<l>開作家爐鞴</l>
<l>村獦獠收幾塊精金</l>
<lb n="0577b08"/>
<l>說成帙壇經</l>
<l>臭皮囊盛許多骨董</l>
<lb n="0577b09"/>
<l>葉落歸根來時無口</l>
<l>死欵難翻</l>
<lb n="0577b10"/>
<l>地含諸種普雨皆生</l>
<l>開眼說夢</l>
</lg>
<lb n="0577b11"/>
<p id="pX78p0577b1101" rend="margin-left:1em">千古曹溪鏡樣清。非劈箭截流機。浸殺底堪作何
<lb n="0577b12"/>用。</p>
<lb n="0577b13"/>
<head>江西馬祖禪師</head>
<lb n="0577b14"/>
<p id="pX78p0577b1401">師諱道一。漢州什邡人。姓馬氏。容皃奇異。虎視牛行。
<lb n="0577b15"/>得法南岳。後歸蜀鄉。人喧迎之。溪邊婆子云。將謂有
<lb n="0577b16"/>何奇特。元是馬簸箕家小子。</p>
<p id="pX78p0577b1612" type="inline">師遂曰。勸君莫還鄉。還
<lb n="0577b17"/>鄉道不成。溪邊老婆子。喚我舊時名。再返江西。</p>
<p id="pX78p0577b1719" type="inline">西天
<lb n="0577b18"/>二十七祖般若多羅讖云。金鷄解㗸一粒粟。供養十
<lb n="0577b19"/>方羅漢僧。</p>
<p id="pX78p0577b1905" type="inline">六祖謂南嶽云。爾後出一馬駒。蹈殺天下
<lb n="0577b20"/>人去在。</p>
<p id="pX78p0577b2004" type="inline">石鞏為獵時。從師菴前過。師見。問曰。汝是何
<lb n="0577b21"/>人。</p>
<p id="pX78p0577b2102" type="inline">曰。獵者。</p>
<p id="pX78p0577b2144" type="inline">師曰。汝解射不。</p>
<p id="pX78p0577b2189" type="inline">曰。解射。</p>
<p id="pX78p0577b21131" type="inline">師曰。汝一箭射幾
<lb n="0577b22"/>箇。</p>
<p id="pX78p0577b2202" type="inline">曰。一箭射一箇。</p>
<p id="pX78p0577b2247" type="inline">師曰。汝不解射。</p>
<p id="pX78p0577b2292" type="inline">曰。和尚解射不。</p>
<p id="pX78p0577b22137" type="inline">師
<lb n="0577b23"/>曰。解射。</p>
<p id="pX78p0577b2304" type="inline">曰。一箭射幾箇。</p>
<p id="pX78p0577b2349" type="inline">師曰。一箭射一群。</p>
<p id="pX78p0577b2395" type="inline">曰。彼此生
<lb n="0577b24"/>命。何用射他一群。</p>
<p id="pX78p0577b2408" type="inline">師曰。汝既知如是。何不自射。</p>
<p id="pX78p0577b2458" type="inline">曰。若
<lb n="0577c01"/>教某甲自射。直是無下手處。</p>
<p id="pX78p0577c0112" type="inline">師曰。者漢曠劫無明。一
<lb n="0577c02"/>時頓息。鞏遂擲弓箭。投師出家。</p>
<p id="pX78p0577c0213" type="inline">師與百丈行次。見水
<lb n="0577c03"/>鴨。師問。水鴨子在何處。</p>
<p id="pX78p0577c0310" type="inline">丈曰。飛過去也。師遂揑丈鼻。
<lb n="0577c04"/>丈作痛聲。</p>
<p id="pX78p0577c0405" type="inline">師曰。又道飛過去也。</p>
<p id="pX78p0577c0452" type="inline">丈乃有省。遂歸寮中
<lb n="0577c05"/>大哭。同事問曰。有何事。</p>
<p id="pX78p0577c0510" type="inline">丈曰。汝去問和尚。</p>
<p id="pX78p0577c0556" type="inline">同事往方
<lb n="0577c06"/>丈。問曰。不知海侍者有何事而哭。令某甲來問和尚
<lb n="0577c07"/>師曰。汝自去問他。同事歸問。丈大笑。</p>
<p id="pX78p0577c0715" type="inline">同事曰。適來哭。
<lb n="0577c08"/>而今笑。</p>
<p id="pX78p0577c0804" type="inline">丈曰。適來哭。而今笑。</p>
<p id="pX78p0577c0851" type="inline">龐居士參次。問云。不與
<lb n="0577c09"/>萬法為侶者是什麼人。</p>
<p id="pX78p0577c0910" type="inline">師云。待汝一口吸盡西江水
<lb n="0577c10"/>即向汝道。士於此有省。</p>
<p id="pX78p0577c1010" type="inline">師與百丈．南泉．智藏翫月次。
<lb n="0577c11"/>師曰。正恁麼時如何。</p>
<p id="pX78p0577c1109" type="inline">藏曰。正好修行。</p>
<p id="pX78p0577c1154" type="inline">丈曰。正好供養。
<lb n="0577c12"/>南泉拂袖便行。</p>
<p id="pX78p0577c1207" type="inline">師曰。經歸藏。禪歸海。唯有普願獨超
<lb n="0577c13"/>物外。後示寂于泐潭。</p>
<lb n="0577c14"/>
<p id="pX78p0577c1401">贊曰。</p>
<lb n="0577c15"/>
<lg>
<l>虎視牛行</l>
<l>虬髭鐵面</l>
<lb n="0577c16"/>
<l>滅菩提達磨之心宗</l>
<lb n="0577c17"/>
<l>應般若多羅之懸讖</l>
<lb n="0577c18"/>
<l>金雞解㗸一粒粟</l>
<l>禍孽潛萠</l>
<lb n="0577c19"/>
<l>馬駒蹈殺天下人</l>
<l>惡聲難掩</l>
<lb n="0577c20"/>
<l>射鹿印石鞏無明蕩除</l>
<lb n="0577c21"/>
<l>過鴨將百丈鼻頭揑轉</l>
<lb n="0577c22"/>
<l>吸江口</l>
<l>𡎺殺龐公</l>
<lb n="0577c23"/>
<l>翫月機</l>
<l>坑埋普願</l>
<lb n="0577c24"/>
<l>八十四人阿轆轆</l>
<l>成團如破鑪脊上蒼蠅</l>
<lb n="0578a01"/>
<l>七千餘里走區區</l>
<l>被人喚馬簸箕家小囝</l>
<lb n="0578a02"/>
<l>赤手逗曹溪正脉</l>
<l>古今分宗派滔滔</l>
<lb n="0578a03"/>
<l>即心得臨濟克家</l>
<l>兒孫上傳燈袞袞</l>
</lg>
<lb n="0578a04"/>
<p id="pX78p0578a0401" rend="margin-left:1em">稽首真空大法王。蕩蕩乎民無得而稱焉。擬覔踪
<lb n="0578a05"/>由。太虗閃電。</p>
<lb n="0578a06"/>
<head>南嶽石頭禪師</head>
<lb n="0578a07"/>
<p id="pX78p0578a0701">師嗣青原。諱希遷。端州人。姓陳氏。在俗時。每厭鄉洞
<lb n="0578a08"/>民多淫祀。輙奪牛毀祠而歸。鄉老不能禁。</p>
<p id="pX78p0578a0817" type="inline">師參青原。
<lb n="0578a09"/>原令馳書與南嶽。曰。汝達書了。速回。吾有箇鈯斧子
<lb n="0578a10"/>與汝住山去。</p>
<p id="pX78p0578a1006" type="inline">師至彼。未呈書。便問。不慕諸聖。不重<anchor xml:id="begd1e1257"/>己<anchor xml:id="endd1e1257"/>
<lb n="0578a11"/>靈時如何。</p>
<p id="pX78p0578a1105" type="inline">讓曰。子問太高生。何不向下問。</p>
<p id="pX78p0578a1156" type="inline">師曰。寧可
<lb n="0578a12"/>永劫沈淪。不求諸聖解脫。讓便休。</p>
<p id="pX78p0578a1214" type="inline">師回。原問曰。子去
<lb n="0578a13"/>未久。送書達不。</p>
<p id="pX78p0578a1307" type="inline">師曰。信亦不通。書亦不達。去時蒙和
<lb n="0578a14"/>尚許箇鈯斧子。便請。原垂一足。師禮拜。</p>
<p id="pX78p0578a1416" type="inline">異日問。曹溪
<lb n="0578a15"/>大師還識和尚否。</p>
<p id="pX78p0578a1508" type="inline">原曰。汝還識吾否。</p>
<p id="pX78p0578a1554" type="inline">師曰。識又爭能
<lb n="0578a16"/>識。</p>
<p id="pX78p0578a1602" type="inline">原曰。眾角雖多。一麟足矣。</p>
<p id="pX78p0578a1651" type="inline">師一日夢與六祖乘一
<lb n="0578a17"/>龜游泳深池。覺原之曰。靈龜。智也。池。聖海也。吾與祖
<lb n="0578a18"/>師同乘靈智。游於聖海也。</p>
<p id="pX78p0578a1811" type="inline">師天寶間之衡山。南寺之
<lb n="0578a19"/>東。有石狀如臺。乃結菴其上。時號石頭和尚。</p>
<p id="pX78p0578a1918" type="inline">鄧隱峯
<lb n="0578a20"/>辭馬祖。祖問。甚處去。</p>
<p id="pX78p0578a2009" type="inline">峯曰。石頭去。</p>
<p id="pX78p0578a2053" type="inline">祖曰。石頭路滑。</p>
<p id="pX78p0578a2098" type="inline">峯
<lb n="0578a21"/>曰。竿木隨身。逢場作戲。便行到師處。繞禪床一匝。振
<lb n="0578a22"/>錫一下。乃問。是何宗旨。</p>
<p id="pX78p0578a2210" type="inline">師曰。蒼天。蒼天。</p>
<p id="pX78p0578a2255" type="inline">峯無語。却回。
<lb n="0578a23"/>舉似祖。祖曰。更去問。待他有答。汝便噓兩聲。</p>
<p id="pX78p0578a2318" type="inline">峯再去。
<lb n="0578a24"/>如前問。師噓兩聲。峯又無語。回。舉似祖。祖云。向汝道
<lb n="0578b01"/>石頭路滑。</p>
<p id="pX78p0578b0105" type="inline">藥山一日在石上坐。師見。問曰。汝在者裏
<lb n="0578b02"/>作什麼。</p>
<p id="pX78p0578b0204" type="inline">山曰。一物不為。</p>
<p id="pX78p0578b0249" type="inline">師曰。恁麼則閑坐也。</p>
<p id="pX78p0578b0296" type="inline">山曰。閑
<lb n="0578b03"/>坐即為也。</p>
<p id="pX78p0578b0305" type="inline">師曰。汝道不為。不為箇什麼。</p>
<p id="pX78p0578b0355" type="inline">山曰。千聖亦
<lb n="0578b04"/>不識。</p>
<p id="pX78p0578b0403" type="inline">師乃以偈歎之曰。</p>
<p id="pX78p0578b0449" type="inline">從來共住不知名。任運相將
<lb n="0578b05"/>只麼行。</p>
<p id="pX78p0578b0504" type="inline">自古上賢猶不識。造次之流豈可明。</p>
<p id="pX78p0578b0557" type="inline">僧問。如
<lb n="0578b06"/>何是禪。</p>
<p id="pX78p0578b0604" type="inline">答曰。碌磚。</p>
<p id="pX78p0578b0647" type="inline">如何是道。</p>
<p id="pX78p0578b0690" type="inline">答曰。木頭。</p>
<p id="pX78p0578b06133" type="inline">師著參同契．
<lb n="0578b07"/>草菴歌行於世。</p>
<lb n="0578b08"/>
<p id="pX78p0578b0801">贊曰。</p>
<lb n="0578b09"/>
<lg>
<l>端州生緣</l>
<l>曹溪得度</l>
<lb n="0578b10"/>
<l>鱉鼻蛇毒要傷人</l>
<l>破鏡鳥心專食母</l>
<lb n="0578b11"/>
<l>厭洞民多淫祀</l>
<l>毀叢祠奪牛歸</l>
<lb n="0578b12"/>
<l>與嶽僧通信書</l>
<l>挾鈯斧住山去</l>
<lb n="0578b13"/>
<l>眾角雖多一麟足</l>
<l>又爭能識得青原</l>
<lb n="0578b14"/>
<l>深池同載一龜游</l>
<l>竟何曾夢見六祖</l>
<lb n="0578b15"/>
<l>臨機多滑路</l>
<l>推隱峯束手墮懸崖</l>
<lb n="0578b16"/>
<l>共住不知名</l>
<l>對藥山熟睡饒譫語</l>
<lb n="0578b17"/>
<l>貼身死計</l>
<l>磐石坐生雲</l>
<lb n="0578b18"/>
<l>信口答禪</l>
<l>碌磚拋似雨</l>
<lb n="0578b19"/>
<l>青松下閑謳一曲</l>
<l>草庵歌不落宮商</l>
<lb n="0578b20"/>
<l>亂山中狂呌數聲</l>
<l>參同契是何言句</l>
</lg>
<lb n="0578b21"/>
<p id="pX78p0578b2101" rend="margin-left:1em">惜曹溪旁出一枝。到情忘義斷時。生五逆孫。繼不
<lb n="0578b22"/>孝子。</p>
<lb n="0578b23"/>
<head>南泉願禪師</head>
<lb n="0578b24"/>
<p id="pX78p0578b2401">師諱普願。鄭州人。姓王氏。初見馬祖。契悟後。住南泉。
<lb n="0578c01"/>上堂曰。王老師自少養一頭水牯牛。擬向溪東牧。不
<lb n="0578c02"/>免食他國王水草。擬向溪西牧。亦不免食他國王水
<lb n="0578c03"/>草。不如隨分納些些。總不見得。</p>
<p id="pX78p0578c0313" type="inline">山下有一菴主。人謂
<lb n="0578c04"/>曰。近日南泉和尚出世。何不去禮拜。</p>
<p id="pX78p0578c0415" type="inline">曰。非但南泉出
<lb n="0578c05"/>世。直饒千佛出興。我亦不去。</p>
<p id="pX78p0578c0512" type="inline">師聞。乃令趙州去勘。州
<lb n="0578c06"/>去。便設禮。主不顧。州從西過東。從東過西。主亦不顧。
<lb n="0578c07"/>州曰。草賊大敗。遂拽下簾子便歸。</p>
<p id="pX78p0578c0714" type="inline">舉似師。師曰。我從
<lb n="0578c08"/>來疑著者漢。</p>
<p id="pX78p0578c0806" type="inline">師一日到莊。莊主預備油糍迎奉。師曰。
<lb n="0578c09"/>老僧居常出入。不與人知。何得排辨如此。</p>
<p id="pX78p0578c0917" type="inline">主曰。昨夜
<lb n="0578c10"/>土地報道。和尚今日來。</p>
<p id="pX78p0578c1010" type="inline">師曰。王老師修行無力。被鬼
<lb n="0578c11"/>神<g ref="CB15111"/>見。</p>
<p id="pX78p0578c1104" type="inline">時有僧問。既是大善知識。為什麼却被鬼神
<lb n="0578c12"/>
<g ref="CB15111"/>見。</p>
<p id="pX78p0578c1203" type="inline">師曰。土地前更下一分飯。</p>
<p id="pX78p0578c1252" type="inline">一日。兩堂首座爭貓
<lb n="0578c13"/>兒。來白師。師持刀提起猫兒曰。道得即救取猫兒。道
<lb n="0578c14"/>不得即斬却。二俱無對。師便斬之。</p>
<p id="pX78p0578c1414" type="inline">至晚。趙州自外歸。
<lb n="0578c15"/>師舉前話示之。趙州脫鞋安頭上便出。師曰。子若在。
<lb n="0578c16"/>救得猫兒。</p>
<p id="pX78p0578c1605" type="inline">示眾曰。王老師賣身去也。阿誰買。</p>
<p id="pX78p0578c1657" type="inline">時有僧
<lb n="0578c17"/>出眾曰。某甲買。</p>
<p id="pX78p0578c1707" type="inline">師曰。不作貴。不作賤。汝作麼生買。僧
<lb n="0578c18"/>無對。</p>
<p id="pX78p0578c1803" type="inline">僧問。師居丈室。將何指南。</p>
<p id="pX78p0578c1852" type="inline">師曰。昨夜三更失却
<lb n="0578c19"/>牛。天明起來失却火。</p>
<p id="pX78p0578c1909" type="inline">師在山作務次。僧問。南泉路向
<lb n="0578c20"/>甚處去。</p>
<p id="pX78p0578c2004" type="inline">師拈起鎌子云。我者鎌子三十錢買得。</p>
<p id="pX78p0578c2058" type="inline">僧曰。
<lb n="0578c21"/>不問茅鎌子。南泉路向甚處去。</p>
<p id="pX78p0578c2113" type="inline">師曰。我使得正快。</p>
<p id="pX78p0578c2159" type="inline">陸
<lb n="0578c22"/>亘大夫與人雙陸次。見師。陸指骰子曰。恁麼不恁麼。
<lb n="0578c23"/>信彩去時如何。</p>
<p id="pX78p0578c2307" type="inline">師拈起骰子云。臭骨頭十八。</p>
<p id="pX78p0578c2357" type="inline">陸又問。
<lb n="0578c24"/>弟子家中有一片石。或時坐。或時臥。如今擬鐫作佛。
<lb n="0579a01"/>得不。</p>
<p id="pX78p0579a0103" type="inline">師曰。得。</p>
<p id="pX78p0579a0145" type="inline">陸曰。莫不得不。</p>
<p id="pX78p0579a0190" type="inline">師曰。不得。</p>
<p id="pX78p0579a01133" type="inline">師住菴時。一
<lb n="0579a02"/>僧到。師向道。我上山作務。待齋時。作飯自喫了。送一
<lb n="0579a03"/>分上來。少時。其僧自作喫了。一時打破家生。就師床
<lb n="0579a04"/>臥。師待不來。歸。見僧牀上臥。師亦就邊臥。僧便起去
<lb n="0579a05"/>師後曰。我往前住菴時。有箇伶俐道者。至今不見消
<lb n="0579a06"/>息。</p>
<p id="pX78p0579a0602" type="inline">陸亘一日向師道。肇法師也奇恠。解道。天地與我
<lb n="0579a07"/>同根。萬物與我一體。</p>
<p id="pX78p0579a0709" type="inline">師指庭前花曰。大夫。時人見此
<lb n="0579a08"/>一株花。如夢相似。陸罔測。</p>
<p id="pX78p0579a0811" type="inline">師問座主曰。與我講經得
<lb n="0579a09"/>麼。</p>
<p id="pX78p0579a0902" type="inline">座曰。某甲與和尚講經。和尚與某甲說禪始得。</p>
<p id="pX78p0579a0959" type="inline">師
<lb n="0579a10"/>曰。不可將金彈子博銀彈子去。</p>
<p id="pX78p0579a1013" type="inline">上堂曰。諸和尚子。王
<lb n="0579a11"/>老師十八上解作活計。如今有解作活計者麼。出來。
<lb n="0579a12"/>共汝商量。也須是住山人始得。良久。顧視大眾。合掌
<lb n="0579a13"/>曰。珍重。無事各自修行。</p>
<p id="pX78p0579a1310" type="inline">一日。甘贄行者來設粥。云。請
<lb n="0579a14"/>和尚念誦。</p>
<p id="pX78p0579a1405" type="inline">師云。甘贄行者設粥。請大眾為狸奴白牯
<lb n="0579a15"/>念摩訶般若波羅蜜。贄禮拜。便出去。師到厨內打破
<lb n="0579a16"/>鍋子。</p>
<lb n="0579a17"/>
<p id="pX78p0579a1701">贊曰。</p>
<lb n="0579a18"/>
<lg>
<l>咄這王老師</l>
<l>遍地栽荊棘</l>
<lb n="0579a19"/>
<l>牧牯牛東西溪上</l>
<l>索頭在手未會放收</l>
<lb n="0579a20"/>
<l>斬猫兒上下堂前</l>
<l>暗地絣繩難分曲直</l>
<lb n="0579a21"/>
<l>亂拋骰子</l>
<l>臭骨頭十八點喝成</l>
<lb n="0579a22"/>
<l>錯指路頭</l>
<l>茅鎌子三十錢買得</l>
<lb n="0579a23"/>
<l>不作貴不作賤</l>
<l>賣渾身誰肯商量</l>
<lb n="0579a24"/>
<l>失却火失却牛</l>
<l>居丈室有何奇特</l>
<lb n="0579b01"/>
<l>被鬼神<g ref="CB15111"/>見了</l>
<l>莊上喫片油糍</l>
<lb n="0579b02"/>
<l>與趙州相見來</l>
<l>鎮州出大蘿蔔</l>
<lb n="0579b03"/>
<l>一株花如夢相似</l>
<l>孰云天地同根</l>
<lb n="0579b04"/>
<l>十八歲活計做成</l>
<l>難使兒孫取則</l>
<lb n="0579b05"/>
<l>許陸亘開鐫坐石</l>
<l>逐惡隨邪</l>
<lb n="0579b06"/>
<l>為甘贄打破粥鍋</l>
<l>開門放賊</l>
<lb n="0579b07"/>
<l>佛出世亦不去</l>
<l>聱頭庵主未免狐疑</l>
<lb n="0579b08"/>
<l>飯飽後恣噇眠</l>
<l>靈利道者不知消息</l>
</lg>
<lb n="0579b09"/>
<p id="pX78p0579b0901" rend="margin-left:1em">將金彈子換銀彈子。長處無多哽。要做阿轆轆善
<lb n="0579b10"/>知識。</p>
<lb n="0579b11"/>
<head>百丈大智禪師</head>
<lb n="0579b12"/>
<p id="pX78p0579b1201">師嗣馬祖。諱懷海。福州人。姓王氏。師再參祖。侍立次。
<lb n="0579b13"/>祖目視繩床角拂子。師曰。即此用。離此用。</p>
<p id="pX78p0579b1317" type="inline">祖曰。汝向
<lb n="0579b14"/>後開兩片皮。將何為人。師取拂子豎起。</p>
<p id="pX78p0579b1416" type="inline">祖曰。即此用。
<lb n="0579b15"/>離此用。師掛拂子舊處。祖震威一喝。師便禮拜。</p>
<p id="pX78p0579b1519" type="inline">後檀
<lb n="0579b16"/>信請於洪州新吳界。住大雄山。居處巖巒嶮峻。故號
<lb n="0579b17"/>百丈。師處之。未期月。參玄之士。四方羣集。溈山．黃蘗
<lb n="0579b18"/>當其首。</p>
<p id="pX78p0579b1804" type="inline">一日。師謂眾曰。佛法不是小事。老僧昔被馬
<lb n="0579b19"/>大師一喝。直得三日耳聾。黃<g ref="CB01743"/>聞。不覺吐舌。</p>
<p id="pX78p0579b1918" type="inline">師曰。子
<lb n="0579b20"/>
<anchor xml:id="begd1e1832"/>已<anchor xml:id="endd1e1832"/>後莫承嗣馬祖去麼。</p>
<p id="pX78p0579b2067" type="inline">蘗云。不然。今日因和尚舉。得
<lb n="0579b21"/>見馬祖大機大用。然且不識馬祖。若嗣馬祖。<anchor xml:id="begd1e1842"/>已<anchor xml:id="endd1e1842"/>後喪
<lb n="0579b22"/>我兒孫。</p>
<p id="pX78p0579b2204" type="inline">師曰。見與師齊。減師半德。見過於師。方堪傳
<lb n="0579b23"/>授。子甚有超師之見。蘗便禮拜。</p>
<p id="pX78p0579b2313" type="inline">師每上堂。有一老人
<lb n="0579b24"/>隨眾聽法。一日眾退。唯老人不去。師問。汝是何人。</p>
<p id="pX78p0579b2420" type="inline">老
<lb n="0579c01"/>曰。某非人也。於過去迦葉佛時曾住此山。因學人問。
<lb n="0579c02"/>大修行人還落因果也無。某云。不落因果。遂五百生
<lb n="0579c03"/>墮野狐身。今請和尚代一轉。貴脫野狐身。</p>
<p id="pX78p0579c0317" type="inline">師曰。儞問
<lb n="0579c04"/>老曰。大修行人還落因果也無。</p>
<p id="pX78p0579c0413" type="inline">師曰。不昧因果。</p>
<p id="pX78p0579c0458" type="inline">老於
<lb n="0579c05"/>言下大悟。作禮曰。某<anchor xml:id="begd1e1881"/>已<anchor xml:id="endd1e1881"/>脫野狐身。住在山後。敢乞依
<lb n="0579c06"/>亡僧津送。</p>
<p id="pX78p0579c0605" type="inline">師令維那白槌告眾。食後送亡僧。食後。師
<lb n="0579c07"/>領眾至山後巖下。以杖挑出一死狐。乃依法火葬。</p>
<p id="pX78p0579c0720" type="inline">司
<lb n="0579c08"/>馬頭陀自湖南來見師。云。溈山奇絕。可聚千五百眾
<lb n="0579c09"/>師曰。老僧欲住。可乎。</p>
<p id="pX78p0579c0909" type="inline">陀云。非和尚所住。</p>
<p id="pX78p0579c0955" type="inline">師曰。何也。</p>
<p id="pX78p0579c0998" type="inline">陀
<lb n="0579c10"/>曰。和尚是骨人。彼是肉山。設居之。徒不盈千。</p>
<p id="pX78p0579c1018" type="inline">師曰。吾
<lb n="0579c11"/>眾中莫有人住得不。</p>
<p id="pX78p0579c1109" type="inline">陀曰。待歷觀之。</p>
<p id="pX78p0579c1154" type="inline">師令侍者喚第
<lb n="0579c12"/>一座來。師曰。此人如何。</p>
<p id="pX78p0579c1210" type="inline">陀令謦欬。行數步。曰。此人不
<lb n="0579c13"/>可。</p>
<p id="pX78p0579c1302" type="inline">又令喚典座來。陀曰。此正是溈山主也。</p>
<p id="pX78p0579c1356" type="inline">師是夜召
<lb n="0579c14"/>祐入室。囑曰。吾化緣在此。溈山勝境。汝當居之。嗣續
<lb n="0579c15"/>吾宗。廣度後學。</p>
<p id="pX78p0579c1507" type="inline">時華林聞之。曰。某甲忝居上首。祐公
<lb n="0579c16"/>何得住持。</p>
<p id="pX78p0579c1605" type="inline">師曰。若能對眾下得一轉語出格。當與住
<lb n="0579c17"/>持。即指淨瓶問曰。不得喚作淨瓶。汝喚作什麼。</p>
<p id="pX78p0579c1719" type="inline">華曰。
<lb n="0579c18"/>不可喚作木揬。</p>
<p id="pX78p0579c1807" type="inline">師不肯。乃問祐。祐踢倒淨瓶。師咲云。
<lb n="0579c19"/>第一座輸却山子也。祐遂往焉。</p>
<p id="pX78p0579c1913" type="inline">師作清規。</p>
<lb n="0579c20"/>
<p id="pX78p0579c2001">贊曰。</p>
<lb n="0579c21"/>
<lg>
<l>出格胚腪</l>
<l>鈞陶巧匠</l>
<lb n="0579c22"/>
<l>瘦骨稜稜玉削成</l>
<l>碧眸冏冏星流樣</l>
<lb n="0579c23"/>
<l>脫野狐不昧因果</l>
<l>知歷代贊幾何罵幾何</l>
<lb n="0579c24"/>
<l>鬪水鴨落盡便宜</l>
<l>走歸家哭一上笑一上</l>
<lb n="0580a01"/>
<l>淨瓶踢倒</l>
<l>放山子荷钁入千峯</l>
<lb n="0580a02"/>
<l>拂子拈來</l>
<l>恠馬師平地埋青嶂</l>
<lb n="0580a03"/>
<l>一生鼻頭痛</l>
<l>刻骨冤不易消融</l>
<lb n="0580a04"/>
<l>三日耳朵聾</l>
<l>入心毒卒難洗蕩</l>
<lb n="0580a05"/>
<l>共游惡業蛟龍窟</l>
<l>子黃蘗友龐公</l>
<lb n="0580a06"/>
<l>同奪生獰虎兕胎</l>
<l>兄南泉弟知藏</l>
<lb n="0580a07"/>
<l>清規井井</l>
<l>深掘陷人坑</l>
<lb n="0580a08"/>
<l>華胄繩繩</l>
<l>密布縵天網</l>
</lg>
<lb n="0580a09"/>
<p id="pX78p0580a0901" rend="margin-left:1em">䇿奇勛。不減叔孫通與老臊胡。作萬古城池。阿誰
<lb n="0580a10"/>近傍。</p>
<lb n="0580a11"/>
<head>趙州真際禪師</head>
<lb n="0580a12"/>
<p id="pX78p0580a1201">師嗣南泉。諱從諗。曹州人。姓郝氏。一日。問南泉曰。如
<lb n="0580a13"/>何是道。</p>
<p id="pX78p0580a1304" type="inline">泉曰。平常心是道。</p>
<p id="pX78p0580a1350" type="inline">師曰。還可趣向也無。</p>
<p id="pX78p0580a1397" type="inline">曰。擬
<lb n="0580a14"/>向即乖。</p>
<p id="pX78p0580a1404" type="inline">師曰。不擬。爭知是道。</p>
<p id="pX78p0580a1451" type="inline">曰。道不屬知。不屬不知。
<lb n="0580a15"/>知是妄覺。不知是無記。若真達不疑之道。猶如太虗
<lb n="0580a16"/>廓然虗豁。豈可強是非耶。師於言下悟理。</p>
<p id="pX78p0580a1617" type="inline">有僧游五
<lb n="0580a17"/>臺。問婆子曰。臺山路向甚處去。</p>
<p id="pX78p0580a1713" type="inline">婆曰。驀直去。僧便去
<lb n="0580a18"/>婆曰。好箇師僧。又恁麼去。</p>
<p id="pX78p0580a1811" type="inline">後僧舉似師。師曰。待我去
<lb n="0580a19"/>勘破。</p>
<p id="pX78p0580a1903" type="inline">明日便去。問。臺山路向甚處去。</p>
<p id="pX78p0580a1954" type="inline">婆曰。驀直去。師
<lb n="0580a20"/>便去。</p>
<p id="pX78p0580a2003" type="inline">婆曰。好箇師僧。又恁麼去。</p>
<p id="pX78p0580a2052" type="inline">師歸。謂僧曰。臺山婆
<lb n="0580a21"/>子為汝勘破了也。</p>
<p id="pX78p0580a2108" type="inline">僧問。久響趙州石橋。到來只見略
<lb n="0580a22"/>彴。</p>
<p id="pX78p0580a2202" type="inline">師曰。汝只見略彴。不見石橋。</p>
<p id="pX78p0580a2252" type="inline">曰。如何是石橋。</p>
<p id="pX78p0580a2297" type="inline">師曰。
<lb n="0580a23"/>度驢度馬。</p>
<p id="pX78p0580a2305" type="inline">一日。真定帥王公携諸子入院。師坐而問
<lb n="0580a24"/>曰。大王會麼。</p>
<p id="pX78p0580a2406" type="inline">王曰。不會。</p>
<p id="pX78p0580a2449" type="inline">師曰。自小持齋身<anchor xml:id="begd1e2128"/>已<anchor xml:id="endd1e2128"/>老。見人
<lb n="0580b01"/>無力下禪床。王尤加禮重。</p>
<p id="pX78p0580b0111" type="inline">僧問。狗子還有佛性也無
<lb n="0580b02"/>師曰。無。</p>
<p id="pX78p0580b0204" type="inline">僧云。一切眾生皆有佛性。狗子因甚却無。</p>
<p id="pX78p0580b0259" type="inline">師
<lb n="0580b03"/>曰。為伊有業識在。</p>
<p id="pX78p0580b0308" type="inline">師到黃蘗。蘗見來。便閉方丈門。師
<lb n="0580b04"/>乃把火於法堂。呌云。救火。救火。</p>
<p id="pX78p0580b0413" type="inline">蘗開門捉住曰。道。道
<lb n="0580b05"/>師曰。賊過後張弓。</p>
<p id="pX78p0580b0508" type="inline">到茱萸。執主丈。法堂上從東過西。
<lb n="0580b06"/>萸曰。作什麼。</p>
<p id="pX78p0580b0606" type="inline">師曰。探水。</p>
<p id="pX78p0580b0649" type="inline">萸曰。我者裏一滴也無。探箇
<lb n="0580b07"/>什麼。師以丈倚壁便行。</p>
<p id="pX78p0580b0710" type="inline">僧問。如何是祖師西來意。</p>
<p id="pX78p0580b0759" type="inline">師
<lb n="0580b08"/>曰。庭前栢樹子。</p>
<p id="pX78p0580b0807" type="inline">後法眼問覺鐵觜。聞趙州有栢樹子
<lb n="0580b09"/>話。是否。</p>
<p id="pX78p0580b0904" type="inline">覺曰。先師無此語。莫謗先師好。</p>
<p id="pX78p0580b0955" type="inline">僧問雪峯。古
<lb n="0580b10"/>㵎寒泉時如何。</p>
<p id="pX78p0580b1007" type="inline">峯曰。瞪目不見底。</p>
<p id="pX78p0580b1053" type="inline">曰。飲者如何。</p>
<p id="pX78p0580b1097" type="inline">曰。不
<lb n="0580b11"/>從口入。</p>
<p id="pX78p0580b1104" type="inline">師聞曰。不可從鼻孔裏入。</p>
<p id="pX78p0580b1153" type="inline">僧便問。古㵎寒泉
<lb n="0580b12"/>時如何。</p>
<p id="pX78p0580b1204" type="inline">師曰。苦。</p>
<p id="pX78p0580b1246" type="inline">曰。飲者如何。</p>
<p id="pX78p0580b1290" type="inline">曰。死。</p>
<p id="pX78p0580b12131" type="inline">僧舉似雪峯。峯遙
<lb n="0580b13"/>望作禮曰。趙州古佛從此不答話。</p>
<p id="pX78p0580b1314" type="inline">嚴陽問。一物不將
<lb n="0580b14"/>來時如何。</p>
<p id="pX78p0580b1405" type="inline">師曰。放下著。</p>
<p id="pX78p0580b1449" type="inline">曰。既是一物不將來。放下箇
<lb n="0580b15"/>什麼。</p>
<p id="pX78p0580b1503" type="inline">曰。放不下。擔取去。嚴有省。</p>
<lb n="0580b16"/>
<p id="pX78p0580b1601">贊曰。</p>
<lb n="0580b17"/>
<lg>
<l>禪在口皮邊</l>
<l>換盡衲僧眼</l>
<lb n="0580b18"/>
<l>中南泉毒</l>
<l>太虗寥廓豈強是非</l>
<lb n="0580b19"/>
<l>死雪峯心</l>
<l>古㵎寒泉分明剖判</l>
<lb n="0580b20"/>
<l>見大王不下床接</l>
<l>表吾宗尊法有人</l>
<lb n="0580b21"/>
<l>勘庵主拽下簾歸</l>
<l>知王老疑著者漢</l>
<lb n="0580b22"/>
<l>茱萸探水</l>
<l>靠丈立生根</l>
<lb n="0580b23"/>
<l>黃蘗救焚</l>
<l>開門驚落膽</l>
<lb n="0580b24"/>
<l>狗子無佛性</l>
<l>露刃劒冷𦦨含霜</l>
<lb n="0580c01"/>
<l>臺山勘破婆</l>
<l>葛藤樁一刀截斷</l>
<lb n="0580c02"/>
<l>覺鐵觜謂先師無此語</l>
<l>費口分踈</l>
<lb n="0580c03"/>
<l>嚴尊者問一物不將來</l>
<l>全肩荷擔</l>
</lg>
<lb n="0580c04"/>
<p id="pX78p0580c0401" rend="margin-left:1em">架略彴。非惟度馬度驢。亘百世。援沈迷。使平步摩
<lb n="0580c05"/>訶衍岸。</p>
<lb n="0580c06"/>
<head>黃蘗斷際禪師</head>
<lb n="0580c07"/>
<p id="pX78p0580c0701">師嗣百丈。諱希運。閩人。初游天台。逢一僧。與之言笑
<lb n="0580c08"/>如舊識。熟視之。目光射人。乃偕行。㵎水暴漲。植杖而
<lb n="0580c09"/>止。其僧牽師同度。師曰。兄自度。</p>
<p id="pX78p0580c0913" type="inline">彼即褰衣躡足。履波
<lb n="0580c10"/>如地。回顧師曰。渡來。渡來。</p>
<p id="pX78p0580c1011" type="inline">師咄曰。者自了漢。吾早知。
<lb n="0580c11"/>當斫汝脛。</p>
<p id="pX78p0580c1105" type="inline">僧嘆曰。真大乘法器。我所不及。言訖不見
<lb n="0580c12"/>百丈一日問師。甚處去來。</p>
<p id="pX78p0580c1211" type="inline">師曰。大雄山下釆菌子來
<lb n="0580c13"/>丈曰。還見大虫麼。師便作虎聲。丈拈斧作斫勢。師打
<lb n="0580c14"/>丈一摑。丈吟吟而笑便歸。</p>
<p id="pX78p0580c1411" type="inline">上堂曰。大雄山下有一大
<lb n="0580c15"/>虫。汝等諸人也須好看。百丈老漢今日親遭一口。</p>
<p id="pX78p0580c1520" type="inline">師
<lb n="0580c16"/>在南泉作首座。一日。持鉢向南泉位坐。泉入堂見。謂
<lb n="0580c17"/>師曰。首座幾時行道。</p>
<p id="pX78p0580c1709" type="inline">師曰。威音<anchor xml:id="begd1e2382"/>已<anchor xml:id="endd1e2382"/>前。</p>
<p id="pX78p0580c17111" type="inline">泉云。猶是王老
<lb n="0580c18"/>師兒孫在。師遂過第二位。</p>
<p id="pX78p0580c1811" type="inline">師辭。泉門送。提起師笠曰。
<lb n="0580c19"/>長老身材沒量大。笠子太小生。</p>
<p id="pX78p0580c1913" type="inline">師曰。雖然。大千世界
<lb n="0580c20"/>總在裏許。</p>
<p id="pX78p0580c2005" type="inline">泉曰。王老師<g ref="CB06153"/>。師戴笠便行。</p>
<p id="pX78p0580c2055" type="inline">師在鹽官。殿
<lb n="0580c21"/>上禮佛次。時唐宣宗為沙彌。問云。不著佛求。不著法
<lb n="0580c22"/>求。不著僧求。長老禮拜當何所為。</p>
<p id="pX78p0580c2214" type="inline">師曰。不著佛求。不
<lb n="0580c23"/>著法求。不著僧求。常禮如是事。</p>
<p id="pX78p0580c2313" type="inline">彌曰。用禮奚為。師掌
<lb n="0580c24"/>彌。</p>
<p id="pX78p0580c2402" type="inline">彌曰。太麤生。</p>
<p id="pX78p0580c2446" type="inline">師曰。者裏是什麼所在。說麤說細。隨
<lb n="0581a01"/>後又掌。</p>
<p id="pX78p0581a0104" type="inline">及宗即位。乃封為麤行沙門。裴相國諫之曰。
<lb n="0581a02"/>三掌為陛下斷三際。易為斷際。</p>
<p id="pX78p0581a0213" type="inline">師曾有六人新到。五
<lb n="0581a03"/>人作禮。中有一人提起坐具作一圓相。師曰。我聞有
<lb n="0581a04"/>一雙獵犬甚惡。</p>
<p id="pX78p0581a0407" type="inline">僧曰。尋羚羊聲來。</p>
<p id="pX78p0581a0453" type="inline">師曰。羚羊無聲到
<lb n="0581a05"/>儞尋。</p>
<p id="pX78p0581a0503" type="inline">僧曰。尋羚羊跡來。</p>
<p id="pX78p0581a0549" type="inline">師曰。羚羊無跡到儞尋。</p>
<p id="pX78p0581a0597" type="inline">曰。尋
<lb n="0581a06"/>羚羊蹤來。</p>
<p id="pX78p0581a0605" type="inline">曰。羚羊無蹤到儞尋。</p>
<p id="pX78p0581a0652" type="inline">曰。恁麼則死羚羊也。
<lb n="0581a07"/>師便休去。</p>
<p id="pX78p0581a0705" type="inline">明日陞堂。曰。昨日尋羚羊僧出來。僧便出
<lb n="0581a08"/>師曰。昨日公案未了。老僧休去。儞作麼生。僧無語。</p>
<p id="pX78p0581a0820" type="inline">師
<lb n="0581a09"/>曰。將謂是本色衲子。元來是義學沙門。打出。</p>
<p id="pX78p0581a0918" type="inline">示眾云。
<lb n="0581a10"/>汝等諸人盡是噇酒糟漢。恁麼行脚。何處有今日。還
<lb n="0581a11"/>知大唐國裏無禪師麼。</p>
<p id="pX78p0581a1110" type="inline">時有僧出云。只如諸方匡徒
<lb n="0581a12"/>領眾又作麼生。</p>
<p id="pX78p0581a1207" type="inline">師曰。不道無禪。只是無師。</p>
<p id="pX78p0581a1256" type="inline">師俗居貧。
<lb n="0581a13"/>母老。聞師住黃蘗。特來相見。師不顧。母為飢寒。至大
<lb n="0581a14"/>義渡頭。失脚攧死。後果生天。夢師曰。我當時若受汝
<lb n="0581a15"/>一粒米。當墮地獄。寧有今日。再拜而去。</p>
<p id="pX78p0581a1516" type="inline">師一日揑拳
<lb n="0581a16"/>云。天下老和尚總在者裡。我若放一線道。從汝七縱
<lb n="0581a17"/>八橫。若不放過。不消一揑。</p>
<p id="pX78p0581a1711" type="inline">問。不消一揑時如何。</p>
<p id="pX78p0581a1758" type="inline">師曰。
<lb n="0581a18"/>普。</p>
<p id="pX78p0581a1802" type="inline">裴相國捧一尊佛跪前曰。請師安名。</p>
<p id="pX78p0581a1855" type="inline">師喚曰。裴休
<lb n="0581a19"/>休曰。諾。</p>
<p id="pX78p0581a1904" type="inline">師曰。與汝安名竟。</p>
<p id="pX78p0581a1950" type="inline">千頃南參師。師曰。未現三
<lb n="0581a20"/>界影像時如何。</p>
<p id="pX78p0581a2007" type="inline">南曰。即今豈是有耶。</p>
<p id="pX78p0581a2054" type="inline">師曰。有無且置。
<lb n="0581a21"/>即今如何。</p>
<p id="pX78p0581a2105" type="inline">南曰。非古今。</p>
<p id="pX78p0581a2149" type="inline">師曰。吾之法眼<anchor xml:id="begd1e2541"/>已<anchor xml:id="endd1e2541"/>在汝躬。</p>
<p id="pX78p0581a21155" type="inline">師
<lb n="0581a22"/>曰。且當人事。宜不能體會得。但知學言語。向皮袋裏
<lb n="0581a23"/>安著。到處稱我會禪。還替得生死麼。輕忽老宿。入地
<lb n="0581a24"/>獄如箭。</p>
<lb n="0581b01"/>
<p id="pX78p0581b0101">贊曰。</p>
<lb n="0581b02"/>
<lg>
<l>麤行沙門</l>
<l>略無拘撿</l>
<lb n="0581b03"/>
<l>掌大唐天子</l>
<l>面似血紅</l>
<lb n="0581b04"/>
<l>打臨濟廝兒</l>
<l>棒如雨點</l>
<lb n="0581b05"/>
<l>大雄山下突出虎</l>
<l>未具爪牙</l>
<lb n="0581b06"/>
<l>大義渡頭攧殺娘</l>
<l>不分恩怨</l>
<lb n="0581b07"/>
<l>在威音<anchor xml:id="begd1e2600"/>已<anchor xml:id="endd1e2600"/>前行道爭坐位</l>
<l>平地喫交</l>
<lb n="0581b08"/>
<l>聞百丈三日耳聾驚吐舌</l>
<l>和根翻轉</l>
<lb n="0581b09"/>
<l>羚羊絕蹤跡</l>
<l>軒知獵犬難尋</l>
<lb n="0581b10"/>
<l>㵎水漲波濤</l>
<l>却被胡僧欺騙</l>
<lb n="0581b11"/>
<l>小笠藏大千世界</l>
<l>甚處著王老師</l>
<lb n="0581b12"/>
<l>麤拳捏天下師僧</l>
<l>有時通一絲線</l>
<lb n="0581b13"/>
<l>謂千頃南法眼在汝</l>
<l>剛要鬼分贓</l>
<lb n="0581b14"/>
<l>與裴相國古佛安名</l>
<l>白遭渠污染</l>
</lg>
<lb n="0581b15"/>
<p id="pX78p0581b1501" rend="margin-left:1em">噇酒糟漢還知大唐國裏無禪師麼。輕忽老僧。入
<lb n="0581b16"/>地獄如箭。</p>
<lb n="0581b17"/>
<head>睦州陳尊宿</head>
<lb n="0581b18"/>
<p id="pX78p0581b1801">師諱道蹤。俗姓陳。江南李王之裔。因游開元寺禮佛。
<lb n="0581b19"/>見僧如故。歸白父母。願求出家。許之。受具。游方。契旨
<lb n="0581b20"/>於黃蘗。後為四眾請住觀音寺。常百餘眾。學者咨扣。
<lb n="0581b21"/>隨問遽答。詞語峻嶮。無以嬰其鋒。由是諸方以尊宿
<lb n="0581b22"/>稱之。</p>
<p id="pX78p0581b2203" type="inline">甞首座黃蘗。時臨濟方入眾。師目為大器。指見
<lb n="0581b23"/>蘗問佛法大旨。蘗三度賜棒。</p>
<p id="pX78p0581b2312" type="inline">雲門初參師。師扄門拶
<lb n="0581b24"/>折雲脚。乃云。秦時𨍏轢鑽。雲大悟。仍指見雪峰。</p>
<p id="pX78p0581b2419" type="inline">師後
<lb n="0581c01"/>歸開元。以母老無親。奉居閑房。日織蒲鞋。鬻米供奉。
<lb n="0581c02"/>故號陳蒲鞋。巢𡨥至境。師標大履於城門。巢盡力不
<lb n="0581c03"/>能舉。歎曰。睦州有大聖人。舍城而去。遂免擾。</p>
<p id="pX78p0581c0318" type="inline">師問座
<lb n="0581c04"/>主。講什麼經。</p>
<p id="pX78p0581c0406" type="inline">曰。涅槃經。</p>
<p id="pX78p0581c0449" type="inline">曰。問一段義。得麼。</p>
<p id="pX78p0581c0495" type="inline">曰。得。</p>
<p id="pX78p0581c04136" type="inline">師以
<lb n="0581c05"/>脚踢空中。吹一吹。曰。是什麼義。</p>
<p id="pX78p0581c0513" type="inline">曰。經中無此義。</p>
<p id="pX78p0581c0558" type="inline">曰。脫
<lb n="0581c06"/>空謾語漢。五百力士揭石義。却道無。</p>
<p id="pX78p0581c0615" type="inline">有一秀才訪師。
<lb n="0581c07"/>稱會二十四家書。師以拄<anchor xml:id="begd1e2735"/>杖<anchor xml:id="endd1e2735"/>空中點一點。曰。會麼。才
<lb n="0581c08"/>罔測。</p>
<p id="pX78p0581c0803" type="inline">曰。又道會二十四家書。永字八法也不識。</p>
<p id="pX78p0581c0858" type="inline">僧參
<lb n="0581c09"/>次。師問。汝是新到否。</p>
<p id="pX78p0581c0909" type="inline">曰。是。</p>
<p id="pX78p0581c0950" type="inline">曰。且放下葛藤。會麼。</p>
<p id="pX78p0581c0997" type="inline">曰。不
<lb n="0581c10"/>會。</p>
<p id="pX78p0581c1002" type="inline">曰。擔枷陳狀。自領出去。僧便去。</p>
<p id="pX78p0581c1053" type="inline">師曰。來。來。我實問
<lb n="0581c11"/>汝甚處來。</p>
<p id="pX78p0581c1105" type="inline">曰。江西。</p>
<p id="pX78p0581c1147" type="inline">師曰。泐潭和尚在汝背後。怕儞亂
<lb n="0581c12"/>道。見麼。僧無語。</p>
<p id="pX78p0581c1207" type="inline">師應機多云擔板漢。門牆嶮峻。少有
<lb n="0581c13"/>許可。後接陳操尚書一人。</p>
<lb n="0581c14"/>
<p id="pX78p0581c1401">贊曰。</p>
<lb n="0581c15"/>
<lg>
<l>者漢一生擔板</l>
<l>肯被它人移換</l>
<lb n="0581c16"/>
<l>斷佛祖命脉</l>
<l>不假鈆刀</l>
<lb n="0581c17"/>
<l>換衲僧眼睛</l>
<l>只消泥彈</l>
<lb n="0581c18"/>
<l>指臨濟參黃蘗</l>
<l>生虵入竹筒</l>
<lb n="0581c19"/>
<l>接雲門嗣雪峰</l>
<l>烏龜生鵠卵</l>
<lb n="0581c20"/>
<l>五百力士揭石義</l>
<l>將脚尖虗處踢翻</l>
<lb n="0581c21"/>
<l>二十四家破體書</l>
<l>以主丈空中點看</l>
<lb n="0581c22"/>
<l>叱新到放下江西爛葛藤</l>
<lb n="0581c23"/>
<l>沒巴鼻拋出秦時𨍏轢鑽</l>
<lb n="0581c24"/>
<l>閑房養母</l>
<l>破蒲鞋能直幾文錢</l>
<lb n="0582a01"/>
<l>古寺藏身</l>
<l>潑家私當甚破漆椀</l>
<lb n="0582a02"/>
<l>當門懸大履</l>
<l>虗得聖人名</l>
<lb n="0582a03"/>
<l>分座振頹綱</l>
<l>瞎却人天眼</l>
</lg>
<lb n="0582a04"/>
<p id="pX78p0582a0401" rend="margin-left:1em">氣衝牛斗薄諸方。將死<g ref="CB15179"/>就地彈。用盡機關。末後
<lb n="0582a05"/>只接得箇俗漢。</p>
<lb n="0582a06"/>
<head>德山見性禪師</head>
<lb n="0582a07"/>
<p id="pX78p0582a0701">師諱宣鑑。嗣龍潭。簡州人。性周氏。初講金剛經。名冠
<lb n="0582a08"/>成都。時稱周金剛。嘗與同學曰。一毛吞海。海性無虧
<lb n="0582a09"/>纖芥投針。鋒利不動。學與無學。惟我知焉。</p>
<p id="pX78p0582a0917" type="inline">聞南方禪
<lb n="0582a10"/>席頗盛。師氣不平。乃曰。出家兒千劫學佛細行。萬劫
<lb n="0582a11"/>學佛威儀。不得成佛。南方魔子敢言直指人心。見性
<lb n="0582a12"/>成佛。當破其窟宅。滅其種類。以報佛恩。遂負青龍鈔
<lb n="0582a13"/>出蜀。至澧陽路上。見一婆子賣餅。因息肩買點心。</p>
<p id="pX78p0582a1320" type="inline">婆
<lb n="0582a14"/>指擔曰。者是什麼文字。</p>
<p id="pX78p0582a1410" type="inline">曰。青龍疏鈔。</p>
<p id="pX78p0582a1454" type="inline">曰。講何經。</p>
<p id="pX78p0582a1497" type="inline">曰。金
<lb n="0582a15"/>剛經。</p>
<p id="pX78p0582a1503" type="inline">曰。我有一問。若答得。即與點心。答不得。且別處
<lb n="0582a16"/>去。經中道。過去心不可得。現在心不可得。未來心不
<lb n="0582a17"/>可得。未審上座點那箇心。師無語。</p>
<p id="pX78p0582a1714" type="inline">徑往龍潭。曰。久嚮
<lb n="0582a18"/>龍潭。及乎到來。潭又不見。龍又不現。</p>
<p id="pX78p0582a1815" type="inline">潭曰。子親到龍
<lb n="0582a19"/>潭。師無對。遂止息焉。</p>
<p id="pX78p0582a1909" type="inline">一夕。侍立次。潭曰。更深。何不下
<lb n="0582a20"/>去。</p>
<p id="pX78p0582a2002" type="inline">珍重便出。却回。曰。外面黑。潭點紙燭度與。師接得。
<lb n="0582a21"/>潭便吹滅。師大悟。便禮拜。</p>
<p id="pX78p0582a2111" type="inline">潭曰。子見箇什麼。</p>
<p id="pX78p0582a2157" type="inline">師曰。從
<lb n="0582a22"/>今向去。更不疑天下老和尚舌頭。</p>
<p id="pX78p0582a2214" type="inline">至來日。潭陞座。謂
<lb n="0582a23"/>眾曰。可中有箇漢。牙如劒樹。口似血盆。一棒打不回
<lb n="0582a24"/>頭。他日向孤峯頂上立吾道去在。</p>
<p id="pX78p0582a2414" type="inline">師遂將疏鈔堆法
<lb n="0582b01"/>堂前。舉火云。窮諸玄辯。若一毫置於太虗。竭世樞機。
<lb n="0582b02"/>似一滴投於巨壑。遂焚之。於是禮辭。</p>
<p id="pX78p0582b0215" type="inline">直抵溈山。挾複
<lb n="0582b03"/>子上法堂。從東過西。從西過東。顧視方丈曰。有麼。有
<lb n="0582b04"/>麼。山坐不顧。</p>
<p id="pX78p0582b0406" type="inline">師曰。無。無。便出。至門首。乃曰。雖然。也不
<lb n="0582b05"/>得草草。遂具威儀。再入相見。纔跨門。提起坐具。曰。和
<lb n="0582b06"/>尚。山擬取拂子。師便喝。拂袖而出。</p>
<p id="pX78p0582b0614" type="inline">至晚。問首座。今日
<lb n="0582b07"/>新到在不。</p>
<p id="pX78p0582b0705" type="inline">座曰。當時背却法堂。著草鞋出去也。</p>
<p id="pX78p0582b0758" type="inline">山曰。
<lb n="0582b08"/>此子<anchor xml:id="begd1e2994"/>已<anchor xml:id="endd1e2994"/>後向孤峯頂上盤結草菴。呵佛罵祖去在。</p>
<p id="pX78p0582b0877" type="inline">師
<lb n="0582b09"/>一日齋遲。自托鉢過堂。時雪峰為典座。曰。鐘未鳴。鼓
<lb n="0582b10"/>未響。托鉢甚處去。師便歸方丈。</p>
<p id="pX78p0582b1013" type="inline">峰舉似岩頭。頭曰。大
<lb n="0582b11"/>小德山未會末後句。</p>
<p id="pX78p0582b1109" type="inline">師聞。令侍者請巖至。謂曰。汝不
<lb n="0582b12"/>肯老僧那。巖密啟其意。</p>
<p id="pX78p0582b1210" type="inline">次日上堂。便與尋常不同。巖
<lb n="0582b13"/>於僧堂前撫掌曰。且喜堂頭老漢會末後句。雖然。也
<lb n="0582b14"/>只得三年。後三年果遷化。</p>
<p id="pX78p0582b1411" type="inline">示眾曰。汝但無心於事。無
<lb n="0582b15"/>事於心。自然虗而靈。空而妙。若毫端許言之本末者。
<lb n="0582b16"/>皆為自欺。何故。毫𨤲繫念。三途業因。瞥爾情生。萬劫
<lb n="0582b17"/>羈鎻。聖名凡號。總是虗聲。殊相劣形。皆為妄色。汝欲
<lb n="0582b18"/>求之。得無累乎。及其厭之。又成大患。終無所益。</p>
<p id="pX78p0582b1819" type="inline">雪峯
<lb n="0582b19"/>問師。從上宗乘事。某甲還有分也無。</p>
<p id="pX78p0582b1915" type="inline">師曰。道甚麼。峯
<lb n="0582b20"/>有省。</p>
<p id="pX78p0582b2003" type="inline">廓侍者問。從上諸聖向甚處去。</p>
<p id="pX78p0582b2054" type="inline">師曰。作麼。作麼
<lb n="0582b21"/>廓曰。勑點飛龍馬。跛鱉出頭來。師休去。</p>
<p id="pX78p0582b2116" type="inline">來日浴出。廓
<lb n="0582b22"/>度湯與師。師撫背云。昨日公案如何。</p>
<p id="pX78p0582b2215" type="inline">廓曰。者老漢今
<lb n="0582b23"/>日方始瞥地。師休去。</p>
<p id="pX78p0582b2309" type="inline">師一日同瓦棺入山斫木。師將
<lb n="0582b24"/>一椀水與棺。棺接得便喫。師曰。會麼。</p>
<p id="pX78p0582b2415" type="inline">棺曰。不會。</p>
<p id="pX78p0582b2458" type="inline">師又
<lb n="0582c01"/>將一椀水與棺。棺接得又喫。師曰。會麼。</p>
<p id="pX78p0582c0116" type="inline">棺曰。不會。</p>
<p id="pX78p0582c0159" type="inline">師
<lb n="0582c02"/>曰。何不成褫取不會底。</p>
<p id="pX78p0582c0210" type="inline">棺曰。不會。又成褫箇什麼。</p>
<p id="pX78p0582c0259" type="inline">師
<lb n="0582c03"/>曰。子大似箇鐵橛。</p>
<p id="pX78p0582c0308" type="inline">師隔江見高亭云。不審。師乃搖扇
<lb n="0582c04"/>招之。高亭開悟。便橫趍而去。</p>
<p id="pX78p0582c0412" type="inline">師凡住院。拆却佛殿。獨
<lb n="0582c05"/>存法堂而<anchor xml:id="begd1e3112"/>已<anchor xml:id="endd1e3112"/>。</p>
<lb n="0582c06"/>
<p id="pX78p0582c0601">贊曰。</p>
<lb n="0582c07"/>
<lg>
<l>擔鈔走南方</l>
<l>擔滅諸魔子</l>
<lb n="0582c08"/>
<l>逢臭老婆點出三心</l>
<lb n="0582c09"/>
<l>看小當仁啞無一語</l>
<lb n="0582c10"/>
<l>龍潭吹滅紙燭</l>
<l>破蕩家財</l>
<lb n="0582c11"/>
<l>德嶠盤結草菴</l>
<l>呵罵佛祖</l>
<lb n="0582c12"/>
<l>到溈山背著草鞋出</l>
<l>活弄目前機</l>
<lb n="0582c13"/>
<l>問巖頭不肯老僧那</l>
<l>會得末後句</l>
<lb n="0582c14"/>
<l>虗而靈空而妙</l>
<l>逢人拋擲爛泥團</l>
<lb n="0582c15"/>
<l>毛吞海芥投針</l>
<l>對眾拗折金剛杵</l>
<lb n="0582c16"/>
<l>鱉鼻蛇毒因宗乘車入心</l>
<lb n="0582c17"/>
<l>飛龍馬驟向作麼中馳步</l>
<lb n="0582c18"/>
<l>斫木要瓦棺成褫便休</l>
<lb n="0582c19"/>
<l>搖扇喜高亭橫趍而去</l>
</lg>
<lb n="0582c20"/>
<p id="pX78p0582c2001" rend="margin-left:1em">誠所謂拆佛殿。咬猪狗。不近人情底老尊慈。想不
<lb n="0582c21"/>是花錦地。戀繁華。央庠底座主。</p>
<lb n="0582c22"/>
<head>巖頭奯禪師</head>
<lb n="0582c23"/>
<p id="pX78p0582c2301">師諱全奯。嗣德山。泉州人。姓柯氏。一日參山。方跨門。
<lb n="0582c24"/>便問。是凡是聖。山便喝。師禮拜。</p>
<p id="pX78p0582c2413" type="inline">有僧舉似洞山。山曰。
<lb n="0583a01"/>若不是奯公。大難承當。</p>
<p id="pX78p0583a0110" type="inline">師曰。洞山老人不識好惡。錯
<lb n="0583a02"/>下名言。我當時一手擡一手搦。</p>
<p id="pX78p0583a0213" type="inline">一日。與雪峰．欽山聚
<lb n="0583a03"/>話次。見一椀水。欽曰。水清月現。</p>
<p id="pX78p0583a0313" type="inline">峰曰。水清月不現。師
<lb n="0583a04"/>踢而去。</p>
<p id="pX78p0583a0404" type="inline">師與雪峰同辭德山。山問。甚處去。</p>
<p id="pX78p0583a0456" type="inline">師曰。暫離
<lb n="0583a05"/>和尚去。</p>
<p id="pX78p0583a0504" type="inline">山曰。子他後作麼生。</p>
<p id="pX78p0583a0551" type="inline">師曰。不忘和尚。</p>
<p id="pX78p0583a0596" type="inline">曰。子憑
<lb n="0583a06"/>何有此說。</p>
<p id="pX78p0583a0605" type="inline">師曰。豈不聞。智與師齊。減師半德。智過於
<lb n="0583a07"/>師。方堪傳授。</p>
<p id="pX78p0583a0706" type="inline">曰。如是。如是。善自護持。</p>
<p id="pX78p0583a0754" type="inline">師在鄂州巖頭。
<lb n="0583a08"/>值沙汰。於湖邊作渡子。兩岸各掛一板。有人過渡。打
<lb n="0583a09"/>板一下。師曰。阿誰。</p>
<p id="pX78p0583a0908" type="inline">曰。要過那邊去。師乃舞棹迎之。</p>
<p id="pX78p0583a0959" type="inline">一
<lb n="0583a10"/>日。因婆子抱一子來。乃曰。呈橈舞棹即不問。且道婆
<lb n="0583a11"/>子手中兒甚處得來。師便打。</p>
<p id="pX78p0583a1112" type="inline">婆曰。婆生七子。六箇不
<lb n="0583a12"/>遇知音。只者一箇。也不消得。便拋向水中。</p>
<p id="pX78p0583a1217" type="inline">師後菴于
<lb n="0583a13"/>洞庭臥龍山。徒侶臻集。僧問。無師還有出身處也無
<lb n="0583a14"/>師曰。聲前古毳爛。</p>
<p id="pX78p0583a1408" type="inline">上堂云。吾甞究涅槃經七八年。於
<lb n="0583a15"/>中有一兩段義。似衲僧說話。又云。休。休。</p>
<p id="pX78p0583a1516" type="inline">時有僧出作
<lb n="0583a16"/>禮云。請和尚為眾舉。</p>
<p id="pX78p0583a1609" type="inline">師遂云。吾教意如∴字三點。第
<lb n="0583a17"/>一向東方下一點。點開諸菩薩眼。第二向西方下一
<lb n="0583a18"/>點。點諸菩薩命根。第三向上方下一點。點開諸菩薩
<lb n="0583a19"/>頂門。此是經中第一段義。吾教意如摩醯首羅擘開
<lb n="0583a20"/>面門。豎亞一隻眼。此是第二段義。吾教意如塗毒鼓。
<lb n="0583a21"/>擊一聲。遠近聞者俱喪。此是第三段義。</p>
<p id="pX78p0583a2116" type="inline">時小嚴上座
<lb n="0583a22"/>問。如何是塗毒鼓。</p>
<p id="pX78p0583a2208" type="inline">師以兩手按膝。亞身曰。韓信臨朝
<lb n="0583a23"/>底。嚴無對。</p>
<p id="pX78p0583a2305" type="inline">羅山謁石霜。問。去住不寧時如何。</p>
<p id="pX78p0583a2357" type="inline">霜曰。直
<lb n="0583a24"/>須盡却。</p>
<p id="pX78p0583a2404" type="inline">山不愜意。乃參師。問同前語。曰。從他去住。管
<lb n="0583b01"/>他作麼。遂服膺。</p>
<p id="pX78p0583b0107" type="inline">一日。又問曰。和尚豈不是三十年前
<lb n="0583b02"/>在洞山而不肯洞山。</p>
<p id="pX78p0583b0209" type="inline">曰。是。</p>
<p id="pX78p0583b0250" type="inline">又曰。和尚豈不是嗣德山
<lb n="0583b03"/>而不肯德山。</p>
<p id="pX78p0583b0306" type="inline">曰。是。</p>
<p id="pX78p0583b0347" type="inline">曰。不肯德山則不問。只如洞山有
<lb n="0583b04"/>何虧缺。</p>
<p id="pX78p0583b0404" type="inline">師良久曰。洞山好佛。只是無光。山禮拜。</p>
<p id="pX78p0583b0458" type="inline">師問
<lb n="0583b05"/>僧。甚處來。</p>
<p id="pX78p0583b0505" type="inline">曰。西京來。</p>
<p id="pX78p0583b0548" type="inline">師曰。黃巢過後。還收得劒麼。</p>
<p id="pX78p0583b0598" type="inline">曰。
<lb n="0583b06"/>收得。</p>
<p id="pX78p0583b0603" type="inline">師近前引頸云。㘞。</p>
<p id="pX78p0583b0649" type="inline">僧曰。師頭落也。師呵呵大笑
<lb n="0583b07"/>僧後到雪峰。峰問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0583b0711" type="inline">曰。巖頭來。</p>
<p id="pX78p0583b0754" type="inline">曰。巖頭有何言
<lb n="0583b08"/>句。僧舉前話。峰打三十棒趁出。</p>
<p id="pX78p0583b0813" type="inline">僧問。如何是道。</p>
<p id="pX78p0583b0858" type="inline">曰。破
<lb n="0583b09"/>草鞋拋向湖邊著。</p>
<p id="pX78p0583b0908" type="inline">僧問。古帆未掛時如何。</p>
<p id="pX78p0583b0956" type="inline">曰。小魚吞
<lb n="0583b10"/>大魚。</p>
<p id="pX78p0583b1003" type="inline">曰。掛後如何。</p>
<p id="pX78p0583b1047" type="inline">曰。後園驢喫草。</p>
<p id="pX78p0583b1092" type="inline">瑞巖問。如何是本
<lb n="0583b11"/>常理。</p>
<p id="pX78p0583b1103" type="inline">師云。動也。</p>
<p id="pX78p0583b1146" type="inline">曰。動時如何。</p>
<p id="pX78p0583b1190" type="inline">曰。不是本常理。巖沈思
<lb n="0583b12"/>師曰。肯則未脫根塵。不肯則永沈生死。巖於言下頓
<lb n="0583b13"/>悟。</p>
<p id="pX78p0583b1302" type="inline">後凡有問佛．問法．問禪．問道。皆作噓聲。</p>
<p id="pX78p0583b1356" type="inline">一日。謂眾
<lb n="0583b14"/>曰。老漢去時。大呌一聲了去。</p>
<p id="pX78p0583b1412" type="inline">一日。賊大至。責以無供
<lb n="0583b15"/>饋。遂剚刀焉。師神色自若。大呌一聲而終。聞數十里。
<lb n="0583b16"/>唐光啟三年四月八也。</p>
<lb n="0583b17"/>
<p id="pX78p0583b1701">贊曰。</p>
<lb n="0583b18"/>
<lg>
<l>智過師</l>
<l>誰信儞</l>
<lb n="0583b19"/>
<l>遭一喝大難承當</l>
<l>用一噓全沒巴鼻</l>
<lb n="0583b20"/>
<l>橫點頭三十載</l>
<l>謂洞山佛無光</l>
<lb n="0583b21"/>
<l>撾塗毒一兩聲</l>
<l>聽韓信臨朝底</l>
<lb n="0583b22"/>
<l>舞棹洞庭湖畔</l>
<l>引臭老婆拋却兒</l>
<lb n="0583b23"/>
<l>阻雪鰲山店頭</l>
<l>呵魔頭僧去打睡</l>
<lb n="0583b24"/>
<l>聲前古毳爛</l>
<l>謾當機籌</l>
<lb n="0583c01"/>
<l>後園驢喫草</l>
<l>是何宗旨</l>
<lb n="0583c02"/>
<l>劒從收後嬰鋒去</l>
<l>錯付者僧頭</l>
<lb n="0583c03"/>
<l>鐘未鳴時托鉢回</l>
<l>密啟先師意</l>
<lb n="0583c04"/>
<l>問大道端倪處</l>
<l>急須颺下草鞋</l>
<lb n="0583c05"/>
<l>與同行共話閒</l>
<l>可惜踢翻椀水</l>
<lb n="0583c06"/>
<l>謂羅山從他去住</l>
<l>未有不寧時</l>
<lb n="0583c07"/>
<l>肯瑞巖未脫根塵</l>
<l>不是本常理</l>
</lg>
<lb n="0583c08"/>
<p id="pX78p0583c0801" rend="margin-left:1em">生平脫洒。視生死如游戲園林。末後大呌一聲。聞
<lb n="0583c09"/>數十里。</p>
<lb n="0583c10"/>
<head>雪峯真覺禪師</head>
<lb n="0583c11"/>
<p id="pX78p0583c1101">師諱義存。泉州曾氏子。出嶺。首謁鹽官。三到投子。九
<lb n="0583c12"/>上洞山。因緣不契。後參德山。遂悟於言下。</p>
<p id="pX78p0583c1217" type="inline">師辭洞山。
<lb n="0583c13"/>山問。子向甚麼處去。</p>
<p id="pX78p0583c1309" type="inline">師云。歸嶺去。</p>
<p id="pX78p0583c1353" type="inline">山云。當時從甚路
<lb n="0583c14"/>出。</p>
<p id="pX78p0583c1402" type="inline">師云。飛猿嶺出。</p>
<p id="pX78p0583c1447" type="inline">山云。今從甚路去。</p>
<p id="pX78p0583c1493" type="inline">師云。飛猿嶺去。</p>
<p id="pX78p0583c14138" type="inline">山
<lb n="0583c15"/>云。有一人不從飛猿嶺去。子還識麼。</p>
<p id="pX78p0583c1515" type="inline">師云。不識。</p>
<p id="pX78p0583c1558" type="inline">山云。
<lb n="0583c16"/>為甚麼不識。</p>
<p id="pX78p0583c1606" type="inline">師云。他無面目。</p>
<p id="pX78p0583c1651" type="inline">山云。子既不識。爭知無
<lb n="0583c17"/>面目。師無對。</p>
<p id="pX78p0583c1706" type="inline">師同巖頭到澧州鰲山店。阻雪。頭唯打
<lb n="0583c18"/>睡。師一向坐禪。一日。喚巖曰。師兄。起來。</p>
<p id="pX78p0583c1816" type="inline">巖曰。作麼。</p>
<p id="pX78p0583c1859" type="inline">師
<lb n="0583c19"/>曰。今生不著便。共文邃箇漢行脚。到處被佗帶累。師
<lb n="0583c20"/>兄如今又只管打睡。</p>
<p id="pX78p0583c2009" type="inline">巖喝云。噇眠去。每日恰似七村
<lb n="0583c21"/>裏土地。他時後日魔魅人家男女去在。</p>
<p id="pX78p0583c2116" type="inline">師點胸云。某
<lb n="0583c22"/>甲這裏未穩在。</p>
<p id="pX78p0583c2207" type="inline">巖曰。將謂儞他後向孤峯頂上盤結
<lb n="0583c23"/>草庵。呵佛罵祖去在。猶作者箇語話。</p>
<p id="pX78p0583c2315" type="inline">師曰。我實未穩
<lb n="0583c24"/>在。</p>
<p id="pX78p0583c2402" type="inline">巖曰。若實如此。據汝見處。一一通來。是處與儞證
<lb n="0584a01"/>明。不是處與儞剗却。</p>
<p id="pX78p0584a0109" type="inline">師曰。我初到鹽官。聞舉色空義。
<lb n="0584a02"/>得箇入處。</p>
<p id="pX78p0584a0205" type="inline">巖曰。此去三十年。切忌舉著。</p>
<p id="pX78p0584a0255" type="inline">師曰。又因洞
<lb n="0584a03"/>山過水悟道頌。有箇省處。</p>
<p id="pX78p0584a0311" type="inline">岩曰。若恁麼。自救也不了
<lb n="0584a04"/>師云。某甲因問德山。從上宗乘中事。學人還有分也
<lb n="0584a05"/>無。山打一棒。云。道甚麼。我當下如桶底脫相似。</p>
<p id="pX78p0584a0519" type="inline">被巖
<lb n="0584a06"/>頭震威一喝。云。豈不聞道。從門入者。不是家珍。</p>
<p id="pX78p0584a0619" type="inline">師曰。
<lb n="0584a07"/>如何即是。</p>
<p id="pX78p0584a0705" type="inline">巖曰。他後若欲播揚大教。須一一從自<anchor xml:id="begd1e3660"/>己<anchor xml:id="endd1e3660"/>
<lb n="0584a08"/>胸襟流出。將來與我蓋天蓋地去。</p>
<p id="pX78p0584a0814" type="inline">師於言下大悟。連
<lb n="0584a09"/>聲呌曰。師兄。今日始是鰲山成道。</p>
<p id="pX78p0584a0914" type="inline">師行脚時。參烏石
<lb n="0584a10"/>觀。纔敲門。觀問。誰。</p>
<p id="pX78p0584a1008" type="inline">曰。鳳凰兒。</p>
<p id="pX78p0584a1051" type="inline">曰。來作麼。</p>
<p id="pX78p0584a1094" type="inline">曰。來㗖老觀
<lb n="0584a11"/>觀便開門搊住曰。道。道。師擬議。觀托開。閉却門。</p>
<p id="pX78p0584a1119" type="inline">師住
<lb n="0584a12"/>院後。示眾曰。我當時若入得老觀門。儞者一隊噇酒
<lb n="0584a13"/>糟漢向甚處摸索。</p>
<p id="pX78p0584a1308" type="inline">上堂。南山有一条鱉鼻蛇。汝等諸
<lb n="0584a14"/>人切須好看。</p>
<p id="pX78p0584a1406" type="inline">時長慶出云。今日堂中大有人喪身失
<lb n="0584a15"/>命。雲門以拄杖攛向面前。作怕勢。</p>
<p id="pX78p0584a1514" type="inline">僧舉似玄沙。沙云。
<lb n="0584a16"/>須是稜兄始得。然雖如是。我即不然。</p>
<p id="pX78p0584a1615" type="inline">僧云。和尚作麼
<lb n="0584a17"/>生。</p>
<p id="pX78p0584a1702" type="inline">沙云。用南山作麼。</p>
<p id="pX78p0584a1748" type="inline">上堂。盡大地撮來如粟米粒大。
<lb n="0584a18"/>拋向面前。漆桶不會。打鼓普請看。</p>
<p id="pX78p0584a1814" type="inline">玄沙一日謂師曰。
<lb n="0584a19"/>某甲如今大用去。和尚作麼生。師將三箇木毬一時
<lb n="0584a20"/>輥出。沙作斫<g ref="CB15156"/>勢。</p>
<p id="pX78p0584a2008" type="inline">師曰。儞親在靈山。方得如此。</p>
<p id="pX78p0584a2058" type="inline">沙曰。
<lb n="0584a21"/>也是自家事。</p>
<p id="pX78p0584a2106" type="inline">閩帥施銀交床。僧問。和尚受大王如此
<lb n="0584a22"/>供養。將何報答。</p>
<p id="pX78p0584a2207" type="inline">師以手托地曰。輕打我。</p>
<p id="pX78p0584a2255" type="inline">師象骨巖接
<lb n="0584a23"/>人。後欲往松山建寺安眾。問大師借庵基。尼不肯。因
<lb n="0584a24"/>與坐禪。約曰。未滿七日出定者輸。尼至六日開眼。師
<lb n="0584b01"/>遂奪其基建寺。</p>
<p id="pX78p0584b0107" type="inline">師親書<g ref="CB15156"/>於磨院。云。山前竟日無狼
<lb n="0584b02"/>虎。磨下終年絕<g ref="CB15179"/>兒。至今虎<g ref="CB15179"/>絕無。</p>
<lb n="0584b03"/>
<p id="pX78p0584b0301">贊曰。</p>
<lb n="0584b04"/>
<lg>
<l>得處頗辛勤</l>
<l>用時無巧妙</l>
<lb n="0584b05"/>
<l>入飛猿嶺不識一人</l>
<lb n="0584b06"/>
<l>生蠱毒鄉寧無少過</l>
<lb n="0584b07"/>
<l>焦磚打著連底凍</l>
<l>就德山點發不假多談</l>
<lb n="0584b08"/>
<l>赤眼撞著火柴頭</l>
<l>與巖頭同行只消一箇</l>
<lb n="0584b09"/>
<l>鰲山店頭成道</l>
<l>半夜發狂</l>
<lb n="0584b10"/>
<l>象骨巖下跺跟</l>
<l>全身放倒</l>
<lb n="0584b11"/>
<l>圓木毬輥出</l>
<l>玄沙火急作牌</l>
<lb n="0584b12"/>
<l>鱉鼻虵攛來</l>
<l>雲門郎忙打草</l>
<lb n="0584b13"/>
<l>開門輕擬議</l>
<l>被老觀搊住非鳳凰兒</l>
<lb n="0584b14"/>
<l>打鼓普請看</l>
<l>盡大地撮來如粟粒大</l>
<lb n="0584b15"/>
<l>千七百人善知識</l>
<l>盡從杓頭上舀來</l>
<lb n="0584b16"/>
<l>五六十里雪峯山</l>
<l>只向蒲團頭奪了</l>
<lb n="0584b17"/>
<l>松山小塔卵石子</l>
<l>亂疊幾層</l>
<lb n="0584b18"/>
<l>古㵎寒泉牛蹄渦</l>
<l>能深多少</l>
<lb n="0584b19"/>
<l>山前竟日無狼子</l>
<l>且聽老僧行</l>
<lb n="0584b20"/>
<l>磨下終年絕<g ref="CB15179"/>兒</l>
<l>不愁齋米耗</l>
</lg>
<lb n="0584b21"/>
<p id="pX78p0584b2101" rend="margin-left:1em">一生受大王供養。何以報恩。</p>
<p id="pX78p0584b2112" type="inline" rend="margin-left:1em">手托地疾呼。輕打我
<lb n="0584b22"/>輕打我。</p>
<lb n="0584b23"/>
<lb n="0584b24"/>
<anchor xml:id="mod0584001"/>五家正宗贊卷第一<lb n="0584c01"/>
<lb n="0584c02"/>
<lb n="0584c03"/>
<lb n="0584c04"/>五家正宗贊卷第二<lb n="0584c05"/>
<lb n="0584c06"/>
<head>臨濟宗</head>
<lb n="0584c07"/>
<head>臨濟慧照禪師</head>
<lb n="0584c08"/>
<p id="pX78p0584c0801">師諱義玄。曹州邢氏子。初在黃<anchor xml:id="begd1e3937"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3937"/>隨眾參侍。時堂中
<lb n="0584c09"/>第一座勉令問話。因上方丈問。如何是佛法的的大
<lb n="0584c10"/>意。黃<anchor xml:id="begd1e3947"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3947"/>打。如是三問三遭打。遂告辭座曰。承激勸問
<lb n="0584c11"/>話。唯蒙和尚賜棒。且往諸方去。</p>
<p id="pX78p0584c1113" type="inline">座曰。汝須辭和尚始
<lb n="0584c12"/>得。座却往堂頭。告曰。問話僧雖後生。甚是如法。若來
<lb n="0584c13"/>辭。方便接取。</p>
<p id="pX78p0584c1306" type="inline">來日上辭。<anchor xml:id="begd1e3965"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3965"/>令往高安參大愚。師到大
<lb n="0584c14"/>愚。愚問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0584c1407" type="inline">曰。黃<anchor xml:id="begd1e3975"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3975"/>來。</p>
<p id="pX78p0584c14107" type="inline">曰。黃<anchor xml:id="begd1e3983"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3983"/>有何言教。</p>
<p id="pX78p0584c14211" type="inline">曰。某甲
<lb n="0584c15"/>三度問佛法的的大意。三度被打。未審有什麼過。</p>
<p id="pX78p0584c1520" type="inline">曰。
<lb n="0584c16"/>黃<anchor xml:id="begd1e3997"/>蘗<anchor xml:id="endd1e3997"/>恁麼老婆。為汝得徹困。更來者裏問有過無過
<lb n="0584c17"/>師云。元來黃<anchor xml:id="begd1e4005"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4005"/>佛法無多子。</p>
<p id="pX78p0584c1769" type="inline">愚把住曰。者尿牀鬼子。
<lb n="0584c18"/>適來問有過無過。而今却道黃<anchor xml:id="begd1e4020"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4020"/>佛法無多子。汝見
<lb n="0584c19"/>箇什麼道理便恁麼道。</p>
<p id="pX78p0584c1910" type="inline">師於愚肋下築三拳。愚拓開
<lb n="0584c20"/>曰。汝師黃<anchor xml:id="begd1e4032"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4032"/>。非干我事。</p>
<p id="pX78p0584c2067" type="inline">師回。<anchor xml:id="begd1e4040"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4040"/>見。便問。來來去去。有
<lb n="0584c21"/>甚了期。</p>
<p id="pX78p0584c2104" type="inline">師曰。只為老婆心切。</p>
<p id="pX78p0584c2151" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e4051"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4051"/>曰。大愚饒舌。待見。痛
<lb n="0584c22"/>與一頓。</p>
<p id="pX78p0584c2204" type="inline">師曰。說什麼待見。即今便打。</p>
<p id="pX78p0584c2254" type="inline">
<anchor xml:id="begd1e4062"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4062"/>曰。者風顛漢
<lb n="0584c23"/>却來者裏捋虎鬚。師便喝。<anchor xml:id="begd1e4071"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4071"/>令參堂去。</p>
<p id="pX78p0584c2373" type="inline">徑山五百眾。
<lb n="0584c24"/>每日行道念觀音。無一人參請。山作書與<anchor xml:id="begd1e4081"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4081"/>。具言其
<lb n="0585a01"/>事。<anchor xml:id="begd1e4091"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4091"/>令師去。師到徑山。裝腰直上法堂。山纔舉頭。師
<lb n="0585a02"/>便喝。山擬開口。師拂袖便行。尋有僧問山。適來者僧
<lb n="0585a03"/>有甚言句便喝和尚。</p>
<p id="pX78p0585a0309" type="inline">山云。者僧從黃<anchor xml:id="begd1e4104"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4104"/>來。儞要知。自
<lb n="0585a04"/>去問他。是時五百眾太半分散。</p>
<p id="pX78p0585a0413" type="inline">洛浦為侍者。不契。辭
<lb n="0585a05"/>去。師後云。可中有箇赤梢鯉。搖頭擺尾向南方去。不
<lb n="0585a06"/>知淹殺誰家虀甕裏。</p>
<p id="pX78p0585a0609" type="inline">師臨終時云。吾滅後。汝等勿得
<lb n="0585a07"/>滅吾正法眼藏。</p>
<p id="pX78p0585a0707" type="inline">三聖曰。爭敢滅和尚正法眼藏。</p>
<p id="pX78p0585a0758" type="inline">師曰。
<lb n="0585a08"/>向後忽有人問。汝向伊道什麼。聖便喝。</p>
<p id="pX78p0585a0816" type="inline">師曰。誰知吾
<lb n="0585a09"/>正法眼藏向者瞎驢邊滅。</p>
<lb n="0585a10"/>
<p id="pX78p0585a1001">贊曰。</p>
<lb n="0585a11"/>
<lg>
<l>廣廈梁</l>
<l>清廟器</l>
<lb n="0585a12"/>
<l>刮霜面</l>
<l>冷𦦨逼人</l>
<lb n="0585a13"/>
<l>伏獸威</l>
<l>腥風捲地</l>
<lb n="0585a14"/>
<l>見睦州始學跳籬驀牆</l>
<lb n="0585a15"/>
<l>掌黃<anchor xml:id="begd1e4169"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4169"/>便解攙行奪市</l>
<lb n="0585a16"/>
<l>報冤六十棒</l>
<l>向大愚肋下築拳</l>
<lb n="0585a17"/>
<l>喝散五百僧</l>
<l>使徑山胸中短氣</l>
<lb n="0585a18"/>
<l>展三玄戈甲</l>
<l>遍地髑髏寒</l>
<lb n="0585a19"/>
<l>示四種科揀</l>
<l>平地波濤起</l>
<lb n="0585a20"/>
<l>炎天飛雪雹</l>
<l>單明向上機籌</l>
<lb n="0585a21"/>
<l>赤脚驟氷稜</l>
<l>自是一般標致</l>
<lb n="0585a22"/>
<l>惜正法眼藏</l>
<l>滅向三聖瞎驢邊</l>
<lb n="0585a23"/>
<l>知赤梢鯉魚</l>
<l>淹殺誰家虀甕裏</l>
<lb n="0585a24"/>
<l>贊之者拔舌泥犂</l>
<lb n="0585b01"/>
<l>毀之者洋銅沸屎</l>
</lg>
<lb n="0585b02"/>
<p id="pX78p0585b0201" rend="margin-left:1em">遣風餘烈。繼百世猶有存焉。求鸞膠續絃。則遠之
<lb n="0585b03"/>遠矣。</p>
<lb n="0585b04"/>
<head>興化獎禪師</head>
<lb n="0585b05"/>
<p id="pX78p0585b0501">師諱存獎。魏州人。初見臨濟。濟令師為侍者。濟問新
<lb n="0585b06"/>到。甚處來。</p>
<p id="pX78p0585b0605" type="inline">曰。鑾城。</p>
<p id="pX78p0585b0647" type="inline">曰。有事相借問。得麼。</p>
<p id="pX78p0585b0694" type="inline">曰。新戒不會
<lb n="0585b07"/>曰。打破大唐國。覔箇不會人難得。參堂去。</p>
<p id="pX78p0585b0717" type="inline">師問。適來
<lb n="0585b08"/>新到是成褫伊那。</p>
<p id="pX78p0585b0808" type="inline">濟曰。我誰管儞成褫不成褫。</p>
<p id="pX78p0585b0858" type="inline">師曰。
<lb n="0585b09"/>和尚即解將死<g ref="CB15179"/>就地彈。不解將一轉語蓋覆却。</p>
<p id="pX78p0585b0920" type="inline">濟
<lb n="0585b10"/>曰。儞又作麼生。</p>
<p id="pX78p0585b1007" type="inline">師曰。請和尚作新到。</p>
<p id="pX78p0585b1054" type="inline">濟遂曰。新戒不
<lb n="0585b11"/>會。</p>
<p id="pX78p0585b1102" type="inline">師曰。却是老僧罪過。</p>
<p id="pX78p0585b1149" type="inline">濟曰。儞語藏鋒。師擬議。濟便
<lb n="0585b12"/>打。</p>
<p id="pX78p0585b1202" type="inline">至晚。濟又曰。我今日問新到。是將死<g ref="CB15179"/>就地彈。就
<lb n="0585b13"/>窠裏打。及儞出得語。又喝起。向青雲裏打。</p>
<p id="pX78p0585b1317" type="inline">師曰。草賊
<lb n="0585b14"/>大敗。濟便打。</p>
<p id="pX78p0585b1406" type="inline">師後到三聖。請為首座。常曰。我向南方行
<lb n="0585b15"/>脚一遭。<anchor xml:id="begd1e4331"/>拄杖<anchor xml:id="endd1e4331"/>頭不曾撥著一箇會佛法底。</p>
<p id="pX78p0585b1575" type="inline">聖聞得。問
<lb n="0585b16"/>曰。儞具什麼眼。師便喝。</p>
<p id="pX78p0585b1610" type="inline">聖曰。須是儞始得。</p>
<p id="pX78p0585b1656" type="inline">大覺聞。乃
<lb n="0585b17"/>云。作麼生得風吹入大覺門來。</p>
<p id="pX78p0585b1713" type="inline">師後到大覺。請為院
<lb n="0585b18"/>主。一日。覺喚曰。我聞儞道。向南方行脚一遭。拄<anchor xml:id="begd1e4360"/>杖<anchor xml:id="endd1e4360"/>頭
<lb n="0585b19"/>不曾撥著一箇會佛法底。儞具什麼眼。師便喝。覺拈
<lb n="0585b20"/>棒。師擬議。覺便打。師又喝。覺又打。</p>
<p id="pX78p0585b2014" type="inline">次日。師從法堂過。
<lb n="0585b21"/>覺召。院主。我直下不疑儞昨日兩喝。儞試說看。</p>
<p id="pX78p0585b2119" type="inline">師曰。
<lb n="0585b22"/>我於三聖師兄處得箇賓主句。總被師兄折倒了也。
<lb n="0585b23"/>與某甲箇安樂法門。</p>
<p id="pX78p0585b2309" type="inline">覺曰。者瞎漢。來者裏納敗缺。卸
<lb n="0585b24"/>下衲衣。痛打一頓。師於言下薦得臨濟先師在黃<anchor xml:id="begd1e4391"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4391"/>
<lb n="0585c01"/>處喫棒底道理。</p>
<p id="pX78p0585c0107" type="inline">後開堂拈香云。此一炷香。若為三聖。
<lb n="0585c02"/>三聖為我太孤。若為大覺。大覺為我太賖。不如供養
<lb n="0585c03"/>我臨濟先師。</p>
<p id="pX78p0585c0306" type="inline">雲居住三峯時。師問曰。權借一問以為
<lb n="0585c04"/>影草時如何。居無對。</p>
<p id="pX78p0585c0409" type="inline">師曰。想和尚答者話不得。不如
<lb n="0585c05"/>禮拜了退。</p>
<p id="pX78p0585c0505" type="inline">後二十年。居云。如今思量當時。不消道箇
<lb n="0585c06"/>何必。</p>
<p id="pX78p0585c0603" type="inline">後遣化主到師處。師曰。和尚住三峯時。老僧問
<lb n="0585c07"/>伊話。答不得。如今道得也未。</p>
<p id="pX78p0585c0712" type="inline">主舉前話。師曰。興化則
<lb n="0585c08"/>不然。爭如道箇不必。</p>
<p id="pX78p0585c0809" type="inline">僧問師曰。四方八面來時如何
<lb n="0585c09"/>師曰。打中間底。僧作禮。</p>
<p id="pX78p0585c0910" type="inline">師曰。興化今日赴箇村齋。中
<lb n="0585c10"/>路遇一陣卒風暴雨。却去古庿裏避得過。</p>
<p id="pX78p0585c1017" type="inline">示眾曰。我
<lb n="0585c11"/>聞長廊下也喝。後架也喝。諸子。莫盲喝亂喝。直饒儞
<lb n="0585c12"/>喝得興化上三十三天。却撲下來。一點氣也無。待興
<lb n="0585c13"/>化蘇息起來。欵欵地向儞道未在。何故。我未曾向紫
<lb n="0585c14"/>羅帳裏撒真珠與儞諸人。在虗空裏胡喝作什麼。</p>
<p id="pX78p0585c1420" type="inline">師
<lb n="0585c15"/>謂克賓維那曰。汝不久當為唱導之師。</p>
<p id="pX78p0585c1516" type="inline">賓曰。不入者
<lb n="0585c16"/>保社。</p>
<p id="pX78p0585c1603" type="inline">師曰。會了不入。不會不入。</p>
<p id="pX78p0585c1652" type="inline">賓曰。總不恁麼。</p>
<p id="pX78p0585c1697" type="inline">師便
<lb n="0585c17"/>打。乃白眾云。克賓維那法戰不勝。罰錢五貫。設饡飯
<lb n="0585c18"/>一堂。仍不得喫飯。即趕出院。</p>
<p id="pX78p0585c1812" type="inline">師見同參來。纔上法堂。
<lb n="0585c19"/>師便喝。僧亦喝。行三兩步。師又喝。僧亦喝。師近前拈
<lb n="0585c20"/>棒。僧又喝。師云。儞看。者瞎漢猶作主在。僧擬議。師便
<lb n="0585c21"/>打。直打下法堂。</p>
<p id="pX78p0585c2107" type="inline">時有僧問。者僧有甚觸忤和尚。</p>
<p id="pX78p0585c2158" type="inline">師云。
<lb n="0585c22"/>是伊適來也有權。也有寶。也有照。也有用。及乎將手
<lb n="0585c23"/>向伊面前橫兩橫。便去不得。似者般漢。不打更待何
<lb n="0585c24"/>時。</p>
<p id="pX78p0585c2402" type="inline">僧問。寶劒知師藏<anchor xml:id="begd1e4512"/>已<anchor xml:id="endd1e4512"/>久。今日當場略借看。</p>
<p id="pX78p0585c24114" type="inline">師曰。不
<lb n="0586a01"/>借。</p>
<p id="pX78p0586a0102" type="inline">曰。為什麼不借。</p>
<p id="pX78p0586a0147" type="inline">師曰。不是張華眼。徒窺射斗光。</p>
<p id="pX78p0586a0198" type="inline">曰。
<lb n="0586a02"/>用者如何。</p>
<p id="pX78p0586a0205" type="inline">師曰。橫身當宇宙。誰是出頭人。</p>
<p id="pX78p0586a0256" type="inline">同光帝問
<lb n="0586a03"/>師。朕收中原獲一寶。未有人酬價。</p>
<p id="pX78p0586a0314" type="inline">師云。借陛下寶看。
<lb n="0586a04"/>帝以手引幞頭脚示之。</p>
<p id="pX78p0586a0410" type="inline">師云。君王之寶。誰敢酬價。</p>
<p id="pX78p0586a0459" type="inline">帝
<lb n="0586a05"/>大悅。賜衣．號。不受。乃賜馬。師驟馬忽驚。墜地傷足。憑
<lb n="0586a06"/>柺子行。問僧曰。還識老僧否。</p>
<p id="pX78p0586a0612" type="inline">曰。爭得不識和尚。</p>
<p id="pX78p0586a0658" type="inline">師曰
<lb n="0586a07"/>𨁸。脚法師說得行不得。</p>
<lb n="0586a08"/>
<p id="pX78p0586a0801">贊曰。</p>
<lb n="0586a09"/>
<lg>
<l>臨濟的兒</l>
<l>三聖首座</l>
<lb n="0586a10"/>
<l>熱喝似雷奔</l>
<lb n="0586a11"/>
<l>麤膽如天大</l>
<lb n="0586a12"/>
<l>皮下無血</l>
<l>見大覺喫痛棒薦得先師</l>
<lb n="0586a13"/>
<l>板齒生毛</l>
<l>到雲居借一問以為影草</l>
<lb n="0586a14"/>
<l>赴村齋遇暴風卒雨</l>
<l>古廟裏誰云軃得渾身</l>
<lb n="0586a15"/>
<l>向南方探虎穴魔宮</l>
<l>拄杖頭未曾撥著一箇</l>
<lb n="0586a16"/>
<l>揚聲止喝</l>
<l>紫羅帳裡撒明月珠</l>
<lb n="0586a17"/>
<l>有眼無筋</l>
<l>幞頭脚邊辨君王寶</l>
<lb n="0586a18"/>
<l>勘同行將手橫面門兩上</l>
<l>死伎<anchor xml:id="begd1e4634"/>已<anchor xml:id="endd1e4634"/>窮</l>
<lb n="0586a19"/>
<l>打克賓出院罸饡飯一堂</l>
<l>欺人不少</l>
<lb n="0586a20"/>
<l>借寶劒當場看</l>
<l>光射斗窺遇生盲</l>
<lb n="0586a21"/>
<l>將死<g ref="CB15179"/>就地彈</l>
<l>語藏鋒功難補過</l>
</lg>
<lb n="0586a22"/>
<p id="pX78p0586a2201" rend="margin-left:1em">對龍顏。乘御馬。雖得一場榮𨁸。雙脚窮祖道。盡力
<lb n="0586a23"/>行之不到。</p>
<lb n="0586a24"/>
<head>南院顒禪師</head>
<lb n="0586b01"/>
<p id="pX78p0586b0101">師嗣興化。河北人。法諱慧顒。俗名寶應。師上堂曰。諸
<lb n="0586b02"/>方只具啐<anchor xml:id="begd1e4689"/>啄<anchor xml:id="endd1e4689"/>同時眼。不具啐<anchor xml:id="begd1e4695"/>啄<anchor xml:id="endd1e4695"/>同時用。</p>
<p id="pX78p0586b02130" type="inline">僧便問。如何
<lb n="0586b03"/>是啐<anchor xml:id="begd1e4705"/>啄<anchor xml:id="endd1e4705"/>同時用。</p>
<p id="pX78p0586b0364" type="inline">師曰。作家不啐<anchor xml:id="begd1e4713"/>啄<anchor xml:id="endd1e4713"/>。啐<anchor xml:id="begd1e4719"/>啄<anchor xml:id="endd1e4719"/>同時失。</p>
<p id="pX78p0586b03229" type="inline">曰。此
<lb n="0586b04"/>未是學人問處。</p>
<p id="pX78p0586b0407" type="inline">曰。汝問處作麼生。</p>
<p id="pX78p0586b0453" type="inline">曰。失。師便打。僧不
<lb n="0586b05"/>肯。</p>
<p id="pX78p0586b0502" type="inline">示眾云。赤肉團上。壁立千仞。</p>
<p id="pX78p0586b0552" type="inline">時有僧出問。赤肉團
<lb n="0586b06"/>上。壁立千仞。豈不是和尚語。</p>
<p id="pX78p0586b0612" type="inline">師云。是。僧便掀倒禪床
<lb n="0586b07"/>師云。儞看者瞎漢亂做。僧擬議。師便打趁出院。</p>
<p id="pX78p0586b0719" type="inline">僧問。
<lb n="0586b08"/>二王相見時如何。</p>
<p id="pX78p0586b0808" type="inline">曰。十字街頭吹尺八。</p>
<p id="pX78p0586b0855" type="inline">又問。從上諸
<lb n="0586b09"/>聖向甚處去。</p>
<p id="pX78p0586b0906" type="inline">曰。不上天堂。則入地獄。</p>
<p id="pX78p0586b0954" type="inline">曰。和尚又作麼
<lb n="0586b10"/>生。</p>
<p id="pX78p0586b1002" type="inline">曰。還知寶應落處麼。僧擬議。師打一拂。</p>
<p id="pX78p0586b1056" type="inline">師問僧。近
<lb n="0586b11"/>離甚處。</p>
<p id="pX78p0586b1104" type="inline">曰。襄州。</p>
<p id="pX78p0586b1146" type="inline">曰。是什麼物恁麼來。</p>
<p id="pX78p0586b1193" type="inline">曰。和尚試道看
<lb n="0586b12"/>曰。適來禮拜底。</p>
<p id="pX78p0586b1207" type="inline">曰。錯。</p>
<p id="pX78p0586b1248" type="inline">曰。禮拜底錯箇什麼。</p>
<p id="pX78p0586b1295" type="inline">曰。再犯不
<lb n="0586b13"/>容。</p>
<p id="pX78p0586b1302" type="inline">曰。三十年弄馬騎。今被驢撲。瞎漢。參堂去。</p>
<p id="pX78p0586b1357" type="inline">僧問。人
<lb n="0586b14"/>逢碧眼時如何。</p>
<p id="pX78p0586b1407" type="inline">曰。鬼爭漆桶。</p>
<p id="pX78p0586b1451" type="inline">僧問。古殿重興時如何
<lb n="0586b15"/>曰。明堂瓦插簷。</p>
<p id="pX78p0586b1507" type="inline">僧曰。恁麼則莊嚴畢備去也。</p>
<p id="pX78p0586b1557" type="inline">曰。斬草
<lb n="0586b16"/>蛇頭落。</p>
<p id="pX78p0586b1604" type="inline">僧問。瞥喜瞥嗔時如何。</p>
<p id="pX78p0586b1652" type="inline">曰。傾湫倒嶽。</p>
<p id="pX78p0586b1696" type="inline">僧問。如
<lb n="0586b17"/>何是無縫塔。</p>
<p id="pX78p0586b1706" type="inline">曰。七花八裂。</p>
<p id="pX78p0586b1750" type="inline">曰。如何是塔中人。</p>
<p id="pX78p0586b1796" type="inline">曰。頭不
<lb n="0586b18"/>梳。面不洗。</p>
<p id="pX78p0586b1805" type="inline">僧問。祖意教意。是同是別。</p>
<p id="pX78p0586b1854" type="inline">曰。黃尚書．李僕
<lb n="0586b19"/>射。</p>
<p id="pX78p0586b1902" type="inline">曰。意旨如何。</p>
<p id="pX78p0586b1946" type="inline">曰。牛頭向北馬頭南。</p>
<p id="pX78p0586b1993" type="inline">師問僧。近離甚
<lb n="0586b20"/>處。</p>
<p id="pX78p0586b2002" type="inline">曰。龍興。</p>
<p id="pX78p0586b2044" type="inline">曰。發足莫離葉縣也無。僧便喝。</p>
<p id="pX78p0586b2095" type="inline">曰。好好問
<lb n="0586b21"/>汝。又發惡作麼。</p>
<p id="pX78p0586b2107" type="inline">僧曰。喚作惡發。得麼。</p>
<p id="pX78p0586b2154" type="inline">師却喝曰。儞既
<lb n="0586b22"/>惡發。我也惡發。近前來。我也沒量罪過。儞也沒量罪
<lb n="0586b23"/>過。瞎漢。參堂去。</p>
<lb n="0586b24"/>
<p id="pX78p0586b2401">贊曰。</p>
<lb n="0586c01"/>
<lg>
<l>一語定綱宗</l>
<l>作家不啐<anchor xml:id="begd1e4873"/>啄<anchor xml:id="endd1e4873"/>
</l>
<lb n="0586c02"/>
<l>興化的子</l>
<l>氷<anchor xml:id="begd1e4884"/>蘗<anchor xml:id="endd1e4884"/>胸懷</l>
<lb n="0586c03"/>
<l>臨濟親孫</l>
<l>麟龍頭角</l>
<lb n="0586c04"/>
<l>赤肉團上壁立千仞</l>
<l>掀禪床棒打瞎驢</l>
<lb n="0586c05"/>
<l>十字街頭相見二王</l>
<l>吹尺八聲亂雅樂</l>
<lb n="0586c06"/>
<l>諸聖甚處去</l>
<l>謾云入地獄不上天堂</l>
<lb n="0586c07"/>
<l>何物恁麼來</l>
<l>灼然弄馬騎今被驢撲</l>
<lb n="0586c08"/>
<l>一機一境</l>
<l>換斗移星</l>
<lb n="0586c09"/>
<l>瞥喜瞥嗔</l>
<l>傾湫倒嶽</l>
<lb n="0586c10"/>
<l>頭不梳面不洗</l>
<l>塔中人描𦘕未全真</l>
<lb n="0586c11"/>
<l>馬向北牛向南</l>
<l>祖教意搏量俱是錯</l>
<lb n="0586c12"/>
<l>從游老作</l>
<l>與廓侍者一再同參</l>
<lb n="0586c13"/>
<l>弄出小家</l>
<l>隨龍興僧<g ref="CB06171"/>相發惡</l>
</lg>
<lb n="0586c14"/>
<p id="pX78p0586c1401" rend="margin-left:1em">殫千聖眼。擬覔蹤由。白日青天。風雷雨雹。</p>
<lb n="0586c15"/>
<head>風穴沼禪師</head>
<lb n="0586c16"/>
<p id="pX78p0586c1601">師諱延沼。餘杭劉氏子。初遊講肆。習止觀。弃去。謁鏡
<lb n="0586c17"/>清。清問。近離甚處。</p>
<p id="pX78p0586c1708" type="inline">曰。自離東來。</p>
<p id="pX78p0586c1752" type="inline">曰。還過小江也無。</p>
<p id="pX78p0586c1798" type="inline">曰。
<lb n="0586c18"/>大舸獨飃空。小江無可濟。</p>
<p id="pX78p0586c1811" type="inline">曰。鏡水秦山。烏飛不度。且
<lb n="0586c19"/>莫道聽途說。</p>
<p id="pX78p0586c1906" type="inline">曰。滄溟尚怯艨䑳勢。列漢飛帆渡五湖
<lb n="0586c20"/>清竪拂子云。爭奈者箇何。</p>
<p id="pX78p0586c2011" type="inline">曰。者箇是什麼。</p>
<p id="pX78p0586c2056" type="inline">曰。果然不
<lb n="0586c21"/>識。</p>
<p id="pX78p0586c2102" type="inline">曰。出沒卷舒。與師同用。</p>
<p id="pX78p0586c2150" type="inline">曰。杓卜聽虗聲。熟睡饒噡
<lb n="0586c22"/>語。</p>
<p id="pX78p0586c2202" type="inline">曰。澤廣藏山。理能伏豹。</p>
<p id="pX78p0586c2250" type="inline">曰。赦罪放愆。速須出去。</p>
<p id="pX78p0586c2298" type="inline">曰。
<lb n="0586c23"/>出去即得。便去。</p>
<p id="pX78p0586c2307" type="inline">北遊襄沔。依止華嚴。嚴問曰。我有牧
<lb n="0586c24"/>牛歌。輙請闍梨和。</p>
<p id="pX78p0586c2408" type="inline">師曰。羯鼓掉鞭牛豹跳。遠村梅樹
<lb n="0587a01"/>觜慮都。</p>
<p id="pX78p0587a0104" type="inline">後見南院。院問師。南方一棒作麼商量。</p>
<p id="pX78p0587a0158" type="inline">曰。作
<lb n="0587a02"/>奇特商量。却問。此間一棒作麼商量。</p>
<p id="pX78p0587a0215" type="inline">院橫按拄杖云。
<lb n="0587a03"/>棒下無生忍。臨機不見師。師於言下大悟。出世風穴。
<lb n="0587a04"/>嗣南院。</p>
<p id="pX78p0587a0404" type="inline">僧問。古曲無音韻。如何和得齊。</p>
<p id="pX78p0587a0455" type="inline">曰。木鷄啼子
<lb n="0587a05"/>夜。芻狗吠天明。</p>
<p id="pX78p0587a0507" type="inline">僧問。如何是和尚家風。</p>
<p id="pX78p0587a0555" type="inline">曰。<g ref="CB15112"/>有九臯
<lb n="0587a06"/>難翥翼。馬無千里謾追風。</p>
<p id="pX78p0587a0611" type="inline">示眾云。若是上流。各有證
<lb n="0587a07"/>據者。略赴箇程限。未證據者。各自英雄。當處出生。隨
<lb n="0587a08"/>處滅盡。如爆龜紋。<g ref="CB15090"/>即成兆。不<g ref="CB15090"/>成鈍。欲<g ref="CB15090"/>不<g ref="CB15090"/>。直
<lb n="0587a09"/>下便捏。</p>
<p id="pX78p0587a0904" type="inline">郢州牧請就衙陞座云。祖師心印。狀似鐵牛
<lb n="0587a10"/>之機。去即印住。住即印破。只如不去不住。印即是。不
<lb n="0587a11"/>印即是。</p>
<p id="pX78p0587a1104" type="inline">時有盧陂長老出問。某甲有鐵牛之機。請師
<lb n="0587a12"/>不搭印。</p>
<p id="pX78p0587a1204" type="inline">曰。慣釣鯨鯢澄巨浸。却嗟蛙步𩥇泥沙。</p>
<p id="pX78p0587a1258" type="inline">陂佇
<lb n="0587a13"/>思。師喝曰。長老何不進語。</p>
<p id="pX78p0587a1311" type="inline">陂擬議。師打一拂云。還記
<lb n="0587a14"/>得話頭麼。試舉看。陂擬開口。師又打一拂。</p>
<p id="pX78p0587a1417" type="inline">牧主曰。佛
<lb n="0587a15"/>法與王法一般。</p>
<p id="pX78p0587a1507" type="inline">師曰。見什麼。</p>
<p id="pX78p0587a1551" type="inline">主曰。當斷不斷。返招其
<lb n="0587a16"/>亂。師便下座。</p>
<p id="pX78p0587a1606" type="inline">僧問。如何是佛。</p>
<p id="pX78p0587a1651" type="inline">曰。如何不是佛。</p>
<p id="pX78p0587a1696" type="inline">曰。未曉
<lb n="0587a17"/>玄言。請師直指。</p>
<p id="pX78p0587a1707" type="inline">曰。家住海門東。扶桑最先照。</p>
<p id="pX78p0587a1757" type="inline">僧問。有
<lb n="0587a18"/>無俱無去時如何。</p>
<p id="pX78p0587a1808" type="inline">曰。三月懶遊花下路。一家愁閉雨
<lb n="0587a19"/>中門。</p>
<p id="pX78p0587a1903" type="inline">僧問。語默涉離微。如何通不犯。</p>
<p id="pX78p0587a1954" type="inline">曰。嘗憶江南三
<lb n="0587a20"/>月裏。鷓鴣啼處百花香。</p>
<lb n="0587a21"/>
<p id="pX78p0587a2101">贊曰。</p>
<lb n="0587a22"/>
<lg>
<l>卯金刀</l>
<l>真跳竈</l>
<lb n="0587a23"/>
<l>習天台止觀</l>
<l>幼泳蹄涔</l>
<lb n="0587a24"/>
<l>究少室單傳</l>
<l>直趨閫奧</l>
<lb n="0587b01"/>
<l>棒下無生忍</l>
<l>中南院毒苦入心</l>
<lb n="0587b02"/>
<l>杓卜聽虗聲</l>
<l>抗鏡清理能伏豹</l>
<lb n="0587b03"/>
<l>芻犬吠明木雞啼夜</l>
<l>調古曲音韻不成</l>
<lb n="0587b04"/>
<l>老<g ref="CB15112"/>翥翼病馬追風</l>
<l>話家風狼藉不少</l>
<lb n="0587b05"/>
<l>管窺生滅處</l>
<l>
<g ref="CB15090"/>龜紋鈍兆未分明</l>
<lb n="0587b06"/>
<l>蠡測祖師心</l>
<l>鐵牛機去住難印破</l>
<lb n="0587b07"/>
<l>近海扶桑最先照</l>
<l>直指事要且瞞盰</l>
<lb n="0587b08"/>
<l>遠村梅樹觜盧都</l>
<l>牧牛歌難為賡和</l>
<lb n="0587b09"/>
<l>有無俱坐斷</l>
<l>一家愁閉雨中門</l>
<lb n="0587b10"/>
<l>語默涉離微</l>
<l>三月亂啼花下鳥</l>
</lg>
<lb n="0587b11"/>
<p id="pX78p0587b1101" rend="margin-left:1em">玄中玄。妙中妙。瀟洒浙僧。更無兩箇。</p>
<lb n="0587b12"/>
<head>首山念禪師</head>
<lb n="0587b13"/>
<p id="pX78p0587b1301">師嗣風穴。諱省念。萊州狄氏子。師與真園頭同上問
<lb n="0587b14"/>訊穴。穴問真曰。作麼生是世尊不說說。</p>
<p id="pX78p0587b1416" type="inline">真曰。鵓鳩樹
<lb n="0587b15"/>上啼。</p>
<p id="pX78p0587b1503" type="inline">穴曰。汝作許多癡福作麼。何不體究言句却。</p>
<p id="pX78p0587b1559" type="inline">問
<lb n="0587b16"/>師。師曰。動容揚古路。不墮悄然機。</p>
<p id="pX78p0587b1614" type="inline">穴謂真曰。汝何不
<lb n="0587b17"/>看念法華下語。</p>
<p id="pX78p0587b1707" type="inline">一日。白兆楚至汝州宣化。穴令師往
<lb n="0587b18"/>傳語。纔相見。提起坐具便問。展即是。不展即是。</p>
<p id="pX78p0587b1819" type="inline">兆曰。
<lb n="0587b19"/>自家看取。師便喝。</p>
<p id="pX78p0587b1908" type="inline">兆曰。我曾親見知識來。未甞輙敢
<lb n="0587b20"/>恁麼造次。</p>
<p id="pX78p0587b2005" type="inline">曰。草賊大敗。</p>
<p id="pX78p0587b2049" type="inline">兆曰。來日若見風穴和尚。待
<lb n="0587b21"/>一一舉似。曰。一任一任。不得忘却。</p>
<p id="pX78p0587b2114" type="inline">師回。先舉似穴。穴
<lb n="0587b22"/>曰。今日又被儞收下一員草賊。</p>
<p id="pX78p0587b2213" type="inline">曰。好手不彰名。</p>
<p id="pX78p0587b2258" type="inline">兆次
<lb n="0587b23"/>日纔相見。便舉前話。穴曰。非但昨日。今日和贓捉敗。
<lb n="0587b24"/>因此名著。</p>
<p id="pX78p0587b2405" type="inline">師示眾云。佛法付囑國王．大臣．有力檀那。
<lb n="0587c01"/>令燈燈相續不斷。大眾。且道續箇什麼。良久。云。須是
<lb n="0587c02"/>迦葉師兄始得。</p>
<p id="pX78p0587c0207" type="inline">時有僧出問。靈山一會。何異今日。</p>
<p id="pX78p0587c0259" type="inline">曰。
<lb n="0587c03"/>墮坑落壍。</p>
<p id="pX78p0587c0305" type="inline">曰。為什麼如此。</p>
<p id="pX78p0587c0350" type="inline">曰。瞎。</p>
<p id="pX78p0587c0391" type="inline">問。如何是和尚家風
<lb n="0587c04"/>曰。一言截斷千江口。萬仞峯前始得玄。</p>
<p id="pX78p0587c0416" type="inline">曰。如何是佛
<lb n="0587c05"/>法大意。</p>
<p id="pX78p0587c0504" type="inline">曰。楚王城畔。汝水東流。</p>
<p id="pX78p0587c0552" type="inline">上堂曰。若論此事。實
<lb n="0587c06"/>不掛一元字脚。便下座。</p>
<p id="pX78p0587c0610" type="inline">僧問。如何是梵音相。</p>
<p id="pX78p0587c0657" type="inline">曰。驢鳴
<lb n="0587c07"/>犬吠。</p>
<p id="pX78p0587c0703" type="inline">曰。如何是佛。</p>
<p id="pX78p0587c0747" type="inline">曰。新婦騎驢阿家牽。</p>
<p id="pX78p0587c0794" type="inline">曰。未審此語
<lb n="0587c08"/>甚句中収。</p>
<p id="pX78p0587c0805" type="inline">曰。三玄收不得。四句豈能該。</p>
<p id="pX78p0587c0855" type="inline">曰。此意如何
<lb n="0587c09"/>曰。天長地久。日月齊明。</p>
<p id="pX78p0587c0910" type="inline">上堂曰。第一句下薦得。堪與
<lb n="0587c10"/>佛祖為師。第二句薦得。堪與人天為師。第三句下薦
<lb n="0587c11"/>得。自救不了。</p>
<p id="pX78p0587c1106" type="inline">僧問。如何是徑截一路。</p>
<p id="pX78p0587c1154" type="inline">曰。或在山間。或
<lb n="0587c12"/>在樹下。</p>
<p id="pX78p0587c1204" type="inline">問。從上諸聖向甚處行履。</p>
<p id="pX78p0587c1253" type="inline">曰。牽犁拽杷。</p>
<p id="pX78p0587c1297" type="inline">問。如
<lb n="0587c13"/>何是道。</p>
<p id="pX78p0587c1304" type="inline">曰。爐中有火無心撥。處處縱橫任意遊。</p>
<p id="pX78p0587c1358" type="inline">如何
<lb n="0587c14"/>是道中人。</p>
<p id="pX78p0587c1405" type="inline">曰。坐看煙霞秀。不與白雲齊。</p>
<lb n="0587c15"/>
<p id="pX78p0587c1501">贊曰。</p>
<lb n="0587c16"/>
<lg>
<l>戲海蒼龍</l>
<l>空群良馬</l>
<lb n="0587c17"/>
<l>喫鳥喙藥</l>
<l>和骨換來</l>
<lb n="0587c18"/>
<l>將止啼金</l>
<l>盡情拋舍</l>
<lb n="0587c19"/>
<l>動容揚古路</l>
<l>被風穴掘窖深埋</l>
<lb n="0587c20"/>
<l>好手不彰名</l>
<l>將白兆和贓捉敗</l>
<lb n="0587c21"/>
<l>潑家風郎當不少</l>
<l>千江口萬峯前</l>
<lb n="0587c22"/>
<l>徑截路迃回轉多</l>
<l>或山間或樹下</l>
<lb n="0587c23"/>
<l>和音勃窣瞎</l>
<l>推靈山一會落壍墮坑</l>
<lb n="0587c24"/>
<l>惡毒未忘懷</l>
<l>驅從上諸聖牽犁拽杷</l>
<lb n="0588a01"/>
<l>驢鳴犬吠梵音相</l>
<l>誰敢願聞</l>
<lb n="0588a02"/>
<l>地久天長真佛身</l>
<l>保未徹在</l>
</lg>
<lb n="0588a03"/>
<p id="pX78p0588a0301" rend="margin-left:1em">雖將三句驗天下衲僧。我且問儞。新婦騎驢阿家
<lb n="0588a04"/>牽。是阿語話。</p>
<lb n="0588a05"/>
<head>汾陽昭禪師</head>
<lb n="0588a06"/>
<p id="pX78p0588a0601">師諱善昭。太原人。俗姓俞。初謁首山。遇上堂。出問。馬
<lb n="0588a07"/>祖陞堂。百丈卷席。意旨如何。</p>
<p id="pX78p0588a0712" type="inline">山曰。龍袖拂開全體現
<lb n="0588a08"/>曰。師意如何。</p>
<p id="pX78p0588a0806" type="inline">山曰。象王行處絕狐蹤。師於言下大悟
<lb n="0588a09"/>示眾。凡一句語。須具三玄門。每一玄門。須具三要路。
<lb n="0588a10"/>有照有時。或先照後用。或先用後照。或照用同時。或
<lb n="0588a11"/>照用不同時。或先照後用。且要共儞商量。或先用後
<lb n="0588a12"/>照。也須是箇人始得。或照用同時。儞又作麼生當抵。
<lb n="0588a13"/>或照用不同時。儞又作麼生湊洎。</p>
<p id="pX78p0588a1314" type="inline">示眾云。汾陽有三
<lb n="0588a14"/>訣。衲僧難辨別。更擬問如何。拄杖驀頭楔。</p>
<p id="pX78p0588a1417" type="inline">僧問。如何
<lb n="0588a15"/>是接初機句。</p>
<p id="pX78p0588a1506" type="inline">曰。汝是行脚僧。</p>
<p id="pX78p0588a1551" type="inline">如何是辨衲僧句。</p>
<p id="pX78p0588a1597" type="inline">曰。西
<lb n="0588a16"/>方日出卯。</p>
<p id="pX78p0588a1605" type="inline">如何是正令行句。</p>
<p id="pX78p0588a1651" type="inline">曰。千里持來呈舊面。</p>
<p id="pX78p0588a1698" type="inline">如
<lb n="0588a17"/>何是定乾坤句。</p>
<p id="pX78p0588a1707" type="inline">曰。北俱盧洲長粳米。食者無喜亦無
<lb n="0588a18"/>嗔。</p>
<p id="pX78p0588a1802" type="inline">僧問。如何是賓中賓。</p>
<p id="pX78p0588a1849" type="inline">曰。合掌庵前問世尊。</p>
<p id="pX78p0588a1896" type="inline">如何是
<lb n="0588a19"/>賓中主。</p>
<p id="pX78p0588a1904" type="inline">曰。對面無儔侶。</p>
<p id="pX78p0588a1949" type="inline">如何是主中賓。</p>
<p id="pX78p0588a1994" type="inline">曰。陳雲橫海
<lb n="0588a20"/>上。拔劒攪龍門。</p>
<p id="pX78p0588a2007" type="inline">如何是主中主。</p>
<p id="pX78p0588a2052" type="inline">曰。三頭六臂擎天地。
<lb n="0588a21"/>忿怒那吒撲帝鐘。</p>
<p id="pX78p0588a2108" type="inline">僧問。如何是學人著力處。</p>
<p id="pX78p0588a2157" type="inline">曰。嘉州
<lb n="0588a22"/>打大像。</p>
<p id="pX78p0588a2204" type="inline">如何是學人轉身處。</p>
<p id="pX78p0588a2251" type="inline">曰。<anchor xml:id="begd1e5601"/>陝<anchor xml:id="endd1e5601"/>府灌鐵牛。</p>
<p id="pX78p0588a22153" type="inline">如何是
<lb n="0588a23"/>學人親切處。</p>
<p id="pX78p0588a2306" type="inline">曰。西河弄師子。</p>
<p id="pX78p0588a2351" type="inline">北地苦寒。師罷夜參。有
<lb n="0588a24"/>異比丘振錫而至。謂師曰。會中有大士六人。奈何不
<lb n="0588b01"/>說法。言訖。陞空而去。</p>
<p id="pX78p0588b0109" type="inline">師記以偈曰。</p>
<p id="pX78p0588b0153" type="inline">胡僧金錫光。請法
<lb n="0588b02"/>到汾陽。</p>
<p id="pX78p0588b0204" type="inline">六人成大器。勸請為敷揚。</p>
<lb n="0588b03"/>
<p id="pX78p0588b0301">贊曰。</p>
<lb n="0588b04"/>
<lg>
<l>孤高絕世</l>
<l>靜退離倫</l>
<lb n="0588b05"/>
<l>寶鼎芝房清廟之瑞</l>
<lb n="0588b06"/>
<l>瑤林瓊樹滄海之珍</l>
<lb n="0588b07"/>
<l>大象經行絕狐蹤</l>
<l>頓明言外旨</l>
<lb n="0588b08"/>
<l>吹毛拔出攪龍門</l>
<l>誰識主中賓</l>
<lb n="0588b09"/>
<l>發箭鋒機</l>
<l>三玄門擊開有照有用</l>
<lb n="0588b10"/>
<l>立乾坤句</l>
<l>長粳米喫著無喜無嗔</l>
<lb n="0588b11"/>
<l>西河弄師子大欠爪牙</l>
<l>道親切不親切</l>
<lb n="0588b12"/>
<l>
<anchor xml:id="begd1e5684"/>陝<anchor xml:id="endd1e5684"/>府灌鐵牛用盡氣力</l>
<l>要轉身難轉身</l>
<lb n="0588b13"/>
<l>賊機關謂千聖不知</l>
<l>辨衲僧有三訣</l>
<lb n="0588b14"/>
<l>鬼脚跡被胡僧<g ref="CB15111"/>破</l>
<l>成大器只六人</l>
<lb n="0588b15"/>
<l>與葉縣過從</l>
<l>同坑無異土</l>
<lb n="0588b16"/>
<l>逐慈明怒罵</l>
<l>餿飯祭閑神</l>
</lg>
<lb n="0588b17"/>
<p id="pX78p0588b1701" rend="margin-left:1em">電捲風旋。參七十二員善知識。到拖泥帶水處。最
<lb n="0588b18"/>苦是十智同真。</p>
<lb n="0588b19"/>
<head>葉縣省禪師</head>
<lb n="0588b20"/>
<p id="pX78p0588b2001">師嗣首山。諱歸省。冀州賈氏子。師到首山。山舉竹篦
<lb n="0588b21"/>問曰。喚作竹篦則觸。不喚作竹篦則背。喚作什麼。</p>
<p id="pX78p0588b2120" type="inline">師
<lb n="0588b22"/>掣竹篦拗作兩截。擲地曰。是什麼。</p>
<p id="pX78p0588b2214" type="inline">山曰。瞎。師便作禮
<lb n="0588b23"/>僧問。法海一滴蒙師指。向上宗乘事若何。</p>
<p id="pX78p0588b2317" type="inline">曰。高祖殿
<lb n="0588b24"/>前樊噲怒。須知萬里絕煙塵。</p>
<p id="pX78p0588b2412" type="inline">僧問。維摩丈室不以日
<lb n="0588c01"/>月為明。</p>
<p id="pX78p0588c0104" type="inline">曰。眉分八字。</p>
<p id="pX78p0588c0148" type="inline">曰。未審意旨如何。</p>
<p id="pX78p0588c0194" type="inline">曰。雙耳垂肩
<lb n="0588c02"/>僧問。如何是清淨法身。</p>
<p id="pX78p0588c0210" type="inline">曰。廁坑籌子。</p>
<p id="pX78p0588c0254" type="inline">問。如何是毗盧
<lb n="0588c03"/>主。</p>
<p id="pX78p0588c0302" type="inline">曰。僧排夏臘。俗列耆年。</p>
<p id="pX78p0588c0350" type="inline">問。如何是深深處。</p>
<p id="pX78p0588c0396" type="inline">曰。猫有
<lb n="0588c04"/>歃血之功。虎有起屍之德。</p>
<p id="pX78p0588c0411" type="inline">曰。莫便是也無。</p>
<p id="pX78p0588c0456" type="inline">曰。確搗東
<lb n="0588c05"/>南。磨推西北。</p>
<p id="pX78p0588c0506" type="inline">示眾云。宗師血脉。或凡或聖。龍樹馬鳴。
<lb n="0588c06"/>天堂地獄。鑊湯爐炭。牛頭獄卒。森羅萬象。日月星辰。
<lb n="0588c07"/>他方此界。有情無情。以手畫一畫。云。俱入此宗。此宗
<lb n="0588c08"/>門中亦能殺人。亦能活人。殺人須是殺人刀。活人須
<lb n="0588c09"/>是活人句。作麼生是殺人刀．活人句。道得底。出來對
<lb n="0588c10"/>眾道看。若道不得。即孤負平生。</p>
<p id="pX78p0588c1013" type="inline">師面目嚴冷。眾所敬
<lb n="0588c11"/>畏。天衣懷．浮山遠二人至。欲求住。正值雪寒。師將水
<lb n="0588c12"/>灌且過。其餘皆怒去。唯二人整衣得坐。至晚。師到。呵
<lb n="0588c13"/>曰。儞更不去。我打儞。</p>
<p id="pX78p0588c1309" type="inline">遠近前曰。某數千里特來參和
<lb n="0588c14"/>尚禪。豈以一杓水潑便去。若打殺。也不去。</p>
<p id="pX78p0588c1417" type="inline">師笑曰。儞
<lb n="0588c15"/>兩箇要參禪。却去掛搭。</p>
<p id="pX78p0588c1510" type="inline">續請遠充典座。事見武庫。茲
<lb n="0588c16"/>不具載。</p>
<lb n="0588c17"/>
<p id="pX78p0588c1701">贊曰。</p>
<lb n="0588c18"/>
<lg>
<l>項鐵重千斤</l>
<l>倔強無人歒</l>
<lb n="0588c19"/>
<l>分首山活業自支撑</l>
<lb n="0588c20"/>
<l>將臨濟家私盡狼藉</l>
<lb n="0588c21"/>
<l>清淨身</l>
<l>廁籌子倒用橫拈</l>
<lb n="0588c22"/>
<l>觸背機</l>
<l>潑竹篦胡拋亂擲</l>
<lb n="0588c23"/>
<l>高祖殿前樊噲怒</l>
<l>把宗風凌辱太多</l>
<lb n="0588c24"/>
<l>維摩丈室日月明</l>
<l>當意旨人信不及</l>
<lb n="0589a01"/>
<l>毗盧師法身主彊分疎</l>
<l>僧排夏臘俗列耆年</l>
<lb n="0589a02"/>
<l>起屍德歃血功錯註解</l>
<l>碓搗東南磨推西北</l>
<lb n="0589a03"/>
<l>黃蘗肚膓霜冷面</l>
<l>潑天衣凍使成氷</l>
<lb n="0589a04"/>
<l>煉銅肝膽鐵為心</l>
<l>逼浮山走得上壁</l>
</lg>
<lb n="0589a05"/>
<p id="pX78p0589a0501" rend="margin-left:1em">沒巴鼻弄出惡情。悰活人句。殺人刀。晴空裏轟箇
<lb n="0589a06"/>霹靂。</p>
<lb n="0589a07"/>
<head>浮山圓鑒禪師</head>
<lb n="0589a08"/>
<p id="pX78p0589a0801">師諱法遠。號圓鑒。嗣葉縣。鄭州人。王氏子。上堂云。諸
<lb n="0589a09"/>佛出世。建立化門。不離三身智眼。亦如摩醯首羅三
<lb n="0589a10"/>目圓伊三點。何故。一隻眼水泄不通。緇素難辨。一隻
<lb n="0589a11"/>眼大地全該。十方通暢。一隻眼高低一顧。萬類齊瞻。
<lb n="0589a12"/>雖然如是。若是本色衲僧。驀路相逢。別具正眼始得。
<lb n="0589a13"/>所以道。三世諸佛不知有。狸奴白牯却知有。且道知
<lb n="0589a14"/>有箇什麼。良久。深秋簾幕千家雨。落日樓臺一笛風
<lb n="0589a15"/>五祖演和尚遊方參師。師曰。子來晚。吾老矣。可依白
<lb n="0589a16"/>雲。吾雖未識。見渠頌臨濟三頓棒話。甚諦當。演遂往
<lb n="0589a17"/>見雲。得旨。</p>
<p id="pX78p0589a1705" type="inline">師接青華嚴。以所授大陽衣履付之。令續
<lb n="0589a18"/>洞上宗。偈曰。</p>
<p id="pX78p0589a1806" type="inline">須彌立太虗。日月附而轉。</p>
<p id="pX78p0589a1855" type="inline">群峯漸倚他。
<lb n="0589a19"/>白雲方改變。</p>
<p id="pX78p0589a1906" type="inline">少林風起叢。曹溪洞簾捲。金鳳宿龍巢。
<lb n="0589a20"/>宸苔豈車輾。</p>
<p id="pX78p0589a2006" type="inline">初。歐陽文忠公聞師奇逸。見師。未有以
<lb n="0589a21"/>異之。因與客碁。師坐旁。公収碁。請師因碁說法。師即
<lb n="0589a22"/>令撾鼓。上堂曰。若論此事。如兩家著碁相似。何謂也。
<lb n="0589a23"/>敵手知音。當機不讓。若是綴五饒三。又通一路始得。
<lb n="0589a24"/>有一般底。只解閉門作活。不會奪角衝關。硬節與虎
<lb n="0589b01"/>口齊彰。局破後。徒勞逴斡。所以道。肥邊易得。瘦肚難
<lb n="0589b02"/>求。思行即往往失粘。心麤乃時時頭撞。休誇國手。謾
<lb n="0589b03"/>說神仙。贏局踰籌即不問。且道黑白未分時。一著落
<lb n="0589b04"/>在甚處。良久。云。從前十九路。迷悟幾多人。公加嘆久
<lb n="0589b05"/>之。</p>
<p id="pX78p0589b0502" type="inline">師退休於會聖巖。敘佛祖奧義。作九帶。曰。若據圓
<lb n="0589b06"/>極法門。本具十數。今此九帶。<anchor xml:id="begd1e5996"/>已<anchor xml:id="endd1e5996"/>為諸人說了。更有一
<lb n="0589b07"/>帶。還見麼。若也見得分明。却請出來說看。說得分明。
<lb n="0589b08"/>許汝通前九帶。圓明道眼。若見不親切。說不相應。惟
<lb n="0589b09"/>依吾語而為<anchor xml:id="begd1e6011"/>己<anchor xml:id="endd1e6011"/>解。則名謗法。諸人到此如何。眾無語。
<lb n="0589b10"/>師叱去之。</p>
<p id="pX78p0589b1005" type="inline">師少時與達觀頴．薛大頭七八人入蜀。見
<lb n="0589b11"/>香林遠和尚。於水晶宮探雲門宗旨。幾遭橫逆。以智
<lb n="0589b12"/>得脫。眾以師曉吏事。故號遠錄公。師晚年得資侍者。
<lb n="0589b13"/>甚喜之。凡接人皆委資矣。</p>
<lb n="0589b14"/>
<p id="pX78p0589b1401">贊曰。</p>
<lb n="0589b15"/>
<lg>
<l>活衲僧</l>
<l>只一箇</l>
<lb n="0589b16"/>
<l>口餓時將佛祖吞</l>
<l>脚到處把叢林攪</l>
<lb n="0589b17"/>
<l>鳴蟄龍匣吹毛劒</l>
<l>威行萬國之中</l>
<lb n="0589b18"/>
<l>出老蚌胎明月珠</l>
<l>光透八紘之表</l>
<lb n="0589b19"/>
<l>指老東山奪白雲正傳之印</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6067"/>己<anchor xml:id="endd1e6067"/>不欲施於人</l>
<lb n="0589b20"/>
<l>逼青華嚴受明安密付之衣</l>
<l>殃及儞過在我</l>
<lb n="0589b21"/>
<l>神仙一局碁密排盤裏</l>
<l>機路上衝關</l>
<lb n="0589b22"/>
<l>摩醯三隻眼豎亞頂門</l>
<l>髑髏前失照</l>
<lb n="0589b23"/>
<l>探雲門宗旨</l>
<l>破草鞋蹈斷蜀山雲</l>
<lb n="0589b24"/>
<l>苦葉縣家風</l>
<l>竊鑰匙擅開香積鎻</l>
<lb n="0589c01"/>
<l>深秋簾幙千家雨</l>
<l>三世諸佛未許揶揄</l>
<lb n="0589c02"/>
<l>落日樓臺一笛風</l>
<l>白牯狸奴討甚分曉</l>
<lb n="0589c03"/>
<l>橫拖九帶</l>
<l>葛藤窠裏出頭來</l>
<lb n="0589c04"/>
<l>休罷萬機</l>
<l>會聖巖中高枕臥</l>
</lg>
<lb n="0589c05"/>
<p id="pX78p0589c0501" rend="margin-left:1em">少時落賴。贏得錄公名。年老成魔。引資侍者全身
<lb n="0589c06"/>入草。</p>
<lb n="0589c07"/>
<head>慈明圓禪師</head>
<lb n="0589c08"/>
<p id="pX78p0589c0801">師諱楚圓。嗣汾陽。全州李氏子。少為書生。母賢。令出
<lb n="0589c09"/>家。與谷泉．瑘瑘等見汾陽。悟旨後。同大愚數輩辭陽。
<lb n="0589c10"/>相讓不肯為參頭。陽示偈曰。</p>
<p id="pX78p0589c1012" type="inline">天無頭。吉州城畔展戈
<lb n="0589c11"/>矛。</p>
<p id="pX78p0589c1102" type="inline">將軍疋馬林下過。員州城裏閙啾啾。</p>
<p id="pX78p0589c1155" type="inline">師曰。某甲何
<lb n="0589c12"/>人。敢當此記莂。遂為首。</p>
<p id="pX78p0589c1210" type="inline">辭去後。住福嚴。黃龍見師。以
<lb n="0589c13"/>氣自負。師痛叱之。舉趙州勘婆話問龍。龍無對。至數
<lb n="0589c14"/>日方省。呈頌曰。</p>
<p id="pX78p0589c1407" type="inline">傑出叢林是趙州。老婆勘破沒來由
<lb n="0589c15"/>而今四海清如鏡。行人莫以路為讎。</p>
<p id="pX78p0589c1515" type="inline">仍於掌中書有
<lb n="0589c16"/>字。師見。謂曰。好則好矣。中有一字不是。龍遂開掌示
<lb n="0589c17"/>之。師印可。</p>
<p id="pX78p0589c1705" type="inline">楊岐參次。問。幽鳥語喃喃。辭雲入亂峯時
<lb n="0589c18"/>如何。</p>
<p id="pX78p0589c1803" type="inline">師曰。我行荒草裏。汝又入深村。</p>
<p id="pX78p0589c1854" type="inline">岐曰。官不容針。
<lb n="0589c19"/>更借一問。師便喝。</p>
<p id="pX78p0589c1908" type="inline">岐曰。好喝。師又喝。岐亦喝。師連喝
<lb n="0589c20"/>兩喝。</p>
<p id="pX78p0589c2003" type="inline">師見泉大道來。問曰。片雲橫谷口。遊人何處來
<lb n="0589c21"/>泉顧視云。夜來何處火。燒出古人墳。</p>
<p id="pX78p0589c2115" type="inline">師云。未在。更道。
<lb n="0589c22"/>泉作虎聲。師打一坐具。泉便推師就坐。師作虎聲。</p>
<p id="pX78p0589c2220" type="inline">泉
<lb n="0589c23"/>曰。我見七十餘員善知識。今日方遇作家。</p>
<p id="pX78p0589c2317" type="inline">時真點胸
<lb n="0589c24"/>為善侍者。折難自金鑾還。師呵曰。解夏未一月。乃<anchor xml:id="begd1e6221"/>已<anchor xml:id="endd1e6221"/>
<lb n="0590a01"/>至此破壞叢林。有何忙事。</p>
<p id="pX78p0590a0111" type="inline">真曰。大事未透脫耳。</p>
<p id="pX78p0590a0158" type="inline">師曰。
<lb n="0590a02"/>汝以何為佛法要切。</p>
<p id="pX78p0590a0209" type="inline">真曰。無雲生嶺上。有月落波心
<lb n="0590a03"/>師詬曰。面皺齒豁猶作此見解。</p>
<p id="pX78p0590a0313" type="inline">真曰。願為決之。</p>
<p id="pX78p0590a0358" type="inline">師曰。
<lb n="0590a04"/>汝問我。</p>
<p id="pX78p0590a0404" type="inline">真理前話。師曰。無雲生嶺上。有月落波心。真
<lb n="0590a05"/>遂契悟。</p>
<p id="pX78p0590a0504" type="inline">師因同人至。上堂曰。颯颯涼風景。同人訪寂
<lb n="0590a06"/>寥。煑茶山上水。燒鼎洞中樵。珍重。</p>
<p id="pX78p0590a0614" type="inline">楊．李二公與師為
<lb n="0590a07"/>法友。問答見師本傳。</p>
<lb n="0590a08"/>
<p id="pX78p0590a0801">贊曰。</p>
<lb n="0590a09"/>
<lg>
<l>未出母胎時</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e6272"/>已<anchor xml:id="endd1e6272"/>具超方志</l>
<lb n="0590a10"/>
<l>厭儒冠弃東魯書</l>
<l>入祖室扣西來意</l>
<lb n="0590a11"/>
<l>隨緣放曠</l>
<l>千尋浪戲容吞舟之魚</l>
<lb n="0590a12"/>
<l>大智洞明</l>
<l>九曲珠穿賴引絲之蟻</l>
<lb n="0590a13"/>
<l>竄身軍伍</l>
<l>見汾陽於塞草叢中</l>
<lb n="0590a14"/>
<l>勘證老婆</l>
<l>烹黃龍於南金爐裏</l>
<lb n="0590a15"/>
<l>骨董箱荷斯文重寄</l>
<l>一縷繫千鈞</l>
<lb n="0590a16"/>
<l>將軍馬展城畔戈矛</l>
<l>隻身嬰萬騎</l>
<lb n="0590a17"/>
<l>深村荒草</l>
<l>與楊岐同轍不同途</l>
<lb n="0590a18"/>
<l>野火古墳</l>
<l>聽谷泉自倒還自起</l>
<lb n="0590a19"/>
<l>鷹搏嶽頂</l>
<l>殺氣蒸雲</l>
<lb n="0590a20"/>
<l>虎踞霜華</l>
<l>腥風捲地</l>
<lb n="0590a21"/>
<l>掃癡兒狂見解</l>
<l>有波心月無嶺頭雲</l>
<lb n="0590a22"/>
<l>謝同人訪寂寥</l>
<l>燒洞中樵煑山上水</l>
</lg>
<lb n="0590a23"/>
<p id="pX78p0590a2301" rend="margin-left:1em">祖庭秋晚。尋思要公侯捍城。且擒下楊翰林．李都
<lb n="0590a24"/>尉。</p>
<lb n="0590b01"/>
<head>楊岐會禪師</head>
<lb n="0590b02"/>
<p id="pX78p0590b0201">師諱方會。生冷氏。袁州宜春人也。慈明住南原時。師
<lb n="0590b03"/>往參依。及遷石霜。師俱自請作監寺。明飯罷必山行。
<lb n="0590b04"/>師闞其出未遠。即撾鼓集眾。明遽還曰。作什麼。</p>
<p id="pX78p0590b0419" type="inline">師曰。
<lb n="0590b05"/>晚參。明遂示眾。叢林因號晚參。</p>
<p id="pX78p0590b0513" type="inline">後出世。纔陞座。僧便
<lb n="0590b06"/>出。師曰。漁翁未擲釣。躍鱗衝浪來。僧便喝。</p>
<p id="pX78p0590b0617" type="inline">師云。不信
<lb n="0590b07"/>道。僧撫掌歸眾。</p>
<p id="pX78p0590b0707" type="inline">師云。消得龍王多少風。</p>
<p id="pX78p0590b0755" type="inline">僧問。如何是
<lb n="0590b08"/>佛。</p>
<p id="pX78p0590b0802" type="inline">師云。三脚驢子弄蹄行。</p>
<p id="pX78p0590b0850" type="inline">曰。莫只者便是麼。</p>
<p id="pX78p0590b0896" type="inline">師云。湖
<lb n="0590b09"/>南長老。</p>
<p id="pX78p0590b0904" type="inline">示眾罷。下座。九峯勤把住曰。且喜得箇同參
<lb n="0590b10"/>師曰。同參底事作麼生。</p>
<p id="pX78p0590b1010" type="inline">曰。楊岐牽犁。九峯拽杷。</p>
<p id="pX78p0590b1058" type="inline">曰。正
<lb n="0590b11"/>與麼時。楊岐在前。九峯在前。</p>
<p id="pX78p0590b1112" type="inline">勤擬議。師拓開曰。將謂
<lb n="0590b12"/>同參。元來不是。自是名聞諸方。</p>
<p id="pX78p0590b1213" type="inline">上堂曰。楊岐乍住屋
<lb n="0590b13"/>壁疎。滿床盡布雪真珠。縮却項。暗嗟吁。良久。云。翻憶
<lb n="0590b14"/>古人樹下居。</p>
<p id="pX78p0590b1406" type="inline">慶舟峯贊師曰。會如玉人治璠璵。碔砆
<lb n="0590b15"/>棄耳。故光明盛大。克世其家者。蓋碧落<g ref="CB15156"/>無<g ref="CB15054"/>本。</p>
<lb n="0590b16"/>
<p id="pX78p0590b1601">贊曰。</p>
<lb n="0590b17"/>
<lg>
<l>神機頴悟</l>
<l>逸氣軒渠</l>
<lb n="0590b18"/>
<l>問道引亂峯喃喃幽鳥</l>
<lb n="0590b19"/>
<l>垂鈎釣衝浪鱍鱍游魚</l>
<lb n="0590b20"/>
<l>逼慈明晚參</l>
<l>褰裳撾鼓</l>
<lb n="0590b21"/>
<l>與九峯合伴</l>
<l>拽杷扶犂</l>
<lb n="0590b22"/>
<l>跨三脚驢</l>
<l>驟步蹈象龍之頂</l>
<lb n="0590b23"/>
<l>住單丁院</l>
<l>滿床撒氷雪之珠</l>
<lb n="0590b24"/>
<l>栗棘蓬要白雲端吞吐</l>
<lb n="0590c01"/>
<l>折脚鐺付保寧勇提持</l>
<lb n="0590c02"/>
<l>斤削鏗鏘</l>
<l>擬匠石之去墁堊</l>
<lb n="0590c03"/>
<l>鉗鎚妙密</l>
<l>如玉人之治璠璵</l>
</lg>
<lb n="0590c04"/>
<p id="pX78p0590c0401" rend="margin-left:1em">故少室單傳全歸掌握。視後人不揣竊衣沽譽。得
<lb n="0590c05"/>不愧於師乎。</p>
<lb n="0590c06"/>
<head>黃龍南禪師</head>
<lb n="0590c07"/>
<p id="pX78p0590c0701">師諱慧南。嗣慈明。信州章氏子。懷玉山受度。初受泐
<lb n="0590c08"/>潭印證。領徒遊方。以氣自負。偶會雲峯悅。同游西山。
<lb n="0590c09"/>夜話間。因問泐潭所授之旨。師言其要。悅曰。泐潭所
<lb n="0590c10"/>授。如藥汞銀。徒可玩。入煆即流矣。公欲決明此事。須
<lb n="0590c11"/>見慈明始得。師怒以枕投之。悅不與語。</p>
<p id="pX78p0590c1116" type="inline">師默計之。曰。
<lb n="0590c12"/>悅師翠巖。令我見明。縱有所得。於悅何有。</p>
<p id="pX78p0590c1217" type="inline">黎明遂行。
<lb n="0590c13"/>至中路。聞慈明不事事。遂不往。寓止福嚴。賢命師掌
<lb n="0590c14"/>書記。俄賢卒。郡守以明繼之。</p>
<p id="pX78p0590c1412" type="inline">師曰。悅令我見渠。今坐
<lb n="0590c15"/>此以待。</p>
<p id="pX78p0590c1504" type="inline">明至。望見。心容俱肅。及晚參。痛叱諸方邪解。
<lb n="0590c16"/>師乃曰。大丈夫為此事求決擇。豈可置疑胸中。懷香
<lb n="0590c17"/>求指示。</p>
<p id="pX78p0590c1704" type="inline">明曰。書記領徒行脚。有事可坐而商確。令侍
<lb n="0590c18"/>者進榻。師固辭。</p>
<p id="pX78p0590c1807" type="inline">明曰。書記學雲門禪。必善其旨。如曰
<lb n="0590c19"/>放洞山三頓棒。合喫不合喫。</p>
<p id="pX78p0590c1912" type="inline">師曰。合喫。</p>
<p id="pX78p0590c1955" type="inline">明色莊而言。
<lb n="0590c20"/>聞棒聲。便言合喫。從旦至暮。聞鴉鳴鵲噪．鐘魚鼓板
<lb n="0590c21"/>之聲。亦應喫棒。喫棒何時當<anchor xml:id="begd1e6606"/>已<anchor xml:id="endd1e6606"/>哉。師面熱<anchor xml:id="begd1e6612"/>汗<anchor xml:id="endd1e6612"/>下。後乃
<lb n="0590c22"/>悟旨。</p>
<p id="pX78p0590c2203" type="inline">師住黃龍。以佛手．驢脚．生緣勘驗學者。號黃龍
<lb n="0590c23"/>三關。角虎慈明也。人贊曰。石霜角虎。眼光搖百步之
<lb n="0590c24"/>威。</p>
<p id="pX78p0590c2402" type="inline">書云。明月之珠。夜光之璧。以暗投之。則人莫不按
<lb n="0591a01"/>劒而視之。</p>
<lb n="0591a02"/>
<p id="pX78p0591a0201">贊曰。</p>
<lb n="0591a03"/>
<lg>
<l>懷玉山受經</l>
<l>故紙堆鑽出</l>
<lb n="0591a04"/>
<l>塞天地壯膽氣冲冲</l>
<lb n="0591a05"/>
<l>滿江湖匾頭名藉藉</l>
<lb n="0591a06"/>
<l>擲枕子打雲峯悅</l>
<l>恠汞銀入煆即流</l>
<lb n="0591a07"/>
<l>指胸次扣慈明圓</l>
<l>愧痛棒聞聲合喫</l>
<lb n="0591a08"/>
<l>與會監寺栗棘蓬</l>
<l>十載同參</l>
<lb n="0591a09"/>
<l>搭澄散聖冬瓜印</l>
<l>半生受屈</l>
<lb n="0591a10"/>
<l>坐通衢而鬻物</l>
<l>遺簪墮珥探之意消</l>
<lb n="0591a11"/>
<l>立三關以驗人</l>
<l>佛手驢脚近之魂失</l>
<lb n="0591a12"/>
<l>奪角虎眼</l>
<l>光搖百步之威</l>
<lb n="0591a13"/>
<l>奮黃龍鼻</l>
<l>衝起九囦之蟄</l>
</lg>
<lb n="0591a14"/>
<p id="pX78p0591a1401" rend="margin-left:1em">夫是之謂臨濟克世其家。照古照今兮明月之珠
<lb n="0591a15"/>夜光之璧。</p>
<lb n="0591a16"/>
<head>寶覺心禪師</head>
<lb n="0591a17"/>
<p id="pX78p0591a1701">師諱祖心。嗣黃龍。南雄人。姓鄔氏。幼習儒業。年十九
<lb n="0591a18"/>亡目。母禱之。復明。出家獻詩得度。初謁雪峯。留三年。
<lb n="0591a19"/>次依黃龍四年。無入處。一日。傾湯沃手有省。而機未
<lb n="0591a20"/>發。</p>
<p id="pX78p0591a2002" type="inline">後止石霜。讀傳燈。至僧問多福。如何是多福一叢
<lb n="0591a21"/>竹。福曰。一莖兩莖斜。僧曰。不會。福曰。三莖四莖曲。頓
<lb n="0591a22"/>見二師睡手處。</p>
<p id="pX78p0591a2207" type="inline">後龍入滅。師繼住持。室中多舉拳曰。
<lb n="0591a23"/>喚作拳頭則觸。不喚作拳頭則背。眾少有契者。</p>
<p id="pX78p0591a2319" type="inline">張無
<lb n="0591a24"/>盡見師。有頌曰。</p>
<p id="pX78p0591a2407" type="inline">久嚮黃龍山裏龍。到來只見住山翁
<lb n="0591b01"/>須知背觸拳頭外。別有靈犀一點通。</p>
<p id="pX78p0591b0115" type="inline">當時諸方莫不
<lb n="0591b02"/>歎服。大慧云。山僧後來見得。惜乎無盡<anchor xml:id="begd1e6763"/>已<anchor xml:id="endd1e6763"/>死。彼云。須
<lb n="0591b03"/>知背觸拳頭外。別有靈犀一點通。若將此頌要見晦
<lb n="0591b04"/>堂。不亦遠乎。</p>
<p id="pX78p0591b0406" type="inline">靈源贊云。三關逆摧。超玄機於鷲嶺。一
<lb n="0591b05"/>拳垂示。露赤體於龍峯。聞時富貴。見後貧窮。年老浩
<lb n="0591b06"/>歌歸去樂。從教人喚住山翁。</p>
<p id="pX78p0591b0612" type="inline">魯直聞而笑曰。無盡言
<lb n="0591b07"/>靈犀一點。此藞苴為虗空安耳穴。靈源作贊分雪之。
<lb n="0591b08"/>是寫一字不著畫。</p>
<p id="pX78p0591b0808" type="inline">山谷參師次。問曰。夫子道。以我為
<lb n="0591b09"/>隱乎。吾無隱乎爾。如何。谷屢說。皆不許。</p>
<p id="pX78p0591b0916" type="inline">一日。偶同閑
<lb n="0591b10"/>行。天香滿院。師問谷曰。還聞桂花香乎。</p>
<p id="pX78p0591b1016" type="inline">谷曰。聞。</p>
<p id="pX78p0591b1058" type="inline">師曰。
<lb n="0591b11"/>吾無隱乎爾。谷遂有省。</p>
<p id="pX78p0591b1110" type="inline">死心參次。師舉拳頭話令參。
<lb n="0591b12"/>經二年。方得旨。然尚談辯。無所抵捂。師患之。與語至
<lb n="0591b13"/>銳處。師遽曰。住。住。說食豈能飽人乎。</p>
<p id="pX78p0591b1315" type="inline">心窘。乃曰。某甲
<lb n="0591b14"/>到此弓折箭盡。望和尚慈悲。指箇安樂處。</p>
<p id="pX78p0591b1417" type="inline">師曰。一塵
<lb n="0591b15"/>飛而翳天。一芥墮而覆地。安樂處政忌上座許多骨
<lb n="0591b16"/>董。直須死却無量劫來偷心乃可。</p>
<p id="pX78p0591b1614" type="inline">心趨出。默坐下板。
<lb n="0591b17"/>會知事打行者。聞杖聲。忽大悟。趨見師。忘納一履。即
<lb n="0591b18"/>自謂曰。天下人皆是學得底。某是悟得底。</p>
<p id="pX78p0591b1817" type="inline">師笑曰。選
<lb n="0591b19"/>佛得甲科。何可當也。</p>
<p id="pX78p0591b1909" type="inline">草堂參次。師舉風幡話問堂。逈
<lb n="0591b20"/>無入處。時有猫在旁。師因指曰。子見彼欲捕鼠乎。雙
<lb n="0591b21"/>目瞪視而不瞬。四足踞地而不動。諸根順向。首尾一
<lb n="0591b22"/>直。舉無不中。子能如是。心無異緣。六根自靜。默然而
<lb n="0591b23"/>究。萬不失一。堂於言下大悟。</p>
<p id="pX78p0591b2312" type="inline">靈源參師。因𨵃玄沙語。
<lb n="0591b24"/>倦而經行。步促遺履。俯取之。大悟。以告師。師曰。從緣
<lb n="0591c01"/>入者。永無退失。</p>
<p id="pX78p0591c0107" type="inline">山谷曰。黃龍子孫。若揭日月。又曰。眾
<lb n="0591c02"/>角雖多。一麟足矣。</p>
<lb n="0591c03"/>
<p id="pX78p0591c0301">贊曰。</p>
<lb n="0591c04"/>
<lg>
<l>本色住山翁</l>
<l>一拳分背觸</l>
<lb n="0591c05"/>
<l>通方眼𣤩瞎又重明</l>
<lb n="0591c06"/>
<l>充棟書弃捐無再續</l>
<lb n="0591c07"/>
<l>窮斷臂安心密傳之旨</l>
<l>赤手沃湯</l>
<lb n="0591c08"/>
<l>透佛手驢脚嶮布之關</l>
<l>峻機嚙鏃</l>
<lb n="0591c09"/>
<l>活埋山谷了</l>
<l>巖前桂香散邇遐</l>
<lb n="0591c10"/>
<l>親見多福來</l>
<l>庭際竹莖分斜曲</l>
<lb n="0591c11"/>
<l>塵飛天翳難掃去</l>
<l>閑骨董切忌礙膺</l>
<lb n="0591c12"/>
<l>猫捕鼠巧盡拙生</l>
<l>窮伎倆誰能揑目</l>
<lb n="0591c13"/>
<l>從緣入無失</l>
<l>殺靈源鈍鐵勝吹毛</l>
<lb n="0591c14"/>
<l>選佛得甲科</l>
<l>藥死心砒霜未是毒</l>
<lb n="0591c15"/>
<l>缺冷照午夜碧潭之月</l>
<l>玉斧巧修成</l>
<lb n="0591c16"/>
<l>斷清彈陽春白雪之絃</l>
<l>鸞膠親接續</l>
</lg>
<lb n="0591c17"/>
<p id="pX78p0591c1701" rend="margin-left:1em">黃龍子孫。若揭日月。難以數知。眾角雖多。得此一
<lb n="0591c18"/>麟儘足。</p>
<lb n="0591c19"/>
<head>白雲端禪師</head>
<lb n="0591c20"/>
<p id="pX78p0591c2001">師諱守端。衡州葛氏子。依茶陵郁山主剃度。初見楊
<lb n="0591c21"/>岐。岐問曰。聞汝受業師過橋喫攧有省。作偈甚奇。能
<lb n="0591c22"/>記否。</p>
<p id="pX78p0591c2203" type="inline">師即誦曰。</p>
<p id="pX78p0591c2246" type="inline">我有神珠一顆。久被塵勞關鎻。今朝
<lb n="0591c23"/>塵盡光生。照破山河萬朵。</p>
<p id="pX78p0591c2311" type="inline">岐大笑起去。師愕然。終夕
<lb n="0591c24"/>不寐。詰旦。復咨之。岐云。子見昨日打夜狐麼。</p>
<p id="pX78p0591c2418" type="inline">曰。見。</p>
<p id="pX78p0591c2459" type="inline">岐
<lb n="0592a01"/>曰。汝一籌不及渠。</p>
<p id="pX78p0592a0108" type="inline">師大駭曰。何謂。</p>
<p id="pX78p0592a0153" type="inline">岐曰。他愛人笑。儞
<lb n="0592a02"/>怕人咲。師有省。</p>
<p id="pX78p0592a0207" type="inline">後出世。受岐衣。傳于子孫。示眾曰。如
<lb n="0592a03"/>我按指。海印發光。拈拄杖云。山河大地．水鳥樹林．情
<lb n="0592a04"/>與無情。盡向拄杖頭上作大師子吼。演說摩訶大般
<lb n="0592a05"/>若。且道南嶽說箇什麼法門。南嶽說。洞上五位修行。
<lb n="0592a06"/>君臣父子各得其宜。莫守寒岩異草青。坐著白雲宗
<lb n="0592a07"/>不妙。天台說。臨濟三玄三要．四料揀。一喝分賓主。照
<lb n="0592a08"/>用一時行。要會箇中意。日午打三更。廬山出來道。儞
<lb n="0592a09"/>兩箇漢正在葛藤窠裏。不見道。欲得不招無間業。莫
<lb n="0592a10"/>謗如來正法輪。此三箇見解。若上衲僧秤子秤。一箇
<lb n="0592a11"/>重八兩。一箇重半斤。一箇不直半文錢。但願春風齊
<lb n="0592a12"/>著力。一時吹入我門來。卓拄<anchor xml:id="begd1e7033"/>杖<anchor xml:id="endd1e7033"/>下座。</p>
<p id="pX78p0592a1272" type="inline">示眾云。若端的
<lb n="0592a13"/>得一回汗出。便向一莖草上現瓊樓玉殿。若未端的
<lb n="0592a14"/>得一回汗出。縱有瓊樓玉殿。却被一莖草蓋却。作麼
<lb n="0592a15"/>生得汗出去。自有一雙窮相手。未甞容易舞三臺。</p>
<p id="pX78p0592a1520" type="inline">郭
<lb n="0592a16"/>功甫見師。問曰。牛純乎。</p>
<p id="pX78p0592a1610" type="inline">曰。純矣。師叱之。甫拱而立。</p>
<p id="pX78p0592a1659" type="inline">師
<lb n="0592a17"/>曰。純乎。純乎。南泉．大溈無異此也。仍贈偈曰。</p>
<p id="pX78p0592a1718" type="inline">牛來山
<lb n="0592a18"/>中。水足草足。</p>
<p id="pX78p0592a1806" type="inline">牛出山去。東觸西觸。</p>
<p id="pX78p0592a1853" type="inline">又上堂曰。上大人。
<lb n="0592a19"/>丘乙<anchor xml:id="begd1e7074"/>己<anchor xml:id="endd1e7074"/>。化三千。七十土。爾小生。八九子。佳作仁。可知
<lb n="0592a20"/>禮也。甫有省。</p>
<p id="pX78p0592a2006" type="inline">師頌臨濟三頓棒曰。</p>
<p id="pX78p0592a2053" type="inline">一拳拳倒黃<g ref="CB15112"/>樓。
<lb n="0592a21"/>一踢踢翻鸚鵡洲。</p>
<p id="pX78p0592a2108" type="inline">有意氣時添意氣。不風流處也風
<lb n="0592a22"/>流。</p>
<p id="pX78p0592a2202" type="inline">浮山聞得大喜。指五祖見師。祖到。問南泉摩尼珠
<lb n="0592a23"/>話。師叱之。祖領悟。師令祖作磨頭。人是非祖。師喚祖
<lb n="0592a24"/>問。祖曰。然。師掌之令退。</p>
<p id="pX78p0592a2410" type="inline">祖曰。候結筭。</p>
<p id="pX78p0592a2454" type="inline">次日到方丈。某
<lb n="0592b01"/>甲有與婦人買酒肉錢。剩得三百貫。送還常住。師大
<lb n="0592b02"/>驚。始信謗也。</p>
<p id="pX78p0592b0206" type="inline">保寧二上足處凝．處清參師。凝為侍者。
<lb n="0592b03"/>師有膈氣病。凝常煨蘆菔以備不時之需。</p>
<p id="pX78p0592b0317" type="inline">師作傅大
<lb n="0592b04"/>士講經因緣偈曰。</p>
<p id="pX78p0592b0408" type="inline">大士何曾解講經。誌公方便且相
<lb n="0592b05"/>成。</p>
<p id="pX78p0592b0502" type="inline">一揮案上俱無取。直得梁王努眼睛。</p>
<p id="pX78p0592b0555" type="inline">謂凝曰。努底
<lb n="0592b06"/>是什麼。此一句乃為凝說老婆禪。</p>
<p id="pX78p0592b0614" type="inline">凝住天柱。清住太
<lb n="0592b07"/>平。有機辯。五祖畏敬之。清謂凝曰。吾弟禪乃是為老
<lb n="0592b08"/>和尚煨芦菔換得底。叢林傳為口實。</p>
<lb n="0592b09"/>
<p id="pX78p0592b0901">贊曰。</p>
<lb n="0592b10"/>
<lg>
<l>弱冠尋師</l>
<l>早年住院</l>
<lb n="0592b11"/>
<l>得處沒瘢痕</l>
<l>用時無汙染</l>
<lb n="0592b12"/>
<l>勦除魔壘</l>
<l>袖中藏雪刃光焰焰生</l>
<lb n="0592b13"/>
<l>勘辦衲僧</l>
<l>水上捺胡芦機轆轆轉</l>
<lb n="0592b14"/>
<l>吞栗棘塞斷娘生口</l>
<l>懷楊岐毒恨卒難消</l>
<lb n="0592b15"/>
<l>舉青氈還與舊主翁</l>
<l>知圓通客情不易遣</l>
<lb n="0592b16"/>
<l>拋金鈎九江曲</l>
<l>可憐生認鱉為鯨</l>
<lb n="0592b17"/>
<l>開飯店白雲深</l>
<l>放慕顧和麩糶<g ref="CB15097"/>
</l>
<lb n="0592b18"/>
<l>葛藤窠裏</l>
<l>斥三箇漢說南嶽天台</l>
<lb n="0592b19"/>
<l>毛孔汗中</l>
<l>指一莖草現瓊樓玉殿</l>
<lb n="0592b20"/>
<l>跨瞎驢蹈斷溪橋去</l>
<l>被村山主掩彩多年</l>
<lb n="0592b21"/>
<l>叱白牛安眠露地休</l>
<l>喜窮官人打成一片</l>
<lb n="0592b22"/>
<l>頌臨濟三頓棒</l>
<l>少遇知音</l>
<lb n="0592b23"/>
<l>投摩尼五色珠</l>
<l>多逢按劒</l>
<lb n="0592b24"/>
<l>買酒肉餘剩錢物</l>
<l>信演闍梨遭謗無根</l>
<lb n="0592c01"/>
<l>煨芦菔換得底禪</l>
<l>使凝侍者慚惶滿面</l>
</lg>
<lb n="0592c02"/>
<p id="pX78p0592c0201" rend="margin-left:1em">最無端是受他人屈眴之衣。致萬古叢林惡風相
<lb n="0592c03"/>扇。</p>
<lb n="0592c04"/>
<head>保寧勇禪師</head>
<lb n="0592c05"/>
<p id="pX78p0592c0501">師諱仁勇。四明竺氏子。少習天竺教。更衣謁雪竇。竇
<lb n="0592c06"/>熟視之。呵曰。央庠座主。</p>
<p id="pX78p0592c0610" type="inline">師氣不平。發憤下山。望雪竇
<lb n="0592c07"/>山大展三拜。誓曰。我此生行脚參禪。名不過如雪竇。
<lb n="0592c08"/>斷不歸鄉。徑往見楊岐。悟旨。出世保寧。道播叢林。果
<lb n="0592c09"/>如師言。</p>
<p id="pX78p0592c0904" type="inline">師呈雲蓋顒頌云。</p>
<p id="pX78p0592c0950" type="inline">拈將楖栗路縱橫。大地清
<lb n="0592c10"/>風颯颯生。</p>
<p id="pX78p0592c1005" type="inline">北斗柄斜輕撥轉。大唐人眼直須盲。</p>
<p id="pX78p0592c1058" type="inline">上堂
<lb n="0592c11"/>云。一是一。二是二。三是三。四是四。數目甚分明。上下
<lb n="0592c12"/>依資次。依資次。有何事。以拄杖畫一畫。云。大眾。一時
<lb n="0592c13"/>亂却六十甲子了也。</p>
<p id="pX78p0592c1309" type="inline">立春上堂。立春日。打春牛。一棒
<lb n="0592c14"/>兩棒。千頭萬頭。雪花深覆辨不得。頂門有眼徒悠悠。
<lb n="0592c15"/>拍手云。囉囉哩。惱亂春風卒未休。</p>
<p id="pX78p0592c1514" type="inline">上堂。風鳴條。雨破
<lb n="0592c16"/>塊。曉來枕上鸎聲碎。蝦蟇蚯蚓一時鳴。妙德空生都
<lb n="0592c17"/>不會。都不會。三箇成群。四箇作隊。窈窈窕窕。颯颯颻
<lb n="0592c18"/>颻。向南北東西。折得梨花李花一佩兩佩。</p>
<p id="pX78p0592c1817" type="inline">牧童頌曰
<lb n="0592c19"/>西風浩浩楚天秋。索寞無人野渡頭。</p>
<p id="pX78p0592c1915" type="inline">沙鳥晚來俱散
<lb n="0592c20"/>盡。鳴咿歸去倒騎牛。</p>
<p id="pX78p0592c2009" type="inline">答陳遷秀才曰。胡孫兒子最惺
<lb n="0592c21"/>惺。愛弄千年鬼眼睛。懊惱不知能要相。有時來我頂
<lb n="0592c22"/>頭行。</p>
<lb n="0592c23"/>
<p id="pX78p0592c2301">贊曰。</p>
<lb n="0592c24"/>
<lg>
<l>家四明</l>
<l>住保寧</l>
<lb n="0593a01"/>
<l>鬼眼睛逢人拈弄</l>
<l>窮伎倆到處旋呈</l>
<lb n="0593a02"/>
<l>棒打春牛</l>
<l>深覆雪花難可辨</l>
<lb n="0593a03"/>
<l>杖挑北斗</l>
<l>大唐人眼直須盲</l>
<lb n="0593a04"/>
<l>曉枕上幽鳥吟殘</l>
<l>折梨花一佩兩佩</l>
<lb n="0593a05"/>
<l>野渡頭沙禽散盡</l>
<l>聽鳴咿三聲四聲</l>
<lb n="0593a06"/>
<l>指達磨老臊胡</l>
<l>著草鞋從他肚裏過</l>
<lb n="0593a07"/>
<l>罵陳遷胡孫子</l>
<l>能要相來我頂𩕳行</l>
<lb n="0593a08"/>
<l>杜撰巡官</l>
<l>花甲子指輪上一時亂了</l>
<lb n="0593a09"/>
<l>央庠座主</l>
<l>天台教脚跟下十字縱橫</l>
<lb n="0593a10"/>
<l>行闊步與雪竇高蹤並駕</l>
<lb n="0593a11"/>
<l>奮空拳把楊岐破屋支撑</l>
</lg>
<lb n="0593a12"/>
<p id="pX78p0593a1201" rend="margin-left:1em">水銀無假。阿魏無真。無人過價。打與會兄。</p>
<lb n="0593a13"/>
<head>真淨文禪師</head>
<lb n="0593a14"/>
<p id="pX78p0593a1401">師諱克文。嗣黃龍。關西鄭氏子。師在溈山。夜間誦雲
<lb n="0593a15"/>門語。僧問。佛法如水中月。是否。門云。清波無透路。師
<lb n="0593a16"/>有省。</p>
<p id="pX78p0593a1603" type="inline">以氣自負。諸方目為飽參。少有嬰其鋒者。聞積
<lb n="0593a17"/>翠道喧宇宙。徑往見之。凡入室下語。翠皆不許。師怒
<lb n="0593a18"/>發。乃曰。我自有悟處。渠不識我語。遂行至翠巖。見順
<lb n="0593a19"/>和尚。</p>
<p id="pX78p0593a1903" type="inline">順問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0593a1947" type="inline">曰。積翠。</p>
<p id="pX78p0593a1989" type="inline">順曰。甚處人。</p>
<p id="pX78p0593a19133" type="inline">曰。關西。</p>
<p id="pX78p0593a19176" type="inline">順曰。
<lb n="0593a20"/>汝師是誰。</p>
<p id="pX78p0593a2005" type="inline">曰。北塔。</p>
<p id="pX78p0593a2047" type="inline">順聞乃哭。師問其故。順曰。昔訥師
<lb n="0593a21"/>叔久參渠。不會渠說話。及某參得禪。欲見渠。渠<anchor xml:id="begd1e7464"/>已<anchor xml:id="endd1e7464"/>死。
<lb n="0593a22"/>乃問。還識新黃蘗否。</p>
<p id="pX78p0593a2209" type="inline">曰。識。</p>
<p id="pX78p0593a2250" type="inline">順曰。如何。</p>
<p id="pX78p0593a2293" type="inline">曰。甚好。</p>
<p id="pX78p0593a22135" type="inline">順曰。渠
<lb n="0593a23"/>下得一轉語便住黃蘗。佛法未夢見在。</p>
<p id="pX78p0593a2316" type="inline">師於言下頓
<lb n="0593a24"/>見積翠用處。因悔。欲再見。不能得。遂白順。順曰。何妨。
<lb n="0593b01"/>我當作書與積翠。令子歸。</p>
<p id="pX78p0593b0111" type="inline">師遂回積翠。翠見。便問。甚
<lb n="0593b02"/>處來。</p>
<p id="pX78p0593b0203" type="inline">師曰。翠巖。</p>
<p id="pX78p0593b0246" type="inline">翠曰。賴遇老僧不在。</p>
<p id="pX78p0593b0293" type="inline">師曰。甚處去。</p>
<p id="pX78p0593b02137" type="inline">翠
<lb n="0593b03"/>曰。天台普請。南嶽遊山。</p>
<p id="pX78p0593b0310" type="inline">師曰。某甲得恁麼自在。</p>
<p id="pX78p0593b0358" type="inline">翠曰
<lb n="0593b04"/>脚下鞋甚處得來。</p>
<p id="pX78p0593b0408" type="inline">師曰。廬山七百五十文唱得。</p>
<p id="pX78p0593b0458" type="inline">翠曰。
<lb n="0593b05"/>何曾得自在。</p>
<p id="pX78p0593b0506" type="inline">師曰。何曾不自在。翠駭之。</p>
<p id="pX78p0593b0555" type="inline">兜率悅在道
<lb n="0593b06"/>吾首眾。一日。領數衲子謁雲蓋智。智與語。未及數句。
<lb n="0593b07"/>盡知所蘊。智乃笑。悅求入室。智問。曾見洞山文和尚
<lb n="0593b08"/>否。</p>
<p id="pX78p0593b0802" type="inline">曰。關西子。沒頭腦。拖一條布裙作屎臭氣。有甚長
<lb n="0593b09"/>處。</p>
<p id="pX78p0593b0902" type="inline">智曰。首座但向屎臭氣處參取。悅從教。往洞山依
<lb n="0593b10"/>止。未久。深領要旨。</p>
<p id="pX78p0593b1008" type="inline">佛眼辭五祖。至歸宗參師。後祖謂
<lb n="0593b11"/>圓悟曰。真淨波瀾闊。弄大旗手段。遠到彼。未必相契
<lb n="0593b12"/>未數日。有書祇悟曰。比到歸宗。偶然漏網。聞雲居清
<lb n="0593b13"/>首座作晦堂真贊。有曰。聞時富貴。見後貧窮。頗疑著
<lb n="0593b14"/>他。及相見。果契合。</p>
<p id="pX78p0593b1408" type="inline">踰年。復還祖山。眾請秉拂。却說心
<lb n="0593b15"/>說性。祖曰。遠兄如此說禪也。莫管他。</p>
<p id="pX78p0593b1515" type="inline">無盡見兜率。舉
<lb n="0593b16"/>清素侍者末後句事。逮罷。相過歸宗。夜話及此。師輙
<lb n="0593b17"/>怒曰。是何嘔血禿丁。脫空謾語。豈可信受。遂不終語
<lb n="0593b18"/>無盡居荊溪。覺範往見之。盡與語曰。惜乎真淨不知
<lb n="0593b19"/>此也。</p>
<p id="pX78p0593b1903" type="inline">範曰。相公只知清素末後句。及真淨真藥現前
<lb n="0593b20"/>而不能覺。</p>
<p id="pX78p0593b2005" type="inline">盡驚曰。果有此耶。</p>
<p id="pX78p0593b2051" type="inline">曰。疑則別參。盡於言下
<lb n="0593b21"/>頓見師用處。遂炷香望歸宗。悔謝東山。</p>
<p id="pX78p0593b2116" type="inline">一日。得師提
<lb n="0593b22"/>唱。讀之甚喜。謂圓悟曰。慚愧。末法中有此真善知識
<lb n="0593b23"/>師遊方時。與二僧偕行。至谷隱薛大頭處。問。三人同
<lb n="0593b24"/>行。必有一智。如何是一智。二僧無語。師立下肩。應聲
<lb n="0593c01"/>便喝。薛舉拳作相撲勢。</p>
<p id="pX78p0593c0110" type="inline">師云。不勞再勘。薛拽杖趂出。
<lb n="0593c02"/>薛見石門慈照。</p>
<lb n="0593c03"/>
<p id="pX78p0593c0301">贊曰。</p>
<lb n="0593c04"/>
<lg>
<l>生緣關表</l>
<l>頴脫儒冠</l>
<lb n="0593c05"/>
<l>走諸方氣常自負</l>
<l>窮直指心未能安</l>
<lb n="0593c06"/>
<l>吞雲夢八九於胸中</l>
<l>曾無芥蔕</l>
<lb n="0593c07"/>
<l>漲蜀江八千於舌上</l>
<l>儘有波瀾</l>
<lb n="0593c08"/>
<l>問雙鞋子甚處得來</l>
<l>積翠南激揚機路活</l>
<lb n="0593c09"/>
<l>拖條布裙作屎臭氣</l>
<l>兜率悅嗅著<anchor xml:id="begd1e7637"/>髑髏<anchor xml:id="endd1e7637"/>乾</l>
<lb n="0593c10"/>
<l>一生弄大旗</l>
<l>策元勳於龍虵陣上</l>
<lb n="0593c11"/>
<l>三關挫驢脚</l>
<l>馳十影於驥馬群間</l>
<lb n="0593c12"/>
<l>末後句教無盡疑則別參</l>
<l>點行真藥</l>
<lb n="0593c13"/>
<l>一轉語住黃蘗未曾夢見</l>
<l>打破疑團</l>
<lb n="0593c14"/>
<l>老東山背後贊揚</l>
<l>逢人頻合掌</l>
<lb n="0593c15"/>
<l>薛大頭面前遭喝</l>
<l>無地著慚顏</l>
<lb n="0593c16"/>
<l>鴆毛本毒</l>
<l>虎體元班</l>
</lg>
<lb n="0593c17"/>
<p id="pX78p0593c1701" rend="margin-left:1em">妙處欲言言不及。月移花影上欄干。</p>
<lb n="0593c18"/>
<head>五祖演禪師</head>
<lb n="0593c19"/>
<p id="pX78p0593c1901">師諱法演。嗣白雲。緜州鄧氏子。初在成都聽講時。舉
<lb n="0593c20"/>西天外道立義問佛弟子云。菩薩成道時。神與智冥。
<lb n="0593c21"/>理與境會。不分能證所證。畢竟以何為證。弟子義墮。
<lb n="0593c22"/>乃不鳴鐘鼓。從後門出入。返搭袈裟。三藏至。再集外
<lb n="0593c23"/>道。釋云。如人飲水。冷暖自知。道乃伏。徵諸法師云。冷
<lb n="0593c24"/>暖固可知。未審自知之理如何。眾皆杜口。</p>
<p id="pX78p0593c2417" type="inline">中有云。汝
<lb n="0594a01"/>欲明此。須見南方明佛心宗者。</p>
<p id="pX78p0594a0113" type="inline">師遂南來。至興元。經
<lb n="0594a02"/>時逗留。受業師聞得。乃附書曰。汝出醬甕。復入虀瓮
<lb n="0594a03"/>師遂發行。至浮山。理此義問。山曰。如來有密語。迦葉
<lb n="0594a04"/>不覆藏。師乃釋疑。山因指見白雲。</p>
<p id="pX78p0594a0414" type="inline">師到。因問摩尼珠
<lb n="0594a05"/>話大悟。作投機頌曰。</p>
<p id="pX78p0594a0509" type="inline">山前一片閑田地。叉手叮嚀問
<lb n="0594a06"/>祖翁。</p>
<p id="pX78p0594a0603" type="inline">幾度賣來還自買。為憐松竹引清風。</p>
<p id="pX78p0594a0656" type="inline">雲印可之
<lb n="0594a07"/>示眾云。大凡參學。如俊鶻打鷯兒。纔洎地。便飛去。若
<lb n="0594a08"/>有蹲坐。即不堪。</p>
<p id="pX78p0594a0807" type="inline">小參有云。某十有餘年海上參尋。見
<lb n="0594a09"/>數人尊宿。自謂了當。及到浮山圓鑒會下。直是開口
<lb n="0594a10"/>不得。後到白雲門下。咬破一箇鐵酸。豏直得百味具
<lb n="0594a11"/>足。且道豏子一句作麼生道。乃云。花發鷄冠媚早秋。
<lb n="0594a12"/>誰人能染紫絲頭。有時風動頻相倚。似向堦前鬪不
<lb n="0594a13"/>休。</p>
<p id="pX78p0594a1302" type="inline">聞角。偈曰。</p>
<p id="pX78p0594a1345" type="inline">幽幽寒角發孤城。十里山頭漸杳冥。</p>
<p id="pX78p0594a1398" type="inline">一
<lb n="0594a14"/>種是聲無限意。有堪聽有不堪聽。</p>
<p id="pX78p0594a1414" type="inline">圓悟為侍者。偶陳
<lb n="0594a15"/>提刑問道。師云。提刑曾讀小艶詩否。頻呼小玉元無
<lb n="0594a16"/>事。只要檀郎認得聲。刑不契。</p>
<p id="pX78p0594a1612" type="inline">悟聞得有省。師握手巡
<lb n="0594a17"/>寮云。我侍者參得禪了也。</p>
<p id="pX78p0594a1711" type="inline">舉瓦鼓歌接無為泰。至輸
<lb n="0594a18"/>玄武處。泰有省。</p>
<lb n="0594a19"/>
<p id="pX78p0594a1901">贊曰。</p>
<lb n="0594a20"/>
<lg>
<l>般若鋒</l>
<l>智慧炬</l>
<lb n="0594a21"/>
<l>生緣左緜蒲許村</l>
<l>聽講成都大慈寺</l>
<lb n="0594a22"/>
<l>問自知之理</l>
<l>塞斷義虎咽喉</l>
<lb n="0594a23"/>
<l>究直指之心</l>
<l>輥入瞎驢行伍</l>
<lb n="0594a24"/>
<l>如醬蟲入虀瓮</l>
<l>到熟處果難忘</l>
<lb n="0594b01"/>
<l>似俊鶻打鷯兒</l>
<l>纔洎地便飛去</l>
<lb n="0594b02"/>
<l>到白雲摵碎南泉摩尼珠</l>
<lb n="0594b03"/>
<l>見圓鑒會得如來有密語</l>
<lb n="0594b04"/>
<l>愛山前田地</l>
<l>松竹引清風</l>
<lb n="0594b05"/>
<l>打格外鄉談</l>
<l>陽平撒白雨</l>
<lb n="0594b06"/>
<l>鳥𣡶角聲傳梅引</l>
<l>暗損愁腸</l>
<lb n="0594b07"/>
<l>鷄冠花紫染絲頭</l>
<l>錯為豏子</l>
<lb n="0594b08"/>
<l>乞兒得席</l>
<l>巡寮誇侍者會禪</l>
<lb n="0594b09"/>
<l>皓玉無瑕</l>
<l>磨院同婦人歌舞</l>
<lb n="0594b10"/>
<l>鐵酸豏百味完全</l>
<l>一任活衲僧吞吐</l>
<lb n="0594b11"/>
<l>到頭誰解知甜苦</l>
</lg>
<lb n="0594b12"/>
<head>圓悟勤禪師</head>
<lb n="0594b13"/>
<p id="pX78p0594b1301">師諱克勤。嗣東山。彭州駱氏子。初聽講成都。范蜀公
<lb n="0594b14"/>作詩勸令行脚。有云。成都本是繁華國。打住只因花
<lb n="0594b15"/>酒惑。遂出蜀。依參東山。無入處。與佛鑑辭去。</p>
<p id="pX78p0594b1518" type="inline">山曰。汝
<lb n="0594b16"/>到浙中。被熱病打。方憶我在。</p>
<p id="pX78p0594b1612" type="inline">師至金山。大病。鑑在定
<lb n="0594b17"/>慧。亦病。作書相約。病愈復歸東山。前後悟旨。師一日
<lb n="0594b18"/>同懃．遠侍東山。夜坐欲歸。月黑。山令各下一轉語。</p>
<p id="pX78p0594b1820" type="inline">懃
<lb n="0594b19"/>曰。彩鳳舞丹霄。</p>
<p id="pX78p0594b1907" type="inline">遠曰。鐵虵橫古路。</p>
<p id="pX78p0594b1953" type="inline">師曰。看脚下。</p>
<p id="pX78p0594b1997" type="inline">山曰。
<lb n="0594b20"/>滅吾宗者。克勤耳。</p>
<p id="pX78p0594b2008" type="inline">師後歸住昭覺。聞南堂還俗。師憶
<lb n="0594b21"/>之。聞人言在城中賣香。師令童子到彼買香。待他將
<lb n="0594b22"/>度香。便問如何是祖師西來意。看他有何言句。即記
<lb n="0594b23"/>歸。</p>
<p id="pX78p0594b2302" type="inline">童依教。到彼便問。堂舉香云。者一包香。只賣五文
<lb n="0594b24"/>童回。舉似師。師云。者漢只在。遂親勸再為僧。師舉住
<lb n="0594c01"/>大隋。繼住昭覺。</p>
<p id="pX78p0594c0107" type="inline">大慈參次。師一日上堂。舉雲門諸佛
<lb n="0594c02"/>出身處。東山水上行話。拈云。我即不然。忽有人問。如
<lb n="0594c03"/>何是諸佛出身處。即向他道。薰風自南來。殿閣生微
<lb n="0594c04"/>涼。慧有省。後作首座秉拂。</p>
<p id="pX78p0594c0411" type="inline">次日。一村僧上問。昨夜首
<lb n="0594c05"/>座提唱如何。師以指夾鼻一下來鼓眾大笑。</p>
<p id="pX78p0594c0518" type="inline">慧即上
<lb n="0594c06"/>方丈辭去。師云。首座。昨夜三世諸佛被汝罵。六代祖
<lb n="0594c07"/>師被汝罵。我只輕夾鼻。儞便去不得。慧不覺汗下。</p>
<p id="pX78p0594c0720" type="inline">師
<lb n="0594c08"/>在夾山拈雪竇語。號碧巖集。三國誌曰。生子當如孫
<lb n="0594c09"/>仲謀。景升諸郎豚犬耳。</p>
<p id="pX78p0594c0910" type="inline">金鴨者。師乃於小玉聲發明
<lb n="0594c10"/>頌。石蟬。乃師示寂之時葬于錦江。</p>
<lb n="0594c11"/>
<p id="pX78p0594c1101">贊曰。</p>
<lb n="0594c12"/>
<lg>
<l>食牛氣宇</l>
<l>翹<g ref="CB15112"/>精神</l>
<lb n="0594c13"/>
<l>范蜀公勸離濯錦繁華國</l>
<lb n="0594c14"/>
<l>老東山詛作江南熟病人</l>
<lb n="0594c15"/>
<l>小玉聲中</l>
<l>認驢鞍橋做阿爺下頷</l>
<lb n="0594c16"/>
<l>薰風句裏</l>
<l>捉鼠黏兒當自<anchor xml:id="begd1e8027"/>己<anchor xml:id="endd1e8027"/>家親</l>
<lb n="0594c17"/>
<l>教童子買香</l>
<l>挽靜南堂珠還合浦</l>
<lb n="0594c18"/>
<l>舉青林搬土</l>
<l>放遠佛眼劒躍龍津</l>
<lb n="0594c19"/>
<l>提唱碧巖</l>
<l>拖泥帶水</l>
<lb n="0594c20"/>
<l>作興昭覺</l>
<l>戛玉鏗金</l>
<lb n="0594c21"/>
<l>看脚下</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e8068"/>已<anchor xml:id="endd1e8068"/>受滅宗之記</l>
<lb n="0594c22"/>
<l>夾鼻頭</l>
<l>寧無䑛犢之心</l>
<lb n="0594c23"/>
<l>金鴨香消</l>
<l>醉扶歸笙歌叢裏</l>
<lb n="0594c24"/>
<l>石蟬花發</l>
<l>笑經行錦繡江濵</l>
</lg>
<lb n="0595a01"/>
<p id="pX78p0595a0101" rend="margin-left:1em">天祐斯文。生孫仲謀於臨濟十一世。縱景升諸郎
<lb n="0595a02"/>龍馳虎驟。難尾於芳塵。</p>
<lb n="0595a03"/>
<head>南堂靜禪師</head>
<lb n="0595a04"/>
<p id="pX78p0595a0401">師諱元靜。嗣五祖。閬州人。姓趙氏。師在祖塔。祖舉即
<lb n="0595a05"/>心即佛．睦州擔板．南泉斬貓．趙州狗子話編辟之。所
<lb n="0595a06"/>對了無滯礙。又舉子胡狗話。答稍遲。山遽轉面曰。不
<lb n="0595a07"/>是。</p>
<p id="pX78p0595a0702" type="inline">師曰。不是却如何。</p>
<p id="pX78p0595a0748" type="inline">山曰。此不是。和前面都不是。</p>
<p id="pX78p0595a0798" type="inline">師
<lb n="0595a08"/>曰。望和尚慈悲指示。</p>
<p id="pX78p0595a0809" type="inline">山曰。看他道子胡一隻狗。上取
<lb n="0595a09"/>人頭。下取人脚。入門者好看。纔見僧入。便云看狗。汝
<lb n="0595a10"/>向子胡道看狗處下得一轉語。教子胡結舌。老僧鉗
<lb n="0595a11"/>口。便是了當處。</p>
<p id="pX78p0595a1107" type="inline">師嗜喫雞。眾惡之。山知。一日入室。師
<lb n="0595a12"/>藏鷄於袖中。山舉話詰之。師袖出雞作啼聲。山乃笑
<lb n="0595a13"/>師住大隋。舊有龍居方丈寢室。累代不敢近。師至欲
<lb n="0595a14"/>臥。主首白。師不顧。竟去臥。見龍臥床上。師以手推曰。
<lb n="0595a15"/>老畜生。留老僧半榻。就臥。及醒。龍不見。從此不來矣
<lb n="0595a16"/>葉縣有一法嗣。住漢州方水。作偈示眾曰。</p>
<p id="pX78p0595a1617" type="inline">方水潭中
<lb n="0595a17"/>鱉鼻虵。擬心相向便揄揶。</p>
<p id="pX78p0595a1711" type="inline">誰人拔得蛇頭出。二百年
<lb n="0595a18"/>無人下語。</p>
<p id="pX78p0595a1805" type="inline">師舉三句了。著語云。方水潭中鱉鼻虵。</p>
<p id="pX78p0595a1859" type="inline">僧
<lb n="0595a19"/>問。如何是奪人不奪境。</p>
<p id="pX78p0595a1910" type="inline">曰。活捉魔王鼻孔穿。</p>
<p id="pX78p0595a1957" type="inline">如何是
<lb n="0595a20"/>人境俱不奪。</p>
<p id="pX78p0595a2006" type="inline">曰。白日騎牛穿市過。</p>
<p id="pX78p0595a2053" type="inline">愚丘靜參次。師舉
<lb n="0595a21"/>香嚴枯木龍吟話。往返徵詰。靜悟。師曰。莫守寒巖異
<lb n="0595a22"/>草青。坐却白雲宗不妙。</p>
<p id="pX78p0595a2210" type="inline">靜曰。直須揮劒。若不揮劍。漁
<lb n="0595a23"/>父栖巢。</p>
<p id="pX78p0595a2304" type="inline">師矍然曰。者小廝兒。珍重便行。</p>
<p id="pX78p0595a2355" type="inline">回石頭。世為
<lb n="0595a24"/>石匠。不識字。慕出家。求人口授法華。默誦之。投師供
<lb n="0595b01"/>洒掃。一日。令取石。回手執鎚擊石而誦經不輟。師謂
<lb n="0595b02"/>曰。今日硿磕。明日硿磕。生死到來。作麼折合。回<g ref="CB15194"/>然
<lb n="0595b03"/>釋其器。禮拜求究竟法。因隨至方丈。令罷誦經。看趙
<lb n="0595b04"/>州勘婆話。</p>
<p id="pX78p0595b0405" type="inline">回久之鑿石。石堅。盡力一鎚。瞥見火光。有
<lb n="0595b05"/>悟。呈頌曰。</p>
<p id="pX78p0595b0505" type="inline">用盡工夫。渾無巴鼻。</p>
<p id="pX78p0595b0552" type="inline">火光迸散。元在者裏
<lb n="0595b06"/>師曰。子徹矣。</p>
<p id="pX78p0595b0606" type="inline">復呈頌曰。</p>
<p id="pX78p0595b0649" type="inline">三軍不動旗閃爍。老婆正是
<lb n="0595b07"/>魔王脚。趙州無柄鐵掃帚。掃盡煙塵風颯颯。</p>
<p id="pX78p0595b0718" type="inline">師頷之。
<lb n="0595b08"/>遂為僧。後出世。嗣師。</p>
<p id="pX78p0595b0809" type="inline">縉雲先生作石頭語錄序。有云。
<lb n="0595b09"/>五祖晚得南堂。糙暴生獰。凌跨勤遠。天遒地窄。投老
<lb n="0595b10"/>大隋。回石頭以運鎚攻石之手。仰擊堅高。出力既麤。
<lb n="0595b11"/>一鎚便透。晚坐釣魚山中。乖崖峭壁十倍其師。狼毒
<lb n="0595b12"/>砒霜不容下口。師超放不群。故東山創南堂以居之。
<lb n="0595b13"/>因此得名。</p>
<lb n="0595b14"/>
<p id="pX78p0595b1401">贊曰。</p>
<lb n="0595b15"/>
<lg>
<l>出格野盤僧</l>
<l>天生沒意智</l>
<lb n="0595b16"/>
<l>活捉魔王鼻孔穿</l>
<l>故將百丈叢林廢</l>
<lb n="0595b17"/>
<l>反目睨母</l>
<l>陰風如猛虎出林</l>
<lb n="0595b18"/>
<l>村氣逼人</l>
<l>白日騎黃牛入市</l>
<lb n="0595b19"/>
<l>方水虵拔頭不出</l>
<l>用盡力無計可施</l>
<lb n="0595b20"/>
<l>子胡狗出語較遲</l>
<l>和前面一齊不是</l>
<lb n="0595b21"/>
<l>栴檀雜牛糞</l>
<l>者包香只賣五文</l>
<lb n="0595b22"/>
<l>峭壁與乖崖</l>
<l>看廝兒略呈小伎</l>
<lb n="0595b23"/>
<l>煮雞噇</l>
<l>滿口腥臊</l>
<lb n="0595b24"/>
<l>伴龍眠</l>
<l>通身泥水</l>
<lb n="0595c01"/>
<l>一鈎冷掛松稍月</l>
<l>暢樺林峯幾許襟懷</l>
<lb n="0595c02"/>
<l>教陣香飄花信風</l>
<l>宴牡丹屏甚生標致</l>
<lb n="0595c03"/>
<l>橫揮寶劒</l>
<l>靜愚丘電影翻空</l>
<lb n="0595c04"/>
<l>颺下鐵鎚</l>
<l>回石頭金聲擲地</l>
</lg>
<lb n="0595c05"/>
<p id="pX78p0595c0501" rend="margin-left:1em">聖凡情盡。佛眼覔無蹤。恠不得蒲許鄧師翁。別起
<lb n="0595c06"/>一寮安置。</p>
<lb n="0595c07"/>
<head>佛鑒懃禪師</head>
<lb n="0595c08"/>
<p id="pX78p0595c0801">師諱慧懃。嗣五祖。舒州汪氏子。初參五祖。每以唯此
<lb n="0595c09"/>一事實。餘二即非真味之。有省。以祖不印可。辭去。</p>
<p id="pX78p0595c0920" type="inline">後
<lb n="0595c10"/>再歸。值祖上堂。一僧出問。僧問趙州。如何是和尚家
<lb n="0595c11"/>風。州曰。老僧耳聾。何不高聲問。僧再問。州曰。儞問我
<lb n="0595c12"/>家風。我却識儞家風了也。師乃大悟。即上方丈求印
<lb n="0595c13"/>可。</p>
<p id="pX78p0595c1302" type="inline">祖曰。森羅及萬象。一法之所印。師禮拜。祖令掌翰
<lb n="0595c14"/>墨。</p>
<p id="pX78p0595c1402" type="inline">師與圓悟語次。舉仰山鎮海明珠因緣。至無理可
<lb n="0595c15"/>伸處。悟徵曰。既云収得。洎索此珠。又道無言可對。無
<lb n="0595c16"/>理可伸。師不能答。</p>
<p id="pX78p0595c1608" type="inline">次日。忽省。謂悟曰。東寺只索一顆。
<lb n="0595c17"/>仰山傾出一栲栳。悟深肯之。</p>
<p id="pX78p0595c1712" type="inline">初住太平。次住鍾山。上
<lb n="0595c18"/>堂。至道無難。唯嫌揀擇。桃花紅。李花白。誰道融融只
<lb n="0595c19"/>一色。燕子語。黃鸎鳴。誰道關關只一聲。不透祖師關
<lb n="0595c20"/>棙子。錯認山河作眼睛。</p>
<p id="pX78p0595c2010" type="inline">僧問。聞和尚親見五祖。是否
<lb n="0595c21"/>師云。鐵牛齧碎黃金草。</p>
<p id="pX78p0595c2110" type="inline">祖忌上堂。去年今日時。紅爐
<lb n="0595c22"/>片雪飛。今日去年時。曹娥讀夜<g ref="CB15156"/>。末後一句子。佛眼
<lb n="0595c23"/>莫能窺。白蓮峯頂上。紅日遶須彌。鳥喙珊瑚樹。鯨吞
<lb n="0595c24"/>麗水犀。太平基業在。千古襲楊岐。</p>
<p id="pX78p0595c2414" type="inline">頌達磨見梁王因
<lb n="0596a01"/>緣曰。</p>
<p id="pX78p0596a0103" type="inline">始鳴阿閣一聲鐘。日午蒼龍睡正濃。</p>
<p id="pX78p0596a0156" type="inline">再擊鳳凰
<lb n="0596a02"/>臺上鼓。夜半祥鸞未飛舞。</p>
<p id="pX78p0596a0211" type="inline">帝基鞏固如盤石。胡僧枉
<lb n="0596a03"/>費平生力。</p>
<p id="pX78p0596a0305" type="inline">回首少林歸去來。落花滿地春狼藉。</p>
<p id="pX78p0596a0358" type="inline">頌定
<lb n="0596a04"/>上座參臨濟因緣曰。</p>
<p id="pX78p0596a0409" type="inline">掣雷之機遇趙州。為人須到結
<lb n="0596a05"/>交頭。</p>
<p id="pX78p0596a0503" type="inline">掌中擎出香山子。直上高高十二樓。</p>
<lb n="0596a06"/>
<p id="pX78p0596a0601">贊曰。</p>
<lb n="0596a07"/>
<lg>
<l>淮甸雲深</l>
<l>龍眠山小</l>
<lb n="0596a08"/>
<l>麟鳳子脫殻出來</l>
<l>山川秀盡情奪了</l>
<lb n="0596a09"/>
<l>胸中戈甲森萬騎</l>
<l>氣肅秋風</l>
<lb n="0596a10"/>
<l>舌底笙篁調五音</l>
<l>語如春鳥</l>
<lb n="0596a11"/>
<l>煑蘇臺九旬藥</l>
<l>恨殺東山</l>
<lb n="0596a12"/>
<l>鳴阿閣一聲鐘</l>
<l>迷逢達磨</l>
<lb n="0596a13"/>
<l>森羅影裏</l>
<l>潑家風幾曾識得來</l>
<lb n="0596a14"/>
<l>聲色堆頭</l>
<l>祖師關何甞透得過</l>
<lb n="0596a15"/>
<l>單明末後句</l>
<l>海鯨吞麗水之犀</l>
<lb n="0596a16"/>
<l>親見先師來</l>
<l>鐵牛齧黃金之草</l>
<lb n="0596a17"/>
<l>為人須切</l>
<l>香山子看趙州擎上幾層樓</l>
<lb n="0596a18"/>
<l>見義勇為</l>
<l>鎮海珠代仰山傾出一栲栳</l>
<lb n="0596a19"/>
<l>室中機峻人難湊</l>
<l>雲臺將盡被生擒</l>
<lb n="0596a20"/>
<l>筆底耕深我自豐</l>
<l>翰苑人專工摛藻</l>
</lg>
<lb n="0596a21"/>
<p id="pX78p0596a2101" rend="margin-left:1em">碧油幢下坐建太平基。到鍾山。梁寶公握手。呵呵
<lb n="0596a22"/>大咲。</p>
<lb n="0596a23"/>
<head>佛眼遠禪師</head>
<lb n="0596a24"/>
<p id="pX78p0596a2401">師諱清遠。嗣五祖。邛州李氏子。幼為書生。在祖會下。
<lb n="0596b01"/>常以氣自負。每問祖。祖輙曰。我不會。我不如儞。又曰
<lb n="0596b02"/>儞自會得好。</p>
<p id="pX78p0596b0206" type="inline">久無所入。乃問曰。和尚門牆高峻。某甲
<lb n="0596b03"/>不能入座下。誰可親近。乞指示。</p>
<p id="pX78p0596b0313" type="inline">祖曰。元禮首座見處
<lb n="0596b04"/>與我一般。師即扣之。</p>
<p id="pX78p0596b0409" type="inline">時寒。禮方近火。師陳所求。禮即
<lb n="0596b05"/>引師耳行。且語曰。我不會。我不如儞。儞自會得好。</p>
<p id="pX78p0596b0520" type="inline">師
<lb n="0596b06"/>曰。願求開發。而乃相戲。豈可為人法耶。</p>
<p id="pX78p0596b0616" type="inline">禮曰。儞若悟
<lb n="0596b07"/>去。方知今日曲折。</p>
<p id="pX78p0596b0708" type="inline">師慚。急歸知客寮。夜坐沈吟間。覺
<lb n="0596b08"/>寒。撥火大悟。頓見二老用處。乃曰。深深撥。有些子。生
<lb n="0596b09"/>平事。只如此。遂點燈讀傳燈。至破竈墮因緣。洞符所
<lb n="0596b10"/>證。頌曰。</p>
<p id="pX78p0596b1004" type="inline">忉忉幽鳥啼。披衣終夜坐。</p>
<p id="pX78p0596b1053" type="inline">撥火悟平生。窮神
<lb n="0596b11"/>歸破墮。</p>
<p id="pX78p0596b1104" type="inline">事皎人自迷。曲談誰能和。</p>
<p id="pX78p0596b1153" type="inline">念之永不忘。門開
<lb n="0596b12"/>少人過。</p>
<p id="pX78p0596b1204" type="inline">圓悟聞師悟旨。五更扣門。師遂舉所得。悟云。
<lb n="0596b13"/>只如青林搬土話。道鐵輪天子寰中勑。知客作麼生
<lb n="0596b14"/>會。</p>
<p id="pX78p0596b1402" type="inline">師曰。帝釋宮中放赦書。</p>
<p id="pX78p0596b1450" type="inline">悟曰。且喜兄有活人句。</p>
<p id="pX78p0596b1498" type="inline">後
<lb n="0596b15"/>雪堂頭曰。</p>
<p id="pX78p0596b1505" type="inline">我不會兮不如儞。堪笑千花生碓觜。</p>
<p id="pX78p0596b1558" type="inline">善財
<lb n="0596b16"/>謾向百城遊。何曾蹈著自家底。</p>
<p id="pX78p0596b1613" type="inline">佛鑑頌文殊普賢起
<lb n="0596b17"/>佛見法見因緣曰。</p>
<p id="pX78p0596b1708" type="inline">彩雲影裏仙人現。手把紅羅扇遮
<lb n="0596b18"/>面。</p>
<p id="pX78p0596b1802" type="inline">急須著眼看仙人。莫看仙人手中扇。</p>
<p id="pX78p0596b1855" type="inline">師聞甚喜。悟
<lb n="0596b19"/>曰。此頌一切處用得。</p>
<p id="pX78p0596b1909" type="inline">住龍門時。一僧被虵咬。室中舉
<lb n="0596b20"/>云。既是龍門僧。因甚被蛇咬。眾下語皆不契。</p>
<p id="pX78p0596b2018" type="inline">高庵悟
<lb n="0596b21"/>云。果然現大人相。師頷之。</p>
<p id="pX78p0596b2111" type="inline">圓悟在昭覺聞得。乃歎曰。
<lb n="0596b22"/>龍門有此子。東山之道未寂寥也。</p>
<p id="pX78p0596b2214" type="inline">師有三自省傳於
<lb n="0596b23"/>世。</p>
<lb n="0596b24"/>
<p id="pX78p0596b2401">贊曰。</p>
<lb n="0596c01"/>
<lg>
<l>默而神</l>
<l>語而當</l>
<lb n="0596c02"/>
<l>天生骨有靈</l>
<l>聖養胎無恙</l>
<lb n="0596c03"/>
<l>業窮東魯</l>
<l>忝曾就孔夫子受經</l>
<lb n="0596c04"/>
<l>旨覔西來</l>
<l>苦甞被老東山無狀</l>
<lb n="0596c05"/>
<l>會不會急歸打坐</l>
<l>撥火覔浮漚</l>
<lb n="0596c06"/>
<l>到未到普請喫茶</l>
<l>晴甌翻雪浪</l>
<lb n="0596c07"/>
<l>仙人手裏紅羅扇</l>
<l>喜佛鑑要看底著眼宜親</l>
<lb n="0596c08"/>
<l>帝釋宮中宣赦書</l>
<l>勑青林必死人盡情踈放</l>
<lb n="0596c09"/>
<l>龍門萬仞</l>
<l>晴空轟燒尾之雷</l>
<lb n="0596c10"/>
<l>邛水千尋</l>
<l>截流產噴香之象</l>
<lb n="0596c11"/>
<l>碓生花</l>
<l>許雪堂引善財遊</l>
<lb n="0596c12"/>
<l>虵咬僧</l>
<l>聽高庵現大人相</l>
</lg>
<lb n="0596c13"/>
<p id="pX78p0596c1301" rend="margin-left:1em">說心說性。不用管他。寫三自省一篇。為萬古叢林
<lb n="0596c14"/>參禪底榜樣。</p>
<lb n="0596c15"/>
<head>大慧杲禪師</head>
<lb n="0596c16"/>
<p id="pX78p0596c1601">師諱宗杲。嗣圓悟。宣州奚氏子。初參湛堂。為侍者。堂
<lb n="0596c17"/>病革。師曰。和尚此疾若不起。某甲去依附誰。</p>
<p id="pX78p0596c1718" type="inline">堂曰。勤
<lb n="0596c18"/>巴子甚好。我雖不識渠。子若見之。必能了大事。</p>
<p id="pX78p0596c1819" type="inline">後往
<lb n="0596c19"/>見悟。得旨。師為堂見無盡求塔銘。龍安照書為紹介
<lb n="0596c20"/>見盡。有云。金剛眼睛在相公筆頭上。</p>
<p id="pX78p0596c2015" type="inline">盡曰。恁麼則某
<lb n="0596c21"/>與他點出光明。令照天照地去也。</p>
<p id="pX78p0596c2114" type="inline">師進前揖曰。先師
<lb n="0596c22"/>多幸。謝相公塔銘。盡大笑。</p>
<p id="pX78p0596c2211" type="inline">師在徑山。因頌曰。</p>
<p id="pX78p0596c2257" type="inline">神臂弓
<lb n="0596c23"/>一發。透過千重甲。</p>
<p id="pX78p0596c2308" type="inline">衲僧門下看。當甚臭皮襪。</p>
<p id="pX78p0596c2357" type="inline">時朝廷
<lb n="0596c24"/>方作神臂弓。秦相以師與張九成竊議。大師兼以譏
<lb n="0597a01"/>諷朝廷。遂竄衡州。次梅州。前後十七年。放還。再住徑
<lb n="0597a02"/>山。自梅州返至福州。張參政以洋嶼延之。一夏打發
<lb n="0597a03"/>十三人。龜山光為首。</p>
<p id="pX78p0597a0309" type="inline">趙巨濟參次。謂曰。老僧去後。若
<lb n="0597a04"/>有別人教儞禪。云者箇公案如何參。那箇因緣如何
<lb n="0597a05"/>會。便舀熱屎潑將去。記取。</p>
<p id="pX78p0597a0511" type="inline">師聞應庵金輪提唱。甚喜。
<lb n="0597a06"/>乃曰。楊岐正脉在此老矣。遂將正傳衣并頌寄之。曰
<lb n="0597a07"/>坐斷金輪第一峯。千妖百恠盡潛蹤。年來又得真消
<lb n="0597a08"/>息。報道楊岐正脉通。</p>
<lb n="0597a09"/>
<p id="pX78p0597a0901">贊曰。</p>
<lb n="0597a10"/>
<lg>
<l>花木瓜</l>
<l>包家虎</l>
<lb n="0597a11"/>
<l>狐狸屏跡陰木生風</l>
<lb n="0597a12"/>
<l>雪霜憑凌春陽煦嫗</l>
<lb n="0597a13"/>
<l>金剛眼睛筆頭點出</l>
<l>因龍安靠倒無盡翁</l>
<lb n="0597a14"/>
<l>薰風殿閣句下活埋</l>
<l>恨湛堂指見勤巴子</l>
<lb n="0597a15"/>
<l>掀翻烏石嶺</l>
<l>黑竹篦亂揎胡揮</l>
<lb n="0597a16"/>
<l>撥亂五峯雲</l>
<l>折拄杖東撑西拄</l>
<lb n="0597a17"/>
<l>雲門揭示</l>
<l>誑謼閭閻</l>
<lb n="0597a18"/>
<l>悅老重來</l>
<l>欺瞞佛祖</l>
<lb n="0597a19"/>
<l>如猛將會相殺</l>
<l>奪賊馬騎便行</l>
<lb n="0597a20"/>
<l>有別人教儞禪</l>
<l>舀熱屎潑將去</l>
<lb n="0597a21"/>
<l>貶竄衡梅十七載</l>
<l>臭皮襪香透梵天</l>
<lb n="0597a22"/>
<l>伸冤洋嶼十三人</l>
<l>塗毒鼓聲喧寰宇</l>
</lg>
<lb n="0597a23"/>
<p id="pX78p0597a2301" rend="margin-left:1em">不將佛法當人情。把楊岐正傳衣分付金輪華姪
<lb n="0597a24"/>處。法王法令合如此。</p>
<lb n="0597b01"/>
<head>虎丘隆禪師</head>
<lb n="0597b02"/>
<p id="pX78p0597b0201">師諱紹隆。嗣圓悟。和州人也。初見長蘆信。得其大略。
<lb n="0597b03"/>有傳圓悟語至者。師閱之。嘆曰。想酢生液。雖未澆腸
<lb n="0597b04"/>沃胃。且使人發快。第恨未聆謦欬耳。遂去見悟。</p>
<p id="pX78p0597b0419" type="inline">一日。
<lb n="0597b05"/>入室。悟問曰。見見之時。見非是見。見猶離見。見不能
<lb n="0597b06"/>及。舉拳云。還見麼。</p>
<p id="pX78p0597b0608" type="inline">曰。見。</p>
<p id="pX78p0597b0649" type="inline">曰。頭上安頭。師脫然契悟。</p>
<p id="pX78p0597b0698" type="inline">悟
<lb n="0597b07"/>叱曰。見箇什麼。</p>
<p id="pX78p0597b0707" type="inline">曰。竹密不妨流水過。悟肯之。</p>
<p id="pX78p0597b0757" type="inline">後為藏
<lb n="0597b08"/>主。人曰。隆藏主柔易若此。何能為。</p>
<p id="pX78p0597b0814" type="inline">悟曰。睡虎也。</p>
<p id="pX78p0597b0858" type="inline">上堂
<lb n="0597b09"/>曰。凡有展托。盡落今時。不展不托。墮坑落塹。直饒風
<lb n="0597b10"/>吹不入。雨打不著。點檢將來。自救不了。豈不見道。直
<lb n="0597b11"/>似寒潭月影。靜夜鐘聲。隨扣擊以無虧。觸波瀾而不
<lb n="0597b12"/>散。此猶是生死岸頭事。拈拄杖。畫一畫。云。畫斷生法
<lb n="0597b13"/>師多年葛藤。點頭石不覺撫掌大笑。且道笑箇什麼。
<lb n="0597b14"/>腦後見腮。莫與往來。</p>
<p id="pX78p0597b1409" type="inline">上堂曰。目前無法。萬象森然。意
<lb n="0597b15"/>在目前。突出難辨。不是目前法。觸處逢渠。非耳目之
<lb n="0597b16"/>所到。不離見聞覺知。雖然如是。也須蹈著向上關棙
<lb n="0597b17"/>子始得。所以道。羅籠不肯住。呼喚不回頭。佛祖不安
<lb n="0597b18"/>排。至今無處所。如是則不勞<anchor xml:id="begd1e9039"/>斂<anchor xml:id="endd1e9039"/>念。樓閣門開。寸步不
<lb n="0597b19"/>移。百城俱到。驀拈拄杖畫云。路逢死虵莫打殺。無底
<lb n="0597b20"/>籃子盛將歸。</p>
<p id="pX78p0597b2006" type="inline">僧問。如何是大道真源。</p>
<p id="pX78p0597b2054" type="inline">曰。和泥合水。</p>
<p id="pX78p0597b2098" type="inline">曰。
<lb n="0597b21"/>便恁麼去時如何。</p>
<p id="pX78p0597b2108" type="inline">曰。截斷草鞋跟。</p>
<p id="pX78p0597b2153" type="inline">有云。慕道如渴驥
<lb n="0597b22"/>奔泉。應機似怒猊抉石。</p>
<p id="pX78p0597b2210" type="inline">有云。醯雞處甕中。自得其樂。
<lb n="0597b23"/>費長房每見一先生懸壺於肆上。長房謁之。遂同入
<lb n="0597b24"/>壺中。乃真神仙境也。</p>
<lb n="0597c01"/>
<p id="pX78p0597c0101">贊曰。</p>
<lb n="0597c02"/>
<lg>
<l>襟懷秋冷</l>
<l>笑語春溫</l>
<lb n="0597c03"/>
<l>垂棘璧櫝藏待價</l>
<lb n="0597c04"/>
<l>走盤珠影落無痕</l>
<lb n="0597c05"/>
<l>慕少室密傳心</l>
<l>渴驥驟奔岩下水</l>
<lb n="0597c06"/>
<l>味碧巖無義語</l>
<l>醯雞自樂甕中天</l>
<lb n="0597c07"/>
<l>路長蹈斷草鞋跟</l>
<l>源尋大道</l>
<lb n="0597c08"/>
<l>竹密不妨流水過</l>
<l>見豎麤拳</l>
<lb n="0597c09"/>
<l>拈起麤糲䔧</l>
<l>點頭石咲葛藤畫斷</l>
<lb n="0597c10"/>
<l>演出一大藏</l>
<l>瞌睡虎被貫索縈纏</l>
<lb n="0597c11"/>
<l>深池劒氣冷含霜</l>
<l>斬癡頑橫磨石上</l>
<lb n="0597c12"/>
<l>古洞桃花紅簇錦</l>
<l>與嬌兒話別風前</l>
<lb n="0597c13"/>
<l>路逢死虵</l>
<l>無底籃盛歸何用</l>
<lb n="0597c14"/>
<l>春暄百鳥</l>
<l>曲闌干徒倚無言</l>
<lb n="0597c15"/>
<l>東山龍鳳</l>
<l>臨濟兒孫</l>
</lg>
<lb n="0597c16"/>
<p id="pX78p0597c1601" rend="margin-left:1em">玉壺塵不染。別是一乾坤。</p>
<lb n="0597c17"/>
<head>應庵華禪師</head>
<lb n="0597c18"/>
<p id="pX78p0597c1801">師諱曇華。嗣虎丘。蘄州江氏子。初參方。遇首座入室。
<lb n="0597c19"/>師近前。座云。來作什麼。</p>
<p id="pX78p0597c1910" type="inline">師云。取首座頭。</p>
<p id="pX78p0597c1955" type="inline">座云。後生年
<lb n="0597c20"/>少作者般語話。嘔血去在。</p>
<p id="pX78p0597c2011" type="inline">師云。某甲不嘔血。首座嘔
<lb n="0597c21"/>血去在。座後果如師言。</p>
<p id="pX78p0597c2110" type="inline">師在水南遂處作侍者。入室
<lb n="0597c22"/>次。南捉住云。侍者。待與汝商量箇公案。</p>
<p id="pX78p0597c2216" type="inline">師曰。盡大地
<lb n="0597c23"/>是箇公案。商量箇什麼。南機鈍。師拂袖而去。</p>
<p id="pX78p0597c2318" type="inline">後見虎
<lb n="0597c24"/>丘。作維那。欲命充首座。時座下多悟。會中有耆宿言
<lb n="0598a01"/>師後生。師聞。作偈曰。</p>
<p id="pX78p0598a0109" type="inline">江上青山殊未老。屋頭春色放
<lb n="0598a02"/>教遲。</p>
<p id="pX78p0598a0203" type="inline">人言洞裏桃花嫰。未必人間有此枝。</p>
<p id="pX78p0598a0256" type="inline">遂去。後示
<lb n="0598a03"/>眾云。三十三州七十僧。驢腮馬頷得人憎。諸方若具
<lb n="0598a04"/>羅籠手。今日無因到淨明。</p>
<p id="pX78p0598a0411" type="inline">上堂。五百力士揭石義。萬
<lb n="0598a05"/>仞崖前撒手行。十方世界一團鐵。虗空背上白毛生。
<lb n="0598a06"/>直饒拈却膩脂帽子。脫却尳臭布衫。向報恩門下正
<lb n="0598a07"/>好喫棒。何故。半夜起來屈膝坐。毛頭星現衲僧前。</p>
<p id="pX78p0598a0720" type="inline">上
<lb n="0598a08"/>堂。若作一句商量。喫粥喫飯阿誰不會。不作一句商
<lb n="0598a09"/>量。屎坑裏蟲子笑殺闍梨。驀拈拄杖云。拄杖子罪犯
<lb n="0598a10"/>彌天。貶向二鐵圍山。且道薦福還有過也無。卓一下。
<lb n="0598a11"/>云。遲一刻。</p>
<p id="pX78p0598a1105" type="inline">僧問。昔有僧問雲門。如何是清淨法身。門
<lb n="0598a12"/>云。花藥欄。此意如何。</p>
<p id="pX78p0598a1209" type="inline">曰。深沙努眼睛。</p>
<p id="pX78p0598a1254" type="inline">僧問。只者是。埋
<lb n="0598a13"/>沒自<anchor xml:id="begd1e9261"/>己<anchor xml:id="endd1e9261"/>。只者不是。辜負先聖。去此二途。和泥合水處。
<lb n="0598a14"/>請師道。</p>
<p id="pX78p0598a1404" type="inline">曰。玉筯撑虎口。</p>
<p id="pX78p0598a1449" type="inline">僧問。呈橈舞棹即不問。且道
<lb n="0598a15"/>婆娑手中兒子甚處得來。巖頭扣船舷三下。未審意
<lb n="0598a16"/>旨如何。</p>
<p id="pX78p0598a1604" type="inline">曰。焦磚打著連底凍。</p>
<p id="pX78p0598a1651" type="inline">曰。當時若問和尚。如何
<lb n="0598a17"/>對他。</p>
<p id="pX78p0598a1703" type="inline">曰。一棒打殺。</p>
<p id="pX78p0598a1747" type="inline">曰。者老和尚大似買帽相頭去也
<lb n="0598a18"/>曰。儞向甚處見巖頭。</p>
<p id="pX78p0598a1809" type="inline">曰。劄。</p>
<p id="pX78p0598a1850" type="inline">曰。杜撰禪和。</p>
<p id="pX78p0598a1894" type="inline">曰。婆生七子。
<lb n="0598a19"/>六箇不遇知音。只者一箇。也不消得。便拋向水中。又
<lb n="0598a20"/>且如何。</p>
<p id="pX78p0598a2004" type="inline">曰。少賣弄。</p>
<p id="pX78p0598a2047" type="inline">曰。巖頭不覺吐舌。意作麼生。</p>
<p id="pX78p0598a2097" type="inline">曰。樂
<lb n="0598a21"/>則同懽。</p>
<p id="pX78p0598a2104" type="inline">僧提起坐具云。但識取者箇。</p>
<p id="pX78p0598a2154" type="inline">曰。放下著。</p>
<p id="pX78p0598a2197" type="inline">南書
<lb n="0598a22"/>記在師會中頌狗子話曰。</p>
<p id="pX78p0598a2211" type="inline">狗子無佛性。羅睺星入命
<lb n="0598a23"/>不是打殺人。被人打殺定。</p>
<p id="pX78p0598a2311" type="inline">師肯之。虎丘忌。拈香云。平
<lb n="0598a24"/>生沒興。撞著者無意智老和尚。做盡伎倆。湊泊不得。
<lb n="0598b01"/>從此卸却干戈。隨分著衣喫飯。二十年來坐曲录木。
<lb n="0598b02"/>懸羊頭。賣狗肉。知他有甚憑據。雖然。一年一度燒香
<lb n="0598b03"/>日。千古令人恨轉深。</p>
<lb n="0598b04"/>
<p id="pX78p0598b0401">贊曰。</p>
<lb n="0598b05"/>
<lg>
<l>蘄陽人</l>
<l>鬼怕見</l>
<lb n="0598b06"/>
<l>虗空背生出白毛</l>
<l>古墓中深藏暗箭</l>
<lb n="0598b07"/>
<l>斫取頭去</l>
<l>與首座熱血相噴</l>
<lb n="0598b08"/>
<l>拂袖便行</l>
<l>笑水南機思遲鈍</l>
<lb n="0598b09"/>
<l>拋孩兒漢陽渡</l>
<l>樂則同歡</l>
<lb n="0598b10"/>
<l>貶拄杖鐵圍山</l>
<l>過應難免</l>
<lb n="0598b11"/>
<l>拈折玉筯</l>
<l>彊把巖前虎口撑</l>
<lb n="0598b12"/>
<l>題落韻詩</l>
<l>謾云洞裏桃花嫰</l>
<lb n="0598b13"/>
<l>夜叉心菩薩面</l>
<l>說南書記劒刃上行</l>
<lb n="0598b14"/>
<l>正法眼破沙盆</l>
<l>引傑侍者草窠裏輥</l>
<lb n="0598b15"/>
<l>七十僧驢腮馬頷</l>
<l>薄諸方不具手羅籠</l>
<lb n="0598b16"/>
<l>二十載狗肉羊頭</l>
<l>憶先師便吞齦發恨</l>
<lb n="0598b17"/>
<l>通楊岐正脉</l>
<l>金輪峯影落千江</l>
<lb n="0598b18"/>
<l>繼宏智芳塵</l>
<l>狎鷗池光生八面</l>
</lg>
<lb n="0598b19"/>
<p id="pX78p0598b1901" rend="margin-left:1em">超宗異目。誠不負佛日品題。致後生源深而流遠。</p>
<lb n="0598b20"/>
<head>卍庵顏禪師</head>
<lb n="0598b21"/>
<p id="pX78p0598b2101">師諱道顏。嗣大慧。東川鮑氏子。久參圓悟。在金山。因
<lb n="0598b22"/>一渦風亂。令僧自殺。以智不死。虜去。後方得脫。悟歸
<lb n="0598b23"/>寂。復依大慧。首眾徑山。無著未為僧。慧舘方丈。師常
<lb n="0598b24"/>叱之。慧曰。彼雖婦人。大有長處。師不諾。</p>
<p id="pX78p0598b2416" type="inline">慧抑令相見。
<lb n="0598c01"/>師不獲<anchor xml:id="begd1e9476"/>已<anchor xml:id="endd1e9476"/>。通報。著曰。首座。作佛法相見。世法相見。</p>
<p id="pX78p0598c0177" type="inline">座
<lb n="0598c02"/>云。佛法相見。</p>
<p id="pX78p0598c0206" type="inline">著云。却去左右請師入。</p>
<p id="pX78p0598c0254" type="inline">師至帳前。見著
<lb n="0598c03"/>寸絲不掛。仰臥於床。師指曰。者裏是什麼去處。</p>
<p id="pX78p0598c0319" type="inline">著曰。
<lb n="0598c04"/>三世諸佛．六代祖師．天下老和尚。皆從此中出。</p>
<p id="pX78p0598c0419" type="inline">師曰。
<lb n="0598c05"/>還許老僧入否。</p>
<p id="pX78p0598c0507" type="inline">著曰。者裏不度驢度馬。師無語。</p>
<p id="pX78p0598c0558" type="inline">著曰。
<lb n="0598c06"/>與首座相見了也。遂轉身<g ref="CB15111"/>裏。師懡㦬而出。</p>
<p id="pX78p0598c0618" type="inline">慧曰。却
<lb n="0598c07"/>不是老畜生無見識也。師有愧。</p>
<p id="pX78p0598c0713" type="inline">慧入室。舉南泉住庵。
<lb n="0598c08"/>上山作務。一僧至。令做飯喫因緣。師云。<g ref="CB07713"/>瑚枕上兩
<lb n="0598c09"/>而淚。半是思君半恨君。</p>
<p id="pX78p0598c0910" type="inline">慧令侍者収牌曰。只者一轉
<lb n="0598c10"/>語。報佛恩足矣。</p>
<p id="pX78p0598c1007" type="inline">初住東林。後歸鄉。住雲頂。僧問。如何
<lb n="0598c11"/>是佛。</p>
<p id="pX78p0598c1103" type="inline">曰。誌公和尚。</p>
<p id="pX78p0598c1147" type="inline">如何是法。</p>
<p id="pX78p0598c1190" type="inline">曰。黃絹幼婦。外孫韲臼
<lb n="0598c12"/>如何是僧。</p>
<p id="pX78p0598c1205" type="inline">曰。釣魚船上謝三郎。</p>
<p id="pX78p0598c1252" type="inline">示眾有曰。筯籠不亂
<lb n="0598c13"/>攙匙。老鼠不咬甑箅。</p>
<p id="pX78p0598c1309" type="inline">韓子蒼與師避𡨥。詩云。</p>
<p id="pX78p0598c1357" type="inline">昔與二
<lb n="0598c14"/>子居明心。避賊夜走南山陰。</p>
<p id="pX78p0598c1412" type="inline">天寒更蹈沮洳徑。月黑
<lb n="0598c15"/>錯到楊梅林。</p>
<p id="pX78p0598c1506" type="inline">涉險登危四三里。少復前行過溪水。</p>
<p id="pX78p0598c1559" type="inline">平
<lb n="0598c16"/>明乞火野人家。十日深藏巖穴裏。</p>
<p id="pX78p0598c1614" type="inline">閩俱嘆我裝賷空。
<lb n="0598c17"/>蜀僧轉墮妖氛中。</p>
<p id="pX78p0598c1708" type="inline">人言性命脫針孔。忱憂傷人衰疾
<lb n="0598c18"/>同。</p>
<p id="pX78p0598c1802" type="inline">春風酣酣柳邊寺。相對夢中論夢事。</p>
<p id="pX78p0598c1855" type="inline">莫嫌薄飯一
<lb n="0598c19"/>莖韲郡國而今無鼓鼙。</p>
<lb n="0598c20"/>
<p id="pX78p0598c2001">贊曰。</p>
<lb n="0598c21"/>
<lg>
<l>麟龍頭角</l>
<l>弓冶箕裘</l>
<lb n="0598c22"/>
<l>項鐵三百斤</l>
<l>逸群倔強</l>
<lb n="0598c23"/>
<l>額黥數點墨</l>
<l>出格風流</l>
<lb n="0598c24"/>
<l>圓悟室彩𦘕<anchor xml:id="begd1e9623"/>已<anchor xml:id="endd1e9623"/>成</l>
<l>只欠一回點眼</l>
<lb n="0599a01"/>
<l>浮玉山見機而作</l>
<l>不消三搭回頭</l>
<lb n="0599a02"/>
<l>錦繡帷前一斷魂</l>
<l>返遭婦人之毒手</l>
<lb n="0599a03"/>
<l>珊瑚枕上兩行淚</l>
<l>難逃菴主之機籌</l>
<lb n="0599a04"/>
<l>出語無稽</l>
<l>誇老鼠不咬甑箅</l>
<lb n="0599a05"/>
<l>臨機奔軼</l>
<l>騎駿馬直撞烟樓</l>
<lb n="0599a06"/>
<l>蹈斷虎溪橋</l>
<l>斥遠法師活埋蓮社</l>
<lb n="0599a07"/>
<l>行窮蠻瘴路</l>
<l>隨杲風子遠竄梅州</l>
<lb n="0599a08"/>
<l>掃蕩祲氛社稷一戎衣</l>
<l>凌烟勛業</l>
<lb n="0599a09"/>
<l>揮戈佛日風塵三尺劒</l>
<l>借筯機謀</l>
<lb n="0599a10"/>
<l>沮洳徑楊梅林</l>
<l>早憶南山避𡨥</l>
<lb n="0599a11"/>
<l>牛頭山雲頂寺</l>
<l>晚思西蜀歸休</l>
</lg>
<lb n="0599a12"/>
<p id="pX78p0599a1201" rend="margin-left:1em">若更問老漢。為僧端的。謝三郎未必在漁舟。</p>
<lb n="0599a13"/>
<head>懶庵需禪師</head>
<lb n="0599a14"/>
<p id="pX78p0599a1401">師諱鼎需。嗣大慧。福州林氏子。本習儒業。因入寺見
<lb n="0599a15"/>遺教經。看數版有省。欲出家。母以親迎近難之。師曰。
<lb n="0599a16"/>夭桃紅杏。一時分付春風。翠竹黃花。此去永為伴侶。
<lb n="0599a17"/>辭親祝髮。一錫湖湘。徧參名宿。心無所緣。身無所依。
<lb n="0599a18"/>結菴於羌峯絕頂。</p>
<p id="pX78p0599a1808" type="inline">後見大慧。一日。問曰。內不放出。外
<lb n="0599a19"/>不放人。正恁麼時如何。師擬開口。慧拈竹篦劈脊連
<lb n="0599a20"/>打三下。師大悟。</p>
<p id="pX78p0599a2007" type="inline">慧印以偈曰。</p>
<p id="pX78p0599a2051" type="inline">頂門豎亞摩醯眼。肘後
<lb n="0599a21"/>斜懸奪命符。</p>
<p id="pX78p0599a2106" type="inline">瞎却眼。卸却符。趙州東壁挂葫蘆。</p>
<p id="pX78p0599a2158" type="inline">上堂。
<lb n="0599a22"/>懶翁懶中懶。最懶懶說禪。亦不重自<anchor xml:id="begd1e9760"/>己<anchor xml:id="endd1e9760"/>。亦不重先賢。
<lb n="0599a23"/>又誰管儞地。又誰管儞天。物外逍遙無箇事。日高三
<lb n="0599a24"/>丈猶更眠。</p>
<p id="pX78p0599a2405" type="inline">上堂。句中意。意中句。須彌聳于巨川。句剗
<lb n="0599b01"/>意。意剗句。烈士發乎狂矢。任侍牙如劒樹。口似血盆。
<lb n="0599b02"/>徒逞詞鋒。虗張意氣。所以淨名杜口。早涉繁詞。摩竭
<lb n="0599b03"/>掩關。<anchor xml:id="begd1e9794"/>已<anchor xml:id="endd1e9794"/>揚家醜。自餘瓦棺老漢。巖頭大師。向羌峯頂
<lb n="0599b04"/>上拏風鼓浪。翫弄神變。脚跟下好與三十棒。且道過
<lb n="0599b05"/>在什麼處。良久。云。機關不是韓光作。莫把胸襟當等
<lb n="0599b06"/>閑。</p>
<p id="pX78p0599b0602" type="inline">至節上堂。二十五日<anchor xml:id="begd1e9814"/>已<anchor xml:id="endd1e9814"/>前。群陰消伏。泥龍閉戶。二
<lb n="0599b07"/>十五日<anchor xml:id="begd1e9822"/>已<anchor xml:id="endd1e9822"/>後。一陽來復。鐵樹開花。正當二十五日。塵
<lb n="0599b08"/>中酔客。騎驢騎馬。前街後街。<g ref="CB06171"/>相慶賀。物外閑人。衲
<lb n="0599b09"/>帔蒙頭。圍爐打坐。風蕭蕭。雨蕭蕭。冷湫湫。誰管儞張
<lb n="0599b10"/>先生．季道士．胡達磨。</p>
<p id="pX78p0599b1009" type="inline">木菴參次。師舉外道問佛。不問
<lb n="0599b11"/>有言。不問無言因緣。云。不得向良久處會。隨後喝。</p>
<p id="pX78p0599b1120" type="inline">菴
<lb n="0599b12"/>作禮曰。不因今日事。爭奈目前機。師印之。</p>
<p id="pX78p0599b1217" type="inline">送分菴主
<lb n="0599b13"/>偈曰。</p>
<p id="pX78p0599b1303" type="inline">江頭風急浪花飛。南北相逢不展眉。</p>
<p id="pX78p0599b1356" type="inline">獨有分禪
<lb n="0599b14"/>英俊手。等閑奪得錦標歸。</p>
<lb n="0599b15"/>
<p id="pX78p0599b1501">贊曰。</p>
<lb n="0599b16"/>
<lg>
<l>鐵硯磨穿</l>
<l>心猶奔競</l>
<lb n="0599b17"/>
<l>杜文章久爾隨邪</l>
<l>遺教經驀然打正</l>
<lb n="0599b18"/>
<l>春風一度桃杏花</l>
<l>分付<anchor xml:id="begd1e9883"/>已<anchor xml:id="endd1e9883"/>周</l>
<lb n="0599b19"/>
<l>紅日三竿煙雲枕</l>
<l>撼搖不醒</l>
<lb n="0599b20"/>
<l>內不放出外不放入</l>
<l>喫竹篦於洋嶼菴頭</l>
<lb n="0599b21"/>
<l>身無所依心無所緣</l>
<l>結茅庵於羌峯頂上</l>
<lb n="0599b22"/>
<l>盲人摸地</l>
<l>頂門眼𣤩瞎摩醯</l>
<lb n="0599b23"/>
<l>邪鬼貼身</l>
<l>肘後符難為奪命</l>
<lb n="0599b24"/>
<l>須彌聳川烈士發矢</l>
<l>剗意句浪得其名</l>
<lb n="0599c01"/>
<l>泥龍閉戶鐵樹開花</l>
<l>筭陰陽從來不定</l>
<lb n="0599c02"/>
<l>奪得錦標去</l>
<l>從分禪<g ref="CB01408"/>𦿆拾花針</l>
<lb n="0599c03"/>
<l>喪盡目前機</l>
<l>引木菴良馬窺鞭影</l>
</lg>
<lb n="0599c04"/>
<p id="pX78p0599c0401" rend="margin-left:1em">蒙頭打坐。徧界覔無蹤。全不思胡達磨．李道士．張
<lb n="0599c05"/>先生。無人管領。</p>
<lb n="0599c06"/>
<head>密庵傑禪師</head>
<lb n="0599c07"/>
<p id="pX78p0599c0701">師諱咸傑。嗣應菴。福州鄭氏子。母夢廬山僧入屋而
<lb n="0599c08"/>生。下髮。徧扣諸方。後見應菴。菴室中問。如何是正法
<lb n="0599c09"/>眼。</p>
<p id="pX78p0599c0902" type="inline">曰。破沙盆。菴肯之。</p>
<p id="pX78p0599c0948" type="inline">未幾。辭省親。菴以偈送曰。</p>
<p id="pX78p0599c0997" type="inline">大徹
<lb n="0599c10"/>投機句。當陽廓頂門。</p>
<p id="pX78p0599c1009" type="inline">相從今四載。徵詰洞無痕。</p>
<p id="pX78p0599c1058" type="inline">雖未
<lb n="0599c11"/>付鉢袋。氣宇吞乾坤。</p>
<p id="pX78p0599c1109" type="inline">却把正法眼。喚作破沙盆。</p>
<p id="pX78p0599c1158" type="inline">此行
<lb n="0599c12"/>將省覲。切忌便跺跟。</p>
<p id="pX78p0599c1209" type="inline">吾有末後著。待歸要汝遵。</p>
<p id="pX78p0599c1258" type="inline">上堂。
<lb n="0599c13"/>世尊不說說。拗曲作直。迦葉不聞聞。望空啟告。馬祖
<lb n="0599c14"/>即心即佛。懸羊頭。賣狗肉。趙州勘菴主。貴買賤賣。分
<lb n="0599c15"/>文不直。只如文殊是七佛之師。因甚出女子定不得。
<lb n="0599c16"/>天河月暈魚生子。槲葉風微鹿養茸。</p>
<p id="pX78p0599c1615" type="inline">上堂。舉婆燒菴
<lb n="0599c17"/>話。拈云。者公案叢林中少有拈提者。傑上座裂破面
<lb n="0599c18"/>門。不免納敗缺一上。也要諸方點撿。乃召大眾云。者
<lb n="0599c19"/>婆子洞房深穩。水泄不通。向枯木上糝花。寒<g ref="CB01926"/>中發
<lb n="0599c20"/>𦦨箇僧孤身逈逈。慣入洪波。等閑坐斷潑天潮。到底
<lb n="0599c21"/>身無涓滴水。子細撿點將來。敲枷打鎖即不無。若是
<lb n="0599c22"/>佛法。未夢見在。烏巨恁麼提唱。畢竟意在何處。良久。
<lb n="0599c23"/>云。一把柳<g ref="CB02133"/>収不得。和煙搭在玉闌干。</p>
<p id="pX78p0599c2316" type="inline">師接松源．破
<lb n="0599c24"/>菴。出世烏巨。終于天童。</p>
<lb n="0600a01"/>
<p id="pX78p0600a0101">贊曰。</p>
<lb n="0600a02"/>
<lg>
<l>枳林生錦茘</l>
<l>榕樹出旃檀</l>
<lb n="0600a03"/>
<l>廬山僧夢見</l>
<l>何面目</l>
<lb n="0600a04"/>
<l>蠱毒水沾著</l>
<l>爛心肝</l>
<lb n="0600a05"/>
<l>向上路與千聖共行</l>
<l>入泥犂獄慚愧慚愧</l>
<lb n="0600a06"/>
<l>破沙盆準分文不直</l>
<l>換正法眼大難大難</l>
<lb n="0600a07"/>
<l>拈女出定髣髴楊州</l>
<l>鹿養茸微風生從槲葉</l>
<lb n="0600a08"/>
<l>判婆燒菴依俙越國</l>
<l>柳垂<g ref="CB02133"/>和煙搭在欄干</l>
<lb n="0600a09"/>
<l>喝松源兩耳聾</l>
<l>錦包特石</l>
<lb n="0600a10"/>
<l>殺破庵全心死</l>
<l>鐵褁泥團</l>
<lb n="0600a11"/>
<l>做冷泉百日主人</l>
<l>勝郭汾陽中書之考</l>
<lb n="0600a12"/>
<l>屹鄞江中流砥柱</l>
<l>回覺隰州既倒之瀾</l>
</lg>
<lb n="0600a13"/>
<p id="pX78p0600a1301" rend="margin-left:1em">大徹投機廓頂門。初無奇特。信知道。江南兩浙秋
<lb n="0600a14"/>熱春寒。</p>
<lb n="0600a15"/>
<p id="pX78p0600a1501" rend="margin-left:4em">臨濟至此十四世共二十六人。</p>
<lb n="0600a16"/>
<lb n="0600a17"/>五家正宗贊卷第二<lb n="0600a18"/>
<lb n="0600a19"/>
<lb n="0600a20"/>五家正宗贊卷第三<lb n="0600a21"/>
<lb n="0600a22"/>
<head>曹洞宗</head>
<lb n="0600a23"/>
<head>洞山悟本禪師</head>
<lb n="0600a24"/>
<p id="pX78p0600a2401">師諱良价。嗣雲巖。越州諸暨人。姓俞氏。初謁忠國師。
<lb n="0600b01"/>問無情說法。不契。後到溈山。山問。聞闍梨曾問國師
<lb n="0600b02"/>無情說法。是否。</p>
<p id="pX78p0600b0207" type="inline">師云。是。</p>
<p id="pX78p0600b0249" type="inline">溈云。試舉看。</p>
<p id="pX78p0600b0293" type="inline">師舉了。溈云。我
<lb n="0600b03"/>者裏也有些子。只是罕遇其人。</p>
<p id="pX78p0600b0313" type="inline">師云。便請。溈以拂子
<lb n="0600b04"/>點一點。</p>
<p id="pX78p0600b0404" type="inline">師云。請和尚為某甲說。</p>
<p id="pX78p0600b0452" type="inline">溈云。父母所生口。終
<lb n="0600b05"/>不為子說。</p>
<p id="pX78p0600b0505" type="inline">師云。此間莫有同年慕道者麼。溈令見雲
<lb n="0600b06"/>巖。</p>
<p id="pX78p0600b0602" type="inline">師辭。直造雲巖。請益前話。巖云。不見彌陀經云。水
<lb n="0600b07"/>鳥樹林悉皆念佛念法。</p>
<p id="pX78p0600b0710" type="inline">師因有省。作偈曰。</p>
<p id="pX78p0600b0756" type="inline">也大奇。也
<lb n="0600b08"/>大奇。無情說法不思議。</p>
<p id="pX78p0600b0810" type="inline">若將耳聽終難會。眼處聞聲
<lb n="0600b09"/>方得知。</p>
<p id="pX78p0600b0904" type="inline">一日。問巖。某甲有餘習未盡。</p>
<p id="pX78p0600b0954" type="inline">岩云。汝曾作甚
<lb n="0600b10"/>麼來。</p>
<p id="pX78p0600b1003" type="inline">曰。聖諦亦不為。</p>
<p id="pX78p0600b1048" type="inline">曰。還得歡喜地也未。</p>
<p id="pX78p0600b1095" type="inline">曰。歡喜即
<lb n="0600b11"/>不無。如糞堆頭拾得一顆明珠。</p>
<p id="pX78p0600b1113" type="inline">師辭岩。問。百年後。忽
<lb n="0600b12"/>有人問。還邈得和尚真。如何<anchor xml:id="begd1e10235"/>秖<anchor xml:id="endd1e10235"/>對。</p>
<p id="pX78p0600b1271" type="inline">巖良久云。只者是。
<lb n="0600b13"/>師沈吟。</p>
<p id="pX78p0600b1304" type="inline">巖云。价闍梨。承當箇事。大須審細。</p>
<p id="pX78p0600b1356" type="inline">師猶涉疑。
<lb n="0600b14"/>後因過水覩影。方得頓悟。作偈云。</p>
<p id="pX78p0600b1414" type="inline">切忌從他覔。迢迢
<lb n="0600b15"/>與我疎。我今獨自往。處處得逢渠。</p>
<p id="pX78p0600b1514" type="inline">渠今正是我。我今
<lb n="0600b16"/>不是渠。</p>
<p id="pX78p0600b1604" type="inline">應須恁麼會。方得契如如。</p>
<p id="pX78p0600b1653" type="inline">示眾云。末法時代。
<lb n="0600b17"/>人多乾慧。若要辨驗真偽。有三種滲漏。一見滲漏。機
<lb n="0600b18"/>不離位。墮在毒海。二情滲漏。智常向背。見處偏枯。三
<lb n="0600b19"/>語滲漏。體妙失宗。機昧終始。</p>
<p id="pX78p0600b1912" type="inline">曹山辭次。師授山先雲
<lb n="0600b20"/>巖所付寶鏡三昧．五位顯訣畢。山再拜而去。</p>
<p id="pX78p0600b2018" type="inline">北院通
<lb n="0600b21"/>參次。師上堂云。坐斷主人翁。不落第二見。</p>
<p id="pX78p0600b2117" type="inline">通出眾云。
<lb n="0600b22"/>須知有一人不合伴。</p>
<p id="pX78p0600b2209" type="inline">師云。猶是第二見。通便掀倒禪
<lb n="0600b23"/>床。</p>
<p id="pX78p0600b2302" type="inline">師云。老兄作麼生。</p>
<p id="pX78p0600b2348" type="inline">通云。待某甲舌頭爛。即向和尚
<lb n="0600b24"/>道。</p>
<p id="pX78p0600b2402" type="inline">後辭師入嶺。師曰。飛猿嶺峻好看。通沉吟。</p>
<p id="pX78p0600b2457" type="inline">師云。通
<lb n="0600c01"/>闍梨。何不入嶺去。通有省。更不入嶺。</p>
<p id="pX78p0600c0115" type="inline">欽山參師。師問。
<lb n="0600c02"/>甚處來。</p>
<p id="pX78p0600c0204" type="inline">曰。大慈來。</p>
<p id="pX78p0600c0247" type="inline">曰。還見大慈麼。</p>
<p id="pX78p0600c0292" type="inline">曰。見。</p>
<p id="pX78p0600c02133" type="inline">曰。色前見。色
<lb n="0600c03"/>後見。</p>
<p id="pX78p0600c0303" type="inline">曰。非前後見。師默置。</p>
<p id="pX78p0600c0350" type="inline">後山對眾省過。舉前話。乃
<lb n="0600c04"/>曰。離師太早。不盡師意。</p>
<p id="pX78p0600c0410" type="inline">師頌曰。</p>
<p id="pX78p0600c0452" type="inline">枯木花開劫外春。倒
<lb n="0600c05"/>騎玉象趁麒麟。</p>
<p id="pX78p0600c0507" type="inline">而今高隱千峯外。月皎風清好日辰
<lb n="0600c06"/>贊曰。</p>
<lb n="0600c07"/>
<lg>
<l>雲巖跳竈兒</l>
<l>不與諸塵對</l>
<lb n="0600c08"/>
<l>輥入蘆花鞭白馬</l>
<l>難覔蹤由</l>
<lb n="0600c09"/>
<l>倒騎玉象趁麒麟</l>
<l>單明向背</l>
<lb n="0600c10"/>
<l>水鳥樹林何曾說法</l>
<l>徒自歎奇</l>
<lb n="0600c11"/>
<l>墻壁瓦礫為汝發機</l>
<l>灼然不會</l>
<lb n="0600c12"/>
<l>糞堆頭拾得明珠顆</l>
<l>習氣未除</l>
<lb n="0600c13"/>
<l>水影邊邈得先師真</l>
<l>失錢遭罪</l>
<lb n="0600c14"/>
<l>金針玉線</l>
<l>暗通錦縫之千重</l>
<lb n="0600c15"/>
<l>石女木人</l>
<l>密付寶鏡之三昧</l>
<lb n="0600c16"/>
<l>何不入嶺去</l>
<l>聽通闍梨不肯道爛了舌休</l>
<lb n="0600c17"/>
<l>還見大慈麼</l>
<l>覺邃欽山早離師似乎心悔</l>
<lb n="0600c18"/>
<l>錮鏴著生鐵</l>
<l>見情滲漏破綻轉多</l>
<lb n="0600c19"/>
<l>安排用盡心</l>
<l>徧正君臣憲章無計</l>
</lg>
<lb n="0600c20"/>
<p id="pX78p0600c2001" rend="margin-left:1em">千里持書不到家。看金鳳宿龍巢。斜月掛夜明簾
<lb n="0600c21"/>外。</p>
<lb n="0600c22"/>
<head>曹山元證禪師</head>
<lb n="0600c23"/>
<p id="pX78p0600c2301">師諱躭章。嗣洞山。泉州黃氏子。初謁洞山。依止數載。
<lb n="0600c24"/>乃辭山。山問。什麼處去。</p>
<p id="pX78p0600c2410" type="inline">曰。不變異處去。</p>
<p id="pX78p0600c2455" type="inline">曰。不變異豈
<lb n="0601a01"/>有去耶。</p>
<p id="pX78p0601a0104" type="inline">曰。去亦不變異。遂辭去。止于曹山。學徒雲集
<lb n="0601a02"/>僧問。佛未出世時如何。</p>
<p id="pX78p0601a0210" type="inline">曰。曹山不如。</p>
<p id="pX78p0601a0254" type="inline">出世後如何。</p>
<p id="pX78p0601a0298" type="inline">曰。
<lb n="0601a03"/>不如曹山。</p>
<p id="pX78p0601a0305" type="inline">僧問。如何是枯木裏龍吟。</p>
<p id="pX78p0601a0354" type="inline">曰。血脉斷。</p>
<p id="pX78p0601a0397" type="inline">如
<lb n="0601a04"/>何是髑髏裏眼睛。</p>
<p id="pX78p0601a0408" type="inline">曰。乾不盡。乃作偈曰。</p>
<p id="pX78p0601a0455" type="inline">枯木龍吟員<lb n="0601a05"/>見道。髑髏無識眼初明。</p>
<p id="pX78p0601a0510" type="inline">喜識盡時消息盡。當人那辨
<lb n="0601a06"/>濁中清。</p>
<p id="pX78p0601a0604" type="inline">僧問。清稅孤貧。乞師拯濟。</p>
<p id="pX78p0601a0653" type="inline">師召。稅闍梨。稅應
<lb n="0601a07"/>諾。</p>
<p id="pX78p0601a0702" type="inline">曰。青原白家三盞酒。喫了猶道未沾唇。</p>
<p id="pX78p0601a0756" type="inline">僧問。抱璞
<lb n="0601a08"/>投師。乞師雕琢。</p>
<p id="pX78p0601a0807" type="inline">曰。不雕琢。</p>
<p id="pX78p0601a0850" type="inline">曰。為什麼不雕琢。</p>
<p id="pX78p0601a0896" type="inline">曰。須知
<lb n="0601a09"/>曹山好手。</p>
<p id="pX78p0601a0905" type="inline">僧問。如何是和尚眷屬。</p>
<p id="pX78p0601a0953" type="inline">曰。白髮連頭戴。頂
<lb n="0601a10"/>上一枝花。</p>
<p id="pX78p0601a1005" type="inline">師有三種墮。一披毛戴角。二不斷聲色。三
<lb n="0601a11"/>不受食。有稠布衲問。披毛戴角是什麼墮。</p>
<p id="pX78p0601a1117" type="inline">是類墮。</p>
<p id="pX78p0601a1159" type="inline">不
<lb n="0601a12"/>斷聲色是什麼墮。</p>
<p id="pX78p0601a1208" type="inline">是墮墮。</p>
<p id="pX78p0601a1250" type="inline">不受食是什麼墮。</p>
<p id="pX78p0601a1296" type="inline">是尊貴
<lb n="0601a13"/>墮。</p>
<lb n="0601a14"/>
<p id="pX78p0601a1401">贊曰。</p>
<lb n="0601a15"/>
<lg>
<l>寶鏡光寒</l>
<l>髑髏眼活</l>
<lb n="0601a16"/>
<l>接武闢門墻</l>
<l>宗網歸掌握</l>
<lb n="0601a17"/>
<l>墮身尊貴</l>
<l>彩鳳㗸來玉樹花</l>
<lb n="0601a18"/>
<l>立法森嚴</l>
<l>金鳥喙破瑠璃殻</l>
<lb n="0601a19"/>
<l>白家酒唇沾未著</l>
<l>幾曾濟清稅孤貧</l>
<lb n="0601a20"/>
<l>荊山璞懷抱相投</l>
<l>不輕與者僧雕琢</l>
<lb n="0601a21"/>
<l>萬機俱掃蕩</l>
<l>佛亦不如</l>
<lb n="0601a22"/>
<l>一位鎮長存</l>
<l>人皆道錯</l>
<lb n="0601a23"/>
<l>示五圓相</l>
<l>潑家生拈出惡情悰</l>
<lb n="0601a24"/>
<l>戴一枝花</l>
<l>惡眷屬粧成誰<g ref="CB15111"/>著</l>
<lb n="0601b01"/>
<l>曹山高矗</l>
<l>摩雲恠石露稜稜</l>
<lb n="0601b02"/>
<l>洞水逆流</l>
<l>衝浪錦鱗活鱍鱍</l>
</lg>
<lb n="0601b03"/>
<p id="pX78p0601b0301" rend="margin-left:1em">不變異處。掉臂獨行。故鳥道通玄。無人湊泊。</p>
<lb n="0601b04"/>
<head>雲居宏覺禪師</head>
<lb n="0601b05"/>
<p id="pX78p0601b0501">師諱道膺。嗣洞山。幽州玉田王氏子。師謁洞山。山問。
<lb n="0601b06"/>甚處來。</p>
<p id="pX78p0601b0604" type="inline">曰。翠微來。</p>
<p id="pX78p0601b0647" type="inline">曰。翠微有何言句示徒。</p>
<p id="pX78p0601b0695" type="inline">曰。翠微供
<lb n="0601b07"/>養羅漢。某甲問。供養羅漢還來否。曰。你每日噇箇什
<lb n="0601b08"/>麼。</p>
<p id="pX78p0601b0802" type="inline">山曰。實有此語否。</p>
<p id="pX78p0601b0848" type="inline">曰。有。</p>
<p id="pX78p0601b0889" type="inline">曰。不虗參見作家來。</p>
<p id="pX78p0601b08136" type="inline">一日。
<lb n="0601b09"/>山問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0601b0906" type="inline">曰。踏山來。</p>
<p id="pX78p0601b0949" type="inline">曰。那箇山堪住。</p>
<p id="pX78p0601b0994" type="inline">曰。那箇山不
<lb n="0601b10"/>堪住。</p>
<p id="pX78p0601b1003" type="inline">曰。恁麼則國內山盡被闍梨占却。</p>
<p id="pX78p0601b1055" type="inline">曰。不然。</p>
<p id="pX78p0601b1097" type="inline">曰。恁
<lb n="0601b11"/>麼則子得箇入路。</p>
<p id="pX78p0601b1108" type="inline">曰。無路。</p>
<p id="pX78p0601b1150" type="inline">曰。若無路。爭得與老僧相
<lb n="0601b12"/>見。</p>
<p id="pX78p0601b1202" type="inline">曰。若有路。則與和尚隔生也。</p>
<p id="pX78p0601b1252" type="inline">山乃曰。子<anchor xml:id="begd1e10701"/>已<anchor xml:id="endd1e10701"/>後千人
<lb n="0601b13"/>萬人把不住。</p>
<p id="pX78p0601b1306" type="inline">南泉問僧。講什麼經。曰。彌勒下生經。曰。
<lb n="0601b14"/>彌勒幾時下生。曰。見在天宮。當來下生。曰。天上無彌
<lb n="0601b15"/>勒。地下無彌勒。師舉問山。未審誰與安名。</p>
<p id="pX78p0601b1517" type="inline">山被問。禪
<lb n="0601b16"/>床震動。乃曰。膺闍梨。吾在雲巖曾問老人。直得火爐
<lb n="0601b17"/>震動。今被子一問。直得通身汗下。</p>
<p id="pX78p0601b1714" type="inline">師菴于三峰。經旬
<lb n="0601b18"/>不赴堂。山問。子近日何不赴堂。</p>
<p id="pX78p0601b1813" type="inline">曰。每日自有天神送
<lb n="0601b19"/>食。</p>
<p id="pX78p0601b1902" type="inline">曰。將謂汝是箇人。猶作者箇見解。汝晚間來。</p>
<p id="pX78p0601b1958" type="inline">師晚
<lb n="0601b20"/>至。山召。膺闍梨。師應諾。</p>
<p id="pX78p0601b2010" type="inline">曰。不思善。不思惡。是什麼。</p>
<p id="pX78p0601b2059" type="inline">師
<lb n="0601b21"/>回庵宴坐。天神不來矣。後登歐阜。就樹縛屋而居。號
<lb n="0601b22"/>雲居。</p>
<p id="pX78p0601b2203" type="inline">示眾曰。如人將三貫錢買箇獵犬。只解尋得有
<lb n="0601b23"/>蹤跡底。忽遇羚羊掛角。莫道蹤跡。氣息亦無。</p>
<p id="pX78p0601b2318" type="inline">僧便問。
<lb n="0601b24"/>羚羊未掛角時如何。</p>
<p id="pX78p0601b2409" type="inline">六六三十六。</p>
<p id="pX78p0601b2453" type="inline">掛角後如何。</p>
<p id="pX78p0601b2497" type="inline">六六
<lb n="0601c01"/>三十六。僧作禮。</p>
<p id="pX78p0601c0107" type="inline">師云。會麼。</p>
<p id="pX78p0601c0150" type="inline">云。不會。</p>
<p id="pX78p0601c0192" type="inline">云。豈不見道。絕蹤
<lb n="0601c02"/>跡。</p>
<p id="pX78p0601c0202" type="inline">示眾云。得者不輕微。明者不賤用。識者不咨嗟。解
<lb n="0601c03"/>者無厭惡。從天降下則貧窮。從地湧出則富貴。門裏
<lb n="0601c04"/>出身易。身裏出門難。動則埋身千丈。不動則當處生
<lb n="0601c05"/>苗。一言逈脫。獨拔當時。言語不要多。多則無用處。</p>
<p id="pX78p0601c0520" type="inline">示
<lb n="0601c06"/>眾有云。體得底人。心若臘月扇。口邊直得醭出。不是
<lb n="0601c07"/>強為。任運如此。又云。不見古人道。學處不玄。盡是流
<lb n="0601c08"/>俗。閨閤中物捨不得。俱為滲漏。併盡一切事。始得無
<lb n="0601c09"/>過。如人頭頭上明。物物上通。只喚作了事人。終不喚
<lb n="0601c10"/>作尊貴。將知尊貴一路自別。不見道。從門入者非寶。
<lb n="0601c11"/>捧上不成龍。知麼。</p>
<p id="pX78p0601c1108" type="inline">僧問。有人衣錦入來。見師後。為甚
<lb n="0601c12"/>寸絲不掛。</p>
<p id="pX78p0601c1205" type="inline">曰。直待琉璃殿上行。撲倒也須粉碎。</p>
<p id="pX78p0601c1258" type="inline">師令
<lb n="0601c13"/>侍者送袴與一庵主。主曰。自有娘生袴。不受。</p>
<p id="pX78p0601c1318" type="inline">再令送
<lb n="0601c14"/>去。問。娘未生時著箇甚麼。主無語。</p>
<p id="pX78p0601c1414" type="inline">後遷化。燒得舍利。
<lb n="0601c15"/>持以似師。師曰。直饒出得八斛四斗。不如當初下取
<lb n="0601c16"/>一轉語好。</p>
<p id="pX78p0601c1605" type="inline">僧問。山河大地從何而有。</p>
<p id="pX78p0601c1654" type="inline">曰。從妄想而有
<lb n="0601c17"/>曰。與某甲想出一鋌金。得麼。師休去。</p>
<p id="pX78p0601c1715" type="inline">佛日空參次。問。
<lb n="0601c18"/>二龍爭珠。誰是得者。</p>
<p id="pX78p0601c1809" type="inline">曰。卸却業身來與子相見。</p>
<p id="pX78p0601c1858" type="inline">曰。<anchor xml:id="begd1e10837"/>已<anchor xml:id="endd1e10837"/>
<lb n="0601c19"/>卸業身。</p>
<p id="pX78p0601c1904" type="inline">曰。珠在甚處。空無語。遂投誠入室。</p>
<p id="pX78p0601c1956" type="inline">師示寂。主
<lb n="0601c20"/>首白師。誰可繼席。</p>
<p id="pX78p0601c2008" type="inline">曰。堂中簡。</p>
<p id="pX78p0601c2051" type="inline">時簡密受師印。人無知
<lb n="0601c21"/>者。以臘高為第一座。眾不曉師意。謂令揀擇。欲命第
<lb n="0601c22"/>二座住持。且備禮先請簡。簡不讓。即自持道具入方
<lb n="0601c23"/>丈。眾不愜。簡察其情。乃弃去。其夜。安樂樹神號泣。及
<lb n="0601c24"/>旦。眾奔至麥莊悔過。哀請歸。眾聞空中連聲唱曰。和
<lb n="0602a01"/>尚來也。</p>
<lb n="0602a02"/>
<p id="pX78p0602a0201">贊曰。</p>
<lb n="0602a03"/>
<lg>
<l>參見作家來</l>
<l>出語人驚恐</l>
<lb n="0602a04"/>
<l>幽州江口不是生緣</l>
<lb n="0602a05"/>
<l>天上雲居從渠賣弄</l>
<lb n="0602a06"/>
<l>蹈山有闍梨入路</l>
<l>幾曾與和尚隔生</l>
<lb n="0602a07"/>
<l>是誰與彌勒安名</l>
<l>不到得禪床震動</l>
<lb n="0602a08"/>
<l>羚羊絕氣息</l>
<l>軒知獵犬難尋</l>
<lb n="0602a09"/>
<l>庵主沒機關</l>
<l>爭得天神送供</l>
<lb n="0602a10"/>
<l>寸絲不掛</l>
<l>琉璃殿上輕著脚撲倒人</l>
<lb n="0602a11"/>
<l>千丈埋身</l>
<l>貧富門頭大開眼說出夢</l>
<lb n="0602a12"/>
<l>娘生袴休拈出</l>
<l>下得一轉語方可持論</l>
<lb n="0602a13"/>
<l>妄想心難掃除</l>
<l>想出一鋌金堪作何用</l>
<lb n="0602a14"/>
<l>口邊生醭</l>
<l>臘月扇子正好撣搖</l>
<lb n="0602a15"/>
<l>學處不玄</l>
<l>閨閤中物徒勞寶重</l>
<lb n="0602a16"/>
<l>卸業身與佛日相見</l>
<l>龍奮迅奪明珠</l>
<lb n="0602a17"/>
<l>囑破院令首座住持</l>
<l>鬼號咷爭漆桶</l>
</lg>
<lb n="0602a18"/>
<p id="pX78p0602a1801" rend="margin-left:1em">從門入者。捧上不成龍。點撿將來。也是方木逗圓孔。</p>
<lb n="0602a19"/>
<head>同安丕禪師</head>
<lb n="0602a20"/>
<p id="pX78p0602a2001">師嗣雲居。諱道丕。洪州人。師看經次。見僧來參。遂以
<lb n="0602a21"/>袖蓋頭。僧作弔慰勢。師放下袖。提起經云。會麼。僧以
<lb n="0602a22"/>袖蓋頭。</p>
<p id="pX78p0602a2204" type="inline">師云。蒼天。蒼天。</p>
<p id="pX78p0602a2249" type="inline">僧問。如何是點額魚。</p>
<p id="pX78p0602a2296" type="inline">曰。不透
<lb n="0602a23"/>波瀾。</p>
<p id="pX78p0602a2303" type="inline">曰。慚耻時如何。</p>
<p id="pX78p0602a2348" type="inline">曰。終不仰面。</p>
<p id="pX78p0602a2392" type="inline">曰。恁麼則不變其
<lb n="0602a24"/>身也。</p>
<p id="pX78p0602a2403" type="inline">曰。是也。青雲事作麼生。</p>
<p id="pX78p0602a2451" type="inline">僧問。如何是和尚家風
<lb n="0602b01"/>曰。金雞抱子歸霄漢。玉兔懷胎入紫微。</p>
<p id="pX78p0602b0116" type="inline">曰。忽遇客來。
<lb n="0602b02"/>將何祗待。</p>
<p id="pX78p0602b0205" type="inline">曰。金果早朝猿摘去。玉花晚後鳳㗸來。</p>
<p id="pX78p0602b0259" type="inline">僧
<lb n="0602b03"/>參次。師問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0602b0308" type="inline">曰。湖南。</p>
<p id="pX78p0602b0350" type="inline">曰。還知同安者裏風雲體
<lb n="0602b04"/>道。花檻璇璣麼。</p>
<p id="pX78p0602b0407" type="inline">曰。知。</p>
<p id="pX78p0602b0448" type="inline">曰。非公境界。僧便喝。</p>
<p id="pX78p0602b0495" type="inline">師曰。短販
<lb n="0602b05"/>樵人。徒誇書劒。</p>
<p id="pX78p0602b0507" type="inline">僧擬進語。師曰。劒甲未施。賊身<anchor xml:id="begd1e11048"/>已<anchor xml:id="endd1e11048"/>敗
<lb n="0602b06"/>僧問。纔有言詮。盡落今時。不落言詮。請師直說。</p>
<p id="pX78p0602b0619" type="inline">曰。木
<lb n="0602b07"/>人解語非干舌。石女拋梭豈亂絲。</p>
<p id="pX78p0602b0714" type="inline">僧問。依經解義。三
<lb n="0602b08"/>世佛冤。離經一字。即同魔說。此理如何。</p>
<p id="pX78p0602b0816" type="inline">曰。孤峯逈秀。
<lb n="0602b09"/>不掛煙蘿。片月行空。白雲自在。</p>
<p id="pX78p0602b0913" type="inline">僧問。佛未出世時如
<lb n="0602b10"/>何。</p>
<p id="pX78p0602b1002" type="inline">曰。藕絲繁大象。</p>
<p id="pX78p0602b1074" type="inline">曰。出世後如何。</p>
<p id="pX78p0602b10119" type="inline">曰。鐵鎻鎻石牛。</p>
<p id="pX78p0602b10165" type="inline">僧
<lb n="0602b11"/>問。如何是異類中人。</p>
<p id="pX78p0602b1109" type="inline">曰。露地藏白牛。長空吞日月。</p>
<lb n="0602b12"/>
<p id="pX78p0602b1201">贊曰。</p>
<lb n="0602b13"/>
<lg>
<l>奔軼絕塵</l>
<l>了無羈絆</l>
<lb n="0602b14"/>
<l>徧正位中來</l>
<l>聖凡情<anchor xml:id="begd1e11113"/>已<anchor xml:id="endd1e11113"/>泮</l>
<lb n="0602b15"/>
<l>青雲有何事</l>
<l>點額魚<anchor xml:id="begd1e11125"/>已<anchor xml:id="endd1e11125"/>透波瀾</l>
<lb n="0602b16"/>
<l>家風不要論</l>
<l>金雞子豈歸霄漢</l>
<lb n="0602b17"/>
<l>非公境界親遭喝</l>
<l>樵人短販書劍徒誇</l>
<lb n="0602b18"/>
<l>不落言詮直說來</l>
<l>石女拋梭機絲棼亂</l>
<lb n="0602b19"/>
<l>彩鳳㗸花霜猿摘果</l>
<l>待賓客未見真情</l>
<lb n="0602b20"/>
<l>孤峯逈秀片月行空</l>
<l>辨佛魔元無正眼</l>
<lb n="0602b21"/>
<l>瞞盰答佛未出世</l>
<l>截流象繫藕絲頭</l>
<lb n="0602b22"/>
<l>依俙說異類中人</l>
<l>露地牛藏芳草岸</l>
<lb n="0602b23"/>
<l>鴛鴦繡罷金針冷</l>
<l>綿密誰知</l>
<lb n="0602b24"/>
<l>鸞鳳巢空玉帳寒</l>
<l>森嚴難犯</l>
</lg>
<lb n="0602c01"/>
<p id="pX78p0602c0101" rend="margin-left:1em">捋人要是弔慰僧。衣袖蓋頭。蒼天。蒼天。賊過後張
<lb n="0602c02"/>弓<anchor xml:id="begd1e11201"/>已<anchor xml:id="endd1e11201"/>晚。</p>
<lb n="0602c03"/>
<head>同安志禪師</head>
<lb n="0602c04"/>
<p id="pX78p0602c0401">師諱觀志。嗣同安丕。洪州人。丕將示寂。上堂云。多子
<lb n="0602c05"/>塔前宗子秀。五老峯前事若何。如是三問。未有對者
<lb n="0602c06"/>末後。師出曰。夜明簾外排班立。萬里歌謠道太平。</p>
<p id="pX78p0602c0620" type="inline">丕
<lb n="0602c07"/>曰。須是者瞎漢始得。遂示寂。</p>
<p id="pX78p0602c0712" type="inline">僧問。二機不到。如何提
<lb n="0602c08"/>唱。</p>
<p id="pX78p0602c0802" type="inline">師曰。徧處不逢。玄中不失。</p>
<p id="pX78p0602c0851" type="inline">僧問。凡有言句。盡落今
<lb n="0602c09"/>時。學人上來。請師直指。</p>
<p id="pX78p0602c0910" type="inline">師曰。目前不現。句後不迷。</p>
<p id="pX78p0602c0959" type="inline">曰。
<lb n="0602c10"/>向上事如何。</p>
<p id="pX78p0602c1006" type="inline">曰。逈然不換。標準即乖。</p>
<lb n="0602c11"/>
<p id="pX78p0602c1101">贊曰。</p>
<lb n="0602c12"/>
<lg>
<l>
<g ref="CB15112"/>夢寒松</l>
<l>鶯啼幽谷</l>
<lb n="0602c13"/>
<l>不墮正徧</l>
<l>寧分背觸</l>
<lb n="0602c14"/>
<l>多子塔前宗子秀</l>
<l>咲先師露金槨雙趺</l>
<lb n="0602c15"/>
<l>夜明簾外立班齊</l>
<l>遝瞎驢竪頂門三目</l>
<lb n="0602c16"/>
<l>徧處不逢玄中不失</l>
<l>二機不到處轉見紛拏</l>
<lb n="0602c17"/>
<l>目前不現句後不迷</l>
<l>直指本來心翻成迂曲</l>
<lb n="0602c18"/>
<l>寶殿無人孤月冷</l>
<l>聽清彈南風阜物之琴</l>
<lb n="0602c19"/>
<l>宸苔封路彩雲深</l>
<l>看妙琢垂棘無瑕之玉</l>
<lb n="0602c20"/>
<l>出梁山破家種</l>
<l>蒼龍子彩鳳雛豈當的傳</l>
<lb n="0602c21"/>
<l>繼曹洞五位宗</l>
<l>青山父白雲兒是何昭穆</l>
</lg>
<lb n="0602c22"/>
<p id="pX78p0602c2201" rend="margin-left:1em">逈然不換。標準即乖。向上事。海底摸金針。然妙挾
<lb n="0602c23"/>正中拈出來。花簇簇錦簇簇。</p>
<lb n="0602c24"/>
<head>梁山觀禪師</head>
<lb n="0603a01"/>
<p id="pX78p0603a0101">師諱緣觀。嗣同安志。朗州人。僧問。如何是和尚家風
<lb n="0603a02"/>曰。益陽水急魚行澁。白鹿松高鳥洎難。</p>
<p id="pX78p0603a0216" type="inline">問。師唱誰家
<lb n="0603a03"/>曲。宗風嗣阿誰。</p>
<p id="pX78p0603a0307" type="inline">曰。龍生龍子。鳳生鳳兒。</p>
<p id="pX78p0603a0355" type="inline">問。如何是西
<lb n="0603a04"/>來意。</p>
<p id="pX78p0603a0403" type="inline">曰。葱嶺不傳唐土信。胡人謾說太平歌。</p>
<p id="pX78p0603a0457" type="inline">問。如何
<lb n="0603a05"/>是學人自<anchor xml:id="begd1e11366"/>己<anchor xml:id="endd1e11366"/>。</p>
<p id="pX78p0603a0563" type="inline">曰。寰中天子。塞外將軍。</p>
<p id="pX78p0603a05111" type="inline">曰。便恁麼去時
<lb n="0603a06"/>如何。</p>
<p id="pX78p0603a0603" type="inline">曰。朗月懸空。室中暗坐。</p>
<p id="pX78p0603a0651" type="inline">問。如何是衲衣下事。</p>
<p id="pX78p0603a0698" type="inline">曰。
<lb n="0603a07"/>密。</p>
<p id="pX78p0603a0702" type="inline">問。如何是正法眼。</p>
<p id="pX78p0603a0748" type="inline">曰。南華裏。</p>
<p id="pX78p0603a0791" type="inline">曰。為什麼在南華裏
<lb n="0603a08"/>曰。為汝問正法眼。</p>
<p id="pX78p0603a0808" type="inline">上堂。垂鈎四海。只釣獰龍。格外玄
<lb n="0603a09"/>機。為尋知<anchor xml:id="begd1e11400"/>己<anchor xml:id="endd1e11400"/>。</p>
<p id="pX78p0603a0963" type="inline">座下有一園頭。人謂曰。何不出來問一
<lb n="0603a10"/>兩轉語。</p>
<p id="pX78p0603a1004" type="inline">曰。我若出問。須教者老和尚下禪床立。人恠
<lb n="0603a11"/>之。</p>
<p id="pX78p0603a1102" type="inline">一日。出問。家賊難防時如何。</p>
<p id="pX78p0603a1152" type="inline">曰。識得不為冤。</p>
<p id="pX78p0603a1197" type="inline">曰。識
<lb n="0603a12"/>得後如何。</p>
<p id="pX78p0603a1205" type="inline">曰。貶向無生國裏。</p>
<p id="pX78p0603a1251" type="inline">曰。莫便是他安身立命
<lb n="0603a13"/>處也無。</p>
<p id="pX78p0603a1304" type="inline">曰。死水不藏龍。</p>
<p id="pX78p0603a1349" type="inline">曰。如何是活水裏龍。</p>
<p id="pX78p0603a1396" type="inline">曰。興波
<lb n="0603a14"/>不作浪。</p>
<p id="pX78p0603a1404" type="inline">曰。忽遇傾湫倒嶽來時如何。</p>
<p id="pX78p0603a1454" type="inline">師下禪床把住
<lb n="0603a15"/>曰。闍梨。莫教濕却老僧袈裟角。眾遂服之。</p>
<p id="pX78p0603a1517" type="inline">大陽玄參
<lb n="0603a16"/>次。問。如何是無相道場。</p>
<p id="pX78p0603a1610" type="inline">師指觀音云。者箇是吳道子
<lb n="0603a17"/>𦘕。</p>
<p id="pX78p0603a1702" type="inline">玄擬進語。師急索曰。者箇是有相。如何是無相底。
<lb n="0603a18"/>玄乃悟旨於言下。拜起而侍。</p>
<p id="pX78p0603a1812" type="inline">師曰。何不道取一句。</p>
<p id="pX78p0603a1859" type="inline">曰。
<lb n="0603a19"/>道即不辭。恐上紙筆。</p>
<p id="pX78p0603a1909" type="inline">師笑曰。此語上<g ref="CB15156"/>去在。</p>
<p id="pX78p0603a1957" type="inline">玄呈偈
<lb n="0603a20"/>曰。</p>
<p id="pX78p0603a2002" type="inline">我昔初機學道迷。萬水千山覔見知。</p>
<p id="pX78p0603a2055" type="inline">明今辨古終
<lb n="0603a21"/>難會。直說無心轉更疑。</p>
<p id="pX78p0603a2110" type="inline">蒙師點出秦時鏡。照見父母
<lb n="0603a22"/>未生時。</p>
<p id="pX78p0603a2204" type="inline">如今覺了何所得。夜放鳥雞帶雪飛。</p>
<p id="pX78p0603a2257" type="inline">師稱洞
<lb n="0603a23"/>上之宗可倚。有偈曰。</p>
<p id="pX78p0603a2309" type="inline">梁山一曲歌。格外人難和。</p>
<p id="pX78p0603a2358" type="inline">十載
<lb n="0603a24"/>訪知音。未甞逢一箇。</p>
<lb n="0603b01"/>
<p id="pX78p0603b0101">贊曰。</p>
<lb n="0603b02"/>
<lg>
<l>益陽水急</l>
<l>白鹿松高</l>
<lb n="0603b03"/>
<l>
<g ref="CB15112"/>睡清飛月魄</l>
<l>魚行細擲金梭</l>
<lb n="0603b04"/>
<l>死水不藏龍</l>
<l>貶家賊向無生國</l>
<lb n="0603b05"/>
<l>鄭音空亂雅</l>
<l>引胡人唱太平歌</l>
<lb n="0603b06"/>
<l>衲衣事在密用中</l>
<l>拈來多破綻</l>
<lb n="0603b07"/>
<l>正法眼指南華裏</l>
<l>用出幾誵訛</l>
<lb n="0603b08"/>
<l>寰中天子塞外將軍</l>
<l>與學人塗糊自<anchor xml:id="begd1e11556"/>己<anchor xml:id="endd1e11556"/>
</l>
<lb n="0603b09"/>
<l>格外玄機鈎頭絲線</l>
<l>釣獰龍活葬洪波</l>
<lb n="0603b10"/>
<l>一語許大陽上<g ref="CB15156"/>
</l>
<l>令人惡心不少</l>
<lb n="0603b11"/>
<l>十載在梁山唱曲</l>
<l>臨風掩耳應多</l>
<lb n="0603b12"/>
<l>妙盡功亡</l>
<l>揮玉斧夜修月轂</l>
<lb n="0603b13"/>
<l>環虗機泯</l>
<l>駕仙槎曉渡星河</l>
</lg>
<lb n="0603b14"/>
<p id="pX78p0603b1401" rend="margin-left:1em">更問亡僧遷化。紅爐焰上無絲線。竪拽橫拖。</p>
<lb n="0603b15"/>
<head>大陽玄禪師</head>
<lb n="0603b16"/>
<p id="pX78p0603b1601">師諱警玄。嗣梁山。江夏張氏子。仲父為沙門。號智通。
<lb n="0603b17"/>住持金陵崇孝。往依為師。聽圓覺了義。弃去。謁梁山。
<lb n="0603b18"/>悟旨。</p>
<p id="pX78p0603b1803" type="inline">上堂云。嵯峨萬仞。鳥道難通。劒刃輕氷。憑誰踐
<lb n="0603b19"/>履。宗乘妙句。語路難陳。不二法門。淨名杜口。所以達
<lb n="0603b20"/>磨九年面壁。始遇知音。大陽今日也無端。珍重。</p>
<p id="pX78p0603b2019" type="inline">僧問。
<lb n="0603b21"/>如何是和尚家風。</p>
<p id="pX78p0603b2108" type="inline">曰。滿瓶傾不出。大地沒飢人。</p>
<p id="pX78p0603b2158" type="inline">上堂
<lb n="0603b22"/>云。撒手那邊千聖外。祖堂少室長根芽。鷺倚雪巢猶
<lb n="0603b23"/>自可。更看白鳥入蘆花。</p>
<p id="pX78p0603b2310" type="inline">上堂。諸禪德。須明平常無生
<lb n="0603b24"/>句．妙玄無私句．體明無盡句。第一句通一路。第二句
<lb n="0603c01"/>無賓主。第三句兼帶去。一句道得。師子嚬呻。二句道
<lb n="0603c02"/>得。師子返擲。三句道得。師子踞地。縱也周徧十方。擒
<lb n="0603c03"/>也一時坐斷。正恁麼時。作麼生通箇消息大眾證明。
<lb n="0603c04"/>若通不得。來朝更献楚王看。</p>
<p id="pX78p0603c0412" type="inline">時有僧出問。如何是平
<lb n="0603c05"/>常無生句。</p>
<p id="pX78p0603c0505" type="inline">曰。白雲覆青山。青山頂不露。</p>
<p id="pX78p0603c0555" type="inline">如何是妙玄
<lb n="0603c06"/>無私句。</p>
<p id="pX78p0603c0604" type="inline">曰。寶殿無人不侍立。不種梧桐免鳳來。</p>
<p id="pX78p0603c0658" type="inline">如何
<lb n="0603c07"/>是體明無盡句。</p>
<p id="pX78p0603c0707" type="inline">曰。手指空時天地轉。回頭石馬出紗
<lb n="0603c08"/>籠。</p>
<p id="pX78p0603c0802" type="inline">如何是師子嚬呻。</p>
<p id="pX78p0603c0848" type="inline">曰。終無回顧意。爭肯落平常。</p>
<p id="pX78p0603c0898" type="inline">如
<lb n="0603c09"/>何是師子返擲。</p>
<p id="pX78p0603c0907" type="inline">曰。周旋往返全歸父。繁興大用體無
<lb n="0603c10"/>虧。</p>
<p id="pX78p0603c1002" type="inline">如何是師子踞地。</p>
<p id="pX78p0603c1048" type="inline">曰。逈絕去來機。古今無變異。</p>
<p id="pX78p0603c1098" type="inline">上
<lb n="0603c11"/>堂。夜半鳥雞抱鵠卵。天明起來生老鸛。鸛毛鷹觜鷺
<lb n="0603c12"/>鷀身。却與鳥鴉為侶伴。高入煙雲。低飛柳岸。向晚歸
<lb n="0603c13"/>來子細看。依俙恰似雲中鴈。</p>
<p id="pX78p0603c1312" type="inline">僧問。如何是透法身句
<lb n="0603c14"/>曰。大洋海底紅塵起。須彌頂上水橫流。</p>
<p id="pX78p0603c1416" type="inline">師年八十。嘆
<lb n="0603c15"/>無繼其法者。作偈并皮履．布裰寄遠錄公。使求法器
<lb n="0603c16"/>傳續之。曰。</p>
<p id="pX78p0603c1605" type="inline">楊廣山前草。憑君待價。</p>
<p id="pX78p0603c1653" type="inline">焞異苗蕃茂處。深
<lb n="0603c17"/>密固靈根。</p>
<p id="pX78p0603c1705" type="inline">其尾云。得法者。潛眾十年。方可闡揚。遠拜
<lb n="0603c18"/>而受。</p>
<p id="pX78p0603c1803" type="inline">師甞釋曹山三種語。須明得轉位始得。</p>
<p id="pX78p0603c1857" type="inline">一曰作
<lb n="0603c19"/>水牯牛是隨類墮。</p>
<p id="pX78p0603c1908" type="inline">是沙門轉身語。是異類中事。若不
<lb n="0603c20"/>曉此意。即有所滯。直是要伊一念無私。即有出身之
<lb n="0603c21"/>路。</p>
<p id="pX78p0603c2102" type="inline">二曰不受食是尊貴墮。</p>
<p id="pX78p0603c2150" type="inline">須知那邊了却。來者邊行
<lb n="0603c22"/>履。若不虗此位。即坐在尊貴。</p>
<p id="pX78p0603c2239" type="inline">三曰不斷聲色是隨處
<lb n="0603c23"/>墮。</p>
<p id="pX78p0603c2302" type="inline">以不明聲色故。隨處墮。須向聲色裏有出身之路
<lb n="0603c24"/>作麼生是聲色外一句。</p>
<p id="pX78p0603c2410" type="inline">曰。聲不自聲。色不自色。故云
<lb n="0604a01"/>不斷指掌。當指何掌也。</p>
<p id="pX78p0604a0110" type="inline">浮山贊師真曰。黑狗爛銀蹄。
<lb n="0604a02"/>白象崑崙騎。於斯二無碍。木馬火中嘶。</p>
<lb n="0604a03"/>
<p id="pX78p0604a0301">贊曰。</p>
<lb n="0604a04"/>
<lg>
<l>惡毒種</l>
<l>寧馨兒</l>
<lb n="0604a05"/>
<l>漢陽渡頭奪胎而出</l>
<lb n="0604a06"/>
<l>智通寺裏穎脫無羈</l>
<lb n="0604a07"/>
<l>掀翻圓覺場</l>
<l>跳入言詮不及處</l>
<lb n="0604a08"/>
<l>打破秦時鏡</l>
<l>照見父母未生時</l>
<lb n="0604a09"/>
<l>語路信難陳</l>
<l>宗乘句和<g ref="CB01926"/>合土</l>
<lb n="0604a10"/>
<l>滿瓶傾不出</l>
<l>大地人忍餓吞飢</l>
<lb n="0604a11"/>
<l>千聖外撒手經行</l>
<l>入蘆花笑騎白馬去</l>
<lb n="0604a12"/>
<l>寶殿中無人侍立</l>
<l>種梧桐寧免鳳凰栖</l>
<lb n="0604a13"/>
<l>消息既通</l>
<l>惜師子爪牙未具</l>
<lb n="0604a14"/>
<l>機緣不契</l>
<l>致青山父子相違</l>
<lb n="0604a15"/>
<l>須彌頂上水橫流</l>
<l>透法身疑團未破</l>
<lb n="0604a16"/>
<l>楊廣山頭苗茂盛</l>
<l>供死欵老淚交垂</l>
<lb n="0604a17"/>
<l>苦老梁山抑逼太多</l>
<l>烏雞生鵠卵</l>
<lb n="0604a18"/>
<l>被遠錄公塗糊不少</l>
<l>黑狗爛銀蹄</l>
</lg>
<lb n="0604a19"/>
<p id="pX78p0604a1901" rend="margin-left:1em">聲色堆頭。強說有出身之路。非央庠座主。誰受你
<lb n="0604a20"/>破皮履．潑禪衣。</p>
<lb n="0604a21"/>
<head>投子青禪師</head>
<lb n="0604a22"/>
<p id="pX78p0604a2201">師諱義青。嗣大陽。青社李氏子。初習百法論。嘆曰。三
<lb n="0604a23"/>祇途遠。自困何益。入洛聽華嚴。義若貫珠。講至諸林
<lb n="0604a24"/>菩薩偈即心自性。猛省曰。法離文字。寧可講乎。棄去。
<lb n="0604b01"/>謁浮山於會聖巖。山夢得俊鷹畜之。既覺而師至。山
<lb n="0604b02"/>以為吉徵。留三年。</p>
<p id="pX78p0604b0208" type="inline">山問曰。外道問佛。不問有言。不問
<lb n="0604b03"/>無言。世尊默然。如何。師擬進語。山掩其口。於是師悟。
<lb n="0604b04"/>拜起。</p>
<p id="pX78p0604b0403" type="inline">山曰。汝妙悟玄機耶。</p>
<p id="pX78p0604b0450" type="inline">曰。設有妙悟。也須吐却。</p>
<p id="pX78p0604b0498" type="inline">時
<lb n="0604b05"/>資侍者在旁。曰。青華嚴今日如病得汗。</p>
<p id="pX78p0604b0516" type="inline">師回顧曰。合
<lb n="0604b06"/>取狗口。汝更忉忉。我即便嘔。</p>
<p id="pX78p0604b0612" type="inline">山以大陽皮履．布裰付
<lb n="0604b07"/>師。代吾續洞上宗。</p>
<p id="pX78p0604b0708" type="inline">上堂。宗乘若舉。凡聖絕蹤。樓閣門
<lb n="0604b08"/>開。別尸相見。設使捲簾悟去。豈免旁觀。春遇桃花。重
<lb n="0604b09"/>增病眼。所以古人道。向上一路。千聖不傳。諸仁者。既
<lb n="0604b10"/>是不傳。為甚鐵牛走過新羅國。喝曰。達者須知暗裏
<lb n="0604b11"/>驚。</p>
<p id="pX78p0604b1102" type="inline">僧問。師唱誰家曲。宗風嗣阿誰。</p>
<p id="pX78p0604b1153" type="inline">曰。威音前一箭。射
<lb n="0604b12"/>過兩重山。</p>
<p id="pX78p0604b1205" type="inline">上堂。默沈陰界。語墮深坑。擬著則天地懸
<lb n="0604b13"/>殊。棄之則千生萬劫。洪波浩渺。白浪滔天。鎮海明珠。
<lb n="0604b14"/>在誰収掌。良久。卓主丈云。百雜碎。</p>
<p id="pX78p0604b1414" type="inline">示眾云。若論此事。
<lb n="0604b15"/>如鸞鳳冲霄。不留其跡。羚羊掛角。那覔其蹤。金龍不
<lb n="0604b16"/>守於寒潭。兔豈栖於蟾影。其或主賓若立。須威音世
<lb n="0604b17"/>外搖頭。問答言陳。乃玄妙路旁為唱。若能如是。猶在
<lb n="0604b18"/>半途。更乃凝眸。不勞相見。</p>
<p id="pX78p0604b1811" type="inline">師敘五位君臣曰。夫長空
<lb n="0604b19"/>一色。星月何分。大地無偏。榮枯自異。是以法無異法。
<lb n="0604b20"/>何迷悟而可及。心不自心。假言象而提唱。其言也。偏
<lb n="0604b21"/>圓正到。兼帶叶通。其法也。不落是非。豈關萬象。幽旨
<lb n="0604b22"/>既融於水月。宗源派混於金河。不墮虗凝。回途復妙
<lb n="0604b23"/>師舉大陽點出秦時鏡語。頌曰。</p>
<p id="pX78p0604b2313" type="inline">偏中正。夜半天明羞
<lb n="0604b24"/>自影。</p>
<p id="pX78p0604b2403" type="inline">
<g ref="CB15167"/>
<g ref="CB15167"/>霧色辨河分。混然不落秦時鏡。</p>
<lb n="0604c01"/>
<p id="pX78p0604c0101">贊曰。</p>
<lb n="0604c02"/>
<lg>
<l>嶽降英靈</l>
<l>天生碣斗</l>
<lb n="0604c03"/>
<l>習因明未透網羅</l>
<l>究華嚴重增枷杻</l>
<lb n="0604c04"/>
<l>入浮山不祥夢</l>
<l>折翅鷹何用畜為</l>
<lb n="0604c05"/>
<l>追洞下<anchor xml:id="begd1e12027"/>已<anchor xml:id="endd1e12027"/>墜風</l>
<l>蹶蹄狗卒難醫救</l>
<lb n="0604c06"/>
<l>金鳳借龍巢宿</l>
<l>豈知陷會聖重圍</l>
<lb n="0604c07"/>
<l>良馬見鞭影行</l>
<l>初不待世尊良久</l>
<lb n="0604c08"/>
<l>即心自性</l>
<l>佛亦強名</l>
<lb n="0604c09"/>
<l>妙悟玄機</l>
<l>我即便嘔</l>
<lb n="0604c10"/>
<l>鐵牛走過新羅國</l>
<l>向上路千聖不傳</l>
<lb n="0604c11"/>
<l>石女輕彎月子弓</l>
<l>兩重山一箭射透</l>
<lb n="0604c12"/>
<l>摵鎮海珠百雜碎</l>
<l>語默不到處未會轉身</l>
<lb n="0604c13"/>
<l>添秦時鏡一重光</l>
<l>明暗未分前豈容出手</l>
<lb n="0604c14"/>
<l>玉兔豈栖蟾影</l>
<l>甚處得者消息來</l>
<lb n="0604c15"/>
<l>金龍不守寒潭</l>
<l>者漢別尋條路走</l>
</lg>
<lb n="0604c16"/>
<p id="pX78p0604c1601" rend="margin-left:1em">雖分章偏正。不墮虗凝。到轉位回功極則處。何曾
<lb n="0604c17"/>知有。</p>
<lb n="0604c18"/>
<head>芙蓉楷禪師</head>
<lb n="0604c19"/>
<p id="pX78p0604c1901">師嗣投子。諱道楷。沂州𡹐氏子。初參投子。問。佛祖言
<lb n="0604c20"/>句如家常茶飯。離此之外。別有為人言句也無。</p>
<p id="pX78p0604c2019" type="inline">曰。汝
<lb n="0604c21"/>道寰中天子勑。還假禹湯堯舜也無。</p>
<p id="pX78p0604c2115" type="inline">師擬酬之。子以
<lb n="0604c22"/>拂子摵師口曰。汝發意來。早有二十棒也。師即開悟。
<lb n="0604c23"/>再拜便行。</p>
<p id="pX78p0604c2305" type="inline">子曰。且來。闍梨。師不顧。</p>
<p id="pX78p0604c2353" type="inline">曰。汝到不疑之地
<lb n="0604c24"/>耶。師即掩耳。</p>
<p id="pX78p0604c2406" type="inline">一日。侍子遊園。子以拄杖付師曰。理合
<lb n="0605a01"/>與麼。</p>
<p id="pX78p0605a0103" type="inline">曰。與和尚提鞋挈杖不為分外。</p>
<p id="pX78p0605a0154" type="inline">曰。有同行在。</p>
<p id="pX78p0605a0198" type="inline">曰。
<lb n="0605a02"/>那一人不受教。子休去。</p>
<p id="pX78p0605a0210" type="inline">至晚。子謂曰。早來說話未盡
<lb n="0605a03"/>曰。更請舉看。</p>
<p id="pX78p0605a0306" type="inline">曰。卯生日。戌生月。師即點燈來。</p>
<p id="pX78p0605a0357" type="inline">曰。上來
<lb n="0605a04"/>下去。總不徒然。</p>
<p id="pX78p0605a0407" type="inline">曰。在左右。理合如此。</p>
<p id="pX78p0605a0454" type="inline">曰。奴兒婢子。誰
<lb n="0605a05"/>家屋裏無。</p>
<p id="pX78p0605a0505" type="inline">曰。和尚尊年。缺他不可。</p>
<p id="pX78p0605a0553" type="inline">曰。與麼慇懃。</p>
<p id="pX78p0605a0597" type="inline">曰。報
<lb n="0605a06"/>恩有分。</p>
<p id="pX78p0605a0604" type="inline">上堂。晝入祇陀之苑。皓月當天。夜登靈鷲之
<lb n="0605a07"/>山。太陽溢目。烏鴉似雪。孤鴈成群。鐵狗吠而凌霄。泥
<lb n="0605a08"/>牛鬪而入海。正當恁麼時。十方共聚。彼我何分。古佛
<lb n="0605a09"/>場中。祖師門下。大家出一隻手。接待往來知識。諸仁
<lb n="0605a10"/>者。且道成得箇什麼邊事。良久云。賸㘽無影樹。留與
<lb n="0605a11"/>後人看。</p>
<p id="pX78p0605a1104" type="inline">僧間。胡家曲子。不墮五音。韻出青霄。請師吹
<lb n="0605a12"/>唱。</p>
<p id="pX78p0605a1202" type="inline">曰。木鷄啼夜半。鐵鳳呌天明。</p>
<p id="pX78p0605a1252" type="inline">曰。恁麼則一句曲含
<lb n="0605a13"/>千古韻。滿堂雲水盡知音。</p>
<p id="pX78p0605a1311" type="inline">曰。無舌童子能繼和。</p>
<p id="pX78p0605a1358" type="inline">曰。作
<lb n="0605a14"/>家宗師。人天眼目。</p>
<p id="pX78p0605a1408" type="inline">曰。禁取兩片皮去。</p>
<p id="pX78p0605a1454" type="inline">大觀初。京尹李
<lb n="0605a15"/>孝壽奏師道行卓冠叢林。宜有褒顯。上賜紫衣。號定
<lb n="0605a16"/>照禪師。內侍持勑命至。師謝恩竟。乃陳<anchor xml:id="begd1e12225"/>己<anchor xml:id="endd1e12225"/>志。出家時
<lb n="0605a17"/>甞有重誓。不為名利。專誠學道。用資九族。苟違願心。
<lb n="0605a18"/>當弃身命。父母以此聽許出家。今若不守本志。竊<g ref="CB00155"/>
<lb n="0605a19"/>寵光。則佛法下衰矣。於是修表力辭。</p>
<p id="pX78p0605a1915" type="inline">降旨京尹。堅令
<lb n="0605a20"/>受之。師確守不回。以拒命坐罪。奉旨収付有司。有司
<lb n="0605a21"/>知師忠誠。問。有疾乎。</p>
<p id="pX78p0605a2109" type="inline">師曰。平日有疾。今實無。</p>
<p id="pX78p0605a2157" type="inline">曰。言有
<lb n="0605a22"/>疾。於法免罪。</p>
<p id="pX78p0605a2206" type="inline">師曰。<anchor xml:id="begd1e12259"/>已<anchor xml:id="endd1e12259"/>悉厚意。<anchor xml:id="begd1e12265"/>但<anchor xml:id="endd1e12265"/>妄非所安。恬然受刑
<lb n="0605a23"/>而行。從之者如歸市。</p>
<p id="pX78p0605a2309" type="inline">抵淄州。僦屋而居。學者愈親。明
<lb n="0605a24"/>年冬。勑令自便。庵于芙蓉。四眾雲集。大闡洞宗。</p>
<p id="pX78p0605a2419" type="inline">示眾。
<lb n="0605b01"/>山僧行業無取。忝主山門。豈可坐費常住。頓忘先聖
<lb n="0605b02"/>付囑。今者輙傚古人為住持體例。與諸人議定。更不
<lb n="0605b03"/>下山。不赴齋。不發化主。惟將本院莊課一年所得。均
<lb n="0605b04"/>作三百六十分。日取一分。更不隨人添減。可以備飯
<lb n="0605b05"/>則做飯。不足則作粥。又不足則作米湯。新到相見。茶
<lb n="0605b06"/>湯而<anchor xml:id="begd1e12299"/>已<anchor xml:id="endd1e12299"/>。更不煎點。惟置一茶堂。自去取用。務要省緣。
<lb n="0605b07"/>專一辨道。</p>
<p id="pX78p0605b0705" type="inline">師放還後。有司欲為去黥。師曰。先帝遺墨。
<lb n="0605b08"/>豈可去耶。帝謂此老終身倔彊。</p>
<p id="pX78p0605b0813" type="inline">靈源贊師。有曰。嚴天
<lb n="0605b09"/>大雪。始見松筠。媚草夭花。亦成造化。苟竊世榮。實孤
<lb n="0605b10"/>恩者。</p>
<p id="pX78p0605b1003" type="inline">贊曰。</p>
<lb n="0605b11"/>
<lg>
<l>倔強老尊慈</l>
<l>脊梁生鐵鑄</l>
<lb n="0605b12"/>
<l>寰中勑</l>
<l>不假堯舜禹湯</l>
<lb n="0605b13"/>
<l>洞下宗</l>
<l>寧分偏正回互</l>
<lb n="0605b14"/>
<l>真到不疑田地</l>
<l>快將一雙耳掩休</l>
<lb n="0605b15"/>
<l>纔說作家宗師</l>
<l>好禁兩片皮出去</l>
<lb n="0605b16"/>
<l>胡家曲子無音韻</l>
<l>苦休言夜半木雞啼</l>
<lb n="0605b17"/>
<l>祖師門下絕功勳</l>
<l>徒出手賸㘽無影樹</l>
<lb n="0605b18"/>
<l>同行不受教</l>
<l>謾教伊挈杖提鞋</l>
<lb n="0605b19"/>
<l>來去總徒然</l>
<l>誰家無奴兒婢子</l>
<lb n="0605b20"/>
<l>石女拋梭木人開錦</l>
<l>潑箕裘的是家傳</l>
<lb n="0605b21"/>
<l>泥牛入海鐵狗凌霄</l>
<l>爛葛藤偏能路布</l>
<lb n="0605b22"/>
<l>翩翩形影淄川去</l>
<l>松筠操幾傲雪霜</l>
<lb n="0605b23"/>
<l>濟濟威儀漢節回</l>
<l>芙蓉花親承雨露</l>
<lb n="0605b24"/>
<l>粥足飯足</l>
<l>三百六十日合火話家私</l>
<lb n="0605c01"/>
<l>僧耶俗耶</l>
<l>三萬六千場對床論夢事</l>
</lg>
<lb n="0605c02"/>
<p id="pX78p0605c0201" rend="margin-left:1em">垂垂白髮。守先帝遺墨猶新。視媚草夭花成造化
<lb n="0605c03"/>苟竊世榮。汗顏如雨。</p>
<lb n="0605c04"/>
<head>丹霞淳禪師</head>
<lb n="0605c05"/>
<p id="pX78p0605c0501">師嗣芙蓉。諱子淳。劒州賈氏子。師上堂。舉。德山云。我
<lb n="0605c06"/>宗無語句。亦無一法與人。德山恁麼說話。只知入草
<lb n="0605c07"/>求人。不覺通身泥水。子細看來。只具一隻眼。丹霞則
<lb n="0605c08"/>不然。我宗有語句。金刀剪不開。深深玄妙旨。石女夜
<lb n="0605c09"/>懷胎。</p>
<p id="pX78p0605c0903" type="inline">示眾。舉。肇法師云。乾坤之內。宇宙之間。中有一
<lb n="0605c10"/>寶。秘在形山。肇法師恁麼道。只解指蹤話跡。且不能
<lb n="0605c11"/>指示於人。丹霞今日劈開宇宙。打破形山。為諸人拈
<lb n="0605c12"/>出。具眼者辨取。卓一下。還見麼。鷺鷀立雪非同色。明
<lb n="0605c13"/>月蘆花不似他。</p>
<p id="pX78p0605c1307" type="inline">上堂。寶月流輝。澄潭有影。水無蘸月
<lb n="0605c14"/>之意。月無分照之心。水月兩忘。方可稱斷。所以道。昇
<lb n="0605c15"/>天底事直須颺却。十成底事直須去却。擲地金聲不
<lb n="0605c16"/>須回顧。若能如是。始解異類中行。諸人到者裏還相
<lb n="0605c17"/>委悉麼。良久。云。當行不舉人間步。披毛戴角混泥塵
<lb n="0605c18"/>上堂。亭亭日午猶虧半。寂寂三更尚未圓。六戶不曾
<lb n="0605c19"/>知曉意。往來常在月明前。</p>
<p id="pX78p0605c1911" type="inline">僧問。牛頭未見四祖時如
<lb n="0605c20"/>何。</p>
<p id="pX78p0605c2002" type="inline">曰。金菊乍開蜂競採。</p>
<p id="pX78p0605c2049" type="inline">曰。見後如何。</p>
<p id="pX78p0605c2093" type="inline">曰。苗枯花謝了
<lb n="0605c21"/>無依。</p>
<p id="pX78p0605c2103" type="inline">真歇參次。師問。如何是空劫<anchor xml:id="begd1e12492"/>已<anchor xml:id="endd1e12492"/>前自<anchor xml:id="begd1e12498"/>己<anchor xml:id="endd1e12498"/>。</p>
<p id="pX78p0605c21171" type="inline">歇擬對。
<lb n="0605c22"/>師曰。儞閙在。且去。</p>
<p id="pX78p0605c2208" type="inline">一日。登鉢盂峯忽悟。歸侍立。師掌
<lb n="0605c23"/>曰。將謂儞知有。歇忻然拜之。</p>
<p id="pX78p0605c2312" type="inline">翌日。上堂。日照孤峯翠。
<lb n="0605c24"/>月臨溪水寒。祖師玄妙訣。莫向寸心安。便下座。</p>
<p id="pX78p0605c2419" type="inline">歇直
<lb n="0606a01"/>前曰。今日陞座更謾某甲不得也。</p>
<p id="pX78p0606a0114" type="inline">師曰。你試舉我今
<lb n="0606a02"/>日陞座底看。歇良久。</p>
<p id="pX78p0606a0209" type="inline">師曰。將謂你瞥地。歇便出。</p>
<p id="pX78p0606a0258" type="inline">宏智
<lb n="0606a03"/>參次。師問。如何是空劫<anchor xml:id="begd1e12543"/>已<anchor xml:id="endd1e12543"/>前自<anchor xml:id="begd1e12549"/>己<anchor xml:id="endd1e12549"/>。</p>
<p id="pX78p0606a03128" type="inline">智曰。井底蝦蟇吞
<lb n="0606a04"/>却月。三更不借夜明簾。</p>
<p id="pX78p0606a0410" type="inline">師曰。未在。更道。</p>
<p id="pX78p0606a0455" type="inline">智擬議。師打
<lb n="0606a05"/>一拂子云。又道不借。智於言下大悟。</p>
<lb n="0606a06"/>
<p id="pX78p0606a0601">贊曰。</p>
<lb n="0606a07"/>
<lg>
<l>明珠生蚌腹</l>
<l>野<g ref="CB15112"/>在雞群</l>
<lb n="0606a08"/>
<l>燒木佛遺風未泯</l>
<l>賦鵩鳥家譜親聞</l>
<lb n="0606a09"/>
<l>點發心光花蠟燭</l>
<l>鄧州道地</l>
<lb n="0606a10"/>
<l>慘舒殺氣劒門關</l>
<l>棧閣連雲</l>
<lb n="0606a11"/>
<l>玉女懷胎恰半更</l>
<l>玄妙旨難分深淺</l>
<lb n="0606a12"/>
<l>鷺鷀立雪非同色</l>
<l>形山寶不直分文</l>
<lb n="0606a13"/>
<l>水月兩忘</l>
<l>昇天底固當颺下</l>
<lb n="0606a14"/>
<l>塵泥既混</l>
<l>異類中莫惜殷勤</l>
<lb n="0606a15"/>
<l>兔魄未分時</l>
<l>軒知道六戶不知曉意</l>
<lb n="0606a16"/>
<l>牛頭相見後</l>
<l>可憐生百花亂落繽紛</l>
<lb n="0606a17"/>
<l>暗擲金梭織古洞機絲</l>
<l>輕輕鳴杼</l>
<lb n="0606a18"/>
<l>細排玉線開曹山綿縫</l>
<l>簇簇成紋</l>
<lb n="0606a19"/>
<l>威音王<anchor xml:id="begd1e12660"/>已<anchor xml:id="endd1e12660"/>前</l>
<l>收了菩薩毫光歸一掌</l>
<lb n="0606a20"/>
<l>夜明簾不借</l>
<l>擒覺夫子筆陣掃千軍</l>
</lg>
<lb n="0606a21"/>
<p id="pX78p0606a2101" rend="margin-left:1em">等閑道一句。正中妙挾。縱金刀剪破綿密處。依然
<lb n="0606a22"/>不墮功勛。</p>
<lb n="0606a23"/>
<head>真歇了禪師</head>
<lb n="0606a24"/>
<p id="pX78p0606a2401">師諱清了。左緜人。俗姓雍。初見丹霞。俉旨後。謁長蘆
<lb n="0606b01"/>照。照一見器之。命為侍者。踰年分座。未幾。照稱疾退
<lb n="0606b02"/>閑。師命繼席。學者如歸。拈香時。照付衣與師。望拈出。
<lb n="0606b03"/>及見為霞。照令左右扯去衣。師預備布伽梨於袖。遂
<lb n="0606b04"/>搭。</p>
<p id="pX78p0606b0402" type="inline">示眾。撼拄杖云。看看。三千大千世界。一切搖動。雲
<lb n="0606b05"/>門大師即得。雪峯門下即不然。卓拄杖云。三千大千
<lb n="0606b06"/>世界向什麼處去。還會麼。不得重梅雨。秧苗爭得青
<lb n="0606b07"/>上堂。上絕峯頂。過獨木橋。驀直恁麼行。猶是時人脚
<lb n="0606b08"/>高脚低處。若見得徹。不出戶。身徧十方。未入門。常在
<lb n="0606b09"/>屋裏。其或未然。趁凉搬一轉柴好。</p>
<p id="pX78p0606b0914" type="inline">上堂。窮微喪本。體
<lb n="0606b10"/>妙失宗。一句截流。淵玄及盡。是以金針密處。不露鋒
<lb n="0606b11"/>鋩。玉線通時。潛舒異彩。雖然如是。猶是交互雙明。且
<lb n="0606b12"/>道巧拙不到。作麼生相委。良久。云。雲蘿秀處青陰合。
<lb n="0606b13"/>巖樹高低翠鎻深。</p>
<p id="pX78p0606b1308" type="inline">上堂。幻化空身即法身。遂作舞云。
<lb n="0606b14"/>見麼。見麼。恁麼見得。過橋村酒美。又作舞云。見麼。見
<lb n="0606b15"/>麼。恁麼不見。隔岸野花香。</p>
<p id="pX78p0606b1511" type="inline">上堂。苔封古徑。不墮虗凝。
<lb n="0606b16"/>霧鎻寒林。肯彰風要。鈎針穩密。孰云漁父栖巢。恁麼
<lb n="0606b17"/>承當。自是平常快活。還有具透關眼底麼。直饒聞早
<lb n="0606b18"/>便歸去。爭似從來不出門。</p>
<p id="pX78p0606b1811" type="inline">上堂。轉功就位。是向去底
<lb n="0606b19"/>人。玉蘊荊山貴。轉位就功。是却來底人。紅爐片雪春。
<lb n="0606b20"/>功位俱轉。通身不滯。撒手亡依。石女夜登機。密室無
<lb n="0606b21"/>人掃。</p>
<p id="pX78p0606b2103" type="inline">上堂。久默斯要。不務速說。釋迦老子待要欵曲
<lb n="0606b22"/>賣弄。爭奈未出母胎時<anchor xml:id="begd1e12777"/>已<anchor xml:id="endd1e12777"/>被人覤破。且道覤破箇什
<lb n="0606b23"/>麼。謾雪峰不得。</p>
<lb n="0606b24"/>
<p id="pX78p0606b2401">贊曰。</p>
<lb n="0606c01"/>
<lg>
<l>真正左綿人</l>
<l>親見丹霞老</l>
<lb n="0606c02"/>
<l>胸陂瑩徹量汪汪</l>
<l>萬頃無痕</l>
<lb n="0606c03"/>
<l>心月孤圓影團團</l>
<l>千江分照</l>
<lb n="0606c04"/>
<l>人前辨主</l>
<l>把布伽梨當面換來</l>
<lb n="0606c05"/>
<l>閙裏翻身</l>
<l>將鉢盂峯一脚踢倒</l>
<lb n="0606c06"/>
<l>芍藥花開菩薩面</l>
<l>玉欄藏古洞之春</l>
<lb n="0606c07"/>
<l>綠楊顰盡木人眉</l>
<l>寶鏡照曹家之曉</l>
<lb n="0606c08"/>
<l>得重梅雨</l>
<l>乘閑卓幾下杖休</l>
<lb n="0606c09"/>
<l>過獨木橋</l>
<l>趂凉搬一轉柴好</l>
<lb n="0606c10"/>
<l>巖樹翠深雲蘿青合</l>
<l>截流句巧拙難分</l>
<lb n="0606c11"/>
<l>過橋酒美隔岸花香</l>
<l>見法身郎當不少</l>
<lb n="0606c12"/>
<l>虗凝不墮泥牛吼月</l>
<l>古徑任苔封</l>
<lb n="0606c13"/>
<l>撒手亡依石女登機</l>
<l>密室無人掃</l>
<lb n="0606c14"/>
<l>兒星香餌好</l>
<l>引龍淵赤梢鯉鱍鱍吞鈎</l>
<lb n="0606c15"/>
<l>些子藥頭靈</l>
<l>禁南山鱉鼻虵深深竄草</l>
</lg>
<lb n="0606c16"/>
<p id="pX78p0606c1601" rend="margin-left:1em">轉功就位。轉位就功。盡底掀翻。黃面老瞿曇未出
<lb n="0606c17"/>母胎時。<anchor xml:id="begd1e12906"/>已<anchor xml:id="endd1e12906"/>被阿師<g ref="CB15111"/>破。</p>
<lb n="0606c18"/>
<head>宏智覺禪師</head>
<lb n="0606c19"/>
<p id="pX78p0606c1901">師諱正覺。嗣丹霞。隰州李氏子。母夢正臺僧解環。環
<lb n="0606c20"/>右臂。乃孕。及生。右臂起一環。</p>
<p id="pX78p0606c2012" type="inline">上堂。心不能緣。口不能
<lb n="0606c21"/>議。直饒退步荷擔。切忌當頭觸諱。風月寒清古渡頭。
<lb n="0606c22"/>夜船撥轉琉璃地。</p>
<p id="pX78p0606c2208" type="inline">上堂。黃閤簾垂。誰傳家信。紫羅帳
<lb n="0606c23"/>合。暗撒真珠。正恁麼時。視聽有所不到。言詮有所不
<lb n="0606c24"/>及。如何通箇消息去。夢回夜色依俙曉。笑指家風爛
<lb n="0607a01"/>熳春。</p>
<p id="pX78p0607a0103" type="inline">上堂。僧問。如何是向去底人。</p>
<p id="pX78p0607a0153" type="inline">曰。白雲投壑盡。青
<lb n="0607a02"/>嶂倚空高。</p>
<p id="pX78p0607a0205" type="inline">曰。如何是却來底人。</p>
<p id="pX78p0607a0252" type="inline">曰。滿頭白髮離巖谷。
<lb n="0607a03"/>半夜穿雲入市廛。</p>
<p id="pX78p0607a0308" type="inline">曰。如何是不來不去底人。</p>
<p id="pX78p0607a0357" type="inline">曰。石女
<lb n="0607a04"/>喚回三果夢。木人坐斷六門機。乃云。句裏明宗即易。
<lb n="0607a05"/>宗中辨的即難。良久。云。還會麼。凍雞未報家林曉。隱
<lb n="0607a06"/>隱行人遇雪山。</p>
<p id="pX78p0607a0607" type="inline">辭世云。夢幻空花。六十七年。白鳥煙
<lb n="0607a07"/>沒。秋水連天。</p>
<lb n="0607a08"/>
<p id="pX78p0607a0801">贊曰。</p>
<lb n="0607a09"/>
<lg>
<l>精進幢</l>
<l>慈悲種</l>
<lb n="0607a10"/>
<l>隰州古佛</l>
<l>未解放光</l>
<lb n="0607a11"/>
<l>五臺老僧</l>
<l>何曾入夢</l>
<lb n="0607a12"/>
<l>紫芝眉宇黃金骨</l>
<l>天上麒麟</l>
<lb n="0607a13"/>
<l>黃蘗襟懷錦繡膓</l>
<l>僧中鸞鳳</l>
<lb n="0607a14"/>
<l>不墮尊貴</l>
<l>三世何用為國王</l>
<lb n="0607a15"/>
<l>若事清吟</l>
<l>一詩未見追唐宋</l>
<lb n="0607a16"/>
<l>琉璃殿滑船輕撥</l>
<l>尚帶玄微</l>
<lb n="0607a17"/>
<l>黃閣簾垂信不通</l>
<l>猶存向奉</l>
<lb n="0607a18"/>
<l>二十里松濤翻霽月</l>
<l>沒絃琴時發清彈</l>
<lb n="0607a19"/>
<l>一百尺樓影蘸清池</l>
<l>不宰功全彰妙用</l>
<lb n="0607a20"/>
<l>風斤巧琢連城璧</l>
<l>瑩徹了無痕</l>
<lb n="0607a21"/>
<l>爝火輕然照渚犀</l>
<l>虗凝曾不動</l>
<lb n="0607a22"/>
<l>青嶂空高白雲投壑</l>
<l>應來機瞎却者僧眼睛</l>
<lb n="0607a23"/>
<l>白鳥煙沒秋水連天</l>
<l>供死欵笑破他人鼻孔</l>
</lg>
<lb n="0607a24"/>
<p id="pX78p0607a2401" rend="margin-left:1em">擘開泰華。儘容伊逗出河源。吞三世佛。雖是死虵
<lb n="0607b01"/>也要活弄。</p>
<lb n="0607b02"/>
<head>天童珏禪師</head>
<lb n="0607b03"/>
<p id="pX78p0607b0301">師嗣真歇。諱宗珏。和州人也。上堂云。劫前運步。世外
<lb n="0607b04"/>橫身。妙契不可以意到。真證不可以言傳。直得虗靜
<lb n="0607b05"/>
<anchor xml:id="begd1e13110"/>斂<anchor xml:id="endd1e13110"/>氛。白雲向寒巖而斷。靈光破暗。明月隨夜船而來。
<lb n="0607b06"/>正恁麼時。作麼生履踐。偏正不曾離本位。縱橫那涉
<lb n="0607b07"/>語因緣。</p>
<p id="pX78p0607b0704" type="inline">僧問。如何是道。</p>
<p id="pX78p0607b0749" type="inline">曰。十字街頭休斫額。</p>
<p id="pX78p0607b0796" type="inline">雪竇鑑
<lb n="0607b08"/>入海山。發明後乃曰。威音王<anchor xml:id="begd1e13129"/>已<anchor xml:id="endd1e13129"/>前。無師自證。威音王
<lb n="0607b09"/>
<anchor xml:id="begd1e13136"/>已<anchor xml:id="endd1e13136"/>後。無師自證者。即邪魔外道。</p>
<p id="pX78p0607b0970" type="inline">出山。聞空中語云。鄭
<lb n="0607b10"/>行山肉身菩薩至長蘆見師。求印證。師肯之。</p>
<lb n="0607b11"/>
<p id="pX78p0607b1101">贊曰。</p>
<lb n="0607b12"/>
<lg>
<l>參軍俊逸</l>
<l>開府清新</l>
<lb n="0607b13"/>
<l>一葦亭九成儀鳳</l>
<l>新豐洞五色祥麟</l>
<lb n="0607b14"/>
<l>大道虗凝</l>
<l>十字街頭徒勞斫額</l>
<lb n="0607b15"/>
<l>玄微銷鑠</l>
<l>威音世外正好橫身</l>
<lb n="0607b16"/>
<l>真證不可以言傳</l>
<l>言滿天下無口過</l>
<lb n="0607b17"/>
<l>妙契豈容以意到</l>
<l>意窮萬有絕根塵</l>
<lb n="0607b18"/>
<l>暗燭靈光</l>
<l>夜船載娟娟之月</l>
<lb n="0607b19"/>
<l>氛消虗靜</l>
<l>寒巖斷片片之雲</l>
<lb n="0607b20"/>
<l>縱橫那涉語因緣</l>
<l>戽水潑鴛鴦難藏影迹</l>
<lb n="0607b21"/>
<l>偏正不曾離本位</l>
<l>枯樁繫癩馬徒死心神</l>
<lb n="0607b22"/>
<l>錦縫輕開</l>
<l>花噴香蝶眠清曉</l>
<lb n="0607b23"/>
<l>機絲不動</l>
<l>柳含烟鶯織芳春</l>
</lg>
<lb n="0607b24"/>
<p id="pX78p0607b2401" rend="margin-left:1em">有眼無筋。錯印證鄭行山肉身菩薩。致飛雪千丈
<lb n="0607c01"/>伸冤苦聲撼叢林。</p>
<lb n="0607c02"/>
<head>自得暉禪師</head>
<lb n="0607c03"/>
<p id="pX78p0607c0301">師嗣宏智。諱慧暉。會稽張氏子。上堂。巢知風。穴知雨。
<lb n="0607c04"/>甜者甜兮苦者苦。不須計較作思量。五五從來二十
<lb n="0607c05"/>五。萬般施設到平常。此是叢林飽參句。諸人還委悉
<lb n="0607c06"/>麼。野老不知堯舜德。<g ref="CB15103"/>
<g ref="CB15103"/>打鼓祭江神。</p>
<p id="pX78p0607c0616" type="inline">上堂云。皮膚
<lb n="0607c07"/>脫落絕方隅。明了身心一物無。妙入道寰深靜處。玉
<lb n="0607c08"/>人端馭白牛車。妙明田地。達者還稀。識情不到。唯證
<lb n="0607c09"/>乃知。白雲兒。靈靈自照。青山殳。卓卓常存。機分頂後
<lb n="0607c10"/>光。智契劫前眼。所以道。新豐路兮峻仍。皾新豐洞兮
<lb n="0607c11"/>湛然沃。登者登兮不動搖。遊者遊兮莫勿速。亭堂雖
<lb n="0607c12"/>有到人稀。林泉不長尋常木。諸禪德。向上一著。尊貴
<lb n="0607c13"/>難明。琉璃殿上不稱尊。翡翠簾前還合伴。正與麼時。
<lb n="0607c14"/>針線貫通。真宗不墜。合作麼生施設。滿頭白髮離嚴
<lb n="0607c15"/>谷。半夜穿雲入市廛。</p>
<p id="pX78p0607c1509" type="inline">師有六牛圖。</p>
<p id="pX78p0607c1553" type="inline">一曰。始聞知識示
<lb n="0607c16"/>誨。即起信心。信心既萌。永為道本。故牛首上一點白。
<lb n="0607c17"/>一念信為本。千生入道因。自憐迷覺性。隨處染埃塵。
<lb n="0607c18"/>野草時時綠。狂花日日新。思家無計得。但覺淚沾巾
<lb n="0607c19"/>二曰。信心既發。念念揩磨。忽示發明。心生歡喜。最初
<lb n="0607c20"/>入頭。故頭全白。問訊者牛兒。知非何太遲。拋家經幾
<lb n="0607c21"/>劫。逐妄許多時。念念歸無念。思思絕所思。入頭從此
<lb n="0607c22"/>始。次第證無為。</p>
<p id="pX78p0607c2207" type="inline">三曰。既有發明。漸漸熏煉。智慧明靜。
<lb n="0607c23"/>未能純一。將白半身。看牧幾春秋。將成露地牛。出離
<lb n="0607c24"/>荒草去。向近雪山遊。正念雖歸一。邪思尚混流。脫愁
<lb n="0608a01"/>心迹盡。六處不能収。</p>
<p id="pX78p0608a0109" type="inline">四曰。更無妄念。唯一真心。清淨
<lb n="0608a02"/>湛然。通身明白。六處不能該。優曇火裏開。了然無系
<lb n="0608a03"/>屬。明淨絕纖埃。繩索將無用。人牛安在哉。迢迢空劫
<lb n="0608a04"/>外。佛祖莫能猜。</p>
<p id="pX78p0608a0407" type="inline">五曰。心法雙忘。人牛俱泯。永超象外。
<lb n="0608a05"/>唯一空空。是名大解脫門。佛祖命脉。人牛消息盡。古
<lb n="0608a06"/>路絕知音。霧捲千巖靜。苔生三徑深。心空無所有。情
<lb n="0608a07"/>盡不當今。把釣公何在。磻溪鎻綠陰。</p>
<p id="pX78p0608a0715" type="inline">六曰。命根斷處。
<lb n="0608a08"/>絕後還甦。隨類受身。逢場作戲。只改舊時人。不改舊
<lb n="0608a09"/>時行履處。妙盡復窮通。還歸六道中。塵塵皆佛事。處
<lb n="0608a10"/>處是家風。皓玉泥中異。精金火裏逢。優游無間路。隨
<lb n="0608a11"/>類且漂蓬。</p>
<lb n="0608a12"/>
<p id="pX78p0608a1201">贊曰。</p>
<lb n="0608a13"/>
<lg>
<l>石火電光</l>
<l>雷霆一默</l>
<lb n="0608a14"/>
<l>若耶溪沙裏精金</l>
<l>苧羅山棘中薝蔔</l>
<lb n="0608a15"/>
<l>見真歇插花裝老婦</l>
<l>寧識羞慚</l>
<lb n="0608a16"/>
<l>被宏智嚼飯餧嬰孩</l>
<l>敢言自得</l>
<lb n="0608a17"/>
<l>蹈翻明暗路</l>
<l>眼睛頭徧地蒺藜</l>
<lb n="0608a18"/>
<l>剗斷離微根</l>
<l>脚跟下參天荊棘</l>
<lb n="0608a19"/>
<l>十成尊貴</l>
<l>駕香車豈輾宸苔</l>
<lb n="0608a20"/>
<l>一路平常</l>
<l>祭江神不知舜力</l>
<lb n="0608a21"/>
<l>烟霽寒沙孤鷺立</l>
<l>野溪頭雪正糢糊</l>
<lb n="0608a22"/>
<l>凍消枯木老龍吟</l>
<l>竹戶外春無消息</l>
<lb n="0608a23"/>
<l>道寰深靜處</l>
<l>腦後光劫前眼猶是金塵</l>
<lb n="0608a24"/>
<l>情識未融時</l>
<l>青山父白雲兒總成家賊</l>
<lb n="0608b01"/>
<l>正偏兼到</l>
<l>十洲花寧免凋殘</l>
<lb n="0608b02"/>
<l>收放未全</l>
<l>六牛圖有何奇特</l>
</lg>
<lb n="0608b03"/>
<p id="pX78p0608b0301" rend="margin-left:1em">長庚門下掃蕩潑生涯。信神駒有汗血之功。金雞
<lb n="0608b04"/>抱司晨之德。</p>
<lb n="0608b05"/>
<p id="pX78p0608b0501" rend="margin-left:4em">洞山至此十一世共十四人。</p>
<lb n="0608b06"/>
<lb n="0608b07"/>五家正宗贊卷第三<lb n="0608b08"/>
<lb n="0608b09"/>
<lb n="0608b10"/>五家正宗贊卷第四<lb n="0608b11"/>
<lb n="0608b12"/>
<head>雲門宗</head>
<lb n="0608b13"/>
<head>雲門匡真禪師</head>
<lb n="0608b14"/>
<p id="pX78p0608b1401">師嗣雪峯。諱文偃。秀州人。俗姓張。空王寺受業。聽四
<lb n="0608b15"/>分律。棄見睦州。州纔見。便掩門拶折師足曰。秦時𨍏
<lb n="0608b16"/>轢鑽。師大悟。州指見雪峯。</p>
<p id="pX78p0608b1611" type="inline">師至峯莊。見僧。問。上座上
<lb n="0608b17"/>山去那。</p>
<p id="pX78p0608b1704" type="inline">僧曰。是。</p>
<p id="pX78p0608b1746" type="inline">師曰。寄一則語問堂頭和尚。不得道
<lb n="0608b18"/>是別人語。</p>
<p id="pX78p0608b1805" type="inline">僧曰。諾。</p>
<p id="pX78p0608b1847" type="inline">師曰。上座到寺。見和尚上堂。眾集。
<lb n="0608b19"/>便出握腕立地曰。者老漢項上鐵枷何不脫却。其僧
<lb n="0608b20"/>依師教。</p>
<p id="pX78p0608b2004" type="inline">峯見者僧與麼道。便下座攔胸把住曰。速道。
<lb n="0608b21"/>速道。僧無語。</p>
<p id="pX78p0608b2106" type="inline">峯拓開曰。不是汝語。</p>
<p id="pX78p0608b2153" type="inline">僧曰。是某語。</p>
<p id="pX78p0608b2197" type="inline">峯曰。
<lb n="0608b22"/>侍者將繩棒來。</p>
<p id="pX78p0608b2207" type="inline">僧曰。不是某語。是莊上一浙中上座
<lb n="0608b23"/>教某來道。</p>
<p id="pX78p0608b2305" type="inline">峯曰。大眾。去莊上迎取五百人善知識來
<lb n="0608b24"/>師次日上山。峯一見便曰。因甚得到與麼。師以手拭
<lb n="0608c01"/>目趍出。峯奇之。</p>
<p id="pX78p0608c0107" type="inline">靈樹二十年不請首座。一日師至。即
<lb n="0608c02"/>命之。不辭就職。劉王每入寺。樹不接。王欲撿其過。樹
<lb n="0608c03"/>
<anchor xml:id="begd1e13561"/>已<anchor xml:id="endd1e13561"/>知之。遂入寂。王至。眾言之。王曰。有何言句。</p>
<p id="pX78p0608c0375" type="inline">眾曰。和
<lb n="0608c04"/>尚去時封一合子。待王至自開。</p>
<p id="pX78p0608c0413" type="inline">王開。見一小帖云。人
<lb n="0608c05"/>天眼目。堂中首座。王即命師繼席。</p>
<p id="pX78p0608c0514" type="inline">前世之因。劉王乃
<lb n="0608c06"/>鬻香人。入寺涕唾僧堂中。樹為堂司。偶而叱之曰。如
<lb n="0608c07"/>唾面上。爭之不休。師諫之而去。</p>
<p id="pX78p0608c0713" type="inline">師有<g ref="CB15164"/>鑑一字關。紅
<lb n="0608c08"/>旗橫骨宗旨。臨示寂。遺表曰。困風霜於十七年間。涉
<lb n="0608c09"/>南北於數千里外。</p>
<lb n="0608c10"/>
<p id="pX78p0608c1001">贊曰。</p>
<lb n="0608c11"/>
<lg>
<l>菰蒲生異材</l>
<l>浩氣吞雲漢</l>
<lb n="0608c12"/>
<l>出空王寺</l>
<l>無心繫四分葛藤樁</l>
<lb n="0608c13"/>
<l>跨睦州門</l>
<l>折脚悟秦時𨍏轢鑽</l>
<lb n="0608c14"/>
<l>果經霜熟</l>
<l>軒知靈樹明窓下安排</l>
<lb n="0608c15"/>
<l>金繞指柔</l>
<l>更入雪嶠洪爐中烹煅</l>
<lb n="0608c16"/>
<l>見劉王憶僧堂唾面未乾</l>
<lb n="0608c17"/>
<l>友玄沙笑漁舟通身紅爛</l>
<lb n="0608c18"/>
<l>放洞山三頓棒</l>
<l>徹底老婆心</l>
<lb n="0608c19"/>
<l>竪雲門一字關</l>
<l>瞎却宗師眼</l>
<lb n="0608c20"/>
<l>水上紅旗立未収</l>
<l>暗中橫骨抽何限</l>
<lb n="0608c21"/>
<l>雖十七年困風霜於逆旅途間</l>
<lb n="0608c22"/>
<l>然數百世䇿奇勛於瘴煙城畔</l>
</lg>
<lb n="0608c23"/>
<p id="pX78p0608c2301">僧鳳兮人龍。繄誰奏九成。攪重淵。使來儀奮飛於祖
<lb n="0608c24"/>庭秋晚。</p>
<lb n="0609a01"/>
<head>香林遠禪師</head>
<lb n="0609a02"/>
<p id="pX78p0609a0201">師嗣雲門。諱澄遠。漢州人。姓上官。師為侍者。將紙衣
<lb n="0609a03"/>錄門語句。後歸蜀。於水晶宮接待往來茶湯。</p>
<p id="pX78p0609a0318" type="inline">僧問。美
<lb n="0609a04"/>味醍醐為甚變成毒藥。</p>
<p id="pX78p0609a0410" type="inline">曰。導江紙貴。</p>
<p id="pX78p0609a0454" type="inline">僧問。如何是室
<lb n="0609a05"/>內一椀燈。</p>
<p id="pX78p0609a0505" type="inline">曰。三人證龜成鱉。</p>
<p id="pX78p0609a0551" type="inline">僧問。如何是衲衣下事
<lb n="0609a06"/>曰。臘月火燒山。</p>
<p id="pX78p0609a0607" type="inline">僧問。如何是香林一脉泉。</p>
<p id="pX78p0609a0656" type="inline">曰。念無間
<lb n="0609a07"/>斷。</p>
<p id="pX78p0609a0702" type="inline">曰。飲者如何。</p>
<p id="pX78p0609a0746" type="inline">曰。隨方斗秤。</p>
<p id="pX78p0609a0790" type="inline">師謂眾曰。老僧四十年
<lb n="0609a08"/>方打成一片。</p>
<p id="pX78p0609a0806" type="inline">將示寂。辭知府宋公璫曰。老僧行脚去
<lb n="0609a09"/>通判曰。者僧風狂。八十歲行脚去那裏。</p>
<p id="pX78p0609a0916" type="inline">宋曰。大善知
<lb n="0609a10"/>識去住自由。</p>
<p id="pX78p0609a1006" type="inline">遠錄公探雲門宗入蜀。見師人面山。</p>
<lb n="0609a11"/>
<p id="pX78p0609a1101">贊曰。</p>
<lb n="0609a12"/>
<lg>
<l>頂峭五峯</l>
<l>眼生三角</l>
<lb n="0609a13"/>
<l>韶石象龍羣裏</l>
<l>奪得犀牛</l>
<lb n="0609a14"/>
<l>岷峨山水窟中</l>
<l>奮飛鸑鷟</l>
<lb n="0609a15"/>
<l>紙衣錄他人語句</l>
<l>認魚目作明珠</l>
<lb n="0609a16"/>
<l>沙瓶煮待客湯茶</l>
<l>翻醍醐成毒藥</l>
<lb n="0609a17"/>
<l>水晶宮冷香浮篆</l>
<l>倚圓蒲宴霽月光風</l>
<lb n="0609a18"/>
<l>人面山高翠列屏</l>
<l>尾瘦筇訪青猿野<g ref="CB15112"/>
</l>
<lb n="0609a19"/>
<l>證龜成鱉</l>
<l>室內燈減却光明</l>
<lb n="0609a20"/>
<l>臘火燒山</l>
<l>衣下事恐難提掇</l>
<lb n="0609a21"/>
<l>四十年打成一片</l>
<l>明皎皎暗昏昏</l>
<lb n="0609a22"/>
<l>八十歲行脚諸方</l>
<l>峭巍巍活潑潑</l>
<lb n="0609a23"/>
<l>探鑒咦宗旨</l>
<l>引遠錄公走得脚皮穿</l>
<lb n="0609a24"/>
<l>起落賴門風</l>
<l>聽祚智門喫些辛苦著</l>
</lg>
<lb n="0609b01"/>
<p id="pX78p0609b0101" rend="margin-left:1em">香林一脉泉。間斷多時。若要隨方。斗秤上自宜斟
<lb n="0609b02"/>酌。</p>
<lb n="0609b03"/>
<head>洞山初禪師</head>
<lb n="0609b04"/>
<p id="pX78p0609b0401">師嗣雲門。諱守初。鳳翔傅氏子。初參雲門。門曰。近離
<lb n="0609b05"/>甚處。</p>
<p id="pX78p0609b0503" type="inline">曰。查渡。</p>
<p id="pX78p0609b0545" type="inline">曰。夏在甚處。</p>
<p id="pX78p0609b0589" type="inline">曰。湖南報慈。</p>
<p id="pX78p0609b05133" type="inline">曰。幾時離彼
<lb n="0609b06"/>曰。八月二十五。</p>
<p id="pX78p0609b0607" type="inline">曰。放汝三頓棒。</p>
<p id="pX78p0609b0652" type="inline">次日。師上問訊曰。昨
<lb n="0609b07"/>蒙和尚放三頓棒。不知過在甚麼處。</p>
<p id="pX78p0609b0715" type="inline">曰。飯袋子。江西．
<lb n="0609b08"/>湖南便恁麼去。</p>
<p id="pX78p0609b0807" type="inline">師大悟。遂曰。他後向無人烟處卓箇
<lb n="0609b09"/>庵子。不畜一粒米。不種一莖菜。接待十方往來。盡與
<lb n="0609b10"/>他抽釘拔楔。拈却炙脂帽。脫却鶻臭衫。教伊洒洒地
<lb n="0609b11"/>作箇無事衲僧去。豈不快哉。</p>
<p id="pX78p0609b1112" type="inline">門云。儞身如椰子大。開
<lb n="0609b12"/>得許大口。</p>
<p id="pX78p0609b1205" type="inline">示眾云。言無展事。語不投機。承言者喪。滯
<lb n="0609b13"/>句者迷。還得麼。儞衲僧分上。到者裡須具擇法眼始
<lb n="0609b14"/>得。只如洞山恁麼道。也有一場過。且道過在什麼處
<lb n="0609b15"/>僧問。文殊．普賢來參時如何。</p>
<p id="pX78p0609b1512" type="inline">曰。趂向水牯牛欄裏著
<lb n="0609b16"/>曰。和尚入地獄如箭射。</p>
<p id="pX78p0609b1610" type="inline">曰。全憑子力。</p>
<p id="pX78p0609b1654" type="inline">問。師登師子座。
<lb n="0609b17"/>請師唱道情。</p>
<p id="pX78p0609b1706" type="inline">曰。晴乾開水道。無事設曹司。</p>
<p id="pX78p0609b1756" type="inline">曰。恁麼則
<lb n="0609b18"/>謝師指示。</p>
<p id="pX78p0609b1805" type="inline">曰。賣鞋老婆脚。䟐趚。</p>
<p id="pX78p0609b1852" type="inline">問。離却心機意識。請
<lb n="0609b19"/>師一句。</p>
<p id="pX78p0609b1904" type="inline">曰。道士著黃瓮裏坐。</p>
<p id="pX78p0609b1951" type="inline">問。大眾雲臻。請師撮其
<lb n="0609b20"/>樞要。略舉大綱。</p>
<p id="pX78p0609b2007" type="inline">曰。水上浮漚呈五色。海底蝦蟇呌月
<lb n="0609b21"/>明。</p>
<p id="pX78p0609b2102" type="inline">問。蓮花未出水時如何。</p>
<p id="pX78p0609b2150" type="inline">曰。楚山頭倒卓。</p>
<p id="pX78p0609b2195" type="inline">曰。出水後
<lb n="0609b22"/>如何。</p>
<p id="pX78p0609b2203" type="inline">曰。漢水正東流。</p>
<p id="pX78p0609b2248" type="inline">問。如何是佛。</p>
<p id="pX78p0609b2292" type="inline">曰。麻三斤。</p>
<p id="pX78p0609b22135" type="inline">問僧。甚
<lb n="0609b23"/>處來。</p>
<p id="pX78p0609b2303" type="inline">曰。汝州。</p>
<p id="pX78p0609b2345" type="inline">曰。此去多少。</p>
<p id="pX78p0609b2389" type="inline">曰。七百里。</p>
<p id="pX78p0609b23132" type="inline">曰。蹈破幾緉草
<lb n="0609b24"/>鞋。</p>
<p id="pX78p0609b2402" type="inline">曰。三緉。</p>
<p id="pX78p0609b2444" type="inline">曰。甚處得錢買。</p>
<p id="pX78p0609b2489" type="inline">曰。打笠子。</p>
<p id="pX78p0609b24132" type="inline">曰。參堂去。僧應
<lb n="0609c01"/>喏。</p>
<lb n="0609c02"/>
<p id="pX78p0609c0201">贊曰。</p>
<lb n="0609c03"/>
<lg>
<l>間世賢</l>
<l>真法器</l>
<lb n="0609c04"/>
<l>離報慈未出常情</l>
<l>見雲門方始瞥地</l>
<lb n="0609c05"/>
<l>鳳生萬壑</l>
<l>虎豹子氣<anchor xml:id="begd1e14027"/>已<anchor xml:id="endd1e14027"/>食牛</l>
<lb n="0609c06"/>
<l>電掣傾城</l>
<l>龍馬駒足應展驥</l>
<lb n="0609c07"/>
<l>視渾身如椰子</l>
<l>能有幾長</l>
<lb n="0609c08"/>
<l>開大口似紡車</l>
<l>略無少愧</l>
<lb n="0609c09"/>
<l>於先師會中問有何過</l>
<l>合喫幾藤條</l>
<lb n="0609c10"/>
<l>向無人烟處接待往來</l>
<l>不畜一粒米</l>
<lb n="0609c11"/>
<l>酒粧公子面</l>
<l>把黃頭碧眼倒卓屎坑頭</l>
<lb n="0609c12"/>
<l>花插美人頭</l>
<l>將文殊普賢趁向牛欄裏</l>
<lb n="0609c13"/>
<l>賣鞋老婆脚䟐趚</l>
<l>唱道情蠻子打鄉談</l>
<lb n="0609c14"/>
<l>著瓮道士坐嵬堆</l>
<l>雜意識波斯入閙市</l>
<lb n="0609c15"/>
<l>大海浮漚蝦蟇呌月</l>
<l>錯稱提韶石綱宗</l>
<lb n="0609c16"/>
<l>楚山倒卓漢水東流</l>
<l>謾塗糊蓮花出水</l>
<lb n="0609c17"/>
<l>問僧此去路多少</l>
<l>蹈破幾緉草鞋</l>
<lb n="0609c18"/>
<l>答佛亂撮麻三斤</l>
<l>渾沒星兒臭氣</l>
</lg>
<lb n="0609c19"/>
<p id="pX78p0609c1901" rend="margin-left:1em">言無展事。語不投機。說道理即不無。望少室門風
<lb n="0609c20"/>白雲萬里。</p>
<lb n="0609c21"/>
<head>智門祚禪師</head>
<lb n="0609c22"/>
<p id="pX78p0609c2201">師嗣香林。諱光祚。隨州人。上堂云。山僧記得在母胎
<lb n="0609c23"/>時有一則語。今日舉似大眾。諸人不得作道理商量。
<lb n="0609c24"/>還有人商量得麼。</p>
<p id="pX78p0609c2408" type="inline">僧問。金剛眼中著得箇甚麼。</p>
<p id="pX78p0609c2458" type="inline">曰。一
<lb n="0610a01"/>把沙。</p>
<p id="pX78p0610a0103" type="inline">曰。為甚麼如此。</p>
<p id="pX78p0610a0148" type="inline">曰。非公境界。</p>
<p id="pX78p0610a0192" type="inline">問。荷花未出水時
<lb n="0610a02"/>如何。</p>
<p id="pX78p0610a0203" type="inline">曰。蓮花。</p>
<p id="pX78p0610a0245" type="inline">曰。出水後如何。</p>
<p id="pX78p0610a0290" type="inline">曰。荷葉。</p>
<p id="pX78p0610a02132" type="inline">上堂云。汝等諸
<lb n="0610a03"/>人橫擔拄杖。出一叢林。入一叢林。儞道叢林有幾種。
<lb n="0610a04"/>或有旃檀叢林。旃檀圍繞。或有荊棘叢林。荊棘圍繞。
<lb n="0610a05"/>或有荊棘叢林。旃檀圍繞。或有旃檀叢林。荊棘圍繞。
<lb n="0610a06"/>只如四種叢林。是汝諸人在阿那箇叢林安身立命。
<lb n="0610a07"/>若無安身立命處。虗踏破草鞋。閻羅王徵儞草鞋錢
<lb n="0610a08"/>有日在。</p>
<p id="pX78p0610a0804" type="inline">上堂。東家李四婆。西家來乞火。門外立少時。
<lb n="0610a09"/>嗔他停滯我。惡發走歸家。虗心屋裏坐。可憐羣小兒。
<lb n="0610a10"/>終日受飢餓。有眼不點睛。空鎻髑髏破。</p>
<p id="pX78p0610a1016" type="inline">僧問。如何是
<lb n="0610a11"/>般若躰。</p>
<p id="pX78p0610a1104" type="inline">曰。蚌含明月。</p>
<p id="pX78p0610a1148" type="inline">曰。如何是般若用。</p>
<p id="pX78p0610a1194" type="inline">曰。兔子懷胎
<lb n="0610a12"/>問。如何是佛。</p>
<p id="pX78p0610a1206" type="inline">曰。蹈破草鞋赤脚走。</p>
<p id="pX78p0610a1253" type="inline">如何是佛向上事
<lb n="0610a13"/>曰。拄杖頭上挑日月。</p>
<p id="pX78p0610a1309" type="inline">問。曹溪路上還有俗談也無。</p>
<p id="pX78p0610a1359" type="inline">曰。
<lb n="0610a14"/>六祖是盧行者。</p>
<p id="pX78p0610a1407" type="inline">問。古鏡未磨時如何。</p>
<p id="pX78p0610a1454" type="inline">曰。也只是箇銅
<lb n="0610a15"/>片。</p>
<p id="pX78p0610a1502" type="inline">曰。磨後如何。</p>
<p id="pX78p0610a1546" type="inline">曰。且収取。</p>
<p id="pX78p0610a1589" type="inline">雪竇見師。問曰。不起一念。
<lb n="0610a16"/>云何有過。師召竇近前來。竇纔近前。師以拂子驀口
<lb n="0610a17"/>打。竇擬開口。師又打。竇大悟。</p>
<lb n="0610a18"/>
<p id="pX78p0610a1801">贊曰。</p>
<lb n="0610a19"/>
<lg>
<l>舌本瀾翻</l>
<l>胸襟無物</l>
<lb n="0610a20"/>
<l>滄海親生翫月犀</l>
<l>香林放出遼天鶻</l>
<lb n="0610a21"/>
<l>母胎中一則語</l>
<l>鋒鋩簇簇誰肯商量</l>
<lb n="0610a22"/>
<l>金剛眼一把砂</l>
<l>翳膜重重如何洗刮</l>
<lb n="0610a23"/>
<l>荷葉蓮花後先出水</l>
<l>不當截流機</l>
<lb n="0610a24"/>
<l>旃檀荊棘圍繞叢林</l>
<l>活貶無生國</l>
<lb n="0610b01"/>
<l>少時立門外</l>
<l>知李四婆來乞丙丁童</l>
<lb n="0610b02"/>
<l>一念未生前</l>
<l>要顯闍梨痛喫龜毛拂</l>
<lb n="0610b03"/>
<l>兔子懷胎蚌含明月</l>
<l>將般若體用沈埋</l>
<lb n="0610b04"/>
<l>鯉魚喫棒雨似傾盆</l>
<l>把韶石家財籍沒</l>
<lb n="0610b05"/>
<l>拄杖頭邊挑日月</l>
<l>老瞿曇的的被揶揄</l>
<lb n="0610b06"/>
<l>曹溪路上有俗談</l>
<l>盧行者惺惺成淈𣸩</l>
</lg>
<lb n="0610b07"/>
<p id="pX78p0610b0701" rend="margin-left:1em">拈出古鏡。將謂是一片頑銅。放下手。元來却是箇
<lb n="0610b08"/>木榾。</p>
<lb n="0610b09"/>
<head>雪竇明覺禪師</head>
<lb n="0610b10"/>
<p id="pX78p0610b1001">師嗣智門。諱重顯。遂州人。姓李氏。初住翠峯。次住雪
<lb n="0610b11"/>竇。法道大行。遂號雲門中興。舊嘗典賓大陽。與客論
<lb n="0610b12"/>栢樹子話。時韓大伯倚旁匿笑。客去。師謂曰。汝何笑
<lb n="0610b13"/>耶。</p>
<p id="pX78p0610b1302" type="inline">韓曰。笑知客有定古今舌。無定古今眼。</p>
<p id="pX78p0610b1356" type="inline">師曰。豈有
<lb n="0610b14"/>說乎。</p>
<p id="pX78p0610b1403" type="inline">對以偈曰。</p>
<p id="pX78p0610b1446" type="inline">一兔橫身當古路。蒼鷹一見便生擒
<lb n="0610b15"/>後來獵犬無靈驗。空向枯樁舊處尋。</p>
<p id="pX78p0610b1515" type="inline">師異之。乃結為
<lb n="0610b16"/>友。</p>
<p id="pX78p0610b1602" type="inline">李殿院甞訪福嚴雅禪師。時師為藏主。與李論話
<lb n="0610b17"/>間。忽道士秀才至。李曰。三教中那教最尊。師起側立
<lb n="0610b18"/>李曰。有口何不道。</p>
<p id="pX78p0610b1808" type="inline">師曰。對夫子難言。</p>
<p id="pX78p0610b1854" type="inline">李曰。休。休。便起
<lb n="0610b19"/>師曰。適來造次。</p>
<p id="pX78p0610b1907" type="inline">師頌大龍堅固法身公案。</p>
<p id="pX78p0610b1956" type="inline">問曾不知。
<lb n="0610b20"/>答還不會。</p>
<p id="pX78p0610b2005" type="inline">月冷風高。古巖寒檜。</p>
<p id="pX78p0610b2052" type="inline">堪咲路逢達道人。不
<lb n="0610b21"/>將語默對。</p>
<p id="pX78p0610b2105" type="inline">手把白玉鞭。驪珠盡擊碎。</p>
<p id="pX78p0610b2154" type="inline">不擊碎。增瑕。纇
<lb n="0610b22"/>國有憲章。三千條罪。</p>
<p id="pX78p0610b2209" type="inline">頌忠國師無縫塔公案。</p>
<p id="pX78p0610b2257" type="inline">無縫塔。
<lb n="0610b23"/>見還難。澄潭不許蒼龍蟠。</p>
<p id="pX78p0610b2311" type="inline">層落落。影團團。千古萬古
<lb n="0610b24"/>與人看。</p>
<p id="pX78p0610b2404" type="inline">自贊。</p>
<p id="pX78p0610b2445" type="inline">上下三指。彼此七馬。拈花未曾微笑。何
<lb n="0610c01"/>也。</p>
<p id="pX78p0610c0102" type="inline">石謂玉兮器必分。水凌虗兮月非下。</p>
<p id="pX78p0610c0155" type="inline">不知誰是旁
<lb n="0610c02"/>觀者。</p>
<p id="pX78p0610c0203" type="inline">送重郜禪者。</p>
<p id="pX78p0610c0247" type="inline">春雨如膏。春雲如<g ref="CB15112"/>。忽此忽彼。乍
<lb n="0610c03"/>休乍作。</p>
<p id="pX78p0610c0304" type="inline">枯荄離離。維風太遲。幽石片片。遼空亦危。</p>
<p id="pX78p0610c0359" type="inline">一
<lb n="0610c04"/>花五葉兮不相似。獨運孤明兮還自知。</p>
<p id="pX78p0610c0416" type="inline">還自知。歷魏
<lb n="0610c05"/>遊梁徒爾為。</p>
<p id="pX78p0610c0506" type="inline">晦跡自貽。</p>
<p id="pX78p0610c0549" type="inline">圖𦘕當年愛洞庭。波心七十
<lb n="0610c06"/>二峯青。</p>
<p id="pX78p0610c0604" type="inline">如今高臥思前事。添得盧公倚石屏。</p>
<lb n="0610c07"/>
<p id="pX78p0610c0701">贊曰。</p>
<lb n="0610c08"/>
<lg>
<l>隋侯照乘珠</l>
<l>趙國連城璧</l>
<lb n="0610c09"/>
<l>奪岷峨秀</l>
<l>形眉宇精華</l>
<lb n="0610c10"/>
<l>分涇渭流</l>
<l>在心源絡繹</l>
<lb n="0610c11"/>
<l>披剝萬象</l>
<l>擅蘇翰林擒錦繡之才</l>
<lb n="0610c12"/>
<l>褒貶五宗</l>
<l>富魯司𡨥作春秋之筆</l>
<lb n="0610c13"/>
<l>與遂府鉢盂安柄</l>
<l>笑黃梅半夜未是的傳</l>
<lb n="0610c14"/>
<l>見冷泉屎橛放光</l>
<l>信韶石一言所供詣實</l>
<lb n="0610c15"/>
<l>白玉鞭擊驪珠不增瑕纇</l>
<l>光皎皎冷如<g ref="CB01926"/>
</l>
<lb n="0610c16"/>
<l>無縫塔要澄潭不臥蒼龍</l>
<l>影團團黑似漆</l>
<lb n="0610c17"/>
<l>無定古今眼</l>
<l>被韓太伯蒼鷹當路生擒</l>
<lb n="0610c18"/>
<l>立分儒釋尊</l>
<l>使李殿院老虎通身汗出</l>
<lb n="0610c19"/>
<l>多子塔前不曾拈花微咲</l>
<l>三指七馬何用掛唇</l>
<lb n="0610c20"/>
<l>少林雪裏初無斷臂安心</l>
<l>五葉一花徒勞指的</l>
<lb n="0610c21"/>
<l>住翠峯好住雪竇好</l>
<l>狗䑛熱油鐺</l>
<lb n="0610c22"/>
<l>說祖師禪說文字禪</l>
<l>蝸篆新泥壁</l>
<lb n="0610c23"/>
<l>噴飛雪一千餘丈成瀑布</l>
<l>流出胸襟</l>
<lb n="0610c24"/>
<l>愛洞庭七十二峯和石屏</l>
<l>収歸圖籍</l>
</lg>
<lb n="0611a01"/>
<p id="pX78p0611a0101" rend="margin-left:1em">高風逸韻古來今。只許一人如北斗。泰山仰之彌
<lb n="0611a02"/>高。望之不及。</p>
<lb n="0611a03"/>
<head>洞山聦禪師</head>
<lb n="0611a04"/>
<p id="pX78p0611a0401">師嗣文殊真。諱曉聦。韶州杜氏子。初見文殊示眾云。
<lb n="0611a05"/>直鈎釣驪龍。曲鈎釣蝦蟇蚯蚓。還有龍麼。良久。云。勞
<lb n="0611a06"/>而無功。乃有省。</p>
<p id="pX78p0611a0607" type="inline">師在雲居作燈頭。見僧說泗洲大聖
<lb n="0611a07"/>近在楊州出現。有設問曰。即是泗洲大聖。為什麼却
<lb n="0611a08"/>向楊州出現。</p>
<p id="pX78p0611a0806" type="inline">師曰。君子愛財。取之有道。</p>
<p id="pX78p0611a0855" type="inline">後僧舉似蓮
<lb n="0611a09"/>華峯祥庵主。主大驚曰。雲門兒孫猶在。中夜望雲居
<lb n="0611a10"/>拜之。</p>
<p id="pX78p0611a1003" type="inline">上堂。舉。寒山云。井底生紅塵。高峯起白浪。石女
<lb n="0611a11"/>生石兒。龜毛寸寸長。若要學菩提。但看此模樣。良久。
<lb n="0611a12"/>云。還知落處也無。若也不知落處。看看。菩提入僧堂
<lb n="0611a13"/>去也。久立。</p>
<p id="pX78p0611a1305" type="inline">僧問。達磨未傳心地印。釋迦未解髻中珠。
<lb n="0611a14"/>此時若問西來意。還有西來意也無。</p>
<p id="pX78p0611a1415" type="inline">曰。六月雨淋淋。
<lb n="0611a15"/>寬其萬姓心。</p>
<p id="pX78p0611a1506" type="inline">曰。恁麼則雲散家家月。春來處處花。</p>
<p id="pX78p0611a1559" type="inline">曰
<lb n="0611a16"/>脚跟下到金剛水際是多少。僧無語。</p>
<p id="pX78p0611a1615" type="inline">乃曰。祖師西來。
<lb n="0611a17"/>特唱此事。自是上座不薦。所以從門入者。不是家珍。
<lb n="0611a18"/>認影迷頭。豈非大錯。既是祖師西來。特唱此事。又何
<lb n="0611a19"/>必更對眾忉忉。珍重。</p>
<p id="pX78p0611a1909" type="inline">上堂。晨雞報曉靈。粥後天便明。
<lb n="0611a20"/>燈籠猶瞌睡。露柱却惺惺。復曰。惺惺直是惺惺。歷歷
<lb n="0611a21"/>直是歷歷。明朝後日莫認奴作郎。珍重。</p>
<p id="pX78p0611a2116" type="inline">示眾。天晴蓋
<lb n="0611a22"/>却屋。趂閑刈却禾。輸納王粗了。鼓腹自高歌。</p>
<p id="pX78p0611a2218" type="inline">僧問。德
<lb n="0611a23"/>山入門便棒。猶是起模𦘕樣。臨濟入門便喝。未免揑
<lb n="0611a24"/>目生花。離此二途。未審洞山如何為人。</p>
<p id="pX78p0611a2416" type="inline">師曰。天晴久
<lb n="0611b01"/>無雨。近日有雲騰。</p>
<p id="pX78p0611b0108" type="inline">曰。他日若有人問洞山宗旨。教學
<lb n="0611b02"/>人如何舉似。</p>
<p id="pX78p0611b0206" type="inline">曰。園蔬枯槁甚。擔水潑菠稜。</p>
<p id="pX78p0611b0256" type="inline">僧問。如何
<lb n="0611b03"/>是離聲色句。</p>
<p id="pX78p0611b0306" type="inline">曰。南贍部洲。北<g ref="CB15106"/>單越。</p>
<p id="pX78p0611b0354" type="inline">曰。恁麼則學人
<lb n="0611b04"/>知恩不昧也。</p>
<p id="pX78p0611b0406" type="inline">日。四大海深多少。</p>
<p id="pX78p0611b0452" type="inline">師一日不安。上堂辭
<lb n="0611b05"/>眾。述法身頌曰。</p>
<p id="pX78p0611b0507" type="inline">參禪學道莫茫茫。問透法身北斗藏
<lb n="0611b06"/>余今老倒尫羸甚。見人無力得商量。</p>
<p id="pX78p0611b0615" type="inline">唯有<anchor xml:id="begd1e14747"/>钁<anchor xml:id="endd1e14747"/>頭知我
<lb n="0611b07"/>道。種松時復上金剛。</p>
<p id="pX78p0611b0709" type="inline">言訖而寂。</p>
<lb n="0611b08"/>
<p id="pX78p0611b0801">贊曰。</p>
<lb n="0611b09"/>
<lg>
<l>絕羅籠</l>
<l>沒巴鼻</l>
<lb n="0611b10"/>
<l>立玄關於新豐洞前</l>
<lb n="0611b11"/>
<l>闡化機於筠陽城裏</l>
<lb n="0611b12"/>
<l>就文殊鈎頭脫去</l>
<l>入獰龍窟宅誰敢保明伊</l>
<lb n="0611b13"/>
<l>答泗洲轉語顢頇</l>
<l>作雲門兒孫未暇打得儞</l>
<lb n="0611b14"/>
<l>和塵磨古鏡</l>
<l>黃<g ref="CB15112"/>樓前鸚鵡洲</l>
<lb n="0611b15"/>
<l>入水見長人</l>
<l>瞎驢脚下金剛際</l>
<lb n="0611b16"/>
<l>學菩提看石女生兒</l>
<lb n="0611b17"/>
<l>辨奴郎要燈籠瞌睡</l>
<lb n="0611b18"/>
<l>蓋屋輸官都了辨</l>
<l>唱歌鼓腹恣樂昇平</l>
<lb n="0611b19"/>
<l>參禪學道莫商量</l>
<l>荷<anchor xml:id="begd1e14831"/>钁<anchor xml:id="endd1e14831"/>栽松且圖遊戲</l>
<lb n="0611b20"/>
<l>翻身藏北斗</l>
<l>未是良謀</l>
<lb n="0611b21"/>
<l>擔水潑菠稜</l>
<l>錯明宗旨</l>
</lg>
<lb n="0611b22"/>
<p id="pX78p0611b2201" rend="margin-left:1em">離聲色句。謾云北<g ref="CB15106"/>單越。南瞻部洲。直饒謾得者
<lb n="0611b23"/>僧。難謾自<anchor xml:id="begd1e14858"/>己<anchor xml:id="endd1e14858"/>。</p>
<lb n="0611b24"/>
<head>雲居舜禪師</head>
<lb n="0611c01"/>
<p id="pX78p0611c0101">師諱曉舜。嗣洞山。瑞州人。姓胡氏。初參洞山。一日。武
<lb n="0611c02"/>昌行乞。首謁劉居士。士高行。為時所敬。意所與奪。莫
<lb n="0611c03"/>不從之。師時年少。不知其飽參。頗易之。士曰。老漢有
<lb n="0611c04"/>一問。若相契。則開疏。如不契。請還山。遂問。古鏡未磨
<lb n="0611c05"/>時如何。</p>
<p id="pX78p0611c0504" type="inline">曰。黑似漆。</p>
<p id="pX78p0611c0547" type="inline">磨後如何。</p>
<p id="pX78p0611c0590" type="inline">曰。照天照地。</p>
<p id="pX78p0611c05134" type="inline">士長揖曰。
<lb n="0611c06"/>且請上人還山。拂袖入宅。</p>
<p id="pX78p0611c0611" type="inline">師懡㦬而回。山問。師言其
<lb n="0611c07"/>事。山曰。儞問我。與儞道。</p>
<p id="pX78p0611c0710" type="inline">師理前問。山曰。此去漢陽不
<lb n="0611c08"/>遠。</p>
<p id="pX78p0611c0802" type="inline">師進後語。山曰。黃<g ref="CB15112"/>樓前鸚鵡洲。師有省。</p>
<p id="pX78p0611c0857" type="inline">師住廬
<lb n="0611c09"/>山栖賢。槐都官守南康因私忿民其衣。大覺璉曾入
<lb n="0611c10"/>師室。聞師還俗。遣人取至淨因。以正寢居之。覺處偏
<lb n="0611c11"/>室。仁宗數召覺入內。竟不言師事。</p>
<p id="pX78p0611c1114" type="inline">偶一日。嘉王取旨。
<lb n="0611c12"/>出淨因飯僧。見覺侍師旁甚恭。回奏。仁宗召對便殿。
<lb n="0611c13"/>見之。歎曰。道韻奇偉。真山林達士。於扇上書曰。賜曉
<lb n="0611c14"/>舜依舊為僧。特旨再住栖賢。仍賜紫衣．銀鉢。</p>
<p id="pX78p0611c1418" type="inline">師退栖
<lb n="0611c15"/>賢。時以二力舁轎。至羅漢寺。二力曰。既不是我院長
<lb n="0611c16"/>老。不能遠去。弃轎而回。</p>
<p id="pX78p0611c1610" type="inline">暨師再住。令人先慰二夫曰
<lb n="0611c17"/>儞當時做得是。但安心。不必疑懼。</p>
<p id="pX78p0611c1714" type="inline">師入院。上堂曰。無
<lb n="0611c18"/>端被譖枉遭迍。半年有餘作俗人。今日再歸三峽寺。
<lb n="0611c19"/>幾多懽喜幾多嗔。</p>
<p id="pX78p0611c1908" type="inline">上堂。舉。夾山道。閙市門頭識取天
<lb n="0611c20"/>子。百草頭上薦取老僧。雲居即不然。婦搖機軋軋。兒
<lb n="0611c21"/>弄口喎喎。</p>
<p id="pX78p0611c2105" type="inline">師常譏天衣說葛藤禪。一日。懷遷化。師於
<lb n="0611c22"/>法堂上曰。且喜葛藤樁子倒了也。</p>
<p id="pX78p0611c2214" type="inline">秀圓通在會中作
<lb n="0611c23"/>維那。每見呵罵。謂同列曰。我須與者老漢理會一上。
<lb n="0611c24"/>及夜參。又罵。秀厲聲出眾曰。豈不見圓覺經中道。</p>
<p id="pX78p0611c2420" type="inline">師
<lb n="0612a01"/>遽曰。久立大眾。伏惟珍重。便歸方丈。</p>
<p id="pX78p0612a0115" type="inline">秀曰。者老漢通
<lb n="0612a02"/>身是眼。罵得懷和尚也。</p>
<p id="pX78p0612a0210" type="inline">上堂。諸方有弄虵頭。撥虎尾。
<lb n="0612a03"/>跳大海。劒刃裏藏身。雲居者裏。寒天熱水洗脚。夜間
<lb n="0612a04"/>脫襪打睡。早朝旋繫行纏。風吹籬倒。喚人夫劈篾縛
<lb n="0612a05"/>起。</p>
<p id="pX78p0612a0502" type="inline">上堂。唯一堅密身。一切塵中現。蝦蟇蚯蚓各有窟
<lb n="0612a06"/>穴。烏鵲鳩鴿亦有窠巢。正當與麼時。為甚麼人說法。
<lb n="0612a07"/>良久。云。方以類聚。物以羣分。</p>
<p id="pX78p0612a0712" type="inline">上堂。雲居不會禪。洗脚
<lb n="0612a08"/>上床眠。冬瓜直儱侗。瓠子曲彎彎。</p>
<p id="pX78p0612a0814" type="inline">師一日舉鹽官和
<lb n="0612a09"/>尚喚侍者。將犀牛扇子來因緣。拈曰。三伏當時正須
<lb n="0612a10"/>扇子。為侍者不了事。雖然如是。鹽官太絮。何不大家
<lb n="0612a11"/>割捨。侍者當時若見鹽官道。扇子既破。還我犀牛兒
<lb n="0612a12"/>來。便向道。<anchor xml:id="begd1e15022"/>已<anchor xml:id="endd1e15022"/>颺在榼𣜂堆頭了也。</p>
<lb n="0612a13"/>
<p id="pX78p0612a1301">贊曰。</p>
<lb n="0612a14"/>
<lg>
<l>艱棘中來</l>
<l>靈明不昧</l>
<lb n="0612a15"/>
<l>凌霄漢深院脩筠</l>
<l>傲雪霜古巖寒檜</l>
<lb n="0612a16"/>
<l>身歸三峽寺</l>
<l>添五老畿多嗔</l>
<lb n="0612a17"/>
<l>脚跨鸚鵡洲</l>
<l>撲古鏡百雜碎</l>
<lb n="0612a18"/>
<l>婦搖機軋軋</l>
<l>閙市頭識天子未真</l>
<lb n="0612a19"/>
<l>兒弄口喎喎</l>
<l>百草上薦老僧不會</l>
<lb n="0612a20"/>
<l>通身是眼</l>
<l>喜天衣懷倒了葛藤樁</l>
<lb n="0612a21"/>
<l>平地生堆</l>
<l>笑槐都官枉入民衣罪</l>
<lb n="0612a22"/>
<l>洗脚脫襪打睡</l>
<l>初無出格生涯</l>
<lb n="0612a23"/>
<l>喚人劈篾縛籬</l>
<l>也是尋常家計</l>
<lb n="0612a24"/>
<l>鳥鵲巢窠蝦蟇窟穴</l>
<l>堅密身出現塵中</l>
<lb n="0612b01"/>
<l>冬瓜儱侗瓠子曲彎</l>
<l>祖師禪逈超言外</l>
<lb n="0612b02"/>
<l>弄虵頭撥虎尾</l>
<l>聽諸方劒刃裏露影藏身</l>
<lb n="0612b03"/>
<l>破扇子潑犀牛</l>
<l>謂鹽官糞堆頭成團作塊</l>
</lg>
<lb n="0612b04"/>
<p id="pX78p0612b0401" rend="margin-left:1em">道韻奇偉。得山林達士之名。合浦珠還走蛟盤。了
<lb n="0612b05"/>無瑕纇。</p>
<lb n="0612b06"/>
<head>大覺璉禪師</head>
<lb n="0612b07"/>
<p id="pX78p0612b0701">師嗣泐潭。諱懷璉。漳州陳氏子。母夢僧伽而生。因小
<lb n="0612b08"/>字泗洲。師造泐潭法席。投機印可。師事之十餘年。去
<lb n="0612b09"/>遊廬山。掌記圓通訥處。仁宗召訥。訥倦。奏師代。有旨
<lb n="0612b10"/>住淨因。召對化成殿。問佛法大意。稱旨。賜大覺。</p>
<p id="pX78p0612b1019" type="inline">後遣
<lb n="0612b11"/>中使問曰。才去竪拂。人立難當。</p>
<p id="pX78p0612b1113" type="inline">師以頌回奏曰。</p>
<p id="pX78p0612b1158" type="inline">有節
<lb n="0612b12"/>非干竹。三星繞月宮。</p>
<p id="pX78p0612b1209" type="inline">一人居日下。弗與眾人同。</p>
<p id="pX78p0612b1258" type="inline">帝覧
<lb n="0612b13"/>大悅。又召對便殿。賜羅扇。題元寂頌與師問答詩頌。
<lb n="0612b14"/>書以賜之。凡十七篇。至和中。乞歸老山中。進頌曰。</p>
<p id="pX78p0612b1420" type="inline">六
<lb n="0612b15"/>載皇都唱祖機。兩曾金殿奉天威。</p>
<p id="pX78p0612b1514" type="inline">青山隱去忻何得。
<lb n="0612b16"/>滿篋唯將御頌歸。</p>
<p id="pX78p0612b1608" type="inline">帝和頌不允。宣諭曰。山即如如體
<lb n="0612b17"/>也。將安歸乎。再住京國。且興佛法。</p>
<p id="pX78p0612b1714" type="inline">師再進頌謝曰。</p>
<p id="pX78p0612b1759" type="inline">中
<lb n="0612b18"/>使宣傳出禁圍。再令臣住此禪扉。</p>
<p id="pX78p0612b1814" type="inline">青山未許藏千拙。
<lb n="0612b19"/>白髮將何補萬機。</p>
<p id="pX78p0612b1908" type="inline">霄露恩輝方湛湛。林泉情味苦依
<lb n="0612b20"/>依。</p>
<p id="pX78p0612b2002" type="inline">堯仁況是如天闊。應任孤雲自在飛。</p>
<p id="pX78p0612b2055" type="inline">帝賜龍腦鉢
<lb n="0612b21"/>師謝恩了。捧鉢曰。吾法以壞色衣。以瓦鐵器。此鉢非
<lb n="0612b22"/>法。遂焚之。中使回奏。上加歎不<anchor xml:id="begd1e15225"/>已<anchor xml:id="endd1e15225"/>。</p>
<p id="pX78p0612b2271" type="inline">僧問。聖君御頌親
<lb n="0612b23"/>頒賜。和尚將何報此恩。</p>
<p id="pX78p0612b2310" type="inline">師以手托地曰。恁麼則一人
<lb n="0612b24"/>有慶。兆民賴之。</p>
<p id="pX78p0612b2407" type="inline">曰。半尋拄杖攪黃河。</p>
<p id="pX78p0612b2454" type="inline">開堂。僧問。諸佛
<lb n="0612c01"/>出世。利濟羣生。猊座師登。將何拯濟。</p>
<p id="pX78p0612c0115" type="inline">曰。山高水闊。</p>
<p id="pX78p0612c0159" type="inline">曰。
<lb n="0612c02"/>花發無根樹。魚跳萬仞峯。</p>
<p id="pX78p0612c0211" type="inline">曰。新羅國裏。</p>
<p id="pX78p0612c0255" type="inline">曰。慈舟不棹
<lb n="0612c03"/>清波上。劒峽徒勞放木鵝。</p>
<p id="pX78p0612c0311" type="inline">曰。脫却衣裳臥荊棘。</p>
<p id="pX78p0612c0358" type="inline">曰。人
<lb n="0612c04"/>將語試。</p>
<p id="pX78p0612c0404" type="inline">曰。慣得其便。</p>
<p id="pX78p0612c0448" type="inline">僧撫掌曰。更𨁝跳。</p>
<p id="pX78p0612c0494" type="inline">上堂。文殊寶
<lb n="0612c05"/>劒得者為尊。乃拈拄杖曰。淨因今日恁麼。直得千聖
<lb n="0612c06"/>路絕。雖然如是。猶是矛盾相攻。不犯鋒鋩。如何運用。
<lb n="0612c07"/>良久。曰。野蒿自發空臨水。江燕初歸不見人。參。</p>
<p id="pX78p0612c0719" type="inline">治平
<lb n="0612c08"/>中。上疏乞歸。進頌曰。</p>
<p id="pX78p0612c0809" type="inline">千簇雲山萬壑流。歸心終老此
<lb n="0612c09"/>峯頭。</p>
<p id="pX78p0612c0903" type="inline">餘生願祝無疆壽。一炷清香滿石樓。</p>
<p id="pX78p0612c0956" type="inline">英宗留之
<lb n="0612c10"/>不可。詔許自便。師渡江留金山西湖。四明守以育王
<lb n="0612c11"/>迎至韶九峯。作勸請疏。四明人相與出力建閣。藏所
<lb n="0612c12"/>賜詩頌。榜曰宸奎。</p>
<p id="pX78p0612c1208" type="inline">東坡知杭。以書問師曰。承要作宸
<lb n="0612c13"/>奎閣<g ref="CB15156"/>。謹以撰成。衰朽廢學。不知堪上石否。見參寥
<lb n="0612c14"/>說師出京。英廟賜手詔。其略曰任性住持者。不知果
<lb n="0612c15"/>有否。如有。切請錄示全文。欲添此一節。</p>
<p id="pX78p0612c1516" type="inline">師終藏而不
<lb n="0612c16"/>出。逮委順後。獲於篋笥。師以佛國白造蒙堂處之。後
<lb n="0612c17"/>世叢林因取法焉。師住育王。作逸老堂。</p>
<lb n="0612c18"/>
<p id="pX78p0612c1801">贊曰。</p>
<lb n="0612c19"/>
<lg>
<l>家近榑桑國</l>
<l>波斯耳帶環</l>
<lb n="0612c20"/>
<l>謂漳泉匾頭</l>
<l>灼然心毒</l>
<lb n="0612c21"/>
<l>說泗洲入夢</l>
<l>莫被人謾</l>
<lb n="0612c22"/>
<l>羅萬象於胸中</l>
<l>風雷陟頓</l>
<lb n="0612c23"/>
<l>吐片言於舌上</l>
<l>錦繡斕班</l>
<lb n="0612c24"/>
<l>
<g ref="CB15072"/>澄散聖虎頭關</l>
<l>笑収虎尾</l>
<lb n="0613a01"/>
<l>焚銀璫使龍腦鉢</l>
<l>喜動龍顏</l>
<lb n="0613a02"/>
<l>拈將拄杖攪黃河</l>
<l>報恩有分</l>
<lb n="0613a03"/>
<l>脫却衣裳臥荊棘</l>
<l>濟物何慳</l>
<lb n="0613a04"/>
<l>尊道德不忘韋布之交</l>
<l>讓舜老夫身居正寢</l>
<lb n="0613a05"/>
<l>為佛法代赴紫泥之詔</l>
<l>使訥圓通名播塵寰</l>
<lb n="0613a06"/>
<l>江燕初歸不見人</l>
<l>文殊劒鋒鋩太露</l>
<lb n="0613a07"/>
<l>野蒿自發空臨水</l>
<l>千聖路蹈斷應難</l>
<lb n="0613a08"/>
<l>錦帳鋪花</l>
<l>得蘇內翰雄文壯觀宸奎閣</l>
<lb n="0613a09"/>
<l>囊錐脫頴</l>
<l>為韶九峯一疏來住育王山</l>
<lb n="0613a10"/>
<l>屋縛歎根椽</l>
<l>令大地人蒙居養正</l>
<lb n="0613a11"/>
<l>雲披三事衲</l>
<l>學住山翁逸老投閑</l>
<lb n="0613a12"/>
<l>就梅影肱枕胡床</l>
<l>斫額望明月</l>
<lb n="0613a13"/>
<l>破竹陰屨穿苔徑</l>
<l>倚檻看狂瀾</l>
</lg>
<lb n="0613a14"/>
<p id="pX78p0613a1401" rend="margin-left:1em">青出藍青於藍。欲窮端的意。幽鳥語綿蠻。</p>
<lb n="0613a15"/>
<head>天衣懷禪師</head>
<lb n="0613a16"/>
<p id="pX78p0613a1601">師諱義懷。嗣雪竇。永嘉陳氏子。世以漁為業。母夢星
<lb n="0613a17"/>隕于屋除。及產。多吉祥。兒稚坐父船尾。漁得魚。付師
<lb n="0613a18"/>貫。師不忍。私投江中。父怒笞詬。甘甜之。不以介意。長
<lb n="0613a19"/>遊京師。依景德寺為童行。天聖中。試經得度。謁金鑾
<lb n="0613a20"/>善．葉縣省。皆不契。由洛抵龍門。復至都下。欲繼宗風。
<lb n="0613a21"/>意有未決。忽遇言法華。撫師背曰。雲門．臨濟。</p>
<p id="pX78p0613a2118" type="inline">去。東遊
<lb n="0613a22"/>至姑蘇。禮明覺於翠峯。入室次。覺曰。恁麼也不得。不
<lb n="0613a23"/>恁麼也不得。恁麼不恁麼總不得。師擬議。覺打出。如
<lb n="0613a24"/>是者數四。</p>
<p id="pX78p0613a2405" type="inline">尋為水頭。因汲水檐折。忽悟。作投機頌曰
<lb n="0613b01"/>一二三四五六七。萬仞峯前獨足立。</p>
<p id="pX78p0613b0115" type="inline">奪得驪龍頷下
<lb n="0613b02"/>珠。一言勘破維摩詰。</p>
<p id="pX78p0613b0209" type="inline">覺捬几稱善。</p>
<p id="pX78p0613b0253" type="inline">出世鐵佛。上堂。譬
<lb n="0613b03"/>如鴈過長空。影沈寒水。鴈無遺蹤之意。水無留影之
<lb n="0613b04"/>心。若能如是。方解異類中行。不用續鳧截<g ref="CB15112"/>。夷岳盈
<lb n="0613b05"/>壑。放行也。百醜千拙。収來也。攣攣拳拳。用之。則敢與
<lb n="0613b06"/>八大龍王鬪富。不用。都不直半文錢。</p>
<p id="pX78p0613b0615" type="inline">參次。住平江薦
<lb n="0613b07"/>福。接冲本秀夫。後榜方丈。曰烹金爐。</p>
<p id="pX78p0613b0715" type="inline">楊無為贊曰。</p>
<p id="pX78p0613b0759" type="inline">冲
<lb n="0613b08"/>本秀夫。四碧眼胡。</p>
<p id="pX78p0613b0808" type="inline">中間坐者。烹金之爐。</p>
<p id="pX78p0613b0855" type="inline">上堂。夫為宗
<lb n="0613b09"/>師。須是驅耕夫之牛。奪飢人之食。遇賤即貴。遇貴即
<lb n="0613b10"/>賤。驅耕夫之牛。令他苗稼豐登。奪飢人之食。令他永
<lb n="0613b11"/>絕飢虗。遇賤即貴。握土成金。遇貴即賤。變金為土。老
<lb n="0613b12"/>僧亦不驅耕夫之牛。亦不奪飢人之食。何謂。耕夫之
<lb n="0613b13"/>牛我何用。飢人之食復何飡。我也不握土成金。也不
<lb n="0613b14"/>變金作土。何也。金是金。土是土。玉是玉。石是石。僧是
<lb n="0613b15"/>僧。俗是俗。古今天地。古今日月。古今山河。古今人倫。
<lb n="0613b16"/>雖然如此。打破大散關。幾箇迷逢達磨。</p>
<p id="pX78p0613b1616" type="inline">上堂。須彌頂
<lb n="0613b17"/>上不扣金鐘。畢鉢巖前無人聚會。山僧倒騎佛殿。諸
<lb n="0613b18"/>人返著草鞋。朝遊檀特。暮到羅浮。拄杖針筒。自家収
<lb n="0613b19"/>取。</p>
<p id="pX78p0613b1902" type="inline">上堂。夜來寒霜凜冽。黃河凍結。<anchor xml:id="begd1e15586"/>陝<anchor xml:id="endd1e15586"/>府鐵牛腰折。盡
<lb n="0613b20"/>道女媧煉石補天。爭奈西天一缺。如今欲與他補却。
<lb n="0613b21"/>又恐大地人無出氣處。且留者一竅與大地人出氣。
<lb n="0613b22"/>參。</p>
<p id="pX78p0613b2202" type="inline">僧問。牛頭未見四祖時如何。</p>
<p id="pX78p0613b2252" type="inline">曰。長江無六月。</p>
<p id="pX78p0613b2297" type="inline">曰。見
<lb n="0613b23"/>後如何。</p>
<p id="pX78p0613b2304" type="inline">曰。一年一度春。</p>
<p id="pX78p0613b2349" type="inline">上堂。蜀魄連宵呌。鵽鳭終夜
<lb n="0613b24"/>啼。圓通門大啟。何事隔雲泥。</p>
<p id="pX78p0613b2412" type="inline">辭世曰。紅日照榑桑。寒
<lb n="0613c01"/>雲封華嶽。三更過鐵圍。拶折驪龍角。瑠璃雙磵月分
<lb n="0613c02"/>破。翡翠十峯雲掃開。乃天衣境也。</p>
<lb n="0613c03"/>
<p id="pX78p0613c0301">贊曰。</p>
<lb n="0613c04"/>
<lg>
<l>笑花正眼</l>
<l>立雪元樞</l>
<lb n="0613c05"/>
<l>早往京師試經</l>
<l>駕三車自鞭觳觫</l>
<lb n="0613c06"/>
<l>長就翠峯養聖</l>
<l>奏九成日樂鶢鶋</l>
<lb n="0613c07"/>
<l>巨口吞鈎</l>
<l>颺下知幾赤梢鯉</l>
<lb n="0613c08"/>
<l>精金躍冶</l>
<l>不祥是四碧眼胡</l>
<lb n="0613c09"/>
<l>寒水一匳清</l>
<l>印長空沈鴈影</l>
<lb n="0613c10"/>
<l>匾擔兩頭折</l>
<l>抉驪頷奪明珠</l>
<lb n="0613c11"/>
<l>眼有瞳人</l>
<l>初不在握土成金驅耕奪食</l>
<lb n="0613c12"/>
<l>身行異類</l>
<l>又何須夷嶽盈壑截<g ref="CB15112"/>續鳧</l>
<lb n="0613c13"/>
<l>徹骨貧窮</l>
<l>敢與龍王鬪富</l>
<lb n="0613c14"/>
<l>一言勘破</l>
<l>豈容摩詰名模</l>
<lb n="0613c15"/>
<l>教人返著鞋</l>
<l>暮到羅浮朝遊檀特</l>
<lb n="0613c16"/>
<l>被僧輕捬背</l>
<l>急尋明覺遠到姑蘇</l>
<lb n="0613c17"/>
<l>半夜霜寒</l>
<l>結黃河凍<anchor xml:id="begd1e15736"/>陝<anchor xml:id="endd1e15736"/>府䥫牛腰折</l>
<lb n="0613c18"/>
<l>一年春到</l>
<l>引牛頭見四祖枯木花敷</l>
<lb n="0613c19"/>
<l>鵽鳭啼夜蜀魄吟霄</l>
<l>圓通門大啟扄鑰</l>
<lb n="0613c20"/>
<l>翡翠掃雲琉璃分月</l>
<l>天衣境巧𦘕成圖</l>
<lb n="0613c21"/>
<l>出林師子</l>
<l>歷塊神駒</l>
</lg>
<lb n="0613c22"/>
<p id="pX78p0613c2201" rend="margin-left:1em">走過䥫圍尋不得。趙州東壁掛葫蘆。</p>
<lb n="0613c23"/>
<head>圓照本禪師</head>
<lb n="0613c24"/>
<p id="pX78p0613c2401">師嗣天衣。諱宗本。常州管氏子。初見天衣。室中問師。
<lb n="0614a01"/>即心是佛時如何。</p>
<p id="pX78p0614a0108" type="inline">師曰。殺人放火有甚麼難。於是名
<lb n="0614a02"/>顯。</p>
<p id="pX78p0614a0202" type="inline">元豐間。李漕使復圭命師開法瑞光。法席日盛。杭
<lb n="0614a03"/>州守陳公襄以承天．興教二剎。命師擇居。蘇人留之
<lb n="0614a04"/>益甚。又以淨慈堅請。移文諭道俗曰。借師三年。為此
<lb n="0614a05"/>
<g ref="CB15131"/>植福。不敢久占。道俗始從。</p>
<p id="pX78p0614a0512" type="inline">元豐五年。神宗下詔。闢
<lb n="0614a06"/>相國寺六十四院為八。禪二律六。召師為慧林第一
<lb n="0614a07"/>祖。既至。遣使問勞。翌日。召對廷和殿問道。賜坐。師即
<lb n="0614a08"/>跏趺。帝問。卿受業何寺。</p>
<p id="pX78p0614a0810" type="inline">奏曰。承天永安。帝大悅。賜茶。
<lb n="0614a09"/>即舉盞長吸。又蕩撼之。帝喜其真。喻以方興禪宗。宜
<lb n="0614a10"/>善開導。</p>
<p id="pX78p0614a1004" type="inline">奏曰。陛下知有此道。如日照臨。臣豈敢自怠。
<lb n="0614a11"/>即辭退。</p>
<p id="pX78p0614a1104" type="inline">帝目送之。謂左右曰。真福慧僧也。</p>
<p id="pX78p0614a1156" type="inline">僧問。如何
<lb n="0614a12"/>是祖師西來意。</p>
<p id="pX78p0614a1207" type="inline">曰。韓信臨朝底。</p>
<p id="pX78p0614a1252" type="inline">曰。中下之流如何領
<lb n="0614a13"/>會。</p>
<p id="pX78p0614a1302" type="inline">曰。伏屍萬里。</p>
<p id="pX78p0614a1346" type="inline">曰。早知今日事。悔不慎當初。</p>
<p id="pX78p0614a1396" type="inline">曰。三皇
<lb n="0614a14"/>塚上草離離。</p>
<p id="pX78p0614a1406" type="inline">上堂。頭圓像天。足方似地。古皃稜層。丈
<lb n="0614a15"/>夫意氣。趯倒須彌。踏翻海水。帝釋與龍王無著身處。
<lb n="0614a16"/>乃拈拄杖曰。却來拄杖上回避。咄。任汝神通變化。究
<lb n="0614a17"/>竟須歸者裏。卓拄杖一下。</p>
<p id="pX78p0614a1711" type="inline">元祐元年。以老求歸。得旨
<lb n="0614a18"/>任便雲遊。州郡不得抑令住持。擊鼓辭眾曰。本是無
<lb n="0614a19"/>家客。那堪任便遊。順風加櫓棹。船子下楊州。</p>
<p id="pX78p0614a1918" type="inline">既出都
<lb n="0614a20"/>城。王公大臣送者。車騎相屬。師臨別誨之曰。歲月不
<lb n="0614a21"/>可把翫。老病不與人期。唯勤修勿怠。是真相為。聞者
<lb n="0614a22"/>莫不流涕。其真慈善導。感人如此。晚居蘇之靈巖。示
<lb n="0614a23"/>寂後。門弟子塔全身於寺之左。</p>
<lb n="0614a24"/>
<p id="pX78p0614a2401">贊曰。</p>
<lb n="0614b01"/>
<lg>
<l>真福慧僧</l>
<l>稟丈夫氣</l>
<lb n="0614b02"/>
<l>倚烏藤古貌稜稜</l>
<l>發清談春風亹亹</l>
<lb n="0614b03"/>
<l>到南泉不疑地</l>
<l>攀噲蹈鴻門</l>
<lb n="0614b04"/>
<l>窮少室濫觴源</l>
<l>韓信臨朝底</l>
<lb n="0614b05"/>
<l>蹈翻大海</l>
<l>聽龍王改宅他方</l>
<lb n="0614b06"/>
<l>踢倒須彌</l>
<l>使帝釋容身無地</l>
<lb n="0614b07"/>
<l>圓照堂前光皎皎</l>
<l>揭示祖師心</l>
<lb n="0614b08"/>
<l>三皇塚上草離離</l>
<l>漏洩東君意</l>
<lb n="0614b09"/>
<l>垂一機指人活路</l>
<l>大用雷奔</l>
<lb n="0614b10"/>
<l>借三年植福此<g ref="CB15131"/>
</l>
<l>惡聲鼎沸</l>
<lb n="0614b11"/>
<l>一錫晚歸林下</l>
<l>輦寺無心宿斷雲</l>
<lb n="0614b12"/>
<l>七絃高掛壁間</l>
<l>裏臺有月飜秋水</l>
</lg>
<lb n="0614b13"/>
<p id="pX78p0614b1301" rend="margin-left:1em">即心即佛。殺人放火有甚麼難。到船子。下楊州。因
<lb n="0614b14"/>甚麼感人流涕。</p>
<lb n="0614b15"/>
<head>圓通秀禪師</head>
<lb n="0614b16"/>
<p id="pX78p0614b1601">師嗣天衣。諱法秀。秦州人。俗姓辛。母夢老僧投宿。乃
<lb n="0614b17"/>有娠。先是。麥積山有老僧與應乾寺魯和尚善。每欲
<lb n="0614b18"/>從魯遊方。魯老之。既去。乃曰。他日當尋我竹鋪坡前。
<lb n="0614b19"/>俄有兒生其所。往觀之。兒為一笑。三歲願隨魯歸。十
<lb n="0614b20"/>九試經得度。勵志講肄。習圓覺．華嚴。妙入精義。</p>
<p id="pX78p0614b2019" type="inline">聞無
<lb n="0614b21"/>為鐵佛懷禪師法席盛。徑往參禮。懷問。座主講甚麼
<lb n="0614b22"/>經。</p>
<p id="pX78p0614b2202" type="inline">曰。華嚴。</p>
<p id="pX78p0614b2244" type="inline">曰。華嚴以何為宗。</p>
<p id="pX78p0614b2290" type="inline">曰。法界為宗。</p>
<p id="pX78p0614b22134" type="inline">曰。法界以
<lb n="0614b23"/>何為宗。</p>
<p id="pX78p0614b2304" type="inline">曰。以心為宗。</p>
<p id="pX78p0614b2348" type="inline">曰。心以何為宗。師無語。</p>
<p id="pX78p0614b2396" type="inline">懷曰。毫
<lb n="0614b24"/>釐有差。天地懸隔。汝當自看。必有發明。</p>
<p id="pX78p0614b2416" type="inline">後聞僧舉。白
<lb n="0614c01"/>兆問報慈云。情生智隔。想變體殊。情未生時如何。慈
<lb n="0614c02"/>云。隔。忽悟。直到方丈陳所證。</p>
<p id="pX78p0614c0212" type="inline">懷曰。汝真法器。吾宗異
<lb n="0614c03"/>日在汝行矣。</p>
<p id="pX78p0614c0306" type="inline">師服勤八年。懷推為導首。出世四面。後
<lb n="0614c04"/>住本山。上堂。少林九年冷坐。却被神光<g ref="CB15111"/>破。如今玉
<lb n="0614c05"/>石難分。只得麻纏紙裹。還會麼。笑我者多。哂我者少
<lb n="0614c06"/>示眾。山僧不會解說。大都應箇時節。相喚喫椀湯茶。
<lb n="0614c07"/>亦無祖師妙訣。禪人若也未相諳。蹈著秤鎚硬似鐵
<lb n="0614c08"/>上堂。寒雨細。朔風高。吹砂走石。拔木鳴條。諸人盡知
<lb n="0614c09"/>有。且道風作何色。若識得去。許儞具眼。若也不識。莫
<lb n="0614c10"/>恠相謾。</p>
<p id="pX78p0614c1004" type="inline">僧問。不離生死而得涅槃。不出魔界而入佛
<lb n="0614c11"/>界。</p>
<p id="pX78p0614c1102" type="inline">師曰。赤土塗牛嬭。</p>
<p id="pX78p0614c1148" type="inline">曰。謝師答話。</p>
<p id="pX78p0614c1192" type="inline">曰。儞話頭道什麼。
<lb n="0614c12"/>僧擬議。師便喝。</p>
<p id="pX78p0614c1207" type="inline">師嚴冷。叢林號為鐵面。李伯時𦘕馬
<lb n="0614c13"/>入神。師勸曰。當想入馬腹中矣。李有省。因令改𦘕觀
<lb n="0614c14"/>音。李從之。</p>
<p id="pX78p0614c1405" type="inline">山谷好作艶詞。人爭傳之。師呵之。谷笑曰。
<lb n="0614c15"/>又當置我於馬腹中耶。</p>
<p id="pX78p0614c1510" type="inline">師曰。公作艶詞以蕩人心。不
<lb n="0614c16"/>止馬腹。正恐生泥犂中耳。谷驚愕。乃止。</p>
<lb n="0614c17"/>
<p id="pX78p0614c1701">贊曰。</p>
<lb n="0614c18"/>
<lg>
<l>靡羈束</l>
<l>何彳亍</l>
<lb n="0614c19"/>
<l>麥積山夢裏飜身</l>
<l>竹鋪坡笑中含毒</l>
<lb n="0614c20"/>
<l>頂門眼正</l>
<l>等天地若浮漚</l>
<lb n="0614c21"/>
<l>魏闕心遊</l>
<l>以江湖為桎梏</l>
<lb n="0614c22"/>
<l>悟報慈情生智隔</l>
<l>冷汗通身</l>
<lb n="0614c23"/>
<l>指華嚴法界心宗</l>
<l>狂花眩目</l>
<lb n="0614c24"/>
<l>玄中自得</l>
<l>幾星沙善解玉連環</l>
<lb n="0615a01"/>
<l>妙處不傳</l>
<l>一蟻絲巧穿珠九曲</l>
<lb n="0615a02"/>
<l>赤土塗牛嬭</l>
<l>入佛魔命若懸絲</l>
<lb n="0615a03"/>
<l>生鐵褁面皮</l>
<l>辨龍蛇機如嚙鏃</l>
<lb n="0615a04"/>
<l>金鎚影動輪掌上</l>
<l>圭角稜稜</l>
<lb n="0615a05"/>
<l>寶劒光寒挂眉間</l>
<l>鋒鋩簇簇</l>
<lb n="0615a06"/>
<l>𦘕神駒得妙處入馬腹</l>
<l>喚醒李龍眠</l>
<lb n="0615a07"/>
<l>作艶詞惑亂人陷泥犁</l>
<l>霍殺黃山谷</l>
<lb n="0615a08"/>
<l>烹天衣紅爐裏</l>
<l>未辨金鍮</l>
<lb n="0615a09"/>
<l>坐少林深雪中</l>
<l>難分石玉</l>
</lg>
<lb n="0615a10"/>
<p id="pX78p0615a1001" rend="margin-left:1em">巧說不會。應時節喫椀湯茶。又何曾雨解吹砂。風
<lb n="0615a11"/>能<g ref="CB15072"/>木。</p>
<lb n="0615a12"/>
<head>大通本禪師</head>
<lb n="0615a13"/>
<p id="pX78p0615a1301">師諱善本。嗣圓照。穎人。董仲舒之後。弱冠博極群書。
<lb n="0615a14"/>無仕䆠意。往京師試經得度。參圓照於瑞光。悟旨。出
<lb n="0615a15"/>世雙林。次住淨慈。神考聞其名。有詔住上都慧林。賜
<lb n="0615a16"/>大通號。</p>
<p id="pX78p0615a1604" type="inline">上堂曰。上不見天。下不見地畐。塞虗空。無處
<lb n="0615a17"/>回避。為君明破即不中。且向南山看鱉鼻。擲拄杖。下
<lb n="0615a18"/>座。</p>
<p id="pX78p0615a1802" type="inline">僧問。寶塔元無縫。如何指示人。</p>
<p id="pX78p0615a1853" type="inline">曰。煙霞生背面。星
<lb n="0615a19"/>月遶簷楹。</p>
<p id="pX78p0615a1905" type="inline">曰。如何是塔中人。</p>
<p id="pX78p0615a1951" type="inline">曰。竟日不知清世事。終
<lb n="0615a20"/>年坐斷白雲鄉。</p>
<p id="pX78p0615a2007" type="inline">曰。向上更有事也無。</p>
<p id="pX78p0615a2054" type="inline">曰。太無厭生。</p>
<p id="pX78p0615a2098" type="inline">上
<lb n="0615a21"/>堂。僧問。若論此事。譬如兩家著碁。學人上來。請師一
<lb n="0615a22"/>著。</p>
<p id="pX78p0615a2202" type="inline">曰。早輸了也。</p>
<p id="pX78p0615a2246" type="inline">曰。錯。</p>
<p id="pX78p0615a2287" type="inline">曰。是。</p>
<p id="pX78p0615a22128" type="inline">曰。近前無路也。</p>
<p id="pX78p0615a22174" type="inline">師卓拄杖
<lb n="0615a23"/>一下。曰。爭奈者箇何。</p>
<p id="pX78p0615a2309" type="inline">曰。只如黑白未分時又作麼生
<lb n="0615a24"/>曰。且饒一著。</p>
<p id="pX78p0615a2406" type="inline">僧問。百尺竿頭。如何進步。</p>
<p id="pX78p0615a2455" type="inline">曰。嶮。</p>
<p id="pX78p0615a2496" type="inline">曰。便恁
<lb n="0615b01"/>麼去又作麼生。</p>
<p id="pX78p0615b0107" type="inline">曰。百雜碎。</p>
<p id="pX78p0615b0150" type="inline">僧問。九夏賞勞即不問。從
<lb n="0615b02"/>今向去事如何。</p>
<p id="pX78p0615b0207" type="inline">曰。光剃頭。淨洗鉢。</p>
<p id="pX78p0615b0253" type="inline">曰。謝師指示。</p>
<p id="pX78p0615b0297" type="inline">曰。滴
<lb n="0615b03"/>水難消。</p>
<lb n="0615b04"/>
<p id="pX78p0615b0401">贊曰。</p>
<lb n="0615b05"/>
<lg>
<l>併息諸緣</l>
<l>單明自<anchor xml:id="begd1e16321"/>己<anchor xml:id="endd1e16321"/>
</l>
<lb n="0615b06"/>
<l>仰面不見天</l>
<l>低頭不見地</l>
<lb n="0615b07"/>
<l>優入聖域</l>
<l>透雲門胡餅之機</l>
<lb n="0615b08"/>
<l>博綜羣經</l>
<l>抱仲舒絳帷之志</l>
<lb n="0615b09"/>
<l>烟霞生背面</l>
<l>無縫塔勉強名模</l>
<lb n="0615b10"/>
<l>黑白未分時</l>
<l>一局棊顢頇指示</l>
<lb n="0615b11"/>
<l>百尺竿頭輕進步</l>
<l>嶮似懸崖</l>
<lb n="0615b12"/>
<l>九夏堂中光剃頭</l>
<l>難消滴水</l>
<lb n="0615b13"/>
<l>直鈎有香餌</l>
<l>入滄海釣金鰲</l>
<lb n="0615b14"/>
<l>兩眼沒瞳人</l>
<l>向南山看鱉鼻</l>
<lb n="0615b15"/>
<l>竟日不知清世事</l>
<l>髑髏識未全<g ref="CB01926"/>
</l>
<lb n="0615b16"/>
<l>長年坐斷白雲鄉</l>
<l>聖凡心猶欠洗</l>
<lb n="0615b17"/>
<l>碧梧陰合</l>
<l>穩慧林祥鳳之巢</l>
<lb n="0615b18"/>
<l>白雨聲喧</l>
<l>奮南宕老龍之臂</l>
</lg>
<lb n="0615b19"/>
<p id="pX78p0615b1901" rend="margin-left:1em">沒巴鼻處拋出八稜槌畐。塞虗空。使大地人無處
<lb n="0615b20"/>回避。</p>
<lb n="0615b21"/>
<head>雪峰慧禪師</head>
<lb n="0615b22"/>
<p id="pX78p0615b2201">師諱思慧。嗣大通。錢塘人。俞氏子。上堂。布大教綱。摝
<lb n="0615b23"/>人天魚。護聖不似老胡拖泥帶水。只是見兔放鷹。遇
<lb n="0615b24"/>麞發箭。乃高聲召大眾曰。中。</p>
<p id="pX78p0615b2412" type="inline">上座。昔日藥山早晚不
<lb n="0615c01"/>參。動經旬月。一日。大眾纔集。山便歸方丈。諸禪德。彼
<lb n="0615c02"/>時佛法早自淡薄。論來猶較些子。如今每日鳴鐘陞
<lb n="0615c03"/>堂。忉忉怛怛地。問者口似紡車。答者舌如霹靂。總似
<lb n="0615c04"/>今日。靈山慧命殆若懸絲。少室家風危如累卵。又安
<lb n="0615c05"/>得箇慨然有志扶竪宗乘底衲子出來喝散大眾。非
<lb n="0615c06"/>唯耳邊靜辨。當使正法久住。豈不偉哉。如或捧上不
<lb n="0615c07"/>成龍。山僧倒行此令。以拄杖一時趁散。</p>
<p id="pX78p0615c0716" type="inline">上堂。南詢諸
<lb n="0615c08"/>友。踏破草鞋。絕學無為。坐消日月。凡情易脫。聖解難
<lb n="0615c09"/>忘。但有纖毫。皆成滲漏。可中為道。似地擎山。應物現
<lb n="0615c10"/>形。如驢<g ref="CB15111"/>井。縱無計較。途轍<anchor xml:id="begd1e16473"/>已<anchor xml:id="endd1e16473"/>成。若論相應。轉沒交
<lb n="0615c11"/>涉。勉諸仁者。莫錯用心。各自歸堂。更求何事。</p>
<p id="pX78p0615c1118" type="inline">上堂。一
<lb n="0615c12"/>法若通。萬緣方透。拈拄杖曰。者裏悟了。提拄杖海上
<lb n="0615c13"/>橫行。若到雲居山頭。為我傳語雪峯和尚。咄。</p>
<p id="pX78p0615c1318" type="inline">上堂。一
<lb n="0615c14"/>切法無差。雲門胡餅趙州茶。黃<g ref="CB15112"/>樓前吹玉笛。江城
<lb n="0615c15"/>五月落梅花。慚愧太原孚上座。五更聞𦘕角。天曉弄
<lb n="0615c16"/>琵琶。喝一喝。</p>
<p id="pX78p0615c1606" type="inline">僧問。古殿無燈時如何。</p>
<p id="pX78p0615c1654" type="inline">曰。東壁打西壁
<lb n="0615c17"/>上堂云。眼睫橫亘十方。眉毛上透青天。下徹黃泉。且
<lb n="0615c18"/>道鼻孔在什麼處。良久。云。劄。</p>
<lb n="0615c19"/>
<p id="pX78p0615c1901">贊曰。</p>
<lb n="0615c20"/>
<lg>
<l>雲門八世孫</l>
<l>叵把門墻闢</l>
<lb n="0615c21"/>
<l>垂一機平地上波濤</l>
<lb n="0615c22"/>
<l>示一境嶮崖中妙密</l>
<lb n="0615c23"/>
<l>羅龍打鳳</l>
<l>藕絲網密布縵天</l>
<lb n="0615c24"/>
<l>獵兔射麞</l>
<l>蒿枝箭硬教中的</l>
<lb n="0616a01"/>
<l>口似紡車舌如霹靂</l>
<l>雪峯門下掘窖深埋</l>
<lb n="0616a02"/>
<l>身如累卵命若懸絲</l>
<l>靈鷲山前槌胸呌屈</l>
<lb n="0616a03"/>
<l>學無為坐消日月</l>
<l>渡水覔魚蹤</l>
<lb n="0616a04"/>
<l>詢諸友蹈破草鞋</l>
<l>過山尋蟻跡</l>
<lb n="0616a05"/>
<l>萬緣未透</l>
<l>徒勞拈拄杖海上橫行</l>
<lb n="0616a06"/>
<l>一法無差</l>
<l>且聽落梅花江城狼籍</l>
<lb n="0616a07"/>
<l>笑嵩山滿庭立雪</l>
<l>小魚吞大魚</l>
<lb n="0616a08"/>
<l>住破院古殿無燈</l>
<l>東壁打西壁</l>
<lb n="0616a09"/>
<l>聖解凡情絕纖毫無滲漏</l>
<l>途轍上轉見岐分</l>
<lb n="0616a10"/>
<l>眉毛眼睫互十方透青天</l>
<l>鼻孔中元無氣出</l>
<lb n="0616a11"/>
<l>徹骨風流</l>
<l>無人企及</l>
<lb n="0616a12"/>
<l>錢塘江上弄琵琶</l>
<l>黃<g ref="CB15112"/>樓前吹玉笛</l>
<lb n="0616a13"/>
<l>千峯萬峯鎻寒碧</l>
</lg>
<lb n="0616a14"/>
<head>月堂昌禪師</head>
<lb n="0616a15"/>
<p id="pX78p0616a1501">師嗣雪峯慧。諱道昌。寶溪吳氏子。上堂云。未透祖師
<lb n="0616a16"/>關。千難與萬難。既透祖師關。千難與萬難。未透時難
<lb n="0616a17"/>則且置。既透了。因甚却難。放下笊籬雖得價。動他杓
<lb n="0616a18"/>柄也無端。</p>
<p id="pX78p0616a1805" type="inline">上堂云。與我相似。共我無緣。打翻藥銚。傾
<lb n="0616a19"/>出爐煙。還丹一粒分明在。流落人間是幾年。</p>
<p id="pX78p0616a1918" type="inline">師住玉
<lb n="0616a20"/>几冷泉。塔于南山。</p>
<p id="pX78p0616a2008" type="inline">真歇和尚住徑山時。行化寶溪。到
<lb n="0616a21"/>師家中。見乃母。歇以手摸其腹。人訝之。歇曰。我重婆
<lb n="0616a22"/>子者裏出一員古佛。</p>
<lb n="0616a23"/>
<p id="pX78p0616a2301">贊曰。</p>
<lb n="0616a24"/>
<lg>
<l>寶溪寶</l>
<l>非常寶</l>
<lb n="0616b01"/>
<l>鯨吞水露出珊瑚枝</l>
<lb n="0616b02"/>
<l>龍躍淵打失驪珠顆</l>
<lb n="0616b03"/>
<l>辨真贗</l>
<l>撞著瞎波斯</l>
<lb n="0616b04"/>
<l>較重輕</l>
<l>迷逢胡達磨</l>
<lb n="0616b05"/>
<l>鋪陳玉几瞿曇舍利</l>
<l>寂寂無聞</l>
<lb n="0616b06"/>
<l>拋擲冷泉靈鷲山王</l>
<l>忙忙尋討</l>
<lb n="0616b07"/>
<l>祖師關寒光射透</l>
<l>見笊籬杓柄脫體現成</l>
<lb n="0616b08"/>
<l>大還丹冷𦦨一揮</l>
<l>把藥銚爐烟盡情傾倒</l>
<lb n="0616b09"/>
<l>當場定價</l>
<l>壓隋候照乘不直分文</l>
<lb n="0616b10"/>
<l>韞櫝藏諸</l>
<l>咲趙國連城甘為死貨</l>
<lb n="0616b11"/>
<l>老娘肚裏苦他人捫摸</l>
<l>愛同古佛放光</l>
<lb n="0616b12"/>
<l>無星秤子等銖兩分明</l>
<l>不被先師謾了</l>
</lg>
<lb n="0616b13"/>
<p id="pX78p0616b1301" rend="margin-left:1em">白玉鞭擊碎覔無蹤。聽千古萬古南宕山前。草離
<lb n="0616b14"/>離。日杲杲。</p>
<lb n="0616b15"/>
<p id="pX78p0616b1501" rend="margin-left:4em">雲門至此九世共一十四人。</p>
<lb n="0616b16"/>
<head>溈仰宗</head>
<lb n="0616b17"/>
<head>溈山大圓禪師</head>
<lb n="0616b18"/>
<p id="pX78p0616b1801">師諱靈祐。嗣百丈。福州趙氏子。初參百丈。侍立次。夜
<lb n="0616b19"/>深。丈曰。看爐中有火否。</p>
<p id="pX78p0616b1910" type="inline">師撥之曰。無。</p>
<p id="pX78p0616b1954" type="inline">丈起身。深撥。得
<lb n="0616b20"/>少火。舉而示之曰。汝道無。者箇<g ref="CB06153"/>。</p>
<p id="pX78p0616b2014" type="inline">師大悟。禮謝。陳所
<lb n="0616b21"/>見。丈曰。此是暫時跂路耳。經云。欲識佛性義。當觀時
<lb n="0616b22"/>節因緣。時節既至。如迷忽悟。如忘忽憶。方省<anchor xml:id="begd1e16810"/>己<anchor xml:id="endd1e16810"/>物不
<lb n="0616b23"/>從他得。故祖師云。悟了同未悟。無心亦無法。只是無
<lb n="0616b24"/>虗妄凡聖等心。本來心法元自具足。汝今既爾。善自
<lb n="0616c01"/>護持。</p>
<p id="pX78p0616c0103" type="inline">師摘茶次。謂仰山曰。終日摘茶。只聞子聲。不見
<lb n="0616c02"/>子形。仰撼茶樹。</p>
<p id="pX78p0616c0207" type="inline">師曰。子只得其用。不得其體。</p>
<p id="pX78p0616c0257" type="inline">仰曰。未
<lb n="0616c03"/>審和尚如何。師良久。</p>
<p id="pX78p0616c0309" type="inline">仰曰。和尚只得其體。不得其用
<lb n="0616c04"/>師曰。放子三十棒。</p>
<p id="pX78p0616c0408" type="inline">雲巖來。師問。聞汝久在藥山。是否
<lb n="0616c05"/>巖曰。是。</p>
<p id="pX78p0616c0504" type="inline">師曰。如何是藥山大人相。</p>
<p id="pX78p0616c0553" type="inline">巖曰。涅槃後有。</p>
<p id="pX78p0616c0598" type="inline">師
<lb n="0616c06"/>曰。如何是涅槃後有。</p>
<p id="pX78p0616c0609" type="inline">巖曰。水洒不著。巖却問師。百丈
<lb n="0616c07"/>大人相如何。</p>
<p id="pX78p0616c0706" type="inline">師曰。巍巍堂堂。煒煒煌煌。聲前非聲。色
<lb n="0616c08"/>後非色。蚊子上鐵牛。無儞下觜處。</p>
<p id="pX78p0616c0814" type="inline">劉鐵磨來。師曰。老
<lb n="0616c09"/>牸牛。汝來也。</p>
<p id="pX78p0616c0906" type="inline">磨曰。來日臺山大會齋。和尚還去麼。師
<lb n="0616c10"/>乃放身作臥勢。磨便出去。</p>
<p id="pX78p0616c1011" type="inline">師睡次。見仰山來。師便面
<lb n="0616c11"/>壁。仰曰。和尚何得如此。</p>
<p id="pX78p0616c1110" type="inline">師起曰。我適來得一夢。儞試
<lb n="0616c12"/>為我原看。仰度一盆水。師便洗面。</p>
<p id="pX78p0616c1214" type="inline">少頃。香嚴至。師曰。
<lb n="0616c13"/>我適來得一夢。寂子為我原了。汝更為原看。嚴點一
<lb n="0616c14"/>盞茶來。</p>
<p id="pX78p0616c1404" type="inline">師曰。二子神通過於鶖子。</p>
<p id="pX78p0616c1453" type="inline">師泥壁次。李軍容
<lb n="0616c15"/>具公裳至師背後。端笏而立。師回首見。便側泥盤作
<lb n="0616c16"/>接泥勢。李轉笏作進泥勢。師拋泥盤。同歸方丈。</p>
<p id="pX78p0616c1619" type="inline">僧問。
<lb n="0616c17"/>不作溈山一頂笠。無由得到莫窯村。如何是溈山一
<lb n="0616c18"/>頂笠。</p>
<p id="pX78p0616c1803" type="inline">師喚曰。近前來。僧近前。師與一蹈。</p>
<p id="pX78p0616c1855" type="inline">上堂。老僧百
<lb n="0616c19"/>年後向山下檀越家作一頭水牯牛。左脅書五字。曰
<lb n="0616c20"/>溈山僧某甲。當恁麼時。喚作溈山僧。又是水牯牛。喚
<lb n="0616c21"/>作水牯牛。又是溈山僧。畢竟喚作什麼。仰作禮而退
<lb n="0616c22"/>仰山夏末問訊師。師曰。子一夏不見上來。在下面作
<lb n="0616c23"/>何所務。</p>
<p id="pX78p0616c2304" type="inline">曰。某甲在下面鋤得一片畬。下得一籮粟。</p>
<p id="pX78p0616c2359" type="inline">師
<lb n="0616c24"/>曰。子今夏不虗過。</p>
<p id="pX78p0616c2408" type="inline">仰却問師。和尚一夏作得箇甚麼
<lb n="0617a01"/>師曰。日中一食。夜後一寢。</p>
<p id="pX78p0617a0111" type="inline">仰曰。和尚今夏亦不虗過。
<lb n="0617a02"/>道了。乃吐舌。</p>
<p id="pX78p0617a0206" type="inline">師曰。寂子何得自傷<anchor xml:id="begd1e16942"/>己<anchor xml:id="endd1e16942"/>命。</p>
<lb n="0617a03"/>
<p id="pX78p0617a0301">贊曰。</p>
<lb n="0617a04"/>
<lg>
<l>蠱毒家</l>
<l>滅胡種</l>
<lb n="0617a05"/>
<l>心無半點淳</l>
<l>肉有千斤重</l>
<lb n="0617a06"/>
<l>被大雄挾火</l>
<l>活換眼睛</l>
<lb n="0617a07"/>
<l>引寂子撼茶</l>
<l>全彰體用</l>
<lb n="0617a08"/>
<l>轉身猶不會</l>
<l>徒然要軍容進泥</l>
<lb n="0617a09"/>
<l>瞌睡幾曾醒</l>
<l>倔強使香嚴原夢</l>
<lb n="0617a10"/>
<l>鋤畬兒下得一籮粟</l>
<l>怪九旬不見上來</l>
<lb n="0617a11"/>
<l>做笠僧行到莫窯村</l>
<l>喫一蹈不勝皇恐</l>
<lb n="0617a12"/>
<l>書名脅左</l>
<l>誰云不是大溈僧</l>
<lb n="0617a13"/>
<l>放臥身時</l>
<l>我疑去捉臺山供</l>
<lb n="0617a14"/>
<l>先師大人相</l>
<l>眾皆知煒煒煌煌</l>
<lb n="0617a15"/>
<l>本色住山翁</l>
<l>初不在儱儱侗侗</l>
</lg>
<lb n="0617a16"/>
<p id="pX78p0617a1601" rend="margin-left:1em">別立玄風闡化機。雖古路斷<g ref="CB15156"/>橫。惜未紀斯文之
<lb n="0617a17"/>正統。</p>
<lb n="0617a18"/>
<head>仰山智通禪師</head>
<lb n="0617a19"/>
<p id="pX78p0617a1901">師諱慧寂。嗣溈山。韶州葉氏子。師辭親遊方日。人有
<lb n="0617a20"/>戱之者。於師扇上題曰。寂子去行脚。諸魔使誰滅。</p>
<p id="pX78p0617a2020" type="inline">師
<lb n="0617a21"/>續曰。龍生虵腹中。借他十箇月。人皆異之。蓋師出屠
<lb n="0617a22"/>門。諸魔或曰猪毛。</p>
<p id="pX78p0617a2208" type="inline">初參耽源。<anchor xml:id="begd1e17064"/>已<anchor xml:id="endd1e17064"/>悟玄旨。源謂師曰。國
<lb n="0617a23"/>師當時傳得六代祖師圓相共九十七箇。授與老僧
<lb n="0617a24"/>曰。吾滅三十年。南方有一沙彌到來。大興此教。次第
<lb n="0617b01"/>傳授。毋令斷絕。我今付汝。汝當奉持。遂將本付師。師
<lb n="0617b02"/>一覧便火却。</p>
<p id="pX78p0617b0206" type="inline">源一日問師。前來諸相。甚宜秘惜。</p>
<p id="pX78p0617b0258" type="inline">曰。當
<lb n="0617b03"/>時看了便燒却也。</p>
<p id="pX78p0617b0308" type="inline">源曰。吾此法門。無人能會。唯先師
<lb n="0617b04"/>及諸祖諸大聖人方可委悉。子何得燒之。</p>
<p id="pX78p0617b0417" type="inline">師曰。某甲
<lb n="0617b05"/>一覽。便知其意。但用得。不可執本也。</p>
<p id="pX78p0617b0515" type="inline">源曰。雖然如此。
<lb n="0617b06"/>於子即得。後人信之不及。</p>
<p id="pX78p0617b0611" type="inline">師曰。和尚若要。重錄不難。
<lb n="0617b07"/>即重集一本上呈。且無遺失。</p>
<p id="pX78p0617b0712" type="inline">源曰。然。</p>
<p id="pX78p0617b0754" type="inline">師參溈山次。師
<lb n="0617b08"/>問。如何是真佛住處。</p>
<p id="pX78p0617b0809" type="inline">溈曰。以思無思之妙。返思靈𦦨
<lb n="0617b09"/>之無窮。思盡還源。性相常住。事理不二。真佛如如。師
<lb n="0617b10"/>大悟。自此執侍十五年。</p>
<p id="pX78p0617b1010" type="inline">師為直歲。作務歸。溈問。甚麼
<lb n="0617b11"/>處來。</p>
<p id="pX78p0617b1103" type="inline">師曰。田中來。</p>
<p id="pX78p0617b1147" type="inline">溈曰。田中多少人。師插鍬叉手而
<lb n="0617b12"/>立。</p>
<p id="pX78p0617b1202" type="inline">溈曰。今日南山大有人刈茅。師<g ref="CB15072"/>鍬便行。</p>
<p id="pX78p0617b1257" type="inline">一日。隨
<lb n="0617b13"/>溈遊山到磐石上坐。師侍立。忽鴉銜一紅柿落在面
<lb n="0617b14"/>前。溈拾得與師。師接洗了。度與溈。溈云。子甚處得來
<lb n="0617b15"/>師曰。此是和尚道德所感。</p>
<p id="pX78p0617b1511" type="inline">溈曰。子也不得無分。即分
<lb n="0617b16"/>半與師。</p>
<p id="pX78p0617b1604" type="inline">溈問師。忽有人問汝。作麼生祗對。</p>
<p id="pX78p0617b1656" type="inline">師曰。東寺
<lb n="0617b17"/>師叔若在。某甲不致寂寥。</p>
<p id="pX78p0617b1711" type="inline">溈曰。放汝一箇不祗對罪
<lb n="0617b18"/>師曰。生之與殺。只在一言。</p>
<p id="pX78p0617b1811" type="inline">溈曰。不孤汝見。別有一人
<lb n="0617b19"/>不肯。</p>
<p id="pX78p0617b1903" type="inline">師曰。阿誰。</p>
<p id="pX78p0617b1946" type="inline">溈指露柱云。者箇。</p>
<p id="pX78p0617b1992" type="inline">師曰。道什麼。</p>
<p id="pX78p0617b19136" type="inline">溈亦
<lb n="0617b20"/>曰。道什麼。</p>
<p id="pX78p0617b2005" type="inline">師曰。白鼠推遷。銀臺不變。</p>
<p id="pX78p0617b2054" type="inline">師夢入彌勒內
<lb n="0617b21"/>院。堂中諸位皆足。惟第二座空。師就坐。有一尊者白
<lb n="0617b22"/>槌曰。今當第二座說法。</p>
<p id="pX78p0617b2210" type="inline">師起。白槌曰。摩訶衍法。離四
<lb n="0617b23"/>句。絕百非。諦聽。諦聽。眾皆散去。</p>
<p id="pX78p0617b2313" type="inline">及覺。舉似溈。溈曰。子
<lb n="0617b24"/>
<anchor xml:id="begd1e17191"/>已<anchor xml:id="endd1e17191"/>入聖位。師便禮拜。</p>
<p id="pX78p0617b2466" type="inline">香嚴有發明偈。溈聞得。曰。此子
<lb n="0617c01"/>徹矣。</p>
<p id="pX78p0617c0103" type="inline">師曰。此是心機意識著述得成。待某甲親自勘
<lb n="0617c02"/>過。</p>
<p id="pX78p0617c0202" type="inline">師後問嚴。見和尚贊師弟發明頌。儞試舉看。</p>
<p id="pX78p0617c0258" type="inline">嚴乃
<lb n="0617c03"/>舉。師曰。此是宿習記持而來。若有正悟。別更說看。</p>
<p id="pX78p0617c0320" type="inline">嚴
<lb n="0617c04"/>又舉去年貧。未是貧語。師曰。如來禪許吾弟會。祖師
<lb n="0617c05"/>禪未夢見在。</p>
<p id="pX78p0617c0506" type="inline">嚴又曰。我有一機。瞬目視伊。若人不會。
<lb n="0617c06"/>別喚沙彌。</p>
<p id="pX78p0617c0605" type="inline">師報溈曰。且喜閑師弟會祖師禪也。</p>
<p id="pX78p0617c0658" type="inline">南塔
<lb n="0617c07"/>湧謁臨濟。後歸侍師。師曰。汝來作什麼。</p>
<p id="pX78p0617c0716" type="inline">湧曰。禮覲和
<lb n="0617c08"/>尚。</p>
<p id="pX78p0617c0802" type="inline">師曰。還見和尚麼。</p>
<p id="pX78p0617c0848" type="inline">湧曰。見。</p>
<p id="pX78p0617c0890" type="inline">師曰。和尚何似驢。</p>
<p id="pX78p0617c08136" type="inline">湧曰。
<lb n="0617c09"/>某甲見和尚亦不似佛。</p>
<p id="pX78p0617c0910" type="inline">師曰。若不似佛。似箇什麼。</p>
<p id="pX78p0617c0959" type="inline">湧
<lb n="0617c10"/>曰。若有所似。與驢何別。</p>
<p id="pX78p0617c1010" type="inline">師大驚曰。凡聖兩忘。情盡體
<lb n="0617c11"/>露。吾以此驗人<anchor xml:id="begd1e17256"/>已<anchor xml:id="endd1e17256"/>二十年。無决了者。子保任之。</p>
<p id="pX78p0617c1176" type="inline">師每
<lb n="0617c12"/>指謂人曰。此子肉身佛也。</p>
<lb n="0617c13"/>
<p id="pX78p0617c1301">贊曰。</p>
<lb n="0617c14"/>
<lg>
<l>鎮海珠</l>
<l>毒龍囝</l>
<lb n="0617c15"/>
<l>十月借虵腹出生</l>
<l>一顆落蛟盤圓轉</l>
<lb n="0617c16"/>
<l>近前叉手</l>
<l>單傳向上之機鋒</l>
<lb n="0617c17"/>
<l>思盡還源</l>
<l>拶出無窮之靈焰</l>
<lb n="0617c18"/>
<l>兜率第二座說法</l>
<l>白槌處嚇得魂飛</l>
<lb n="0617c19"/>
<l>南山大有人刈茅</l>
<l>拔鍬去何曾夢見</l>
<lb n="0617c20"/>
<l>道德所感</l>
<l>
<anchor xml:id="begd1e17319"/>烏<anchor xml:id="endd1e17319"/>鴉銜柿盤石坐分</l>
<lb n="0617c21"/>
<l>生殺在言</l>
<l>白鼠推遷銀臺不變</l>
<lb n="0617c22"/>
<l>焚却諸圓相</l>
<l>使耽源懊惱尊懷</l>
<lb n="0617c23"/>
<l>遇著小釋迦</l>
<l>被胡僧塗糊當面</l>
<lb n="0617c24"/>
<l>喚沙彌印香嚴會得祖師禪</l>
<lb n="0618a01"/>
<l>何似驢引南塔拔出吹毛劒</l>
</lg>
<lb n="0618a02"/>
<p id="pX78p0618a0201" rend="margin-left:1em">得人憎處。只許他家父子知。然萬古徽猷。縱佛手
<lb n="0618a03"/>亦難掩。</p>
<lb n="0618a04"/>
<head>南塔湧禪師</head>
<lb n="0618a05"/>
<p id="pX78p0618a0501">師諱光湧。嗣仰山。<anchor xml:id="begd1e17373"/>豐<anchor xml:id="endd1e17373"/>城人。章氏子。母乳之夕。神光照
<lb n="0618a06"/>室。廐馬皆驚。因以光湧名之。少俊敏。依仰山剃度。發
<lb n="0618a07"/>明大事。</p>
<p id="pX78p0618a0704" type="inline">僧問。文殊是七佛之師。文殊還有師否。</p>
<p id="pX78p0618a0758" type="inline">師曰。
<lb n="0618a08"/>遇緣即有。</p>
<p id="pX78p0618a0805" type="inline">曰。如何是文殊師。師竪起拂子。</p>
<p id="pX78p0618a0856" type="inline">僧曰。莫只
<lb n="0618a09"/>者便是麼。師放下拂子。</p>
<p id="pX78p0618a0910" type="inline">問。如何是妙用一句。</p>
<p id="pX78p0618a0957" type="inline">師曰。水
<lb n="0618a10"/>到渠成。</p>
<p id="pX78p0618a1004" type="inline">問。真佛住在何處。</p>
<p id="pX78p0618a1050" type="inline">師曰。言下無相。也不在別
<lb n="0618a11"/>處。</p>
<p id="pX78p0618a1102" type="inline">清化付參次。問。從何而來。</p>
<p id="pX78p0618a1151" type="inline">曰。鄂州。</p>
<p id="pX78p0618a1193" type="inline">曰。鄂州使君名
<lb n="0618a12"/>什麼。</p>
<p id="pX78p0618a1203" type="inline">曰。化下不敢相觸。</p>
<p id="pX78p0618a1249" type="inline">曰。此地通不畏。</p>
<p id="pX78p0618a1294" type="inline">曰。大丈夫何
<lb n="0618a13"/>必相試。</p>
<p id="pX78p0618a1304" type="inline">師囅然而笑。遂印可。集雲峯下大禪佛。傳燈
<lb n="0618a14"/>具載。</p>
<lb n="0618a15"/>
<p id="pX78p0618a1501">贊曰。</p>
<lb n="0618a16"/>
<lg>
<l>光騰乳室</l>
<l>劒隱豐城</l>
<lb n="0618a17"/>
<l>電翻空淵龍起蟄</l>
<l>駒墮地厩馬羣驚</l>
<lb n="0618a18"/>
<l>謁臨濟生死猶昨夢</l>
<lb n="0618a19"/>
<l>見仰山凡聖兩忘情</l>
<lb n="0618a20"/>
<l>忽爾大驚</l>
<l>怪人前指謂肉身佛</l>
<lb n="0618a21"/>
<l>囅然而笑</l>
<l>知化下敢觸使君名</l>
<lb n="0618a22"/>
<l>獨露真常</l>
<l>雲收月現</l>
<lb n="0618a23"/>
<l>全彰體用</l>
<l>水到渠成</l>
<lb n="0618a24"/>
<l>南塔影中文殊師</l>
<l>錯豎拂子</l>
<lb n="0618b01"/>
<l>集雲峯下大禪佛</l>
<l>悞喚師兄</l>
<lb n="0618b02"/>
<l>一再次覧東平鏡</l>
<l>塵埃滿面</l>
<lb n="0618b03"/>
<l>二十年咲驗人眼</l>
<l>𣤩瞎無睛</l>
</lg>
<lb n="0618b04"/>
<p id="pX78p0618b0401" rend="margin-left:1em">言下無相。則固是不在別處。然真佛所住。窮伎倆
<lb n="0618b05"/>到底難明。</p>
<lb n="0618b06"/>
<head>芭蕉清禪師</head>
<lb n="0618b07"/>
<p id="pX78p0618b0701">師諱慧清。嗣南塔。新羅人也。師謂眾曰。我十八上到
<lb n="0618b08"/>仰山。見南塔上堂曰。汝等諸人若是箇漢。從娘肚裏
<lb n="0618b09"/>屙出來便作師子吼解。好麼。我於言下歇得身心。便
<lb n="0618b10"/>住五載。</p>
<p id="pX78p0618b1004" type="inline">示眾云。你有拄杖子。我與你拄杖子。你無拄
<lb n="0618b11"/>杖子。我奪却你拄杖子。</p>
<p id="pX78p0618b1110" type="inline">僧問。如何是提婆宗。</p>
<p id="pX78p0618b1157" type="inline">師曰。赤
<lb n="0618b12"/>幡在左。</p>
<p id="pX78p0618b1204" type="inline">問。如何是達磨西來意。</p>
<p id="pX78p0618b1252" type="inline">師曰。獨自恓恓暗渡
<lb n="0618b13"/>江。</p>
<p id="pX78p0618b1302" type="inline">問。賊來須打。客來須看。忽遇客賊俱來時如何。</p>
<p id="pX78p0618b1359" type="inline">師
<lb n="0618b14"/>曰。屋裏有緉破草鞋。</p>
<p id="pX78p0618b1409" type="inline">曰。只如破草鞋還堪受用也無
<lb n="0618b15"/>師曰。汝若將去。前凶後不吉。</p>
<p id="pX78p0618b1512" type="inline">上堂。如人行次。忽遇前
<lb n="0618b16"/>面萬丈懸崖。背後野火來逼。兩畔荊棘林。若向前。則
<lb n="0618b17"/>墮坑落塹。若退後。則野火燒身。若轉側。又被荊棘林
<lb n="0618b18"/>礙。當恁麼時。作麼生免得。若也免得。合有出身之路。
<lb n="0618b19"/>若也免不得。墮身死漢。</p>
<p id="pX78p0618b1910" type="inline">僧問。不問二頭三首。請師直
<lb n="0618b20"/>指本來面目。師默然正坐。</p>
<p id="pX78p0618b2011" type="inline">問。如何是吹毛劒。</p>
<p id="pX78p0618b2057" type="inline">曰。進前
<lb n="0618b21"/>三步。</p>
<p id="pX78p0618b2103" type="inline">曰。用者如何。</p>
<p id="pX78p0618b2147" type="inline">曰。退後三步。</p>
<p id="pX78p0618b2191" type="inline">問。北斗裏藏身時如
<lb n="0618b22"/>何。</p>
<p id="pX78p0618b2202" type="inline">曰。九九八十一。</p>
<p id="pX78p0618b2247" type="inline">曰。會麼。</p>
<p id="pX78p0618b2289" type="inline">曰。不會。</p>
<p id="pX78p0618b22131" type="inline">曰。一二三四五。</p>
<p id="pX78p0618b22177" type="inline">問。
<lb n="0618b23"/>古佛未出興時如何。</p>
<p id="pX78p0618b2309" type="inline">曰。千年茄子根。</p>
<p id="pX78p0618b2354" type="inline">曰。出興後如何
<lb n="0618b24"/>曰。金剛努眼睛。</p>
<p id="pX78p0618b2407" type="inline">承天確在師會下發明後。僧問。眾罪
<lb n="0618c01"/>如霜露。慧日能消除時如何。</p>
<p id="pX78p0618c0112" type="inline">確曰。庭臺深夜雨。樓閣
<lb n="0618c02"/>靜時鐘。</p>
<p id="pX78p0618c0204" type="inline">曰。為什麼因緣會遇時。果報還自受。</p>
<p id="pX78p0618c0257" type="inline">確曰。管
<lb n="0618c03"/>筆能書。片舌解語。</p>
<lb n="0618c04"/>
<p id="pX78p0618c0401">贊曰。</p>
<lb n="0618c05"/>
<lg>
<l>脚頭未跨船舷</l>
<l>參徧大唐諸祖</l>
<lb n="0618c06"/>
<l>竪提婆宗奪外道赤旛回</l>
<lb n="0618c07"/>
<l>答西來意貶達磨渡江去</l>
<lb n="0618c08"/>
<l>拄杖子一生與奪</l>
<l>未甞敲出玉麒麟</l>
<lb n="0618c09"/>
<l>娘肚裏十月出生</l>
<l>幾曾吼作金師子</l>
<lb n="0618c10"/>
<l>前凶後不吉</l>
<l>破草鞋難得受用時</l>
<lb n="0618c11"/>
<l>退火進深坑</l>
<l>荊棘林那有出身路</l>
<lb n="0618c12"/>
<l>新羅人難辨語</l>
<l>當的帝都丁</l>
<lb n="0618c13"/>
<l>北斗裏穩藏身</l>
<l>一二三四五</l>
<lb n="0618c14"/>
<l>兩口一無舌</l>
<l>看臨溪打開石鎻兩頭搖</l>
<lb n="0618c15"/>
<l>雜毒深入心</l>
<l>致承天吐出庭臺深夜雨</l>
<lb n="0618c16"/>
<l>默然正坐</l>
<l>本來面不在二頭</l>
<lb n="0618c17"/>
<l>用者如何</l>
<l>吹毛劒豈拘三步</l>
</lg>
<lb n="0618c18"/>
<p id="pX78p0618c1801" rend="margin-left:1em">青出於藍青於藍。信溈仰兒孫鸞翔鳳舞。</p>
<lb n="0618c19"/>
<head>芭蕉徹禪師</head>
<lb n="0618c20"/>
<p id="pX78p0618c2001">師諱繼徹。嗣芭蕉清。廣西人也。初謁風穴。穴問。如何
<lb n="0618c21"/>是正法眼。</p>
<p id="pX78p0618c2105" type="inline">曰。泥彈子。穴異之。</p>
<p id="pX78p0618c2151" type="inline">後參芭蕉。見上堂有云。
<lb n="0618c22"/>兩口一無舌。即是吾宗旨。豁然大悟。</p>
<p id="pX78p0618c2215" type="inline">僧問。如何是深
<lb n="0618c23"/>深處。</p>
<p id="pX78p0618c2303" type="inline">曰。石人開石戶。石鎻兩頭搖。</p>
<p id="pX78p0618c2353" type="inline">問。如何是臨溪境
<lb n="0618c24"/>曰。有山有水。</p>
<p id="pX78p0618c2406" type="inline">問。寂寂無依時如何。</p>
<p id="pX78p0618c2453" type="inline">曰。未是納僧分上
<lb n="0619a01"/>事。</p>
<p id="pX78p0619a0102" type="inline">曰。如何是納僧分上事。</p>
<p id="pX78p0619a0150" type="inline">曰。要行便行。要坐便坐。</p>
<p id="pX78p0619a0198" type="inline">問。
<lb n="0619a02"/>有一人不舍生死。不證涅槃。師還提携否。</p>
<p id="pX78p0619a0217" type="inline">曰。不提携。</p>
<p id="pX78p0619a0260" type="inline">曰。
<lb n="0619a03"/>為什麼不提携。</p>
<p id="pX78p0619a0307" type="inline">曰。臨溪粗識好惡。</p>
<p id="pX78p0619a0353" type="inline">示眾曰。昔日如來
<lb n="0619a04"/>於波羅奈國。梵王請轉法輪。如來不<anchor xml:id="begd1e17807"/>已<anchor xml:id="endd1e17807"/>而<anchor xml:id="begd1e17813"/>已<anchor xml:id="endd1e17813"/>。有屈宗
<lb n="0619a05"/>風。隨機逗教。遂有三乘名字流傳於天上人間。至今
<lb n="0619a06"/>光揚不墜。若據祖宗門下。天地懸殊。上上根機。頓超
<lb n="0619a07"/>不異。作麼生是混融一句。還有人道得麼。若也道得。
<lb n="0619a08"/>有參學眼。若道不得。天寬地窄。</p>
<p id="pX78p0619a0813" type="inline">示眾。眼中無翳。空裏
<lb n="0619a09"/>無花。水長船高。泥多佛大。莫將問來。我也無答。會麼。
<lb n="0619a10"/>問在答處。答在問處。偈云。</p>
<p id="pX78p0619a1011" type="inline">芭蕉的旨。不掛唇齒。</p>
<p id="pX78p0619a1058" type="inline">木童
<lb n="0619a11"/>唱和。石女側耳。</p>
<lb n="0619a12"/>
<p id="pX78p0619a1201">贊曰。</p>
<lb n="0619a13"/>
<lg>
<l>人面虵</l>
<l>利刃蜜</l>
<lb n="0619a14"/>
<l>閑行坐自要誇張</l>
<l>識好惡人信不及</l>
<lb n="0619a15"/>
<l>泥彈子作正法眼</l>
<l>豈知老風穴綿褁蒺蔾</l>
<lb n="0619a16"/>
<l>茄子根應古佛機</l>
<l>不學先芭蕉錦包特石</l>
<lb n="0619a17"/>
<l>混融句地窄天寬</l>
<l>臨溪境山深水碧</l>
<lb n="0619a18"/>
<l>遇衲僧問涅槃生死</l>
<l>要提携且待驢年</l>
<lb n="0619a19"/>
<l>斥瞿曇說頓漸偏圓</l>
<l>屈宗風卒無了日</l>
<lb n="0619a20"/>
<l>西來意</l>
<l>貼肉衫汗透千重</l>
<lb n="0619a21"/>
<l>宗門事</l>
<l>脚跟下泥深三尺</l>
<lb n="0619a22"/>
<l>木童唱和石人側耳</l>
<l>潑宗旨誰肯挂唇</l>
<lb n="0619a23"/>
<l>眼中沒翳空裡無花</l>
<l>閑言語不勞拈出</l>
</lg>
<lb n="0619a24"/>
<p id="pX78p0619a2401" rend="margin-left:1em">人皆謂溈山五世。到師寂爾無傳。殊不知萬仞門
<lb n="0619b01"/>墻。擬登者銀山䥫壁。</p>
<lb n="0619b02"/>
<p id="pX78p0619b0201" rend="margin-left:4em">溈仰宗至此五世。</p>
<lb n="0619b03"/>
<head>法眼宗</head>
<lb n="0619b04"/>
<head>清涼法眼禪師</head>
<lb n="0619b05"/>
<p id="pX78p0619b0501">師諱文益。餘杭魯氏子。祝髮。詣開元覺律師受具戒。
<lb n="0619b06"/>及覺盛化四明。師往習毗尼。工文章。覺奇之。目為吾
<lb n="0619b07"/>門之游夏也。</p>
<p id="pX78p0619b0706" type="inline">師以玄機一發。雜務俱捐。振錫南邁。抵
<lb n="0619b08"/>福州。初見長慶。無所契悟。與進．修輩擬之湖外。既發。
<lb n="0619b09"/>值雨。少憩城西地藏。入堂見藏坐地爐。問師。此行何
<lb n="0619b10"/>之。</p>
<p id="pX78p0619b1002" type="inline">曰。行脚去。</p>
<p id="pX78p0619b1045" type="inline">曰。行脚事作麼生。</p>
<p id="pX78p0619b1091" type="inline">曰。不知。</p>
<p id="pX78p0619b10133" type="inline">曰。不知最親
<lb n="0619b11"/>三人附火。因舉肇論。至天地與我同根處。藏又曰。山
<lb n="0619b12"/>河大地與自<anchor xml:id="begd1e17976"/>己<anchor xml:id="endd1e17976"/>。是同是別。</p>
<p id="pX78p0619b1268" type="inline">修曰。同。</p>
<p id="pX78p0619b12110" type="inline">藏竪兩指熟視之。
<lb n="0619b13"/>兩箇。便起去。</p>
<p id="pX78p0619b1306" type="inline">雨霽辭行。藏送之。問曰。上座尋常說三
<lb n="0619b14"/>界唯心。乃指庭下石曰。且道此石在心內。在心外。</p>
<p id="pX78p0619b1420" type="inline">師
<lb n="0619b15"/>曰。在心內。</p>
<p id="pX78p0619b1505" type="inline">曰。行脚人著甚來由。安塊石在心頭耶。</p>
<p id="pX78p0619b1559" type="inline">師
<lb n="0619b16"/>窘無以對。遂放包。俱求決擇。近月餘。呈見解。說道理。
<lb n="0619b17"/>藏曰。佛法不是恁麼。</p>
<p id="pX78p0619b1709" type="inline">曰。某甲到此。辭窮理絕也。</p>
<p id="pX78p0619b1758" type="inline">藏曰。
<lb n="0619b18"/>若論佛法。一切見成。師大悟。出世臨川崇壽。一香為
<lb n="0619b19"/>藏拈。</p>
<p id="pX78p0619b1903" type="inline">僧子方者。問曰。公久親長慶。乃嗣地藏。何哉。</p>
<p id="pX78p0619b1959" type="inline">師
<lb n="0619b20"/>曰。以不解長慶說萬象之中獨露身故。方舉拂子示
<lb n="0619b21"/>之。</p>
<p id="pX78p0619b2102" type="inline">師曰。撥萬象。不撥萬象。</p>
<p id="pX78p0619b2150" type="inline">方曰。不撥萬象。</p>
<p id="pX78p0619b2195" type="inline">師曰。獨露
<lb n="0619b22"/>身𡁠。</p>
<p id="pX78p0619b2203" type="inline">方曰。撥萬象。</p>
<p id="pX78p0619b2247" type="inline">師曰。萬象之中𡁠。方於是悟旨。</p>
<p id="pX78p0619b2298" type="inline">二
<lb n="0619b23"/>僧參次。師指簾。二僧齊去捲。師曰。一得一失。</p>
<p id="pX78p0619b2318" type="inline">示眾云。
<lb n="0619b24"/>盡十方世界皎皎地無一絲頭。若有一絲頭。即是一
<lb n="0619c01"/>絲頭。</p>
<p id="pX78p0619c0103" type="inline">金陵報恩則初參青峯。問。如何是學人自<anchor xml:id="begd1e18058"/>己<anchor xml:id="endd1e18058"/>。</p>
<p id="pX78p0619c01116" type="inline">峯
<lb n="0619c02"/>曰。丙丁童子來求火。</p>
<p id="pX78p0619c0209" type="inline">不契。見師。師問。甚處來。</p>
<p id="pX78p0619c0257" type="inline">曰。青峯
<lb n="0619c03"/>師曰。青峯有何言句。</p>
<p id="pX78p0619c0309" type="inline">則舉前話。師曰。上座作麼生會
<lb n="0619c04"/>則曰。丙丁屬火。而更求火。如將自<anchor xml:id="begd1e18083"/>己<anchor xml:id="endd1e18083"/>求自<anchor xml:id="begd1e18089"/>己<anchor xml:id="endd1e18089"/>。</p>
<p id="pX78p0619c04132" type="inline">師曰。與
<lb n="0619c05"/>麼會又爭得。</p>
<p id="pX78p0619c0506" type="inline">則曰。某甲只恁麼。未審和尚如何。</p>
<p id="pX78p0619c0558" type="inline">師曰。
<lb n="0619c06"/>你問我。與你道。</p>
<p id="pX78p0619c0607" type="inline">則理前問。師曰。丙丁童子來求火。則
<lb n="0619c07"/>乃悟。</p>
<p id="pX78p0619c0703" type="inline">僧問。如何是學人一卷經。</p>
<p id="pX78p0619c0752" type="inline">師曰。題目分明。</p>
<p id="pX78p0619c0797" type="inline">師與
<lb n="0619c08"/>李王論道次。因看牡丹。王命作頌。即曰。</p>
<p id="pX78p0619c0816" type="inline">擁毳對芳叢。
<lb n="0619c09"/>由來趣不同。</p>
<p id="pX78p0619c0906" type="inline">髮從今日白。花是去年紅。</p>
<p id="pX78p0619c0955" type="inline">艶冶隨朝露。
<lb n="0619c10"/>馨香逐晚風。</p>
<p id="pX78p0619c1006" type="inline">何須待零落。然後始知空。</p>
<p id="pX78p0619c1055" type="inline">王聞開悟。</p>
<p id="pX78p0619c1098" type="inline">師
<lb n="0619c11"/>有偈曰。</p>
<p id="pX78p0619c1104" type="inline">幽鳥語如篁。柳搖金線長。</p>
<p id="pX78p0619c1153" type="inline">雲歸山谷靜。風送
<lb n="0619c12"/>杏花香。</p>
<p id="pX78p0619c1204" type="inline">永日蕭然坐。澄心萬慮忘。</p>
<p id="pX78p0619c1253" type="inline">欲言言不及。林下
<lb n="0619c13"/>好商量。</p>
<p id="pX78p0619c1304" type="inline">言百法明門。乃唯識綱宗也。</p>
<lb n="0619c14"/>
<p id="pX78p0619c1401">贊曰。</p>
<lb n="0619c15"/>
<lg>
<l>幼發玄機</l>
<l>遍行尋訪</l>
<lb n="0619c16"/>
<l>小乘根拋弃覺闍梨</l>
<lb n="0619c17"/>
<l>惡冤家撞著琛和尚</l>
<lb n="0619c18"/>
<l>安片石寸心內</l>
<l>當機擊碎猶涉廉纖</l>
<lb n="0619c19"/>
<l>露全身萬象中</l>
<l>盡力扶持依然鹵莾</l>
<lb n="0619c20"/>
<l>指二僧捲簾去</l>
<l>得失未分明</l>
<lb n="0619c21"/>
<l>勘童子求火來</l>
<l>是非難定當</l>
<lb n="0619c22"/>
<l>如篁語幽鳥</l>
<l>山林意別是風標</l>
<lb n="0619c23"/>
<l>擁毳對芳叢</l>
<l>牡丹詩竊誰體樣</l>
<lb n="0619c24"/>
<l>是曹源一滴水</l>
<l>蟲禦木偶爾成文</l>
<lb n="0620a01"/>
<l>問學人一卷經</l>
<l>蠅鑽紙全無趣向</l>
<lb n="0620a02"/>
<l>唯心唯識</l>
<l>石頭城路列千差</l>
<lb n="0620a03"/>
<l>無法無人</l>
<l>通玄峯雲橫疊嶂</l>
</lg>
<lb n="0620a04"/>
<p id="pX78p0620a0401" rend="margin-left:1em">盡十方世界皎皎地無一絲頭。到者裏。百法明門
<lb n="0620a05"/>只宜収抗。</p>
<lb n="0620a06"/>
<head>天台韶國師</head>
<lb n="0620a07"/>
<p id="pX78p0620a0701">師諱德韶。嗣法眼。處州龍泉陳氏子。幼依龍歸寺得
<lb n="0620a08"/>度。十八受具。去謁龍牙。問。雄雄之尊。因甚麼親近不
<lb n="0620a09"/>得。</p>
<p id="pX78p0620a0902" type="inline">牙曰。如火與火。</p>
<p id="pX78p0620a0947" type="inline">師曰。忽遇水來又作麼生。</p>
<p id="pX78p0620a0996" type="inline">牙曰。汝
<lb n="0620a10"/>不會我語。</p>
<p id="pX78p0620a1005" type="inline">又問。天不蓋。地不載。此理如何。</p>
<p id="pX78p0620a1056" type="inline">牙曰。合如
<lb n="0620a11"/>是。師不諭旨。再請誨。</p>
<p id="pX78p0620a1109" type="inline">牙曰。道者。汝向後自會去。</p>
<p id="pX78p0620a1158" type="inline">師後
<lb n="0620a12"/>於通玄峯澡浴。忽省。遂焚香望龍牙禮拜曰。當時若
<lb n="0620a13"/>說向我。今日決定罵也。</p>
<p id="pX78p0620a1310" type="inline">見疎山。問。百匝千重是何人
<lb n="0620a14"/>境界。</p>
<p id="pX78p0620a1403" type="inline">山曰。左搓芒繩縛鬼子。</p>
<p id="pX78p0620a1451" type="inline">曰。不落古今。請師說。</p>
<p id="pX78p0620a1498" type="inline">曰。
<lb n="0620a15"/>不說。</p>
<p id="pX78p0620a1503" type="inline">曰。為甚不說。</p>
<p id="pX78p0620a1547" type="inline">曰。箇中不辨有無。</p>
<p id="pX78p0620a1593" type="inline">曰。師今善說。山
<lb n="0620a16"/>駭之。</p>
<p id="pX78p0620a1603" type="inline">如是參五十四員知識。後謁法眼。眼一見。深器
<lb n="0620a17"/>之。師倦於參請。但隨眾而<anchor xml:id="begd1e18316"/>已<anchor xml:id="endd1e18316"/>。</p>
<p id="pX78p0620a1769" type="inline">一日。眼上堂。僧問。如何
<lb n="0620a18"/>是曹源一滴水。</p>
<p id="pX78p0620a1807" type="inline">眼曰。是曹源一滴水。</p>
<p id="pX78p0620a1854" type="inline">師大悟於座下。
<lb n="0620a19"/>遂白眼。眼曰。汝向後當為國王所師。致祖道光大。吾
<lb n="0620a20"/>不如也。</p>
<p id="pX78p0620a2004" type="inline">自是。諸方異唱。古今玄鍵。與之決擇。不留微
<lb n="0620a21"/>跡乾祐元年。忠懿王嗣位。遣使迎之。申弟子禮。</p>
<p id="pX78p0620a2119" type="inline">示眾。
<lb n="0620a22"/>古聖方便猶若河沙。祖師道。非風幡動。仁者心動。斯
<lb n="0620a23"/>乃無上心印。至妙法門。我輩稱祖師門下客。合作麼
<lb n="0620a24"/>生會祖師意。若言風幡不動。汝心妄動。若言不撥風
<lb n="0620b01"/>幡。就風幡處通取。若言風幡動處是甚麼。若言附物
<lb n="0620b02"/>明心。不須認物。若言色即是空。若言非風幡動。應須
<lb n="0620b03"/>妙會。與祖師意旨了沒交涉。既不許如是會。諸上座
<lb n="0620b04"/>便合知悉。者裏悟去。何法門而不明。雖百千諸佛方
<lb n="0620b05"/>便。一時洞了。若不如此。設經塵劫。空自勞神。無有是
<lb n="0620b06"/>處。</p>
<p id="pX78p0620b0602" type="inline">住通玄峯。有偈云。</p>
<p id="pX78p0620b0648" type="inline">通玄峯頂。不是人間。</p>
<p id="pX78p0620b0695" type="inline">心外無法。
<lb n="0620b07"/>滿目青山。</p>
<p id="pX78p0620b0705" type="inline">眼聞。乃曰。只此一偈。可起吾宗。</p>
<p id="pX78p0620b0756" type="inline">示眾。古人
<lb n="0620b08"/>道。若欠一法。不成法身。若剩一法。不成法身。若有一
<lb n="0620b09"/>法。不成法身。若無一法。不成法身。此是般若之真宗
<lb n="0620b10"/>也。又曰。夫一切問答。如針鋒相投。無絲毫參差。事無
<lb n="0620b11"/>不通。理無不備。良由一切語言。一切三昧。橫竪深淺。
<lb n="0620b12"/>隱顯去來。是諸佛實相門。只貴如今一時驗取。珍重。
<lb n="0620b13"/>又曰。言發非聲。色前不物。始會天下太平。大王長壽。
<lb n="0620b14"/>久立。</p>
<p id="pX78p0620b1403" type="inline">僧問。古德道。登天不借梯。遍地無行路。如何是
<lb n="0620b15"/>登天不借梯。</p>
<p id="pX78p0620b1506" type="inline">師曰。不遺絲髮地。</p>
<p id="pX78p0620b1552" type="inline">曰。如何是遍地無行
<lb n="0620b16"/>路。</p>
<p id="pX78p0620b1602" type="inline">師曰。適來向儞道什麼。</p>
<p id="pX78p0620b1650" type="inline">問。法眼寶印。和尚親傳。未
<lb n="0620b17"/>審今日一會。分付何人。</p>
<p id="pX78p0620b1710" type="inline">師曰。鼕鼕鼓。一頭打。兩頭鳴
<lb n="0620b18"/>問。古者道。敲打虗空鳴殻殻。石人木人齊應諾。六月
<lb n="0620b19"/>降雪落紛紛。此是如來大圓覺。如何是敲打虗空底
<lb n="0620b20"/>師曰。崑崙兒著鐵袴。打一棒行一步。</p>
<p id="pX78p0620b2015" type="inline">曰。恁麼則石人
<lb n="0620b21"/>木人齊應諾。</p>
<p id="pX78p0620b2106" type="inline">師曰。儞還聞麼。</p>
<p id="pX78p0620b2151" type="inline">問。飲光持釋迦丈六衣。
<lb n="0620b22"/>在雞足山待彌勒下生。將丈六之衣。披千尺之身。應
<lb n="0620b23"/>量恰好。只如釋迦身長丈六。彌勒身長千尺。為復是
<lb n="0620b24"/>身解短耶。衣解長耶。</p>
<p id="pX78p0620b2409" type="inline">師曰。汝却會。明拂袖而出。</p>
<p id="pX78p0620b2458" type="inline">師曰。
<lb n="0620c01"/>小兒子。山僧若答汝話不得。當有因果。汝若不是。吾
<lb n="0620c02"/>當見之。</p>
<p id="pX78p0620c0204" type="inline">明歸七日嘔血。浮光和尚勸曰。汝速去懺悔
<lb n="0620c03"/>明至方丈。悲泣曰。願和尚慈悲。許某甲懺悔。</p>
<p id="pX78p0620c0318" type="inline">曰。如人
<lb n="0620c04"/>倒地。因地而起。不曾教汝起倒。</p>
<p id="pX78p0620c0413" type="inline">明又曰。若許某甲懺
<lb n="0620c05"/>悔。終身給侍。</p>
<p id="pX78p0620c0506" type="inline">師為出語曰。佛佛道齊。宛爾高低。釋迦
<lb n="0620c06"/>彌勒。如印印泥。</p>
<p id="pX78p0620c0607" type="inline">有傳天台教義寂者。乃螺溪是。屢言
<lb n="0620c07"/>于師。曰。智者之教。年紀濅遠。慮多散失。今新羅國其
<lb n="0620c08"/>本甚備。自非和尚慈力。其孰能致之乎。師聞于王。遣
<lb n="0620c09"/>使航海傳寫。備足而回。迄今盛行于世矣。</p>
<lb n="0620c10"/>
<p id="pX78p0620c1001">贊曰。</p>
<lb n="0620c11"/>
<lg>
<l>心法雙忘</l>
<l>乾坤獨步</l>
<lb n="0620c12"/>
<l>登天不借梯</l>
<l>遍地無行路</l>
<lb n="0620c13"/>
<l>機翻石火</l>
<l>爍破石頭城</l>
<lb n="0620c14"/>
<l>掌握龍泉</l>
<l>笑出龍歸寺</l>
<lb n="0620c15"/>
<l>天蓋地載</l>
<l>苦龍牙疊將餿飯祭閑神</l>
<lb n="0620c16"/>
<l>百匝千重</l>
<l>被疎山左搓芒繩縛鬼子</l>
<lb n="0620c17"/>
<l>去來隱顯明諸佛實相</l>
<l>要且顢頇</l>
<lb n="0620c18"/>
<l>欠剩有無說般若真宗</l>
<l>不妨莽鹵</l>
<lb n="0620c19"/>
<l>是曹源一滴水</l>
<l>悟玄機將豌豆作真珠</l>
<lb n="0620c20"/>
<l>指通玄滿目山</l>
<l>起吾宗變甜瓜成苦瓠</l>
<lb n="0620c21"/>
<l>祖師門下客</l>
<l>辨風幡帶水拖泥</l>
<lb n="0620c22"/>
<l>大王長壽人</l>
<l>外聲色拋沙撒土</l>
<lb n="0620c23"/>
<l>得法眼親傳寶印</l>
<l>鞔皮鼓兩頭鳴</l>
<lb n="0620c24"/>
<l>應木人敲打虗空</l>
<l>崑崙兒著鐵袴</l>
<lb n="0621a01"/>
<l>念南嶽天台教乘磨滅</l>
<l>往新羅國繕寫歸</l>
<lb n="0621a02"/>
<l>論釋迦彌勒身衣短長</l>
<l>令興教僧嘔血去</l>
</lg>
<lb n="0621a03"/>
<p id="pX78p0621a0301" rend="margin-left:1em">諸方異唱。古今玄鍵。決擇不留蹤。不謬為一國之
<lb n="0621a04"/>師。名喧寰宇。</p>
<lb n="0621a05"/>
<head>永明智覺禪師</head>
<lb n="0621a06"/>
<p id="pX78p0621a0601">師諱延壽。嗣韶國師。餘杭王氏子。自幼知敬佛乘。既
<lb n="0621a07"/>冠。不茄葷酒。日惟一食。持法華七行俱下。感羣羊跪
<lb n="0621a08"/>聽。年二十八。為華亭鎮將。屬翠巖參禪師遷止龍𠕋。
<lb n="0621a09"/>大闡玄化。師遂求出家。請于朝。文穆王從其志。禮參
<lb n="0621a10"/>為師。執勞供眾。身惟一布衲。</p>
<p id="pX78p0621a1012" type="inline">後往天台天柱峯。九旬
<lb n="0621a11"/>習定。有烏類斥鷃巢于衣襵中。暨謁國師。一見深器
<lb n="0621a12"/>之。密授玄旨。仍謂師曰。汝與元帥有緣。他日大作佛
<lb n="0621a13"/>事。惜吾不及見耳。</p>
<p id="pX78p0621a1308" type="inline">初住雪竇。上堂。雪竇者裏。迅瀑千
<lb n="0621a14"/>尋。不停纖粟。奇巖萬仞。無立足處。汝等諸人向甚麼
<lb n="0621a15"/>處進步。</p>
<p id="pX78p0621a1504" type="inline">僧問。雪竇一徑。如何履踐。</p>
<p id="pX78p0621a1553" type="inline">曰。步步寒華結。言
<lb n="0621a16"/>言徹底冰。又偈曰。</p>
<p id="pX78p0621a1608" type="inline">孤猿呌落中巖月。野客吟殘半夜
<lb n="0621a17"/>燈。</p>
<p id="pX78p0621a1702" type="inline">此景此時誰得意。白雲深處坐禪僧。</p>
<p id="pX78p0621a1755" type="inline">建隆元年。忠懿
<lb n="0621a18"/>王請入靈隱。為第一世。明年。請住永明。為第二世。</p>
<p id="pX78p0621a1820" type="inline">僧
<lb n="0621a19"/>問。如何是永明旨。</p>
<p id="pX78p0621a1908" type="inline">曰。更添香著。</p>
<p id="pX78p0621a1952" type="inline">曰。謝師指示。</p>
<p id="pX78p0621a1996" type="inline">曰。且喜
<lb n="0621a20"/>沒交涉。有偈曰。</p>
<p id="pX78p0621a2007" type="inline">欲識永明旨。門前一湖水。</p>
<p id="pX78p0621a2056" type="inline">日照光明
<lb n="0621a21"/>生。風來波浪起。</p>
<p id="pX78p0621a2107" type="inline">僧問。學人久在永明。為什麼不會永
<lb n="0621a22"/>明家風。</p>
<p id="pX78p0621a2204" type="inline">曰。不會處會取。</p>
<p id="pX78p0621a2249" type="inline">曰。不會處如何會。</p>
<p id="pX78p0621a2295" type="inline">曰。牛胎生
<lb n="0621a23"/>象子。碧海起紅塵。</p>
<p id="pX78p0621a2308" type="inline">師著宗鏡錄一百卷。播於海外。高
<lb n="0621a24"/>麗國王覽師言教。遣使賷書敘弟子禮。又遣僧三十
<lb n="0621b01"/>六人問道。皆承印記。前後歸本國。各化一方。以開寶
<lb n="0621b02"/>八年十二月二十六日示寂淨慈。塔于大慈山。</p>
<lb n="0621b03"/>
<p id="pX78p0621b0301">贊曰。</p>
<lb n="0621b04"/>
<lg>
<l>一出頭來</l>
<l>風標逈別</l>
<lb n="0621b05"/>
<l>弃華亭鎮將</l>
<l>腰佩寶刀</l>
<lb n="0621b06"/>
<l>依龍𠕋老僧</l>
<l>身被布衲</l>
<lb n="0621b07"/>
<l>誦法華七行俱下</l>
<l>感群羊跪聽座隅</l>
<lb n="0621b08"/>
<l>習大定三月方回</l>
<l>有斥鷃巢栖衣襵</l>
<lb n="0621b09"/>
<l>天台得片言悟旨</l>
<l>念念幻緣空</l>
<lb n="0621b10"/>
<l>乳峯指一路通玄</l>
<l>步步寒花結</l>
<lb n="0621b11"/>
<l>迅瀑千尋不停纖粟</l>
<l>探水丈痕深</l>
<lb n="0621b12"/>
<l>奇巖萬仞逈絕躋攀</l>
<l>望崖心路絕</l>
<lb n="0621b13"/>
<l>牛胎生象子</l>
<l>垂示太分明</l>
<lb n="0621b14"/>
<l>碧海起紅塵</l>
<l>家風重滿洩</l>
<lb n="0621b15"/>
<l>枕藜床喚回清夢</l>
<l>野客吟殘半夜燈</l>
<lb n="0621b16"/>
<l>倚蒲團坐斷白雲</l>
<l>孤猿呌落中巖月</l>
<lb n="0621b17"/>
<l>著宗鏡一百餘卷</l>
<l>點䥫成金</l>
<lb n="0621b18"/>
<l>印高麗三十六僧</l>
<l>證龜作鱉</l>
</lg>
<lb n="0621b19"/>
<p id="pX78p0621b1901" rend="margin-left:1em">潛行密用。佛眼亦難窺。真精進幢。慧日峯前亘百
<lb n="0621b20"/>世。光明燦發。</p>
<lb n="0621b21"/>
<p id="pX78p0621b2101" rend="margin-left:4em">法眼至此三世。師雖印高麗三十六僧。然
<lb n="0621b22"/>傳燈不載名字．機緣。茲不及贅。</p>
<lb n="0621b23"/>正宗讚終<lb n="0621b24"/>
<p id="pX78p0621b2401">小師　居涇　焚香拜手稽首謹書于乳峯。</p>
</p5txt>